སྒོ་ཕྱུགས་སེམས་ཅན།

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="bo">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>bowiki</dbname>
    <base>https://bo.wikipedia.org/wiki/%E0%BD%82%E0%BD%99%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%84%E0%BD%BC%E0%BD%A6%E0%BC%8D</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.20</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">མི་ཌི་ཡ་།</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">དམིགས་བསལ།</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">སྤྱོད་མཁན།</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">སྤྱོད་མཁན་གྱི་ བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedia བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ཡིག་ཆ།</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ཡིག་ཆའི་ བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">མི་ཌི་ཡ་ཝི་ཀི།</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">མི་ཌི་ཡ་ཝི་ཀིའི་ བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">དཔེ་པང་།</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">དཔེ་པང་གི་ བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">རམ་འདེགས།</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">རམ་འདེགས་ཀྱི་ བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">རིགས་དབྱེ།</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">རིགས་དབྱེའི་ བགྲོ་གླེང་།</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>སྒོ་ཕྱུགས་སེམས་ཅན།</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10716</id>
    <revision>
      <id>162784</id>
      <parentid>145336</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T01:26:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>23708</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>162784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7777" sha1="9ufd2sd3bymvvokda0yqxdmn2k24wrh" xml:space="preserve">[[File:Sheep and cow in South Africa.jpg|right|thumb|250px|]]

'''སྒོ་ཕྱུགས་སེམས་ཅན་'''ནི་

== གསལ་བཤད། ==


{{translate}}

{| class=&quot;wikitable&quot;
!Animal / Type
! style=&quot;width:5%&quot; |Domestication status
! style=&quot;width:10%&quot; |Wild ancestor
! style=&quot;width:20%&quot; |Time of first captivity, domestication
! style=&quot;width:20%&quot; |Area of first captivity, domestication
!Current commercial uses
|-
! style=&quot;text-align:left;white-space:nowrap;font-weight:normal&quot; |'''[[Alpaca]]'''&lt;br /&gt;
|domestic
|[[Vicuña]]
| style=&quot;text-align:center&quot; | Between 5000 BC and 4000 BC
|[[Andes]]
|[[wool]]
|-
! style=&quot;text-align:left;white-space:nowrap;font-weight:normal&quot; |'''[[Banteng]]'''&lt;br /&gt;

|domestic
|[[Banteng]]
| style=&quot;text-align:center&quot;| Unknown
| [[Southeast Asia]], [[Java]]
|[[meat]], [[milk]], [[working animal|draught]]
|-
! style=&quot;text-align:left;white-space:nowrap;font-weight:normal&quot; |'''[[American Bison|Bison]]'''&lt;br /&gt;
| captive (see also [[Beefalo]])
|N/A
| style=&quot;text-align:center&quot; |Late 19th Century
|[[གླིང་ཆེན་ཨ་མེ་རི་ཁ་བྱང་མ།]]
|[[meat]], [[leather]]
|-
! style=&quot;text-align:left;font-weight:normal&quot; |'''[[རྔ་མོང་།]]'''&lt;br /&gt;
| domestic
|Wild [[Dromedary]] and [[Bactrian camel]]s
| style=&quot;text-align:center&quot; |Between 4000 BC and 1400 BC
|[[ཨེ་ཤེ་ཡ།]]
|[[working animal|mount]], [[working animal|pack animal]], [[meat]], [[dairy]], [[camel hair]]
|-
! style=&quot;text-align:left;white-space:nowrap;font-weight:normal&quot; |'''[[ཞི་མི།]]'''&lt;br /&gt;
| domestic
|[[African Wildcat]]
| style=&quot;text-align:center&quot; |7500 BC &lt;ref&gt;''[https://web.archive.org/web/20220612150738/https://www.nationalgeographic.com/animals/article/oldest-known-pet-cat-9500-year-old-burial-found-on-cyprus]'', domestication of the cat on Cyprus, National Geographic.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | title = Oldest Known Pet Cat? 9500-Year-Old Burial Found on Cyprus | url = http://news.nationalgeographic.com/news/2004/04/0408_040408_oldestpetcat.html | accessdate = 2007-03-06 | date = 2004-04-08 | publisher = National Geographic News | archive-date = 2022-06-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20220612150738/https://www.nationalgeographic.com/animals/article/oldest-known-pet-cat-9500-year-old-burial-found-on-cyprus | dead-url = yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |first=Hazel  |last=Muir 
 |title=Ancient remains could be oldest pet cat |url=http://www.newscientist.com/article/dn4867.html |publisher=[[New Scientist]] |date=2004-04-08  |accessdate=2007-11-23 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |first=Marsha |last=Walton |title=Ancient burial looks like human and pet cat |url=http://edition.cnn.com/2004/TECH/science/04/08/cats.cyprus/index.html |publisher=CNN |date=April 9, 2004 |accessdate=2007-11-23 |archive-date=2007-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071222092756/http://edition.cnn.com/2004/TECH/science/04/08/cats.cyprus/index.html |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
|[[Near East]]
| [[pest control]], [[pet|companionship]], [[meat]]
|-
! style=&quot;text-align:left;font-weight:normal&quot; |'''[[གླང་གོག་]]'''&lt;br /&gt;
|domestic
|[[Aurochs]] (extinct)
| style=&quot;text-align:center&quot; |6000 BC
|[[Southwest Asia]], [[India]], [[North Africa]] (?)
|[[Meat]] ([[beef]], [[veal]], [[blood]]), [[dairy]], [[leather]], [[working animal|draught]]
|-
! style=&quot;text-align:left;font-weight:normal&quot; |'''[[ཤ་བ།]]'''&lt;br /&gt;
|captive
|N/A
| style=&quot;text-align:center&quot; |1970 {{Citation needed|date=March 2011}}
|[[གླིང་ཆེན་ཨ་མེ་རི་ཁ་བྱང་མ།]] {{Citation needed|date=March 2011}}
|[[Meat]] ([[venison]]), [[leather]], [[antler]]s, [[Velvet (antler covering)|antler velvet]]
|-
! style=&quot;text-align:left;white-space:nowrap;font-weight:normal&quot; |'''[[ཁྱི།]]'''&lt;br /&gt;
|domestic
|[[སྤྱང་ཀི]]
| style=&quot;text-align:center&quot; | 12000 BC
|
|[[working animal|pack animal]], [[working animal|draught]], [[working animal|hunting]], [[working animal|herding]], [[working animal|searching/gathering]], [[working animal|watching/guarding]], [[meat]]
|-
! style=&quot;text-align:left;font-weight:normal&quot; |'''[[བོང་བུ།]]'''&lt;br /&gt;
|domestic
|[[African Wild Ass]]
| style=&quot;text-align:center&quot; |4000 BC
|[[ཨའི་ཅི།]]
|[[working animal|mount]], [[working animal|pack animal]], [[working animal|draught]], [[meat]], [[dairy]]
|-


! style=&quot;text-align:left;font-weight:normal&quot; |'''[[Gayal]]'''&lt;br /&gt;
|domestic
|[[Gaur]]
| style=&quot;text-align:center&quot; |Unknown
|[[Southeast Asia]]
|[[meat]], [[working animal|draught]]
|-
! style=&quot;text-align:left;font-weight:normal&quot; |'''[[ར་མ།]]'''&lt;br /&gt;
|domestic
|[[Wild Goat]]
| style=&quot;text-align:center&quot; |8000 BC
|[[Southwest Asia]]
|[[Dairy]], [[meat]], [[wool]], [[leather]], [[working animal|light draught]]
|-
! style=&quot;text-align:left;font-weight:normal&quot; |'''[[Guinea pig]]'''&lt;br /&gt;
|domestic
|''[[Cavia tschudii]]''
| style=&quot;text-align:center&quot; |5000 BC
|[[South America]]
|[[Meat]]
|-
! style=&quot;text-align:left;font-weight:normal&quot; |'''[[རྟ།]]'''&lt;br /&gt;
|domestic
|''[[Wild horse]]''
| style=&quot;text-align:center&quot; |4000 BC
|[[Eurasian Steppes]]
|[[Mount]], [[working animal|draught]], [[dairy]], [[meat]], [[pack animal]]
|-
! style=&quot;text-align:left;font-weight:normal&quot; |'''[[Llama]]'''&lt;br /&gt;
|domestic
|[[Guanaco]]
| style=&quot;text-align:center&quot; |3500 BC
|[[Andes]]
|[[working animal|light mount]], [[working animal|pack animal]], [[working animal|draught]], [[meat]], [[wool]]
|-
! style=&quot;text-align:left;font-weight:normal&quot; |'''[[དྲེལ།]]'''&lt;br /&gt;
|domestic
|Sterile hybrid of [[donkey]] and [[horse]]
| &amp;nbsp;
| &amp;nbsp;
|[[working animal|mount]], [[working animal|pack animal]], [[working animal|draught]]
|-
! style=&quot;text-align:left;font-weight:normal&quot; |'''[[ཕག་པ།]]'''&lt;br /&gt;
|domestic
|[[Wild boar]]
| style=&quot;text-align:center&quot; |7000 BC
|[[Eastern Anatolia]]
|[[Meat]] ([[pork]], [[bacon]], etc.), [[leather]]
|-
! style=&quot;text-align:left;font-weight:normal&quot; |'''[[Rabbit]]'''&lt;br /&gt;
|domestic
|Wild [[rabbit]]
| style=&quot;text-align:center&quot; |between AD 400-900
|[[ཧྥ་རན་སི།]]
|[[Meat]], [[fur]]
|-
! style=&quot;text-align:left;font-weight:normal&quot; |'''[[Reindeer]]'''&lt;br /&gt;
|semi-domestic
|[[reindeer]]
| style=&quot;text-align:center&quot; |3000 BC
|[[ཨུ་རུ་སུ།|ཨུ་རུ་སུ]]འི་བྱང་ཕྱོགས།
|[[Meat]], [[leather]], [[antler]]s, [[dairy]], [[working animal|draught]],
|-
! style=&quot;text-align:left;font-weight:normal&quot; |'''[[ལུག]]'''&lt;br /&gt;
|domestic
|Asiatic [[mouflon]] sheep
| style=&quot;text-align:center&quot; |Between 9000 BC-11000 BC
|[[Southwest Asia]]
|[[Wool]], [[dairy]], [[leather]], [[meat]] ([[lamb (food)|mutton]], [[lamb (meat)|lamb]])
|-
! style=&quot;text-align:left;white-space:nowrap;font-weight:normal&quot; |'''[[མ་ཧེ།]]'''&lt;br /&gt;
|domestic
|[[Wild Asian Water buffalo]], (Arni)
| style=&quot;text-align:center&quot; |4000 BC
|[[South Asia]]
|[[working animal|mount]], [[working animal|draught]], [[meat]], [[dairy]]
|-
! style=&quot;text-align:left;font-weight:normal&quot; |'''[[གཡག]]'''&lt;br /&gt;
|domestic
|[[གཡག]]
| style=&quot;text-align:center&quot; |2500 BC
|[[བོད་ཡུལ།]], [[བལ་ཡུལ།]]
|[[Meat]], [[dairy]], [[wool]], [[working animal|mount]], [[working animal|pack animal]], [[working animal|draught]]
|-
|}
&amp;nbsp;
&lt;br /&gt;
{|border=&quot;0&quot;
|-
|}

== པར་རིས་བར་འཁྱམས། ==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
File:CH cow 2.jpg|
File:Goat family.jpg|

&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;
== ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི། ==
&lt;references/&gt;

== དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག ==
== ད་དུང་གཟིགས། ==
== ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད། ==

[[Category:སོ་ནམ།]]</text>
      <sha1>9ufd2sd3bymvvokda0yqxdmn2k24wrh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>༢༠༡༤ལོའི་འཛམ་གླིང་བུ་པའི་མགྲན་སྡུར་གྱི་སྐོར།</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18329</id>
    <revision>
      <id>162779</id>
      <parentid>145036</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T23:57:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>23708</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 8 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>162779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50739" sha1="8u5sjfbxe5zsqyz6yfuyuov74fvyljx" xml:space="preserve">{{རྒྱལ་སྤྱི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་མགྲན་སྡུར་གནས་ཚུལ།
| year = 2014ལོ།
| other_titles = {{lang|en|2014 FIFA World Cup}}
| image = 2014 FIFA World Cup Logo.svg
| size = 200px
| caption = 
| title_holder = ESP
| result_th = 
| num_season = 20
| country = BRA
| dates = [[6月12日|ཟླ་བ་༦པའི་ཚེས་༡༢]]–[[7月13日|ཟླ་བ་༧པའི་ཚེས་༡༣]]
| num_teams = 32
| venues = 12
| cities = 12
| champion = 
| count = 
| runner_up = 
| 3rd_place = 
| 4th_place = 
| matches = 
| goals = 
| attendance = 
| top_scorer = 
| MVP = 
| prevseason = {{flagicon|RSA}} [[2010年世界杯足球赛|2010]]
| nextseason = [[2018年世界盃足球赛|2018]] {{flagicon|RUS}}
}}

'''2014ལོའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་སྤོ་ལོའི་མགྲན་སྡུར་'''（སྲིད་གཞུང་གི་མིང་།2014 FIFA World Cup Brazil）ནི་[[国际足协|རྒྱལ་སྤྱིའི་རྐང་རྩེད་ལྷན་ཚོགས་]]ཀྱི་སྐབས་བཅུ་གཉིས་པའི་[[世界盃足球赛|འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་རྐང་རྩེད་མགྲན་སྡུར་]]དེ་[[2014年|༢༠༡༤ལོའི་]][[6月12日|ཟླ་བ་༦པའི་ཚེས་༡༢]]ནས་[[7月13日|ཟླ་བ་༧པའི་ཚེས་༡༣]]བར་[[巴西|ཧྥ་རན་སིའི་]]གྲོང་ཁྱེར་12ཀྱི་མགྲན་རྭ་12ལ་སྤེལ་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད། དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཆ་ཁག་ནས་ཡོང་བའི་སྤོ་ལོ་ཚོགས་པ་32མགྲན་སྡུར་ཁྲོད་བཞུགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་མགྲན་ཐེངས་64ཡི་ཐོག་ནས་མགྲན་སྡུར་གྱི་ཚོགས་པ་ཨང་དང་པོ་དེ་གཏན་[https://web.archive.org/web/20220307074945/https://icdonggun.kr/ འཁེལ]་བྱེད་རྒྱུ་རེད་འདུག
[[2003年|༢༠༡༣ལོའི་]][[3月7日|ཟླ་བ་༣པའི་ཚེས་༧]]ལ་[[国际足协|རྒྱལ་སྤྱིའི་རྐང་རྩེད་ལྷན་ཚོགས་]]ནས་[[2014年世界杯足球赛|2014ལོའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པ་]][[南美洲|མེར་གླིང་ལྷོ་མར་]]མགྲན་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་ཡ་རེད་འདུག འདི་ནི་[[1930年世界杯足球赛|1930ལོ་]]དང་[[1950年世界杯足球赛|1950ལོ།]] [[1962年世界杯足球赛|1962ལོ།]] [[1978年世界杯足球赛|1978ལོ་]]བཅས་ལ་[[乌拉圭|ཨུ་ལའ་ཀུད་]]དང་[[巴西|ཧྥ་རན་སི།]] [[智利|ཀྲེ་ལིས།]] [[阿根廷|ཨ་ཀན་དིང་]]བཅས་ལ་བསྟུད་མར་མགྲན་པ་ནས་བཟུང་། ཐེངས་ལྔ་པར་མེར་གླིང་ལྷོ་མར་སྒོ་བཙུགས་པ། མ་ཟད་དེ་ཧྥ་རན་སིས་[[1950年|༡༩༥༠ལོ]]འི་རྗེས་ལ་གཙོ་བོ་བྱས་པ་ཡིན། འདི་འཛམ་གླིང་གི་མི་དམངས་ཡོང་ས་ཀྱི་དོ་ཁུར་གནང་བཞིན་དོན་དག་ཆེན་པོ་[https://web.archive.org/web/20220301151409/http://sjta.kr/ ཞིག]་ཡིན། [[3月17日|ཟླ་བ་༣པའི་ཚེས་༡༧]]གྱི་[[南美洲足球协会|མེར་གླིང་ལྷོ་མའི་རྐང་རྩེད་ལྷན་ཚོགས་]]ཀྱི་པ་སེ་གཡུག་སྟངས་དེ་[[巴西|ཧྥ་རན་སིའི་]]གཙོ་འགན་འཁུར་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་ལ་འགྱུར་ཐུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་རེད། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྐང་རྩེད་ལྷན་ཚོགས་ཚོགས་གཙོ་[[白礼达|-{A|zh-hans:布拉特;zh-hk:白礼达;zh-tw:布拉特;}-|པའེ་ལིས་དཱ་]]ནས་དེ་སྔོན་ཁོ་རང་གི་འདོད་ཚུལ་གསུང་པར་གཞིགས་ན་ཧྥ་རན་སིས་ཚད་ལྡན་གྱི་སྤོ་ལོ་ཐང་ཞིག་བརྩོན་པ་ཐུབ་མེད། མ་ཟད་ཁོང་གིས་[[阿根廷|ཨ་ཀན་ཐིང་]]དང་[[智利|ཀྲེ་ལིས་]]གཉིས་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་གཉེར་སྐྱོང་གནང་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡང་བཏོན་པ། མ་ཚད་ཧྥ་རན་སི་འཕུད་པའི་[[哥伦比亚|ཀ་ལུན་པིཡཱ་]]བཅས་ནས་དེ་སྔོན་[[2006年|༢༠༠༦ལོར་]]དེའི་སྐོར་གྱི་རེ་བ་བཏོན་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའི་རྒྱལ་ཁབ་དེས་[[2007年|༢༠༠༧ལོའི་]][[4月11日|ཟླ་བ་བཞི་པའི་ཚེས་༡༡]]ཉིན་[[国际足协|རྒྱལ་སྤྱིའི་རྐང་རྩེད་ལྷན་ཚོགས་]]ལ་འཕྲིན་གཏོང་གི་ཐོག་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ཡོད། འདིས་ཐེངས་འདིའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་གཉེར་སྐྱོང་དབང་ཆ་དེ་ཧྥ་རན་སིའི་ཁ་ནང་བླུགས་པའི་ལྟོ་ནང་བཞིན་གྱི་དོན་དག་ཞིག་འགྱུར་ཡོད།
[[2007年|༢༠༠༧ལོའི་]][[10月30日|ཟླ་བ་༡༠པའི་ཚེས་༣༠]]ཉིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྐང་རྩེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་[[苏黎世|སུའུ་ལི་ཧྲེར་]]༢༠༡༤ལོའི་བུའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་མགྲན་སྡུར་དེ་ཧྥ་རན་སིར་ཚོགས་རྒྱུའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་དངོས་སུ་བྱས་པ་རེད། དེ་ཡང་ཧྥ་རན་སིའི་[[1950年世界盃足球赛|1950ལོའི་]]རྗེས་སུ་ཡང་སྐྱར་བུའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་མགྲན་སྡུར་སྤེལ་ཐེངས་དེ་ཡིན་རེད། མ་[https://web.archive.org/web/20220307074933/http://michuholn.kr/ ཟད]་དེ་ནི་གླིང་ཆེན་བཞིའི་འཁོར་གཉེར་བྱེད་[https://web.archive.org/web/20220307075438/http://tae-kwang.kr/ ཐེངས]་མཇུག་མ་དེ་ཡང་རེད།
[[2010南非世界杯|༢༠༡༠ལོའི་ལྷོ་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་]]ནང་ཐོན་པའི་[[德国国家足球队|འཇར་མན་]]གྱིས་[[英格兰足球代表队|དབྱིན་ཀ་ལན་]]ལ་བརྒྱབ་སྟངས་ནོར་ཏེ་བཟོས་པའི་གནད་དོན་དེ་ཡིན།[[FIFA]]ཡི་ཚོགས་གཙོ་པུའུ་ལཱ་ཐེ་ཡིས་གསལ་སྟོན་གནང་གསལ་ད་ཐེངས་ཀྱི་མགྲན་སྡུར་ནང་འཕྲུལ་མིག་གིས་རོགས་སྐྱོར་ལྡན་པ་གཙོ་བོའི་ཐག་གཅོད་གཏོང་ཐབས་སྤྱད་ཡོད་པས་དེས་ཐག་གཅོད་ནོར་ཐལ་གྱི་གནད་དོན་ཉུང་དུ་བཏང་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་གསུང་ཡོད།
== མཐའ་སྲུང་མགྲན་སྡུར། ==
{{main|2014ལོའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་མཐའ་སྲུང་མགྲན་སྡུར།}}
2014ལོའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་མཐའ་སྲུང་མགྲན་སྡུར་དེ་[[2011年|༢༠༡༡ལོའི་]][[7月30日|ཟླ་བ་༧པའི་ཚེས་༣༠]]ལ་Marina da Glóriaརུ་འགན་གཡུག་པའི་བྱེད་སྒོའི་ཐོག་ནས་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད།

=== ཐིག་འགལ་བའི་སྤོ་ལོ་ཚོགས་པའི་མིང་ཐོ།===
{{col-begin}}
{{col-4}}
;[[亚洲足协|ཡར་གླིང་ཁུལ།]] 
* {{fb|AUS}} 
* {{fb|IRN}}
* {{fb|JPN}}
* {{fb|KOR}}
;[[非洲足协|ཨ་ཧྥེ་རི་ཁ་གླིང་ཁུལ།]] 
* {{fb|ALG}}
* {{fb|CMR}}
* {{fb|CIV}}
* {{fb|GHA}}
* {{fb|NGA}}
;[[中北美洲及加勒比海足球协会|མེར་གླིང་བྱང་མ་དབུས་དང་ཅ་ལེ་ཧྥེ་མཚོ་ཁུལ།]]
* {{fb|CRC}}
* {{fb|HON}}
* {{fb|MEX}}
* {{fb|USA}}
;[[南美洲足协|མེར་གླིང་ལྷོ་མའི་ཁུལ།]]
* {{fb|ARG}} 
* {{fb|BRA}}（གཙོ་གཉེར་རྒྱལ་ཁབ།） 
* {{fb|CHI}}
* {{fb|COL}} 
* {{fb|ECU}}
* {{fb|URU}} 
{{col-4}}
;[[欧洲足协|ཡོ་རོབ་གླིང་ཁུལ།]] 
* {{fb|BEL}} 
* {{fb|BIH}}
* {{fb|CRO}}
* {{fb|ENG}}
* {{fb|FRA}}
* {{fb|GER}} 
* {{fb|GRE}}
* {{fb|ITA}}
* {{fb|NED}}
* {{fb|POR}}
* {{fb|RUS}}
* {{fb|ESP}} 
* {{fb|SUI}} 
{{col-4}}
{{col-end}}

==མགྲན་སྡུར་སྤེལ་ཡུལ།==
ཁྱོན་གྲོང་ཁྱེར་༡༢ཙམ་2014ལོའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་མགྲན་སྡུར་གྱི་མགྲན་རྭར་འཚུད་ཡོད།&lt;ref&gt;{{cite news |title=Host Cities for Brazil 2014 to be announced in May |url=http://www.fifa.com/worldcup/brazil2014/news/newsid=1037180.html |work=FIFA.com |publisher=[[FIFA|Fédération Internationale de Football Association]] |date=12 March 2009 |accessdate=6 June 2009 |archive-date=15 June 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100615200812/http://www.fifa.com/worldcup/brazil2014/news/newsid=1037180.html |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;[[贝伦 (巴西)|ཧྥེ་ལུན་]]དང་[[大坎普|ཏའ་ཁན་ཕུ།]] [[弗洛里亚诺波利斯|ཧྥེ་ལོ་ལི་ཡ་ནོ་པོ་ལི་སི།]] [[戈亚尼亚|ག་ཡ་ཉི་ཡ།]] [[里约布兰科|ལི་ཡོ་པོ་ལན་ཁེ་]]བཅས་ཀྱི་རེ་ཞུ་དེ་ཕྱིར་སློག་ཡོད་འདུག
&lt;center&gt;
{{Clear}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
![[贝洛奥里藏特|ཧྥེ་ལོ་ཨའོ་ལི་ཚེང་ཐེ།]]
![[པུ་རུ་ཟི་ལི་ཡ།|པ་སེ་ལི་ཡ།]]
![[库亚巴|ཁེ་ཡ་པ།]]
![[库里奇巴ཁེ་ལེ་ཆི་པ།]]
|-
|[[米内罗体育场|མེལ་ནེ་ལོ་ལུས་རྩལ་ཐང་།]]
|[[巴西利亚国家体育场|པ་སི་ལི་ཡ་རྒྱལ་ཁབ་ལུས་རྩལ་ཐང་།]]
|[[潘特纳尔体育场|-{zh-hans:潘塔纳尔体育场; zh-hk:潘塔纳尔体育场; zh-tw:潘特纳尔体育场;}-]]
|[[拜沙达体育场]|པཡེ་ཧྲ་ཏཱ་ལུས་རྩལ་ཐང་།]]
|-
|མི་གཤོང་ཚད།'''62,547'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(རིམ་འཕར་ཁྲོད།)&lt;/small&gt;
|མི་གཤོང་ཚད།'''70,042'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(བསྐྱར་བསྐྲུན་ཁྲོད།)&lt;/small&gt;
|མི་གཤོང་ཚད།'''42,968'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(གསར་བསྐྲུན་བྱས་པ།)&lt;/small&gt;
|མི་གཤོང་ཚད།'''43,981'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(རིམ་འཕར་ཁྲོད།)&lt;/small&gt;
|-
|
| [[File:Estádio Nacional de Brasília.JPG|200px]]
| [[File:Cuiaba Arena.jpg|200px]]
| 
|-
![[福塔雷萨]]
!rowspan=8 colspan=2|{{location map+ |float=middle|Brazil |width=500 |caption= |places=
{{location map~ |Brazil |lat=-19.5157 |long=-43.5815 |label=[[贝洛奥里藏特]] |position=right}}
{{location map~ |Brazil |lat=-16.00 |long=-47.60 |label=[[པུ་རུ་ཟི་ལི་ཡ།]] |position=right}}
{{location map~ |Brazil |lat=-3.807267 |long=-38.522481 |label=[[福塔雷萨]] |position=left }}
{{location map~ |Brazil |lat=-30.060420 |long=-51.213338 |label=[[阿雷格里港]] |position=right }}
{{location map~ |Brazil |lat=-23.600112 |long=-46.720227 |label=[[圣保罗 (巴西)|圣保罗]] |position=left }}
{{location map~ |Brazil |lat=-22.548118 |long=-43.1348 |label=[[རིའོ་ཌེ་ཇ་ནེའུ་རའོ།]] |position=right }}
{{location map~ |Brazil |lat=-12.919164 |long=-38.427078 |label=[[萨尔瓦多 (巴西)|萨尔瓦多]] |position=right }}
{{location map~ |Brazil |lat=-5.47 |long=-35.12 |label=[[纳塔尔 (巴西)|纳塔尔]] |position=left }}
{{location map~ |Brazil |lat=-15.35 |long=-56.05 |label=[[库亚巴]] |position=right }}
{{location map~ |Brazil |lat=-25.25 |long=-49.15 |label=[[库里奇巴]] |position=bottom}}
{{location map~ |Brazil |lat=-3.06 |long=-60.01 |label=[[马瑙斯]] |position=right }}
{{location map~ |Brazil |lat=-8.03 |long=-35.00 |label=[[累西肺]] |position=left }}
}}
![[马瑙斯]]
|-
|[[卡斯特劳体育场]]
|[[亚马逊体育场]]
|-
|མི་གྲངས་ཤོང་བ།: '''64,864'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(升级中)&lt;/small&gt;
|མི་གྲངས་ཤོང་བ།: '''46,000'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(新建场馆)&lt;/small&gt;
|-
| [[File:Fortaleza Arena.jpg|200px]]
| [[File:Arena Amazônia (2014) - 2.jpg|200px]]
|-
![[纳塔尔 (巴西)|纳塔尔]]
![[阿雷格里港]]
|-
|[[沙丘球场]]
|[[河岸球场]]
|-
|མི་གྲངས་ཤོང་བ།: '''42,086'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(新建场馆)&lt;/small&gt;
|མི་གྲངས་ཤོང་བ།: '''51,300'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(升级中)&lt;/small&gt;
|-
| [[File:Natal, Brazil - Arena das Dunas.jpg|200px]]
| [[File:Estádio Beira-Rio (2014) - 2.jpg|200px]]
|-
![[累西肺]]
![[རིའོ་ཌེ་ཇ་ནེའུ་རའོ།]]
![[萨尔瓦多 (巴西)|萨尔瓦多]]
![[圣保罗 (巴西)|圣保罗]]
|-
|[[伯南布哥体育场]]
|[[马拉卡纳体育场]]
|[[新水源体育场]]
|[[圣保罗体育场]]
|-
|མི་གྲངས་ཤོང་བ།: '''46,154'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(升级中)&lt;/small&gt;
|མི་གྲངས་ཤོང་བ།: '''76,935'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(升级中)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://noticias.r7.com/rio-de-janeiro/noticias/cadeiras-sao-retiradas-e-maracana-conclui-primeira-etapa-das-obras-para-a-copa-do-mundo-2014-20101006.html |title=Cadeiras sao retiradas do Maracanã para conclusao da primeira etapa das obras pra a Copa do Mundo – Chairs are removed from Maracanã concluding the upgrading first step |publisher=Noticias.r7.com |date=1990-01-06 |accessdate=2011-10-09}}&lt;/ref&gt;
|མི་གྲངས་ཤོང་བ།: '''56,000'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(升级中)&lt;/small&gt;
|མི་གྲངས་ཤོང་བ།: '''68,000'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(新建场馆)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://esportes.terra.com.br/futebol/brasil2014/noticias/0,,OI5156738-EI10545,00-Apos+prelecao+e+reza+obras+do+estadio+corintiano+tem+inicio.html |title=Brazil 2014 |date=30 May 2011 |publisher=esportes.terra.com.br |language=Brazilian Portuguese |accessdate=7 June 2011 |archive-date=2 June 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110602061420/http://esportes.terra.com.br/futebol/brasil2014/noticias/0,,OI5156738-EI10545,00-Apos+prelecao+e+reza+obras+do+estadio+corintiano+tem+inicio.html |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
| [[File:Itaipava Arena Pernambuco 2013.jpg|200px]]
| [[File:Maracana internal view april 2013.jpg|200px]]
| [[File:Itaipava Arena - March 2013.jpg|200px]]
| [[File:Arena de Itaquera (2014) - 2.jpg|200px]]
|}
&lt;/center&gt;

== 抽籤 ==
分组抽籤将於[[2013年]][[12月6日]]在巴西[[马塔迪圣若昂]]进行。&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131209193247/http://www.apdnews.com/news/52332.html 2014巴西世界杯抽籤]，亚太日报，2013年12月12日&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fifa.com/worldcup/media/newsid=1657531/index.html|title=Key issues addressed at Brasilia meeting|publisher=fifa.com|date=2012-06-28|access-date=2014-01-19|archive-date=2016-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305031135/http://www.fifa.com/worldcup/media/newsid=1657531/index.html|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fifa.com/worldcup/russia2018/organisation/media/newsid=2035763/index.html|title=Organising Committee for the FIFA World Cup extends its responsibilities to cover 2018 and 2022|publisher=fifa.com|date=2013-03-19|access-date=2014-01-19|archive-date=2014-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20141018005611/http://www.fifa.com/worldcup/russia2018/organisation/media/newsid=2035763/index.html|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;晋级国家中，挑出[[国际足总世界排名]]前七名与本届东道国巴西分在同区，其他国家则依据各大洲分為三区。

根据2013年10月[[FIFA]]的官方排名，东道主[[巴西]]队与[[FIFA]]排名前7名的球队列为种子队。&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fifa.com/worldranking/news/newsid=2197884/index.html|title=Pot 1 seeds set for Brazil 2014 draws|publisher=FIFA|date=17 October 2013|access-date=19 January 2014|archive-date=23 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150123150411/http://www.fifa.com/worldranking/news/newsid=2197884/index.html|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt; 

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;
|-
!国家队
!2013年10月&lt;br&gt;[[FIFA|国际足联]]排名
|- 
|{{fb|BRA}} (东道主)||11
|-
|{{fb|ESP}} ||1
|-
|{{fb|GER}}||2
|-
|{{fb|ARG}}||3
|-
|{{fb|COL}}||4
|-
|{{fb|BEL}}||5
|-
|{{fb|URU}}||6
|- style=&quot;border-bottom:3px solid green;&quot; 
|{{fb|SWI}}||7
|- 
|{{fb|NED}}||8
|-
|{{fb|ITA}}||9
|-
|{{fb|ENG}}||10
|-
|{{fb|CHI}}||12
|-
|{{fb|USA}}||13
|-
|{{fb|POR}}||14
|-
|{{fb|GRE}}||15
|-
|{{fb|BIH}}||16
|-
|{{fb|CIV}}||17
|-
|{{fb|CRO}}||18
|-
|{{fb|RUS}}||19
|-
|{{fb|FRA}}||21
|-
|{{fb|ECU}}||22
|-
|{{fb|GHA}}||23
|-
|{{fb|MEX}}||24
|-
|{{fb|CRC|state}}||31
|-
|{{fb|ALG}}||32
|-
|{{fb|NGA}}||33
|-
|{{fb|HON}}||34
|-
|{{fb|JPN}}||44
|-
|{{fb|IRN}}||49
|-
|{{fb|KOR}}||56
|-
|{{fb|AUS}}||57
|-
|{{fb|CMR}}||59
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; width=98%
|-
!width=25%| '''第一档次''' (种子队伍)
!width=25%| '''第二档次''' ([[非洲足球协会|非洲]] &amp; [[南美洲足球协会|南美洲]])
!width=25%| '''第三档次''' ([[亚洲足球联合总会|亚洲]] &amp; [[中北美洲及加勒比海足球协会|中北美洲]])
!width=25%| '''第四档次''' ([[欧洲足球协会联盟|欧洲]])
|-
|
{{fb|BRA}} (东道主)&lt;br /&gt;
{{fb|ARG}} &lt;br /&gt;
{{fb|COL}} &lt;br /&gt;
{{fb|URU}} &lt;br /&gt;
{{fb|BEL}} &lt;br /&gt;
{{fb|GER}} &lt;br /&gt;
{{fb|ESP}} &lt;br /&gt;
{{fb|SWI}}
|
{{fb|ALG}} &lt;br /&gt; 
{{fb|CMR}} &lt;br /&gt; 
{{fb|CIV}} &lt;br /&gt; 
{{fb|GHA}} &lt;br /&gt; 
{{fb|NGR}} &lt;br /&gt;
{{fb|CHI}} &lt;br /&gt;  
{{fb|ECU}} &lt;br /&gt; 
| 
{{fb|AUS}} &lt;br /&gt; 
{{fb|JPN}} &lt;br /&gt; 
{{fb|IRN}} &lt;br /&gt; 
{{fb|KOR}} &lt;br /&gt; 
{{fb|CRC}} &lt;br /&gt; 
{{fb|HON}} &lt;br /&gt; 
{{fb|MEX}} &lt;br /&gt;
{{fb|USA}}
|
{{fb|BIH}} &lt;br /&gt; 
{{fb|CRO}} &lt;br /&gt; 
{{fb|ENG}} &lt;br /&gt; 
{{fb|FRA}} &lt;br /&gt; 
{{fb|GRE}} &lt;br /&gt; 
{{fb|ITA}} (རིམ་པ་གཉིས་པར་ཞུགས)&lt;br /&gt; 
{{fb|NED}} &lt;br /&gt;
{{fb|POR}} &lt;br /&gt; 
{{fb|RUS}}
|}
* རིམ་པ་བཞི་པའི་རུ་ཁག་གཅིག་གིས་རྒྱན་ཤོག་འཕེན་ནས་རིམ་པ་གཉིས་པར་སྤོར་རྒྱུ་རེད།

== 赛事 ==
=== 小组赛 ===
[[File:England v Brazil in Rio - Estádio do Maracanã 2013.jpg|thumb|right|[[巴西国家足球队|巴西]]与[[英格兰国家足球队|英格兰]]在[[里约热内卢]]的[[马拉卡纳体育场]]进行[[友谊赛]]（日间）]]
[[File:England v Brazil in Rio - Estádio do Maracanã.jpg|thumb|right|巴西与英格兰在里约热内卢的马拉卡纳体育场进行友谊赛（夜间）]]
赛程表在[[2011年]][[10月20日]]由[[FIFA]]总部公布。&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.fifa.com/worldcup/news/newsid=1529755/index.html |title=赛事 schedule for 2014 FIFA World Cup™ unveiled |publisher=fifa.com |date=2011-10-20 |access-date=2014-01-19 |archive-date=2014-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140320115717/http://www.fifa.com/worldcup/news/newsid=1529755/index.html |dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;2012年9月27日，FIFA正式确认所有赛事的日期和时间，首场比赛於6月12日在[[圣保罗]]举行。分组赛的当地比赛时间分别有下午1时、下午4时、下午5时、下午6时、下午7时五种，十六强与半準决赛则是於下午1时及下午5时进行，準决赛时间预计為下午5时，而决赛於下午4时在[[马拉卡纳体育场]]举办。&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.fifa.com/worldcup/news/newsid=1709606/index.html |title=FIFA Executive Committee approves kick-off times for Brazil 2014 |publisher=fifa.com |date=2012-09-27 |access-date=2014-01-19 |archive-date=2014-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140708194330/http://www.fifa.com/worldcup/news/newsid=1709606/index.html |dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

分组赛的首名及次名可晋级十六强，&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/47/38/17/regulationsfwcbrazil2014_en.pdf |title=Regulations – FIFA World Cup Brazil 2014 |publisher=FIFA.com |access-date=2014-01-19 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924183629/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/47/38/17/regulationsfwcbrazil2014_en.pdf |dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;而分组排名依照下列準则:
# སྡེ་ཚན་གྱི་འགྲན་བསྡུར་ཚང་མར་སྐར་མ་ཐོབ
# སྡེ་ཚན་ཚང་མའི་སྤོ་ལོའི་ཁྱད་པར
# སྡེ་ཚན་རིམ་པའི་དམིགས་ཡུལ་ཚང་མ
若有球队在上述三项仍无法分出名次，将会照下列方式计算:
# རུ་ཁག་ཕན་ཚུན་བར་གྱི་འགྲན་བསྡུར་ནང་ཐོབ་པའི་སྐར་གྲངས་བསྡུར་བ
# རྩེད་འགྲན་ནང་རུ་ཁག་བར་གྱི་སྤོ་ལོའི་ཁྱད་པར་བསྡུར་བ
# རུ་ཁག་ཕན་ཚུན་བར་གྱི་རྩེད་འགྲན་ཁྲོད་ཀྱི་སྤོ་ལོ་བསྡུར་བ
# FIFAཡི་འགྲན་བསྡུར་གྱིས་གཏན་འབེབས་བྱས

以下所有时间皆為巴西官方时间（[[UTC-3]]），举办赛事的十二座球场中有十座位於此时区内，其餘两座[[库亚巴]]的[[潘特纳尔体育场|-{zh-hans:潘塔纳尔体育场; zh-hk:潘塔纳尔体育场; zh-tw:潘特纳尔体育场;}-]]、[[玛瑙斯]]的[[亚马逊体育场]]则属於亚马逊时间（[[UTC-4]]）的时区，因此当地比赛时间会比下表快一个小时。&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/01/52/99/91/2014fwc_赛事schedule_17052013_en.pdf|title=赛事 schedule for 2014 FIFA World Cup™|publisher=fifa.com|date=2013-04-22}}&lt;/ref&gt;

==== A组 ====
{| class=wikitable style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! style=&quot;width:165px;&quot;|队
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 赛 | Played}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 胜 | Won}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 和 | Drawn}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 负 | Lost}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 进 | Goals for}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 失 | Goals against}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 差 | Goal difference}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 分 | Points}}
|-
|align=left| {{fb|BRA}}
|3 ||2 ||1 ||0 ||7 ||2 ||+5 ||'''7'''
|- style=&quot;border-bottom:3px solid green;&quot; 
|align=left| {{fb|CRO}}
|3 ||2 ||1 ||0 ||4 ||1 ||+3 ||'''7'''
|-
|align=left| {{fb|MEX}}
|3 ||1 ||0 ||2 ||6 ||6 ||0 ||'''3'''
|-
|align=left| {{fb|CMR}}
|3 ||0 ||0 ||3 ||1 ||9 ||-8 ||'''0'''
|}

{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༢
|time = 17:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|BRA}}
|score = 赛事 1
|report = 
|team2 = {{fb|CRO}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[圣保罗 (巴西)|圣保罗]]，[[圣保罗体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༣
|time = 13:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|MEX}}
|score = 赛事 2
|report =
|team2 = {{fb|CMR}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[纳塔尔 (巴西)|纳塔尔]]，[[沙丘球场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༧
|time = 16:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|BRA}}
|score = 赛事 17
|report =
|team2 = {{fb|MEX}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[福塔雷萨]]，[[卡斯特劳体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༨
|time = 19:00([[UTC-4]])
|team1 = {{fb-rt|CMR}}
|score = 赛事 18
|report =
|team2 = {{fb|CRO}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[玛瑙斯]]，[[亚马逊体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༣
|time = 17:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|CMR}}
|score = 赛事 33
|report =
|team2 = {{fb|BRA}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[པུ་རུ་ཟི་ལི་ཡ།]]，[[巴西利亚国家体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༣
|time = 17:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|CRO}}
|score = 赛事 34
|report =
|team2 = {{fb|MEX}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[累西肺]]，[[伯南布哥体育场]]
|attendance =
|referee =
}}

==== B组 ====
{| class=wikitable style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! style=&quot;width:165px;&quot;|队
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 赛 | Played}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 胜 | Won}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 和 | Drawn}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 负 | Lost}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 进 | Goals for}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 失 | Goals against}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 差 | Goal difference}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 分 | Points}}
|-
|align=left| {{fb|ESP}}
|3 ||3 ||0 ||0 ||10 ||3 ||+7 ||'''9'''
|- style=&quot;border-bottom:3px solid green;&quot; 
|align=left| {{fb|NED}}
|3 ||2 ||0 ||1 ||5 ||3 ||+2 ||'''6'''
|-
|align=left| {{fb|CHI}}
|3 ||1 ||0 ||2 ||4 ||7 ||-3 ||'''3'''
|-
|align=left| {{fb|AUS}}
|3 ||0 ||0 ||3 ||3 ||9 ||-6 ||'''0'''
|}

{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༣
|time = 16:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|ESP}}
|score = 赛事 3
|report = 
|team2 = {{fb|NED}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[萨尔瓦多 (巴西)|萨尔瓦多]]，[[新水源体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༣
|time = 19:00([[UTC-4]])
|team1 = {{fb-rt|CHI}}
|score = 赛事 4
|report =
|team2 = {{fb|AUS}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[库亚巴]]，[[潘特纳尔体育场|-{zh-hans:潘塔纳尔体育场; zh-hk:潘塔纳尔体育场; zh-tw:潘特纳尔体育场;}-]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༨
|time = 13:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|AUS}}
|score = 赛事 20
|report =
|team2 = {{fb|NED}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[阿雷格里港]]，[[河岸球场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༨
|time = 19:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|ESP}}
|score = 赛事 19
|report =
|team2 = {{fb|CHI}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[རིའོ་ཌེ་ཇ་ནེའུ་རའོ།]]，[[马拉卡纳体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༣
|time = 13:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|AUS}}
|score = 赛事 35
|report =
|team2 = {{fb|ESP}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[库里奇巴]]，[[拜沙达体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༣
|time = 13:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|NED}}
|score = 赛事 36
|report =
|team2 = {{fb|CHI}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[圣保罗 (巴西)|圣保罗]]，[[圣保罗体育场]]
|attendance =
|referee =
}}

==== C组 ====
{| class=wikitable style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! style=&quot;width:165px;&quot;|队
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 赛 | Played}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 胜 | Won}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 和 | Drawn}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 负 | Lost}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 进 | Goals for}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 失 | Goals against}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 差 | Goal difference}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 分 | Points}}
|-
|align=left| {{fb|COL}}
|3 ||3 ||0 ||0 ||9 ||2 ||+7 ||'''9'''
|- style=&quot;border-bottom:3px solid green;&quot; 
|align=left| {{fb|GRE}}
|3 ||1 ||1 ||1 ||2 ||4 ||-2 ||'''4'''
|-
|align=left| {{fb|CIV}}
|3 ||1 ||0 ||2 ||4 ||5 ||-1 ||'''3'''
|-
|align=left| {{fb|JPN}}
|3 ||0 ||1 ||2 ||2 ||6 ||-4 ||'''1'''
|}

{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༤
|time = 13:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|COL}}
|score = 赛事 5
|report = 
|team2 = {{fb|GRE}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[贝洛奥里藏特]]，[[米内罗体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༤
|time = 22:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|CIV}}
|score = 赛事 6
|report =
|team2 = {{fb|JPN}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[累西肺]]，[[伯南布哥体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༩
|time = 13:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|COL}}
|score = 赛事 21
|report =
|team2 = {{fb|CIV}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[པུ་རུ་ཟི་ལི་ཡ།]]，[[巴西利亚国家体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༩
|time = 19:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|JPN}}
|score = 赛事 22
|report =
|team2 = {{fb|GRE}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[纳塔尔 (巴西)|纳塔尔]]，[[沙丘球场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༤
|time = 17:00([[UTC-4]])
|team1 = {{fb-rt|JPN}}
|score = 赛事 37
|report =
|team2 = {{fb|COL}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[库亚巴]]，[[潘特纳尔体育场|-{zh-hans:潘塔纳尔体育场; zh-hk:潘塔纳尔体育场; zh-tw:潘特纳尔体育场;}-]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༤
|time = 17:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|GRE}}
|score = 赛事 38
|report =
|team2 = {{fb|CIV}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[福塔雷萨]]，[[卡斯特劳体育场]]
|attendance =
|referee =
}}

==== D组 ====
{| class=wikitable style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! style=&quot;width:165px;&quot;|队
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 赛 | Played}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 胜 | Won}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 和 | Drawn}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 负 | Lost}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 进 | Goals for}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 失 | Goals against}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 差 | Goal difference}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 分 | Points}}
|-
|align=left| {{fb|URU}}
|3 ||2 ||1 ||0 ||4 ||1 ||+3 ||'''7'''
|- style=&quot;border-bottom:3px solid green;&quot; 
|align=left| {{fb|CRC}}
|3 ||2 ||0 ||1 ||4 ||4 ||0 ||'''6'''
|-
|align=left| {{fb|ENG}}
|3 ||1 ||0 ||2 ||2 ||3 ||-1 ||'''3'''
|-
|align=left| {{fb|ITA}}
|3 ||0 ||1 ||2 ||2 ||4 ||-2 ||'''1'''
|}

{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༤
|time = 16:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|URU}}
|score = 赛事 7
|report = 
|team2 = {{fb|CRC}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[福塔雷萨]]，[[卡斯特劳体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༤
|time = 19:00([[UTC-4]])
|team1 = {{fb-rt|ENG}}
|score = 赛事 8
|report =
|team2 = {{fb|ITA}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[玛瑙斯]]，[[亚马逊体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༩
|time = 16:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|URU}}
|score = 赛事 23
|report =
|team2 = {{fb|ENG}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[圣保罗 (巴西)|圣保罗]]，[[圣保罗体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༠
|time = 13:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|ITA}}
|score = 赛事 24
|report =
|team2 = {{fb|CRC}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[累西肺]]，[[伯南布哥体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༤
|time = 13:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|ITA}}
|score = 赛事 39
|report =
|team2 = {{fb|URU}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[纳塔尔 (巴西)|纳塔尔]]，[[沙丘球场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༤
|time = 13:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|CRC}}
|score = 赛事 40
|report =
|team2 = {{fb|ENG}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[贝洛奥里藏特]]，[[米内罗体育场]]
|attendance =
|referee =
}}

==== E组 ====
{| class=wikitable style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! style=&quot;width:165px;&quot;|队
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 赛 | Played}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 胜 | Won}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 和 | Drawn}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 负 | Lost}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 进 | Goals for}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 失 | Goals against}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 差 | Goal difference}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 分 | Points}}
|-
|align=left| {{fb|SUI}}
|3 ||2 ||1 ||0 ||8 ||2 ||+6 ||'''7'''
|- style=&quot;border-bottom:3px solid green;&quot; 
|align=left| {{fb|ECU}}
|3 ||2 ||0 ||1 ||7 ||6 ||+1 ||'''6'''
|-
|align=left| {{fb|FRA}}
|3 ||1 ||1 ||1 ||3 ||3 ||0 ||'''4'''
|-
|align=left| {{fb|HON}}
|3 ||0 ||0 ||3 ||1 ||8 ||-7 ||'''0'''
|}

{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༥
|time = 13:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|SUI}}
|score = 赛事 9
|report = 
|team2 = {{fb|ECU}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[པུ་རུ་ཟི་ལི་ཡ།]]，[[巴西利亚国家体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༥
|time = 16:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|FRA}}
|score = 赛事 10
|report =
|team2 = {{fb|HON}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[阿雷格里港]]，[[河岸球场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༠
|time = 16:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|SUI}}
|score = 赛事 25
|report =
|team2 = {{fb|FRA}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[萨尔瓦多 (巴西)|萨尔瓦多]]，[[新水源体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༠
|time = 19:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|HON}}
|score = 赛事 26
|report =
|team2 = {{fb|ECU}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[库里奇巴]]，[[拜沙达体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༥
|time = 17:00([[UTC-4]])
|team1 = {{fb-rt|HON}}
|score = 赛事 41
|report =
|team2 = {{fb|SUI}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[玛瑙斯]]，[[亚马逊体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༥
|time = 17:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|ECU}}
|score = 赛事 42
|report =
|team2 = {{fb|FRA}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[རིའོ་ཌེ་ཇ་ནེའུ་རའོ།]]，[[马拉卡纳体育场]]
|attendance =
|referee =
}}

==== F组 ====
{| class=wikitable style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! style=&quot;width:165px;&quot;|队
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 赛 | Played}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 胜 | Won}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 和 | Drawn}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 负 | Lost}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 进 | Goals for}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 失 | Goals against}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 差 | Goal difference}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 分 | Points}}
|-
|align=left| {{fb|ARG}}
|3 ||3 ||0 ||0 ||6 ||3 ||+3 ||'''9'''
|- style=&quot;border-bottom:3px solid green;&quot; 
|align=left| {{fb|BIH}}
|3 ||1 ||1 ||1 ||3 ||3 ||0 ||'''4'''
|-
|align=left| {{fb|IRN}}
|3 ||1 ||0 ||2 ||4 ||4 ||0 ||'''3'''
|-
|align=left| {{fb|NGA}}
|3 ||0 ||1 ||2 ||1 ||4 ||-3 ||'''1'''
|}

{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༥
|time = 19:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|ARG}}
|score = 赛事 11
|report = 
|team2 = {{fb|BIH}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[རིའོ་ཌེ་ཇ་ནེའུ་རའོ།]]，[[马拉卡纳体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༦
|time = 16:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|IRN}}
|score = 赛事 12
|report =
|team2 = {{fb|NGA}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[库里奇巴]]，[[拜沙达体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༡
|time = 13:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|ARG}}
|score = 赛事 27
|report =
|team2 = {{fb|IRN}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[贝洛奥里藏特]]，[[米内罗体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༡
|time = 19:00([[UTC-4]])
|team1 = {{fb-rt|NGA}}
|score = 赛事 28
|report =
|team2 = {{fb|BIH}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[库亚巴]]，[[潘特纳尔体育场|-{zh-hans:潘塔纳尔体育场; zh-hk:潘塔纳尔体育场; zh-tw:潘特纳尔体育场;}-]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༥
|time = 13:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|NGA}}
|score = 赛事 43
|report =
|team2 = {{fb|ARG}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[阿雷格里港]]，[[河岸球场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༥
|time = 13:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|BIH}}
|score = 赛事 44
|report =
|team2 = {{fb|IRN}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[萨尔瓦多 (巴西)|萨尔瓦多]]，[[新水源体育场]]
|attendance =
|referee =
}}

==== G组 ====
{| class=wikitable style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! style=&quot;width:165px;&quot;|队
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 赛 | Played}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 胜 | Won}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 和 | Drawn}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 负 | Lost}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 进 | Goals for}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 失 | Goals against}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 差 | Goal difference}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 分 | Points}}
|-
|align=left| {{fb|GER}}
|3 ||2 ||1 ||0 ||7 ||2 ||+5 ||'''7'''
|- style=&quot;border-bottom:3px solid green;&quot; 
|align=left| {{fb|POR}}
|3 ||1 ||1 ||1 ||4 ||4 ||0 ||'''4'''
|-
|align=left| {{fb|GHA}}
|3 ||1 ||1 ||1 ||4 ||7 ||-3 ||'''4'''
|-
|align=left| {{fb|USA}}
|3 ||0 ||1 ||2 ||4 ||6 ||-2 ||'''1'''
|}

{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༦
|time = 13:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|GER}}
|score = 赛事 13
|report = 
|team2 = {{fb|POR}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[萨尔瓦多 (巴西)|萨尔瓦多]]，[[新水源体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༦
|time = 19:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|GHA}}
|score = 赛事 14
|report =
|team2 = {{fb|USA}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[纳塔尔 (巴西)|纳塔尔]]，[[沙丘球场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༡
|time = 16:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|GER}}
|score = 赛事 29
|report =
|team2 = {{fb|GHA}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[福塔雷萨]]，[[卡斯特劳体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༢
|time = 19:00([[UTC-4]])
|team1 = {{fb-rt|USA}}
|score = 赛事 30
|report =
|team2 = {{fb|POR}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[玛瑙斯]]，[[亚马逊体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༦
|time = 13:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|USA}}
|score = 赛事 45
|report =
|team2 = {{fb|GER}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[累西肺]]，[[伯南布哥体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༦
|time = 13:00
|team1 = {{fb-rt|POR}}
|score = 赛事 46
|report =
|team2 = {{fb|GHA}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[པུ་རུ་ཟི་ལི་ཡ།]]，[[巴西利亚国家体育场]]
|attendance =
|referee =
}}

==== H组 ====
{| class=wikitable style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! style=&quot;width:165px;&quot;|队
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 赛 | Played}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 胜 | Won}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 和 | Drawn}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 负 | Lost}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 进 | Goals for}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 失 | Goals against}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 差 | Goal difference}}
!width=&quot;20&quot;|{{Tooltip| 分 | Points}}
|-
|align=left| {{fb|BEL}}
|3 ||3 ||0 ||0 ||4 ||1 ||+3 ||'''9'''
|- style=&quot;border-bottom:3px solid green;&quot; 
|align=left| {{fb|ALG}}
|3 ||1 ||1 ||1 ||6 ||5 ||+1 ||'''4'''
|-
|align=left| {{fb|RUS}}
|3 ||0 ||2 ||1 ||2 ||3 ||-1 ||'''2'''
|-
|align=left| {{fb|KOR}}
|3 ||0 ||1 ||2 ||3 ||6 ||-3 ||'''1'''
|}

{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༧
|time = 13:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|BEL}}
|score = 赛事 15
|report = 
|team2 = {{fb|ALG}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[贝洛奥里藏特]]，[[米内罗体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༧
|time = 19:00([[UTC-4]])
|team1 = {{fb-rt|RUS}}
|score = 赛事 16
|report =
|team2 = {{fb|KOR}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[库亚巴]]，[[潘特纳尔体育场|-{zh-hans:潘塔纳尔体育场; zh-hk:潘塔纳尔体育场; zh-tw:潘特纳尔体育场;}-]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༢
|time = 13:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|BEL}}
|score = 赛事 31
|report =
|team2 = {{fb|RUS}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[རིའོ་ཌེ་ཇ་ནེའུ་རའོ།]]，[[马拉卡纳体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༢
|time = 16:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|KOR}}
|score = 赛事 32
|report =
|team2 = {{fb|ALG}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[阿雷格里港]]，[[河岸球场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༦
|time = 17:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|KOR}}
|score = 赛事 47
|report =
|team2 = {{fb|BEL}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[圣保罗 (巴西)|圣保罗]]，[[圣保罗体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༦
|time = 17:00([[UTC-3]])
|team1 = {{fb-rt|ALG}}
|score = 赛事 48
|report =
|team2 = {{fb|RUS}}
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[库里奇巴]]，[[拜沙达体育场]]
|attendance =
|referee =
}}

=== 淘汰赛 ===
淘汰赛阶段的比赛，若正规比赛时间内未分胜负，则必须进行上下半场各 15 分鐘的[[加时赛]]，如依然平手，则需举行[[互射十二码]]决定「胜方」。&lt;ref name=&quot;regulations&quot;/&gt;

{{Round16
&lt;!--Date-Place/Team 1/Score 1/Team 2/Score 2 --&gt;
&lt;!-- མཐོ་ཤོས ༡༦ --&gt;
|6月28日 – [[米内罗体育场|贝洛奥里藏特]]|A组首名| |B组次名|
|6月28日 – [[马拉卡纳体育场|里约热内卢]]|C组首名| |D组次名|
|6月30日 – [[巴西利亚国家体育场|巴西利亚]]|E组首名| |F组次名|
|6月30日 – [[河岸球场|阿雷格里港]]|G组首名| |H组次名|
|6月29日 – [[卡斯特劳体育场|福塔雷萨]]|B组首名| |A组次名|
|6月29日 – [[伯南布哥体育场|累西肺]]|D组首名| |C组次名|
|7月1日  – [[圣保罗体育场|圣保罗]]|F组首名| |E组次名|
|7月1日 – [[新水源体育场|萨尔瓦多]]|H组首名| |G组次名|
&lt;!-- 半準决赛 --&gt;
|7月4日 – [[卡斯特劳体育场|福塔雷萨]]|赛事 49 胜方| |赛事 50 胜方|
|7月4日 – [[马拉卡纳体育场|里约热内卢]]|赛事 53 胜方| |赛事 54 胜方|
|7月5日 – [[新水源体育场|萨尔瓦多]]|赛事 51 胜方| |赛事 52 胜方|
|7月5日 – [[巴西利亚国家体育场|巴西利亚]]|赛事 55 胜方| |赛事 56 胜方|
&lt;!-- 準决赛 --&gt;
|7月8日 – [[米内罗体育场|贝洛奥里藏特]]|赛事 57 胜方| |赛事 58 胜方|
|7月9日 – [[圣保罗体育场|圣保罗]]|赛事 59 胜方| |赛事 60 胜方|
&lt;!-- 决赛 --&gt;
|7月13日 – [[马拉卡纳体育场|里约热内卢]]|赛事 61 胜方| |赛事 62 胜方|
&lt;!-- 季军赛 --&gt;
|7月12日 – [[巴西利亚国家体育场|巴西利亚]]|赛事 61 负方| |赛事 62 负方|}}

==== མཐོ་ཤོས ༡༦ ====
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༨
|time = 13:00([[UTC-3]])
|team1 = A组首名
|score = 赛事 49
|report = 
|team2 = B组次名
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[贝洛奥里藏特]]，[[米内罗体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
------
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༨
|time = 17:00([[UTC-3]])
|team1 = C组首名
|score = 赛事 50
|report =
|team2 = D组次名
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[རིའོ་ཌེ་ཇ་ནེའུ་རའོ།]]，[[马拉卡纳体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
------
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༩
|time = 13:00([[UTC-3]])
|team1 = B组首名
|score = 赛事 51
|report =
|team2 = A组次名
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[福塔雷萨]]，[[卡斯特劳体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
------
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༩
|time = 17:00([[UTC-3]])
|team1 = D组首名
|score = 赛事 52
|report =
|team2 = C组次名
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[累西肺]]，[[伯南布哥体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
------
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༣༠
|time = 13:00([[UTC-3]])
|team1 = E组首名
|score = 赛事 53
|report =
|team2 = F组次名
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[པུ་རུ་ཟི་ལི་ཡ།]]，[[巴西利亚国家体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
------
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༣༠
|time = 17:00([[UTC-3]])
|team1 = G组首名
|score = 赛事 54
|report =
|team2 = H组次名
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[阿雷格里港]]，[[河岸球场]]
|attendance =
|referee =
}}
------
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡
|time = 13:00([[UTC-3]])
|team1 = F组首名
|score = 赛事 55
|report =
|team2 = E组次名
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[圣保罗 (巴西)|圣保罗]]，[[圣保罗体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
------
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡
|time = 17:00([[UTC-3]])
|team1 = H组首名
|score = 赛事 56
|report = 
|team2 = G组次名
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[萨尔瓦多 (巴西)|萨尔瓦多]]，[[新水源体育场]]
|attendance =
|referee =
}}

==== 半準决赛 ====
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༤
|time = 17:00([[UTC-3]])
|team1 = 赛事 49 胜方
|score = 赛事 57
|report =
|team2 = 赛事 50 胜方
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[福塔雷萨]]，[[卡斯特劳体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
------
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༤
|time = 13:00([[UTC-3]])
|team1 = 赛事 53 胜方
|score = 赛事 58
|report =
|team2 = 赛事 54 胜方
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[རིའོ་ཌེ་ཇ་ནེའུ་རའོ།]]，[[马拉卡纳体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
------
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༥
|time = 17:00([[UTC-3]])
|team1 = 赛事 51 胜方
|score = 赛事 59
|report = 
|team2 = 赛事 52 胜方
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[萨尔瓦多 (巴西)|萨尔瓦多]]，[[新水源体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
----
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༥
|time = 13:00([[UTC-3]])
|team1 = 赛事 55 胜方
|score = 赛事 60
|report =
|team2 = 赛事 56 胜方
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[པུ་རུ་ཟི་ལི་ཡ།]]，[[巴西利亚国家体育场]]
|attendance =
|referee =
}}

==== 準决赛 ====
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༨
|time = 17:00([[UTC-3]])
|team1 = 赛事 57 胜方
|score = 赛事 61
|report = 
|team2 = 赛事 58 胜方
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[贝洛奥里藏特]]，[[米内罗体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
------
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༩
|time = 17:00([[UTC-3]])
|team1 = 赛事 59 胜方
|score = 赛事 62
|report =
|team2 = 赛事 60 胜方
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[圣保罗 (巴西)|圣保罗]]，[[圣保罗体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
------
==== 季军战 ====
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡༢
|time = 17:00([[UTC-3]])
|team1 = 赛事 61 负方
|score = 赛事 63
|report =
|team2 = 赛事 62 负方
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[པུ་རུ་ཟི་ལི་ཡ།]]，[[巴西利亚国家体育场]]
|attendance =
|referee =
}}
------
==== &lt;nowiki&gt;决赛&lt;/nowiki&gt; ====
{{Football box
|date = ༢༠༡༤ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡༣
|time = 16:00([[UTC-3]])
|team1 = 赛事 61 胜方
|score = 赛事 64
|report =
|team2 = 赛事 62 胜方
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = [[རིའོ་ཌེ་ཇ་ནེའུ་རའོ།]]，[[马拉卡纳体育场]]
|attendance =
|referee =
}}

== དཔྱད་གཞི་དང་མཆན ==
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;
&lt;references /&gt;
&lt;/div&gt;
{{世界杯足球赛}}
{{国际足球}}
3.^[https://web.archive.org/web/20131120042645/http://www.fifa.com/worldcup/index.html FIFA Worldcup Brazil 2014] 
[[Category:2014年世界盃足球赛]]</text>
      <sha1>8u5sjfbxe5zsqyz6yfuyuov74fvyljx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>༢༠༡༤ལོའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་མགྲན་སྡུར།</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18332</id>
    <revision>
      <id>162780</id>
      <parentid>145915</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T23:57:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>23708</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>162780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18761" sha1="b8c9ucael93t6z2z1yb5ppntxi4b5o5" xml:space="preserve">{{Infobox
|above=༢༠༡༤ལོའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་མགྲན་སྡུར།
|label1=དཔར་མ།
|data1=༢༠
|label2=
|data2=ཞིབ་མོ་ཚོ།
|label3=སྷོ་མོ་རྒྱས་ཁབ་ཚོ།
|data3=བྲ་ཞིཨུ།
|label4=བསྐོ་བཞག་ཚོ།
|data4=[[ཟླ་བ་༦པའི་ཚེས་༡༢]]–[[ཟླ་བ་༧པའི་ཚེས་༡༣]]
|label5=ཚན་པ་ཚོ།
|data5=༣༢
|label6=ཚོགལ་གནལ་ཚོ།
|data6=༡༢ (༡༢)
|label7=
|data7=མཇུག་ ས་ཆ་ཚོ།
|label8=དང་ལེན་པ།
|data8=[[File:Flag of Germany.svg|20px]] འཇར་མན།
|label9=སྐར་ཆ
|data9=[[File:Flag of Argentina.svg|20 px]] ཨར་ཇེན་ཏི་ན།
|label10=གསུ་མ་པ།
|data10=[[File:Flag of Netherlands.svg|20px]] 
|label11=བཞི་ཆ།
|data11=[[File:Flag of Brazil.svg|20px]] 
|label12= 
|data12=རྣམ་གྲངས་རིག་པ་ཚོ།
|label13=རྩོད་མོ་ཚོ།
|data13=༦༤
|label14=དམིགས་འབེན་ཚོ།
|data14=༡༧༡(༢.༦༧)
|label15=མང་ཚོགས་ཀྱི།
|data15=༣.༤༢༩.༨༦༧(༥༣.༥༩༢)
|label16=དམིགས་འབེན་པ།
|data16=[[File:Flag of Colombia.svg|20px]] ཧ་མེ་ས རོ་དྲི་ཀེ་ས
|label17=ལེགས་སྒྱུར་རྩད་མོ་བ།
|data17=[[File:Flag of Argentina.svg|20px]] [[ལི་ཨོནེ་ལ མེ་ཞི]]
|label18=གོང་གི།
|data18='''ཕྱི་མ།'''
|label19=[[2010年世界杯足球赛|2010]]《
|data19= '''》[[༢༠༡༨ལོའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་མགྲན་སྡུར།|༢༠༡༨]]'''
}}

'''༢༠༡༤ལོའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་སྤོ་ལོའི་འགྲན་སྡུར་'''（སྲིད་གཞུང་གི་མིང་།2014 FIFA World Cup Brazil）ནི་[[རྒྱལ་སྤྱིའི་རྐང་རྩེད་ལྷན་ཚོགས་]]ཀྱི་སྐབས་བཅུ་གཉིས་པའི་[[འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་རྐང་རྩེད་མགྲན་སྡུར་]]དེ་[[༢༠༡༤ལོའི་]][[ཟླ་བ་༦པའི་ཚེས་༡༢]]ནས་[[ཟླ་བ་༧པའི་ཚེས་༡༣]]བར་[[བྷི་ར་ཛིལ།]]གྲོང་ཁྱེར་12ཀྱི་འགྲན་རྭ་12ལ་སྤེལ་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད། དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཆ་ཁག་ནས་ཡོང་བའི་སྤོ་ལོ་ཚོགས་པ་32མགྲན་སྡུར་ཁྲོད་བཞུགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་མགྲན་ཐེངས་64ཡི་ཐོག་ནས་མགྲན་སྡུར་གྱི་ཚོགས་པ་ཨང་དང་པོ་དེ་གཏན་འཁེལ་བྱེད་རྒྱུ་རེད་འདུག


[[༢༠༡༣ལོའི་]][[ཟླ་བ་༣པའི་ཚེས་༧]]ལ་[[རྒྱལ་སྤྱིའི་རྐང་རྩེད་ལྷན་ཚོགས་]]ནས་[[༢༠༡༤ལོའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པ་]][[ར་གླིང་ལྷོ་མར་]]མགྲན་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་ཡ་རེད་འདུག འདི་ནི་[[1930ལོ་]]དང་[[༡༩༥༠ལོ།]] [[1962ལོ།]] [[1978ལོ་]]བཅས་ལ་[[ཨུ་ལའ་ཀུད་]]དང་[[ཧྥ་རན་སི།]] [[ཀྲེ་ལིས།]] [[ཨ་ཀན་དིང་]]བཅས་ལ་བསྟུད་མར་མགྲན་པ་ནས་བཟུང་། ཐེངས་ལྔ་པར་མེར་གླིང་ལྷོ་མར་སྒོ་བཙུགས་པ། མ་ཟད་དེ་ཧྥ་རན་སིས་[[༡༩༥༠ལོ]]འི་རྗེས་ལ་གཙོ་བོ་བྱས་པ་ཡིན། འདི་འཛམ་གླིང་གི་མི་དམངས་ཡོང་ས་ཀྱི་དོ་ཁུར་གནང་བཞིན་དོན་དག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། [[ཟླ་བ་༣པའི་ཚེས་༡༧]]གྱི་[[མེར་གླིང་ལྷོ་མའི་རྐང་རྩེད་ལྷན་ཚོགས་]]ཀྱི་པ་སེ་གཡུག་སྟངས་དེ་[[བྷི་ར་ཛིལ།]]གཙོ་འགན་འཁུར་མཁན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཞིག་ལ་འགྱུར་ཐུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་རེད། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྐང་རྩེད་ལྷན་ཚོགས་ཚོགས་གཙོ་[[པའེ་ལིས་དཱ་]]ནས་དེ་སྔོན་ཁོ་རང་གི་འདོད་ཚུལ་གསུང་པར་གཞིགས་ན་ཧྥ་རན་སིས་ཚད་ལྡན་གྱི་སྤོ་ལོ་ཐང་ཞིག་བརྩོན་པ་ཐུབ་མེད། མ་ཟད་ཁོང་གིས་[[་ཀན་ཐིང་]]དང་[[ཀྲེ་ལིས་]]གཉིས་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་གཉེར་སྐྱོང་གནང་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡང་བཏོན་པ། མ་ཚད་ཧྥ་རན་སི་འཕུད་པའི་[[ཀ་ལུན་པིཡཱ་]]བཅས་ནས་དེ་སྔོན་[[༢༠༠༦ལོར་]]དེའི་སྐོར་གྱི་རེ་བ་བཏོན་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའི་རྒྱལ་ཁབ་དེས་[[༢༠༠༧ལོའི་]][[ཟླ་བ་བཞི་པའི་ཚེས་༡༡]]ཉིན་[[རྒྱལ་སྤྱིའི་རྐང་རྩེད་ལྷན་ཚོགས་]]ལ་འཕྲིན་གཏོང་གི་ཐོག་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ཡོད། འདིས་ཐེངས་འདིའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་གཉེར་སྐྱོང་དབང་ཆ་དེ་ཧྥ་རན་སིའི་ཁ་ནང་བླུགས་པའི་ལྟོ་ནང་བཞིན་གྱི་དོན་དག་ཞིག་འགྱུར་ཡོད།
[[༢༠༠༧ལོའི་]][[ཟླ་བ་༡༠པའི་ཚེས་༣༠]]ཉིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྐང་རྩེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་[[སུའུ་ལི་ཧྲེར་]]༢༠༡༤ལོའི་བུའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་མགྲན་སྡུར་དེ་ཧྥ་རན་སིར་ཚོགས་རྒྱུའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་དངོས་སུ་བྱས་པ་རེད། དེ་ཡང་ཧྥ་རན་སིའི་[[༡༩༥༠ལོའི་]]རྗེས་སུ་ཡང་སྐྱར་བུའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་མགྲན་སྡུར་སྤེལ་ཐེངས་དེ་ཡིན་རེད། མ་ཟད་དེ་ནི་གླིང་ཆེན་བཞིའི་འཁོར་གཉེར་བྱེད་ཐེངས་མཇུག་མ་དེ་ཡང་རེད།
[[༢༠༡༠ལོའི་ལྷོ་ཨ་ཧྥེ་རི་ཁའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་]]ནང་ཐོན་པའི་[[འཇར་མན་]]གྱིས་[[དབྱིན་ཀ་ལན་]]ལ་བརྒྱབ་སྟངས་ནོར་ཏེ་བཟོས་པའི་གནད་དོན་དེ་ཡིན།[[FIFA]]ཡི་ཚོགས་གཙོ་པུའུ་ལཱ་ཐེ་ཡིས་གསལ་སྟོན་གནང་གསལ་ད་ཐེངས་ཀྱི་མགྲན་སྡུར་ནང་འཕྲུལ་མིག་གིས་རོགས་སྐྱོར་ལྡན་པ་གཙོ་བོའི་ཐག་གཅོད་གཏོང་ཐབས་སྤྱད་ཡོད་པས་དེས་ཐག་གཅོད་ནོར་ཐལ་གྱི་གནད་དོན་ཉུང་དུ་བཏང་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་གསུང་ཡོད།

== མཐའ་སྲུང་མགྲན་སྡུར། ==
2014ལོའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་མཐའ་སྲུང་མགྲན་སྡུར་དེ་[[༢༠༡༡ལོའི་]][[ཟླ་བ་༧པའི་ཚེས་༣༠]]ལ་Marina da Glóriaརུ་འགན་གཡུག་པའི་བྱེད་སྒོའི་ཐོག་ནས་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད།

=== ཐིག་འགལ་བའི་སྤོ་ལོ་ཚོགས་པའི་མིང་ཐོ།===

;[[ཡར་གླིང་ཁུལ།]] 
* [[File:Flag of Australia.svg|25px]]
* [[File:Flag of Iran.svg|25px]] 
* [[File:Flag of Japan.svg|25px]]
* [[File:Flag of South Korea.svg|25px]]
;[[ཨ་ཧྥེ་རི་ཁ་གླིང་ཁུལ།]] 
* [[File:Flag of Algeria.svg|25px]]
* [[File:Flag of Ivory Coast.svg|25px]]
* [[File:Flag of Cameroon.svg|25px]]
* [[File:Flag of Ghana.svg|25px]]
* [[File:Flag of Nigeria.svg|25px]]
;[[མེར་གླིང་བྱང་མ་དབུས་དང་ཅ་ལེ་ཧྥེ་མཚོ་ཁུལ།]]
* [[File:Flag of Costa Rica.svg|25px]]
* 
* [[File:Flag of México.svg|25px]]
* [[File:Flag of USA.svg|25px]]
;[[མེར་གླིང་ལྷོ་མའི་ཁུལ།]]
* [[File:Flag of Argentina.svg|25px]] 
* [[File:Flag of Brazil.svg|25px]]（གཙོ་གཉེར་རྒྱལ་ཁབ།） 
* [[File:Flag of Chile.svg|25px]]
* [[File:Flag of Colombia.svg|25px]]
* [[File:Flag of Ecuador.svg|25px]]
* [[File:Flag of Uruguay.svg|25px]]
;[[ཡོ་རོབ་གླིང་ཁུལ།]] 
* [[File:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|25px]]
* [[File:Flag of Croatia.svg|25px]]
* [[File:Flag of England.svg|25px]]
* [[File:Flag of France.svg|25px]]
* [[File:Flag of Germany.svg|25px]]
* [[File:Flag of Greece.svg|25px]]
* [[File:Flag of Italy.svg|25px]]
* [[File:Flag of Netherlands.svg|25px]]
* [[File:Flag of Portugal.svg|25px]]
* [[File:Flag of Russia.svg|25px]]
* [[File:Flag of Spain.svg|25px]]
* [[File:Flag of Switzerland.svg|25px]]
* [[File:Flag of Belgium.svg|25px]]

==མགྲན་སྡུར་སྤེལ་ཡུལ།==
ཁྱོན་གྲོང་ཁྱེར་༡༢ཙམ་2014ལོའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་མགྲན་སྡུར་གྱི་མགྲན་རྭར་འཚུད་ཡོད།&lt;ref&gt;{{cite news |title=Host Cities for Brazil 2014 to be announced in May |url=http://www.fifa.com/worldcup/brazil2014/news/newsid=1037180.html |work=FIFA.com |publisher=[[FIFA|Fédération Internationale de Football Association]] |date=12 March 2009 |accessdate=6 June 2009 |archive-date=15 June 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100615200812/http://www.fifa.com/worldcup/brazil2014/news/newsid=1037180.html |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;[[ཧྥེ་ལུན་]]དང་[[ཏའ་ཁན་ཕུ།]] [[ཧྥེ་ལོ་ལི་ཡ་ནོ་པོ་ལི་སི།]] [[ག་ཡ་ཉི་ཡ།]] [[ལི་ཡོ་པོ་ལན་ཁེ་]]བཅས་ཀྱི་རེ་ཞུ་དེ་ཕྱིར་སློག་ཡོད་འདུག
&lt;center&gt;
{{Clear}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
![[ཧྥེ་ལོ་ཨའོ་ལི་ཚེང་ཐེ།]]
![[པ་སེ་ལི་ཡ།]]
![[ཁེ་ཡ་པ།]]
![[ཁེ་ལེ་ཆི་པ།]]
|-
|[[མེལ་ནེ་ལོ་ལུས་རྩལ་ཐང་།]]
|[[པ་སི་ལི་ཡ་རྒྱལ་ཁབ་ལུས་རྩལ་ཐང་།]]
|[[ཕན་ཐ་ན་ཨར་ལུས་རྩལ་ར་བ།]]
|[[པཡེ་ཧྲ་ཏཱ་ལུས་རྩལ་ཐང་།]]
|-
|མི་གཤོང་ཚད།'''62,547'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(རིམ་འཕར་ཁྲོད།)&lt;/small&gt;
|མི་གཤོང་ཚད།'''70,042'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(བསྐྱར་བསྐྲུན་ཁྲོད།)&lt;/small&gt;
|མི་གཤོང་ཚད།'''42,968'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(གསར་བསྐྲུན་བྱས་པ།)&lt;/small&gt;
|མི་གཤོང་ཚད།'''43,981'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(རིམ་འཕར་ཁྲོད།)&lt;/small&gt;
|-
|
| [[File:Estádio Nacional de Brasília.JPG|200px]]
| [[File:Pantanal_Arena_March_2014.jpg|200px]]
| [[File:Arenadabaixada2.jpg|200px]]
|-
![[ཧྥུ་ཐ་ལེ་ས་]]
!rowspan=8 colspan=2|{{location map+ |float=middle|Brazil |width=500 |caption= |places=
{{location map~ |Brazil |lat=-19.5157 |long=-43.5815 |label=[[贝洛奥里藏特]] |position=right}}
{{location map~ |Brazil |lat=-16.00 |long=-47.60 |label=[[པུ་རུ་ཟི་ལི་ཡ།]] |position=right}}
{{location map~ |Brazil |lat=-3.807267 |long=-38.522481 |label=[[福塔雷萨]] |position=left }}
{{location map~ |Brazil |lat=-30.060420 |long=-51.213338 |label=[[阿雷格里港]] |position=right }}
{{location map~ |Brazil |lat=-23.600112 |long=-46.720227 |label=[[圣保罗 (巴西)|圣保罗]] |position=left }}
{{location map~ |Brazil |lat=-22.548118 |long=-43.1348 |label=[[རིའོ་ཌེ་ཇ་ནེའུ་རའོ།]] |position=right }}
{{location map~ |Brazil |lat=-12.919164 |long=-38.427078 |label=[[萨尔瓦多 (巴西)|萨尔瓦多]] |position=right }}
{{location map~ |Brazil |lat=-5.47 |long=-35.12 |label=[[纳塔尔 (巴西)|纳塔尔]] |position=left }}
{{location map~ |Brazil |lat=-15.35 |long=-56.05 |label=[[库亚巴]] |position=right }}
{{location map~ |Brazil |lat=-25.25 |long=-49.15 |label=[[库里奇巴]] |position=bottom}}
{{location map~ |Brazil |lat=-3.06 |long=-60.01 |label=[[马瑙斯]] |position=right }}
{{location map~ |Brazil |lat=-8.03 |long=-35.00 |label=[[累西肺]] |position=left }}
}}
![[མ་瑙་སི།]]
|-
|[[ཁ་སི་ཐེ་ངལ་རྩོལ་ལུས་རྩལ་ར་བ།]]
|[[ཡ་མ་ཞོན་ལུས་རྩལ་ཐང་།]]
|-
|མི་གྲངས་ཤོང་བ།: '''64,864'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(རིམ་སྤར་བྱེད་རིང་།)&lt;/small&gt;
|མི་གྲངས་ཤོང་བ།: '''46,000'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(ར་བ་གསར་དུ་བསྐྲུན་པ།)&lt;/small&gt;
|-
| [[File:Fortaleza Arena.jpg|200px]]
| [[File:Arena Amazônia (2014) - 2.jpg|200px]]
|-
![[ན་ཐ་ཨར། (པར་ཙིར།)|ན་ཐ་ཨར།]]
![[ཨ་ལེ་ཀེ་ལི་གྲུ་ཁ།]]
|-
|[[ཧྲ་ཆིའུ་སྤོ་ལོའི་ར་བ།]]
|[[ཆུ་འགྲམ་གྱི་སྤོ་ལོ་རྒྱག་ས།]]
|-
|མི་གྲངས་ཤོང་བ།: '''42,086'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(ར་བ་གསར་དུ་བསྐྲུན་པ།)&lt;/small&gt;
|མི་གྲངས་ཤོང་བ།: '''51,300'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(རིམ་སྤར་བྱེད་རིང་།)&lt;/small&gt;
|-
| [[File:Natal%2C_Brazil_-_Arena_das_Dunas.jpg|200px]]
| [[File:Portoalegre_aerea_arenabeirario.jpg|200px]]
|-
![[ཐང་ཆད་པ་དང་ནུབ་གློ།།]]
![[ལི་ཡུའེ་རི་ནེ་ལུའུ་]]
![[ས་ཝ་ཏོ། (པར་ཙིར།)|ས་ཨར་ཝ་ཏུའོ།]]
![[ཧྲིན་པའོ་ལོ་ལོ། (པར་ཙིར།)|ཧྲེང་པའོ་ལོ།]]
|-
|[[པོ་ནན་པོ་ཕུ་བོའི་ལུས་རྩལ་ར་བ།]]
|[[མཱ་ལཱ་ཁ་ན་ལུས་རྩལ་ར་བ།]]
|[[ཆུ་འགོ་གསར་པའི་ལུས་རྩལ་ར་བ།]]
|[[ཧྲིན་པའོ་ལོ་ལུས་རྩལ་ར་བ།]]
|-
|མི་གྲངས་ཤོང་བ།: '''46,154'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(རིམ་སྤར་བྱེད་རིང་།)&lt;/small&gt;
|མི་གྲངས་ཤོང་བ།: '''76,935'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(རིམ་སྤར་བྱེད་རིང་།)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://noticias.r7.com/rio-de-janeiro/noticias/cadeiras-sao-retiradas-e-maracana-conclui-primeira-etapa-das-obras-para-a-copa-do-mundo-2014-20101006.html |title=Cadeiras sao retiradas do Maracanã para conclusao da primeira etapa das obras pra a Copa do Mundo – Chairs are removed from Maracanã concluding the upgrading first step |publisher=Noticias.r7.com |date=1990-01-06 |accessdate=2011-10-09}}&lt;/ref&gt;
|མི་གྲངས་ཤོང་བ།: '''56,000'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(རིམ་སྤར་བྱེད་རིང་།)&lt;/small&gt;
|མི་གྲངས་ཤོང་བ།: '''68,000'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(ར་བ་གསར་དུ་བསྐྲུན་པ།)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://esportes.terra.com.br/futebol/brasil2014/noticias/0,,OI5156738-EI10545,00-Apos+prelecao+e+reza+obras+do+estadio+corintiano+tem+inicio.html |title=Brazil 2014 |date=30 May 2011 |publisher=esportes.terra.com.br |language=Brazilian Portuguese |accessdate=7 June 2011 |archive-date=2 June 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110602061420/http://esportes.terra.com.br/futebol/brasil2014/noticias/0,,OI5156738-EI10545,00-Apos+prelecao+e+reza+obras+do+estadio+corintiano+tem+inicio.html |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
| [[File:Itaipava Arena Pernambuco 2013.jpg|200px]]
| [[File:Maracana internal view april 2013.jpg|200px]]
| [[File:Itaipava Arena - March 2013.jpg|200px]]
| [[File:Arena_Corinthians_West_Building.jpg|200px]]
|}
&lt;/center&gt;

== གྲུབ་བརྙན་དང་བསྒྲགས། ==
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;
&lt;references /&gt;
&lt;/div&gt;
{{世界杯足球赛}}
{{国际足球}}
3.^[https://web.archive.org/web/20131120042645/http://www.fifa.com/worldcup/index.html FIFA Worldcup Brazil 2014] 
[[Category:༢༠༡༤ལོའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་མགྲན་སྡུར།]]</text>
      <sha1>b8c9ucael93t6z2z1yb5ppntxi4b5o5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ཞན ོ་ ཛ་ཨ ི-ཀ ི</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18605</id>
    <revision>
      <id>162782</id>
      <parentid>162315</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T00:50:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>23708</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>162782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4026" sha1="bzbxh2y6x6axkpwf6fnkn1nsczjhszd" xml:space="preserve">'''ཞན ོ་ ཛ་ཨ ི-ཀ ི'''(韓语：성재기;中文：成在基,英语:Sung Jae-gi 1967.09.11-2013.07.26) - [[ཧ་ནལགྐུས]](韩国) 人權活動家,市民活動家,自由主義哲學者.

Sung Jae-gi was a Human right activist and NGO activist, liberalism philosophers. He was founder of Association of Korean male（韓语：남성연대）. which in 2008 under 2013, Sung Jae-gi was header of Association of Korean male. In 1999 to 2013, he was movement to gender liberation and movement to liberalism. In 2011 Sung Jae-gi was protected to Victims of Crime man, Victim husband of violence wife, Runaway Young man, Teenage boy, Gay, Transgender until 2013. In July 26 2013, Sung was suicide in Seoul（서울）, because resistance to South Korea sexual discrimination. his the last said: &quot;Man is one of Human!&quot;（남자도 사람이다!）.

成在基

成在基是韓国的人權活動家兼市民活動家，自由主義哲學家。2008年1月24日男性連帶的創建者。成在基是指于2008年至2013年期间由男性連帶的主席。1999年至2013年成在基于自由主義運動，性解放運動。同2011年至2013年犯罪的男性受害者，暴力的妻子的受害丈夫及离家出走后生，少年的保护和治疗活动。到2013年7月26日自殺及首尔（韩国首都），原因爲韓国的性别歧视，男性性骚扰及贬低。他的遗言:“男性也就一人的人間!（남자도 사람이다!）”

== ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད། ==
* [https://web.archive.org/web/20130923002018/http://chinese.chosun.com/big5/site/data/html_dir/2013/07/30/20130730000014.html 男子呼籲捐助“假戲真做”跳江身亡] 朝鮮日報 2013.07.29
* [http://news.singtao.ca/toronto/2013-07-28/world1374995570d4617082.html 韓男子投江自盡 電視台全程拍攝]
* [https://web.archive.org/web/20160304203559/http://big5.xinhuanet.com/gate/big5/news.xinhuanet.com/world/2013-07/28/c_116713278.htm 韓國KBS電視臺記者直播一男子自殺全程引爭議]
* [http://news.xinhuanet.com/info/2013-07/29/c_132582113.htm 韩国电视台直播男子投江] 新华新闻2013年07月29日
* [http://media.people.com.cn/n/2013/0729/c40606-22358167.html 韩国电视台直播男子投江自杀 新闻报道伦理引争议] 人民网2013年07月29日
* [http://china.cnr.cn/yaowen/201307/t20130728_513166563.shtml 韩国KBS电视台记者直播一男子自杀全过程引发争议]中央人民广播电2013-07-29
* [https://web.archive.org/web/20130923002018/http://chinese.chosun.com/big5/site/data/html_dir/2013/07/30/20130730000014.html 男子呼籲捐助“假戲真做”跳江身亡] 朝鮮日報 2013.07.29
* [https://web.archive.org/web/20160304203559/http://big5.xinhuanet.com/gate/big5/news.xinhuanet.com/world/2013-07/28/c_116713278.htm 韓國KBS電視臺記者直播一男子自殺全程引爭議]
* [http://news.xinhuanet.com/info/2013-07/29/c_132582113.htm 韩国电视台直播男子投江] 新华新闻2013年07月29日
* [http://media.people.com.cn/n/2013/0729/c40606-22358167.html 韩国电视台直播男子投江自杀 新闻报道伦理引争议] 人民网2013年07月29日
* [http://china.cnr.cn/yaowen/201307/t20130728_513166563.shtml 韩国KBS电视台记者直播一男子自杀全过程引发争议]中央人民广播电2013-07-29
* [https://web.archive.org/web/20140712145007/http://news.hf365.com/system/2013/07/29/013357161.shtml 韩国KBS电视台记者直播一男子自杀全程引争议] 
* [http://www.555114.com/236435 韩国KBS电视台记者直播一男子自杀全程引争议] 壹壹肆 2013-8-9
* [http://www.555114.com/236952 男子投江自尽 电视台全程拍摄引发伦理争议(图)] 壹壹肆 2013-8-9
* [https://web.archive.org/web/20160316145034/http://www.555114.com/235878/ 韩国电视台全程拍摄男子投江自尽(图)] 壹壹肆 2013-8-9

{{stub}}

[[Category:ཧ་ནལགྐུས]]
[[Category:རིགས་དགར་མེད་པའི་རྩོམ་ཡིག་དག]]</text>
      <sha1>bzbxh2y6x6axkpwf6fnkn1nsczjhszd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ།</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22200</id>
    <revision>
      <id>162778</id>
      <parentid>162776</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T13:53:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lkyab</username>
        <id>23018</id>
      </contributor>
      <origin>162778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="413158" sha1="5baeazz6aw7g5fxgzurytg70ll4f89n" xml:space="preserve">[[File:རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ།.jpg|thumb|རི་སྤྱང་ཁེེར་འགྲོ།]]
རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ་ནི་ལུས་སེམས་དུད་དེ་ངན་སོང་ལ་འགྲོ་མཁན་བྱོལ་སོང་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་པར། བོད་སྐད་སྨྲ་ཞིང་། བོད་ཡིག་འབྲི་ཤེས་མཁན་གྱི་འགྲོ་བ་མི་ཞིག་ཡིན་འདུག ཧ་ཧ།    
 

'''རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོའི་ལྷུག་རྩོམ་བདམས་བཀོད།'''


ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བ་གཡུ་ཡི་རྣ་རྒྱན།    (༡)

ཨ་མི་རི་ཀའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་སྟེང་མི་རིགས་དཀར་པོ་དང་མི་རིགས་ནག་པོ་སོགས་མ་སླེབས་སྔོན་ས་འདིའི་ས་བདག་དང་གནས་འདིའི་གནས་བདག་ངོ་མ་ནི་དེང་སང་དབྱིན་སྐད་ནང་ཨིན་ཊི་ཡན་1་ཞེས་འབོད་པའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཤ་མདོག་སྨུག་པོ་ཅན་འདི་ཡིན་འདུག

མཁས་པ་མང་ཆེ་བས་མི་རིགས་འདི་ལོ་ཁྲི་གཅིག་གམ།  ཡང་ན་ཁྲི་འགའི་ཡར་སྔོན་ཞིག་ནས་ཤར་གླིང་ཨེ་ཞི་ཡའི་སོག་ཡུལ་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲོག་ཐང་སེ་སྦུར་རི་ཡ་ནས་མཆེད་པར་བཞེད་ལ། སྐབས་དེར་ཨ་རིའི་ནུབ་བྱང་གི་ས་མཚམས་ཨ་ལ་སི་ཀ་དང་སོག་པོའི་བྱང་ཐང་གི་ཡུལ་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་བར་དེང་སང་ནང་བཞིན་རྒྱ་མཚོས་བར་ཆོད་མེད་པར་སྐམ་སའམ་ཡང་ན་ཤིན་ཏུ་མཐུག་པའི་འཁྱག་རོམ་གྱིས་སྦྲེལ་ཡོད་པ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད ། དུས་སྐབས་དེ་ཙམ་ཞིག་ལ་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱང་ཁོང་ཚོའི་འཚོ་བའི་འཁར་རྟེན་གནག་ཕྱུགས་ཀྱི་རྗེས་འདེད་བྱེད་ཀྱིན་དང་ཐོག་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་ནུབ་བྱང་གི་མཐའ་སྣེར་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཨ་ལ་སི་ཀ་ལ་འབྱོར། དེ་ནས་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་ཡུལ་གཞན་དག་ཏུ་ཁྱབ་འདུག། ཁོང་རྣམས་སྐབས་དེར་ཚོ་ཁག་ཆེན་པོ་ཁྱུ་གཅིག་བྱས་ནས་སླེབས་པའི་བཤད་ཚུལ་ཡོད་ལ། ཚོ་ཁག་ཆེན་པོ་གསུམ་སྔ་ཕྱི་བྱས་ཏེ་སླེབས་པའི་འདོད་ཚུལ་ཡང་མཆིས། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་འདི་ཚོ་ཁག་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་སུ་གྱེས་ནས་སྐད་རིགས་དང་ཡུལ་གོམས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་སུ་གྱུར་ཡོད་འདུག

ཡང་མི་རིགས་འདིའི་འབྱུང་ཁུངས་ཐད་བཞེད་ཚུལ་གཞན་དག་ཀྱང་མཆིས་ཏེ། མཁས་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ལྷོ་ཨ་མི་རི་ཀར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཤེས་རིག་དང་རྒྱ་ནག་གི་་གནའ་བོའི་སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་རིག་བར་འདྲ་ས་ཡོད་པས་རྒྱ་ནག་གམ་ཉི་ཧོང་ནས་གྲུ་གཟིངས་ལ་བསྡད་དེ་ཡོང་ཞེས་དང་། ད་དུང་ཨེ་བཟི་རལ་གྱི་ཡུལ་ནས་གདོད་མའི་དུས་ཤིག་ལ་བོར་བརླག་ཕྱིན་པའི་མི་རིགས་ཚོ་བ་བཅུ་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་བུ་རྒྱུད་དུ་སྨྲ་མཁན་ཡོད་ལ། ཡོ་རོབ་དང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་ནས་མཆེད་པའི་བསམ་ཚུལ་འདོད་མཁན་སོགས་ཀྱང་མཆིས་མོད་ད་བར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་དཔང་རྟགས་ཡིད་ཆེས་རུང་བ་གསར་རྙེད་བྱུང་མི་འདུག ཨིན་ཊི་ཡན་ཁོ་བ་ཚོའི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ནང་གླིང་གཞན་ནས་ཡོང་བ་མི་འདོད་པར་ཁོང་ཚོའི་ཡབ་མེས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ངོ་མ་དང་ཕ་ཡུལ་འཁྲུལ་མེད་ནི་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་འདི་རང་ཡིན་པའི་བཤད་རྒྱུན་འདུག ཡང་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཤར་གླིང་ནས་ཚུར་ཡོང་བ་མིན་པར་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་ནས་ཕར་སོག་པོའི་བྱང་ཐང་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་ཕྱོགས་ལ་མཆེད་ཀྱང་ཟེར། གང་ལྟར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གདོང་དབྱིབས་དང་ཤ་མདོག གཟུགས་བྱད། གཤིས་སྤྱོད་སོགས་བོད་སོག་བྱང་ཐང་གི་འབྲོག་པ་དང་འདྲ་ས་མང་པོ་འདུག ཞུང་ནུའུ་ འམ ་ཧུང་སི་ ཞེས་བའི་ ཤར་གླིང་གི་གདོད་མའི་འབྲོག་པ་དེ་ཚོའི་གདུང་རྒྱུད་དུ་ཚོད་དཔག་བྱེད་མཁན་ཡང་མཆིས།

དེང་སྐབས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་འཁྲབ་སྟོན་གློག་བརྙན་དང་བརྩམས་སྒྲུང་དཔེ་དེབ་ཐོན་པ་མང་ཞིང་། གློག་བརྙན་དང་བརྩམས་དེབ་དེ་ཚོའི་ནང་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཀྱི་ལག་ཏུ་མདུང་ཐོགས། རྒྱབ་ལ་མདའ་གཞུ་འཁུར་ནས་རི་ས་དང་འབྲོག་ཐང་ནས་རི་གླང་གི་རྗེས་སུ་འཇབ་རྒོལ་བྱེད་པ་དང་རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་རྔོན་པ། གཏུམ་དྲག་ཆེ་བའི་གཡུལ་འགྱེད་བྱེད་པ་སོགས་རང་ཡན་ཆེ་ཞིང་དྲེད་པོའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་སྟོན་ཐབས་བྱས་ཡོད་ནའང་། དོན་དངོས་སུ་ཁོང་ཚོ་རི་དང་ནགས་གསེབ་ཁོ་ནར་གནས་སྡོད་བྱས་ཏེ་རི་གླང་རྗེས་འདེད་བྱེད་པ་དང་རྔོན་རྒྱག་པ་ཁོ་ན་ཙམ་གྱིས་མ་ཁྱབ་པར། ཁོང་རྣམས་སྔོན་ཚེ་རང་བྱུང་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་ཕྱུག་བའི་གླིང་ཆེན་འདིའི་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་དུ་ཁྱབ་ནས་ཐང་གཞུང་གཤིན་པོར་གནས་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིམ་པ་དང་ཤིང་ལས་བཟོས་བའི་ཁང་བ་ནང་སྡོད་ཅིང་། ཟས་སུ་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་གཙོས་འབྲུ་རིགས་འདེབས་པ་དང་། འབྲོག་ས་ན་འཚོ་བ་རྣམས་ཊི་ཕི་ཟེར་བའི་སྦྲ་གུར་གང་སར་གནས་སྤོ་ཆོག་པའི་ནང་སྡོད་ལ། འཚོ་ཐབས་སུ་རི་གླང་གསོད་པ་དང། རི་དྭགས་དང་འདབས་ཆགས་རྔོན་པ། རི་སྐྱེས་ཤིང་འབྲས་དང་སྔོ་ཚོད་འཐུ་བ་སོགས་བྱེད་ལ། མཚོ་དང་མཚེའུ་གཙང་བོའི་འགྲམ་རྒྱུད་དུ་མི་ཚེ་སྐྱེལ་མཁན་རྣམས་གཙོ་ཆེར་ཉ་དང་ཆུ་གནས་ཀྱི་སྲོགས་ཆགས་ལ་བརྟེན་པ་སོགས་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་འཚོ་སྡོད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐད་དང་ཤེས་རིག ལག་ཤེས་སྒྱུ་རྩལ་དང་འཚོ་བ་རོལ་སྟངས་། གྱོན་གོས་དང་སྡོད་ཁང་། རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་བཟའ་བཏུང་སོགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ནས་གཅིག་ཏུ་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་བ་ཡོད་འདུག

སྡོད་ཁང་དང་རྒྱན་གོས། མཚོན་ཆ།

ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་སྡོད་ཁང་ཡང་ཊི་པི་སྤྲ་གུར་གཅིག་པོ་མ་ཡིན་པར་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་སྟེ། ལྗོན་ཤིང་གི་ཤུན་པགས་དང་ཡལ་འདབ་ལས་བྱས་པ། ས་རྡོ་དང་འཇིམ་པ་ལས་བྱས་པ། ས་འོག་ཏུ་བསྐྲུན་པའི་སྡོད་ཁང་། བྲག་སྐྱིབས་སུ་རྩ་འཇིམ་གྱིས་བསླངས་བའི་སྡོད་ཁང་། ས་སྤུངས་དེའུ་འབུར་རྩེར་བཞེངས་བའི་སྡོ་ཁང་དང་ཁ་བའི་འཁྱག་རོམ་ལེབ་ཆེན་ལས་བྱས་པའི་གངས་འཁྱག་གི་སྡོད་ཁང་སོགས་ཡུལ་དུས་ཀྱི་གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་གི་མཐུན་རྐྱེན། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་མཐུན་པར་དབྱིབས་བཀོད་དང་རྒྱུ་སྤུས་ཅི་རིགས་སུ་མཆིས་སྐད།

ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཕྲེང་བར་བརྒྱུས་བའི་རྒྱན་ཆ་འདོགས་པར་སྤྲོ་ཞིང་། རྒྱན་ཆ་མང་ཆེ་བའི་རྒྱུ་ནི་སྐམ་གནས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རྭ་ཅོ་དང་རུས་པ་།སོ་དང་སྡེར་མོ་དང་། ཆུ་གནས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤུན་སྐོགས། གཞན་འཇིམ་རིལ་ལས་བྱས་པ། ཟངས་དང་རྡོ་རིགས་ལས་བཟོས་པ་སོགས་ཡོད་འདུག་ལ། ལྷག་པར་དུ་ཨ་རིའི་ལྷོ་ནུབ་ཏུ་གཞི་སྡོད་པ་ཚོའི་ཁྲོད་དངུལ་དང་གཡུ་བྱུར་གྱི་རྒྱན་ཆ་འདོགས་སྲོལ་ཆེན་པོ་ཡོད་འདུག དུས་རབས་སྔོན་མའི་མཇུག་ཏུ་བོད་མི་ཚོ་ཨ་རིར་དང་ཐོག་འབྱོར་སྐབས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་བོད་མི་དང་འདྲ་བའི་གདོང་དབྱིབས་དང་བཞིན་མདངས། ཁོང་ཚོའི་་གཡུ་ཡི་རྣ་ལུང་དང་སྐེ་རྒྱན་མཐོང་ནས་ཁོང་ཚོ་བོད་མིའི་རིགས་རྒྱུད་མིན་ནམ་གང་ཡིན་ཟེར་མཁན་ཡང་བྱུང་འདུག ༡༩༧༩་ལོར་གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་བ་མཆོག་ཐེངས་དང་པོར་ཨ་རིར་ཡུལ་སྐོར་བྱེད་རིང་ཨིན་ཊི་ཡན་ཚོ་བ་གསུམ་གྱི་ཚོ་དཔོན་དང་ལྷན་དུ་མཇལ་འཕྲད་ཅིག་སྟེང་ཁོང་ཚོའི་གཡུ་ཡི་འདོགས་རྒྱན་གྱིས་ཡིད་འཕྲོག་ནས་དེ་གང་ནས་བྱུང་། ང་ཚོ་བོད་མི་རྣམས་ཀྱང་གཡུ་ཡི་རྒྱན་ཆ་འདོགས་རྒྱུར་ཧ་ཅང་སྤྲོ་བོ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་མྱོང་ཡོད་འདུག

གདོད་མའི་དུས་སུ་ཁོང་རྣམས་ཀྱི་གྱོན་ཆས་ཀྱི་རྒྱུ་ལྟེ་བ་ནི་འདབ་ཆགས་ཀྱི་སྒྲོ་དང་རི་སྐྱེས་སྲོགས་ཆགས་ཀྱི་སྤུ་དང་པགས་པ། ཤིང་གི་ཤུན་པ་དང་འདམ་རྩྭ་སོགས་ཡིན་འདུག་ལ། བྱང་འཁྱག་རོམ་གྱི་ཡུལ་དང་གྲང་ས་ན་འཚོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་པགས་པ་དང་སྤུ་རིགས་མཐུག་པོ་དྲོད་དང་ལྡན་པས་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གང་ཡོང་ཁེབས་པར་གྱོན་ལ། ལྷོ་ཡུལ་དང་དྲོ་ས་ན་སྡོད་མཁན་ཚོས་གྱོན་པ་སྲབ་ཅིང་བསིལ་བའི་རིགས་བསྟེན་པའི་ཐོག་ལུས་ཀྱི་ཆ་མང་ཆེ་བ་རྗེན་པར་སྡོད་པ་ཡིན་འདུག

འོག་དཀྲིས་ཟེར་བ་ནི་གདོད་མའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སྐྱེས་བ་ཚོའི་རྒྱུན་བསྟེན་གྱོན་ཆས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། མཉེས་འཕུར་མཐིལ་ཕྱིན་བྱས་པའི་རི་དགས་ཤྭ་བའི་པགས་པ་ནི་འོག་དཀྲིས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བརྩི། འོག་དཀྲིས་ལེབ་རིང་མ་གྱོན་དུས་ཧ་ཅང་སྟབས་བདེ་ཞིང་ཕོ་མཚན་དང་བཤང་ལམ་ཁེབས་པར་བྱས་ཏེ་འོག་ནས་ཡར་དཀྲིས་ཏེ་འོག་དཀྲིས་མདུན་རྒྱབ་ཀྱི་སྣེ་མོ་ཟུང་རྐེད་མཚམས་སུ་བཅིངས་བའི་ཀོ་བའི་སྐ་རགས་ཀྱི་བར་ནས་བླངས་ཏེ་མདུན་རྒྱབ་ནས་ཐུར་དུ་དཔྱངས།། ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གཞན་རྣམས་གཅེར་ཧྲེང་ངེར་གོས་ཀྱི་གཡོགས་མེད་འདུག གྲང་བའི་དུས་དང་ཚེར་ལོག་དང་རྩི་་ཤིང་གི་གསེབ་ནས་རི་དྭགས་རྔོན་དུས་བརླ་ནས་རྐང་བའི་ལོང་ཚིགས་བར་སླེབས་པའི་པགས་ཁེབས་ཟེར་བ་གྱོན་ལ་དེའི་སྣེའང་འོག་དཀྲིས་ཏེ་ཀོ་བའི་རྐེད་བཅིངས་དེའི་བར་དུ་བསྣོལ་འཆིང་བྱེད།

ནམ་ཟླ་འཁྱག་པས་བསྡམས་པའི་གྲང་ལྷག་ནང་རི་སྐྱེས་ཤྭ་བ་སོགས་པགས་རིགས་ཀྱི་སྟོད་གཡོགས་སྒྱེ་ལུག་མ་ཟེར་བ་ཞིག་ཀྱང་གྱོན་རྒྱུ་ཡོད་འདུག སྟོད་ལྭ་དེ་སྒྱེ་མོ་ཞབས་བརྡོལ་ཞིག་དང་འདྲ་བར་མགོ་ནང་དུ་འཛུལ་ནས་གྱོན་ཆོག་ལ། དེའི་ཕྱི་ངོས་སུ་པགས་རིགས་ཀྱི་མཐའ་རྒྱན་དང་འདབ་ཆགས་ཀྱི་སྒྲོ་རྒྱན། ཕྲེང་བའི་ཕྲ་རྒྱན་སོགས་ཀྱིས་སྤུད་ཡོད་འདུག

གཞན་ཁོ་བ་ཚོས་དུས་ཆེན་དང་ཆོས་འབྲེལ་གྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་དུས་མགོ་ལ་བྱ་གླག་དང་འདབ་ཆགས་གཞན་ཀྱིས་བྱ་སྒྲོས་བསླས་པའི་དབུ་རྒྱན་དང་། ལུས་ལ་རྒྱུ་ཆ་དང་བཟོ་དབྱིབས་ཚོན་མདོག་འདྲ་མིན་ཡིན་པའི་གོས་གྱོན་ཞིང། གདོང་ལ་འབག་གྱོན་པ་དང་ཚོས་འབྱུག་པ། ངག་ནས་མགུར་སྐྱོར་བ་དང་གླུ་ལེན་པ།། ལགས་པས་རྔ་བརྡུངས་བ་དང་གླིང་བུ་འབུད་པ། རྐང་བས་ཞབས་བྲོ་རང་བྱུང་མ་འཁྲབ་པ་སོགས་ཀྱིས་ལམ་ནས་སྟེང་གི་ལྷ་ཆེན་པོ་ལ་ཆེ་བསྟོད་དང་སྐྱེད་མ་ལྟ་བའི་འབྱུང་ཁམས་ཆེན་པོར་གུས་བརྩི་ཞུ་བ། ལུས་སེམས་དག་སྦྱངས་དང་བགེགས་སེལ་གཡང་འབོད། དགྲ་བཟློག་དཔའ་བསྐྱེད་སོགས་མཚོན་པའི་ཆོ་ག་སྣ་མང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག།

རི་དྭགས་རྔོན་དུས་མདའ་གཞུའི་མཚོན་ཆ་མ་ཟད། གཡུགས་མདུང་དང་འཕེན་མདུང་། འུར་ཆ་དང་། རྡོ་དང་རུས་པ་ཤིང་ལས་བྱས་པའི་མཚོན་ཆ། རྙི་དང་ཞགས་པ་སོགས་འཁྱེར་ལ།

མདའ་རྩེད་དང་མདུང་རྩེད། རི་དྭགས་རྔོན་པའི་རྩེད་མོ། རི་གླང་འཇུ་བཟུང་། རྒོད་པོར་ཞགས་འཕེན་སོགས་སྟོབས་དང་དཔའ་ངོམས་་པའི་རྩེད་མོའི་རིགས་ལ་དགྱེས་ཤིང་། སྐྱེས་བ་ཕོ་རྣམས་དཔའ་བོའི་དགྲ་འཐབ་ལ་མཁས་ཤིང་ཆུང་དུས་ནས་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་ལམ་དུ་གཞོལ་བའི་རྩེད་རིགས་དང་དཔའ་རྩལ་ལ་སྦྱངས་བ་བྱེད། བྱིས་པའི་ན་ཚོད་ཡོལ་ནས་དར་མིའི་ལམ་དུ་རྐང་བ་སྤོ་དུས་སྙུང་གནས་སྲུང་བ་དང་བཅད་སྒོམ་ལ་བཞུགས་པ། དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ། ལུས་སེམས་དག་སྦྱང་གི་ཆོ་ག་བསྟེན་པ་སོགས་བྱས་ཏེ་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་ལམ་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་སྐད།

གཡུལ་ལ་འཇུག་དུས་གདོང་ལ་ཤིང་དང་རྡོ་དང་། རྩི་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་ཚོན་འབྱུག་ལ། གདོང་ཚོན་དམར་པོ་ལ་དགའ་སྣང་ཆེན་པོ་དང་། དགྲ་ལ་འཐབ་དུས་དཔའ་བོའི་ཁྱད་རྩལ་ཐོན་པ་ཡིན་ན་ཚོ་སྐོར་སྤྱི་མཐུན་ནས་བྱ་གླག་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་ཡི་དཔའ་སྐྱེས་སྤྲོད། གཡུལ་སར་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་ཁྱད་རྩལ་ཐོན་མིན་དེ་དགྲ་བོ་བསད་མིན་དང་དགྲ་ཕམ་པར་བྱས་མིན་གལ་ཆེར་མི་འཛིན་པར་དགྲ་ལ་ཇི་ལྟར་འཐབ་པ་དང་དགྲ་ཇི་ལྟར་འཇོམས་མིན་ལ་བལྟ་བ་ཡིན་ཟེར། དཔེར་ན་ཐག་རིང་ནས་མདའ་འམ་མདུང་འཕངས་ཏེ་དགྲ་བསད་པ་ལས། དགྲ་གསོད་མ་ཐུབ་ཀྱང་གཡུལ་སར་ཞུགས་པའི་ཕ་རོལ་བོའི་གཡུལ་དཔོན་སྟེང་རྒྱུག་ཏེ་ཁོའི་ལུས་ལ་ལག་པ་འཆང་བའམ་ཁུ་མཚུར་གཞུས་བ། ཡང་ན་རང་གིས་མཚོན་ཆས་ཁོའི་་ལུས་ལ་རག་ཙམ་བྱེད་པ་དཔའ་རུ་བགྲང་། གཡུལ་དུ་ཕ་རོལ་དགྲའི་གཡུལ་དཔོན་གྱི་ལུས་ཉིད་ལ་ལག་འཆང་མ་ཐུབ་ཡང་བཞོན་རྟའམ་མཚོན་ཆ་ལ་རེག་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དཔའ་བོའི་ཁྱད་དུ་བགྲང་ནས་སྒྲོ་རྒྱན་འཛུགས་སྲོལ་ཡོད་འདུག།

དཔའ་བོ་ལ་སྒྲོ་རྒྱན་སྤྲོད་སྲོལ་དེ་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སྐྱེས་ཕོ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་གྱིས་གཙིགས་སུ་མཆོད་ཅིང་ཡིད་སྨོན་བྱེད། དགྲ་ཕམ་པར་བྱས་མིན་གང་ལྟར་ཡང་ལུས་ལ་རག་ནས་སླར་ལོག་ན་དཔའ་བོའི་སྒྲོ་རྒྱན་གཅིག་ཐོབ། དགྲ་ལ་མཚོན་ཆས་བསྣུན་པར་མ་ཟད། དགྲ་བསད། མགོ་པགས་བཤུས་ནས་སླེབས་ན་དཔའ་བོའི་སྒྲོ་རྒྱན་གསུམ་མཉམ་དུ་ཐོབ་སྐད། འདི་ལྟར་མི་ཚེ་ནང་དཔའ་རྒོད་ཀྱི་སྒྲོ་རྒྱན་གཅིག་མ་གཏོགས་མ་ཐོབ་པའི་ཕོ་རྒོད་ཡོད་ལ། སྒྲོ་རྒྱན་མང་པོ་བླངས་ནས་བྱ་གླག་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་ཡི་དབུ་ཞྭ་ལོང་བའང་ཡོད་འདུག། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སྐྱེས་རབ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་གཡུལ་ས་ནས་དགྲ་བོས་རང་གི་ལུས་ལ་རག་ཐུག་བྱུང་བ་དེ་ལས་ངོ་ཚ་ཆེ་བ་དང་དེ་ལས་ལ་རྒྱ་ཤོར་བ་ཞིག་མེད་སྐད།   སྐབས་འདིར་བདག་གི་དྲན་འཛིན་གྱི་ངོགས་སུའང་ཚོར་རླབས་འདི་འདྲ་ཞིག་འཕྱོ་སྟེ།

ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་དཔའ་རྒོད་བསམས་ན་བདག་ཀྱང་ཕོ་རྒོད་བྱེད་ན་འདོད་།།

ལྕགས་མཁྲེགས་ཁོག་སྟོད་གཅེར་བུར་ཕྱུང་ནས་འབྲོང་གཡག་རྭ་རྩེར་འབྱར་ན་འདོད།།

ཐུབ་མེད་ཅང་ཤེས་སྒ་མེད་ཀླད་ནས་དམིགས་མེད་ཀི་ལྡིར་བྱེད་ན་འདོད།།

མི་ཤིགས་ཉག་ཕྲན་མཁའ་མཐར་འཕེན་ཞིང་རྒོད་པོར་ཐོགས་ཞགས་འཕེན་ན་འདོད།།

རྩལ་ཆེན་མཁའ་ལྡིང་གྲོགས་སུ་བཀུགས་ཏེ་གནམ་གྱི་བང་ཆེན་བྱེད་ན་འདོད།།

འབྲོག་ཁྱི་བཙན་པོ་རྗེས་སུ་འཁྲིད་དེ་ས་ཆེན་སྐོར་སྲུང་བྱེད་ན་འདོད།།

2009 Dec 7 

མཆན། 

1 ཨིན་ཊི་ཡན་ཟེར་བ་ནི་རྒྱ་གར་བ་ཞེས་བའི་དོན། མཉེན་པ་ཀ་ལམ་སྦི་སི་དང་ཁོའི་ལག་གཡོག་འཁོར་བཅས་༡༤༩༢་ལོར་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་གྱི་རྐེད་མཚམས་མཚོ་གླིང་སྦ་ཧ་མ་སི་ཟེར་བར་འབྱོར་སྐབས་ཁོང་རྣམས་རྒྱ་གར་གྱི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་བར་རྨོངས་ནས་གནས་འདིའི་ཡུལ་མི་ཚོར་རྒྱ་གར་བ་ཞེས་ཁོང་གི་ཉིན་ཐོ་དང་བྲིས་འདུག        

'''ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བ་གཡུ་ཡི་རྣ་རྒྱན།'''(༢)  

༢༠༠༩་ལོའི་ཟླ་༡༢་པའི་ཚེས་༧་ཉིན་སྤེལ།

ཁོར་ཡུག་དང་སྲོག་ཆགས་ལ་ལྟ་ལྟངས།

ཡང་། ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཀྱིས་གནམ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྲུང་བའི་ཕ་དང་ས་གཞི་ནི་ཚེ་སྲོག་སྦྱིན་པའི་ཨ་མར་བརྩིས་སྐད་ལ། རི་དང་ཆུ་དང་། ལྗོན་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་སོགས་ན་ལྷ་གནས་གནས་བར་འདོད་ཅིང་དེ་རྣམས་ལ་བརྩི་་མཐོང་ཆེན་པོ་བྱེད། རི་སྐྱེས་སྲོག་ཆགས་དང་ཆུ་གནས་སྲོག་ཆགས།འདབ་ཆགས་ཁྲོད་ལ་ལ་ལྷ་ཡི་ཕོ་ཉ་དང་ལ་ལ་ལྷ་ཡི་འཁོར་རུ་བགྲང་། དཔེར་ན་བྱ་གླག་ནི་འདབས་ཆགས་ཀུན་ཀྱི་རྒྱལ་བོ། གཡེལ་བ་མེད་པའི་གནམ་ས་སྲུང་མཁན། མཁའ་དབྱིངས་མཐོན་པོ་ན་འཕུར་བའི་ཡ་མེད་རྒོད་པོ། དཔའ་དང་རྩལ་གྱི་་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ། ཉི་མིའི་མིག་ཀོང་ལ་ཐད་ཀར་ལྟ་ཞིང་ཉི་མ་དང་སའི་གོ་ལའི་བར་བརྡ་འཕྲིན་སྐྱེལ་མཁན་གྱི་ལྷའི་ཕོ་ཉ་རུ་བཀུར་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཀྱི་ཕུགས་བསམ་མཚོན་བྱེད་དང་རེ་འདུན་བཅོལ་ཡུལ། དཔའ་ངར་སློང་བྱེད། ནད་གེགས་འཇོམས་བྱེད། དགྲའི་གནོད་པ་བཟློག་བྱེད་དུ་བརྩི་བ་ཡིན་འདུག

བྱ་གླག་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་ནི་སྒྲོ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་བྱ་གླག་གི་རུས་པའི་གླིང་བུ་དང་སྲུང་རྟེན་སོགས་མཆོག་ཏུ་བརྩི། དེང་སང་ཡིན་ཡང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ནང་བྱ་གླག་གི་སྤུ་སྒྲོ་ཐང་ལ་འདྲིལ་བ་ཡིན་ན་ཁྱིམ་གང་བོས་ཟས་བཟའ་བའང་རེ་ཞིག་སྐྱུར་ནས་ལམ་སེིང་རྒོད་པོའི་སྒྲོ་དེ་སླར་མཐོ་སར་བཞག་ནས་བརྩི་བཀུར་བྱེད་ཀྱི་རེད་ཟེར།    བྱ་གླག་གི་སྒྲོ་འདི་དཔའ་བོའི་སྐྱེས་སུ་འབུལ་བ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། མི་རྩ་ཆེན་དང་གཞན་ཕན་གྱི་དགེ་ལས་སྒྲུབ་མཁན་བྱས་རྗེས་ཅན་ལའང་སྟེར་སྲོལ་ཡོད་པ་ཡིན་འདུག ད་དུང་གླག་གི་སྒྲོ་ལས་གཞན་འདབ་ཆགས་གཞན་གྱི་སྤུ་སྒྲོ་ཡང་གཙུག་རྒྱན་དང་འཚམས་སྐྱེས་སུ་སྤྱོད་ལུགས་ཡོད་འདུག ཉེ་རབས་ཨ་རི་སྲིད་གཞུང་གིས་སྟོངས་ལ་ཉེ་བའི་བྱ་གླག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཁྲིམས་བཅོས་པ་ནས་བཟུང་། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལྷ་ཆོས་ཆོ་གའི་ཆེད་དུ་མ་གཏོགས་གླག་སྒྲོ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་ཆོག་ལ། དེ་ཡང་ཆོས་འབྲེལ་གྱི་ཆོ་གའི་ཆེད་གླག་སྒྲོ་ལག་ལེན་བྱེད་མཁན་ཡིན་ན་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མི་རྒྱུད་རྣལ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་འཁྱེར་སྟོན་དགོས། དེ་མིན་ཨིན་ཊི་ཡན་མ་ཡིན་མཁན་དང་ཆོས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་ཆེད་མ་ཡིན་པར་གླག་སྒྲོ་ཉོ་འཚོང་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཁྲིམས་ལ་སྤྱོར་བ་མ་ཟད་ཨ་སྒོར་ཉིས་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་གི་ཆད་པ་གཅོད།

འཇིག་རྟེན་ཆགས་ལུགས།

ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྲིད་པའི་འཇིག་རྟེན་བྱུང་རབས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་སྟེ། ཨ་རིའི་ལྷོ་ཤར་གྱི་ཡུལ་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་་ལྷ་སྒྲུང་ནང་། འཇིག་རྟེན་སྟེང་ནས་མར་རིམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད་དེ་སྟེང་ལྷའི་གནས། བར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་དང་རི་དྭགས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་གནས། འོག་གི་འཇིག་རྟེན་མ་རུང་བ་སྡིགས་ཅན་དང་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་གནས། གདོད་མའི་དུས་སུ་བྱ་ཁྲ་ཆེན་པོ་དང་བྱ་གླག་སོགས་འདབ་ཆགས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་བར་མའི་ཡུལ་དུ་མི་དང་ལྷན་དུ་སྡོད་ལ། རི་དགས་དང་རྩི་ཤིང་གིས་ཀྱང་མི་སྐད་སྨྲ་ཞིང་མི་དང་ལྷན་དུ་གླེང་མོད་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་། ཕྱིས་སུ་མི་རྣམས་གཡོ་སྒྱུ་ཅན་དུ་གྱུར་བར་བརྟེན་འདབ་ཆགས་ཆེ་བ་རྣམས་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་སྟེང་མར་དེངས། མིས་རི་དྭགས་གསོད་པ་དང་དྲག་པོིའི་ལས་བྱས་བར་རི་དྭགས་རྣམས་མི་དང་རྒྱང་དུ་གྱེས་ནས་གླེང་མོལ་མི་བྱེད་པར་བཞུགས། ད་ལྟ་འཇིག་རྟེན་བར་མའི་ས་སྒང་འདིའི་སྟེང་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་དང་སྐྱེས་དངོས་ཀུན་ཡ་ཐོག་སྲིད་པའི་སྲོག་ཆགས་གཤིས་བཟང་ལྷ་འདྲ་བ་དེ་ཚོའི་རྣམ་པ་མཚོན་བྱེད་ཙམ་ཡིན་པར་སྨྲ། སའི་གོ་ལ་ནི་མུ་མེད་མཐའ་ཡས་རྒྱ་མཚོའི་ཁ་ན་གཡེང་བའི་སྐམ་སའི་གླིང་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། གཡའ་དག་པའི་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་ཆེན་བཞི་ནས་ཐུར་དུ་དཔྱངས་བའི་རྨུ་ཐག་བཞིས་སའི་ཕྱོགས་ཆེན་བཞི་ནས་སྐྱོར་བར་བཤད། སའི་འཇིག་རྟེན་དུས་སྐབས་ནམ་ཞིག་ལ་སུས་གནམ་ནས་མར་དཔྱངས་པ་སུས་ཀྱང་མི་དྲན་ཟེར་ཞིང་། སྐལ་བ་འཇིག་བའི་ཚེ་ཕྱོགས་བཞིའི་རྨུ་ཐག་ཆད་ནས་ཐམས་ཅད་མུན་པ་ཅན་གྱི་ཆུའི་ཀློང་དུ་བྱིངས་ནས་འཆི་བར་བཤད།

འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོའི་ཐད། འགྲོ་བ་མི་མ་བྱུང་སྔོན་སྟེང་དང་འོག་གི་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ལས་མེད་ཟེར། སྐབས་ཤིག་འཇིག་རྟེན་སྟེང་མར་གནས་བའི་འདབ་ཆགས་དང་རི་དྭགས་འབུ་སྲིན་རྣམས་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ནས་གནས་ཡུལ་གཞན་ཞིག་འཚོལ་བར་སྟ་གོན་བྱེད་དུས།འབུ་ནག་གིས་ང་འཇིག་རྟེན་འོག་མ་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་དུ་ཕྱིན་ནས་ཉམས་ཞིག་ཅིག་བྱེད་ནས་ལོག་ཡོང་ལབ་ནས་ཕྱིན། མཚོ་ཞབས་སུ་སླེབས་པ་ན་དེར་འཇིམ་པ་སྙི་མོ་ཡོད་པ་རྙེད། དེ་ཁྱེར་ནས་མཚོ་ཁར་ཡོང་ནས་ས་སྒང་བརྩིགས་པ་ཕྱིས་སུ་འཇིག་རྟེན་བར་མའི་ས་གླིང་ཞེས་གྲགས།   ད་དུང་རི་ལུང་ཆགས་སྟངས་ཐད་ཁོང་ཚོའི་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་མཇུག་འདི་ལྟར། འདབ་ཆགས་དང་རི་དགས་རྣམས་ཀྱིས་ས་སྒང་འཇིམ་པ་རློན་པའི་སྟེང་གནས་མི་འཆའ་ཞེས་འཁང་ར་བྱས་པར་སྲིད་པའི་ཁྲ་རྒན་མས་གཤོག་ཆེན་ཟུང་འཁྱུག་རྡེབ་བྱེད་བཞིན་འཇིམ་རློན་སྐམ་པར་བྱས། ཁོས་གཤོག་པ་རྡེབ་དུས་སྐབས་སྐབས་སུ་འཕུར་བ་ཧ་ཅང་དམའ་དྲག་ནས་གཤོག་ལྕག་འཇིམ་པར་གཞུས་པ་ལས་ལུང་གཞུང་དང་རི་སྒང་བྱུང་། ཕྱིས་སུ་འདབ་ཆགས་དང་རི་དགས་སྲོག་ཆགས་ཀུན་སའི་སྒང་ལ་གནས་སྤོ་དུས་འཇིག་རྟེན་ནག་ཁུང་ཡིན་པ་ཤེས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་སྟེང་མ་ནས་ཉི་མ་མཁའ་རུ་དྲངས་ནས་འོད་སྣང་བྱྱུང་ཟེར།།

ཡང་ཨ་རིའི་ནུབ་བྱང་འབྲོག་སར་གནས་བའི་ཨིན་ཊི་ཡན་ཚོའི་ལྷ་སྒྲུང་ནང་སའི་འཇིག་རྟེན་བྱུང་ལུགས་ཐད་། སྲིད་པ་རྒན་པོ་ཁོང་ཆུ་ངོགས་སུ་ཤིང་གཏུན་ཞིག་སྟེང་སྲོག་ཆགས་བཞི་དང་ལྷན་བསྐྱོད་པའི་སྐབས། བགྲེས་པོས་ཆུ་རྟིང་ན་ཅི་འདུག་རྩད་གཅོད་ཅིག་བྱེད་དགོས་སྙམ་ནས་སྲོག་ཆགས་བཞི་ཆུའི་ནང་ཞིབ་དཔྱོད་བྱེད་དུ་མངགས་པར་གཞན་རྣམས་ཕྱིར་མ་འོང་། ཙི་ཙི་ཆུ་རྐྱལ་གྱིས་ལག་ཏུ་འཇིམ་པ་གང་འཁྱེར་ནས་ཕྱིར་ལོག་པ་སྲིད་པའི་དྲང་སྲོང་གིས་འཇིམ་པ་ཕྱག་ཏུ་བཞེས་ནས་རིལ་རིལ་མཛད། དེ་ནས་རིང་པོ་མ་ཐོགས་པར་འཇིམ་རིལ་དེ་ཕྱེད་སྐམ་པའི་འཇིམ་གླིང་དུ་གྱུར་ནས་སླར་ཆུའི་ནང་དུ་ཟགས་། དེར་ཁོས་རི་སྤྱང་ཞིག་འཇིམ་ངོགས་སུ་གློད་པས་རི་སྤྱང་ཤར་ཤར་ལ་རྒྱུག་ཅིང་ཐོལ་ཐོལ་ལ་བསྡད་པའི་གོམ་འགྲོས་ལས་ལུང་ཤུར་དང་ཐང་གཞུང།རི་སྒང་སོགས་ཐོན། རི་སྤྱང་གི་རྐང་རྗེས་ཀྱི་ཤུལ་བུར་ནང་ཆུ་བརྡོལ་བ་ལས་གཙང་བོ་དང་མཚེའུ་བྱུང་ཟེར།

ད་དུང་། ཨ་རིའི་བྱང་ཤར་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལྷ་སྒྲུང་གཏམ་རྒྱུད་ཁྲོད་ཁོང་རྣམས་ནམ་མཁའ་དང་ས་གཞི་ཟུང་བསྡེབས་པའི་བུ་ཕྲུག་ཡིན་པར་བཤད་ལ། སྲིད་པའི་འཇིག་རྟེན་རུས་སྦལ་གྱི་སྒལ་བའི་སྟེང་ཆགས་པར་སྨྲ། ཁོང་ཚོའི་ལྷ་སྒྲུང་ནང་། ནམ་མཁའི་ལྷ་མོ་གནམ་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་ལྷུང་བ་ངང་བས་གཤོག་པ་བརྐྱངས་ཏེ་ཡར་བཀྱགས། རུས་སྦལ་གྱིས་སྲོག་ཆགས་གཞན་རྣམས་ལ་སྐུལ་སློང་བྱས་ཏེ་མཚོ་ཞབས་སུ་ས་འཇིམ་ལེན་དུ་མངགས། འདབས་ཆགས་དང་སྲོག་ཆགས་གང་མང་གཅིག་རྗེས་གཅིག་གིས་དེད་དེ་ཆུའི་གཏིང་དུ་ཕྱིན་མཐར་ཙི་ཙི་ཆུ་རྐྱལ་གཅིག་པུ་ཤི་མ་གསོན་ངང་ས་སྤར་གང་འཁྱེར་ཡོང་ནས་རུས་སྦལ་གྱི་སྒལ་བའི་སྟེང་བཞག་པ་ཆེར་འཕེལ་ནས་ནམ་མཁའི་ལྷ་མོ་དེའི་སྟེང་དུ་སྐྱོབ་པ་སའི་འཇིག་རྟེན་བྱུང་ཟེར། ཡང་ནུབ་བྱང་གི་ཡུལ་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ངོགས་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ནང་ཕོ་རོག་གིས་ཁ་ནང་དུ་རྡེའུ་ཞིག་ཟིན་ཏེ་མཚོ་སྟེང་ནས་འཕུར་བཞིན་པའི་སྐབས། ངལ་དུབ་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་ཁ་ནང་གི་རྡེའི་མཚོ་ངོགས་སུ་ལྷུང་བ་ཆེན་པོར་གྱུར་ནས་སའི་འཇིག་རྟེན་གྲུབ་ཟེར། ད་དུང་ཕོ་རོག་གིས་ཉི་ཟླ་སྐར་གསུམ་མཁའ་དབྱིངས་སུ་བཀོད་ཅེས་དང་། རི་སྤྱང་གིས་གནམ་གྱི་སྐལ་ཚིགས་བཞེངས་སོགས་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་ཞིག་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སྲིད་པ་ཆགས་པའི་གཏང་རྒྱུད་ནང་གོ་གནས་གལ་ཆེན་བཟུང་འདུག 

མིང་འདོགས་སྟངས། 

ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་པང་ན་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་རི་དྭགས་དང་འདབ་ཆགས། སྐྱེ་དངོས་དང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་བྱུང་གི་བཀོད་པ། མིའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་གཤིས་ཀ་དང་དཔའ་པོའི་བྱེད་ལུགས་སོགས་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་ཞིང་དེ་རྣམས་ལ་གུས་བརྩི་ཆེན་པོ་བྱེད། ཁོང་ཚོའི་ཚོ་བའི་མིང་དང་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་། གང་ཟག་སྒེར་བའི་མིང་ཡང་ རང་བྱུང་མ་མའི་རབ་ཡངས་ཀྱི་ཀློང་ན་བག་ཡངས་སུ་རྒྱུ་བའི་རི་དྭགས་དང་ཐོག་རེག་བྲལ་བའི་བར་སྣང་ན་རང་དབང་གིས་འཕུར་བའི་འདབས་ཆགས། ཁོར་ཡུག་མཛེས་མའི་བྲང་ངོགས་ན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རི་སྒང་དང་ཐང་གཞོང་། ས་འཛིན་ཕྱུག་མོའི་པང་རུམ་ན་ལྷུང་ལྷུང་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་དང་། ལྷམ་མེར་བཀྲ་བའི་མེ་ཏོག་དང་རྩི་ཤིང་སོགས་ཀྱི་མིང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྦྱོར།

ཚོ་བའི་མིང་དུ་སུག་ནག ཟུངས་ཁྲག ཕོ་རོག ཕུག་རོན། མཚོ། གདོང་དམར། བྱ་ཁྲ། ཝ་མོ། རི་བོང་དང་། གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་ལ་རླུང་། དོམ། གཟིག་ནག རི་སྤྱང་། ཞོག་ཁོག ཤ་བ། ཕོ་རོག བྱ་གླག་ལྟ་བུ་དང་།

བུད་མེད་ཀྱི་མིང་ལ་ལོ་མ་སེར་པོ། ལྗོན་པ་ཆེན་པོ། གཏན་དུ་འཛུམ་པའི་མེ་ཏོག མེ་ཏོག་ཐང་གཞོང་། སྲན་མ། གངས་བྱེའུ། ངུ་ངག་མ། སྦྲུལ་གཞོན་ནུ་མ། རུས་སྦལ། མོ་གཙང་མ། སྒེག་མཛེས། གར་མ། ས་འཛིན། དྲི་བཞོན། གཞུ། ངག་ཕྱུག་མ། ཆུ་ཕྲན་ལྷུངལྷུང་། བྱུང་བཟང་མ། ལྕང་མའི་ལྗོན་ཤིང་། ཆུ་ཐིགས། དྲག་ཟིང་མེད། རེག་བྱ། སློ་མའི་སྣོད་ནང་འབྲུ་འཁྱེར་མ། བྱེ་མ་ལེབ། གཞུང་དྲང་མ། གྲུ་ཆར་འཇོ། གསང་བའི་བདག་མོ། ཁ་བའི་འདབ་མ་སོགས་མང་དུ་སྣང་།

སྐྱེས་བ་ཕོའི་མིང་ལ་རི་སྤྱང་ཐལ་མདོག གངས་རི་དཀར་པོ། བྱ་ཁྲ་ནག་པོ། སྟོབས་པོ་ཆེ། རྩལ་ལྡན། གཡུལ་འཁྲུག ཙི་གུ། ནགས་གནས། གཡུལ་དགའ། སྡོད་མི་ཚུགས། དཔའ་རྟུལ། སྐར་ཆེན། ཤེས་རབ་མཆོག སྦྲུལ། སྟོབས་པོ་ཆེ། འབོད་པ་གཏོང་མཁན། ལམ་བཟང་། རྦ་རླབས།འཇིམ་པའི་དེའུ་རི། ཤ་བ་རྔ་དཀར། བྱེའུ་ནག ཤ་བ་གཞོན་ནུ། བྲག་རི། བྱ་གླག སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོ། ཉི་མ། ཀི་འདེབས་མཁན། ཤུག་པའི་ལྗོན་ཤིང་། བསྲེག་ཟ། སྤྲང་བོ། རླུང་ནག་འཁོར་ལོ།གླིང་བུ། ས་གཞི། གནམ། མང་པོ་བསད། ཟླ་དཀར། ནགས་ཚལ། གཡོན་ལག་ཅན། ཉག་ཕྲན།གངས་ཀྱི་སེང་གེ། གནག་ཕྱུགས་བདག་མེད། སྣ་ཀུག་སོགས་དང་།

ཨ་རི་བྱང་ཐང་གི་ཨིན་ཊི་ཡན་འབྲོག་པའི་ཚོ་དཔོན་ཁག་ཅིག་གི་མིང་འདི་ལྟར། རི་གླང་ས་ཙོགཆུ་སྤྲིན་དམར་པོ། ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ། གྲི་སྟུག གཤོག་དཀར། དོམ་གོག ཁོག་མ་ནག་པོ། མིག་གཅིག གཙོད་དཀར། ཕོ་རོག་དར་མ། སྐྱེས་བུ་ཆེ་ཆུང་ལུང་མ་བསྟན། རྔ་མ་ཁྲ་ཁྲ། ཅང་ཤེས་དཀར་པོ། རི་གླང་གཟུགས་རིང་། དོམ་སེར། རྐང་རྒན།དོམ་སུག་འབྲད་སོགས་སོ།།

2009 Dec 7  

'''རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བ།'''

༢༠༠༩་ལོའི་ཟླ་༡༢་ཚེས་༢༥་ཉིན་སྤེལ།

སྔོན་ཚེ་ང་ཚོའི་ཁོར་ཡུག་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་སྟངས་དང་དེར་གདོང་ལེན་བྱེད་སྟངས་དང༌། དེ་རིང་གི་དུས་འདིར་ཁོར་ཡུག་ལ་ཉེན་ཁ་འབྱུང་ཚུལ་དང་དེ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་སྟངས་གཉིས་ཇི་ལྟར་འདྲ་སྟེ་མི་འདྲའོ།

འདིར་བདག་གིས་དེང་དར་སོ་ཆེ་བའི་བརྗོད་གཞི་སའི་གོ་ལར་ཚ་ཆེན་འཕར་ནས་སྲིད་པའི་གངས་རི་ཞུ་བ་དང༌། རྒྱ་མཚོའི་རྦ་རླབས་འཁྱོམ་ནས་འཇིག་རྟེན་རྒུད་ཚུལ་སོགས་&lt;༢༠༡༢&gt;་ཞེས་བའི་གློག་བརྙན་ནང་གི་ཆག་སྒོ་དང་ཆ་འདྲ་བ་དག་གླེང་མི་སྤྲོ་བར། ས་ཁུལ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ནང་འབྱུང་བའི་དོན་དག་དང་ང་ཚོར་དེ་འདྲ་དོ་སྣང་མེད་པའི་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བར་སེམས།

འཕྲུལ་ཆས་དང་བཟོ་ལས་ཤུགས་ཆེར་མ་དར་གོང༌། ང་ཚོས་ཁོར་ཡུག་ལ་བྱེད་སྟངས་དེ་བུང་བས་ཟེ་འབྲུ་ལེན་པ་དང་འདྲ་ལབ་ནའང་མི་ཆོག་པ་མེད་པ་འདྲ་ལ། སྐབས་དེར་ང་ཚོས་ཁོར་ཡུག་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་འགྱུར་དེའང་ཧམ་སེམས་ཆེན་པོ་མ་རེད་ལ། དེང་སང་ནང་བཞིན་ཁོར་ཡུག་ལ་བཤུ་གཤོག་དང་བཙན་གཡེམ་བྱེད་སྤྱད་ཀྱི་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཡང་ང་ཚོར་ལྡན་མེད།

དཔེར་ན། ང་སྐྱེས་སའི་གྲོང་སྡེ་དེར་མཚོན་ན། སྔོན་ཆད་རྫ་ངོས་རི་ངོས་ཚང་མར་ནགས་ཀྱིས་ཁེངས་ཡོད་ལ། སྡོད་ཁང་གསར་རྒྱག་དང་ལབ་ཙེ་བསྟོད་པ། དར་ཤིང་བསློང་བ་སོགས་ཡིན་ན་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་གི་གནང་བ་ཐོབ་ཐོག་གྲོང་སྤྱིའི་མོས་མཐུན་ཡོད་ན་ཤིང་ནགས་བཅད་ཆོག་ལ། འབུད་ཤིང་དང་སླེ་བོ་བསླས་སྤྱད་ཀྱི་ལྕུག་ཕྲན་ཡང་སྒྲུག་ཆོག་གི་རེད། དེ་དུས་ལག་ཆ་ནི་སྟ་རེ་དང་སོག་ལེ། ཟོར་བ་ཙམ་མ་གཏོགས་མེད་ལ། ཤིང་ཆ་དང་འབུད་ཤིང༌། ལྕུག་ཕྲན་སོགས་བོང་དྲེལ་དང་མིས་རྒྱབ་ཏུ་འཁུར་ནས་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱེད་ལ། བྱེད་སྟངས་དེ་སྦྲང་མས་མེ་ཏོག་གི་ཟེ་འབྲུ་ལེན་སྟངས་དང་འདྲ་སེ་ཡོད།

དེ་ནས་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་དང་དགུ་ཅུའི་ནང་ཁོར་ཡུག་གི་གཤེད་མ་རྣམས་སླེབས་ནས། གློག་སྒུལ་ཟོག་ལེ་རང་འཁོར་མ་དེས་ཤིང་ནགས་ཚང་མ་སྐྲ་འབྲེག་འབྲེག་བྱས་ནས། ཤིང་གཏུན་རླངས་འཁོར་ཆེན་པོའི་ནང་གནམ་ལ་སྙོབ་པ་རེ་བརྩིགས་ནས་ནང་ལོགས་སུ་དབོར་འདྲེན་བྱས།

རི་ལུང་ཐང་གསུམ་ལ་ཚ་བ་འཕར་ཞིང་ཡུལ་གང་བོར་ཐན་པ་བྱུང་ནས། དུས་དུས་སུ་སྤྲིན་འཁྲིགས་པ་དང༌། དུས་དུས་སུ་འབྲུག་སྒྲ་སྒྲོག་པ། དུས་དུས་སུ་ཆར་བ་འབེབབ་པ་ཟེར་བ་སོགས་གནའ་གཏམ་འདྲ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ས་བཅུད་ཟུངས་འཛིན་གྱི་རྟེན་ཕུར་རྨང་ནས་ཕྱུང་ནས། ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་གྱི་མི་ཚང་མ་ངུ་ན་མིག་ཆུ་མི་ཐོན་པ་ཞིག་བཟོས། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་ནས་ཤིང་ནགས་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་རྒྱུ་དཀའ་བ་འདི་ཚང་མར་གསལ་ཐང་ཐང་བཞིན།

ཕྱིས་སུ་རྒྱ་ནང་དུ་ཆུ་ལོག་རྒྱུག་པ་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཤིང་ནགས་གཅོད་འབྲེག་དང་གནག་ཕྱུགས་ཀྱིས་རྩྭ་ཟ་རྒྱུ་ཐལ་དྲག་པའི་རྐྱེན་རེད་ཟེར་ནས། ཞིང་ཁར་རྩྭི་ཤིང་འདེབས་སུ་བཅུག འབྲི་གཡག་དང་བཞོན་རྟ་སོགས་གནག་ཕྱུགས་གཟུགས་བོང་ཆེ་བའི་རིགས་ཉུང་དུ་འཕྲི།འབྲོག་པ་རྣམས་གདོད་མའི་ཕ་ས་འབྲོག་ཐང་ནས་དེད་དེ་གནའ་གོར་མོ་བྱེ་ཐང་སོགས་སུ་སྤྱུགས་ཤིང༌།ཞིང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་ནས་བུར་བརྒྱུད་པའི་འབྲུ་རིགས་འདེབས་ལས་རང་ཁ་རང་གསོའི་འཚོ་ལས་བོར་ནས་ཆ་རྒྱུས་མེད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དག་ཏུ་ཟ་ཁང་དང་ཨར་ལས་ཀྱི་གཡོག་ལས་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱིམ་ཁ་གསོ་ཐུ བ་ཙམ་ཡ་ང་བའི་སྐྱོ་གནས་སུ་བཙན་འདེད་བྱས།

ཡང་ཞིང་ཁ་དང་ལོ་ཏོག་ནད་པ་བཟོས་བའི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་ན། སྔོན་མ་ཡིན་ན་ཞིང་ཁར་རང་བྱུང་གི་ལུད་བླུག་གི་ཡོད་པ་རེད། རྩྭ་ལྡུམ་དང་ཡུག་ཤོ་ཡང་མིས་ཕྱུང་གི་ཡོད་པ་རེད། རྩྭ་ལྡུམ་དང་ཡུག་ཤོ་ཕྱུང་བ་འདིར་ང་ཚོའི་ཕ་ཡུལ་ནས་ཡུར་མ་ཡུར་ཟེར་ལ། བུད་མེད་སྡུག་རུས་ཅན་དེ་ཚོས་ཉིན་ནས་ཉིན་བསྟུད་དེ།  ཁེར་ཡུར་ དང་ཉིས་ཡུར་ སུམ་ཡུར་ཞེས་རིམ་པ་མང་པོ་དང༌། འབྲུ་རིགས་ཟ་མཁན་གྱི་བྱ་བྱེའུ་དཀྲོགས་པ་ལ་ཁྲ་ཐོ་དང༌། གྲུམ་པ་སོགས་ལོ་ཏོག་རྐུ་མཁན་ལ་མི་ཐོ་བསླངས་ནས་ཁ་གཏད་གཅོག་པར་བྱེད།

ད་ཡིན་ན་འདི་ཚང་མ་སྤྱང་ཀིའི་རྣ་ལ་ཆོས་བཤད་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། རང་བྱུང་ལུད་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་མིས་བཟོས་སྦྱར་རྫས་དང༌། འབུ་སྲིན་གཞོམ་བྱེད་ལ་འབུ་སྨན། རྩྭ་ལྡུམ་འགོག་བྱེད་ལ་ལྡུམ་སྨན། གྲུམ་པ་གསོད་བྱེད་ལ་གྲུམ་སྨན་དང༌།ཝ་མོ་གསོད་བྱེད་ལ་ཝ་སྨན་ཞེས་དུག་གི་རྫས་སྦྱོར་གང་དགོས་དགོས་ལག་ཐོག་ན་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་ཅིག་ཅིག་གི་སྨན། མུག་མུག་གི་སྨན་ཟེར་བ་མ་གཏོགས་ཚང་མ་དུག་རེད། དུག་རྫས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིང་ས་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་གླེང་མ་དགོས།

འབྲུ་རིགས་ཀྱི་་ས་བོན་ཞིང་ཁར་མ་གཏོར་གོང༌། ས་བོན་སྨན་འཁྲུས་ཟེར་ནས་འབྲུའི་ས་བོན་ཚང་མ་དུག་རྫས་ཀྱི་གཤེར་ཁུ་ནང་བསྣོག་པར་བྱེད་ལ།དེ་ཡང་འབུའི་གནོད་པ་འགོད་ཆེད་རེད། འདི་དུག་རྫས་ཟ་འབྲུའི་ནང་འཛུལ་པའི་སྔོན་འགྲོ་རེད།

དེ་ནས་མིས་བཟོས་སྦྱར་རྫས་ལུད་སྨན་དང་མཉམ་དུ་ས་བོན་ཞིང་ཁར་འདེབས། འདི་དུག་རྫས་ཟ་འབྲུའི་ཁོག་པར་ཞུགས་པའི་གོམ་པ་གཉིས་པ་རེད། དེ་ནས་སྟོན་འབྲས་ནང་དུ་མ་བསྡུ་བར་འབུ་སྲིན་གསོད་བྱེད་དང་རྩྭ་ལྡུམ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་དུག་རྫས་སོགས་ཞིང་སར་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར་དམིགས་མེད་དུ་གཏོར་གི་ཡོད། མཐའ་མ་དེར་ཞིང་ས་དང་ཟ་འབྲུ་ཡིས་རྫས་ངན་ཚང་མ་ཞུ་ཐུབ་ཀྱིན་མེད།

རྫས་སྙིགས་དུག་གི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་ཟ་འབྲུ་དང་ཞིང་སར་གནས་བའི་ས་འབུ་དང་དེའི་ཁོར་ཡུག་གི་རྩ་ལྡུམ་སོགས་བརྒྱུད་ནས་དེ་རྣམས་འཛད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་དང་ཕྱུགས་ཟོག་འདབ་ཆགས་སོགས་ཀྱིས་ཕུང་བོིའི་ནང་འཛུལ་ནས་རྫས་སྙིགས་རིམ་གསོག་གི་ལམ་ནས་གཅིག་ནས་གཉིས། གསུམ་ནས་དྲུག ལྔ་ནས་བཅུར་འཕེལ་ནས་གང་མཚམས་ཤིག་ནས་དབང་རྩ་འདར་ཟིག་གི་ན་ཚ། སྐྱེ་སྒོ་གེགས་གཅོད་ཀྱི་ན་ཚ། ཕྲ་ཕུང་འཐོར་བཤིག་གི་ན་ཚ་སོགས་འབྱུང་གི་ཡོད་པ་རེད་ལ། གནོད་འབུ་དང་རྩྭ་ལྡུམ་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་དུག་རྫས། གཞན་ཡང་བཟོ་གྲྭ་དང་འཕྲུལ་འཁོར་་སོགས་ནས་ཐོན་པའི་རྫས་ངན་འདི་ཚོ་བཟའ་འབྲུ་དང་སྔོ་ཚོད།འབུ་སྲིན་གཅིག་པོ་བརྒྱུད་ནས་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པར། ས་ལ་འཐིམ་ནས་ཆུ་ལ་འདྲེས། ཆར་བས་དེད་ནས་གཙང་བོར་འདྲེས། རླུང་གིས་དེད་ནས་རྒྱང་ཐག་མེལ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ་འཁྱེར་བ་སོགས་བརྒྱུད་ལམ་འདྲ་མིན་ནས་ཁོར་ཡུག་ནང་ཁྱབ་ནས། ང་ཚོའི་རྒྱུན་ཟས་ཤ་དང་བ་འབྲིའི་མར་དང་འོ་མ། ཞིང་ས་ནས་ཐོན་པའི་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚོད། ཤིང་འབྲས་སོགས་དང༌། ཞིང་གྲོང་དང་རི་ན་འབབ་པའི་ཆུ་མིག་དང་གཙང་བོ། དུས་ཚོད་སྐད་ཆ་གཅིག་ཙམ་ལའང་འབྲེལ་མི་རུང་བའི་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་སོགས་ཀྱི་ནང་ཁྱབ་ནས། ང་ཚོའི་འཚོ་གནས་ལ་འཇིགས་སྐུལ་བྱེད་པ་འདི། ང་ཚོས་ཁོར་ཡུག་བསྐྱེད་མའི་པང་བར་སྟ་རེས་གཞུས་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར༌། རང་གི་ཁོག་པའི་ནང་ཁྲོ་ཆུ་ཁོལ་མ་ལྡུག་པ་དང་ཡང་ཀུན་ནས་འདྲ།

ཨ་རི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། བརྒྱ་ཕྲག་ཉི་ཤུའི་དཀྱིལ་དུ་ཞིང་ས་དང་ཤིང་ནགས་ཀྱི་གནོད་འབུ་དང་ །རི་འགོའི་ཨ་བྲ་་སོགས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་བྱེད་དུག་འདུས་སྦྱར་རྫས་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ལྔ་ལྷག་ཡོད་འདུག་ལ། ཉེ་ཆར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཤིག་གི་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོ་ནང་ད་ལམ་ཨ་རི་ནང་ལོ་རེར་དུག་རྫས་ལྗིད་ཚད་ཊོན་དུང་ཕྱུར་མང་པོ་མིང་བྱང་མི་འདྲ་བ་༡༨༠༠༠་ཙམ་གྱི་འོག་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པའི་ཁྲོད། བརྒྱ་ཆའི་བདུན་ཅུ་ནས་བརྒྱུད་ཅུ་དེ་ཞིང་ཁར་གཏོར་ཀྱིན་ཡོད་འདུག དེ་ཡང་གྲངས་འབོར་འདི་ཨ་རི་གཞུང་གི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཤིང་འབུ་དང་ཞིང་འབུ། རྩྭ་ལྡུམ་འཇོམ་བྱེད་སྦྱར་རྫས་དེབ་སྐྱེལ་གྱི་གྲངས་འབོར་ནང་ཚུད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་འདུག།

འདི་ལྟར་ལོ་ནས་ལོ་རེར་དུག་རྫས་མང་ནས་མང་དུ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཅི་ལགས་ཟེར་ན། འདས་ལོར་དམིགས་འབེན་དུ་བཟུང་བའི་གནོད་འབུ་དང་རྩྭ་ལྡུམ་དེ་ཚོ་དུག་རྫས་ག་གེ་མོ་ཞིག་གིས་ཚང་མ་གསོད་ཐུབ་ཀི་མེད་ལ། གནོད་འབུ་དང་རྩ་ལྡུམ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་བརྒྱ་ཆའི་ལྔ་ནས་བཅུ་དུག་སྨན་གྱི་འཆི་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་ནས་ལོ་ཕྱི་མར་ལོ་སྔོན་མ་ལས་ཀྱང་ལུས་ཟུངས་དང་གསོན་སྟོབས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་གྲངས་འབོར་མང་དུ་འཕེལ་བ་ན་སྔ་ལོའི་འབུ་སྨན་དང་ལྡུམ་སྨན་དེ་དག་གིས་གཞོམ་གཞིག་མི་ཐུབ་པས། མིག་ཤེལ་སུམ་བརྩེགས་གྱོན་མཁན་ཚན་རིག་པ་དེ་ཚོས་ཡང་བསྐྱར་སྔ་ལོ་ལས་ཀྱང་ཤུགས་ཆེི་ལ་གསོད་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེ་བའི་རྫས་གསར་བ་ཞིག་སྡེབ་སྦྱོར་བྱས་ནས་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད། འདི་ལྟར་ལོ་རེ་ནས་ལོ་རེར་ཇི་ལྟར་གནོད་འབུ་དང་རྩ་ལྡོམ་སོགས་ཀྱི་གསོན་སྟོབས་དང་ལུས་ཟུངས་ཆེ་རུ་གྱུུར་ན། དེ་ལྟར་དུག་རྫས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་ཁ་གྲངས་ཀྱང་མང་ནས་མང་དུ་འཕེལ།

གོང་དུ་བགྲང་བའི་ཞིང་ལས་དང་ཕྱུགས་ལས་ཆེད་སྤྱོད་དུག་རྫས་ལས་གཞན། ཧ་ཡང་དང་ཞ་ཉེ་བཟོ་གྲྭ། གློགའདོན་བཟོ་གྲྭ་སོགས་ནས་ཐོན་པའི་དུག་རྫས་དང་དུད་རླངས༌། གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་ལས་ཁུངས་དང་མིའི་སྡོད་གནས་ཀྱི་གྲུ་ཟུར་མང་པོ་ནས་འདོར་བའི་རྫས་སྙིགས་སོགས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་རྟེན་གཞིར་གྱུར་བའི་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚལ་དང༌།ཤིང་འབྲས་སོགས་དང༌།མཁའ་རླུང་དང་བཏུང་ཆུ་སོགས་ཀྱང་བསླད་ནས། ད་ཡིན་ན། ཨ་རི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། རི་ནས་གང་དགར་ཆུ་མིག་སྒོག་འཐུང་བྱེད་པ་དང༌། ཤིང་འབྲས་གང་བྱུང་བཟའ་བ། ནགས་ཚལ་དང་ཞིང་ཚིགས་སོགས་སུ་གང་འདོན་འཆམ་ཉུལ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱང་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་པའི་ཚད་ལ་སླེབས་ཤིང༌། གནས་སྟངས་འདི་འདྲ་ངེད་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་དུའང་མི་འགྱངས་བར་འབྱུང་གི་རེད་སྙམ་ནས་བདག་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཆེའོ།

ངས་གོང་དུ་གླེང་བ་བཞིན། གནོད་འབུ་དང་རྩ་་ལྡོམ། ཨ་བྲ་སོགས་གསོད་བྱེད་ཀྱི་དུག་རྫས་ཁྲོད་ཆེས་ཉེན་ཁ་ཆེ་བ་ནི་ སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི ་ཞེས་པ་རེད་འདུག་ལ།   འདི་དུག་སྦྲང་གསོད་བྱེད་ཀྱི་ཆེད་སིད་སི་ཡི་ཚན་རིག་པ་ཞིག་གི་གསར་གཏོད་བྱས་ཤིང་ཁོང་ལ་༡༩༤༨་ལོར་ནོ་པེའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱང་ཐོབ། འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་འདིས་དུག་སྦྲང་གིས་འཁྱེར་བའི་འདར་སིག་གི་ན་ཚ་མ་ལ་རི་ཡ་སྔོན་འགོག་ལ་ཕན་ཆེན་པོ་ཐོགས་ཡོད། ཡིན་ནའང༌། ཕྱིས་སུ་ཨ་རི་ནང་སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི་འདི་ཞིང་ས་དང་ནགས་ཚལ། རྩྭ་ཐང་སོགས་ལ་གནམ་གྲུ་ནས་ཕོན་ཆེན་སྣུམ་དང་བསྲེས་ནས་དམིགས་མེད་དུ་གཏོར་ནས་ཁོར་ཡུག་དང་མི་དང་སེམས་ཅན་གྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་བཟོས་པར་མ་ཟད། གླག་ཀླད་དཀར་དང༌། ངག་སྙན་བྱེའུ་བྲང་དམར་དང༌། ཆུ་གནས་ཉ་རིགས་སེལ་མན་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱི་ལུས་ཕུང་ལ་ཁྱབ་ནས་དེ་རྣམས་སྲིད་པའི་འབྲུག་ཆེན་ནང་བཞིན་ཅུང་མིན་ན་རིགས་རྒྱུད་སྟོང་བར་བྱས། ཨ་རི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཨིན་ཏི་ཡན་རྣམས་ཆེས་དགའ་ཞིང་ཨ་རི་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་རྟགས་སུ་སྤྱོད་བཞིན་པའི་གླག་ཀླད་དཀར་ཀྱི་གྲངས་འབོར་ཉུང་ནས་ཉུང་རུ་ཕྱིན་པར།སྐབས་དེའི་འདབ་ཆགས་རང་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་མཁན་ཚོའི་ཁྲོད་  ལ་ལས་ཨ་རིའི་གཞུང་ནསའདབ་ཆགས་གཞན་ཞིག་ལས་རྟགས་སུ་འཚོལ་བའི་སྟན་གོན་གནང་འཚལ་ཞེས་ཚིག་མཚོན་འདེབས་མཁན་ཡང་བྱུང༌།།

དུས་སྐབས་དེ་ཙམ་ཞིག་ལ། ཨ་རི་བ་མགོ་སེར་ཚོའི་སྐད་དུ་ ས་ཡི་ལིན་ཁྲི སི་ཕི་རིན་ དང༌། བོད་གངས་ཅན་གྱི་སྐད་དུ་ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ ། དེ་ཡང་གཞུང་གི་བརྗོད་དོན་ལ་གཞིགས་ནས་བསྒྱུར་ན་ སྣོད་བཅུད་ཉེན་སྒྲོལ་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་གླེགས་བམ་ཞིག། ད་ནས་བརྩིས་པའི་བགྲང་བྱ་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་སྔོན་ཏེ་སྤྱི་ལོ་༡༩༦༢་ལོའི་སྟོན་ཟླ་དགུ་བའི་ནང་ཨ་རི་ནང་མགོ་བཙེམས་དེབ་གཟུགས་སུ་བཏོན་ནས་པར་འགྲེམས་བྱེད་སྐབས། འགོ་ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་ནང་བཞུགས་པའི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ འབྱོན ཁེ་ནི་སྒྲེ་དང་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གི་འཐུས་མི་ནས། སྨད་གྲོང་གསེབ་ཁུག་ཀྱོག་གི་མི་ཚང་དཀྱུས་མ་ཞིག་ནང་བར་གླེང་སློང་ཆེན་པོར་གྱུར། དེབ་འདིའི་ལེའུ་ཁ་ཤས་དཔེ་དེབ་པར་འགྲེམས་མ་བྱས་སྔོན་ཉིག་ཡོ་བ་ཞེས་བའི་ཚགས་དེབ་སྟེང་ལོ་དེའི་སྤྱི་ཟླ་བདུན་པའི་ནང་མུ་འགོད་བྱས་སྐབས་ནས་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ལ་གྲགས་འགུལ་ཆེན་པོ་བཟོས་ཤིང༌། དེབ་འདིའི་མདའ་མོ་ཕོག་ཡུལ་དུག་རྫས་བཟོ་གྲའི་བདག་པོ་དང་དུག་རྫས་ཚོང་འགྲེམས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཁེ་ཕན་སྒྲུབ་མཁན། ཁོར་ཡུག་དང་མི། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ལ་སེམས་ཁུར་མི་མངའ་བའི་སྲིད་ཀྱི་སྣེ་མོར་གཏོགས་པ་རྣམས་ངུ་སྐད་ཤོར་དུ་བཅུག

ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་ནི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྩེ་ཕུད་ཅིག་དང༌། དེབ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་སྐྱེས་ཁམས་རིག་པའི་གཞུང་ལ་ནང་བྱན་ཆུབ་ཅིང་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་རྩལ་ལའང་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བའི་བུད་མེད་ཁེར་རྐྱང་མ་ཞིག་དང༌། ལྷག་པར་དུ་མཚོ་གནས་ཉ་རིགས་དང་བདག་མེད་བྱ་བྱེའུ་གཙོས་བའི་བསྐྱེད་མ་ལྟ་བུའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་སྙིང་ནས་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་བུད་མེད་བྱང་སེམས་ཅན་ རེ་བཅོལ ཁའར་སན་ ཞུ་བ་དེ་རེད་འདུག

ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་འདི་མ་ཐོན་སྔོན་ཨ་རི་ནང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་སྐོེར་ལ་དེ་འདྲ་གྲགས་འགུལ་ཆེན་པོ་མེད་ལ། དེབ་འདི་ཐོན་རྗེས་གཞི་ནས་དམངས་ཁྲོད་དུ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་སླེབས་ནས་ཨ་རི་ནང་ཁོར་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་འགུལ་གྱི་ཚ་རླབས་འཕྱུར་ནས། རླབས་རྒྱུན་དེ་གོ་ལ་འདིའི་ཁོར་ཡུག་ཀུན་ཏུ་ལྡང༌།། རྫས་སྦྱོར་བཟོ་གྲའི་ངོ་ཚབ་དང་དེ་འབྲེལ་ཚོང་ལས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཁེ་ཕན་འཚོལ་སྒྲུབ་བྱེད་མཁན་ཚོས་དེབ་སྐད་གྲགས་ཅན་འདིར་མངོན་ལྐོག་ཅི་རིགས་ནས་འགོག་སྡོམ་དང་ནུས་མེད་བྱ་རོག་སོ་བརྟག་གི་བསྟན་བཅོས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་གཡུལ་ཆེན་བཤམས་ནའང༌། ཁོར་ཡུག་གི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་མོ་འདི་་ཡོ་རོབ་དང་ལྷོ་ཨ་མི་རི་ཀ་སོགས་ཀྱི་སྐད་དུའང་ལོ་ཙ་བྱས་ཤིང་མི་མང་ནས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ལ། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་འབྱོན་མིང་ཅན་གྱིས་ཁོང་གི་ཚན་རིག་སློབ་སྟོན་ལྷན་ཚོགས་ལ་བཀའ་བསྒོས་ཏེ་དེབ་དེར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱས་འབྲས་སུ། དེབ་དེ་ནི་ཚན་རིག་གི་རྒྱབ་རྟེན་མཐུག་ཅིང༌། ལུང་གིས་ཕྱུག་པ། རིགས་པའི་རྫོང་ཟབ་པ། ཨ་རི་ནང་སྣོད་བཅུད་ལ་བྱུང་ཉེས་ངོ་མར་གཞི་བཅོལ་ནས་བརྩམས་གནང་བའི་ཁོར་ཡུག་གི་བསྟན་བཅོས་ཚད་ལྡན་ཁུངས་འཕེར་ཞིག་ལགས་པའི་རྒྱལ་རྔ་བརྡུངས་བར།ཟ་འདྲེ་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་སྙིང་ཁམས་ཅན་རྣམས་རེ་ཞིག་འཇམ་གེར་གྱུར།

མོས་ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་འདི་དེབ་གཟུགས་སུ་དཔེ་སྐྲུན་མ་བགྱི་སྡོན། སྙན་ངག་གི་ཉམས་མཚར་བའི་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཔེ་དེབ་ཁ་ཤས་བརྩམས་ཡོད་པར་མ་ཟད།ཁོ་མོ་ནི་སྐབས་དེར་སྙན་གྲགས་ཐོབ་ཡོད་པའི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། བརྩམས་དེབ་སྔ་མ་དེ་དག་གི་ཁྲོད་ངེད་ཅག་མཐའ་འཁོར་གྱི་མཚོ་ནི་ཆེས་བྲིན་པའི་དཔེ་དེབ་ཏུ་གྱུར་ནས་ཀློག་མཁན་ཚོས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་མ་ཟད། སྐྱེས་ཁམས་རིག་པ་ནི་ཚན་རིག་གི་ལས་ཀ་ཉོབ་ཏོ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རྩོམ་རིག་གི་དབྱངས་རྟ་ལ་འགུགས་རྒྱུ་ཡོད་པའི་གཞུང་ལུགས་སྲོག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱང་བཞག

གོ་ལའི་ཚ་དྲོད་འཕར་མཆོངས་ལས་ས་ཆེན་འཇིག་ཉེན་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཆེན་པོ་གནང་མཁན་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་གཞོན་ཟུར་ཨེལ་ དགོར མཆོག་ནས་ ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀའི་སྔོན་གླེང་ཞིག་ནང༌། ཁོའི་ཕོ་བྲང་དཀར་བོའི་གཞུང་ལས་ཁང་གི་རྩིག་ལྡེབས་སུ་དཔྱངས་བའི་སྲིད་འཛིན་དང་སྲིད་བློན་དེ་ཚོའི་ཁྲོད་ རེ་བཅོལ ཁའར་སན་ཡང་ཡོད་ལ། ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་ཁོ་མོ་ནི་ཁོ་བོར་བག་ཆགས་ཆེས་ཆེན་པོ་འཇོག་མཁན་དང། རེ་བཅོལ ཁའར་སན་གྱིས་ཁོང་ལ་བཞག་པའི་བག་ཆགས་དེ་སྲིད་འཛིན་དང་སྲིད་བློན་དེ་ཚང་མའི་ཤུགས་རྐྱེན་མཉམ་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་བ་ལས་ཀྱང་ཆེ་བར་བཤད་འདུག།

བདག་གིས་ཀྱང་ཉེ་སྔོན་ལས་ཀའི་བྲེལ་ཟིང་ཆེ་ནའང་དུས་ཚོད་སྟོང་བ་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ་བར་གསེང་ནམ་ཡོད་ལ་དེབ་འདི་ཚར་ཅིག་བཀླགས་པ་ཡིན། བདག་གི་སེམས་ངོགས་སུ་ དེབ་འདི་ཡི་ཤུ་བར་སྦེལ་སྦི་ཞིག་དང་འདྲ་བར། ཁ་ཆེི་བ་ཚོར་ཁོ་རན་ཞིག་དང་འདྲ་བར། ནང་པ་ཞིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་བའི་གསུང་གི་སྡེ་སྣོད་རྩ་ཆེན་ཞིག་་འདྲ་བར། གོ་ལ་འདིའི་སྟེང་གི་མི་ཚང་མས་ཐེངས་གཅིག་ལ་ངེས་པར་ཀློག་དགོས་བར་འདོད།།

ཁོར་ཡུག་གི་གླེགས་བམ་སྐད་གྲགས་ཅན་འདིའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་ཨ་རི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཟེར་བ་ཆེད་བཙུགས་གནང་ནས། ཨ་རི་ནང་སྐབས་དེར་ཅི་ཡོད་དུག་རྫས་ཐོན་བསྐྲུན་གྲངས་བཤེར་ཐོ་འགོད་དང༌། ཁྲིམས་ཐོག་ནས་དུག་རྫས་སྦྱོར་སྟངས་ལེགས་སྤེལ་དང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཚད་ལྡན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཁྲིམས་གཞི་བསྐྱར་བཅོས་དང་གསར་བཟོས་བྱས་པ་མ་ཟད། ༡༩༧༢ ལོར་སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི་་ཟེར་བའི་རྫས་ངན་འདི་ཨ་རི་ནང་དུག་སྦྲང་གི་འདར་ཟིག་ན་ཚ་སྔོན་འགོག་ཆེད་མ་་གཏོགས་ཞིང་ས་དང་ནགས་ཚལ། འབངས་ཀྱི་སྐྱེད་མོའི་ཚལ་སོགས་སུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་ཆོག་པའི་་ཁྲིམས་གཞི་བཅོས། ཡིན་ནའང༌། ཨ་རིའི་དུག་རྫས་བཟོ་གྲྭ་ཁག་ནས་ད་དུང་དུག་འདི་འབོར་ཆེན་ཐོན་བསྐྲུན་བྱས་ནས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོ་བོ་དག་ལ་སྡེབ་འཚོང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། རྒྱ་ནག་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་ཡང་ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་གཞུང་འབྲེལ་བཀག་སྡོམ་གྱི་རྣམ་པ་ཙམ་བསྟན་ཡོད་ནའང་ ད་དུང་་ཐོན་སྐྲུན་དང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་དང་བྱེད་མུས་སུ་མཆིས།

ད་དུང་དུག་རྫས་ཁོར་ཡུག་ནང་འགོས་ནད་ཅིག་དང་འདྲ་བར་ཇི་ལྟར་ཀུན་ཁྱབ་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་པ། ཡང་ཧྭ་ཡང་ཐོན་སྐྱེད་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་ལ་དཔེ་བླངས་ཏེ་མུ་མཐུད་དུ་བརྗོད་ན། དེ་ལས་ཐོན་པའི་རྫས་སྙིགས་སྲོག་ལ་རྒོལ་བ་རྣམས་གནས་དེའི་ཁོར་ཡུག་ནང་འཚོ་བའི་མི་དང་སྲོག་ཆགས། སྐྱེས་དངོས། བཏུང་ཆུ་དང་སྔོ་ཚོད་འབྲུ་རིགས་སོགས་ལ་ཐད་ཀར་ལྷད་ཞུགས་བྱེད་པ་སྨོས་ཅི། བཟོ་གྲྭའི་ཀླད་དུ་མཁའ་དབྱིངས་སུ་ཟུག་པའི་དུད་ཁུང་མཐོན་པོ་དག་ལས་རྫས་རོ་རྣམས་མཁའ་མཐའ་ལ་རྒྱང་བསྲིངས་བྱེད་པའི་ཁུལ་རེད་མོད། དེ་ཡང་མི་ལ་མགོ་སྐོར་གཏོང་བ་ཙམ་ལས། བར་སྣང་དུ་གཏོར་བའི་དུག་རྫས་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་དང་བསྟུན་རྒྱང་ཐག་མེལ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བར་བསྐྱོད་ལ། དུས་ཀྱི་སྔ་ཕྱི་ཙམ་མ་གཏོགས། ཕྱིས་སུ་ཁ་ཆར་ཀྱི་དེད་ནས་སླར་ས་ཆེན་འདིའི་པང་བར་ལྟུང་བར་བྱེད་ལ། བར་སྣང་མཁའ་དབུགས་བླ་བྲེའི་ནང་ངོས་སུ་འཚང་ནས་ས་ཆེན་གོ་ལའི་ཚ་དྲོད་བསྐྱེད་པའི་ལས་ངན་ཀྱང་རྩོམ། དེིའི་ཕྱིར། ཟི་ཁྲོན་ན་ཡོད་པའི་དུག་རྫས་ཀྱི་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་གིས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཚེ་སྲོག་ལ་མི་གནོད་ཟེར་ག་ལ་ཐུབ་ལ། དེ་བཞིན་རེབ་གོང་ན་ཡོད་པའི་ཧྭ་ཡང་བཟོ་གྲ་ཞིག་གིས་དཔའ་ལུང་དང་ཞུན་ཧཱ། གཅན་ཚ་སོགས་ལ་ མི་གནོད་ཀྱང་སྨྲ་བར་སྤོབས་སམ།


སྨྲས་བ། ས་ཆེན་ཚ་བ་འཕར་ནས་གངས་རི་ཞུ་ཞིང་རྒྱ་མཚོ་འཕེལ་ཡང་རུང་ ། བར་སྣང་ཨོ་རྫོན་བླ་རེ་བརྡོལ་ནས་ཉི་དུག་ལུས་ལ་ཕོག་ཀྱང་རུང༌། མཁའ་ནས་སྐྱུར་ཆར་བབས་ནས་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀ་བསྲེགས་ཀྱང་རུང༌། སྨུག་པ་དུག་དང་ལྡན་པས་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་བཀུམས་ཀྱང་རུང༌། འགྱིག་ཤོག་མ་ཞུ་ས་ཆེན་པང་བར་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་ཀ་འགོར་ཡང་རུང༌།། ང་ལ་སེམས་ཁྲལ་མི་དགོས་བྱས་ཀྱང་ཕན་འབྲས་ཆུང་བ་ཉིད།

འོན་ཏེ།

སྦྱར་རྫས་ངན་པས་ཆུ་དང་རླུང་དང་བདག་གི་ཟས་ཕོར་དང༌།། བདག་གི་སྡོད་ཁང་ཕྱི་ནང་ནང་གི་བུ་དང་ཆུང་མ་དང༌།། གྲིབ་བསིལ་ལྗོན་ཤིང་དེར་གནས་སྐད་སྙན་བྱ་བྱེའུ་དང༌།། རི་ཡི་ཤིང་འབྲས་སྤང་གི་རྩྭ་ལྗང་ཆུ་ནང་ཉྭ་

རིགས་སོགས༌།། དམིགས་མེད་གཙེ་འདི་མི་བཟོད་བདག་ནི་མཚན་གྱི་གཉིད་ཀྱང་བོར།། 

གོང་གི་རྩོམ་དཔྱད་གཞི་ཟུར་བལྟའི་དཔེ་དེབ་ཁ་ཤས་ཀྱི་མཚན་བྱང༌།

༡ ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ།

༢ ཁོར་ཡུག་གི་དཔང་བོ།

༣ ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ་བསྐྱར་དུ་གླེང་བ། དུག་རྫས་བེད་སྤྱོད་དང་སྟོང་ལ་ཉེ་བའི་སྲོག་ཆགས།

༤ ས་ཆེན་ཆེད་བསླངས་པའི་སྙིང་སྟོབས།

༦ སྐྱེས་དངོས་ཀྱི་ཁམས། 

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡     སྒྲི་སྒྲི་ཁྲི ནི་དབྱིན་སྐད་དུ་DDT་དང་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་དུ་滴滴涕་ཟེར།            

'''ཨ་རིའི་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་དང་ཁ་གཡང་སྟོང་བ།'''

༢༠༡༠་ལོའི་ཟླ་༡་པོའི་ཚེས་༢༠་ཉིན་སྤེལ། 

ཆེད་རྩོམ་འདི་གདུང་འབོད་ཚིགས་བཅད་རྐང་བ་བཅོ་བརྒྱད་མ་ཞིག་གིས་འགོ་འཛུགས་པར་བྱ་སྟེ།

རི་དྭགས་ནང་བཞིན་རི་ནས་བཟུང་ཞིང་ལྕགས་མཁར་ནག་པོིའི་ནང་ནས་ཉོས།།

སྐེ་ལ་ལྕགས་ཐག་རྐང་ལྕགས་ལག་ལྕགས་ཐར་བའི་སྐལ་བ་གང་ན་ཡོད།།

ར་དང་ལུག་ལྟར་རི་ནས་དེད་ཅིང་ཐང་ནས་དེད་དེ་ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ལ་དེད།།

ཆུ་སྲིན་རླབས་ནག་གནམ་ལ་འཕྱོ་བ་རྒོད་པོ་ཡིན་ཀྱང་སྙིང་ཁྲག་ལྷོག་ལྷོག་ལྡང་བར་བྱེད།།

སྟུག་པའི་ནགས་ཀློང་ཡངས་བའི་རྩ་ཐང་ས་ཧ་ར་ཡི་བྱེ་མའི་གྲོང་གི་རྒྱལ་ཁམས་གཱ་ན་ /མ་ལི /་སོང་ཧཱི་/ནས།།

གནམ་ལ་རྒོལ་བའི་མཚོ་ཆེན་ཕར་ན་འཇིགས་རུང་སྲིན་དཀར་གླིང་ཞིག་ཡོད་ཅེས་ཆུང་དུས་ཕ་མས་ཡང་ཡང་གླེང་།།

རྩ་བ་ཕྱུང་བའི་ལོ་འདབ་དང་མཚུངས་ལྟེ་ཁྲག་འཕོ་སའི་ཕ་སའི་ཕྱོགས་ལ་སླར་ལྡོག་མེད་པའི་གདུང་འབོད་ཀྱིས།།

ལྕགས་མཁྲེགས་ཕོ་རྒོད་རབ་ཏུ་ཁྲོ་བ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཁའི་གླིང་ཆེན་སྨྱོན་པ་གནམ་ས་སྒུལ་བའི་འཕག་འཚག་ང་རོ་དགུ་སྒྲིལ་ལྕགས་སྒྲོག་གཅོད་སྙམ་བྱེད།།

སྐམ་རིད་གཉོམ་ཆུང་བུད་མེད་རྣམས་ནི་སྐྲག་པའི་མིག་གཉིས་རིག་རིག་བལྟ་ཞིང་འདར་གསིག་ལུས་པོ་རྩ་ཕྲན་བསྐྱོད་འདྲ་ཆད་མེད་ངུ་ངག་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར།།

སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་གློའུ་རྒན་དག་གིས་མེ་སྟག་མཆེད་པའི་རྟ་ལྕག་འཕྱར་ཏེ་མི་ཡི་ཚོང་ཟོག་གྲུ་གཟིངས་ཆེན་པོའི་སྦུབས་ལ་དེད།།

ལྕགས་སྒམ་ནང་དུ་སོ་ཕག་སྒྲིག་ལྟར་རོ་སྒམ་ནང་དུ་རོ་བཞིན་གསོན་པའི་མི་རྣམས་ཀན་རྐྱལ་བསྙལ་ཏེ་སྐེ་དང་རྐང་བ་ལྕགས་ཀྱུས་བསྡམས།།

ཉིན་གཅིག་མ་ཡིན་ཟླ་ནས་ཟླ་ལ་ནུབ་ཀྱི་མཚོ་ཆེན་རྦ་ཀློང་ནག་པོ་ཆུ་སྲིན་སྡིགས་ཅན་མཚོ་ཇག་ཤན་པས་སྲོག་སྙིང་དམར་པོར་འཇབ་རྒོལ་ཡོད།།

དེ་ལས་ཐར་ན་དེ་ལས་སྡུག་པའི་བྲན་བདག་བཙན་པོའི་སྡུག་རྩུབ་འོག་ནས་མི་ཚེ་གང་བོ་སྡུག་ལས་སྡུག་གིས་སྐྱེལ་དགོས་ཡོད།།

དེ་ལས་སྡུག་ཅིག་མི་ལ་སྐྱེས་ཀྱང་མི་ཡི་གྲལ་དུ་མི་ཞིག་བྱེད་པར་དུས་རབས་ག་ཚོད་སྒུག་དགོས་ཡོད།།

འདི་ནི་ཤེས་རིག་ལྡན་ལ་མི་རྒྱུད་འགོ་ཁུངས་བཙན་ཞིང་བཙན་པོའི་གདུང་རབས་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག།།

ཨ་ཧྥུ་རི་ཁའི་གླིང་ནས་གནག་ཕྱུགས་བཞིན་དུ་ཇག་འདེད་བྱས་ཏེ་མི་ཡི་རིན་ཐང་རྐང་འོག་བརྫིས་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིན།།

ས་གཞི་ཆེན་པོ་ངག་སྒོ་ལྐུགས་ཤིང་གནམ་རྒན་མ་ནི་ངོ་ཚ་ཁ་སྐྱེངས་བྱེད་དགོས་ཡོད།།

ཡ་གིའི་གནས་དེར་དཀོན་མཆོག་ཟེར་ཞིག་ཡོད་ཡོད་བདེན་ན་དེ་ནི་རྫུན་གྱི་རྫུན་ཁོ་ན། 

ད་ནས་བགྲང་བའི་མི་ལོ་༢༣༣་གྱི་སྔོན་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༧༧༦་ལོར་ཨ་རིའི་ཤར་གྱི་ས་ཁུལ་༡༣་གྱི་ཡབ་ཆེན་དུ་འབོད་པའི་མི་སྣ་རླབས་ཆེ་བར་གྲགས་པ་རྣམས་ལྷན་དུ་འཛོམས་ནས་ཨ་རི་འདི་ཉིད་དབྱིན་ཇི་རྒྱལ་བོའི་གཉའ་ཤིང་གི་འོག་ནས་འདུག་འདོད་མེད་པར་རང་བཙན་བྱེད་འདོད་ཀྱི་ཐ་ཚིག་ཀུན་ཏུ་བསྒྲགས་འདུག

ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་གྱི་རྩ་ཚིག་ཟིན་བྲིས་འདེབས་པ་པོ་ཁོང་དང་ཁོའི་ཕྱག་རོགས་ཤིག་རྗེས་སུ་སྔ་ཕྱིར་ཨ་རི་གསར་བཙུགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་ཁྲི་བ་ཨང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་གོ་སའང་བཞེས་ཐུབ་འདུག ད་དུང་གཞན་ཞིག་ནི་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་ཚན་རིག་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད་འདུག

ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་གསར་འཛུགས་ཡབ་ཆེན་དུ་གྲགས་པ་ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་མང་པོ་ཞིག་ཕྱུག་བདག་ཡིན་པར་མ་ཟད་། བྲན་གཡོག་གི་བདག་པོ་ཡང་ཡིན་འདུག ཕྱུག་བདག་ཡིན་པ་ཁོང་ཚོའི་འཇོན་ཐང་རེད་ལ། མི་རིགས་ནག་པོ་མི་ཚེ་གང་བོར་བྲན་གཡོག་ཏུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པ་དང་ཨ་རིའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་ཕ་ས་ནས་བས་མཐའ་ལ་མཐའ་སྤྲོད་གཏོང་ཐུབ་པའང་ཁོང་ཚོའི་འཇོན་ཐང་ཡིན་ཐོག། མི་མངོན་པའི་དབྱིངས་ནས་འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོ་གང་གིས་ཆེད་དུ་བསྩལ་གནང་བའི་དབང་ཐང་ཡང་ཡིན་ས་རེད།

རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་འདི་ནང་ཡི་ཤུ་མ་ཤི་ཀའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་གཞི་དང་མཐུན་པར་འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོས་མི་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་པར་བསྐྲུན་ཞིང་། རང་དབང་དང་བདེ་སྐྱིད། རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་སོགས་ཀྱི་གསོལ་རས་གནང་ཡོད་པའི་ཞལ་གསལ་ཡང་མཛད་འདུག

རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་རྩ་ཚིག་རྩོམ་པ་པོ་ཡིན་ལ།ཕྱིས་སུ་ཕོ་བྲང་དཀའ་བོའི་ཁྲི་བ་ཨང་གསུམ་པ་བའང་ཡིན་པའི་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་མི་སྣ་སྐད་གྲགས་ཅན་ཐོ་མ་སི   འཇར་ཕུར་སན་ཟེར་བ་ཁོང་བདུན་ཕྲག་གཉིས་དང་ཕྱེད་ཙམ་རིང་ནང་བའི་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་མཁན་ཞིག་དང་འདྲ་བར་བཅད་མཚམས་ལྟ་བུར་བཞུགས་ནས་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཡིག་ཆ་ཤོག་ལྷེ་ཁ་ཤས་ཅན་དེ་ཡང་ཡང་བསུབ་བཞིན་སློབ་འབྲིང་གི་སློབ་ཕྲུག་ཞིག་གིས་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་སྦྱོང་བྱེད་པ་ལྟར་ཟིན་བྲིས་བརྒྱབ་འདུག   ཁ་ཤས་ཀྱིས་སྐབས་དེར་ཁོང་ཚོགས་ཆེན་ལ་ཡང་ཡང་བཅར་དགོས་པ་དང་ཕྱག་ལས་གཞན་དག་གི་བྲེལ་ཟིང་ཡང་ཡོད་རྐྱེན་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟིན་བྲིས་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་མང་པོ་མེད་ཀྱང་ཟེར། གང་ལྟར་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་འདི་ཨ་རི་རང་བཙན་བྱེད་པའི་མངོན་བསྒྲགས་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་རག་དུང་རྒྱང་འབུད་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། ཕྱིས་སུ་ཨ་རིའི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་དུའང་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་འདིའི་དགོངས་གཞི་བླངས་ཡོད་འདུག རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམས་ཟེར་བ་འདི་སྐབས་དེའི་ཨ་རི་ཤར་གྱི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ལ་མངོན་སྒྲོག་མ་བྱས་པའི་ལོ་དེའི་འགོར་ཨ་རིའི་ཤར་གྱི་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་དང་ཚོགས་སྡེ་ཁག་ནས་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་དང་ཆ་འདྲ་བའི་མངོན་བསྒྲགས་ཐ་ཚིག་༩༠་ཙམ་སྤེལ་འདུག་པ་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་དག་ན་གསལ་ལ། རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམས་མ་སྤེལ་བའི་སྔ་རོལ་ཏུ་ཐ་མལ་དཔྱོད་ཤེས་ཟེར་བ་ཨ་རིའི་མི་མང་དཀྱུས་མ་རྣམས་རང་བཙན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ངར་ཤུགས་སློང་བའི་བརྩམས་ཆོས་སྐད་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཀྱང་ཐོན་ནས་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཆུང་ཆུང་དེ་དབྱིན་ཇི་རྒྱལ་བོ་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་གི་མངའ་འོག་ནས་གཏན་དུ་ཁ་བྲལ་ཏེ་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་དང་རང་མགོ་རང་བཙན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་དམིགས་ཡུལ་གཅིག་པ་དང་རྡོག་སྒྲ་གཅིག་པ། སྙིང་སྟོབས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་བའི་ངང་ཤར་བསྐྱོད་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོན་འདུག

རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་གྱི་ཟིན་བྲིས་མ་ཕྱི་དང་པོའི་ནང་རྩོམ་པ་པོས་སྐབས་དེར་ཨ་རི་ནང་རྒྱུག་ཆེ་བའི་མི་ནག་བྲན་གཡོག་ཉོ་འཚོང་ལམ་ལུགས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཡོད་ཚུལ་གྱི་ལབ་གླེང་ཞིག་འདུག་ཀྱང་། ཡབ་ཆེན་ཁོང་ནི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་བྲན་བདག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། རང་གི་གཞི་ཀའི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི   ཧེ་མིན་སུའི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ཀྱི་གསང་བའི་སྐྱེད་ཡབ་ཀྱང་ཡིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་ལྷག་ཡོད་ཐོག། བུད་མེད་དེ་ལ་ལོ་ན་མ་སོན་པའི་སྐབས་ནས་འཁྲིག་སྤྱོད་དང་ཁོ་མོའི་ལང་ཚོ་ལ་བཙན་འཛུལ་དང་བཤུག་གཞོག་བྱས་ཡོད་པའི་གཏམ་ལྷག་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་ན་མཇལ་རྒྱུ་འདུག། སྤང་རི་ཆུང་ཆུང་དུ་འབོད་པའི་ཁོའི་གཞིས་ཀའི་རྔམ་བརྗིད་ཆེ་བའི་ཡོ་རོབ་ལུགས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་གསར་བཞེངས་ཀྱི་ཤིང་ལས་དང་ཨར་ལས་ལྕགས་བཟོ་སོགས་མི་ནག་བྲན་གཡོག་དག་གིས་བྱས་ཐོག ཁོང་དང་ཁོའི་ནང་མིའི་རྒྱས་སྤྲས་འཛོམས་པའི་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་བསྐྲུན་མཁན་ཡང་ཁོའི་གཞིས་ཀའི་མི་ནག་བྲན་གཡོག་རྣམས་ཡིན་ནའང་། ཁོང་ནི། མི་ནག་ནི་རང་ཁ་རང་གསོ་བྱེད་པའི་འཇོན་ཐང་མེད་པ་དང་། མི་ནག་ནི་་རྒྱུ་མཚན་འདྲོང་བའི་བསམ་གཞིགས་བྱེད་མི་ཐུབ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་ལབ་གླེང་བྱེད་མྱོང་མཁན་དང་། ད་དུང་ཁོས་རང་གི་བྲན་གཡོག་ཞིག་གཉེན་སྟོན་ཞིག་སྟེང་ལག་རྟགས་སུའང་སྤྲད་མྱོང་ཡོད་པས། ཁོས་བྲན་གཡོག་གི་སྐྱིད་སྡུག་སྐོར་ལ་སེམས་ཁུར་སྐད་ཆ་བཤད་ཡོད་པ་དེ་འང་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ས་རེད།

ཁོས་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ་ལ་མི་ལོ་༣༨་རིང་གསང་བའི་ལུས་འབྲེལ་བྱུང་བའི་སྐོར་ཁོང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་མཁན་ཚོེའི་ཁྲོད་གླེང་རྙོག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། མི་དཀར་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་མང་བོ་ཞིག་གིས་ཁོང་ནི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ་ལ་འོག་འབྲེལ་མེད་པར། ས་ལི ཧེ་མིན་སུའི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་ནི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཐོ་མ་སིའཇར་ཕུར་སན་ཁོང་མ་ཡིན་པར་ཁོང་གི་ཚ་བོ་གཉིས་ཡིན་པར་སྨྲ་ཡང་། ༿ཐོ་མ་སི འཇར་ཕུར་སན དང་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ། ཨ་མི་རི་ཀའི་གླེང་རྙོག་ཞིག་༾་ཅེས་བའི་ལོ་རྒྱུས་གླེགས་བམ་ནང་རྩོད་རྙོག་འདིའི་ཐད་སྔར་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་རྣམས་ཀྱི་དཔྱད་གླེང་ལ་དོགས་སློང་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་མཐའ་དཔྱོད་ཟབ་རྒྱས་གནང་འདུག དེབ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་ཨ་རི་ཧར་ཝུར་སློབ་གྲ་ཆེན་མོིའི་ཁྲིམས་ལུགས་སྡེ་ཚན་ནས་ཐོན་པའི་མི་རྒྱུད་ནག་པོ་ཡིན་པའི་བུད་མེད་ཁྲིམས་རྩོད་པ་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་ལག་འཁྱེར་བསྣམས་མཁན་ཞིག་རེད་འདུག་ལ། མོའི་བརྩམས་ཆོས་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་འདི་མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུང་བའི་བརྩམས་ཆོས་ཁུངས་བཙུན་ཞིག་ཡིན་པར་ཀློག་མཁན་མང་ཆེ་བས་ཆེ་བསྟོད་འབུལ། མོས་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་མི་སྣ་སྐད་གྲགས་ཅན་ཐོ་མ་སིའཇར་ཕུར་སན་ནི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེ་མིན་སུའི་ཕྲུ་གུའི་ཡབ་ཡིན་པ་འདི་ལྟར་སྒྲུབ་ཡོད་དེ། ཐོ་མ་སི འཇར་ཕུར་སན་ཁོང་གསོན་པའི་རིང་ཁོའི་གཞིས་ཀའི་བྲན་གཡོག་༡༤༠་ཁྲོད་བྲན་གཡོག་གཉིས་ཁོ་ན་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བ་དང་། བྲན་གཡོག་ཕོ་གསར་ཞིག་ཁོའི་གཞིས་ཀ་ནས་བྲོས་ཐར་ཕྱིན་ཡང་་བྲན་གཡོག་གཞན་ལྟར་རྗེས་འདེད་བཏང་ནས་འཛིན་བཟུང་བྱས་མི་འདུག་ལ། ད་དུང་ཁོའི་མི་ཚེའི་མཐའ་ལ་ཁོའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་སྐྱོ་བོར་གྱུར་ཞིང་། ཁོང་ལ་ཨ་སྒོར་ཆིག་འབུམ་ལས་ལྷག་པའི་བུ་ལོན་ཡོད་ནའང་། ཚོང་གི་མ་རྩ་ཆེན་པོ་རི་བའི་བྲན་གཡོག་གཞོན་ནུ་མ་མིང་ལ་ཧ་རེ་སི་ཟེར་བར་སྐབས་དེར་ལས་གླ་བ་ཞིག་གི་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་གླ་ཕོག་གི་རིན་པ་དོ་བའི་ཨ་སྒོར་༥༠་བཅུའི་རྫོང་བ་དང་བཅས་བིར་རྗིན་ནི་ཡ་ནས་ཧྥེ་ལི་ལ་ཤར་བསྐྱོད་མེ་འཁོར་ཞིག་ནང་བཞག་ཏེ་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བ། དེའི་སྔོན་དུ་ཁོས་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་གཅིག་ཀྱང་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་མྱོང་མེད་ལ། བྲན་བདག་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་མོ་ལོ་ཉེར་གཅིག་ལ་སོན་པའི་ཧ་རེ་སི་ནི་དཔའ་འབྱོར་གྱི་འཁོས་ཀ་གོང་དུ་སྤེལ་བྱེད་ཀྱི་མ་རྩ་རིན་ཐང་ལྡན་པ་ཞིག་དང་བྲན་གཡོག་མི་འབོར་ཁ་གྲངས་མང་དུ་བསྐྱེད་བྱེད་ཞིང་ས་གཤིན་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པས་ཚེ་ཐར་ལ་གཏོང་རྒྱུ་ནི་དེ་འདྲའི་ལས་སླ་བོ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན། ད་དུང་ཁོང་གི་ཚེ་མཐའི་ཁ་ཆེམས་ཡི་གེ་ནང་ཁོང་གི་གཞིས་ཀའི་བྲན་གཡོག་ལྔའི་མིང་ཆེད་འདོན་བྱས་ཏེ་ཁོང་རྣམས་ཚེ་ཐར་ལ་གཏོང་ཆོག་པའི་མཚན་རྟགས་བཀོད་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཆེད་དམིགས་བིར་ལྗིན་ནི་ཡའི་གཞུང་ལ་ཞུ་ཡིག་ཕུལ་ཏེ་ཁོང་གིས་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བའི་བྲན་གཡོག་རྣམས་མངའ་སྡེ་དེ་ག་རང་ནས་མི་ཚེ་སྐྱེལ་ཆོག་པའི་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་ཡོད་འདུག། སྐབས་དེའི་མངའ་སྡེི་བིར་ལྗིན་ནི་ཡའི་ཡུལ་ཁྲིམས་ནང་ཚེ་ཐར་ཐོབ་པའི་བྲན་གཡོག་སུ་ཞིག་ཡིན་ཡང་རང་དབང་ཐོབ་ནས་ལོ་གཅིག་གི་ནང་ཚུན་ཡིན་གཅིག་མིན་གཉིས་མངའ་སྡེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཐོན་དགོས་ཡོད། དེ་ཡང་ཕོ་གསར་བྲན་གཡོག་ཞིག་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕྱིན་ཡང་རྗེས་འདེད་མ་བཏང་བ་དེ་དང་། ཨ་སྒོར་༥༠་བཅུའི་རྫོང་བ་དང་བཅས་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བའི་བྲན་གཡོག་གཞོན་ནུ་མ་དེ། ད་དུང་ཁོང་གི་ཁ་ཆེམས་ནང་རང་དབང་སྤྲད་ཡོད་པའི་བྲན་གཡོག་ལྔའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཆུང་ཤོས་གཉིས་བཅས་བའི་མི་བཞི་ནི་ཁོང་ལ་གསང་འབྲེལ་ཡོད་པར་དོགས་པའི་བྲན་གཡོག་བུད་མེད་ས་ལི ཧེི་མིན་སུའི་ཤ་ཁྲག་ལས་མཆེད་པའི་ཕྲུ་གུ་ཡིན་པ་དང་ས་ལི ཧེ་མིན་་སི་ནི་སྐྱེས་གཟུགས་མཛེས་ཤིང་མི་ཚེ་གང་བོར་ཁྱོ་ག་མེད་འདུག། གཞན་རྣམས་ནི་ས་ལི ཧེ་མིན་སུའི་སྤུན་དང་ཉེ་འབྲེལ་རྐྱང་ཡིན་འདུག་ལ། ཡབ་ཆེན་ཁོང་གིས་མི་ཚེ་ནང་ས་ལི ཧེ་མིན་སུ་དང་ཉེ་འབྲེལ་མིན་པའི་བྲན་གཡོག་གཅིག་ཀྱང་ཚེ་ཐར་ལ་བཏང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་སྐད་མི་འདུག་པས། ཧ་ཝུར་སློབ་ཆེན་ནས་ཐོན་པའི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་དགེ་བཤེས་མ་འདིས་འདི་ལྟར་ཐོ་མ་སི འཇར་ཕུར་སན་གྱི་མི་ཚེིའི་གླེང་རྙོག་ཐད་ལ་དོགས་སློང་གནད་དུ་འཁེལ་བ་ཞིག་བྱས་འདུག་པ་སུས་ཀྱང་བསྙོན་དཀའ་བ་ཞིག་འདུག

དེ་ཡང་ཨ་རིའི་རང་བཙན་མངོན་བསྒྲགས་ནང་མི་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པ་དང་མི་ཚང་མར་བདེ་སྐྱིད་འཚོལ་སྙེག་དང་རང་དབང་ལ་རོལ་བ། རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ལྡན་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་ཁ་གཡང་གི་དྲིལ་ཆེན་དཀྲོལ་ནས་མི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་རྗེས་ཏེ། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཁྲི་བ་བཅུ་དྲུག་པ་ལིན་ཁིན་གྱི་སྐབས་སྟེ། ༡༨༦༠ ནང་ཨ་རི་ནང་གཞི་ནས་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་མེད་པར་བྱས་ནས་ཡབ་ཆེན་དག་གི་དགོངས་པ་རླབས་པོ་ཆེ་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚགས་ནང་རུལ་བར་མ་བྱས་བར་ཁ་གཡང་དང་མཐུན་པའི་ལག་ལེན་ཉི་ཚེ་བ་ཞིག་འཁྱོལ་འདུག ཡབ་ཆེན་སྔོན་མ་དག་གིས་མི་རིགས་ནག་པོ་རྣམས་བྲན་གཡོག་གི་འཆིང་བ་ལས་འགྲོལ་མ་ཐུབ་པ་ཅི་ཁག་ཏེ་ཁག་མེད་དོ། ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་དང་པོ་ཝ་ཤིན་བྲིན་མིང་ཅན་ཐེ་བའི་ཕོ་བྲང་དཀར་བོའི་གདན་ས་འཛིན་པའི་མཁན་ཆེན་ཚོའི་ཁྲོད་མང་ཆེ་བ་ནི་མི་ནག་བྲན་དུ་ཉར་མཁན་རྐྱང་ཡིན་འདུག་ལ། ཁོང་ཚོའི་མིག་ནང་ན་མི་ནག་ནི་ཚོང་རྫས་རེད་ལ། ཨ་རི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཨིན་ཊི་ཡན་ནི་ཀླ་ཀློ་ཡིན་པ་རེད།

ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཁག་ཏུ་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ནང་འཁོད་པའི་མི་ཚང་མ་མི་གཞི་འདྲ་མཉམ་པར་བསྐྲུན་ཤིང་། འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོ་ནས་ཚང་མར་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་གནང་ཡོད་པའི་ཐད་ལ་གོ་བ་ལེན་སྟངས་ནི་མི་འདྲ་སྟེ། ངེད་ཅག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་བ་ཚོས་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་ཟེར་བའི་ལམ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་ལྟར། ཨ་རི་བ་ཁོང་ཚོས་ཐོབ་ཐང་འདིའི་ཁྱབ་ཁོངས་མི་རིགས་དཀར་བོ་ཁོ་ནར་ངོས་འཛིན་བྱེད་མཁན་དང་། མི་ནག་དང་མི་དཀར་སོགས་ཨ་རིིའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་མི་ཚང་མར་གོ་མཁན་ཁག་ཅིག་དང་། ཡང་གོ་ལ་འདིའི་འགྲོ་བ་མི་ཚང་མར་གོ་བ་སོགས་འགྲེལ་ཚུལ་ཁ་ཤས་ཤིག་ཡོད་འདུག ཕོ་བྲང་དཀར་བོའི་གསེར་ཁྲི་རྩོད་པའི་སྐབས་ལིན་ཁིན་གྱིས་སྐབས་དེར་ཐོབ་ཐང་འདི་དངོས་བསྟན་དུ་ཨ་རིའི་མངའ་རིས་སུ་གཏོགས་པ་ཚང་མ་དང་ཤུགས་བསྟན་དུ་མིའི་འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་བཀྲལ་ཞིང་། ཁོིའི་ཁ་གཏད་ནས་ཨ་རིའི་མི་དཀར་ཁོ་ནར་ཡིན་ཞེས་ཁོང་ལ་རྩོད་ལན་སྤྲད་འདུག

༡༨༦༠་ནང་། སྐབས་དེིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་དང་སྲིད་འཛིན་ལིན་ཁིན་གྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་ལས་མི་རྒྱུད་ནག་པོི་བྲན་གཡོག་གི་ལྕགས་སྒྲོག་ལས་དཀྲོལ་ནའང་། དེ་ཡང་རང་དབང་དེ་ནི་ཉི་ཚེ་བ་ཞིག་དང་ཐུགས་བསྐྱེད་དེའང་ར་མ་ལུག་ཞིག་ལས་མ་འདས། ༡༨༦༢་ལོར་བསྒྲགས་པའི་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་བཤིག་པའི་ཡིག་ཆ་ནང་སྐབས་དེའི་ཨ་རིའི་ནང་འཁྲུག་གི་སྐབས་ཨ་རིའི་གཞུང་དམག་ལ་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་མཁན་ཨ་རི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་མངའ་སྡེ་དེ་དག་གི་ཁོངས་ན་ཡོད་པའི་བྲན་གཡོག་རྣམས་རང་དབང་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་ལས། ཨ་རིའི་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་བྲན་གཡོག་རྣམས་འཆིང་བ་ལས་འགྲོལ་ཆོག་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡེ་ནས་ཁ་གསལ་མེད།

ཡིན་ནའང་། སྲིད་འཛིན་ལིན་ཁིན་ནི་ཨ་རིའི་ཡབ་ཆེན་སྔོན་མ་དག་དང་མི་འདྲ་བར་མི་ཚང་ཕལ་བ་ཞིག་ནས་འཁྲུངས་ཤིང་མི་ཚེ་ནང་དཀའ་སྡུག་ཉམས་སུ་བཞེས་མྱོང་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས་བྲན་གཡོག་རྣམས་ཀྱི་གྲང་འཁྱག་མིག་ཆུའི་བཞུར་སྒྲ་དང་ཁོང་ཚོའི་སེམས་ནང་གི་སྨྲེ་ངག་གསན་གནང་བ་རེད། ཨ་རིའི་དམངས་ཁྲོད་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རྩེད་མཚར་དང་སྦྲགས་ནས་བཤད་ཚུལ་ཞིག་ལ།མི་རིགས་ནག་པོིའི་ཡབ་ཆེན་ངོ་མ་དང་མི་རིགས་ནག་པོའི་སྲིད་འཛིན་ཐོག་མ་ནི་ལིན་ཁིན་རེད་ཟེར་ལ། རྩེད་མཚར་འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་སྙིང་ཡོད་པའི་རྩེད་མཚར་ཞིག་ཀྱང་རེད་འདུག འོན་ཏེ། ཡིད་ཕངས་བ་ཞིག་ལ། ཨ་རིའི་མི་རིགས་ནག་པོར་བཀའ་དྲིན་རབ་ཏུ་ཆེ་བའི་སྲིད་འཛིན་ལིན་ཁིན་ཁོང་། ཨ་རིའི་ནང་འཁྲུག་སྐབས་ཨ་རི་གཞུང་ལ་མཐོ་འཚམས་མཁན་ལྷོ་ཕྱོགས་བ་རྣམས་ཕམ་པར་བརྒྱབ་ནས་ཉིན་དྲུག་གི་རྗེས་ཀྱི་དགོང་མོ་ཞིག་ལ། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཤིན་བྲིན་གྱི་གཏམ་བརྗོད་ཟློས་གར་ཁང་ཞིག་ཏུ་ལྟད་མོ་ལ་སྤྲོ་གཟིགས་གནང་བའི་སྐབས་ལྐོག་གསོད་ཐེབས་ཏེ་ལྔ་ལམ་དུ་སྐྱེལ་འདུག་ལ།འདི་ནི་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཞལ་རས་ལ་བསྒོས་བའི་ནག་ཐིག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། མི་རིགས་ནག་པོའི་མདུན་ལམ་སྟེང་སླར་ཡང་གྲིབ་ནག་འཕོས་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་འདུག།།

དེ་ཡང་རང་དབང་ཐོབ་པའི་བྲན་གཡོག་རྣམས་ཀྱང་མིང་ཙམ་ལས་ཕྱིས་འབྱུང་གི་དུས་རབས་གཅིག་ཙམ་རིང་ནག་པོིའི་སྲུང་ཁྲིམས་ཟེར་བ་དང་འཇིམ་ཁ་ཏའི་ཁྲིམས་ཟེར་བ་སོགས་དྲང་བདེན་མ་ཡིན་པའི་སྐྱག་ཁྲིམས་མང་བོ་ཞིག་འཁུར་ནས་སྡོད་དགོས་བྱུང་ཡོད། དེ་ལས་ཀྱང་དྲང་་བདེན་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་དཀར་རིགས་རྒྱུད་མཆོག་འཛིན་རིང་ལུགས་པ་ཚོས་མེ་བརྒྱབ་པ་དང་དམར་གསོད་བཏང་བ། སྐེ་བཏགས་བརྒྱབ་པ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་མི་རིགས་ནག་པོའི་འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་གསུམ་ལ་སྟངས་་འཛིན་བྱས་པ་དེ་ཡིན། སྐབས་དེར་ཆེས་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་མི་དཀར་རིགས་རྒྱུད་མཆོག་འཛིན་གྱི་ལྟ་བའི་དར་ཆ་འཕྱར་མཁན་ནི་དྲག་སྤྱོད་ཚོགས་པ་KKK་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་འདུག། ད་དུང་དུས་སྐབས་དེར་ལྷོ་ཕྱོགས་བ་ཁ་ཤས་ཀྱི་མི་ནག་ནི་ཀླད་པ་སྐྱོན་ཅན་དང་རིགས་སྟོབས་དམན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་དེབ་བརྩམས་པའི་ཁྲོད་མི་ནག་ནི་དུད་འགྲོ་རེད་ཟེར་བའི་དེབ་ཞིག་ཀྱང་ཐོན། མི་ནག་སྐེ་བཏགས་རྒྱག་པའི་ཉིན་སློབ་གྲྭ་དང་ལས་ཁུངས་ཁག་གི་གུང་་གསེང་བཏང་། རླུང་འཕྲིན་ལས་ས་ཆ་གང་ཞིག་ཏུ་དུས་ཚོད་ནམ་ཞིག་ལ་སྐེ་ལ་ཐག་པ་བསྐོན་ནས་གསོད་་གི་ཡོད་པའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་སྤེལ། དེ་ཉིན་ལྟད་མོ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བས་དུས་ཆེན་སླེབས་པ་ལྟ་བུའི་གཟས་མཆོར་སྤྲས་ཏེ་ལྟད་མོར་འགྲོ་བ། དེ་ཡང་མི་ཤི་མཚམས་བེམ་པོ་མེ་ལ་བསྲེགས་ནས་ཐལ་བ་དང་རུས་པ་སོགས་རང་ཡུལ་དུ་འཁྱེར་ཏེ་ངོམ་སོ་བྱེད་པའི་དུས་ཐ་རྡུགས་དེ་འདྲ་ཡང་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་མཇུག་དང་ཉི་ཤུ་བའི་མགོར་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བྱུང་འདུག

དེས་ན་ཨ་རིའི་མི་རིགས་ནག་པོ་ཚོར་མི་རིགས་གཞན་དང་འདྲ་བར་འགྲོ་བ་མི་ངོ་མའི་རང་དབང་དང་། རང་བཙན་ཁྱབ་བསྒྲགས་ནང་གསུངས་བའི་རང་དབང་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ། མི་ཚེའི་བདེ་སྐྱིད་འཚོལ་སྙེག་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་དེ་རྣམས་ཐོབ་པར་མི་ལོ་ཅི་ཙམ་སྒུག་ཡོད་པར་འདོད་ན། ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་དག་ན་གསལ་བ་བཞིན། ཨ་རིའི་རང་བཙན་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ནས་བགྲང་བའི་མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་རྗེས་དང་། ཨ་རི་ནང་བྲན་གཡོག་ལམ་ལུགས་མེད་པར་བསྒྲགས་པ་ནས་བརྩིས་པའི་མི་ལོ་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་མི་རྒྱུད་ལ་དབྱེ་འབྱེད་མེད་པར། མི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར། ཤ་མདོག་ལ་དབྱེ་འབྱེད་མེད་པར། ཕོ་དང་མོའི་ཤན་འབྱེད་མེད་པར། དབུལ་ཕྱུག་གི་དབྱེ་བ་མེད་པར། སློབ་སྦྱོང་ཡོད་མེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཨ་རིའི་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་ཁྱབ་ཁོངས་ན་ཡོད་པའི་འགྲོ་མི་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་ངང་། མི་ཚེའི་བདེ་སྐྱིད་འཚོལ་བ་དང་། རང་དབང་ལ་རོལ་བ། ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་འདྲ་མཉམ་ངང་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་ཆོག་པའི་སྐྱ་རེངས་གསར་བ་ཞིག་ཤར་འདུག

ཁོང་ཚོའི་མུན་ནག་གི་འཚོ་བའི་ནང་རེ་བའི་སྐྱ་རེངས་ཤར་བའི་དུས་དེ་ནི་༡༩༥༠་ནང་དང་༡༩༦༠ནང་དང་། དེ་ཡང་འདི་འདྲའི་རླབས་ཆེན་གྱི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཤར་བར་ཨ་རིའི་མི་རིགས་ནག་པོ་ཚོས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་སུ་རང་ཉིད་མི་ཡིན་པའི་གདེང་སྤོབས་མ་བརླག་པའི་ཐོག། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཀྱོགས་མཚམས་ཡ་མཚན་ཅན་ཞིག་ནས་བོར་ཟིན་པའི་རང་དབང་དེའི་ཕྱོགས་ལ་སྐྲག་སྣང་མེད་པར། གཉའ་མ་ཞུམ་པར་རྩོད་ལེན་བྱས་བྱས་པའི་མཐར་རེ་འདོད་མངོན་དུ་གྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། ཁ་སང་དེ་རིང་གི་དུས་འདིར་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཚང་མ་མི་རིགས་དཀར་བོ་དང་གཅིག་མཚུངས་སུ་ཨ་རིའི་རྩ་ཁྲིམས་དོན་ཚན་བདུན་བདག་ཉིད་ཅན་དང་ཁ་གསབ་ཟུར་ཁྲིམས་ཡན་ལག་ཉེར་བདུན་མའི་མདུན་ན་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོབ་ཐང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་བཞིན་པ་འདི་མི་རིགས་ནག་པོའི་གསབ་ཏུ་མེད་པའི་བཀའ་དྲིན་དང་། ཕྱིས་འབྱོར་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་མི་རབས་མང་པོིའི་རིང་ཐོབ་ཐང་བརྩོན་ལེན་བྱས་པའི་སུག་རྗེས་ཀྱང་རེད་འདུག།  

གོང་གི་རྩོམ་འདིའི་ཆེད་ཟུར་བལྟ་བྱས་བའི་དེབ་ཁ་ཤས་ཀྱི་མཚན་བྱང་།

༡ ཨ་རིའི་གསུང་རབ ། རང་བཙན་མངོན་བསྒྲགས་ཀྱི་བྱུང་བ།

༢ ཐོ་མ་སི འཇར་ཕིར་སན དང་ས་ལི ཧི་མིན་སུ། ཨ་རིའི་གླེང་རྙོག་ཅིག

༣ འཇིམ་ཁ་ཏའི་ཁྲིམས།

༤ བྲན་གཡོག་ནས་རང་དབང་ལ།

༥ ཨ་སྦུ་རམ་ཧེམ ལིན་ཁིན་གྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས།

༥ ཨ་རིའི་ནང་འཁྲུག

2010 Jan 20    

'''བརྩམས་ཆོས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ལ་བལྟ་བ ༼༡༽'''

༢༠༡༠ལོའི་ཟླ་༩་བའི་ཚེས་༢༩ཉིན་སྤེལ། 

ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་སྐུ་ཞབས་   བ་ཡིན     སྒྲེ་ལོ་རེ་ཡ   ་མཆོག་གིས་རྩོམ་རིག་གི་ཁྲོ་མ་ཧོ་ཁི་དགྲ་སྟ་བསྣམས་ཏེ་ཚེ་མཇུག་གི་དབུགས་རྒྱུན་ཕྲ་མོ་དེ་མ་ཆད་བར། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཁྱོག་པོར་འབྲི་མཁན་དག་གི་ཁ་གཏད་དུ་རྒྱུག་ནས་རང་རིགས་སྲུང་བའི་གཡུལ་ས་ལ་འཇིགས་ཞུམ་མེད་པའི་ངང་ཞུགས་ཡོད་འདུག་ལ། འདས་བོ་ཁོང་ལ་མདུང་རྩེ་ལྟར་རྣོ་བའི་བརྩམས་ཆོས་པོ་ཏི་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ནི་༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན༽་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་འདུག།

ཁོ་བོར་ཡང་། ཨ་རི་རྫོན་ནའི་བྱང་ཐང་གི་འབྲོག་སྡེ་ཞིག་ན། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སློབ་བུ་ཚོར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གང་ཟག་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འཆད་འཁྲིད་གནང་མཁན་གྲོགས་གང་དེས་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་མེད་ཚེ། སྐུ་ཞབས་སྒྲེ་ལོ་རེ་ཡ་མཆོག་གི་གསུང་འབུམ་མཇལ་བའི་གོ་སྐབས་བྱུང་མེད་ལ།  ༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན།༽་ཞེས་བའི་གསུང་རྩོམ་ལེའུ་བཅུ་ལྡན་དེ་ཀློག་རྒྱུའི་སྐལ་བཟང་ཤར་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད་སྙམ་ཞིང་། བརྩམས་ཆོས་འདིས་ཁོ་བོར་བློ་བསྐྱེད་མི་ཉུང་བ་ཞིག་སྤྲད་ཅིང་། ལོ་རྒྱུས་ལ་ལྟ་བྱེད་མིག་གསར་བ་ཞིག་ཐོབ་པའི་ཚོར་སྣང་ཡང་སྐྱེས།

༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན༽་གྱི་དཀྱུས་ས་ལ་མ་འཇུག་གོང་།   ཟུར་གཉིས་ནས་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་གཟུགས་མཐོང་སྟངས་མ་འདྲ་བའང་ཕྲན་ཙམ་གླེང་བར་བྱ་སྟེ། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་རྒྱུས་མངའ་དེ་ཙམ་མེད་མཁན་དག་གིས་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་སྐབས། དུས་རབས་བཅོ་ལྔ་བའི་སྨད་དེར་    ཁི་རེ་སུ་ཊོ་ཧྥུར   ཀ་ལམ་སྦི་སི ་ཟེར་བ་སྲུང་དམག་འཁོར་གཡོག་དང་བཅས་མཚོ་གྲུ་ལ་བསྡད་ནས་ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འཕྲད་ཀྱིས་བཅད་པའི་སྣང་བརྙན་རྫིག་པོ་ཞིག་ཡིད་ལ་འཁོར་ཞིང་། ཁོང་ནི་དུས་རབས་དེའི་རྒྱལ་ཁམས་འགྲིམས་པའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོ་དང་གླིང་ཆེན་པོ་འདི་རྙེད་མཁན་གྱི་དཔའ་བོ་ཡིན་པ་སོགས་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ལས། ཁོང་གསེར་གྱི་རྔན་པ་ཐོབ་ཕྱིར་རྒྱང་འགྲུལ་བྱས་པ་དང་། ཨ་རི་གླིང་ཆེན་ཐོག་སླེབས་སྐབས་བློ་ཐག་ཉེ་བོའི་ངང་གནས་ཚང་གཡོར་མཁན་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མིའི་སྐེ་ལ་སྡིགས་གྲི་འཕྱར་ནས་དམར་གསོད་བྱས་པ། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་བུད་མེད་ལ་བཙན་གཡེམ་དང་། ན་ཆུང་གཞོན་ནུ་མ་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་ལག་གཡོག་ཚོར་མོ་འགྱེད་བརྒྱབ་པ། ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་སྡིགས་སྐུལ་འོག་གསེར་འཚོལ་དུ་བཅུག་ནས་གསེར་ཕྱེ་མ་རྙེད་མཁན་དག་གྲིས་དུམ་བུར་གཤགས་པ།། ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་དུད་འགྲོ་རི་དྭགས་ནང་བཞིན་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཏེ་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་བྲན་གཡོག་ཁྲོམ་རྭར་ཚོང་བསྒྱུར་བྱས་པ་སོགས་གླེང་བར་མི་བྱེད་པ་ཡིན། 1

ཡང་། གོང་གི་སྐྱེས་བུ་ཅ་ཅོ་སྨྲ་བ་དེ་དག་གིས་ཨ་མི་རི་ཀ་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་དུས། སྐྲ་རིང་ཕྲག་པ་བར་གཟར་པའི་སྐུ་ཞབས་ཐོ་མ་སི འཇར་ཧྥུར་སན་དང་། འཇོན་ཨེ་ཊམ། འཇོར་རྗི་ཝ་ཞིན་བྲིན་སོགས་ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་རྨང་འདིང་མཁན་ཡབ་ཆེན་དུ་འབོད་པ་དེ་རྣམས་སྤོབས་ཉམས་དང་བཅས་གླེང་ཞིང་། ཐོ་མ་སི་འཇར་ཧྥུར་སན་དང་འཇོན་ཨེ་ཊམ་སོགས་ནི་རང་དབང་གི་ལམ་སྲོལ་བཏོད་མཁན་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཆེན་པོ་ཡིན་ཚུལ་སྒྲོག་ལ། ཝ་ཞིན་བྲིན་གྱིས་དམག་དཔུང་འཁྲིད་དེ་སྐབས་དེའི་དབྱིན་ཇིའི་དམག་མི་ལ་གདོང་ལེན་བྱས་ཚུལ་ཧོར་གླིང་གཡུལ་འགྱེད་ཀྱི་སྒྲུང་ལས་ཀྱང་ངོ་མཚར་བ་ཞིག་བཤད་ཅིང་། དེ་དག་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་གོབ་ཏོ་དེ་ཇི་ལྟར་ཟིན་བྲིས་སུ་ཕབ་ཚུལ་དང་ཨ་རིའི་གསར་བརྗེ་དམག་འཁྲུག་ཟེར་བ་ཇི་ལྟར་བརྒྱབ་ཚུལ་སོགས་ནས་གླེང་བར་བྱེད་པ་ལས། ཨ་རིའི་མི་དཀར་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་གཞུང་གི་དྲག་དཔུང་སྤྱད་དེ་ཞི་དྲག་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་ལ་ཆིངས་ཡིག་རྫུན་བྲིས་དང་། མངོན་ལྐོག་ཅི་རིགས་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལག་ནས་གཅེས་པའི་ཕ་ས་བརྐུ་འཕྲོག་བྱས་ཚུལ་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་ལ་བརྡབ་གསིག་དང་། སྟོན་ཏོག་མེར་བསྲེགས། འབྲོག་ས་དང་སྦྲ་ཁྱིམ་སོགས་ལ་མེ་བརྒྱབ་ནས་ཁོང་རྣམས་རྫ་རི་དང་ནགས་ཀླུང་། གངས་འཁྱག་ཁྲོད་དེད་ནས་འཆི་ལམ་དུ་སྐྱེལ་བ་སོགས་བརྗོད་མི་བྱེད་པ་ཡིན། 2  

ཡིན་ནའང་།ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་དང་། ཁོང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ཡག་པོ་ཤེས་མཁན་ཚོའི་ངོར། ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོི་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་༡༤༩༢་ལོར་ཀ་ལམ་སྦི་སི་སྐམ་གླིང་འདིར་འབྱོར་བ་དེ་ཙམ་ཞིག་ནས་འགོ་ཚུགས་པ་མིན་པར་མ་ཟད། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཡབ་མེས་རྣམས་ཤར་གླིང་སོག་པོའི་བྱང་ཐང་སེ་སྦུར་རི་ཡ་ནས་མཆེད་པའང་མིན་པར། ཁོང་ཚོའི་ཡབ་མེས་རྣམས་རང་ས་རང་ཡུལ་འདིར་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཡིན་ཞིང་། མི་རྒྱུད་དཀར་བོས་རྫུན་གྱི་གླེགས་བམ་སྟོང་ཕྲག་ཇི་ལྟར་རི་བཞིན་སྤུངས་ནའང་། གླིང་ཆེན་པོ་འདི་ནི་གནའ་ནས་ད་བར་ཁོང་ཅག་གདུང་རྒྱུད་དམར་པོའི་འཁྲུལ་མེད་ཀྱི་ཕ་ས་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཁོང་ཚོའི་སེམས་ནང་གི་དཔའ་བོའི་སྣང་བརྙན་ནི་ཀ་ལམ་སྦི་སི་དང་། ཝ་ཞིན་བྲིན། འཇོན ཨེ་ཊམ། ཐོ་མ་སི འཇར་ཧྥུར་སན་སོགས་གཏན་ནས་མ་ཡིན་པར། དཔའ་ཆེན་ཊེ་ཀམ་སེ་དང་། གཡུལ་དཔོན་རི་གླང་ཙོག་སྡོད། ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ། ཨ་ཕ་ཆེའི་དཔའ་རྒོད་ཇར་རོ་ནི་མོ་སོགས་ནི་ཁོང་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་དཔའ་བོ་དང་གཙུག་ཏོར་གྱི་གླག་སྒྲོ་ལྟར་གུས་བརྩི་བྱེད་པ་ཡིན།

༡༤༩༢་ལོའི་སྨད་དེར་ཚོང་དཔོན་ཀ་ལམ་སྦི་སི་ཁོ་བ་ཚོའི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པ་དེས། ས་ལྷག་དང་གསེར་གྱི་གཏེར་ཁ་ལ་རྔམ་པའི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་མི་རིགས་དཀར་པོ་གཅིག་རྗེས་གཉིས་འབྲངས་ཀྱིས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ས་ཐོག་ཏུ་ཁུ་སིམ་སིམ་ངང་ལྐོག་འཛུལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ཕྱེ་ཞིང་། ༡༧༧༦་ལོར་ཨ་རི་ཤར་ཕྱོགས་ནས་རང་བཙན་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བའི་ཡིག་ཆ་སྤེལ་ནས་རྒྱལ་རྔ་བརྡུངས་བ་ནི། ཨ་རི་ནང་གི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མགོ་ཐོག་ལ་དྲག་ཏུ་འབར་བའི་ཉི་མ་དམར་པོ་ཞིག་ལྷུང་རྒྱུའི་སྔ་ལྟས་དང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་རང་མགོ་རང་བཙན་གྱི་ཡུལ་ལུང་ལ་ཨ་རི་གཞུང་གི་ཇག་དམག་སླེབས་རྒྱུའི་སྔོན་བརྡ་ཡང་ཡིན་འདུག

དེ་འཕྲོར་ཕྱིས་འབྱུང་བརྒྱ་ཕྲག་གསར་བའི་ནང་། དཔའ་རྒོད་ཊེ་ཀམ་སེ་དང་ཁོའི་གཡུལ་རོགས་རྣམས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གདོང་ཐུག་དམར་འཛིངས་ཁྲོད་རང་སྲོག་ཤོར་ནས་ཁོའི་མི་ཚེ་ནང་ཆེས་ཆེ་བའི་རྨི་ལམ་སྟེ་ཁ་འཐོར་དུ་གནས་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ས་ཐོག་ཏུ་ཡོད་པའི་མི་རྒྱུད་དཀར་པོ་རྣམས་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ལ་མཐའ་སྤྲོད་གཏོང་རྒྱུ་དམ་བཅའ་སྟོང་བར་གྱུར་བ། ཨ་རིའི་ཤར་ལྷོ་ས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་བ་ཨིན་ཏི་ཡན་རྣམས་མི་སི་སུ་ཕི་གཙང་བོའི་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཨ་ཁི་ལ་ཧོ་མར་མཐའ་སྤྲོད་བཏང་ནས་མིག་ཆུའི་བཤུལ་ལམ་དུ་འབོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐྱོ་གར་བྱུང་བ། ཡུལ་ལུང་སོ་སོར་རང་དབང་ངང་འཚོ་སྡོད་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་རང་ས་རང་ཡུལ་དུ་སྡོད་མ་བཅུག་པར་གཞུང་དམག་གི་མེ་མདའི་ཁ་ནས་རེ་གཟར་ཝེ་ཞོན་ཟེར་བའི་ས་ལྷག་བེད་མེད་འཁོབ་ཏོ་དག་ཏུ་རྒྱབ་འདེད་བཏང་བ ། ན་བ་ཧོ་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་རྒྱང་ཐག་མེལ་༣༠༠་སར་བཙན་དབང་འོག་གཞན་ཡུལ་འགྲིམས་པའི་དཀའ་ཚེགས་མྱང་བ། ཨ་ཕ་ཆེའི་དཔའ་རྒོད་ཚོས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གངས་སུལ་ནས་སྟག་འཐབ་གཟིག་འཐབ་བྱས་ཀྱང་མཐར་ཕམ་ཁ་བྱུང་ནས་རང་ས་ཤོར་བ། རི་གླང་ཙོག་སྡོད་དང་ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ་སོགས་ཀྱིས་སྣེ་འཁྲིད་པའི་བྱང་འབྲོག་ཨིན་ཊི་ཡན་དཔའ་རྒོད་ཚོའི་རང་ས་རང་སྲུང་ལོ་ཟླའི་བྲང་གཞུང་ནས་ཟུངས་ཁྲག་གི་ཤ་འོབས་རྒྱུག་ནས་ས་ཆེན་པོའང་ངུ་སྐད་ཤོར་བ། མཐའ་མཇུག་དེར་སྤྱི་ལོ་༡༨༩༠་ལོར་པུས་མོ་རྨས་མའི་ཡུལ་དུ་ ལ་ཁོ་ཊ་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་དམར་གསོད་ཆེན་མོ་བྱུང་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གེ་སར་གླིང་སྒྲུང་ལྟ་བུའི་རང་ས་རང་སྲུང་དགྲ་འགོག་རང་སྐྱོབ་དཔའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོ་ཁྲིགས་སེ་ཆད་ཅིང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཕོ་སྐྱེས་རེ་རེ་འགྱེལ་ཤུལ་དུ་ཁོ་བ་ཚོའི་ཡུལ་ལུང་ཇག་བཟུང་དང་། ཤུལ་ལུས་རྣམས་མཐའ་འཁོབ་བྱེ་ཟེགས་ལྡང་ཞིང་ས་ཆུ་གུད་པའི་ཡུལ་མྱ་ངམ་ཐང་དག་ཏུ་རྭ་ལུག་བཞིན་མི་ཚེ་གང་བོར་བཀག་བསྐྱིལ་དང་། ཁོང་ཚོའི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་རང་ས་རང་ཡུལ་ནས་ཕྱུངས་ཏེ་མི་རྒྱུད་དཀར་པོའི་ལམ་ཁར་བཙན་གྱིས་བཙུད་ཐབས་བྱས་པ། མཐའ་མ་དེར་རང་ཐག་རང་ཆོད་བྱེད་ཆོག་ཟེར་ནས་རྒྱན་རྩེད་དང་ཆང་རག། གཞུང་ལྟོ་མུག་སྐྱོབ་ཀྱི་འཚོ་ཐབས་ལ་ལམ་འཇུག་བྱས་ནས། ད་ལམ་ཁོ་བ་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་མར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་འགྲིབ་ཞིང་། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་རྟགས་ལ་ཁའི་ཉི་རྒས་ལྟར་ནུབ་ལ་ཉེ་བའི་དུས་ཤིག་ཤར་ནས་ཡོད། 3

སྨྲས་པ།

ལྷུང་ལྷུང་འབབ་པའི་མི་སི་སུ་ཕི་ཁྱོད་ཀྱི་མིག་ཆུ་ཡིན་ནམ་ཅི།།

ཨི་ལི་ནི་སིའི་ས་སྤུངས་སྒང་འབུར་མེས་པོའི་མཁར་རྫོང་མ་ཡིན་ནམ།།

ཨོ་ཧ་ཡོ་ཡི་སྦྲུལ་གཟུགས་རིང་མོ་གནམ་རིག་ཤུལ་ལུས་ཡིན་པར་བཤད།།

ཨ་རི་རྫོན་ནའི་བྱང་ཐང་སྐྱ་མོ་སྐྱིད་སྡུག་ལོ་ཟླའི་དྲན་སྐུལ་ཉིད།།

ཨ་ཁི་ལ་ཧོ་མར་ངུ་བཞིན་བསྐྱོད་པའི་མིག་ཆུ་གྲང་མོའི་བརླན་གཤེར་ཡོད།།

པུས་མོ་རྨས་མར་ས་ལ་སྦེད་པའི་འཕར་ལྡིང་བྲང་སྙིང་ཚ་བོ་ཡོད།།

མྱ་ངམ་ཐང་དུ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་བཙན་གྱིས་བཙུད་པ་རྒོད་པོའི་ཁྱུ།།

ལ་རྒྱ་ཅན་གི་མི་རིགས་ཤིག་གི་གཏན་འདུན་ཆང་དང་ཤོ་ཡིས་འཁྱེར།།

ཕོ་རབ་རྒོད་པོའི་སྔོན་བྱུང་གཏམ་རྒྱུད་ད་ལྟ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་གི་ནོར།།

ཞེས་ངལ་གསོ་ཅུང་ཙམ་བྱས་ནས། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཐད། ཨིན་ཊི་ཡན་ཁོ་བ་ཚོའི་བཤད་སྟངས་དང་ཕྱིས་སུ་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཐོག་ལ་འབྲི་མཁན་ཕྱི་མི་ཉམས་ཞིབ་པས་བཤད་སྟངས་མི་འདྲ་སྟེ། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཁོང་ཅག་གི་སྐྱེ་ཁུངས་ནི་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་འདི་རང་ཡིན་པར་བཞེད་ནའང་། ཕྱི་མི་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་དག་གིས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མཆེད་ཁུངས་ཨི་ཟི་རལ་གྱི་རྗེའོ་མི་རིགས་རེད་དང་། རོམ་ནས་མཆེད་པ་རེད། མཚན་མོ་གཅིག་གི་དུས་ཡུན་ནང་མཚོ་ནང་དུ་བྱིང་བའི་བཤད་རྒྱུན་ཡོད་པའི་ཨ་ཊི་ལན་ཊེའི་མི་རྒྱུད་དུ་འདོད་མཁན། ཤར་གླིང་གི་རྒྱ་མིའི་རྒྱུད་རེད་སོགས་ཟེར་ནས་ཁོང་ཚོ་ཨ་རི་སྐམ་གླིང་འདིའི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཡིན་པ་ཁས་ལེན་མི་བྱེད་པར་ཕྱི་གླིང་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་ཚུལ་སྒྲུབ་གང་ཐུབ་ཐུབ་དང་ཚོད་བགམ་གང་ཡོང་ཡོང་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་ཨི་ཟི་རལ་གྱི་ཡུལ་ནས་གདོད་མའི་དུས་ཁ་གྱེས་བའི་ཚོ་ཁག་བཅུའི་གདུང་རྒྱུད་དུ་སྨྲ་བའི་བཞེད་ཚུལ་དེ་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་བར་མཁས་བླུན་མང་པོས་ཡིད་ཆེད་དང་ངོས་ལེན་གནང་ཡོད་འདུག་ལ། བཞེད་ཚུལ་དེ་འདོན་མཁན་ལྟེ་བ་ནི་ཡི་ཤུ་རྙིང་མ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲྭ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་གིས་དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་ནང་བྲིས་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་ལུང་གི་ཡུལ་གོམས་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་ཞིག་ནང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཡབ་མེས་ཚོ་ཨ་རིའི་གླིང་དུ་མཚོ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་ཡོང་བ་མ་ཡིན་པར་སྐམ་ལམ་དེད་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་པས་དུས་སྐབས་དེར་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡ་དང་ཨ་མི་རི་ཀ་བར་སྐམ་སའི་སྦྲེལ་མཚམས་ཤིག་ངེས་པར་དུ་ཡོད་དགོས་པའི་དགོངས་བཞེད་གནང་ཡོད་འདུག་ལ། དེ་ཡང་ཡི་ཤུའི་ཆོས་པ་གཞན་ཞིག་གིས་ཨི་ཟི་རལ་གྱི་ཚོ་ཁག་དེ་ཨ་རིའི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པའི་དུས་ཚོད་དེ་དཀོན་མཆོག་གིས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པའི་ལོ་ནས་མར་དེད་དེ་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ངོ་༥༠༠་ཡས་མས་ཤིག་ཡིན་པ་གཏན་ཁེལ་ཡོད་འདུག

ཕྱིས་སུ་ཨ་རིའི་ཡུལ་ལུང་མང་པོ་ནས་གདོད་མའི་མིས་སྤྱད་པའི་ཤུལ་ལུས་ཡོ་བྱད་ས་འོག་ནས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་རྙེད་སོན་དང་། ལྷག་པར་དུ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་ལོ་རབས་ཉི་ཤུ་དང་སུམ་ཅུའི་ནང་ཨ་རིའི་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་མངའ་སྡེ་   ནེའོ    མེ་ཁོ་སི་ཀོ་ནང་ལོ་ངོ་ཆིག་ཁྲི་ཡན་ཁུངས་འདེད་ཐུབ་པའི་གླིང་ཆེན་གྱི་རུས་པ་དང་རུས་ལྷག་གསེབ་ནས་མདུང་མགོ་སོགས་རྙེད་སོན་དང་།ཡུལ་དེའི་ས་གནས་ཁི་ལོ ཝེ་སུ་ཟེར་བ་ནས་རྙེད་པའི་རི་གླང་ཆེན་པོའི་རུས་ཁོག་དང་རྡོ་བཟོས་མདུང་མགོ། མདུང་ཤིང་དྲང་མོ་བཟོ་བྱེད། རྡོ་ཆས་པགས་མཉེད་སོགས་རྙེད་པ་ཕྱིས་སུ་༡༩༦༠་ནང་གནའ་རྫས་བརྟག་དཔྱད་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པས་ཚན་རིག་གི་ལམ་ནས་ལོ་ཚོད་གཞལ་བར་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ངོ་ཆིག་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ཡན་དུ་ཁུངས་འདེད་བྱས་པ་དང་། དེ་ཡང་ལོ་ཚོད་དེ་ཡང་མཉམ་པའི་དུས་རི་གླང་ལ་མདུང་མཚོན་བསྣུན་མཁན་རྔོན་པ་དེ་ཚོ་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་གདོད་མའི་ཕ་མེས་ཚོ་ཡིན་པར་རིགས་པའི་ལམ་ནས་ཚོད་བགམ་བགྱིད་དེ་བཞེད་ཚུལ་སྔ་མའི་རིགས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གད་སྙིགས་ཁྲོད་དེད་ནས། ཁི་ལོ་ ཝེ་སུ་ནས་གཏེར་འདོན་བྱས་པའི་རི་གླང་གི་རུས་པ་དང་རུས་ལྷག་ནང་ནས་རྙེད་པའི་རྡོ་བཟོས་མདུང་མགོའི་ལོ་ཚོད་དང་དུས་ཚོད་འགྲིག་པར་བྱས་ནས་མཁས་མིང་འཛིན་པ་ཚོས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་ཚོ་ཨ་རིའི་སྐམ་གླིང་དུ་སླེབས་ཚུལ་གྱི་རིགས་པ་གསར་བ་ཞིག་ལ་འཇུས་འགོ་བརྩམས།

དེ་ཡང་། སྐབས་དེ་ནི་འཁྱག་བསྐལ་ཐ་མའི་དུས་ལ་འཁེལ་འདུག་ཟེར་ལ། འཁྱག་བསྐལ་གྱི་དུས་ནམ་ཟླ་ཧ་ཅང་གྲང་བར་གྱུར་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ཀྱི་ཆུ་ཕོན་ཆེན་པོ་འཁྱག་རོམ་གྱི་ངོར་བསྟིམས་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་སྤྱི་ཁྲུ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་བྲི་ནས་ཨ་རིའི་ཡུལ་ཨ་ལ་སི་ཀ་དང་ཤར་གླིང་གི་ཡུལ་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་བར་སྐམ་སའི་སྦྲེལ་ཟམ་ཆུ་ཁར་འབུར་ཐོན་བྱུང་བ་རེད་ཟེར་ལ། དེ་ལ་མིང་དུ་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ཞེས་གདགས། དེ་ནས་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་འབྲོག་ཐང་ན་གནས་ངེས་མེད་དུ་འཁྱམས་ཤིང་ཆེ་ཟོག་རི་དྭགས་རྔོན་པའི་འཚོ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲོག་པ་དེ་ཚོ་ཁྱུ་བྱས་ནས་མཚོ་ཁར་བུད་པའི་སྐམ་ལམ་དེ་བརྒྱུད་ནས་ཨ་རིའི་བྱང་སྣེའི་ཡུལ་ཨ་ལ་སི་ཀ་ལ་སླེབས་ཤིང་། སྐབས་དེར་ཨ་རི་གླིང་འདིའི་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་ངོས་མང་ཆེ་བ་འཁྱག་རོམ་གྱིས་ཁེབས་ཡོད་པར་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་དེ་ཚོ་དུས་ཡུན་གང་མཚམས་ཤིག་ལ་ཡུལ་ལུང་དམའ་སར་འབབ་མ་ཐུབ་པར་འཁྱག་པའི་དཀྱིལ་དུ་ཁེགས་པ་ན། བར་མཚམས་ཤིག་ནས་གནམ་གཤིས་དྲོད་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ་འཁྱག་སུལ་ནས་རྐང་བགྲོད་བྱེད་སའི་བཤུལ་ལམ་བཏོད་པར་ཁོང་ཚོ་ཡུལ་ལུང་དམའ་སར་འབབ་རྒྱུའི་སྐལ་བ་བཟང་བཟང་ཤར་ཞིང་། དེ་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོའི་ཁྲོད་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་འདིའི་ས་ཕྱོགས་གང་སར་ཁ་བཀྲམས་པ་རེད་ཟེར།4

གོང་གི་འདོད་ཚུལ་དེ་ནི་རྒྱབ་རྟེན་ཨ་རི་གཞུང་ལ་བྱས་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གླེང་བའི་མཁས་པ་དང་ཁོང་ཚོའི་ཤོག་ཁག་རྗེས་འབྲངས་བྱིངས་ཁ་མཐུན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད་མོད་།ཡིན་ནའང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ངོར་བཞེད་ཚུལ་འདི་ཏག་ཏག་ཅིག་ཡོང་གི་མེད། ཁོང་ཚོའི་ངོར་ཁོང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་མཁན་མི་རིགས་དཀར་པོ་དེ་ཚོས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཕ་མེས་ཚོ་ཤར་གླིང་ནས་ཡོང་བར་རྩད་གཅོད་དང་ཁུངས་འདེད་བྱེད་དོན་ནི། ཨིན་ཊི་ཡན་ལ་ཡུལ་འདིའི་ས་ཆུའི་བདག་དབང་རྩོད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་མེད་པ་བཟོ་ཐབས་དང་། དུས་ཀྱི་སྔ་ཕྱི་ཙམ་མ་གཏོགས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཡབ་མེས་རྣམས་ཀྱང་ཁོང་ཚོ་ནང་བཞིན་ཕྱི་གླིང་ནས་ཡོང་བ་རེད་ཟེར་འདོད་དང་། ད་དུང་། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་རྣམས་དང་ཐོག་ས་འདིར་སླེབས་སྐབས། ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་པོ་འདིར་རི་གླང་ཆེན་པོ་དང་རྔ་མོང་། རྟ་ཆེན་པོ་སོགས་ཆེ་ཟོག་ཁྱུ་དང་ཁྱུ་བྱས་ཧ་ཅང་འབེལ་པོ་ཡིན་པ་ལ། ཁྲག་ལ་རྔམ་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་ཚོས་མདུང་མཚོན་གྱིས་བསྣུན་ནས་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་རྔོན་བརྒྱབ་པར་བརྟེན་ཆེ་ཟོག་རྣམས་རིགས་རྒྱུད་སྟོངས་པར་གྱུར་པ་རེད་ཟེར་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མེས་པོ་ཚོ་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་སྣང་བརྙན་ཞིག་ལ་བསྐྲུན་ཐབས་ཀྱིས་མི་རིགས་དཀར་པོས་ཨིན་ཊི་ཡན་ལ་གང་བྱས་ལོ་རྒྱུས་ནག་པོ་དེ་ཚོ་བསུབ་ཐབས་བྱེད་པར་མཐོང་གི་ཡོད། 

ཡིག་ཚགས་ཁ་སྐོང་མཆན་ཡིག།

1༼ཀ་ལམ་སྦི་སི་ཨ་རིའི་གླིང་དུ་ཁྱོན་ཐེངས་བཞི་ལ་བསྐྱོད་ཅིང་། མཚོ་འགྲུལ་ཐེངས་གཉིས་པའི་སྐབས་མཚོ་གྲུ་༡༧དང་ལག་གཡོག་༡༢༠༠་ནས་༡༥༠༠་འཁྲིད་འདུག་ལ། ཐེངས་འདིར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་བཙན་གཡེམ་དང་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་ལས་ཡ་ང་བ་བགྱིད་ཡོད་འདུག   &lt;ཨ་རིའི་འབངས་མི་ཕལ་བའི་ལོ་རྒྱུས།  A People's History of the United States&gt; ཞེས་པའི་གླེགས་བམ་སྐད་གྲགས་ཅན་དེ་ནང་། ཐེངས་འདིའི་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་”དམིགས་ཡུལ་ནི་གསལ་བོ་སྟེ། གསེར་དང་བྲན་གཡོག”་ ཅེས་གསུངས་འདུག་ལ། ཡང་། རྒྱབ་རྟེན་མི་ཤིགས་བྲག་རི་ཨ་རི་སྲིད་གཞུང་ལ་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཞིག་ནས་ “དེང་སང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མི་མང་པོ་ཞིག་ནས་ཀ་ལམ་སྦི་སིའི་དུས་དྲན་ཉིན་མོ་ནི་མྱ་ངན་གྱི་ཉི་མ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་ཡོད་པ་ཁག་ཅི་ཡོད་”ཅེས་ཀྱང་གསུངས་འདུག་མོད། མང་པོ་ཟེར་རྒྱུའི་ཚབ་ཏུ་མང་ཆེ་བ་ཟེར་ན་དོན་དངོས་དང་མཐུན་ལ། བདེན་པའི་གཏམ་ཞིག་ཀྱང་རེད་སྙམ།༽

2༼`ཨ་རིའི་ནུབ་དཀྱིལ་གྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་University of Wisconsin_Madison ་གྱི་ཨིན་ཊི་ཡན་རིག་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་དང་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མི་རྒྱུད་ཡིན་པའི་བུད་མེད་སྐད་གྲགས་ཅན་Ada E. Deer་མཆོག་གིས་Indians ཞེས་པའི་དཔེ་ཚོགས་ཀྱི་སྔོན་གླེང་ནང་ “……༡༤༩༢་ལོར་ཀ་ལམ་སྦི་སི་མ་སླེབས་སྔ་རོལ་དུ། མཁས་པ་ཚོས་གཙང་བོ་ཆེན་པོ་Rio Grande ་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་བྱང་གི་མི་འབོར་ཚོད་རྩིས་དེ་ས་ཡ་བདུན་ནས་ས་ཡ་ཉེར་ལྔར་བར་དང་། སྐད་རིགས་མི་འདྲ་བ་སུམ་བརྒྱ་ལས་མང་བ་ཡིན་པའི་མི་འབོར་བརྒྱ་ཆའི་དགུ་བཅུ་འགོས་ནད་དང་། དམག་འཁྲུག སྡོད་ཡུལ་སྤོ་བཅུག་པ་དང་མུ་གེ་སོགས་ཀྱིས་རྩ་མེད་བཟོས་པ་དང་། དེང་སྐབས་ཚོ་ཁག་༥༦༧་ལས་མང་བ་དང་མི་འབོར་ཁྱོན་བསྡོམས་ས་ཡ་གཉིས་ལྷག་ཡོད……”་ཅེས་དང་། ཡང་། སྔོན་གླེང་དེའི་ནང་ཁོ་མོས་ “…..ཆིངས་ཡིག་བཞག་པ་བརྒྱུད་ཨིན་ཊི་ཡན་ཚོ་བ་ཁག་གི་ས་ཆ་ཨེ་ཀར་ས་ཡ་མང་པོ་ཨ་རི་གཞུང་ལ་ཤོར་ཞིང་།… ཆིངས་ཡིག་༣༣༧ གང་བཞག་པ་ཚང་མ་ཨ་རིའི་ངོས་ནས་བཤིག་པ་རེད།……..” ཅེས་སྡུག་སྐད་ཀྱང་ཤོར་འདུག

ཡིག་ཚགས་གཞན་དག་ན། མི་རིགས་དཀར་པོ་ནས་མཆེད་པའི་འགོས་ནད་ཀྱིས་རྩ་མེད་བཟོས་པའི་གྲངས་འབོར་ནི་དམག་འཁྲུག་ཁྲོད་བསད་པ་དང་། མུ་གེས་ཤི་བའི་བསྡོམས་འབོར་ལས་ཀྱང་ཁ་གྲངས་མང་བར་བཤད་ཅིང་། ད་དུང་། དམག་འཁྲུག་གི་སྐབས་སུ་ཉལ་ཆས་ནང་ནད་འབུ་བཏབ་དེ་ ཨིན་ཏི་ཡན་གྱི་ཐོག་ལ་འགོས་ནད་ཀྱི་དམག་དྲངས་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་འདུག་གོ།༽

3༼ གོང་དུ་འཁོད་པ་ནི་ཨ་རི་རྒྱལ་ཁོངས་ཁོ་ནར་བྱུང་བའི་དོན་རྐྱེན་ཆེ་གྲས་ཁག་ཟུར་འདོན་བྱས་པ་ལས་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་པོའི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་སྤྱི་བྱིངས་ཀྱི་མགོ་ཐོག་ལ་ལྷུང་བའི་ཉི་མ་དམར་པོ་དེ་མིན། དེ་ལ་༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་པོའི་རྫུན༽་གྱི་རྩོམ་པ་པོས། “ཡོ་རོབ་པ་ཚོས་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོར་བཙན་འཛུལ་དང་གཞི་སྤོ་བྱེད་སྟངས་དེ་ཁོང་ཚོའི་སེམས་ངོགས་ན་གནོངས་ཉེས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ལ། དུས་རབས་ལྔ་རིང་གི་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་དྲག་སྤྱོད་དེར་སེམས་གཏིང་ན་བློ་བག་མ་བདེ་བར་གནས་ཡོད་པས། དང་པོ་དེར། ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོ་ས་སྟོང་དང་། མིས་འདུལ་སྦྱོང་བྱས་མེད་པའི་་ས་ཆ་གཤིན་པོ་ཞིག་གིས་ཁོངཚོར་སྒུག་བསྡད་ཡོད་པ་དཀོན་མཆོག་གི་བཀའ་དགོངས་ལྟར་ཁོང་རྣམས་ཡུལ་དེར་འདུལ་སྦྱོང་བྱེད་དུ་ཡོང་ཚུལ་བཤད་པ་དང་། དེའི་ཁ་སྣོན་དུ། ཨིན་ཏི་ཡན་མི་རིགས་ནི་གླིང་འདིའི་ཡུལ་མི་ངོ་མ་མ་ཡིན་པར་གླིང་གཞན་ནས་གནས་སྤོ་བྱས་པ་ཡིན་ཚུལ་དང་། དེ་ཡང་ཀ་ལམ་སྦི་སི་མ་སླེབས་གོང་ཏག་ཏག་དེར་ཨིན་ཊི་ཡན་སྐམ་གླིང་འདིར་སླེབས་ནས་འཁུར་ཙ་ཐང་ལ་བཞག་མ་ཐག་ཙམ་ཡིན་པ་འདྲ་ཞིག་བཤད་དེ་སྐྱི་གཡའ་བའི་ལོ་རྒྱུས་དེའི་ཁ་གཞན་ཞིག་ཏུ་གཅུས་ཐབས་བྱེདཀྱིན་པ་རེད”་ཅེས་་གསུངས་ཡོད།༽

4 ༼ ཕྱིས་སུ། མིའི་རིགས་རྒྱུད་བརྟག་དཔྱད་གནང་མཁན་དེ་འདྲས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་རྫས་རྒྱུན་༼ DNA༽་དེ་ཤར་གླིང་བྱང་སོག་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་ཡུལ་མིའི་རྫས་རྒྱུན་དང་ཆ་འགྲིག་པར་རྙེད་པའི་བཤད་རྒྱུན་དེས་་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མཆེད་ཁུངས་ཕྱི་གླིང་དུ་སྐྱེལ་མཁན་ཚོའི་གདོང་ལ་རྒྱལ་ཁའི་འཛུམ་མདངས་སྤྲད་ཡོད་འདུག་ལ།

སྐད་རིག་ཞིབ་འཇུག་པ་ཁག་ཅིག་གིས་ཨ་རིའི་གླིང་ཆེན་པོར་ཁ་བཀྲམས་པའི་་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་བྱིངས་ཀྱི་སྐད་རིགས་༡༢༠༠་དང་སྐད་ཁྱིམ་༡༨༠་དེ་སྐད་ཁྱིམ་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ནང་བསྡུས་ཤིང་། མིའི་སོ་རིས་དང་སོའི་གྲུབ་ཚུལ་ལ་ཉམས་ཞིབ་གནང་མཁན་ཚན་རིག་པ་དེ་འདྲས་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་སོའི་ཚོམ་བུ་གྲུབ་ཚུལ་དེའང་རིགས་གསུམ་གྱི་ནང་འདུ་བར་མཐོང་ནས་ཁོང་རྣམས་དང་ཐོག་གླིང་འདིར་མཆེད་དུས། མཆེད་ཐེངས་གཅིག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་སྔ་ཕྱི་དུས་སྐབས་མ་འདྲ་བ་གསུམ་གྱི་ནང་མཆེད་ཐེངས་གསུམ་བྱས་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ལ། བཤད་ཚུལ་དེར་འདོད་མོས་མི་བྱེད་མཁན་དང་དགག་པ་རྒྱག་མཁན་ཡང་བྱུང་ཡོད་འདུག ད་དུང་ཉེ་བའི་དུས། མིའི་རིགས་རྒྱུད་བརྟག་དཔྱད་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པ་ཁག་ཅིག་གིས་་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་མེས་པོ་ཚོ་ཨ་རི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པའི་དུས་ཚོད་ལ་བཤད་སྟངས་མ་འདྲ་བའང་ཐོན་དང་ཐོན་བཞིན་པ་སྟེ། ལོ་ངོ་སུམ་ཁྲི་སྔོན་དུ་འདེད་མཁན་དང་། ལོ་ངོ་བཞི་ཁྲིའི་གོང་དུ་ཚོད་རྩིས་བྱེད་མཁན་ཀྱང་བྱུང་འདུག དེ་ཡང་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་དེའང་སོག་པོ་ཡིན་ནམ།འཇའ་པན་ཡིན། རྒྱ་མི་ཡིན་ནམ་གཞན་ཞིག་ཏེ། འཁྱག་སྐལ་གྱི་དུས་ཁོང་རྣམས་ཨ་རི་གླིང་ཆེན་པོའི་ལྷོ་རུ་སླེབས་སྟངས་དེའང་འཁྱག་སུལ་གྱི་བཤུལ་ལམ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་མ་ཡིན་པར། ཀོ་གྲུ་ལ་བསྡད་དེ་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ངོགས་བརྒྱུད་ནས་མར་བབས་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡོད་ལ། ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ཕ་མེས་ཚོ་ཨ་རིར་མ་སླེབས་གོང་རོལ་དུ་གནས་འདིར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་མཁན་མི་རིགས་གཞན་ཞིག་ཡོད་པའི་དགོངས་བཞེད་གནང་མཁན་ཀྱང་ཡོད་པས་  ༼༡༤༩༡ སྟེ་   ཀ་ལམ་སྦ་སི་མ་སླེབས་སྔོན་གྱི་ཨ་གླིང་ལོ་རྒྱུས་གབ་ཕྱུང་།    '''1491: New Revelations of the Americas Before Columbus༽'''་ཞེས་པའི་གླེགས་བམ་་གྱི་རྩོམ་པ་པོས་སྡོམ་ཚིག་ལྟ་བུར་ “…ལོ་ཚིགས་སོགས་བཞེད་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཐོན་ཀྱིན་པས། མགོ་རྙོག་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་ལས་མི་འདུག”་ཅེས་་གསུངས་འདུག༽  

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་མཆན་ཡིག

༡     བ་ཡིན སྒྲེ་ལོ་རེ་ཡ།     Vine Deloria, JR   

༢ དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན།    Red Earth, White Lies

༣ ཁི་རེ་སུ་ཊོ་ཧྥུར ཀ་ལམ་སྦི་སི།        Christopher Columbus

༤ ་རེ་གཟར་ཝེ་ཞོན      Reservations

༥ ཁི་ལོ ཝེ་སུ།                Clovis

༦ གནའ་རྫས་བརྟག་དཔྱད་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་པས་ཚན་རིག་གི་ལམ་ནས་ལོ་ཚོད་གཞལ་ཐབས།    Carbon Dating

༧  འཁྱག་བསྐལ།      Ice Age

༨ སྦར་རིན་སྐམ་ལམ།    Bering Land Bridge      

'''ཨ་རིའི་ནང་བྱུང་བའི་ལོ་ཚིགས་སྟར་ཕྲེང་ཁ་སྣོན་མཆན་བུ།'''

༼༡༨༡༣ལོར༽   དཔའ་རྒོད་ཊེ་ཀམ་སེ་དང་ཁོའི་གཡུལ་རོགས་རྣམས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གདོང་ཐུག་དམར་འཛིངས་ཁྲོད་རང་སྲོག་ཤོར།

༼༡༨༣༨་ལོར༽  ཨ་རིའི་ཤར་ལྷོ་ས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་བ་ཨིན་ཏི་ཡན་རྣམས་མི་སི་སུ་ཕི་གཙང་བོའི་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཨ་ཁི་ལ་ཧོ་མར་མཐའ་སྤྲོད་བཏང་ནས་མིག་ཆུའི་བཤུལ་ལམ་དུ་འབོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐྱོ་གར་བྱུང་བ།  

༼༡༨༣༠་ནས་༡༨༥༠༽ཡུལ་ལུང་སོ་སོར་རང་དབང་ངང་འཚོ་སྡོད་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་རང་ས་རང་ཡུལ་དུ་སྡོད་མ་བཅུག་པར་གཞུང་དམག་གི་མེ་མདའི་ཁ་ནས་རེ་གཟར་ཝེ་ཞོན་ཟེར་བའི་ས་ལྷག་བེད་མེད་འཁོབ་ཏོ་དག་ཏུ་རྒྱབ་འདེད་བཏང་བ །  

༼༡༨༦༤་ལོར༽ན་བ་ཧོ་ཨིན་ཊི་ཡན་རྣམས་རྒྱང་ཐག་མེལ་༣༠༠་སར་བཙན་དབང་འོག་གཞན་ཡུལ་འགྲིམས་པའི་དཀའ་ཚེགས་མྱང་བ།

༼དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་ཕྱེད་སྨད་དུ༽།   ཨ་ཕ་ཆེའི་དཔའ་རྒོད་ཚོས་ཨ་རི་གཞུང་དམག་ལ་གངས་སུལ་ནས་སྟག་འཐབ་གཟིག་འཐབ་བྱས་ཀྱང་མཐར་ཕམ་ཁ་བྱུང་ནས་རང་ས་ཤོར་བ 

༼དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་ཕྱེད་ཕྱི་མར༽ རི་གླང་ཙོག་སྡོད་དང་ཅང་ཤེས་སྨྱོན་པ་སོགས་ཀྱིས་སྣེ་འཁྲིད་པའི་བྱང་འབྲོག་ཨིན་ཊི་ཡན་དཔའ་རྒོད་ཚོའི་རང་ས་རང་སྲུང་ལོ་ཟླའི་བྲང་གཞུང་ནས་ཟུངས་ཁྲག་གི་ཤ་འོབས་རྒྱུག་ནས་ས་ཆེན་པོའང་ངུ་སྐད་ཤོར་བ།

༡༨༩༠་ལོར་པུས་མོ་རྨས་མའི་ཡུལ་དུ་ལ་ཁོ་ཊ་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡུལ་མི་དམར་གསོད་ཆེན་མོ་བྱུང་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་གེ་སར་གླིང་སྒྲུང་ལྟ་བུའི་རང་ས་རང་སྲུང་དགྲ་འགོག་རང་སྐྱོབ་དཔའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོ་ཁྲིགས་སེ་ཆད་ཅིང་། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་ཕོ་སྐྱེས་རེ་རེ་འགྱེལ་ཤུལ་དུ་ཁོ་བ་ཚོའི་ཡུལ་ལུང་ཇག་བཟུང་དང་། ཤུལ་ལུས་རྣམས་མཐའ་འཁོབ་བྱེ་ཟེགས་ལྡང་ཞིང་ས་ཆུ་གུད་པའི་ཡུལ་མྱ་ངམ་ཐང་དག་ཏུ་ར་ལུག་བཞིན་མི་ཚེ་གང་བོར་བཀག་བསྐྱིལ་༼༡༨༥༠་ནས་༡༨༧༡་བར༽་དང་།  

༼༡༨༧༡ ནས༡༩༢༨བར༽།  ཁོང་ཚོའི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་རང་ས་རང་ཡུལ་ནས་ཕྱུངས་ཏེ་མི་རྒྱུད་དཀར་པོའི་ལམ་ཁར་བཙན་གྱིས་བཙུད་ཐབས་བྱས་པ།

༼༡༩༦༡་ནས་ད་ལྟ་བར༽་རང་ཐག་རང་ཆོད་བྱེད་ཆོག་་ཟེར་ནས་རྒྱན་རྩེད་དང་ཆང་རག། གཞུང་ལྟོ་མུག་སྐྱོབ་ཀྱི་འཚོ་ཐབས་ལ་ལམ་འཇུག་བྱས་ནས། ད་ལམ་ཁོ་བ་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་མར་ངོའི་ཟླ་ལྟར་འགྲིབ་ཞིང་། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་རྟགས་ལ་ཁའི་ཉི་རྒས་ལྟར་ནུབ་ལ་ཉེ་བའི་དུས་ཤིག་ཤར་ནས་ཡོད།


2010 Sep 29   

'''བརྩམས་ཆོས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ལ་བལྟ་བ ༼༢༽'''

༢༠༡༠ལོའི་ཟླ་༩་བའི་ཚེས་༢༩ཉིན་སྤེལ། 

༼དམར་བོའི་ཕ་ས་དཀར་བོའི་རྫུན༽་ནི་ད་ལམ་གོང་དུ་བརྗོད་པའི་ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཞལ་རས་ལ་ཚོན་རིས་གྱ་མ་གྱུ་འབྲི་མཁན་ཚོར་རིགས་པའི་ལམ་ནས་གདོང་ལེན་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། དེབ་འདིའི་ལེའུ་རེ་རེ་ནས་གླེང་ན་མང་བར་འགྱུར་བས། ད་ལམ་ཕྲན་གྱི་རྩོམ་འདིའི་ཁ་བྱང་དང་འབྲེལ་བའི་ལེའུ་ཞིག་ལ་འཁྱུག་ཙམ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བརྩམས་ཆོས་འདིའི་ལེའུ་བཞི་བ་སྟེ་མིང་ལ་༼ཟམ་པ་དམའ་བོར་ཐམས་ཅད་བརྒལ༽་ཞེས་ཟུར་ཟ་ཅན་གྱི་མཚན་ཞིག་གསོལ་ནས། ཚན་རིག་པས་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་གྱི་རིག་པ་བཏོན་པ་དེར་ཁུངས་འཕེར་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ཚུལ་དང་། ཚན་རིག་ཟེར་བ་ནི་ལྷ་ཆོས་དང་མ་འདྲེས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། ཧ་ཅང་འགུག་ཤུགས་ཆེ་བའི་སྐྱ་བོའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ལ་གྱུར་ཡོད་པས། མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་ལ་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་སྦར་རིན་སྐམ་གྱི་རིག་པ་སྨྲ་མཁན་དེ་ཚོས་ཚན་རིག་ལ་དད་པའི་དབང་དུ་ཕྱིན་ནས། སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འདི་དང་དུ་བླངས་པར་བྱེད་ཀྱིན་པ་དང་། བཞེད་ཚུལ་འདི་སྤེལ་མཁན་མཁས་པ་དང་ཚན་རིག་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་མཁན་ཚོས། རྔོན་པ་ཚོ་ཁག་ཅིག་གྲང་ངར་ཆེ་བའི་ཡུལ་ནས་བྱོལ་དེ་ཐོལ་བྱུང་ལ་བྱང་སྣེའི་སྤང་ལྗོངས་ཤིག་ལ་སླེབས་པའི་སྒྲུང་སྟབས་བདེ་ཡིན་མདོག་ཁ་བོ་ཞིག་ལ་ཁ་དཀྱུས་ནས་བཤད་ཏེ། སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ཟེར་བའི་བཤད་ཚུལ་དེའི་ངོར་གནས་བའི་དཀའ་གནད་མང་པོ་ཞིག་གླེང་སློང་བྱེད་རྒྱུར་གཡོལ་ཐབས་བྱེད་བཞིན་པ་དང་། འཛམ་གླིང་ས་དབྱིབས་ལ་བལྟ་དུས་ཨ་ལ་སི་ཀ་དང་སེ་སྦུར་རི་ཡ་བར་རྒྱང་ཁད་ཧ་ཅང་ཉེ་བོ་ཡིན་པས་བཤད་ཚུལ་དེ་མིན་སྣང་མི་འཆར་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་མོད། མཁས་པ་དེ་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་བཞེད་ཚུལ་ཁྱད་མཚར་བོ་དེར་ཞིབ་བལྟ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་འཁང་ར་བྱས་ཡོད་ལ།

དེ་ནས། སེ་སྦུར་རི་ཡ་ནས་ཨ་ལ་སི་ཀའི་ས་ཐོག་ཏུ་སླེབས་པར་གྲང་ངར་དང་འཁྱག་པ་སོགས་ཀྱི་འགོག་རྐྱེན་ཡོད་པ་མ་ཟད། སེ་སྦུར་རི་ཡ་རང་ནས་རི་རྒྱུད་མཐོན་པོ་ཁག་ཅིག་བརྒལ་དགོས་ཤིང་། ཨ་ལ་སི་ཀ་བརྒྱུད་ནས་ཨ་རི་བར་སླེབས་པར་གངས་རིའི་མུ་ཁྱུད་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར་མདུན་ལམ་བཀག་ཡོད་པར་མ་ཟད། སྐབས་དེར་དེ་གའི་ཡུལ་མང་ཆེ་བ་ཆབ་རོམ་གྱིས་ཟིན་ཡོད་པ་དེ་དང་། དེ་ནས། སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་མི་འཛིན་མཁན་མཁས་པ་ཁག་ཅིག་གི་གསུང་འབུམ་ནང་། དུས་སྐབས་དེར་སེ་སྦུར་རི་ཡའི་ཡུལ་དེར་སྡོད་མི་མང་པོ་མེད་པ་གང་ཞིག་ལ། གང་ཡོད་པ་དེའང་རྩ་ཆུ་དང་རི་དྭགས་འབེལ་བའི་ཀོ་ལེ་མ་གཙང་བོའི་ལུང་གཤོང་ན་ལྷོད་ལྷོད་ཀྱི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་ཀྱིན་ཡོད་ཚུལ་ལུང་འདྲེན་བྱས་ནས། སྔོན་རྒྱག་འཚོ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་གདོད་མའི་འབྲོག་མི་དེ་ཚོ་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་འགྲིག་བསྡད་པའི་སྒང་ལ་རང་ཡུལ་ནས་ཐོན་ཏེ། ལ་ལུང་དེ་འདྲ་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བ་བརྒལ་ཏེ་སྒོ་ཟོག་ལ་བཟའ་རྩྭ་འབེལ་པོ་མེད་ཅིང་། རྔོན་རྒྱག་སའི་རི་དྭགས་ཀྱང་དཀོན་པོ་ཡིན་པའི་ཨ་ལ་སི་ཀ་ལ་རྡོག་ཐོན་དང་། དེ་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུའི་ངང་འཁྱག་སུལ་ནས་དོད་པའི་བཤུལ་ལམ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་ཨ་རིའི་འབྲོག་ཐང་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་འགྲོ་དགོས་རྒྱུ་མཚན་མ་མཐོང་བ་རྒྱབ་རྟེན་གྱི་ལུང་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་དང་བཅས་གསུངས་འདུག

དུས་སྐབས་དེར་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ཟེར་བའི་སྐམ་ས་ཞིག་མཚོ་ཁར་བུད་ཡོད་མེད་ཀྱང་དོགས་པ་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་གླེང་བྱས་ནས་། ལེའུ་དེའི་སྨད་དུ། ༼རྡུལ་ཕོར༽་ཟེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་གླེགས་བམ་ལས་བཤད་པའི་ཨ་རིའི་ཆེ་ཟོག་རྟ་དང་རྔ་མོང་ཡང་ལོ་ངོ་ས་ཡ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་སྔ་རོལ་དུ་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་དཀྱིལ་ཤར་འབྲོག་ཐང་ལ་མཆེད་པའི་བཤད་ཚུལ་ལས་འཕྲོས་ཏེ།སེ་སྦུར་རི་ཡའི་འབྲོག་ས་ན་ལྷོད་ལྷོད་ངང་འཚོ་བའི་སྐུ་ཞབས་རི་གླང་གིས་རྟ་དང་རྔ་མོང་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་སླེབས་པ་ཚོར་ནས། ལྕམ་མོ་ལ་བརྡ་སྐྱེལ། དེ་ནས་སེ་སྦི་རི་ཡའི་འབྲོག་ཐང་གི་གླང་ཆེན་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་བོར་གཏམ་དེས་ཁྱབ། དུས་སྐབས་དེར་ཨིན་ཊི་ཡན་ཡང་ཨ་རིའི་རྩྭ་ཆུ་འབེལ་བའི་འབྲོག་ས་ལ་ཐོན་གྱིན་པ་ཚོར་ནས། རི་གླང་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་བོ་གཡོ་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་ནས་རང་རང་ས་ནས་རྡོག་ཐོན་བྱས་ཏེ་རྟ་དང་རྔ་མོང་ཡོང་སའི་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་དེད་ནས་ཨ་རི་འབྲོག་ཐང་ཁན་ས་སི་དང་། ནེལ་སྦི་ར    སི་ཀ་སོགས་ལ་རྡོག་ཐོན་བྱས་པ་རེད་ཅེས་ཟུར་ཟ་དང་། ད་དུང་། བརྩམས་ཆོས་གཞན་དག་ན། རྩི་ཤིང་དང་། ལྗོན་ཤིང་། རི་དྭགས་གཞན་དེ་འདྲ་ཡང་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་གླིང་གཉིས་བར་ལ་ཕར་མཆེད་ཚུར་མཆེད་དང་། ཕར་འགྲུལ་ཚུར་འགྲུལ་བྱས་ཚུལ་བཤད་ཡོད་པ་དེ་དག་ལུང་འདྲེན་དང་། ད་དུང་མཁས་པ་གཞན་ཞིག་གི་བརྩམས་ཆོས་ནང་ཊ་ནོར་ཟོར་འབྲུག་ཆེན་ཡང་ཤར་གླིང་ནས་ཨ་རི་ལ་མཆེད་ལུགས་བཤད་ཡོད་པ་དེའང་ལུང་དྲངས་ཏེ། བཞེད་ཚུལ་དེ་རྣམས་རྩོམ་པ་པོ་དེ་ཚོའི་འཁྲུལ་སྣང་ལྟ་བུའི་རྟོག་འཆར་ཡིན་ཚུལ་དང་། མཁས་པ་དེ་ཚོས་རང་རང་གི་དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་སྟེང་རྩི་ཤིང་དང་སྲོག་ཆགས་མང་པོ་ཞིག་གླིང་གཉིས་བར་ཕར་གཏོང་ཚུར་གཏོང་བྱས་ཡོད་ཚུལ། མཐའ་མཇུག་དེར་”སྦར་རིན་སྐམ་ལམ་ནི་མིའི་སེམས་ངོགས་ན་བློས་བསླངས་བྱས་པའི་རྟོག་བཏགས་འབའ་ཞིག་གོ”་ཞེས་སྡོམ་ཚིག་བརྒྱབ་ནས་ལེའུ་བཞི་བ་རྫོགས་པར་བྱས་འདུག

སྐབས་འདིར་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་དངོས་གནས་ཤར་གླིང་ནས་མཆེད་པ་རེད་དམ་ཟེར་བའི་དྲི་བ་ཞིག་ཡིད་ལ་ལྷང་ལྷང་འཁོར་ཞིང་། གལ་སྲིད་མི་རྒྱུད་དཀར་བོ་དང་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་བར་མི་ཤི་རྟ་འགྱེལ་དང་ཤ་འཁོན་ཏིས་རྩོད། ས་རྩོད་ཆུ་རྩོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲག་དྲི་བྲོ་བ་ཞིག་བྱུང་མེད་པ་ཡིན་ན། གཅིག་བྱས་ན། རྒྱབ་རྟེན་བྲག་རི་ཨ་རི་གཞུང་ལ་བྱས་པའི་མཁས་པ་དེ་ཚོས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་མཐུད་དེ་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཤར་གླིང་ནས་ཡོང་ཚུལ་ཁུངས་འདེད་དང་རྩད་གཅོད་དེ་འདྲ་བྱེད་མེད་སྲིད་ལ། དེ་བཞིན། ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོང་ཚོའི་ཕ་མེས་ཚོ་ཤར་གླིང་ནས་མཆེད་ཚུལ་སྨྲ་བར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངོ་རྒོལ་དང་ཁས་ལེན་མེད་པ་འདི་འདྲ་མིན་ཀྱང་སྲིད།         ཨིན་ཊི་ཡན་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཤར་གླིང་དུ་གཏུགས་པའི་རིགས་པའང་གཅིག་ཏུ་མི་ངེས་པར་བཞེད་ཚུལ་སྔ་མའི་རིགས་སྡོང་རྒན་འགྱེལ་པ་བཞིན་ནུས་མེད་དུ་འགྲོ་གྱིན་འགྲོ་གྱིན། བཤད་ཚུལ་གསར་བའི་རིགས་ཆར་རྗེས་ཀྱི་ཤ་མོ་བརྡོལ་བ་ལྟར་ཐོན་དང་ཐོན་བཞིན་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་ཨིན་ཊི་ཡན་དང་ཁོང་ཚོའི་ཤོག་ཁག་མཁས་པ་ཚོ་ལའང་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཤར་གླིང་ནས་མ་ཡིན་པར་ཨ་རིའི་སྐམ་གླིང་འདི་རང་ནས་བྱུང་བར་སྒྲུབ་བྱེད་ཁུངས་བཙུན་ཡིད་རྟེན་འཕེར་བ་མེད་ཐོག རང་ཡུལ་དུ་གདོད་མའི་ཕ་མེས་ཚོའི་ཀེང་རུས་དང་ཀ་ལི་སོགས་ཤུལ་ལུས་གནའ་རྫས་མ་རྙེད་པ་དང་། ཉེ་རབས་སུ་ཁ་ཤས་ཤིག་རྙེད་པ་དེ་ཚོའང་། ཨ་རི་གཞུང་གི་རྒྱབ་རྟེན་ཡོད་པའི་གནའ་རྫས་ཞིབ་འཇུག་མཁས་པའི་ཁྲོད་གདེང་འཇོག་དང་ངོས་ལེན་མ་ཐོབ་པའི་དཀའ་ངལ་ཡང་ཡོད་འདུག

བདག་གིས་ནི་དེ་སྔོན་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཔེ་ཀློག་དང་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་འགོ་རྩོམ་དུས། ཁོང་ཅག་ནི་སོག་པོ་རྩྭ་ཐང་དང་བོད་བྱང་ཤར་འབྲོག་ཐང་གི་མི་རིགས་ཞུང་ནུའུ་འམ། ཡང་ན་སྤྱང་ངམ་ཆང་གི་མི་རྒྱུད་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཞིང་། ཞུང་ནུའུ་ནི་ཆེས་སྔ་བར་གྲགས་པའི་རྒྱ་ནག་གི་དཔེ་དེབ་༼སྨྱུག་མའི་གླེགས་བམ༽་ནང་སོག་པོ་དང་། ཀན་སུའུ་ཡི་ཡུལ་ལུང་ན་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཅིང་།དྲག་པོའི་གཡུལ་འགྱེད་ལ་མཁས་ཤིང་། བཞོན་རྟ་རྐྱེན་པོ་ལ་བཅིབས་ནས་ཕྱོགས་བསྐྱོད་བྱེད་མཁན་མི་རིགས་བཙན་པོ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད་འདུག་ལ། དེ་བཞིན་ཆང་ངམ། སྤྱང་རིགས་ཀྱང་སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་རྒྱའི་རུས་བརྐོས་ཡི་གེ་ནང་རྒྱའི་ནུབ་བྱང་སྟེ་བོད་ཀྱི་བྱང་ཤར་རུ་འབྲོག་མིའི་འཚོ་བར་རོལ་བའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་དང་། དེ་ཡང་ཡུལ་ཕྱོགས་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཁ་བཀྲམས་ནས་འཚོ་སྡོད་བྱེད་པའི་འབྲོག་པའི་ཚོ་ཁག་སྤྱི་ཡི་མིང་ཞིག་མིན་ནམ་བསམས་ཤིང་། མཚོ་སྔོན་ནས་ཡར་ཕྱིན་ན་ཀན་སུའུ་དང་། དེ་ནས་ཡར་ཕྱིན་ན་སོག་ཡུལ། དེ་ནས་ཡར་ཕྱིན་ན་སེི་སྦུར་རི་ཡའི་བྱང་ཐང་ལ་སླེབས་པ་ཡིན་པས། རྟ་བཟང་བུ་བཟང་གི་གདོད་མའི་འབྲོག་པ་ཚོ་ཁག་ཅིག་ཤར་ཨེ་ཤི་ཡའི་བྱང་ཤར་གྱི་མཐའ་སྣེ་སེ་སྦུར་རི་ཡ་ལའང་སླེབས་ནས་སྦྲ་གུར་ཕུབ་ཞིང་། རྡོ་ཐབ་བཙུགས་ནས་མཚེར་ས་བཟུང་། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཨ་ལ་སི་ཀའི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་ནས་ཨ་རིའི་འབྲོག་ཐང་སོགས་ལ་སླེབས་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ཞིང་། གཅིག་བྱས་ན།མདོ་སྨད་ཀྱི་འབྲོག་ཐང་ནས་ཨ་རིའི་བྱང་འབྲོག་ཊེ་ཁོ་ཊ་བར་རིགས་རྫས་སྐྱ་ཐིག་གསལ་ལ་མ་གསལ་བ་ཞིག་འཐེན་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་སྙམ་མོ།

ཡིག་ཐོག་ལོ་རྒྱུས་མ་བྱུང་སྔོན་གྱི་མིའི་མཆེད་ཁུངས་རྩད་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་དེ་འདྲ་ལས་སླ་བོ་དང་མགོ་རྙོག་མེད་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པ་འདྲ་སྟེ། མིའི་འབྱུང་ཁུངས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ས་སྒང་རིལ་བོ་འདིའི་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོར་དེང་སྐབས་གནས་འཆའ་བའི་མི་རིགས་མ་འདྲ་བའི་མཆེད་ཁུངས་དེའང་གཅིག་ཏུ་མི་ངེས་པར། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་དང་ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ་གྱི་བཞེད་ཚུལ་ གྲུབ་མཐའ་ཁག་མི་འདྲ་བ་གཉིས་སུ་གྱེས་འདུག་ལ། བཞེད་ལུགས་སྔ་མ་ལྟར་ན་ལོ་ངོ་ཆིག་འབུམ་མ་ཟིན་ཡར་སྔོན་དུ་༼ལོ་ངོ་ཁྲི་ལྔ་ནས་དྲུག་སྔ་རོལ་དུ༽་མིའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་དོད་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཤིག་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་ཁ་གྱེས་ཏེ་ཡོ་རོབ་དང་ཤར་གླིང་སོགས་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོར་མཆེད་དེ་དེར་ཡོད་ས་གནས་གདོད་མའི་ཡ་ཐོག་འགྲོ་མི་རྩ་མེད་དུ་བཟོས་ཤུལ་ནས་གནས་ཡུལ་ཟིན་པར་འདོད་ལ། བཞེད་ཚུལ་འདིར་དེང་སྐབས་གནའ་རྫས་རིག་པ་སྨྲ་བ་ཚོས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་རྙེད་ནས་པའི་ལོ་ངོ་ས་ཡ་ཟིན་པའི་ཡ་ཐོག་ཀེང་རུས་དང་ཤར་གླིང་དང་ཡོ་རོབ་ནས་རྙེད་པའི་ཡ་ཐོག་མིའི་ཀེང་རུས་དང་ཀ་ལི་སོགས་ལ་བརྟག་དཔྱད་དང་ཞིབ་བསྡུར། སྐྱེས་ཁམས་རིག་པས་རིགས་རྫས་སྐུད་ཐག་ཕྲ་མོ་ཊེ་འན་ཨེད་ཐོ་གཏུགས་དང་ཁུངས་འདེད་བྱས་ནས་ར་སྤྲོད་ཡིད་རྟེན་འཕེར་བ་རྙེིད་ཡོད་འདུག་ལ། གྲུབ་མཐའ་འདིའི་རྗེས་འཇུག་ཀྱང་མང་ཤོས་ཡིན་འདུག།

བཞེད་ཚུལ་ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཉིས་ཙམ་གྱི་སྔོན་དུ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་དུ་ཡ་ཐོག་སྤྲ་མི་མི་རུ་ཡོངས་སུ་མ་འགྱུར་གོང་རང་ཡུལ་ནས་ཁ་གྱེས་ཏེ་ཤར་གླིང་དང་ཡོ་རོབ་རོགས་ལ་མཆེད་ནས་ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་རིམ་གྱིས་སྤྲ་མི་མིའི་རྣམ་པར་བྱུང་བར་སྨྲ་ལ། བཞེད་ཚུལ་ཕྱི་མ་འདི་ཨིན་ཊི་ཡན་མི་རིགས་མཆེད་ཁུངས་ཀྱི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་ཞིང་། ལོ་ཚིགས་མ་གཏོགས་བོད་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་བཞེད་སྟངས་དང་མཐུན་པའི་ཆ་འདུག་ལ། འབྱུང་ཁམས་ཚན་རིག་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཕྱི་མོར་འབོད་པའི་བརྡར་ཝུན་གྱི་གསུང་རྩོམ་༼སྐྱེ་དངོས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས། ༽་ནང་ “''In the future…………..much light will be thrown on the origin of man and his history”''ཞེས་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་དང་མིའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ལ་འབྱུང་འགྱུར་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསུངས་འདུག་ལ། སྐད་ཆ་དེ་ནི་༡༨༥༩་ལོར་ཐོན་པ་ཞིག་དང་། གལ་སྲིད་མ་ནི་བཀའ་འབུམ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་སུ་མཛད་པ་ཡིན་ན། བོད་མིས་རང་རིགས་སྤྲ་མི་ལས་བྱུང་ཚུལ་གྱི་སྐྱ་ཐིག་རགས་པ་ཞིག་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ་ནས་མི་ལོ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ་རང་བྱུང་ཚན་རིག་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་གིས་མི་ནི་སྤྲ་མི་ལས་བྱུང་བའི་སྐོར་ལ་གཞི་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་འདུག་ལ། བརྡར་ཝུན་གྱི ་༼སྐྱེ་དངོས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས༽་པར་ཏུ་བཏབ་ནས་ལོ་ངོ་བཞིའི་རྗེས་སྟེ་༡༨༦༣་ལོར་ཁོང་གི་ལྟ་གྲུབ་སྲུང་མཁན་སྒོ་ཁྱི་བཙན་པོ་རུ་འབོད་ཅིང་། མིའི་ལུས་ཁམས་གྲུབ་སྟངས་རིག་པ་སྨྲ་བ་སྐུ་ཞབས་ ཐོ་མ་སི ཧན་རེ ཧ་སུ་ལེ ་ཡིས་སྤྲ་མི་དང་མི་མཆེད་ཁུངས་གཅིག་ཡིན་ཚུལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་ ༼སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནང་མིའི་གནས་བབས་སྐོར་ལ་དཔང་རྟགས༽་ ཞེས་པ་པར་སྐྲུན་བྱས་ནས་སྤྲ་ལས་མི་བྱུང་བའི་རིག་པ་སྨྲ་བའི་མཁས་པའི་དེད་དཔོན་གྱི་ཆོ་ལོ་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཁོང་གིས་བཞེས་འདུག

བོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་རྩོམ་རིག་གི་གླེགས་བམ་ཁྲོད་སྔ་མོ་ནས་ཡི་གེར་འཁོད་ཡོད་པའི་བོད་མི་གདུང་དྲུག་སྤྲ་མི་ལས་བྱུང་བའི་བཤད་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞིག་གྷི་རིག་དང་ལ་ཏིན་གྱི་དཔེ་ཆ་རྙིང་བ་དེ་འདྲའི་ནང་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཁས་པ་དེ་ཚོས་ཧབ་ཐོབ་རྒྱག་བཞིན་མིའི་བྱུང་རབས་ཀྱི་ཚན་རིག་གི་ཆུ་འགོ་ལྟ་བུར་བགྲང་ནས་དེ་ལ་འགྲེལ་ཆེན་འགྲེལ་ཆུང་པོ་ཏི་བརྒྱ་ཕྲག་ལོངས་བ་བརྩམས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཧ་སུ་ལེའི་༼སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནང་མིའི་གནས་བབས་སྐོར་ལ་དཔང་རྟགས༽ དང་བརྡར་ཝུན་གྱི་བརྩམས་ཆོས་སྐད་གྲགས་ཅན་གཞན་ཞིག་སྟེ་༼མིའི་བྱུང་བ༽་ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་གླེགས་བམ་ནང་སྐད་གསེང་མཐོན་པོས་ལུང་འདྲེན་བྱས་ནས་ངོ་མཚར་བའི་ཆེ་བསྟོད་ཕུལ་ཡོད་པ་ཁ་ཚོན་བཅད་ནས་བཤད་ཆོག།

འོན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར།་བོད་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་བཤད་སྟངས་དེ་ད་དུང་ཡང་ལྷ་སྒྲུང་དུ་གདགས་ནས་ཟུར་འདེད་དང་། ཁེར་རྐྱང་། སྣང་མེད་དུ་བཞག་ཡོད་པ་ནི། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟོག་གེ་བ་དང་ཁོང་ཚོའི་རྗེས་འབྲངས་བ་ཚོས་རང་གི་རིག་གནས་ལ་ཚན་རིག་ཟེར་བའི་མིང་རྫིག་པོ་ཞིག་བཏགས་ཞིང་། དེ་ནི་བདེན་རྫུན་གྱིན་ཁྲུན་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་མ་འཁྱོག་ཚངས་ཐིག་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་གཞན་གྱི་རིག་གནས་ཀྱི་རིང་ཐུང་དང་མཐོ་དམན་ཀྱང་ཐིག་ཤིང་དེའི་ངོར་ཚད་འཇལ་བྱེད་ལ། ང་ཚོས་ཀྱང་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་རང་གི་རིགས་པ་ས་ལ་བརྡབ་བས་ཀྱང་ཡིན་ལ། དེ་བས་ཀྱང་། རིགས་པ་འདོན་པ་པོ་གང་ཟག་གམ་མི་རིགས་དེའི་ཤ་མདོག་ཅི་ཞིག་ཡིན་པ་ལའང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཞིག་མིན་པས། བོད་ཀྱི་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་གཉིས་འཛམ་གླིང་མིའི་རིགས་བྱུང་འཕེལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བཞུགས་གྲལ་དུ་སྙེག་པའི་དུས་ཤིག་འཆར་སྲིད་དམ། གཅིག་བྱས་ན་དེ་འདྲའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཤར་སྲིད་ནའང་ཐང་།

དེ་ནས། ངེད་ཅག་མེས་པོ་གོང་མ་ཚོའི་ངག་རྒྱུན་ན་ཡོད་པའི་མི་དྲེད་དང་གངས་སེང་། ཁྱུང་ཆེན་དང་འབྲུག་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལའང་རང་བཞིན་གྱིས་བསམ་བློ་ཞིག་འཁོར་ཞིང་། གདོད་མའི་སེམས་ཅན་དེ་ཚོ་ངེད་ཅག་གི་ཡབ་མེས་སྔོན་མ་དེ་རྣམས་དང་དུས་ཐོག་གཅིག་ལ་གངས་རི་རྭ་བས་བསྐོར་བའི་གནའ་བོའི་བོད་ཡུལ་དེར་ཁོར་ཡུག་གཅིག་ནང་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་རི་དྭགས་དང་འདབ་ཆགས་ལོས་ཡིན་སྙམ་ཞིང་། དུས་འགྱུར་ཀྱི་ཁུག་པ་ཆེན་པོ་རེ་རེ་ནས་གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོའི་བརྡབ་གསིག་ཁྲོད་འཚོ་བྱེད་ཁོར་ཡུག་གི་མཐུན་རྐྱེན་འཁྲུག་པ་དང་ལྷན་རིགས་རྒྱུད་རྩ་སྟོངས་སུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནམ་བསམ་ཞིང་། ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་ན། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ཁ་བའི་འཁྱག་རོམ་གྱི་འོག་གམ། གངས་རིའི་རྟིང་ངམ། མཚོ་ཡི་ཞབས་སམ། ཡང་ན། དུས་བཞིར་གྲང་རླུང་འུར་འུར་ལྡང་བའི་བྱང་ཐང་གི་ས་འོག་ནས་བོད་པ་གནའ་རྫས་ཞིབ་འཇུག་པ་དེ་འདྲས་གངས་སེང་གི་རུས་ལྷག་དང་། འབྲུག་དང་ཁྱུང་ཆེན་མི་དྲེད་ཀྱི་ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་རྙེད་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཟིན་ཐོར་འགོད་པའི་དུས་ཤིག་ཀྱང་ཡོད་རེ་སྙམ་ཞིང་། དེ་དུས། སྙན་ངག་པ་དེ་འདྲས། གངས་ཀྱི་སེང་གེ་ཁ་བའི་གཏིང་ལ་ཉལ།། སྒྲོ་བཏགས་མ་ལགས་ཨ་ཕོས་མངོན་སུམ་མཇལ།། ཞེས་སེང་རུས་དང་ཁྱུང་རུས་འབྲུག་རུས་མི་དྲེད་ཀྱི་རུས་པ་ལོ་ངོ་ཁྲི་ཁྲག་མང་པོ་ཟིན་པ་དེ་འདྲ་ལག་ཏུ་བླངས་ནས་གདུང་དམར་བོད་ཀྱི་ཡབ་མེས་ཚོའི་ཕྱོགས་ལ་དད་པའི་མིག་ཆུ་ཁྲུམ་ཁྲུམ་གཏོང་ཞིང་སྐྱོ་བའི་གདུང་འབོད་ཤུབ་ཤུབ་བཟློ་བའི་དུས་ཤིག་ཀྱང་འཆར་ན་ཐང་ཞེས་རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ་རུ་འབོད་པ་ནས་འདུ་འཛི་རྦ་ཀློང་རབ་ཏུ་འཁྲིག་པའི་ནེའུ་གཡོར་ཁུ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རང་ཤག་གཡར་མའི་ཕུག་པ་ནས་༢༠༡༠།༩།༢༨ཉིན་རྗོགས་པར་སྦྱར་བ་དགེའོ།།

སྔོན་བྱོན་ལོ་པཎ་མཁའ་ལྡིང་གཤོག་རླབས་དུས་མཐའི་བདག་འདྲ་སྦྲང་འཕུར་ཙམ་ཡང་འེ་རེད་ལགས།།

མེས་པོའི་ལྗགས་རྩོམ་གངས་ཀྱི་ཀླུང་ཆེན་བདག་གི་འདི་འདྲ་འདམ་བུའི་ཆུ་རྙོག་རེད་དམ་ཅི།།

ཕ་སྐད་དྭངས་མར་ཆུང་ནས་འདྲིས་པའི་བརྩེ་དུང་ཟབ་མོ་གཞན་སྐད་གཡོན་མས་མ་འཕྲོག་པར།།

ཐོན་མིས་གནང་བའི་ངག་གི་གཏན་གྲོགས་ཀ་མད་སུམ་ཅུར་དགའ་བ་མཚོན་ཕྱིར་ངས་འདི་བྲིས།།

2010 Sep 29  

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡    རིགས་རྫས།    DNA

༢ ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་བཞེད་ཚུལ།     Out of Africa Model

༣   ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ་གྱི་བཞེད་ཚུལ །   Multiregional Continuity Model

༤ བརྡར་ཝུན།     Charles Darwin

༥  ༼སྐྱེ་དངོས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས།༽  Origin of Species 

༦ ཐོ་མ་སི ཧན་རེ ཧ་སུ་ལེ།     Thomas Henry Huxley

༧ ༼སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནང་མིའི་གནས་བབས་སྐོར་ལ་དཔང་རྟགས། ༽    Evidence as to Man’s Place in Nature

༧༨     The Descent of Man     མིའི་བྱུང་བ།   

'''ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་ཐོར་བུ། ༼༡ ༽'''

'''༢༠༡༡་ལོའི་ཟླ་༢་པའི་ཚེས་༤་ཉིན་སྤེལ།'''

ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ནགས་ཀློང་གི་སྤྲ་མི་དགུ་རི་ལ་དང་མཆིམས་ཕན་ཛེ། ཤར་གླིང་མ་ལི་ཞི་ཡ་དང་ཧིན་རྡུ་ཉི་ཞི་ཡའི་ནགས་ཚལ་གྱི་སྤྲ་མི་ཨོ་རིང་ག་བརྟན་སོགས་མིའི་ཤ་ཚུགས་དང་ཆེར་འདྲ་བའི་སྤྲ་རྣམས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས། སྲོག་ཆགས་ཚན་རིག་ལ་མཁས་བ་དང་རིགས་རྒྱུན་རྡུལ་རྫས་ཡི་བརྟག་དཔྱད་ནི་མི་དགོས་་པར། ཁོང་ཚོ་ནི་ངེད་ཅག་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་དང་རིགས་རྒྱུད་བར་ཐག་ཧ་ཅང་ཉེ་བོ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་ངང་གིས་སླེབས་ཤིང་། ཁོང་ཚོའི་ཤ་ཚུགས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལས་འུ་ཅག་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱང་ཁོང་ཚོ་དང་འདྲ་བའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ལས་ལོགས་སུ་ཆད་པ་མིན་ནམ་སྙམ་པའི་རིགས་པ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་རྙེད་ནའང་།སྔོན་ཚེ་བོད་ཀྱི་སྨྱུག་ཐོགས་པ་དག་གིས་༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་དང་༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽། ཕྱིས་སུ་༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽་སོགས་མཛད་དུས། བོད་པ་རྩོམ་པ་པོ་དེ་དག་གིས་མིའི་ཚུགས་ཀ་དང་ཆེར་འདྲ་བའི་སྤྲ་དེ་འདྲ་དངོས་སུ་མཐོང་བའམ།ཡང་ན་སྤྲ་མ་མའི་ཀེང་རུས་དང་མགོ་སྐོགས་ཀྱི་གཏེར་རུས་འགྱུར་རྡོ་རྙེད་སོན་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་མ་མཆིས་ཤིང་། དེ་བཞིན་དུ། སྐབས་དེར་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བོད་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱ་དཀར་ནག་དང་། སོག་པོ་དྲི་གུ་སོགས་ཀྱི་ཡིག་ཐོག་བསྟན་བཅོས་དང་ངག་རྒྱུན་གང་རུང་ནའང་། ཁོང་ཚོའི་མི་རིགས་སམ། ཡང་ན་ས་སྒང་རིལ་བོ་འདིའི་ངོས་ཀྱི་མིའི་རིགས་སྤྱི་བྱིངས་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་ལས་མཆེད་པའི་བཤད་རྒྱུན་ནི་ཡོད་ཚོད་མི་འདུག་པས། རང་རིགས་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་གྱི་རིགས་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་བཤད་སྟངས་དེ། བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་པོ་དེ་དག་གིས་གསར་མཛད་དགོངས་པ་ཞིག་དང་། མི་རིགས་གཞན་གྱི་རིག་གཞུང་ལས་ཚུར་བླངས་ཤིག་མ་ཡིན་པར། གདོད་ནས་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཡིག་ཐོག་ལ་བཀོད་པ་ཞིག་རེད་སྙམ་ལ། སྤྲེལ་ལས་མི་ཆད་པའི་བྱུང་བ་ཡིག་ཐོག་ལ་སྔ་ཤོས་ཀྱང་བོད་པའི་ངག་རྒྱུན་དེ་ཡིན་པར་སྣང་།

དེ་བས་ཀྱང་དེ་ནི་ངག་རྒྱུན་ཞིག་ཡིན་པ་ནི། ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་དང་༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽། ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽་ན་ཡ་ཐོག་བོད་མིའི་སྤྲེལ་སྲིན་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་བྱུང་རབས་འཆད་པའི་སྐབས་སུ། བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་དགོངས་གཞི་དངོས་ཏེ ། བོད་གངས་ཅན་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང་ཡིན་ཚུལ་དང་ཚུལ་དེ་ཅི་ལྟར་ཡིན་པ། བོད་མིའི་རྒྱུད་ལ་སྙིང་རྗེའི་ལྷ་མཆོག་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཅི་འདྲ་ཞུགས་ཡོད་པའི་སྐོར་ཡིན་ཞིང་། རྩོམ་པ་པོ་དེ་དག་གིས་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་དང་། རིགས་པའི་ངར་ཁ་ཡང་དེའི་ཕྱོགས་ལ་སྤྱད་འདུག་པ་དང་། སྐབས་དེར་བོད་མི་རིགས་ནི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་ཁོང་གི་བཟང་བོའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྗེས་སུ་ཤར་བསྐྱོད་དང་། རྩོམ་པ་པོ་དེ་དག་གིས་བརྩེ་དུང་དང་དགའ་བའི་ཕུད་ཀྱང་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཡོ་བ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས། རང་རེའི་མེས་པོའི་བྱུང་བ་དེར་དུད་འགྲོའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མོ་ཞིག་ལས་བརྒྱུད་པའི་འབྲེལ་ཐག་ཅིག་མི་དགོས་བར། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཉག་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཐད་ཀར་བྱུང་བར་བྱས་ནའང་ཆོག་མོད། དེ་ལྟར་མ་བགྱིད་པར། སངས་རྒྱས་ཤཀྱྰ་ཐུབ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁ་མའི་ཞལ་ཆེམས་དང་།འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་དང་ནུས་མཐུ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་བཞེད་སོགས་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མོའི་ངག་རྒྱུན་ཞིག་ལ་བརྒྱུས་ནས་བོད་གངས་ཅན་ཏུ་འཇུག་པར་བྱས་པ་དེས། བོད་ཀྱི་མི་རྒྱུད་སྤྲེལ་སྲིན་ལས་ཆད་པའི་བཤད་རྒྱུན་ཞིག སྐབས་དེ་ཤད་ནས་གཡོལ་ཏུ་མི་བཏུབ་པར་བོད་མིའི་ཁ་རྒྱུན་ན་ཆད་པ་མེད་པར་གནས་ཤིང་། བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཤེས་རྟོགས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་འདུག

༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་[༡]སྟོད་ཆའི་ལེའུ་སོ་བཞི་བ་སྟེ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་བོད་མི་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བར་བསྟན་པའི་ལེའུ་དང་། ༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མའི༽[༢]་ཟང་ཟིང་གིས་བཏུལ་བའི་ལེའུ། ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽[༣]་གི་བོད་ཀྱི་མི་རྒྱུད་སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མོ་ནས་ཆད་པའི་སྐོར་ཞེས་པའི་ལེའུ་སོགས་ལ་ཞིབ་བལྟ་བྱེད་དུས། བོད་མིའི་མཆེད་ཁུངས་སྤྲེལ་གྱི་རིགས་ཡིན་པ་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད་པ་རྩོད་མེད་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ལ། མཆེད་རིམ་དེའང་སྤྲེལ་གྱི་གནས་རིམ་ནས་སྤྲ་མ་མིའི་གནས་བབས་ལ་ཆད་པ། ཁ་ཟས་ཀྱང་ཐོག་མའི་དུས་རི་སྐྱེས་ཤིང་ཏོག་དང་སྲོགས་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་ལ་བསྟེན་པ། དེ་ནས་རིགས་རྒྱུད་མང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་བརྟེན་རི་སྐྱེས་ཤིང་འབྲས་ཟད་ཅིང་ཉུང་དུ་ཕྱིན་རྐྱེན་ཡ་ཐོག་ནགས་ཚལ་ནས་ཕྱིར་ཐོན་ཏེ་ཁ་ཟས་གཞན་པའི་རིགས་འཚོལ་སྙེག་བྱས་པ། མཐར་རང་གི་རྣམ་དཔྱོད་དང་རྩོལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་གཤིས་བཟང་བའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ནས་འབྲུ་བཏབ་པ་དང་ཐང་དུ་གནས་སྤོ་བགྱིད་དེ་སྡོད་ཁང་དང་མཁར་བརྩིགས་པ་སོགས་ལོ་ངོ་ས་ཡ་དུ་མའི་དུས་ཡུན་ནང་འབྱུང་འཕེལ་ལོ་རྒྱུས་རིང་མོ་ཞིག་ལེའུ་ཐུང་བ་རེའི་ནང་སྐྱ་ཐིག་ཙམ་གསལ་འདུག་ལ། དེ་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རིག་པའི་ལམ་ནས་ཀྱང་དཔྱད་རིན་དང་བལྟ་རིན་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་འདུག

ཕྱི་རྒྱལ་བ་སྤྲེལ་གྱི་རིགས་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་ཉམས་ཞིབ་པ་ཚོས་ཞི་མི་དང་ནགས་བྱི་ཡི་གཟུགས་བོངས་ལྟར་ཆུང་བའི་ཡ་ཐོག་དམའ་རིམ་སྲོག་ཆགས་ Bush Babies, Lorises, Tarsiers, Lemurs ་སོགས་ཀྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནས་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༣༤་ཙམ་གྱི་སྔ་རོལ་ཏུ་ད་ཡོད་སྤྲེའུ་རིགས་རྒྱུད་ལོགས་སུ་ཆད་དེ་རིམ་གྱིས་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བར་བཤད་ལ། སྤྲེལ་གྱི་རིགས་རྒྱུད་ཆད་ཡོང་སའི་གདོད་མའི་སྲོགས་ཆགས་དེ་འདི་རེད་ཅེས་ད་བར་དུ་ཚན་རིག་པ་སུས་ཀྱང་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ཐུབ མི་འདུག་ལ། མ་འོངས་བར་ཡང་ཁ་ཚོན་གཅོད་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ཡིན་ནའང་། ད་བར་ཤུལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཡོད་པའི་ཡ་ཐོག་དམའ་རིམ་སྲོག་ཆགས་ཁྲོད། ཊར་སེའར Tarsier ་ཞེས་པའི་མིག་རིལ་ཤེལ་སྒོང་དང་འདྲ་བ་དེར་སྲོག་ཆགས་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཕུང་བོའི་གྲུབ་ཚུལ་སྤྲེའུ་དང་མཚུངས་ཆོས་མང་བོ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན། སྲོག་ཆགས་འཕེལ་འགྱུར་ལྗོན་ཤིང་སྟེང་སྤྲེའུ་དང་རིགས་རྒྱུད་བར་ཐག་ཉེ་ཤོས་དང་། མཆེད་ཁུངས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཚོད་དཔག་ཀྱང་བྱེད།

འོན་ཏེ། མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་ཉམས་ཞིབ་པས་སྤྲེའུ་འབྱུང་ཁུངས་དང་འབྱུང་རིམ་ཐད་དོ་སྣང་དེ་ཙམ་མི་བྱེད་པར། མིའི་རིགས་ནམ་ཞིག་ལ་ཅི་ལྟར་གང་ལས་བྱུང་བའི་སྐོར་ལ་ཆེད་དམིགས་རྩད་ཞིབ་དང་དཔྱད་པ་བྱེད་དེ། ཁོང་ཚོའི་ལུགས་ལ། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༧་ཙམ་གྱི་གོང་དུ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་གི་ཤར་རྒྱུད་དུ་རྔ་རྡུམ་སུག་བཞི་སྤྲ་ཡི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ནས་རྐང་བ་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་ཐུབ་པའི་སྤྲ་མ་མིའི་རིགས་རྒྱུད་ལོགས་སུ་ཆད་པར་བཤད་ལ། [༤] ཁྲག་རྒྱུན་བརྟག་དཔྱད་ཚན་རིག་པས་ཚིག་ཐག་ཆོད་པོའི་ངང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་སྤྲ་མི་མཆིམས་ཕན་ཛེ་ ནི་དེང་འཛམ་གླིང་འདིར་ཤུལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཡོད་པའི་སྤྲ་ཡི་ཁྲོད་ངེད་ཅག་མིའི་རིགས་དང་ཁྲག་རྒྱུན་ཉེ་ཤོས་དང་། ལོ་ངོ་ས་ཡ་བདུན་ཙམ་གྱི་གོང་དུ་མིའི་ཡ་ཐོག་མེས་པོ་དང་སྤྲ་སུག་བཞི་མཆིམས་ཕན་ཛེ་གཉིས་ཁྱིམ་རྒྱུད་གཅིག་ནས་རིགས་རྒྱུད་སོ་སོར་གྱེས་པའི་ཁུངས་སྐྱེལ་བྱེད།

མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་ རི་ཆར་སྒྲི ལི་ཁེ་ མཆོག་གིས་མིའི་ཡ་ཐོག་མེས་པོ་སྤྲ་མ་མི་དེ་རྣམས་ནང་ཚན་རིགས་མ་འདྲ་བ་མ་མཐའ་ཡང་དྲུག་ཙམ་དང་། གཅིག་བྱས་ན་དེའི་ཉིས་ལྡབ་ཀྱང་བྱུང་ཡོད་པའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ལ། སྤྲ་མ་མི་དེ་རྣམས་མི་དང་འདྲ་བར་རྐང་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་བ་ཡིན་ཡང་། གཤིས་སྤྱོད་དང་ཁ་ཟས། སོའི་གྲུབ་ཚུལ་དང་ཀླད་པའི་ཤོང་ཚད། རུས་སྒྲོམ་གྱི་གྲུབ་སྟངས་སོགས་སྤྲ་དང་ཆེར་འདྲ་བ་ལས་མི་དང་འདྲ་བའི་ཆ་ཉུང་བ་ཡིན་འདུག

དེ་ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་ངོ་ས་༥་ཙམ་གྱི་དུས་ཡུན་ཁྲོད་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་མཁན་དེ་རྣམས་སྐབས་དེའི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་མཐུན་རྐྱེན་དང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཡུལ་ལུང་གི་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་འཚམས་པར་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་ཞིང་། མཐར་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་ཀྱི་རིགས་མང་ཆེ་བ་ཤུལ་རྒྱུན་ཆད་འདུག་ཀྱང་། དེ་ཚོའི་ཁྲོད་ཀྱི་རིགས་གཅིག་བར་བརྒལ་གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་། ཁོར་ཡུག་གི་བརྡབ་གསིག་ཛ་དྲག་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་ཐུབ་ཏེ། མིའི་འཕེལ་རིམ་གྱི་ལམ་དུ་མུ་མཐུད་མདུན་བསྐྱོད་བྱེད་ཐུབ་འདུག

ལོ་ཚད་ས་ཡ་༤ .༤་ཅན་གྱི་ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་ཨའར་སྡེ་དང་། ལོ་ཚད་ས་ཡ་༣.༢་ཅན་གྱི་ཀེང་རུས་ལོ་སེ ། ལོ་ཚད་ས་ཡ་༢.༥་ཅན་གྱི་ཐོང་བུའི་ཀ་ལི་སོགས་ནི་མིའི་མེས་པོ་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་མཁན་དེ་ཚོའི་ཚབ་མཚོན་གྱི་འགྱུར་རྡོའི་དཔང་རྟགས་ཚད་འཕེར་དང་མིའི་རིགས་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བ་མཁས་པའི་ཁྲོད་ཚད་མཐོའི་གདེངས་འཇོག་ཐོབ་མཁན་གྱི་གྲས་ཡིན་འདུག། [༥]

ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཉིས་ཙམ་གྱི་སྔ་རོལ་ནི་མིའི་འཕེལ་རིམ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཀྱོགས་མཚམས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་འདུག་སྟེ། སྐབས་དེ་ཚོད་ཅིག་ལ་ཀླད་པའི་ཤོང་ཚད་དང་ཤེས་རྒྱ། རྡོ་ཆས་ལག་ཆ་བཟོ་རྩལ།ཕུང་པོའི་གྲུབ་ཚུལ་སོགས་མིའི་ཁྱད་ཆོས་མང་བར་ལྡན་པའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ ཞེས་པའི་རིགས་རྒྱུད་དེ་བྱུང་འདུག་ལ། དེ་ནི་སྤྲ་ཡི་ཁྱད་ཆོས་མང་བ་ལྡན་པའི་སྤྲ་མ་མིའི་ས་མཚམས་ལས་བརྒལ་ཏེ། མིའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ཆེར་ལྡན་ཞིང་། མི་ཞེས་པའི་མིང་གི་ཐ་སྙད་སྦྱར་རུང་བའི་གནས་བབས་ལ་སླེབས་ཡོད་འདུག [༦]

༡༩༨༤ ་ལོར་ཏུར་ཀ་ན་མཚོ་འགྲམ་དུ་རྙེད་པའི་གཏེར་འགྱུར་ཀེང་རུས་ བུ་ཆུང་ཏུར་ཀ་ན་ནི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན་འདུག་ལ། འགྱུར་རྡོ་དེའི་ལོ་ཚད་ནི་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༡.༥ ཙམ་དང་། བུ་ཆུང་ཏུར་ཀ་ནའི་ཀླད་པའི་ཤོང་ཚད་དང་རུས་སྒྲོམ་གྲུབ་སྟངས་སོགས་དེང་རབས་མིའི་ཆུ་ཚད་ལ་ཉེ་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག   རི་ཆར་སྒྲི ལི་ཁེ་ མཆོག་གིས་ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་༼མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས། ༽་ཞེས་པའི་ཀླད་ཀྱི་གཏམ་ནང་། “འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་རིགས་ནི་མེ་ལག་ལེན་བྱེད་མཁན་ཐོག་མ་དང་། དམར་ཟས་ཐོབ་ཆེད་རྔོན་རྒྱག་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་མཁན་ཐོག་མ།དེང་རབས་མི་ལྟར་རྒྱུག་རྩལ་ལྡན་མཁན་ཐོག་མ། ཀླད་པའི་ནང་སྔོན་འཆར་གདིང་དེ་རྡོ་ཆས་ཡོ་བྱེད་བཟོ་མཁན་ཐོག་མ། རང་ཡུལ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་གླིང་ནས་ཕྱི་ཡུལ་སྙེག་མཁན་ཐོག་མ་དང་། འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ལ་ཚད་ངེས་ཅན་གྱི་སྐད་བརྡ་ཡོད་མིན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁ་ཚོན་གཅོད་དཀའ་ཡང་། ཁུངས་སྣེ་ཁ་ཤས་ལས་སྐད་ཆ་བཤད་ཤེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་མཆིས” ་གསུངས་འདུག

འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་བྱང་དུ་ཡོ་རོབ་དང་ཤར་ཏུ་ཨེ་ཤི་ཡའི་རྒྱག་ནག་བར་སླེབས་ཡོད་འདུག་ལ། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་འགོ་སྟོད་དུ་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིན་ཉེ་མཐའི་འབྲུག་རུས་རི་བོའི་བྲག་ཕུག་ནས་རྙེད་པའི་པེ་ཁིན་མིའི་འགྱུར་རྡོ་དང་། དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་སྨད་དུ་ཧིན་རྡུ་ཉི་ཞི་ཡའི་རྒྱལ་ཁོངས་འཇའ་བ་ནས་རྙེད་པའི་འཇའ་བ་མིའི་འགྱུར་རྡོ་སོགས་ནི་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་་ནས་མཆེད་ཡོང་བའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་དང་། ཉེ་བའི་ཆར་འཇོར་རྗི་ཡའི་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཅིག་དང་འབུམ་བརྒྱད་ལ་ཉེ་བའི་ལོ་ཚད་ཡིན་པའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོ་ཞིག་རྙེད་ཡོད་པ། ད་བར་ཨེ་ཞི་ཡའི་ཡུལ་ལུང་ནང་རྙེད་སོན་བྱུང་བའི་མིའི་འགྱུར་རྡོ་རྙིང་ཤོས་ཡིན་འདུག་ལ། གསར་རྙེད་འགྱུར་རྡོ་དེས་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་ཐད་ཡང་བསྐྱར་བསམ་གཞིགས་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཀྱང་བཟོས་ཡོད་འདུག

མཐར། ངེད་ཅག་དེང་རབས་མཛངས་མིའི ་བྱུང་བ་ནི་མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་མཁས་པའི་ཁྲོད་རྩོད་གླེང་ཅན་གྱི་ལེའུ་ཞིག་དང་། ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ དང་ཉེ་བའི་ཆར་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་གྱི་འདོད་ཚུལ་གྲུབ་མཐའ་ཆེ་ཁག་གཉིས་སུ་གྱེས་ཡོད་ལ། སྔ་མ་ལྟར་ན། ད་སྔོན་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢་ཡས་མས་དེར་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་རང་ཡུལ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་ཨེ་ཞི་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་སོགས་ལའང་མཆེད་དེ། འཚོ་གནས་ཁོར་ཡུག་དང་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་རང་གཤིས་མི་འདྲ་བའི་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ནང་རིམ་གྱིས་རིགས་རྒྱུད་བསྲེས་སྤེལ་དང་།ཡུལ་སོ་སོའི་རང་བྱུང་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་མཐུན་པར་དེང་རབས་མི་ལ་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བར་བཤད་ལ།

འདོད་ཚུལ་ཕྱི་མ་ལྟར་ན། མི་ལོ་ཆིག་འབུམ་ཕྱེད་ནས་ཉིས་འབུམ་སྔོན་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་རུ་དེང་རབས་མཛངས་མིའི་རིགས་རྒྱུད་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བའི་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། ཕྱིས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནང་དེང་རབས་མཛངས་མིའི་གདུང་རྒྱུད་ཤར་གླིང་ཨེ་ཤི་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་སོགས་ལའང་རིམ་གྱིས་མཆེད་དེ། ཡུལ་དེ་དག་ནང་གི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་བུ་རྒྱུན་བཅད་ཤུལ་དུ་ད་སྔོན་ལོ་ངོ་ལྔ་ཁྲི་ནས་དྲུག་ཁྲི་ཡས་མས་སུ་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ནང་བཙན་ས་ཟིན་པར་འདོད་ལ། འདོད་ཚུལ་དེའི་རྒྱབ་རྟེན་ནི། ད་སྔ་ཕན་ཆད་དེང་རབས་མིའི་རུས་པའི་འགྱུར་རྡོ་རྙིང་ཤོས་ཨ་ཧླུ་རི་ཀ་ལས་གླིང་གཞན་དུ་མ་རྙེད་པ། དེང་རབས་མིའི་ལུས་ཕུང་ནང་ཡོ་རོབ་དང་ཨེ་ཤི་ཡའི་ནང་དུ་བུ་རྒྱུན་ཆད་ཟིན་པའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་ཁྲག་རྒྱུན་རྫས་རྡུལ་བསྲེས་སྤེལ་མངོན་གསལ་མ་རྙེད་པ། དེང་རབས་མིའི་ལུས་པོའི་ཕྲ་ཕུང་ནང་གི་མ་ནས་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་རིགས་རྫས་སྨིན་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཟེར་བ་རིགས་འདྲ་ཡིན་པར་མ་ཟད། མ་བརྒྱུད་རྫས་རྡུལ་དེའི་མཆེད་ཁུངས་ལོ་ངོ་ཆིག་འབུམ་ཕྱེད་སྔོན་གྱི་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་བསྐྱེད་མ་ཞིག་ལ་ཁུངས་གཏུགས་བྱས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཡིན།

2011 Feb 4    

ཐ་སྙད་ཤན་སྦྱར་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡   སྤྲ་མི་དགུ་རི་ལ།  Gorilla

༢  སྤྲ་མི་མཆིམས་ཕན་ཛེ།   Chimpanzee 

༣ སྤྲ་མི་ཨོ་རིང་ག་བརྟན།   Orangutan

༤ རི་ཆར་སྒྲི     ལི་ཁེ།   Richard Leakey

༥ ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་   ཨའར་སྡེ།   Ardi

༦ ཐོང་བུའི་ཀ་ལི།  Taung Child

༧  ཀེང་རུས་ལོ་སེ།  Lucy

༨འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས།  Homo erectus

༩  བུ་ཆུང་ཏུར་ཀ་ན།   Turkana Boy

༡༠ ༼མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་༽     The Origin of Humankind

༡༡   པེ་ཁིན་མིའི་འགྱུར་རྡོ།   Peking Man

༡༢  འཇའ་བ་མིའི་འགྱུར་རྡོ།    Java Man

༡༣ དེང་རབས་མཛངས་མི།    Homo sapiens

༡༤  ཡུལ་ལུང་སོ་སོ་ནས་བྱུང་འཕེལ་གྱི་བཞེད་ཚུལ།         Multiregional Continuity Theory 

༡༥   ཉེ་བའི་ཆར་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་མཆེད་ཐོན་ གྱི་བཞེད་ཚུལ།      Recent “Out of Africa” Theory 

༡༦ རིགས་རྫས་སྨིན་རྡུལ་ཕྲ་མོ།     Mt.DNA                  

'''ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་སྐོར་ལ་བསམ་གཞིགས་ཐོར་བུ། ༼༢ ༽'''

'''༢༠༡༡་ལོའི་ཟླ་༢་པའི་ཚེས་༤་ཉིན་སྤེལ།'''

འགྲོ་མིའི་མཆེད་ཁུངས་དེ། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ཁོ་ན་ལས་ཤར་གླིང་ཨེ་ཞི་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་སོགས་ལ་རྩད་གཅོད་དང་ཚོད་དཔག་བྱེད་མཁན་མེད་པ་ནི་མིན་ཡང་། ༡༨༧༡་ལོར་པར་སྐྲུན་བགྱིས་པའི་༼མིའི་བྱུང་བ ༽་ཞེས་པའི་གླེགས་བམ་ནང་། སྐྱེས་ཁམས་ཚན་རིག་པ་ཆེན་མོ་ཊར་ཝུན་གྱིས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནི་མིའི་མཆེད་ཁུངས་ཡིན་པ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ལུང་བསྟན་ཕེབས་པ་ལ་བརྟེན།དུས་རབས་གོང་མའི་སྟོད་ནས་མིའི་མེས་པོའི་གཏེར་རུས་འགྱུར་རྡོ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་དུ་རྩད་གཅོད་བྱེད་མཁན་ཐོག་མིའི་གྲས་དང་། མིའི་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཆེན་པོ་ལོ་ཡི་སེ ལི་ཁེ་དང་ཁོའི་བཟའ་ཟླ་ མ་རེ ལི་ཁེ་ཟུང་གིས། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁོངས་ཁེན་མྱ་ དང་ཐན་ཛན་ནི་ཡའི་ནང་ཡ་ཐོག་མིའི་གཏེར་རུས་འགྱུར་རྡོ་དང་ཤུལ་བཞག་རྩད་གཅོད་ཀྱི་སྒོ་ཕྱེ་ཞིང་། ཕྱིས་སུ་ཁོང་གི་བུ་རི་ཆར་སྒྲི ལི་ཁེ་དང་། ཨ་རི་བ་སྒྲ་ནོར འཇོ་ཧན་སན་ *  སོགས་མི་རྒྱུད་བྱུང་རབས་ཚན་རིག་པ་གཏེར་སྟོན་ཆེ་ཆེ་གྲགས་གྲགས་མང་བོ་ཞིག་འདས་པའི་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་ལྷག་རིང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་ས་ཤུན་བརྡོལ་ཡུལ་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ་ཁེབས་སའི་ཡུལ་ལུང་ཁག་ཏུ་ཕྱིན་ནས། ས་བསློགས། བྲག་བརྐོས། རྡོ་ཕྱེ་བཙགས། ས་སྒང་དང་ཐང་གཞོང་། ལུང་ཤུར་དང་། གྲོག་རོང་རེ་རེའི་ནང་ཕྱིན་ནས་གྲོ་མ་བརྐོ་བརྐོ་དང་། ཞིང་ཁ་ནས་སྙེ་མ་འཐུ་འཐུ་བྱས་ཏེ། ཡ་ཐོག་མིའི་རུས་ལྷག་འགྱུར་རྡོ་ཆག་དུམ་ཞིག་ཡན་ཆད་འཚོལ་སྒྲུག་བྱས་བའི་རྩོལ་བ་ལ་བརྟེན། ལོ་ཚད་ས་ཡ་༣་ནས་༥་ཡན་ཁུངས་འདེད་ཐུབ་པའི་ཡ་ཐོག་མིའི་རུས་པའི་འགྱུར་རྡོ་རྙིང་ཤོས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པ། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢.༥ ཕྱེད་སྔོན་དུ་ཡ་ཐོག་མེས་པོས་བཟོ་བསྐྲུན་བྱས་པའི་རྡོ་ཆས་ལག་ཆ་རྙིང་ཤོས་ཀྱང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པ། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢.༦ ་སྔོན་ཙམ་ལ་མེ་རིའི་ཞུན་ཐལ་སྟེང་བཞག་པའི་ཡ་ཐོག་མེས་པོའི་རྐང་རྗེས་རྙིང་ཤོས་ཀྱང་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་དུ། རིགས་རྒྱུད་རྫས་རྒྱུན་ཆེད་མཁས་ཚན་རིག་པས་དེང་རབས་མིའི་འགོ་ཁུངས་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་ཁུངས་གཏུགས་པ་དང་། མིའི་རིགས་དང་ཁྲག་རྒྱུན་བར་ཐག་ཉེ་ཤོས་ཡིན་པའི་སྤྲ་རྒོད་མཆིམས་ཕན་ཛེ་ཡང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་ཁོ་ནར་གནས་འཆའ་བ་སོགས་ལ་བརྟེན། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པའི་འདོད་ཚུལ་དེ་གྲགས་ཆེ་ཞིང་། བཤད་ཚུལ་དེའི་རྗེས་འཇུག་ཀྱང་མང་ཤོས་ཡིན་འདུག

ཡིན་ནའང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་རྙེད་པའི་ལོ་ཚད་དང་མཉམ་པའི་རུས་པའི་འགྱུར་རྡོ་དང་། རྡོ་ཆས་ལག་ཆ། མེས་བོའི་རྐང་རྗེས་སོགས་མ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡུལ་གཞན་དག་ནི་མིའི་འགོ་ཁུངས་མིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བོད་ཡུལ་ལྟ་བུར་མཚོན་ནའང། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་སྤྲ་ཡི་རིགས་མི་ལ་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་བར་བརྒལ་དུས་སྐབས་དེར། ཧི་མ་ལའི་ཡའི་མཐོ་ཚད་མཚོ་ངོས་ལས་མི་ཊར་༡༠༠༠་ཙམ་མ་གཏོགས་འཕགས་མེད་པས། རྒྱ་གར་རྒྱ་མཚོ་ནས་ལྡང་ཡོང་བའི་དྲོད་འཇམ་དང་ཆུ་ཟིལ་ཅན་གྱི་རླུང་བུ་བོད་ཀྱི་ལྷོ་ངོས་ནས་བྱང་ངོས་བར་རྒྱུ་ཞིང་། སྐབས་དེའི་བོད་ཡུལ་གྱི་ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམ་གནམ་གཤིས་ཀྱི་དྲོད་ཚད་༡༠ºC(50ºF)་ལས་མཐོ་བ་དང་ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམ་ཆར་བ་འབེབས་ཚད་མི་ལི་མི་ཊར་༢༠༠༠(mm)་ཡིན་པས་སའི་གོ་ལའི་དཀྱིལ་ཐིག་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཡུལ་ལུང་ཁག་གི་གནམ་གཤིས་དང་འདྲ་བ་དང་། ཧི་མ་ལ་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ས་གཏེར་ནང་ཚ་བའི་ཡུལ་ལུང་དུ་སྐྱེས་པའི་རྩི་ཤིང་དང་འབྲུ་སྣའི་དཔང་རྟགས་རྙེད་པ། ད་སྔོན་ལོ་ངོ་ས་ཡ་༢་ནས་༥་བར་གྱི་ཚ་བའི་ཡུལ་ལུང་གི་སྲོགས་ཆགས་རི་རྟ་རྨིག་གསུམ་པའི་འགྱུར་རྡོའང་བོད་དུ་རྙེད་པ་སོགས་ལ་བརྟེན། རྒྱ་ནག་གི་མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་ཚན་རིག་པའི་ཡབ་ཆེན་ཞིང་གཤེགས་ཅ་ལན་པོ་ཡིས། སྐབས་དེའི་བོད་ཡུལ་གྱི་གནམ་གཤིས་དང་ཁོར་ཡུག་ལ་སྤྲ་དང་སྤྲེའུ། མིིའི་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་བསྡད་ཡོད་པས་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་དུ་མིའི་འགོ་ཁུངས་འཚོལ་ཞིབ་སྣང་ཆུང་བྱེད་མི་རུང་གསུངས་ཡོད། [༧]

༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽་ནང་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་འཚོ་སྡོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྐོར་ལ། “ … … དེ་ནས་ཡང་བོད་ཡུལ་ཁ་བ་ཅན་དེའི་སྟོད་ཁམས་གསུམ་ན་གངས་རི་དང་། བྲག་རི་དང་། གཡའ་རིའི་ར་བ་ན་སེངྒེ་དང་ལྕེ་སྤྱང་ལ་སོགས་པའི་གཅན་གཟན་སྣ་ཚོགས་དང་། ཤ་རྒོ་སྙན་ལ་སོགས་པ་རི་དྭགས་སྣ་ཚོགས་གནས་པ། བར་ཁམས་གསུམ་ན་བྲག་དང་སྤང་དང་ནགས་ཀྱི་ར་བ་ན་བྲག་སྲིན་མོ་དང་སྤྲེའུ་དང་། དོམ་དྲེད་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་དུད་འགྲོ་སྣ་ཚོགས་པས་དབང་བྱས། སྨད་ཁམས་གསུམ་ན་ནགས་ཀྱི་ལྗོངས་དང་། མཚོ་དང་མཚེའུ་དང་ནེའུ་སིང་གི་ར་བ་ན་འདབ་ཆགས་ཀྱི་བྱ་སྣ་ཚོགས་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་ཆུ་རྟ་ཆུ་གླང་ལ་སོགས་པ་དུད་འགྲོའི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་སྣ་ཚོགས་པ་གནས་ཏེ། མིའི་འགྲོ་བ་ནི་གཅིག་ཀྱང་ཡེ་མེད…”ཅེས་སྐབས་དེའི་བོད་ཡུལ་གྱི་འབྱུང་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ནི། སྨད་ཁམས་གསུམ་སྟེ་བོད་ཀྱི་ལྷོ་རྒྱུད་ནི་ནགས་ཚལ་དང་མཚོ་དང་མཚེའུས་ཁེངས་ཤིང་། འདབ་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པར་མ་ཟད། སྲོགས་ཆགས་གླང་པོ་ཆེ་དང་།ཆུ་རྟ་ཆུ་གླང་ཡང་ཡོད་པས་གོ་ལའི་དཀྱིལ་ཐིག་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཚ་ཡུལ་གྱི་གནམ་གཤིས་དང་འདྲ་ལ། མིའི་འགྲོ་བ་ནི་གཅིག་ཀྱང་མེད་གསུངས་བས། སྐབས་དེར་བོད་ཡུལ་དུ་མིའི་རིགས་རྒྱུད་གཞི་ནས་འབྱུང་རྒྱུ་ཡིན་པ། བར་ཁམས་གསུམ་ན་བྲག་དང་སྤང་ནགས་ཀྱི་རྭ་བ་ན་བྲག་སྲིན་མོ་དང་སྤྲེའུ་དང་། དོམ་དྲེད་ལ་སོགས་པས་ཁེངས་ནས་ཡོད་པས་སྐབས་དེར་བོད་ཡུལ་དུ་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་བཟའ་ཚོ་གཉིས་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར། སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲིན་མང་དུ་སྡོད་པ། དེ་རྣམས་ཀྱང་ནགས་ལྗོངས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ནང་ཁེགས་སྡོད་པ་མ་ཡིན་པར། རི་བྲག་དང་སྤང་ནའང་འཚོ་སྡོད་དང་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀར་སྤྲ་རྐང་གཉིས་འཕེལ་འགྱུར་གྱི་ཁོར་ཡུག་དང་ཡང་ཅུང་འདྲ་བ་མིན་ནམ་སྙམ།༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་དུའང་སྐབས་དེའི་ཁོར་ཡུག་གི་གནས་སྟངས་གོང་གི་དེ་དང་འདྲ་བ་ཞིག་གསུངས་ནས། དེ་མུར། ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་ལ་ “བུ་དྲུག་བྱུང་སྟེ།ཕ་སྤྲེའུ་ཡིན་པས་ལུས་སྤུས་ཁེངས་བ། མ་བྲག་སྲིན་མོ་ཡིན་པས་མཇུག་མ་མེད་པ། ”་དང་། “དེ་རྣམས་ཀྱང་གདོང་དམར་བ་དང་ཤ་དང་ཁྲག་ལ་དགའ་བ། སྐྲ་ཡོད་པ་ལུས་ལ་སྤུ་ཡོད་པ་སྨྲ་ཤེས་པ་སྐྱེས་སོ།”་ཞེས་སྤྲེལ་སྲིན་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད་རང་མཚན་བ་ཞིག་ལོགས་སུ་ཆད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་སྤྲེའུ་དང་འདྲ་ཡང་། དམའ་རིམ་སྤྲེའུ་སྤྱིར་བཏང་བ་མཇུག་མ་ཅན་དག་མ་ཡིན་པ།ཁ་ཟས་ཀྱང་ཤིང་འབྲས་ཀྱི་རིགས་ཁོ་ན་བསྟེན་པ་མ་ཡིན་པར། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཁྲག་ལའང་སྤྱོད་ཀྱིན་པ། སྨྲ་ཡང་ཤེས་སོ་ཞེས་ཚད་མཐོའི་སྐད་ཆའི་བརྡ་སྤྲོད་ཐུབ་མིན་ཚོད་དཔག་བྱེད་དཀའ་ཡང་། ལུས་པོའི་ཡན་ལག་འགུལ་བསྐྱོད་དང་སྒྲ་སྤྱི་ཙམ་གྱི་བརྡ་ལམ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། སྐད་ཆའི་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱང་གང་མཚམས་དར་ཡོད་འདུག

དེ་ནས། ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་ནང་ “བུ་དེ་རྣམས་ཀྱང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་དེས་ནམ་ལྟོགས་པ་ན་ཟར་འོང་བར་འདུག་ནས། ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ནགས་རྨ་བྱ་ཚོགས་ཅན་བྱ་བ་ན་སྤྲེའུ་ཡོད་པའི་ཟླ་ལ་བསྐྱལ་ལོ། དེ་ནས་སྤྲེལ་མོ་དེ་རྣམས་དང་ཚོགས་པས། ཕས་ལོ་གཅིག་ལོན་ནས་ལྟར་ཕྱིན་ཙམ་ན་སྤྲེའུ་ཡང་མ་ཡིན། མི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་འཕེལ་ནས་འདུག་གོ།” ཞེས་སྤྲེལ་སྲིན་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་བུ་རྒྱུན་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་གྱིན་པ་དང་། སྤྲེའུ་ཡང་མ་ཡིན། མི་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྲ་དང་མིའི་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ལྡན་གྱི་དུས་སྐབས་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་ཤེས།

༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་གྱི་ལེའུ་དེའི་སྨད་དུ། གནམ་གཤིས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་བརྟེན་རང་བྱུང་ཤིང་འབྲས་ཟད་ཅིང་ཉུང་དུ་ཕྱིན་རྐྱེན། གྲོ་དང་། སྲན་མ་དང་། སྲན་ཆུང་། སོ་བ་ལ་སོགས་ཁ་ཟས་གཞན་པའི་རིགས་འཚོལ་སྙེག་བྱས་པ་གསུངས་འདུག་ལ། ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༽་ན།“ … …དེ་ནས་སྤྲེའུ་ཕྲུག་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་ཐོག་ཟོས་པས་ཚིམ་པར་གྱུར་ནས། སྤུ་ཡང་ཐུང་དུ་སོང་། མཇུག་མ་ཡང་ཐུང་དུ་སོང་སྟེ། སྨྲ་ཤེས་ནས་མིར་གྱུར་ཏོ། ། ཟས་སུ་མ་རྨོས་པའི་ལོ་ཐོག་ཟ་ཞིང་། གོས་སུ་ཤིང་ལོ་གོན་པར་གྱུར། དེ་ལྟར་བོད་ཁ་བ་ཅན་པའི་མི་འདི་རྣམས་ཕ་སྤྲེའུ་དང་། མ་བྲག་སྲིན་མོ་གཉིས་ལས་ཆད་པ་ཡིན་པས། རིགས་གཉིས་སུ་ཡོད་དོ། … … དེའི་དུས་དེར་རི་རྣམས་ནི་ཤིང་ནགས་སུ་སོང་། ཀླུང་ཐམས་ཅད་ནི་ཆུས་ཁེངས་ཡོད་པ། སྐོང་ཆུ་ལག་ཁ་ཕྱེ་ནས། ཆུ་ཐམས་ཅད་དེར་སོང་སྟེ། སྐོང་ཆུ་ལག་ཏུ་ཐིམ་མོ།། དེ་ནས་ཐང་ཐམས་ཅད་ལ་ཞིང་བྱས། གྲོང་ཁྱེར་མང་པོ་བརྩིགས། དེ་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར། རྗེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་བྱོན་ནས། རྗེ་དང་འབངས་སུ་བཅོས་སྐད་དོ།།” ་ཞེས་གསུངས་འདུག

དེ་ལྟར། བོད་མིའི་ཕ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆད་ཁུངས་ནི་སྤྲེའུ་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་ལ་དོགས་པ་མེད་ནའང་། མ་རྒྱུད་ཀྱི་ཆད་ཁུངས་བྲག་སྲིན་མོ་ལ་ཅུང་ཙམ་དཔྱད་དགོས་ཏེ། ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་གྱི་ཡིག་ཚང་དེར་ཞིབ་བལྟ་བྱེད་དུས། མ་བྲག་སྲིན་མོ་ནི་མི་ཤ་ཟ་ཞིང་མི་ཁྲག་འཐུང་མཁན་གྱི་སྲིན་མོ་དེ་འདྲ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་སྤྲ་མ་མི་ཡི་རིགས་ཤིག་རེད་སྙམ་དེ། རྒྱུན་མཚན་ནི། བར་ཁམས་གསུམ་བྲག་དང་སྤང་ནགས་ཀྱི་རྭ་བ་ན་བྲག་སྲིན་མོ་དང་སྤྲེའུ་ཁོར་ཡུག་གཅིག་ནང་མཉམ་དུ་སྡོད་པ་དང་། བྲག་སྲིན་མོ་ནི་སྤྲ་དང་སྤྲ་མ་མི་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་རྔ་མ་དང་བྲལ་བ། མོ་རང་ཆགས་པས་ཀུན་ནས་འབར་བའི་དུས་སྤྲེའུ་ཞིག་གི་གམ་དུ་ཕྱིན་ནས་འདོམས་དང་ནུ་མ་བསྟན་ཏེ་ཆགས་པའི་བརྡ་བསྟན་པ། མཐར་སྤྲེའུ་དང་ལྷན་རིགས་རྒྱུད་སྤེལ་བ། གལ་སྲིད་ཁྲག་སྐོམ་འཐུང་དང་ཤ་ཁམ་ཟས་བྱེད་མཁན་གྱི་སྲིན་མོ་ཞིག་ཡིན་ཚེ། ཆགས་པས་ཀུན་ནས་འབར་དུས་སྲིན་པོ་ཞིག་གི་སར་འཁྲིག་སྲེད་བསྟེན་དུ་འགྲོ་བ་ལས། རང་དང་རིགས་མི་མཐུན་ཞིང་། ཁ་ཟས་ལ་ཤིན་ཏུ་རུང་བའི་སྤྲེའུ་ཞིག་གི་སར་འདོད་པ་འཚོལ་དུ་ཡོང་མི་ངེས་པ་དང་། བར་ཁམས་གསུམ་བྲག་དང་སྤང་གི་རྭ་བ་རུ་སྤྲེའུ་དང་ཤ་གཟན་སྲིན་མོའི་རིགས་ལྷན་དུ་སྡོད་ཐབས་ཀྱང་མི་ཡོང་བ་ཡིན། གལ་སྲིད་སྤྲེའུ་དང་ལྷན་སྡོད་པ་ཡིན་ཡང་། བར་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྤྲེའུ་རྣམས་སྔར་ནས་ཟོས་ཚར་བ་ཡིན།

བྲག་སྲིན་མོ་ཤ་ཁྲག་ལ་བསྟེན་མཁན་ཡིན་པས་སྤྲ་ཡི་རིགས་སུ་མི་འདོད་ཟེར་ན། ད་ཡོད་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་སྤྲ་རྒོད་མཆིམས་ཕན་ཛེ་ཡིས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་གཞན་བསད་ནས་ཤ་ཟ་གྱིན་ཡོད་འདུག་ལ།མཚམས་མཚམས་ལ་རང་དང་རིགས་རྒྱུད་གཅིག་པའང་དམར་གསོད་བྱས་ཏེ་ཟ་གྱིན་ཡོད་འདུགདེ་མ་ཟད། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཡུལ་དུ་བྱུང་མྱོང་བའི་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཤིང་འབྲས་སྤྱོད་མཁན་ཤ་སྟག་མ་ཡིན་པར་དམར་ཟས་བསྟེན་མཁན་ཀྱང་ཡིན་འདུག མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་སྨྲ་བ་ཚན་རིག་པས། སྤྲ་རྐང་གཉིས་མི་ལ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ནི་དམར་ཟས་ཡིན་པ་དང་།ཁ་ཟས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་དེ་ཤིང་འབྲས་དང་སྔོ་ལྡུམ་ལས་བརྒལ་ཏེ། སྲོགས་ཆགས་ཀྱི་ཤ་དང་ཁྲག རྐང་ལ་སོགས་པ་དམར་ཟས་སྤྱད་པ་ལས། སྤྲ་རྐང་གཉིས་པའི་ཀླད་པའི་བོངས་ཚད་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས་རིགས་པ་འདིང་བ་དང་ལག་ཆ་བཟོ་སྐྲུན་སོགས་མིའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་མང་དུ་འཕེལ་ནས། མཐར་མིའི་ཆུ་ཚད་ལ་སླེབས་པར་བཤད་པས། བྲག་སྲིན་མོ་དང་ཁོ་མོའི་རིགས་རྒྱུད་ཀྱང་ཤ་ཁྲག་ལ་སྤྱོད་མཁན་ཡང་ཡིན་པས། གཅིག་བྱས་ན། ཀླད་པའི་ཆུ་ཚད་ཅུང་མཐོ་བར་སླེབས་པའི་རྐང་པའི་སྒང་ལངས་ནས་འགྲོ་ཐུབ་མཁན་སྤྲ་མ་མི་རྐང་གཉིས་་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཀྱང་མིན་ནམ་སྙམ། བྲག་སྲིན་མོ་དང་ཁོ་མོའི་རིགས་རྒྱུད་ལ་སྲིན་མོའི་མིང་ཐོགས་དོན་ཡང་དམར་ཟས་ཤུགས་ཆེར་སྤྱོད་པ་དེས་རེད་སྙམ།

དེང་སྐབས་དབྱིན་ཡིག་གི་འགྱུར་ནང་བྲག་སྲིན་མོ་ལ་Ogress་[༨]དང་RockDemoness་[༩]ཞེས་ཡིག་འབྲུ་ངོ་གདོང་ཐད་བསྒྱུར་དང་། དེ་ལ་དོགས་འདྲི་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡོད་ཚོད་མི་འདུག་ལ། ང་ཆེ་ང་བཙན་ཟེར་མཁན་གྱི་བོད་རིག་མཁས་པ་ཚོས་ཀྱང་དེ་ལ་འགྲིག་རྟགས་ཆེན་པོ་རེ་བརྒྱབ་ཡོད་པས། ང་ལྟ་བུས་དོགས་སློང་བྱས་ཀྱང་ར་མ་འཕག་ནས་ར་ཁང་མི་བཤིག ཙི་གུ་འཕག་ནས་རྫ་མ་མི་ཆག་གི་ཟླ་ལ་ཕྱིན་འདུག

༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽་ནང་གི་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚགས་དེའི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་། ངོ་གདོང་ལ་འབྲུ་འདེད་བྱས་ནས་ཕྱིན་ཚེ། ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོའི་ལོ་ཚད་སྐོར་ལ་ཐུགས་མཉམ་མ་བཞག་པའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་པ་དཔེར་ན། རྒྱ་གར་དུ་མི་བྱུང་ཚར་བས་མ་ཟད། གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་བརྩིགས། རྒྱལ་བོ་སྲས་གཙང་གི་སྲས་སི་ངྷར་ཐྰ་མིའི་སློབ་དཔོན་མང་པོའི་དྲུང་ནས་གདམས་པ་གསན། སྒྲུབ་པ་བྱས། འཚངས་རྒྱས། རྒྱ་གར་བ་ཚོར་ཆོས་འཁོར་བསྐོར། མཐར་ཁོང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁ་མར་ད་དུང་བོད་ཡུལ་དུ་དུད་འགྲོ་ལས་མི་མེད། དེ་ནས་དུས་ཡུན་ཧ་ཅང་ཐུང་བ་ཞིག་ནང་བོད་མི་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་རེད་མོད། ངག་རྒྱུན་དེའི་ངོར་དཀྲིས་པའི་སྒྲིབ་ཡོལ་སྲབ་མོ་རེ་རེ་དཀྲོལ་ཤུལ་དུ། ལོ་ངོ་ས་ཡའི་གོང་དུ་རིགས་འདེད་ཐུབ་ཅིང་། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནས་སྤྲ་ལས་མི་བྱུང་བའི་རྣམ་བཤད་དང་འདྲ་བའི་བོད་པའི་མི་རྒྱུད་མཆེད་ཁུངས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འོད་འཚེར་འཚེར་གྱི་མུ་ཏིག་རྡོག་པོ་རེ་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་རྙིང་དེ་དག་ནང་སྦས་སྐུང་བྱས་ནས་འདུག

གཅིག་བྱས་ན། བོད་ཡུལ་གྱི་ལྷ་སྲུང་གཉན་པོ་དག་གིས་བསྐལ་བ་ནས་བསྐལ་བའི་བར་སྲུང་བའི་བོད་གངས་ཅན་གྱི་རི་བྲག་གི་ཁོག་པ་དང་། གངས་རི་ཡི་གཏིང་། མཚོ་དང་མཚེའུའི་ཞབས། ས་ཡི་རྟིང་རིམ་ཞོལ་མ་ན་ལོ་ཚད་འབུམ་ཕྲག་ནས་འབུམ་ཕྲག་བརྒལ་བའི་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་མོ་དང་། ཁོང་ཚོའི་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་ཀྱི་ཀེང་རུས་དང་ཀ་ལིའི་འགྱུར་རྡོ་དང་། རྡོ་ཆས་སམ་ཡང་ན་བོད་ཡུལ་གཅིག་པུ་ན་མ་གཏོགས་མེད་པའི་རང་བྱུང་རྒྱུ་ཆ་གཞན་གྱིས་བཟོས་པའི་ལག་ཆ་དང་ཡོ་སྤྱད་སོགས་བསྔོགས་འདོན་བྱ་རྒྱུར་ངང་སྒུག་བྱེད་ཡོད་སྲིད།།

གཅིག་བྱས་ན། ཉིན་མ་ཞིག ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་མོའི་ཀེང་རུས་འགྱུར་རྡོ་ས་ཁར་བུད་ནས་ང་ཚོའི་དཔེ་རྙིང་ཁྲོད་ཀྱི་མུ་ཏིག་རྡོག་པོ་དེ་དག་ལ་སྔར་ན་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་དང་འོད་སྣང་ཞིག་སྤྲོད་སྲིད།

གཅིག་བྱས་ན། བོད་པ་རི་སྒང་གི་ལུག་རྫི་དང་། ས་ཞིང་འཕྲུ་སློག་བྱེད་མཁན་གྱི་ཞིང་བ། ལམ་བཟོ་བ་དང་གཏེར་ཁ་བསྔོགས་མཁན། རི་མགོ་ན་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་བརྐོ་མཁན་དེ་འདྲས་དུས་རླུང་དྲག་པོས་ས་ཤུན་བཀོག་ཤུལ་དང་། ཁང་ས་དང་ཞིང་ས་སློག་ཤུལ། དྲག་ཆར་གྱི་ལུང་ཤུར་གཤགས་ཤུལ། རི་གཏེར་གྱི་ལྟོ་བ་དབྲལ་ཤུལ། ས་གས་རི་ཉིལ་བྱུང་ཡུལ་སོགས་སུ་མེས་པོའི་འགྱུར་རྡོ་དེ་འདྲར་ཁ་ཐུག་བརྒྱབ་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་ལ། དེ་ལ་ས་རྡོའི་ཚོར་སྣང་ལས་གང་ཡང་བྱུང་མེད་ཀྱང་སྲིད། དེ་ནི་ཁོང་ཚོ་ལ་འགྱུར་རྡོ་ངོས་འཛིན་གྱི་ཤེས་རྒྱ་མེད་པས་མ་ཡིན་པར། གཏེར་རུས་དེ་དག་ས་རྡོ་དང་ཧ་ཅང་འདྲ་བ་ཡིན་པ་དང། རྡོ་ལྟར་མཁྲེགས་ཤིང་ས་རྡོའི་ཁ་དོག་ཅན་གྱི་འགྱུར་རྡོ་དེ་དག་ས་རྡོ་ལས་ལྷག་ཅིག་ཁོང་ཚོའི་འཚོ་ལས་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པས་ཀྱང་ཡིན།

གཅིག་བྱས་ན། བོད་ཀྱི་ས་གཤིས་ལ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ས་ཤུན་བརྡོལ་ཡུལ་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ་ལྟར་ཏུ་མེ་རིའི་ཐལ་བ་གདན་ལ་གདིང་དེ་གཏེར་རུས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་གསོག་ཉར་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་ལྡན་མེད་པས། རང་ཅག་ཡ་ཐོག་མེས་པོའི་རུས་པའི་ལྷག་མ་གདོད་ནས་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་དབྱིངས་རིམ་ལ་འཐིམས་ཚར་ཡོད་ཀྱང་སྲིད།

གང་ལྟར་ཡང་། སྐུ་ཞབས་ཊར་ཝུན་གྱི་འཕེལ་འགྱུར་སྨྲ་བ་དང་འབྱུང་བའི་འདོར་ལེན་གྱི་རིག་པ་བོད་ལ་དར་བ་ནས་བཟུང་། རང་ཅག་བོད་པ་ཚོས་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མ་བྲག་སྲིན་གྱི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་ལ་ནུབ་གླིང་བའི་སྲོག་ཆགས་འཕེལ་འགྱུར་སྨྲ་བའི་རིག་པའི་ལམ་ནས་བསྐྱར་ཞིབ་དང་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་པའི་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། ཕྱི་རྒྱལ་མཁས་བའི་ཁྲོད་དུ་གདེང་འཇོག་ཡོང་བ་ལ་རེ་བ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ལ། དེར་མ་འགྲིག་པ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་། ཕྱི་གླིང་བའི་ཁྲོད་ཟུར་ཟའི་རྣམ་འགྱུར་འཛིན་མཁན་ཡང་རེ་ཟུང་ཡོད་ཡོད་འདྲ་སྟེ། ཨ་རི་ཞི་ཁ་དགོ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་ཉམས་ཞིབ་པ་ མ་ཐེའོ ཁེབས་ཕི་སི་ཊིན་ གྱིས་༼བོད་པ་ཚོ༽་ཞེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ་ནང་ “དེང་རབས་བོད་པ་རྩོམ་འབྲི་བས་སྐབས་རེར་(བོད་མི)་སྤྲེལ་ལས་བྱུང་ཚུལ་དེར་འཇུས་ནས་གནའ་སྒྲུང་དེ་ཏར་ཝུན་རང་ལུགས་ལ་ཁ་གཅུས་དང་། བོད་མི་བསམ་བློ་བ་ནི་དུས་རབས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བསྐྱོད་ཟིན་པ་ལབ་ཀྱིན་ཡོད།”[༡༠]ཅེས་གསུངས་འདུག་ལ། ཕྲན་ཀྱིས་ཉེ་སྔོན་ཁ་བརྡ་དྲ་རྒྱ་སྟེང་སྤེལ་ཟིན་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ནང་། བོད་མི་སྤྲེལ་སྲིན་ལས་མཆེད་པའི་ཡིག་ཐོ་ནི་ཊར་ཝུན་གྱི་༡༨༧༡་ལོར་མཛད་པའི་དེབ་སྐད་གྲགས་ཅན་༼མིའི་བྱུང་བ༽་དང་ཁོའི་ལྟ་གྲུབ་སྐྱོང་མཁན་སྐུ་ཞབས་ཧ་སི་ལེ་ཡིས་༡༨༦༣་ལོར་མཛད་པའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཡ་ཐོག་མེས་པོ་དང་སྤྲ་ཡི་རིགས་གཉིས་རིགས་རྒྱུད་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ལས་མཆེད་པར་བརྗོད་པའི་བརྩམས་ཆོས་གྲགས་ཅན་༼རང་བྱུང་འབྱུང་ཁམས་ཁྲོད་མིའི་གོ་གནས༽་གཉིས་ལས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ཙམ་གྱི་སྔ་ཞིང་། གལ་སྲིད་བོད་པའི་ཡིག་ཐོ་འདི་འདྲ་གནའ་བོའི་གྷི་རིག་དང་ལ་ཏིན་གྱི་ཡིག་ཚགས་ནང་རྙེད་པ་ཡིན་ན། ཁོང་ཚོས་ཧབ་འཐོབ་རྒྱག་བཞིན་བརྩམས་ཆོས་དེ་དག་ནང་ལུང་འདྲེན་བྱེད་ངེས་རེད་ཅེས་ལབ་ཡོད་ལ། དེ་དོན་ནི། བོད་པ་དུས་རབས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བསྐྱོད་ཟིན་པ་དང་། བོད་པ་ནི་ཊར་ཝུན་དང་ཧ་སི་ལེ་ནང་བཞིན་ཚན་རིག་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཀྱིན་མེད་པར། ས་སྒང་རིལ་བོ་འདིའི་སྟེང་དམག་ཤུགས་དང་མཚོན་ཆའི་དཔུང་ངར་ངོམ་སྟངས་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར།རིག་གནས་ཀྱི་ཁ་སྟབས་བཙན་གཉོམ་ཡང་དེ་འབྲེལ་རེད་ཟེར་གྱིན་ཡོད། ༼རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོ་རུ་འབོད་པ་ནས་༢༠༡༡་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡་ནང་རྫོགས་པར་སྦྱར་བ་དགེའོ།།༽

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཐ་སྙད་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡  ༼མིའི་བྱུང་བ།༽   The Descent of man

༢    ལོ་ཡི་སེ ལི་ཁེ   Louis Leakey

༣   མ་རེ ལི་ཁེ།   Mary Leakey

༤ ཁེན་མྱ།   Kenya

༥     ཐན་ཛན་ནི་ཡའི།    Tanzania 

༦  ་ནོར འཇོ་ཧན་སན།   Donald Johanson

༧ ས་ཤུན་བརྡོལ་ཡུལ་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ།   Great Rift Valley

༨ མིའི་རིགས་རྒྱུད།    Homo

༩   སྤྲ་མ་མི།     Ape

༡༠ སྤྲ་་མ་མི་རྐང་པ་གཉིས་སྟེང་ལངས་ནས་འགྲོ་མཁན།  Bipedal Ape

༡༡ མ་ཐེའོ ཁེབས་ཕི་སི་ཊིན།    Matthew T. Kapstein 

དཔྱད་ཡིག་དང་མཆན་བུ་སྦྲགས་མ།

[༡] ༼མ་ཎི་བཀའ་འབུམ༽ Trayang and Jamyang Samten, Reproduced from a print from no longer extant Spuns-than (Punakha) blocks, New Delhi 1975

[༢] ༼བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ༽ མགོ་བཙེམས། ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཊི་ཤས་གཏེར་ནས་བཏོན། སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོས་ཞུ་དག་བྱས། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༩་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༩་བ།

[༣] ༼རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་། ༽ མགོ་བཙེམས། མཛད་པ་པོ་ས་སྐྱ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན།པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ༡༩༨༡་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༥་བ།

[༤] ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་དུ་སྤྲ་མི་ལ་འཕེལ་འགྱུར་སྔ་ནུབ་དུས་ཀྱི་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་སྤྲ་རྐང་གཉིས་བྱུང་ཚུལ་ཐད་འདོད་ཚུལ་མ་འདྲ་བ་ཁ་ཤས་ཡོད་པའི་ཁྲོད་ཅུང་དར་ཆེ་བ་ནི། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༡༥ སྔོན་གྱི་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ནི་ནུབ་ནས་ཤར་དུ་ཡུག་གཅིག་ཏུ་ནགས་ཚལ་གྱིས་ཁེབས་ཤིང་།དེར་སྤྲ་དང་སྤྲེིའུ་རིགས་སྣ་མང་དང་མཐོ་རིམ་སྲོག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱིམ་གཞི་བྱས་ཡོད་པ། དེ་ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་ངོ་ས་ཡ་ཁ་ཤས་ནང་འབྱུང་ཁམས་ལ་བརྡབ་གསིག་ཆེན་པོ་ཐེབས་ནས་ཡུལ་དེའི་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ཀར་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་དེ ། དེ་ནི། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་སྐམ་གླིང་གི་ཤར་རྒྱུད་དུ་བྱང་གི་ཨ་རབ་ཀྱི་མཚོ་དམར་པོ་ནས་ཐུར་དུ་ཨི་ཐོ་ཕི་ཡ་དང་། ཁན་ཡ། ཐའན་ཛི་ནི་ཡ་དང་ལྷོ་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀ་ལ་ཐུག་གི་བར་ས་གས་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ནས། ཨི་ཐོ་ཕི་ཡ་དང་ཁན་ཡ་ནང་མཐོ་ཚད་ཕི་ཊི་༩༠༠༠་ཙམ་གྱི་མཐོ་སྒང་འབུར་ཐོན་བྱུང་ཞིང་། དེས། ཤིང་ནགས་སྐྱེ་འཕེལ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ནས་ཤར་ལ་རྒྱུ་བའི་ཆུ་ཟིལ་ཅན་གྱི་རླུང་ཁམས་ཀྱི་འགྲོས་ལ་འགོག་རྐྱེན་བྱས་བས། གདན་འདིང་བ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་ནགས་ཚལ་འགྲིབ་ནས་ཁ་འཐོར་དུ་ཕྱིན།དེ་མུར། ས་གས་བྱུང་ཡུལ་ནང་ས་ཁམས་རྟེན་གཞི་བྱེད་སའི་ས་རྟིང་གི་རྡོ་ལེབ་ཆེན་མོ་མུ་མཐུད་འགུལ་བསྐྱོད་བྱས་འབྲས་སུ་། ལོ་ངོ་ས་ཡ་༡༢་སྔོན་ཙམ་དུ། བྱང་ནས་ལྷོ་བར་Great Rift Valley་ཞེས་བའི་ཐང་གཤོང་ཆེན་མོ་ཐུར་དུ་རིང་བ་དེ་རིམ་གྱིས་ཆགས་ནས། ཡུལ་དེ་དག་ནང་སྒང་མཐོན་པོ་དང་ཐང་དམའ་མོ། ལ་མཐོན་པོ་བྲག་གཟར་མོ། ཤིང་ནགས་ཐར་ཐོར་གྱི་མཐོ་སྒང་དང་རྩྭ་ཡིས་ཁེབས་པའི་ཐང་སྟོང་དང་། ཡུལ་ལྗོངས་མ་འདྲ་བ་དེ་དག་ནང་གི་གནམ་གཤིས་ཀྱང་ཆ་མི་སྙོམ་པར་གྱུར་ནས། ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་འབྱུང་ཁམས་ཁོར་ཡུག་དེ་སྔོན་ལྟར་ཤིང་ནགས་གིས་ཁེངས་བའི་ཁོར་ཡུག་དང་གནམ་གཤིས་སྣ་གཅིག་ཅན་མ་ཡིན་པར། སྣ་མང་རྙོག་འཛིང་ཅན་དང་འཁྲུག་ཆ་དོད་པོ་ཅན་གྲུབ་པ་ནི་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་ནང་གདོད་ནས་འཚོ་བའི་སྤྲ་ཡི་ཁོར་ཡུག་ལ་བརྡབ་གསིག་དང་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པས། ཁོར་ཡུག་གི་འགྱུར་ལྡོག་ཆེན་པོ་དེ་ནང་མུ་མཐུད་གསོན་པ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ནི་ཁ་ཟས་འདང་ངེས་ཤིག་ཐོབ་ཏེ་ཚེ་སྲོག་སྲུང་སྐྱོབ་དང་རིགས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པས། དེ་སྔོན་ལྟར་རྩོལ་མེད་ཤིང་འབྲས་ཀྱི་ཁ་ཟས་འབེལ་འབེལ་ལྷུག་ལྷུག་ཡིན་པའི་ཤིང་ནགས་ཁོ་ནའི་ཁྲོད་ལྷོད་གཡེང་ངང་སྡོད་པ་མ་ཡིན་པར། ད་ནི། ལ་དང་ལུང་བ། རི་སྒང་དང་ཐང་གཞོང་མང་པོ་བརྒལ་ནས། རྒྱང་ཐག་རིང་བའི་སར་ཁ་ཐོར་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཤིང་ནགས་གཅིག་ནས་གཅིག་ལ་ཕྱིན་ཏེ་ཁ་ཟས་འཚོལ་དགོས་པ་དང་། དེ་འདྲའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ནང་སུག་བཞི་སྟེང་གོག་བགྲོད་ལས་སུག་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་དཀའ་ཚེགས་ཆུང་བ་དང་སྟབས་བདེ་བ་ཡིན་འདུག་པས། རིམ་གྱིས་རྐང་བ་གཉིས་སྟེང་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་ཐུབ་མཁན་གྱི་སྤྲ་རྐང་གཉིས་བའི་རིགས་འཕེལ་འགྱུར་བྱུང་བར་བཤད། (ཞིབ་རྒྱས་ Richard Leakey ་ཡིས་མཛད་པའི་ ༼མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས་The Origin of Humankind༽་ནང་གཟིགས་འཚལ། )

[༥] ས་ཁམས་རིག་པ་བ་དང་གནའ་རྫས་ཚན་རིག་པས་Potassium-argon dating ་ཞེས་པའི་ཐབས་ལམ་སྤྱད་དེ་ལོ་ངོ་ས་ཡ་མང་པོ་ཕྱིན་པའི་འགྱུར་རྡོའི་ལོ་ཚད་གཞལ་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད་འདུག། འགྱུར་རྡོ་རྙེད་སའི་གནས་དེ་གའི་མེ་རིའི་ཞུན་རྡོ་ནང་Potassium-40 ་ཞེས་པའི་ལྕགས་་རྡུལ་གྱི་རིགས་ཤིག་ཡོད་པ་དུས་ཡུན་ངེས་ཅན་ནང་འཐོར་ཞིག་འགྲོ་བའི་དུས། རླངས་རྫས་ Argon-40་ཞེས་པ་ཞིག་ཐོན་བསྐྱེད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་འདུག་ལ། རླངས་རྫས་Argon-40་ཡི་རྡུལ་ཕྲན་ཨེ་ཊམ་གྱི་ཁ་གྲངས་རྩིས་གཞི་བྱས་ཏེ་མེ་རིའི་ཞུན་རྡོའི་་ལོ་ཚད་གཞལ་གྱིན་ཡོད་འདུག ། རླངས་རྫས་Argon-40་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་ཨེ་ཊམ་གྱི་ཁ་གྲངས་ཇི་ལྟར་མང་ན། ཞུན་རྡོའི་ལོ་ཚད་དེ་ལྟར་རྙིང་བ་དང་། ཞུན་རྡོའི་ལོ་ཚད་གང་ཡིན་པ་དེ་ དེར་རྙེད་འགྱུར་རྡོའི་ལོ་ཚད་ཀྱང་ཡིན་འདུག ལོ་ཚད་ས་ཡ་ཁ་ཤས་ཅན་གྱི་འགྱུར་རྡོ་ཞིག་ལ་ཆ་བཞག་ན། ལོ་ཚད་བཞི་ཁྲི་ནས་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲིའི་ཧེ་བག་ཡོང་བའི་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཆོག་འདུག དེ་དོན་ནི། མ་བྲག་སྲིན་མོའི་མགོ་སྐོགས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོ་ཞིག་རྙེད་པ་ཡིན་ན། དེར་ཡོད་མེ་རི་ཞུན་རྡོ་ནང་གི་རླངས་རྫས་ Argon-40་ཡི་རྡུལ་ཕྲན་ཨེ་ཊམ་རྩིས་གཞི་བྱས་ཏེ་ཁོ་མོའི་མགོ་སྐོགས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོའི་་ལོ་ཚད་ས་ཡ་༢་ཐོབ་བ་ཡིན་ན། མགོ་སྐོགས་འགྱུར་རྡོ་དེའི་ལོ་ཚད་ངོ་མ་ནི་ལོ་བཞི་ཁྲི་ནས་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ཡི་ཆུང་བ་ཡིན་སྲིད་ལ། ལོ་བཞི་ཁྲི་ནས་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ཡི་ཆེ་བའང་ཡིན་སྲིད།

[༦] མི་རྒྱུད་འབྱུང་ཁུངས་སྨྲ་བ་མཁས་བའི་ཁྲོད། འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ Homo erectus་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་ལ་མི་ཞེས་བའི་ཐ་སྙད་འབོད་པ་དང་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འཇོག་པར་དོགས་པ་མེད་ནའང་། འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ཀྱི་ཡ་ཐོག་མེས་བོར་འོས་བའི་འགྲོ་མི་ལག་ཆ་བཟོ་མཁན་Homo habilis ་ཞེས་བ་ལ་མི་ཞེས་བའི་ཐ་སྙད་སྦྱོར་བ་དང་མིའི་ཁོངས་སུ་བཞག་པ་དེར་དགག་བྱ་དང་མ་རངས་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་མཁན་གང་མང་བྱུང་ཟིན་མོད། དེང་སྐབས་གང་ལྟར་ཡང་དེར་མིའི་རིགས་རྒྱུད་ཐོག་མའི་གྲལ་དུ་ངོས་འཛིན་ཐོབ་ཡོད། Homo erectus་ཞེས་བའི་མིང་འདི་ཨེ་ཞི་ཡའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་དང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་གཉིས་ཀར་སྤྱོད་མཁན་དང་། ཡང་ཨ་ཧྥུ་རི་ཀའི་འགྲོ་མི་ཀེར་ལངས་ལ་༼འདིའི་མཇུག་ཆད་འདུག་ཀྱང་མ་ཡིག་བོར་བརླག་ཏུ་ཕྱིན་ནས་རྙེད་སོན་མ་བྱུང་། ཟོག་རྫི་ལྷ་མགོན་ནས ༢༠༢༣་ལོར།༽

[༧] Jia Lanpo, Early Man In China ( Foreign Language Press, Beijing 1980 Pg 3)

[༨] Matthew T.Kapstein, The Tibetans [ Blackwell Publishing 2006 Pg 33 ( Sub-title: Children of Ape and Ogress)]

[༩] Ancient Tibet Research Materials from The Yeshe De Project . [Dharma Publishing 1986 ,Berkeley, California, USA Pg 102 (Chapter Six ,sub-title: The Monkey Ancestor)]

[༡༠] Matthew T.Kapstein, The Tibetans ( Blackwell Publishing 2006 Pg 33-34)

དབྱིན་ཡིག་གི་ དཔྱད་གཞིའི་དཔེ་ཆ།

1 The Origin of Humankind Richard Leakey Basic Books, NY 1994

༼ མིའི་རིགས་ཀྱི་མཆེད་ཁུངས༽

2 Lucy’s Legacy, The Quest for Human Origins Donald Johanson &amp; Kate Wong Harmony Books, NY 2009

༼ ལོ་སེའི་ཤུལ་བཞག __ འགྲོ་བ་མིའི་འབྱུང་ཁུངས་འཚོལ་སྙེག༽

3 The Hunt for The Dawn Monkey, Unearthing The Origins of Monkeys, Apes, and Humans. Chris Beard 2004

༼ཡ་ཐོག་སྤྲེའུ་རྩད་གཅོད། __སྤྲེའུ་དང་སྤྲ། མིའི་འབྱུང་ཁུངས་བསྔོགས་པ༽

4 Early Man In China Jia lanpo Foreign Language Press , Beijing 1980

༼ཙི་ནའི་ཡུལ་གྱི་སྔ་མོའི་མི༽

5 From Lucy To Language Donald Johanson&amp;Blake Edgar 1996

༼ལོ་སེ་ནས་སྐད་ཆའི་བརྡ་སྤྲོད་བར༽ 

ཨ་རི་བ་སྒྲ་ནོར འཇོ་ཧན་སན་Donald Johanson *  

ངས་རྩོམ་འདིའི་རྒྱུ་ཆ་འཚོལ་སྒྲུག་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་མཁས་དབང་སྒྲ་ནོར་ འཇོ་ཧན་སན་ལགས་ལ་ཡི་གེ་ཞིག་བཏང་།     ནང་དོན་ནི་ཁོང་གིས་མཛད་པའི་མིའི་བྱུང་རབས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་དཔེ་དེབ་དེ་དག་བཀླགས་ནས་དགའ་བོ་བྱུང་བ་དང་།  བོད་ཀྱི་ཡིག་ཚགས་རྙིང་བའི་ནང་བོད་མི་སྤྲེལ་དང་བྲག་སྲིན་ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་འདི་ཁོང་གིས་ཞིབ་འཇུག་གནང་བའི་་རེ་བ་དང་རྗེས་སོར་འགྲོ་མིའི་བྱུང་རབས་སྐོར་ལ་འདོན་སྤེལ་གང་བགྱིས་དཔེ་ཆ་དང་དཔྱད་རྩོམ་ནང་དེ་གླེང་སློང་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་ལན་དུ།   ཁོང་གིས་ངའི་འཕྲིན་འབྱོར་བར་དགའ་སྤྲོ་བྱུང་་བ་དང་རྗེས་མར་ལྷ་ས་ལ་ཡོང་བའི་འཆར་གཞི་ཞིག་ཡོད་པས་དེ་དུས་ལྷོད་ལྷོད་བྱས་ནས་དེའི་སྐོར་ལ་བཀའ་མོལ་གནང་འཐུས་གསུང་འདུག་  ངས་ཡིག་ལན་ནང་ང་བོད་ནས་ཡོང་བའི་བོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་དེང་སྐབས་བོད་ནང་དུ་མེད་པར་ཨ་རི་ནེའུ་ཡོ་གྲོང་ཁྱེར་ན་བསྡད་ཡོད་ཅེས་ཞུས་ཡོད།  དེ་ནས་ངེད་གཉིས་ཀྱི་ཡིག་འབྲེལ་ཆད་ནས་བསྐྱར་མཐུད་བྱེད་ཐུབ་མེད།


2011 Feb 4 

མལ་སྒྲི་སན་དུ་ཁ་བརྡ་དྲ་བར་སྤེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག། 

'''དངོས་བྱུང་དོན་བརྗོད་སྙན་ངག་རིང་མོ་ཤོ་ལོ་ཀ་ཁྲི་གཅིག་འབྲི་མཁན་གཅན་རང་སད་ལགས་ཀྱི་ཁ་བརྡ་འགའ་ཕྱིར་དྲན''' 

གཅན་རང་སད་དང་ངེད་གཉིས་ནི་གཅན་ཚ་རྫོང་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་དུ་འཛིན་གྲྭ་མི་གཅིག་ཡང་འཛིན་རིམ་གཅིག་པ། རྨ་ལྷོ་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭར་འགྲིམས་དུས་འཛིན་རིམ་དང་འཛིན་ཁང་གཉིས་ཀ་གཅིག་པའི་སློབ་གྲོགས་ཡིན།

སྐབས་དེར་ཁོང་ནི་གང་བྱུང་གསུང་འབྱོན་མཁན་ཞིག་མིན་ལ། ང་ཡང་གཞོན་སྐྱེས་ཁ་སྐྱེངས་སླ་ཞིང་། ངོ་ཚ་ཆོག་ཆོག་ཅན་ཞིག་ཡིན་པས་ངེད་གཉིས་བར་འབྲེལ་ལམ་དམིགས་བསལ་བྱུང་མི་འདུག

རྨ་ལྷོ་དགེ་ཐོན་སློབ་གྲྭ་འགྲིམས་བཞིན་པའི་སྐབས་ང་རྒྱ་གར་ཏུ་བྲོས་བྱོལ་ལ་ཕྱིན། ཕྱིས་སུ་ཁོང་ཡང་སློབ་གླིང་ནས་བྲོས་ཏེ་ལྡི་ཚ་དགོན་དུ་ཕྱིན་འདུག

ཉིས་སྟོང་དགུ་ལོར། མི་སྐྱ་ཡིན་པའི་གཅན་རང་སད་གདན་ཞུས་མཁས་པའི་མིང་ཐོག་ནས་ཨ་རིར་སླེབས།

སྐབས་དེར་ཁོང་ངའི་ཁྱིམ་དུའང་ཞག་མ་ཁ་ཤས་བཞུགས། ཁོང་གིས་ཕྱག་དེབ་ཁ་ཤས་བསྣམས་ཡོད་པའི་ཁྲོད་གཅིག་ནི་ཤམ་བྷ་ལའི་ཅོང་བརྡ་རེད། ངས་དྲན་ཚོད་ལ་དཔེ་དེབ་དེ་སྲོལ་རྒྱུན་སྙན་ངག་དང་རང་མོས་སྙན་ངག གཞན་རྒྱ་ཡིག་ནང་བྲིས་པའི་སྙན་ངག་ཁ་ཤས་ལས་གྲུབ་འདུག

ངའི་བཟའ་ཟླས་སྙན་དེབ་དེ་དགའ་མོས་ངང་ཀློག་གིན་འདུག་མོད། ངས་ནི་དཀར་ཆག་ལ་མིག་བཤེར་ཙམ་ལས་ཞིབ་ལྟ་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་མ་བྱུང་།        དེ་ནི་སྐབས་དེར་ང་ནི་གྲང་ཤུར་ཤུར་གྱི་མི་ཧྲེང་འཚོ་བའི་གཡང་ས་ནས་ཐར་དེ་སྙན་ངག་ལས་མཛེས་པའི་ཆུང་མ་ཞིག་དང་། སྙན་ངག་ལས་དྲོ་བའི་ཁྱིམ་གཞི་ཞིག་ཡོད་པས་ཡིན་པ་འདྲ། སྐབས་དེར་སྙན་ངག་གི་ཆེད་དུ་འཆི་ཕོད་པའི་སྙིང་སྟོབས་དེ་ཉམས་ཚར་འདུག་ལ ། སྙན་ངག་ཀློག་ན་བྲོ་བ་ཡང་མི་འདུག དེ་མ་ཟད། དེ་སྔོན་ནས་བྲིས་ཟིན་པའི་རང་རྩོམ་ལྗོན་པའི་ཚལ་གྱི་ཟིན་བྲིས་དེ་ཡང་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་སྲང་ལམ་གྱི་གད་སྙིགས་བླུག་སྣོད་ཞིག་ནང་གཡུག་ནས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཕྱིན་མེད།

གཅན་རང་སད་ཁོང་གཅན་ཚ་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་ན་ཡོད་དུས་ནས་བོད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་ཀློག་པར་སྤྲོ་ཞིང་། དེ་ཡང་ཁོང་ནམ་རྒྱུན་ཁ་མི་གྲགས་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཡང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀློག་མྱོང་པའི་བརྩམས་ཆོས་ངོ་ཤེས་ཚོར་གླེང་མོལ་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་ན་ཁོང་གི་ངག་སྒོ་ཆུ་མཛོད་ཀྱི་ཁ་རལ་བ་ལྟར་དང་། ཁོང་གཅན་ཚ་རྫོང་སློབ་འབྲིང་ན་ཡོད་དུས་ནས་གཞོན་ནུ་ཟླ་མེད་ཀྱི་རྟོགས་བརྗོད་ཆ་ཚང་བློ་ན་ཤ་ར་ར་དང་། གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་དགའ་བར་འཇུག་པའི་ཚིགས་བཅད་དེ་ཉལ་ཁང་གཅིག་པའི་སློབ་གྲོགས་ཚོར་གྱེར་ཀློག་དང་འགྲེལ་བཤད་གནང་དུས། ཁོང་ནི་སྙན་ངག་གི་འཁོར་ལོ་བསྒྱུར་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞིག་གོ་ཞེས་ཉལ་ཁང་གཅིག་པ་དག་གིས་གླེང་།

ཉིན་རྒྱབ་དེར་ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རང་ཁྱིམ་དུ་ངེད་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་རབས་བོད་ཕྱི་ནང་གི་རྩོམ་པ་པོའི་སྐོར་ལ་ཁ་བརྡ་ཐུང་ཐུང་ཞིག་བྱས། རེ་ཞིག་ནས་ཁོང་གིས། ལོ་ཤས་གོང་རྩོམ་རིག་གི་དགོང་ཚོགས་ཤིག་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན། ཚོགས་ཞུགས་སྨྱུག་ཐོགས་མཁན་པོ་དག་སྦིར་ཆང་ངར་ཤུགས་ཀྱིས་མྱོས་ཏེ་རྩོམ་རིག་རིག་པའི་སྐོར་གླེང་མཆིད་ལྷུག་པོར་བགྱིད་པ་ཉམས་དགའ་ཞིང་། བར་མཚམས་ཤིག་ནས་གཅིག་ཁ་གཅིག་གིས་འཕྲོག་བཞིན་འཇར་མེན་དང་། ཨི་ཊ་ལི། ཨ་རི་སོགས་ཕྱི་གླིང་གི་རྩོམ་པ་པོ་དང་མཁས་པའི་བཀའ་གསུང་ལུངས་འདྲེན་བྱེད་རྒྱུ་འགྲན་བསྡུར་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱས་ལ། ཁོང་ནི་ཁུ་སིམ་མེར་སྡོད་དགོས་བྱུང་སོང་། བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་གསུང་འབེལ་ལུང་འདྲེན་བྱེད་མཁན་མེད་ལ། དེར་ཉན་མཁན་ཡང་མི་འདུག་ཟེར།

ཉིན་དེར་རེ་ཞིག་ནས་ཁོས་རང་གི་ལྗགས་རྩོམ་ཤམ་བྷ་ལའི་ཅོང་བརྡའི་ཁ་ཕྱེས་ནས་སྙན་ངག་ཁ་ཤས་ཤིག་ང་ལ་ཀློག་སོང་། བར་མཚམས་ཤིག་ནས། སྟོན་མཇུག་སྡོང་ལོ་ས་ལྷུང་བའི་ཉམས་སྣང་བྲིས་པའི་རང་མོས་སྙན་ངག་ཅིག ་ཚོར་ཤུགས་དྲག་པོས་ཀློག་བཞིན། ཨ་རོ ངས་འདིར་སྡོང་ལོ་ས་ལ་ལྷུང་ཞེས་ཕལ་བའི་འབྲི་ཐབས་སྤྱད་མེད་པར། ལྕེབས་ ཞེས་སྙན་ངག་གི་བློས་བསླངས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བྱས་ཡོད་པས། རོལ་མྱོང་གི་བྲོ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཟེར། ༼ཚིག་རིས་ཇི་བཞིན་ད་ལྟ་མི་དྲན།༽

ཁོས་ཕྱག་གཅིག་གིས་རང་རྩོམ་སྙན་ངག་མགོ་བཙེམས་མ་དེ་བདེ་བར་འཛིན་ཅིང་། ཕྱག་གཞན་པས་ཚོར་བར་རམ་འདེགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བྱེད་བཞིན། ཁོང་གི་སེམས་རྟིང་ནས་ཐོན་པའི་སྙན་ངག་ལ་རང་འགྲེལ་ཨམ་སྐད་གཙང་མའི་ནང་ལྷུག་པར་བསྡེབས་པའི་མཛེས་སྡུག་དེ་ད་ལྟ་ཡང་ངའི་སེམས་ངོགས་ན་སྟོན་མཇུག་གི་སྙན་ངག་ཞིག་དང་མཚུངས།

བར་མཚམས་ཤིག་ལ། ཁོས་ནེའུ་ཡོ་ཀོ་ལིམ་སྦི་ཡ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བོད་རིག་པའི་སློབ་དཔོན་ སྒི་རི་ ཁྲ་ཁྲེལ་ ལགས་ཀྱི་སྒེར་ཁྱིམ་དུ་ཐ་ན་གསང་སྤྱོད་ཀྱི་ནང་དུའང་དཔེ་ཆ་ཐང་མར་བརྡལ་ནས་སྐྱག་པ་གཏོང་དུས་སུའང་དཔེ་དེབ་ཀློག་གི་ཡོད་པའི་སྒྲུང་ཞིག་བཤད་བྱུང་ལ། དེ་ནི་ད་ལྟའང་ངའི་དྲན་ངོགས་ན་སྙན་ངག་གི་ཟླ་བ་ཞིག་ཁུ་སིམ་པའི་ངག་རིག་གི་མཚན་ལྗོངས་འགྲིམས་པའི་མཛེས་ཉམས་དང་གསོན་ཤུགས་ལྡན།

མདང་དགོང་སྐད་འཕྲིན་གྱི་དྲ་འབྲེལ་ཞིག་ལས་དབྱངས་ཅན་མ་འཚོལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འགྲུལ་བཞུད་ཅེས་པ་ཁོང་ལ་མཚོ་སྔོན་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གིས་བཅར་འདྲི་བྱས་པ་ཞིག་ལ་ཉན་རྗེས། སྤྱིར་ཁོང་དཔེ་ཀློག་ལ་དགའ་ཞིང་། སྒོས་སུ་སྲོལ་རྒྱུན་སྙན་ངག་ལ་དུང་བ་ཟབ་མོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་པོར་རྟོགས་ལ། ཁོས་སྙན་ངག་ལ་བཅངས་བའི་བརྩེ་དུང་གསེར་སེར་པོའི་འོད་མདངས་བཞིན་རྒས་པ་མི་མངའ་ཞིང་། ཁོང་སྙན་ངག་དང་ལྷན་དུ་འགྲོགས་པའི་མི་ཚེ་ནི་སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་གློག་བརྙན་ཊ་ཊེན་ནི་ཀ་ནང་གི་བརྩེ་དུང་གི་གཏམ་རྒྱུད་དང་འདྲ་ལ། ཁོས་ སྟོད་ཆ་དཔེ་སྐྲུན་ཟིན་ནས། ད་ཆ་སྨད་ཆ་འབྲི་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན་པའི་མི་ཚེའི་མྱོང་བ་བརྗོད་པའི་རང་རྣམ་ཤོ་ལོ་ཀ་ཁྲི་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་མ་ཧ་བྷ་ར་ཏིའི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ཞིང་། དངོས་བྱུང་སྙན་དངགས་རིང་མོ་དེ་ཀློག་འདོད་ཀྱི་འདུན་པ་དྲག་པོ་ཞིག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྟིང་རིམ་ནས་འཕྱུར་སོང་།

2019 Jan 24   

'''གསང་སྔགས་ལ་ཧེབ་ལངས་རྒྱུ་མཚམས་བཞག་ཏེ་སླར་ཡང་ལམ་རིམ་གྱི་ཞབས་ལ་གཏུག་པའི་སྒྲུང་།''' 

ཕྲན་རང་སློབ་འབྲིེང་འགྲིམས་དུས་སྐུ་དྲིན་ཅན་གྱི་དགེ་རྒན་རྣམ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་འབྲིང་རིམ་དང་པོའི་དགེ་རྒན་འབྲོང་བུ་ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ། ད་ལྟ་ཁོང་ཞིང་གཞན་དུ་གཤེགས་ཟིན།   གཞན་དེ་འབྲིང་རིམ་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་སློབ་དཔོན་དམ་པ་གཅན་རོང་བསྟན་འཛིན་ལགས་ཡིན།

 ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་འཁྲིད་དུས་ཁྱད་ཆོས་དམིགས་བསལ་བ་ཡོད།   དེ་ཡང་། ཚེ་འདས་དམ་པ་དགེ་རྒན་འབྲོང་བུ་ལགས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་གསར་བ་དེ་དག་ཚེག་བར་བདུན་ཅན་གྱི་ཚིགས་བཅད་སྙིང་རྗེ་བོ་དང་བློ་ལ་འཛིན་བདེ་བོ་ནང་བཅུག་ཏེ་བློར་འཛིན་བྱེད་དུ་འཇུག་ལ།  འཁྲིད་བྱའི་སློབ་ཚན་གྱི་ཕ་རོལ་ནས་བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་སྒྲུང་དང་རྣམ་ཐར་ལྟ་བུའང་སྐབས་སྐབས་སུ་འཆད་འཁྲིད་བྱེད།  

 དགེ་རྒན་བསྟན་འཛིན་གྱིས་ཐ་སྙད་གཅིག་ཀྱང་རང་དགར་བསྐྱུར་འཇོག་མི་བྱེད་པར། འགྲེལ་བ་དེ་ཡང་གླེགས་བམ་ཁུངས་བཙུན་དང་། ཚིག་མཛོད་ཚད་ལྡན་ནས་འཚོལ་སྒྲུག་བྱས་ཏེ་འཇུངས་བ་མེད་པར་སློབ་བུ་ཚོར་བགོ་འགྲེམས་བྱེད།  ཁོང་། ནང་དོན་རིག་པའི་སྐོར་ལ་མཁྱེན་རྒྱ་བླ་ལྷག་ཏུ་ཆེ་བས།   དཔེ་འཁྲིད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་དེ་ཡང་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཁུངས་གཏུགས་ཏེ་སློབ་འཁྲིད་བྱེད།

ད་ལམ་ད་དུང་བདག་གི་དྲན་འཛིན་གྱི་ངོ་ན་བརྗེད་དུ་ཕངས་བ་ནི  ཁོང་གིས་ས་སྨྱུག་གི་ཐལ་རྡུལ་ལ་་མི་འཛེམ་པར་མཛོ་དྲེད་ཀྱི་རྒྱབ་ཁལ་ལོངས་པའི་དཔེ་འཁྲིད་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་ནག་པང་ངོར་ངལ་བ་མེད་པར་འབྲི་གནང་བགྱིས་པའི་སྣང་བརྙན་དེ་ཡིན། 

དེ་ཡང་། སློབ་འབྲིང་ལོ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭར་རྒྱུགས་སྤྲོད་བྱེད་དུས། བོད་ཡིག་གི་རྒྱུགས་ཤོག་ནང་ཧ་མི་གོ་བའི་དྲི་ཚིག་དང་། ལན་འདེབས་མི་ཐུབ་པའི་དཀའ་གནད་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་ནི་གྱི་ན་བ་བདག་རིག་པ་རྒོད་དྲག་ནས་མིན་པར། ཡོངས་འཛིན་དམ་པ་གཉིས་སྐུ་དྲིན་ཆེ་བས་ཡིན།

ལོ་གསུམ་རིང་གི་དགེ་འོས་སློབ་མའི་དུས་སྐབས་ནི་ལངས་ཤོར་དང་རྐྱལ་སྟོང་། ལོག་གཡེམ།  བོད་ཡིག་དགེ་རྒན་མཁའ་འབུམ་གྱི་སློབ་ཁྲིད་ལ་འདོད་པ་གཏན་ནས་མ་ཁེངས་པར།  རྒྱ་མོ་སྒྲུང་རྩོམ་འབྲི་མཁན་ཆོངས་ཡོན་གྱི་བརྩེ་དུང་གི་མེ་འབར་བའི་བརྩམས་སྒྲུང་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་དུས་ཤིག་ཡིན།

སློབ་གྲོགས་ག་གེ་མོ་ཞིག་གི་བཀའ་དྲིན་ལས།  སྐབས་སྐབས་སུ་སློབ་གླིང་གི་འཁྲིས་ན་ཡོད་པའི་ནང་པའི་དགོན་པར་ཕྱིན་ནས་ཁ་དོག་དཀར་དམར་དང་༼ཆབ་ཤོག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས༽་ལ་རྣ་ཐོས་ཙམ་གྱི་བག་ཆགས་འཇོག་ཐུབ་པ་བྱུང་ནའང་།   ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་ཧམ་གསོག་གི་ཚུལ་འཆོས་དང་སྤྲེའུ་ལད་ཟློས་ཙམ་ལས་མ་འདས།

རང་ལོ་བཅུ་དགུ་ཐོག   རང་གི་ལྟེ་ཁྲག་འཕོ་སའི་གྲོང་ཚོ་དང་རྒྱང་ཐག་ཀི་ལོ་མི་ཏར་བརྒྱ་ལྷག་གི་ས་ན་ཡོད་པའི་གནའ་མཁར་ཟི་ལིང་ལའང་འགྲོ་མ་མྱོང་བ་ཞིག། བློ་བུར།   གངས་རིའི་མུ་ཁྱུད་གནམ་ལ་ཟུག་པའི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ལྕགས་རི་བརྟོལ་ཏེ་མི་ཡུལ་ལ་སླེབས་པ་ནི་རང་གིས་རང་ལ་ཡིད་མ་ཆེས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང།   དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནམ་རྨི་ལམ་ཡིན་དང་།   སྐབས་རེར་རང་སེམས་རང་གིས་གནོན་མ་ཐུབ་པར་ད་སྨྱོས་ཟིན་སྙམ་པའི་ཚོར་བའང་བྱུང་།  སེམས་ཁམས་ལ་གློག་རྒྱུག་གཞུས་པ་ལྟ་བུའི་བརྡབ་གསིག་དེ། ཕྱིས་སུ་མི་ཚེའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ནང་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་ཞིམ་མངར་ལ་རོལ་མྱོང་ཐུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་དུ་གྱུར་ཡོད།

མི་ཡུལ་དུ། ཕ་ཡུལ་དྲན་པས་སེམས་གནོན་ཞིང། ས་ཆུ་མ་འཕྲོད་པར་འབྱུང་ལུས་ནད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྐབས་ཤིག།   བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ལྷ་ཡུལ་ནས་བདུད་རྩིའི་ཆར་འབེབས་པ་ལྟ་བུའི་ནང་ཆོས་བསླབ་བྱ་སྙིང་བོར་བཏུམ་པའི་ཁ་གསལ་གོ་བདེའི་བཀའ་སློབ་དག་མཇལ་བ་ན།   སེམས་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུའི་དགའ་སྣང་དང་།  མ་སྟོར་བུ་ཡིས་ཨ་མ་རྙེད་པ་ལྟ་བུའི་དབུགས་དབྱུང་ཐོབ་པར་མ་ཟད།   ནང་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་ལྟ་བྱེད་མིག་དབང་གསར་བ་ཞིག་ཐོབ་པའི་ཚོར་སྣང་ཡང་བྱུང་།

སྟབས་འགྲིག་པ་ཞིག་ལ།  སུ་ཇ་སློབ་གྲྭ་ནས་སྒོར་བུད་དེ་འཚོ་རྟེན་ངེས་མེད་ཡིན་པའི་སྐབས་ཤིག།   ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་གཞུང་ལུགས་ཟབ་སྦྱོང་ཞིག་ཆེད་ཨ་རི་ནས་ཆེད་འབོད་གནང་བའི་མཁས་དབང་ཞིག་ལ།  ཟླ་བ་དྲུག་རིང་སློབ་འཁྲིད་སྐད་སྒྱུར་གྱི་རམ་འདེགས་བསྒྲུབས་པའི་སྐལ་བཟང་བླ་ཡོན་ཏུ།   ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་ཟས་རིན་དང་ཁང་རིན་སྦྱར་བྱུང་བ་དེས་ཕྲན་རང་རྡ་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ནང་ཆོས་འཛིན་གྲྭར་ལོ་ཤས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཐུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།

ནང་ཆོས་ཀྱི་འཛིན་གྲྭ་དེ་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཚོར་དམིགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་བོད་པ་དོན་གཉེར་བའང་འཛུལ་ཞུགས་བྱེད་ཆོག    འཛིན་གྲྭ་རིམ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་དང་པོ་དེ་སེམས་སེམས་བྱུང་དང་གྲུབ་མཐའི་སྐོར་ཡིན།        འཛིན་གྲྭ་གཉིས་པ་ནི་༼ལམ་རིམ་ཆེན་མོ༽་འཁྲིད་གཞི་བྱས་ཏེ།     དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་ནས་བྱང་སེམས་བར་ཟབ་འཁྲིད་དང་།  ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལེའུའི་སྐབས་ཚིག་འབྲུ་གདོང་འདེད་བྱས་ཏེ་མགྱོགས་འཁྲིད་བྱེད།

སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་འཁྲིད་གཞིའི་དཔེ་ཆ་གང་ཡིན་མི་དྲན་ཡང་། གྲུབ་མཐའི་སློབ་དེབ་ནི་༼གྲུབ་མཐའ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ༽་ཡིན་པ་ད་ལྟ་ཡང་དྲན་ཡིད་ན་འདུག

སྐབས་དེའི་གྲུབ་མཐའི་དཔེ་འཁྲིད་དགེ་རྒན་ནི་དགེ་བཤེས་ཟླ་བ་དང་།  དབྱིན་ཇིའི་ལོ་ཙ་བ་བོད་པ་སྐམ་རིད་གཟུགས་པོ་རིང་པོ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་གི་མཚན་ཆ་ཚང་མི་དྲན་ཡང་།  ཁྱིམ་ཚང་གི་མིང་ནི་རི་ཁ་ཡིན།   ལམ་རིམ་གྱི་དགེ་རྒན་ནི་སེ་རའི་དགེ་བཤེས་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན་དང་།  ཁོང་ཏྲེ་ཧོར་བ་ཞིག་ཡིན་ལ།   ཁོང་གི་ཏྲེ་སྐད་ཧ་ཅང་གྱོང་བོ་ཡིན་པས། སྐབས་རེར་ཁོང་གི་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་སྒྱུར་བ་བུད་མེད་རོ་ཐི་བསོད་ནམས་ལགས་དང་ཁོང་གཉིས་བརྡ་མ་འཕྲོད་པར་ཁ་རྩོད་ཀྱང་ཤོར་འགྲོ།  

སྐབས་འདིར་བདག་ཆུང་བའི་དུས།  ཕ་རྒན་གྱིས་ཕྲན་ལ་ནང་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོས་པ་དེ་ཡང་དྲན། བདག་གི་ཕ་ནི་ང་བརྒྱད་ལོར་སྐྱ་སར་ཕབས་པའི་གྲས་ཡིན་ལ།  ངེད་བུ་སྤུན་གསུམ་སྔོན་འགྲོའི་སློབ་གྲྭར་མ་སོང་གོང་ནས་བོད་ཡིག་འབྲི་ཀློག་དང་།  མདོ་གདུགས་སྒྲོལ་གསུམ་བློ་འཛིན་བྱེད་དུ་བཅུག་ཡོད།  

སྐབས་རེར།  ཁོང་དགོན་པ་བཞུགས་དུས་ཀྱི་སྒྲུང་དེ་འདྲ་ང་ཚོར་བཤད་ཀྱི་ཡོད་ལ།  དགོན་པར་འདོན་པ་དབྱངས་རྟ་ལ་བཀུག་ཏེ་འདོན་པའི་ལད་མོའང་བྱེད།  བརྗེད་དུ་མེད་པ་ཞིག་ནི ༼  སྐར་མ་རབ་རིབ་མར་མེ་དང་།། སྒྱུ་མ་ཟིལ་པ་ཆུ་བུར་དང་།། རྨི་ལམ་གློག་དང་སྤྲིན་ལྟ་བུར།།  འདུས་བྱས་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་ལྟ།༽ཞེས་ཁ་ཏོན་ནམ་རྒྱུན་བྱེད།  

 ང་རང་སློབ་མ་ཡིན་དུས། དགུན་ཁའི་གུང་གསེང་གི་སྐབས་ནམ་ཞར་ལ། ཕ་དང་ཕུ་བོར་འགྲོགས་ཏེ་སྡེ་བའི་དུད་ཁྱིམ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་མདོ་གདུགས་སྒྲོལ་གསུམ་འདོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་མ་ཟད། དབུ་མཛད་ཨ་མྱེས་པ་ཡ་ལགས་ཀྱིས་ནམ་རྒྱུན་ངའི་ཕྱོགས་ལ་ཁ་འཁོར་ཏེ་བསྟོད་པའི་མཐེ་བོང་བགྲེང་གི་ཡོད་པས་ང་ལ་སྒྱིད་ལུག་དང་ག་གོར་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ནམ་ཡང་མེད།  

ད་དུང་།  ཏིང་འཕགས་སྐལ་གསུམ་དང་། གསེར་འོད་དམ་པའི་མདོ་སྡེ་ཡང་བཏོན་པ་ཉུང་ཉུང་མིན།   ཕལ་ཆེར་མདོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནང་ཡིན་པ་ཡོད །༼མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་ཡང་ཚད་མ་མིན།།  ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱང་ཚད་མ་མིན།།  གལ་ཏེ་དབང་པོ་འདི་དག་ཚད་ཡིན་ན།།  འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་སུ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ།། ༽་ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་དེ་ཧ་ཅང་བློ་ལ་འཇུག་པོ་བྱུང་ནས། འབྲི་དེབ་ནང་ཟིན་ཐོར་བཀོད་དེ་བློ་འཛིན་བྱས་པ་ད་ལྟའང་ཡིད་ལ་འཁོར།

ཡིན་ནའང་།  མི་ཚེ་ནང་། ཅུང་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ནང་ཆོས་སློབ་སྦྱོང་གི་ཐོག་མ་ནི། རྡ་ས་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་དགེ་བཤེས་རྣམ་པ་ཟུང་གི་ཞབས་ལ་གཏུགས་པ་དེ་ནས་ཡིན།

སྐབས་དེར།  ནང་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱས་བདག་ཡིད་རབ་ཏུ་བཀུག་ཏེ།  ༼སྤྱོད་འཇུག༽་གི་བཟོད་པའི་ལེའུ་ལ་ཡིད་སེམས་རྩེ་གཅིག་གི་ཉམས་ལེན་འབད་བརྩོན་གནང་བ་དེ།  དུས་ཚོད་ཐུང་ཐུང་ཞིག་ནང་ཡིན་ནའང་།  མི་ཚེ་ལ་བརྗེད་དུ་ཕངས་པའི་ལེའུ་ཞིག་ཡིན། 

ད་དུང་ཆོས་རྒྱུད་རིས་མེད་ཀྱི་བོད་པའི་བླ་མ་དང་།  དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམ་པས་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ནང་སྟབས་བདེར་སྦྱར་བའི་དཔེ་ཆ་མང་པོ་ཞིག་མཇལ་བ་དེས་ཕྱིས་སུ་ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་རིང་༼དགའ་ལྡན་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་སྒོམ་སྒྲུབ་བསྟི་གནས་ཁང་༽་དུ་སྐད་སྒྱུར་བྱེད་དུས་ཤེས་བྱའི་རྩིག་རྨང་ལྟ་བུར་གྱུར།

རྡ་ས་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་ནང་ཆོས་འཛིན་གྲྭའི་ནང་བོད་པ་རེ་ཟུང་ལས་གཞན་རྣམས་ཕྱི་གླིང་བ་ཡིན་ལ།  འཛིན་གྲྭའི་བར་གསེང་དང་སློབ་རྭའི་ཕྱི་རོལ་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་དང་འགྲོགས་དུས་ནང་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཁ་བརྡ་མང་བ་ཐོན་གྱི་ཡོད།   གསང་སྔགས་ལ་ཧེབ་ཆེན་ལངས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་དེ་ཚོ་དང་ཐུག་དུས། གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་སྐོར་ལ་ཁོང་ཚོས་གང་ལེགས་ཤེས་ཀྱི་འདུག་པ་མ་ཟད།  དབྱིན་ཡིག་ནང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་སྐོར་ལ་དཔེ་ཆ་ལག་ཐོགས་ཐོགས་དང་ལྟ་ཆོག་ཆོག་ཡིན་པའང་དེ་དུས་གཞི་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་། 

བདག་ཀྱང་གསང་སྔགས་ལ་ཧེབ་ཅིག་ལངས་ཏེ།  ད་ཕྱི་རྒྱལ་མགོ་སེར་པར་ཆོས་སྐྱོང་དང་མཁའ་འགྲོའི་བཀའ་ཆད་མེད་ན།  ཆོས་ཀྱི་ཞག་རྩི་སྟུག་པའི་བོད་ཕྲུག་ཞིག་ལ་བཀའ་ཆད་ཕོག་དགོས་མེད་སྙམ་གྱིན།  གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་སྙིང་བོར་བྱས་པའི་དབྱིད་ཡིག་གི་དཔེ་ཆ་མཇལ་བདེ་མང་པོ་ཞིག་ཀློག་པའི་སྐལ་བཟང་བྱུང་པར་མ་ཟད།  ཕྱིས་སུ་རྣམ་གྲོལ་གླིང་དགོན་དུ་ཟླ་ཤས་རིང་དཔེ་ཁྲིད་ཞུས་སྐབས།  འབྲུག་པའི་མཁན་པོ་ཞིག་ལ་ཞུ་བ་འཐེན་ནས༼རྒྱུད་གསང་བ་སྙིང་བོ༽་ ཉིན་མ་གཅིག་ལ་གཡོར་རོགས་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་པ་ལ་གནང་བ་མ་ཐོབ་ནས།  དབྱིན་ཇི་སློབ་འཁྲིད་ཀྱི་ལན་དུ་མ་བྱན་ཁམས་ཕྲུག་ཅིག་བརྒྱུད་༼གསང་སྙིང་༽ སྣ་རིང་ཞིག་ལག་སོན་བྱུང་བ་མགོ་ནས་མཇུག་བར་ཞིབ་མཇལ་སྐལ་བཟང་ཡང་ཤར།  རྗེས་སུ། བལ་ཡུལ་དུ་མཁས་བཙུན་བཟང་པོ་རི་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་གསང་སྔགས་ཀྱི་བདུད་རྩིར་རོལ་བའི་བསོད་སྐལ་ཐོབ།

གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ནི་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཞིང་།  ཧེབ་ལངས་ནས་ཁ་ཆུ་འཐོར་མཁན་མང་ནའང་། ཡིད་སེམས་རབ་ཏུ་འགུགས་ཤིང་།  ཡིད་ཀྱི་དབང་བོ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་ནི་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་རྣམས་རེད་འདུག་ལ།        ད་ལམ་སྔགས་ལ་ཧེབ་ལངས་རྒྱུ་རེ་ཞིག་ངལ་གསོས་ཏེ།  མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་སྙིང་བོར་བྱས་བའི་༼བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོ༽་མགོ་བཙེམས་མ་ཞིག་རུམ་ལ་བཟུང་།  འདུ་གསུམ་པ་སེམས་དཔའ་ཆེན་མོ་རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷའི་༼སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོ༽འི་དཔེ་ཆ་ཞིག་སྔས་མགོ་ལ་བཞག་ནས་ཉལ་ཡོད།                

'''མི་ཚེའི་མཐའ་མཇུག་གི་སྐད་ཆ་ཞིག''' 

བདུན་རེའི་ལས་བྱེད་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་སྟེང་། ཉེན་རྟོག་པའི་ལས་ཀ་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་ལ་བྱས་ཟིན་པའི་ལས་གྲོགས་ སྒྲིན་ ཨོ་སི་ལེན་གྱིས་འཛེམས་ཟོན་གང་ཡང་མེད་པར་རང་ཉིད་ལ་ནད་ངན་ཞིག་ཕོག་ཡོད་པའི་གསལ་བསྒྲགས་བགྱིས།

“ཡེ་ཤེས་འཁྲུངས་སྐར་དུས་སྟོན་གྱི་ཟང་ཟིང་གི་མགོ་ཡལ་རྗེས། ཉལ་ཁང་གཉིས་ཅན་གྱི་སྡོད་ཁང་གླས་མ་ཞིག་ཏུ་སྤོ་གཏན་འཁེལ་ཡོད།

མི་ཕོ་ཧྲེང་ཧྲེང་ཞིག་ལ་མལ་ཁང་གཉིས་མི་དགོ་ཡང་ཉལ་ས་ལྷག་མ་དེ་གཅིན་སྟན་བརྗེ་བོ་རྒྱག་མཁན་ཞིག་དགོས་གལ་བྱུང་ཚེ་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན། ”  ཞེས་སྐད་ཤུགས་ཆུང་ངུས་བཤད། 

“ཁེ་མོ་ཐི་ར་ཕེ་སྐྲན་བཅོས་ནི་ནད་པ་སོ་སོས་ལུས་ཕུང་གིས་ཐེག་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡིན་ལ།

ད་ཐེངས་གི་ནད་ངན་འདིས་ངའི་མཆིན་པ་ལ་སོ་བརྒྱབ་ཡོད་པས་ཡུན་རིང་གསོན་པའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་མི་འདུག་ཀྱང་།

སྐུ་ཚེ་མ་ཟིན་མཁན་ཞིག་གིས་ཤུལ་དུ་བཞག་པའི་མཆིན་པ་གསོན་པོ་ཞིག་གི་གནང་སྦྱིན་ཐོབ་རྒྱུ་ལ་ད་དུང་རེ་ལྟོས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།”་ཅེས་འོད་མདངས་ཉམས་པའི་མིག་གིས་ང་ཚོའི་ཕྱོགས་ལ་བསྐོར་བ་ཞིག་བྱས། 

དེ་ནས་དངན་པ་ཞིག་འཐེན་དེ་ཁོས་རང་ཉིད་ལ་སེམས་གསོའི་ཚུལ་དུ།

“ཡིན་ནའང་ངས་གསལ་བོར་རྟོགས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་རུ་སྡོད་པའི་དུས་ཡུན་རྫོགས་པ་ན་ཕ་རོལ་ལ་གསོན་པོར་འགྲོ་ཆོག་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མེད།”

སྒྲིན་ ཨོ་སི་ལེན་གྱིས་རང་གི་རྒས་གཉེར་བབས་པའི་་གདོང་ལ་འཛུམས་མདངས་ཤིག་ཕྱུང་དེ་ང་ཚོ་ལ་སླར་ཡང་མིག་བསྐོར་ཞིག་བྱས། 

2001\12 \ 21 དགོང་མོ་མལ་སྒྲིན་སན་གྲོང་ཁྱེར།།            

'''དེ་ནི་ཁྱོད་ལ་འགྲིག་བསྡད་པའི་ཤ་མདོག་གང་དེ་མི་ལྡན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད།''' 

༢༠༢༢་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡༢་ཚེས་༦་ལ།

དེ་སྔོན་བདག་བལ་ཡུལ་དུ། དགའ་ལྡན་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་སྒོམ་སྒྲུབ་བསྟི་གནས་ཁང་གི་རྡོ་གཡའ་མའི་རྩིག་གྱང་ཅན་གྱི་རང་ཤག་ཏུ།  ཁོག་སྟོད་གཅེར་བུར་ཕྱུང་། རོ་སྟོད་སྔས་མགོ་ལ་འཁེན་དེ་དཔེ་ཆ་ཀློག་པའི་བར་མཚམས་ནས། མིག་གིས་ལྟ་ཕྱོགས་ཤིག་གིས་རང་གི་སྐམ་རིད་ཀྱི་རྩིབས་རུས་དང་ཁོག་ལ་རྡིབ་པའི་གསུས་ལོང་མཐོང་བ་ན་སེམས་ལ་ཡང་བསྐྱར་སྡུག་བསྔལ་ཞིག་སྐྱེས་ནས།  “ང་འདི་ལ་ཤ་ཐོགས་རྒྱུ་མེད་པ་ཆི་ཟིག་ཡིན་ནམ”་ཞེས་ཨམ་སྐད་གདངས་མས་རང་གིས་རང་ལ་འཁང་ར་བྱས་པ་ལ་ད་ལྟ་ཕྱིར་དྲན་བྱས་ཚེ་དགོད་བྲོ་བ་ཞིག་ཀྱང་རེད།

ཨ་རིར་སླེབས་ནས་ལོ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་ལ་གློ་བུར་ཐོལ་རྒྱག་ལ་ལུས་ཤ་རྒྱས།  གྲོད་པ་ཚིལ་ལུས་བརྒྱངས། མར་སྒུར་ནས་ལྷམ་སྒྲོག་ཀྱང་མདུད་དཀྲོལ་དཀའ་བའི་ཚད་ལ་སླེབས།

ནེའུ་ཡོར་བོད་མི་འདུ་འཛོམས་ཆེ་བའི་འཇའ་ཀི་སོན་  ཧའེ་ཁྲིའི   ་རྒྱ་གར་ཇ་ཁང་ཞིག་ཏུ། “ ཁོ་རེ།  དེ་རིང་ངའི་སྐད་སྒྱུར་བ་ནི་ཨ་མདོ་བ་གཟུགས་པོ་ཆུང་ཆུང་གྲོད་ཁོག་ཆེན་པོ་ཁོ་རེད་འདུག”་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་ཕ་ཡུལ་གཅིག་པ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དངོས་སུ་གོ་ཐོས་བྱུང་བ་མ་ཟད། ཁོང་ཚོས་ད་དུང་སྐད་ངན་དེ་འཁྱེར་དེ་ངའི་རྣ་ལམ་དུའང་སྐྱེལ།

ད་དུང་།  ཉིན་ཞིག་ལས་ཁུངས་གྲོལ་ནས་སྒོ་ཕྱི་ལ་ཐོན་པ་ན་ལག་ཐོགས་ཁ་པར་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཅོག་ཙེ་ཐོག་བརྗེད་ཟིན་པ་དྲན་ནས་ཕྱིར་རྟབ་རྟབ་པོར་ཁ་པར་ལེན་དུ་ཕྱིན་པ་ན། ང་ཚོའི་སྡེ་ཚན་གྱི་འགན་འཛིན་ཇོན་དང་ལས་གྲོགས་བུད་མེད་ཇན་ནི་ཧྥར་གཉིས་ཀྱིས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྒོ་རྒྱག་བཞིན་འདུག  ང་ཕྱིར་ཡོང་བ་མཐོང་བ་ན། འཇན་ནི་ཧྥར་ལུས་པོ་ཟུར་དུ་གཡོལ་ཙམ་བྱས་ཏེ་ལག་པ་གཅིག་གིས་སྒོའི་ཨ་ལོང་ལ་འཇུས་ཏེ་སྒོ་ཕྱེད་ཙམ་ཕྱེས་དེ་ང་ནང་དུ་གཏོང་བར་བརྩམས།  ང་ཚ་ག་ཚིག་གེ་ངང་ནང་དུ་འཛུལ་དུས།   ཚིལ་ལུས་འགྲེངས་པའི་གྲོད་པ་སྒོ་གླེགས་ལ་ཐོགས་ཏེ་ང་ནང་དུ་མ་ཐར།   ཁོ་མོ་འཚུབ་ཆ་ཞིག་ལངས་ནས། ‘’འོ་དགོངས་དག” ཟེར་བཞིན་སྒོའི་ཨ་ལོང་ལག་པས་གློད།  ངས་ཅི་ཟེར་དགོས་མ་ཤེས་པར།   གློ་གླེགས་ལ་ཕུད་རྒྱག་ཞིག་བཏང་དེ་ནང་དུ་ཕྱིན།    དུས་དེ་ནས་བཟུང་།  དབུགས་སྒང་ལྟར་འབུར་བའི་རང་གི་གྲོད་ཁོག་ལ་འཚིག་པ་ཟ་བར་མ་ཟད།  དེ་འདྲ་མིག་ལ་མི་མཛེས་ཤིང།  འཁུར་ཙ་ལྗི་ལ། ལུས་སེམས་གྱི་བདེ་ཐང་དང་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་གནོད་པའི་ཚིལ་ལུའི་གྲོད་ཁོག་ཅན་གང་དུ་མཐོང་ན་དེ་མུར་སེམས་མི་དགའ་བའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་ངང་གིས་སྐྱེས།

འདས་བའི་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་གཅིག་ཙམ་རིང་།  གྲོད་པའི་ཚིལ་ལུ་ནི་ངའི་ལུས་སེམས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་གྱུར།   དེ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་དུས།  སྐབས་རེར་རྒྱལ་ཁ་ཉི་ཚེ་བ་རེ་ཐོབ་མྱོང་ནའང་།  ཟས་སྤྱོད་བསྟེན་ཉེས་ནམ་ཤོར་ལ་ཉིན་ཤས་ཀྱི་ནང་དུའང་ཚིལ་ལུའི་མགོ་བོ་གྲོག་གྲོག་བྱས་ནས་འབུར་ཡོང་།

དྲ་རྒྱའི་དུས་རབས་འདིར། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་གོང་ནས་དྲ་ཐོག་ཁ་བརྡ་གླེང་མོལ་ལ་ལྟ་ཉན་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ངའི་གོམས་གཤིས་ཤིག་ཏུ་གྱུར།།   ཁ་ཤགས་སྒྱུ་རྩལ་བ་བྷ་སྦི    ལི ་དང་ཁོའི་བཟའ་ཟླ་ཟུར་བ་ཟུང་གིས་ཡུག་ཊོ་སྦུབས་ནང་སྤེལ་བའི་༼སྟག་གི་གསུས་པ༽་ དང་འཇོ་ རོ་རྒན་གྱིས་ ༼འཇོ་རོ་རྒན་རོལ་མྱོང༽་སོགས་ནི་བདག་གི་མིག་དང་རྣ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་གྱུར་ཞིང་།  ཟླ་ཤས་སྔོན་ནས་སི་ཊན་ཧྥོར་སྒྲི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་ཀླད་པ་དང་དབང་རྩའི་སྐོར་ཆེད་མཁས་སློབ་དཔོན་ཨན་སྒྲི་རོ   ཧོ་སྦིར་མན་ལགས་ཀྱིས་དྲ་ཐོག་ཏུ་རིན་མེད་སྤེལ་གནང་བགྱི་བའི་༼ཧོ་སྦིར་མན་ཚོད་ལྟ་ཁང༽་གཏམ་གླེང་སྟེགས་བུ་ནི་བདག་གི་དགའ་མོས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་གྱུར།

སློབ་དཔོན་ཧོ་སྦིར་མན་ལགས་ནི་རང་གི་ཆེད་ལས་ལ་ངེས་པ་དོན་གྱིས་རྒྱུས་མྱོང་ལྡན་པ་ཞིག་དང་ ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་མཁས་པའི་་གདན་ཐོབ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན།  ཁོང་གི་ལས་ཞོར་དུ་མྱུར་ཚད་ཆེ་ལ་རྙོག་འཛིང་ལྕི་བའི་དེང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་རྒྱུན་པར་འཕྲད་བཞིན་པའི་སེམས་སྡུག་དང་གཉིད་མ་ཁུག་པ་བཅོས་པ།  དྲན་པ་གསོ་ཐབས། ལུས་སེམས་བདེ་ཐང་གི་གཤེད་མ་སྟེ་འབྱུང་ལུས་ཀྱི་ཞག་ཚིལ་ཕུང་གསོག་བཞུ་སྟངས་ཐེ་བའི་ བརྗོད་གཞི་སྣ་མང་ཐོག་ཚད་ལྡན་དཔྱད་གླེང་བདུན་རེའི་གཟའ་ཟླ་བའི་ཉིན་དྲ་ཐོག་ལ་སྤེལ་གྱིན་ཡོད།  ཁོང་གིས་དེ་རིང་བར་གསེར་ནག་ལས་ཀྱང་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་དཔྱད་གླེང་བརྙན་ཕབ་ལེའུ་༡༠༡ ཙམ་ཡུག་ཊོ་སྦུབས དང་Spotify་ཞེས་འབོད་པའི་སྒྲ་སྒམ་ནང་སྤེལ་ཡོད་པ་མི་ས་མང་པོས་ལས་ཞོར་དུ་བལྟ་ཉན་དང་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད།

ལྷག་པར་དུ་ལེའུ་༤༡་ ནང་སྙུང་གནས་སྐོར་དེང་རབས་ཚན་རིག་ཆེད་མཁས་པའི་ཉམས་ཞིབ་གྲུབ་དོན་གང་ཡོད།   དུས་བཀག་སྙུང་གནས་ཇི་ལྟར་སྲུང་བརྩི་བྱེད་སྟངས་དང་ དེའི་དགེ་ཕན་སྐོར་ལ་དཔྱད་གླེང་ཞིབ་ཚགས་བྱས་ཡོད་ལ།    ལེའུ་་༥༢་ནང་ཧར་ཝུར་གཙུག་ལག་སློབ་ཆེན་གྱི་མཁས་དབང་ སྒྲེ་ཝི་སྒྲི་   སན་ཁི་ལར་ལགས་དང་ལྷན་དུ་སྙུང་གནས་ཀྱིས་ཚེ་ཚད་བསྲིངས་བ་དང་རྒ་བ་ལྡོག་པ་དང་རྒ་བ་ནར་འགྱང་ཐུབ་པའི་སྐོར་དབང་རྩ་རིག་པ་དང་དང་སྐྱེས་ཁམས་ཚན་རིག་གི་སྒྲོམ་གཞི་ནང་བཙུད་དེ་བགྲོ་གླེང་ལྷུག་པོར་བགྱིས་གནང་ཡོད་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་དྭངས་བ་འདྲེན་པ་ཞིག་གོ།

ང་ཚོ་ལ་རིང་ནས་འཆའ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་སྙུང་གནས་ཀྱི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་དགེ་མཚན་ནི་ གྱི་ན་བ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་བདག་ལྟ་བུའི་བསམ་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་ནའང་།    འདས་བའི་བདུན་ཕྲག་ཁ་ཤས་རིང་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གང་དུའང་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་གང་ཡང་མ་བསྲེས་པར་ཉིན་རེའི་ཉིན་གུང་ཆུ་ཚོད་བཅུ་གཉིས་ཐོག  དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ནང་ཚུད་དུ་ཟས་དང་བཏུང་བ་ཐུན་རེ་བཏང་ཚར་བ་བྱས་ཏེ། ཕྱི་ཉིན་གྱི་གུང་ཚིགས་བར་བཟའ་བཏུང་གང་ཡང་མ་བསྟེན་པ་བྱས་པ་ལ་དེ་རིང་བར་ལུས་ཀྱི་ལྗིད་ཚད་ཕོན་ཊི་བཅུ་བརྒལ་བ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཐོག    ལྟོ་བ་དང་མཚང་རའི་གཡས་གཡོན་གྱི་ཚིལ་ལུ་ཞུ་ནས་འབྱུང་ལུས་ཡང་ཟོར་ལྡན་ལ། རྣམ་རིག་གསལ་ཞིང་དྭངས་པ།    སེམས་ཁམས་ལྷོད་ཤིག་སེ་གྱུར་བ་ནི་དངོས་གནས་ཧ་ལས་པ་ཞིག་རེད།

གཤམ་དུ་།  རང་སེལ་ཟེར་བ་ སྙུང་གནས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཕུང་བོའི་ཕྲ་ཕུང་ཤི་རོ་འམ་གད་སྙིགས་སུ་གྱུར་བ་ཕྲ་ཕུང་གསོན་པོར་གནས་པའི་ཁ་ཟས་ལ་བསྟེན་དེ་ཕུང་བོས་རང་ཁ་རང་གསོ་དང་རང་ཉིད་གཙང་བཟོའི་བརྒྱུད་རིམ་ལ།  ཉི་ཧོང་གི་མཁས་པ་ ཡོ་ཤུ་ནོ་རེ   ཨོ་སོ་མེ ་  ལགས་ཀྱིས་གྲོ་ཕྱེ་སྐྱུར་རྫས་ཀྱི་རིགས་འདྲ་བྱེད་ལས་སྟེང་ནས་བདེན་དཔང་ར་སྤྲོད་བྱས་པར་༢༠༡༦ ་ལོའི་ནོ་ཝེལ་གསོ་རིག་གཟེངས་རྟགས་ཕུལ་བ་དེས་ཤར་ཕྱོགས་པའི་རིག་གཞུང་ཁྲོད་གདོད་ནས་ཕྱག་ལེན་ཡོད་པའི་སྙུང་གནས་ཀྱི་དགེ་ཕན་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་པས་དོ་སྣང་དང་གདེང་འཇོག་སླེབས་ཡོད་པ་དང་སྦྱར་ཏེ།   རྒྱ་གར་ཕོ་གསར་ཞིག་གིས་དྲི་བ་བཏང་བ་ལ། ཧིན་རྡུའི་བླ་ཆེན་ས་ཏྭི་གུ་རུ་ལགས་ཀྱིས་བཀའ་ལན་གང་འདྲ་ཞིག་གནང་ཡོད་པ་བཀོད་དེ་རྩོམ་ཐུང་འདི་མཇུག་བསྒྲིལ་བར་བྱ།

རྒྱ་གར་ཕོ་གསར་དེས།

“ས་ཏྭི་གུ་རུ་ལགས་སྐུ་ཁམས་བཟང་།    དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྙུང་གནས་སྲུང་བ་ནི་གནའ་སྔ་མོ་ནས་རྒྱ་གར་ནང་ཉམས་ལེན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན  །ཡིན་ནའང་། སྙུང་གནས་སྐབས་ཀྱི་རང་སེལ་སྐོར་ལ་ནོར་ཝེལ་བྱ་དགའ་མ་བསྩལ་བར།  རྒྱ་གར་བ་མང་པོ་ཞིག་ནས་སྙུང་གནས་སྲུང་བ་ནི་ཚན་རིག་ལ་མི་མཐུན་ཞིང་གཏན་ཚིགས་དང་མ་འཐུས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱི་ཡོད་མོད།།    ད་ལོ་ནས་བདག་གིས་ཀྱང་སྙུང་གནས་བསྲུང་བའི་འགོ་བརྩམས་པ་ཡིན།།    (སྐབས་འདིར་ས་ཏྭི་གུ་རུ་དང་ཚོགས་དབུས་ཀྱི་མི་རྣམས་གད་མོ་བགད)” །          ཁོས་མུ་མཐུད་དེ་    “བྱེད་ལུགས་རྙིང་བར་བརྩིས་བའི་གནའ་བོའི་ཕྱག་ལེན་ཕན་ཐོགས་ལྡན་པ་ཞིག་ནུབ་ཕྱོགས་པས་ཞལ་བཞེས་ཐོབ་རྗེས་གཞི་ནས་ག་གོར་མེད་པར་མི་ཚོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ནམ།” 

ས་ཏྭི་གུ་རུས་ལན་དུ།   “དེ་ནི་ཁྱོད་ལ་འགྲིག་བསྡད་པའི་ཤ་མདོག་གང་དེ་མི་ལྡན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད།

”ཅེས་སྨྲས་བ་དང་འདུ་རྭའི་མི་ཚོགས་ཧབ་ཆ་དི་རེའི་ངང་དགའ་བསུའི་ལག་པ་བརྡབས།  

ཐ་སྙད་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡   འཇའ་ཀི་སོན་  ཧའེ་ཁྲི།   Jackson Height

༢   དྲ་ཐོག་ཁ་བརྡ་གླེང་མོལ། Podcast

༣   བྷ་སྦི    ལི།    Bobby Lee

༤     ༼སྟག་གི་གསུས་པ༽ Tiger Belly

༥    འཇོ་ རོ་རྒན་Joe Rogan གྱི་ ༼འཇོ་རོ་རྒན་རོལ་མྱོང  Joe Rogan Experience༽

༦     ཨན་སྒྲི་རོ   ཧོ་སྦིར་མན།   Andrew Huberman

༧    ༼ཧོ་སྦིར་མན་ཚོད་ལྟ་ཁང༽ ༼Huberman Lab༽

༨   རང་སེལ།   Autophagy

༩   ཡོ་ཤུ་ནོ་རེ   ཨོ་སོ་མེ །    Yoshinori Ohsumi 

འབྲེལ་ཆགས་དྲ་གནས་འབྲེལ་ཐག་ཁག་ཅིག

༡ སྟག་གི་གསུས་པ་གླེང་སྟེགས།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/@TigerBelly/featured&lt;/nowiki&gt;

༢  ཇོ་ རོ་རྒན་གླེང་སྟེགས།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/@joerogan&lt;/nowiki&gt;

༣  ཧོ་སྦིར་མན་གླེང་སྟེགས།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/@hubermanlab&lt;/nowiki&gt;

༤ ཧིན་རྡུའི་བླ་ཆེན་ས་ཏྭི་གུ་རུ་ལ་དྲི་བ་དང་ཁོང་གི་བཀའ་ལན།

&lt;nowiki&gt;https://www.youtube.com/watch?v=DnRQJzK6yvI&lt;/nowiki&gt;    


'''རྣམ་དག་དཀར་ཟས་བསྟེན་མཁན་གྱི་དཔེ་མཚོན་དུ་རྗེ་མི་ལ་འཇོག་འོས་སམ།''' 

ནུབ་ཕྱོགས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དཀར་ཟས་བསྟེན་མཁན་དང་དམར་ཟས་སྤྱོད་མཁན་གྱི་དབར་ལ་ཁ་རྩོད་དང་། མཚང་འབྲུ། སྡང་ཟུག ཐ་ན་གྲིས་རྒྱག་རེས་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་བྱུང་ཡོད།

ཕ་ཡུལ་ཨོ་གླིང་ནས་ཡིན་པའི་རྐེད་ཕྲ་མ་ ཁྲ་གཤའ ཕེ་ཊར་སན་ཟེར་བས་རང་ལུས་ལ་ཁྲག་རྫུན་འབྱུག་པ་དང་། ལུས་གཅེར་ཧྲེང་མའི་ངོ་ལ་ཚོན་རྩི་དཀར་པོ་དང་ནག་པོའི་ཐིག་ལེའི་རྒྱན་ཕབ་ཏེ་བ་གླང་ཁྲ་ཁྲའི་ཤ་ཚུགས་སུ་བྱས་པ། ཁྲག་ཚོན་གཏོར་བའི་ལུས་རྗེན་ཕྱི་ནང་གསལ་བའི་འགྱིག་ཤོག་ནང་བཏུམ་ཏེ་བཤས་ཤའི་ཚུལ་དུ་བྱས་པ།། སྐེ་གཏུབས་ཁྲག་དམར་འཛར་བའི་རྣམ་ཅན་གྱི་དུད་འགྲོའི་མགོ་གཟུགས་ལག་ཏུ་ཐོགས་པ། ལྕགས་ཟྭ་བརྒྱབ་པའི་སྒྲོག་ཐག་སྐེ་ལ་བསྒྲིལ་པ་སོགས་ཐབས་ཚུལ་འདྲ་མིན་སྤྱད་དེ། KFC དང་ མ་ཁི རྡོ་ནྭ་ ཟ་ཁང་དང་། བཤས་ཤ་འཚོང་ས། རྟ་རྒྱུག་བྱེད་ས། དུད་འགྲོའི་པགས་པ་དང་བ་སྤུ་རུས་སོའི་རྒྱུ་ཆ་ལས་བྱས་བའི་ཆས་གོས་ཚོང་ཁང་སོགས་སུ་ཕྱིན་ནས། ཐང་ལ་ཁྲག་ཚོན་བྱོ་བ་དང་། ཕྱུགས་ཟོག་བཤའ་ཁ་མར་བཤས་རྭ་ནས་ངུ་རྒྱངས་བྱེད་པའི་སྒྲ་འཇུག་སྐད་ཆེན་པོས་གཏོང་ཞོར། “ཁྱོད་ཚོ་ཕྱུགས་ཟོག་ལ་མནར་གཅོད་གཏོང་མཁན་རེད། “ “ཁྱོད་ཚོ་ལག་དམར་རེད།” “སྔོ་ཟས་གཙང་མ་བསྟེན་རོགས། ” “སྔོ་ཟས་བསྟེན་ན་རྒྱོ་ཡུན་རིང་།”་ ཟེར་བ་མཚོན་པའི་སྦྱར་བྱང་གནམ་ལ་འགྱོག་པ་དང་འབོད་ཚིག་ཁ་ནས་སྒྲོག་པ་སོགས་དུད་འགྲོའི་རང་དབང་ཆེད་དུ་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་ལ་ཝེ་རྒན་དཀར་ཟས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁོ་མོ་ལ་དགའ་བསུ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། དམར་ཟས་བསྟེན་མཁན་གྱིས་ཁོ་མོར་ཁོང་ཁྲོ་དང་སྡང་ཟུག། ཁྱི་མོ་དང་བཤང་འཚོང་མར་ཡང་འབོད།

ཁོ་མོ་ནི། རང་ལོ་ཉེར་གསུམ་སྟེང་དམར་ཟས་སྤངས་དེ་དཀར་ཟས་ལ་ཞུགས་ཏེ། དུད་འགྲོའི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་ཆེད་དུ་ལས་འགུལ་སྤེལ་མཁན་ཁྲོད་གྲགས་ཆེ་བ་དང་དོ་སྣང་འདྲེན་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།

ཡང་ཁོ་མོའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ལྟ་བུར། གསར་འགོད་པ་དང་བརྙན་འཕྲིན་ལེ་ཚན་གཙོ་སྐྱོང་བ། རྩོམ་པ་པོའི་མིང་ཐོབ་ཡོད་པའི་དབྱིན་ཇི་བ་ ཕིར་སི མོར་རྒན་ ལགས་ནི་ཝེ་རྒན་སྤྱི་ཚོགས་ལ་སྡང་ཟུག་དང་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚབ་མཚོན་ལྟ་བུར་བགྲངས་ཆོག     ཁོས་རང་གིས་གཙོ་སྐྱོང་བགྱི་བའི་ ༼ ཕིར་སི མོར་རྒན་ཁ་རུ་ཁ་ཐུག༽་ཅེས་བའི་རྒྱང་བསྲིང་བརྙན་འཕྲིན་ལེ་ཚན་དུ། ༼དུད་འགྲོ་གྱེན་ལངས་ཚོགས་པའི་༽་མགྲིན་ཚབ་པ་བུ་མོ་ འོར་ལ   ཁ་གྭི་ལིན་ ཞེས་པ་སྐད་བཏང་དེ་བཅར་འདྲི་བྱེད་དུས། ཁོ་མོས་ཤན་འཚོང་ཕྱུགས་ལས་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་འཚེ་ག་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་ཐབས་ལན་ཤས་བྱས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱེད་དུ་མ་བཅུག་པར་ཁོ་མོའི་ཁ་བཀག་ཏེ། “ … …ཁྱོད་ཀྱི་ཟ་མ་ག་རེ་ཟ་གི་ཡོད། ཁྱོད་ཀྱི་ཁམ་ལེབ་ཟ་གྱི་ཡོད་དམ། ཁམ་ལེབ་ཀྱི་གཤེར་ཁུ་འཐུང་གི་ཡོད་དམ། … ཁྱོད་ཀྱིས་་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ཟ་གི་ཡོད་དམ།” ཞེས་ཕར་ཁོ་མོའི་གདོང་ལ་གཟས་ཏེ་དྲི་བ་ཚ་ནན་བཏང་བ་ལ།

ཁོ་མོ་འུ་ཐུག་ཏེ་ལན་དུ། “ཡོད། ངས་རྩི་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་ཁམ་ལེབ་ཀྱི་གཤེར་ཁུ་འཐུང་ཀྱི་ཡོད།…རྩི་ཤིང་ལས་གྲུབ་པའི་ སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ཟ་གི་ཡོད”་ཅེས་པར། ཁམ་ལེབ་དང་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་གི་རྭ་བར་ཤིང་སྡོང་ལ་མེ་ཏོག་བཞད་དུས་དེར་མེ་ཏོག་གི་ཟེ་འབྲུ་ཕོ་མོ་མཚམས་སྦྱོར་ཆེད་དུ་དབོར་འདྲེན་བྱས་པའི་ཁྱིམ་གསོས་བུང་བ་ཐེར་འབུམ་བརྒལ་བ་དུག་རྫས་ཀྱིས་རྐྱེན་ལམ་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དཔེ་མཚོན་དུ་དྲངས་ཏེ། “ བུང་བ་སེམས་ཅན་རེད་དམ། …ཁྱེད་ཅག་གིས་དུད་འགྲོ་སེམས་ཅན་ལ་སེམས་འཁུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད། ཡིན་ནའང་། སེམས་ཅན་ཉག་ཕྲ་བའི་རིགས་སྣང་མེད་དུ་བཞག་ཡོད…།“ ཅེས་ཝེ་རྒན་དཀར་ཟས་གཙང་མར་འབོད་པའང་སྡིག་ཅན་ཡིན་པའི་མཚང་འབྲུ་བྱས་ཡོད།

ད་དུང་ཁོས་བརྙན་འཕྲིན་ལྡིངས་ཆ་དེ་རང་དུ། “ཁྱེད་ཅག་གིས་ང་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད ….འདི་ནི་རང་དབང་དང་དམངས་གཙོའི་ལུང་བ་ཞིག་དང་ངས་ཤ་ཟ་ཆོག་གི་ཡོད་རེད། ཁ་ཅིག་གིས་བུང་བ་བསད་དེ་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ལ་རོལ་ཆོག་ན་ངས་ཤ་ཟ་རུང་བར་ངེས”་ ཞེས་ད་ལྟ་རང་མ་ཁི་ རྡོ་ནྭ་ཟ་ཁང་ནས་སྐྱེལ་ཡོང་བའི་གླང་ཤ་བར་བཙུད་ཅན་Big Mac་འབོད་པའི་ཁ་ཟས་བག་ལེབ་ཞིག་གི་མགོ་ལ་སོ་འདེབས་བཞིན་ཟོས།

ཁོས་ད་དུང་དུས་སྐབས་གཞན་ཞིག་ཏུ། རང་གིས་གཙོ་སྐྱོང་བགྱིད་པའི་ལེ་ཚན་དེ་ག་རང་དུ། དུད་འགྲོ་རང་དབང་རྩོད་ལེན་པ་དང་དཀར་ཟས་པ་ཝེ་རྒན་ཕོ་གསར་ཞིག་ལ་ཁ་རྩོད་རྒྱག་ཞོར་གླང་ཤ་བསྲེག་མ་སྡེར་མ་གང་མདུན་ཅོག་སྟེང་བཞག་ཏེ་གྲིས་གཞར་བཞིན་ཟོས།

ཕིར་སི མོ་རྒན་ལགས་ཀྱིས་མི་ས་ཡ་མང་པོས་ལྟ་ཉན་བྱེད་པའི་ལྡིངས་ཆ་དེ་འདྲ་ཞིག་ནས་དཀར་ཟས་ཝེ་རྒན་རྗེས་འཇུག་པ་ལ་དེ་འདྲ་ཁ་རུ་ཁ་ཐུག་གི་རྒོལ་རྡུང་བྱེད་སྟངས་ནི་དངོས་གནས་སྐྱི་གཡའ་བ་ཞིག་རེད།

དམར་ཟས་ལ་བསྟེན་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཚེ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་གཏིང་རིམ་ན་གསལ་ལེར་ཡོད་པ་ནི། དུད་འགྲོའི་ཤ་ཟ་ཐེངས་རེ་དང་ཁུ་ཁྲག་འཐུང་ཐེངས་རེར། དེ་ནི་ཞེད་པའི་མིག་གིས་རིིག་རིག་ལྟ་ཞིང་། སྐྲག་པའི་སྙིང་ཆུང་ལྟིག་ལྟིག་ལྡིང་བའི་སྲོག་ལྡན་མགོན་མེད་སྐྱབས་མེད་ཅིག་གསོད་གཏུབ་བཅད་གསུམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱར་བའི་ཤ་ཁྲག་ཡིན་པར་རྩོད་པ་མེད་ལ། སྡིག་ལས་དེ་ནི་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གང་གིས་ཕྱོགས་ནས་བདེན་པར་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་པ་དང་དེ་བདེན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ཙམ་ཡང་བྱ་མི་འོས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དང་འདུལ་བའི་ལུང་འདྲེན་པ་དང་རྣམ་གསུམ་དག་པའི་ཤ་ཡིན་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱིས་འགྲེལ་བཤད་གཏན་ནས་མི་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡིན།

དེ་མཚུངས། སྔོ་ཟས་ལ་བསྟེན་མཁན་གྱི་ཕོར་སྡེར་ནང་གི མིག་ལ་མཛེས་ཤིང་ཁྲག་དྲི་མི་བྲོ་བའི་དཀར་ཟས་ཀྱི་རྒྱབ་ངོགས་ན་འབུ་རིགསཐེར་འབུམ་བརྒལ་བའི་ཚེ་སྲོག་གིས་རྒྱང་འབོད་བྱེད་པའི་དམྱལ་ཁམས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡང་དེ་འདྲ་མཁྱེན་དཀའ་བ་ཞིག་མིན།

ངེད་ཁྱིམ་གྱི་ཕར་ངོས་ནི་ས་ཁྱོན་ཡངས་ལ་ཁ་ཞེང་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་དང་སོ་ཡ་སྦིན་སྲེན་སེར་གྱི་ཞིང་ས་ཡིན། འཕྲུལ་ཆས་ཀྱིས་ཞིང་ས་ཕྲུ་སློག་བྱས་མ་ཐག་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལངས་པའི་བྱ་དང་བྱེའུ་ཞིང་ཁ་དེར་བབས་ནས་ས་ཁར་དེད་པའི་འབུ་གསོན་པོའི་རྒུམ་བུ་འཐུ་དུས། སྙིང་ལ་ཙག་ཤད་ཅིག་རྒྱུག་ལ། ཁ་ནས་ཨ་ཁ་ཟེར་བའི་སྐད་ངན་ཞིག་རང་དབང་མེད་པར་ཤོར་འགྲོ། ད་དུང་། ཞིང་ལ་ཆུ་ལུད་སྦྱོར་སྐབས་དང་བཙས་བརྔ་སྟོན་སྡུད་ཀྱི་དུས་སུ་ དེར་གནས་ཙི་ཙི་དང་ཨ་བྲ། ཚང་སྦུབས་ཀྱི་བྱེའུ་ཕྲུག་དམར་རྗེན། རི་བོང་། སའི་སྟེང་འོག་དང་ལོ་ཏོག་གི་འབྲས་བུ་དང་ལོ་འདབ། རྩ་བ། གཞུང་རྟ། ཤུན་བུར་སྐྱབས་འཚོལ་བའི་སེམས་ཅན་ཕྲ་མོ་ག་ཚོད་མང་པོ་ཞིག་རྐྱེན་ལམ་དུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་ཚོད་དཔག་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི། འབྲུ་རིགས་འདེབས་ལས་གཅིག་པུ་མིན་པར། སྔོ་ཚལ་དང་ཤིང་འབྲས་ཐོན་བསྐྱེད་སོགས་ལའང་རིགས་བགྲེས་ཆོག།

ད་ཆ་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚལ། ཤིང་འབྲས་འདེབས་འཛུགས་ཁྲོདའབྲུ་སྲིན་དང་སེམས་ཅན་ཉག་ཕྲ་བའི་རིགས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་ཀྱི་གཤེད་མ་གཏེ་བོ་ནི་དུག་རྫས་ཡིན་འདུག

རི་སྤྱང་ཁེར་འགྲོའི་༼རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་གི་ན་ཚ་ཞིག་གླེང་བ༽་ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ལྟར་ན། “ཨ་རི་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། བརྒྱ་ཕྲག་ཉི་ཤུའི་དཀྱིལ་དུ་ཞིང་ས་དང་ཤིང་ནགས་ཀྱི་གནོད་འབུ་དང་ །རི་འགོའི་ཨ་བྲ་སོགས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་བྱེད་དུག་འདུས་སྦྱར་རྫས་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ལྔ་ལྷག་ཡོད་འདུག་ལ། ཉེ་ཆར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཤིག་གི་ཞིབ་འཇུག་སྙན་ཐོ་ལྟར་ན་ད་ལམ་ཨ་རི་ནང་ལོ་རེར་དུག་རྫས་ལྗིད་ཚད་ཊོན་དུང་ཕྱུར་མང་པོ་མིང་བྱང་མི་འདྲ་བ་༡༨༠༠༠་ཙམ་གྱི་འོག་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པའི་ཁྲོད། བརྒྱ་ཆའི་བདུན་ཅུ་ནས་བརྒྱུད་ཅུ་དེ་ཞིང་ཁར་གཏོར་ཀྱིན་ཡོད་འདུག ”་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་ཆེས་གནོད་འཚེ་དང་གདུག་པ་ཅན་གྱི་དུག་རྫས་ནི་སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་འདུག། ཕྱིས་སུ་༼ཁུ་སིམ་པའི་དཔྱིད་ཀ༽་ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་དེའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལས་ཨ་རི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཟེར་བ་ཆེད་བཙུགས་གནང་ནས། ཨ་རི་ནང་སྐབས་དེར་ཅི་ཡོད་དུག་རྫས་ཐོན་བསྐྲུན་གྲངས་བཤེར་ཐོ་འགོད་དང༌། ཁྲིམས་ཐོག་ནས་དུག་རྫས་སྦྱོར་སྟངས་ལེགས་སྤེལ་དང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཚད་ལྡན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཁྲིམས་གཞི་བསྐྱར་བཅོས་དང་གསར་བཟོས་བྱས་པ་མ་ཟད། ༡༩༧༢ ལོར་སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་དུག་སྦྲང་གི་འདར་ཟིག་ན་ཚ་སྔོན་འགོག་ཆེད་མ་་གཏོགས་ཞིང་ས་དང་ནགས་ཚལ། འབངས་ཀྱི་སྐྱེད་མོའི་ཚལ་སོགས་སུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མི་ཆོག་པའི་་ཁྲིམས་གཞི་བཅོས་ཟིན།

ཡིན་ནའང་། སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་་ལྔ་ལམ་དུ་སྐྱེལ་མ་བྱས་ནས་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་རྗེས་ཀྱི ལོ་རབས་དགུ་ཅུའི་ནང་དེའི་གདོན་སྤྲུལ་ལྟ་བུར་ ཎི་འོན་ ནི་གུ ་ཞེས་པའི་དུག་རྫས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་འཛམ་གླིང་ཁྲོམ་རྭ་ལ་ཐོན་ནས་འབྲུ་རིགས་དང་སྔོ་ཚལ། སིལ་སྡོང་སོགས་ཀྱི་ཞིང་རྭ་དང་། སྡོད་ཁྱིམ་གྱི་སྐྱེད་ཚལ་སོགས་སུ་འབུ་སྲིན་གསོད་བྱེད་དུ་སྤྱད་དང་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད་ལ། སྦྱར་དུག་དེ་འབྲུའི་ས་བོན་ལ་འབྱུག་པ་དང་། ཤིང་སྡོང་གི རྩ་བ་དང་ས་འོག་ལ་སྦེད་པ། ཞིང་རྭའི་ཡུར་ཆུ་ནང་འདྲེན་པ།གཤེར་ཁུ་ལ་བསྲེས་ཏེ་ཆུ་གཏོར་ཡང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ཎི་འོན་ ནི་གུ་ལ་ནང་ཚན་རིགས་བརྒྱད་ཙམ་དང་། དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་རྫས་སྦྱོར་དུག་ཤེད་ཆེ་བ་ཁག་ཅིག་ཡོ་རོབ་དང་ཨ་རིའི་ས་ཆ་ཁ་ཤས་ནང་འགོག་ཐུབ་ཡོད་ནའང་། རྫས་སྦྱོར་ཚོང་ལས་ཁང་སྟོབས་ཆེན་ སྦེད་ཡིར ་གྱིས་རྒྱུ་སྟོབས་ལ་མ་དོ་ནས་དེ་ཆ་ཚང་བ་འགོག་ཐུབ་མེད། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་དང་ཚན་རིག་པ་དང་དོ་སྣང་ཅན་མི་སྒེར་མཉམ་རུབ་ཐོག་དུག་རྫས་དེ་གཏན་འགོག་ཆེད་ཨ་རིའི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ལ་གཏུགས་བཤེར་དང་། ཨ་རིའི་དབུས་གཞུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ནང་ཚན་འབུ་གསོད་དུག་རྫས་ཞིབ་གཤེར་ཐོ་འགོད་སྡེ་ཚན་གྱི་ལས་ཀ་ཚད་ལྡན་མེད་པའི་ཁྲིམས་གཏུགས་བྱས་པ་སོགས་བྱུང་ཡོད ། ད་དུང་གཞུང་ཁུངས་མིན་པའི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པ་ཞིག་གི་དྲ་ངོས་སུ་ཨ་རིའི་གཞུང་ཁོངས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་ནི་ Department of Yes ་རེད་ཅེས་མཚང་མིང་ཡང་གདགས་ཡོད། དེ་ནི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཔུང་ཤེད་ཆེ་བའི་དུག་རྫས་ཚོང་ལས་ཁང་གིས་གང་བགྱི་ལ་ལགས་སོ་ཟེར་བ་ལས་དུག་རྫས་སྦྱོར་བ་ཚད་འཕེར་ལྡན་མིན་ལ་ཞིབ་འཇུག་རང་རྐྱ་འཕེར་བ་གནང་ཐུབ་མེད་པའིི་གོ་བརྡ་སྟོན་གྱི་ཡོད།

ཎི་འོན་ ནི་གུ་དུག་རྫས་འདི་ཨ་རི་ནང་དུ། མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་དང་ཡོངས་དཀར། སྲིང་བལ། བུ་རམ་མངར་ཤིང་གི་ཞིང་ཁའི་བརྒྱ་ཆ་གོ་ལྔ་དང་སྲན་སེར་ཞིང་ཁའི་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་བཅུ་ཐོག་ལ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། དེ་མིན། ཀུ་ཤུ་དང་ སེའུ་རིགས། ཁམ་བུ། ཚ་ལི་མ། རྒུམ་འབྲུམ། སྔོན་ཚལ་རིགས། ཞོག་ཁོག ཀྲོ་མ་ཀྲོ་སོགས་ཤིང་ཏོག་དང་སྔོ་ཚོད་མང་ཆེ་བའི་ཐོག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གི་ཡོད་འདུག

སྦྱར་དུག་འདིའི་བྱེད་ལས་ནི་འབུ་སྲིན་གྱི་དབང་རྩའི་ཕྲ་ཕུང་ལ་འབྱར་ཏེ། དབང་རྩའི་མ་ལག་གཏོར་བཅོམ་དང་། དུག་རྫས་ཕོག་ཤེད་ལྕི་བའི་རིགས་དབང་རྩའི་མ་ལག་ཞ་བོར་གྱུར་ནས། ལུས་པོ་འདར་གསིག་རྒྱག་བཞིན་ག་ལེར་འཆི། དུག་ཤེད་ཆེར་མ་ཕོག་བའི་རིགས་ལུས་སྲུང་ནུས་པ་ཉམས་པ་དང་། དྲན་ཤེས་བོགས་ལ་ཞྭ་བ། རིགས་རྒྱུད་སྤེལ་བའི་ནུས་པ་རྒུད་་པ་སོགས་ཀྱི་གནོད་འཚེ་ཕོག་པར་བྱེད།

ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་པས་ཎི་འོན ཎི་གུས་བསྒོས་པའི་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་འབྲུ་རྡོག་གཅིག་ལ་བུང་བ་ཉིས་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་འམ་དེ་ལས་མང་བ་གཞོམ་གཞིག་བྱེད་ནུས་ཡོད་པར་སྨྲ་ལ། ཎི་འོན་ ནི་གུའི་དམིགས་འབེན་ལྟེ་བ་ནི་ལོ་ཏོག་དང་སྔོ་ཚལ་ཤིང་འབྲས་ལ་གནོད་པའི་འབུ་སྲིན་ཡིན་ནའང་། དེ་ནི་དུག་ཤེད་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིར། གནོད་འབུ་ལས་གཞན་ཞིང་ས་ལ་ཕན་པའི་འབུ་རིགས་གཞན་ཡང་ཐག་ཞོར་འབྲེང་འདྲུད་ཀྱིས་གནོད་འཚེ་ཕོག་པ་དང་། ཞིང་ས་གཤིན་པོ་ལ་གཏོར་བརླག་དང་། དེ་ལས་གཞན། དུག་རྫས་དེ་ཁོར་ཡུག་ནང་མི་ཞུ་བར་ཡུན་རིང་སྡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས། སའི་རྟིང་ལ་བསྟིམས་པ་དང། ས་ཁར་ཆར་ཆུ་དང་རླུང་བུས་འཁྱེར་ནས་དུག་དེ་གཏོར་ཟིན་པའི་ཁོར་ཡུག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་ལ་བཀྲམ་འཐོར་འགྲོ་བར་བྱེད།

ད་དུང་དུག་རྫས་དེ། ས་བོན་བརྒྱུད་ནས་རྩ་བ་དང་གཞུང་རྟ།ཤུན་པ། ཡལ་ག ལོ་མ། ཟེ་འབྲུ། གང་བུའི་མངར་ཆུ། འབྲས་བུ་སོགས་ཀྱི་ནང་འཐིམས་དེ་ལོ་ཏོག་དང་སྔོ་ཚོད། ཤིང་སྡོང་གི་ཆ་གང་སར་གནས་བ་དང་དེ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་འབུ་སྲིན་གྱི་རིགས་གཙོས་སེམས་ཅན་གྲངས་ཀྱིས་མི་ལང་བ་ལ་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཀྱི་ཡོད་འདུག

འཛམ་གླིང་གི་མིས་སྤྱོད་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་སུམ་ཆའི་གཅིག་ནི་བུང་བ་གཙོ་བའི་ཕྱེ་མ་ལེབ་དང་།ཕ་ཝང་། བྱེའུ་ཕྲན། རང་བྱུང་རླུང་བུ་སོགས་ཀྱིས་ཟེ་འབྲུ་ཕོ་མོ་དབོར་འདྲེན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བགྱིད་པའི་ཉེར་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོན་འབྲས་སྨིན་ལེགས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ལ། ཨ་རིའི་མངའ་སྡེ་ཁ་ལི་ཧྥོར་ཉི་ཡ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། དེ་ནི། འཛམ་གླིང་གི་ཁམ་ལེབ་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་བཅུའི་ཐོན་ཁུངས་དང་ཨ་རི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་ཕོན་ཆེ་ཐོན་སའི་ཕ་ས་ལ། རྒྱ་ཁྱོན་ཨི་ཀ་བརྒྱད་འབུམ་ལོང་བའི་ཁམ་ལེབ་ཀྱི་སིལ་སྡོང་རྭ་བ་ལ་དཔྱིད་ཀྱི་མེ་ཏོག་བཞད་དུས་། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མིས་གསོས་བུང་བ་ས་ཡ་གཅིག་དང་དྲུག་འབུམ་ཙམ་དེ་གར་དབོར་འདྲེན་གྱིས་ཤིང་སྡོང་གི་མེ་ཏོག་ཟེ་འབྲུ་ཕོ་མོ་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་ལས་ལ་བསྐུལ་གྱི་ཡོད་པའི་ཁྲོད། ཎི་འོན་ ནི་གུའི་དུག་ཕོག་ནས་ཤིག་རྐྱེན་ཐེབས་པ་བརྒྱ་ཆ་བཞི་བཅུ་ནས་ལྔ་བཅུ་ལ་ཟིན་པར་བཤད། དེ་ལ། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཆེད་མཁས་པ་དང་འབུ་སྲིན་རིག་པ་ཞིག་འཇུག་པས་མགྲིན་དབྱངས་གཅིག་གྱུར་ཏུ་ ནི་འོན ནི་གུ་ནི ་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་བཀག་ཟིན་པའི་སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི་དུག་རྫས་ལྟར་གནོད་འཚེ་ཅན་ཞིག་དང་། སྦྲང་རྩི་གསོག་མཁན་བུང་བ་དང་འབུ་སྲིན་གྱི་ཐོག་ལྡབ་མང་གིས་གནོད་ཚབས་ཆེ་བ་བརྗོད།

ང་ཚོས་རང་གི་ཁ་ཟས་ཆེད་འབུ་སྲིན་ཉམ་ཆུང་ཐོག་དུག་བཏབ་ཏེ་ཁོང་ཚོའི་སྐྱིད་པའི་ཚང་གནས་གཏོར།། གཅེས་པའི་ཚེ་སྲོག་འཕྲོག་ཤུལ་དུ། ད་དུང དཀར་ཟས་དང་རྣམ་དག་དཀར་ཟས་ཞེས་འབོད་རྒྱུ་ཞིག་གང་ན་ལྷག་ཡོད།

མགོ་བོ་རུམ་ལ་བཅུག་ཏེ་བསམ་གཞིགས་ཤིག་བྱས་ཚེ། རྣམ་དག་དཀར་ཟས་ལ་རོལ་མཁན་ངོ་མ་ཞིག་འཇོག་དགོས་ན་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། རྫུ་བག་ཅན་གྱི་ཝེ་རྒན་ཚོ་དཔེ་མཚོན་དུ་མི་འོས་ལ། ། རྒྱ་གར་གྱི་གཅེར་བུ་བ་ཚོ་ཡང་མི་རུང་ན། བྲག་དཀར་རྟ་སོར་ཟྭ་ཆིག་སྔོ་ལྡུམ་ལ་རོལ་མཁན་རྗེ་མི་ལ་ཁོང་འོས་པ་འདུག་གམ་འདྲི་བཞིན་རྗེ་མི་ལའི་རྣམ་མགུར་སླར་ཡང་བམ་ཀློག་ཅིག་བྱེད་དགོས་བྱུང་།

རྗེ་མི་ལ་བྲག་དཀར་རྟ་སོར་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་ཕེབས་དུས། ཨ་ནེས་ཞིང་རིན་ལ་ཕུལ་བའི་ཕྱེ་ཁལ་གསུམ་དང་། ཐུལ་གོག་གཅིག རས་གོས་ལྡང་གཅིག ད་དུང་མར་ཚིལ་འདྲེས་པའི་ཆུ་སྡོར་ཕུལ་བའང་བསྣམས་འདུག འདིའི་སྐབས་ཀྱི་ཚིལ་ནི་ཤ་ཚིལ་ཡིན་ཚེ། རྗེ་ཁོང་རི་ལ་ཡེངས་མེད་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་ཕེབས་དུས་ད་དུང་རྣམ་དཀར་དགེ་ཟས་ལ་རོལ་མཁན་ཞིག་རེད་མི་འདུག དེར་སྒོམ་སྒྲུབ་ལོ་བཞི་ཙམ་སོང་བ་ན། འཚོ་རྒྱགས་ཟད་ནས་སྒྲུབ་ཕུག་གི་སྒོ་ཕྱི་ལ་བུད་ནས་ཟས་འཚོལ་ཏུ་ཞབས་ཐང་ལ་ཕེབས་པ་ན། ཉི་མ་དྲོ་ས། ཆུ་བཟང་ས་ཞིག་ན། ཟྭ་ཚོད་མང་པོ་སྐྱེས་པ་མཇལ་འདུག། ཟྭ་ཚོད་བཟང་བའི་གནས་དེ་ནི་ཁོད་ཡངས་ཤིང་མཐོང་ཡེལ་ཆེ་བ། ཡིད་ལ་དྭངས་བ་འདྲེན་པ་ཞིག་ལགས་པས་དེ་གའི་ཕུག་པ་ཞིག་ནང་གནས་སྤོར་ཏེ་ཟས་སུ་ཟྭ་ལྡུམ་རང་བསྟེན་ཏེ་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ། ཟྭ་ཆིག་ཁོ་ན་བསྟེན་ཕྱིར་ལུས་ཀེང་རུས་ལྟར་སོང་ཞིང་སྐུ་མདོག་ཟྭ་པོའི་མདོག་རང་དུ་གྱུར་ནས། ཐ་ན་སྐུ་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུའང་སྔོ་ཞོ་ལེ་བྱུང་ཡོད་འདུག གྲོད་གསུས་མ་བདེ་བ་དང་ཟྭ་བཞེས་པའི་སྒྲེག་པ་ཆིལ་ལི་ལི་བྱུང་བ་འང་གསུངས་འདུག དུས་སྐབས་དེའི་རྗེ་བཙུན་མཆོག་ནི་དཀར་ཟས་རྣམ་དག་སྤྱོད་མཁན་གྱི་དཔེ་མཚོན་དུ་བགྲང་ན་མི་འོས་མེད་པ་འདྲ།

དེ་ལྟར། ཟྭ་ལྡུམ་རང་བཞེས་ནས་ལོ་གཅིག་སོང་བ་དང་། སྐུ་ཡི་ན་བཟའ་ཡང་ཟད་པས། ཨ་ནེས་ཕུལ་བའི་གོས་དང་ཕྱེ་སྒྱེ་རལ་བོ་ཆད་མ་མཐུད་དེ་སྐུ་ལུས་ལ་གསོལ་དེ་མུ་མཐུད་སྒོམ་སྒྲུབ་ལ་ཞུགས་ཏེ་ཡང་ལོ་གཅིག་སོང་། སྐབས་དེ་ཤད་ཅིག་ལ་ཁྱི་ར་བ་འགའ་རྗེའི་བྲག་ཕུག་ནང་འཛུལ་ནས་ཡར་བལྟ་མར་བལྟ་བྱེད་དུས། ཟས་སུ་ཟྭ་ཁོ་ན་དང་སྐུ་ལུས་ཧ་ཅང་ཉག་ཕྲ་བའི་གནས་སུ་གྱར་ཡོདཔ་མཐོང་འདུག དེར་ཁྱི་ར་བས་ཤ་མང་པོ་དང་རྒྱགས་ཕྱེ་ལྷག་མ་གང་ཡོད་པ་རྗེ་ལ་ཕུལ་བ་རྗེས་མི་ཟས་ཟ་རྒྱུ་རྙེད་སོང་ཞེས་དགའ་ཚོར་དང་བཅས་ཤ་བཞེས་འདུག་ལ། ཤ་ཚོད་བཞེས་པར་སྐུ་ལུས་བདེ་འབོལ་ལེ་དང་ ཁམས་དྭངས་སིང་བ། རིགས་པ་ངར་ཆིལ་ལེ་བྱུང་འདུག ཕྱིས་སུ་སྲིང་མོ་དང་མཛེས་སེ་ཡང་བྲག་དཀར་རྟ་སོར་རྗེ་བཙུན་མཇལ་དུ་སླེབས། པེ་ཏ་མགོན་སྐྱིད་ཀྱིས་རྒྱགས་རྟེན་དུ་ཤ་ཕུལ་བ་མི་གསལ་ཡང་། མཛེས་སེས་རྗེ་ལ་ཤ་མར་རྙིང་བའི་འཚོ་རྟེན་ཕུལ་འདུག

ཕྱིས་སུ་རྗེ་ཁོང་ལ་ཕྱི་གངས་གཟིགས་ལ་ཕེབས་སྐབས་གཉའ་ནང་དུ་རྩར་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཚོ་ཆས་སུ་ཕྱེ་བྲེ་དོ། འབྲས་བྲེ་གང་། ཤ་གཟུག་གཅིག མར་ཞོགས་གཅིག་ཕུལ་བ་རྣམས་བསྣམས་ཏེ་བདུད་འདུད་ཕུག་མོ་ཆེར་བྱོན་ནས་བཞུགས་འདུག དེར་བཞུགས་རིང་ནུབ་ཅིག་ཁ་བ་འབབ་འགོ་ཚུགས་ཏེ་ཉིན་མཚན་བཅོ་བརྒྱད་ལ་གངས་བབས་པས་འགྲུལ་ལམ་ཆད་ནས་ཟླ་བ་དྲུག་སོང་བ་ན། སློབ་འབངས་ཚོས་རྗེ་བཙུན་སྐུ་གྲོངས་བར་ཐག་བཅད་ནས་དགོངས་རྫོགས་མཆོད་འབུལ་བགྱིས། ཕྱིས་ལོའི་ས་ག་ཟླ་བ་ལ་གངས་ལམ་སྟ་རེས་གསིལ་ཏེ་རྗེའི་སྐུ་པུར་གདན་འདྲེན་དུ་ཕྱིན་པ་ན་རྗེས་མགུར་ལེན་ཞིང་བཞུགས་པ་མཇལ། རྗེ་བཙུན་གྱིས་སྔོན་ལོ་འཁྱེར་བའི་འཚོ་ཆས་ལས་ཕྱེ་བྲེ་གང་མ་གཏོགས། འབྲས་དང་ཤ་བཞེས་ཡོད་མི་འདུག དེར་སློབ་བུ་གཤེན་རྡོར་མོས་རྗེ་བཙུན་ན་ནིང་ལས་ཀྱང་སྐུ་མདངས་ཤིན་ཏུ་བཟང་བ་འདུག་པ་ལྷ་འདྲེས་ཞབས་ཏོག་བགྱིས་སམ་རི་དྭགས་ཀྱི་ཐེད་རོ་རྙེད་ནས་བཞེས་སམ་དྲིས་བར། རྗེ་བཙུན་གྱིས་ཁོང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ནང་བྱན་ཆུབ་ཟིན་པས་ཟས་རགས་པ་ཆེར་བརྟེན་མི་དགོས་པ་གསུངས་འདུག་ན། ཏིང་འཛིན་ཟས་སུ་སྤྱོད་པའི་གྲུབ་པ་བརྙེས་ནས་བཟུང་འཚེ་བའི་སྡིག་ཟས་གཏན་སྤངས་ཀྱིས་ཏིང་འཛིན་དང་སྔོ་ཟས་སྤེལ་མར་བསྟེན་ནས་བཞུགས་པ་ཨེ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ལ།  རྗེས་སོར། བྱང་ཆུབ་རྫོང་དུ་ཡོན་བདག་ལྷ་འབར་ལ། “ ང་རིགས་དྲུག་འཁྲུལ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ།། རྣམ་ཤེས་འཁྲུལ་བའི་ཁྱེའུ་ཆུང་འཁྱམས།། ལས་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་མྱོང་།། རེས་འགའ་ལྟོགས་པའི་འཁྲུལ་སྣང་བྱུང་། །རོ་སྙོམས་ལྡུམ་བུ་ཟས་སུ་ཟོས།། … … ང་ནི་ཟས་མེད་ལྡུམ་བུ་བ།། ང་ནི་གོས་མེད་གཅེར་བུ་བ།།”་ཞེས་དང་ གཉི་ཤང་འགུ་རྟ་རུ་ཁྱི་ར་བ་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེ་ལ། “ཟྭ་དང་རུག་པ་ཐུལ་བ་གསུམ།། འདི་གསུམ་མི་ལའི་ཁ་ཟས་ཡིན།། ཟས་འདི་གསུམ་གྱི་ཡོང་ན་རས་པའི་ཕྱི་ལ་ཤོག” ་ཅེས་དང་། ཕྱིས་སུ། མཆོང་ལུང་ཁྱུང་རྫོང་དུ་ཤིང་འཐུ་ལ་བྱོན་སྐབས་བླངས་པའི་མགུར་དུའང་།  “སྡིག་ཟས་སྤངས་པའི་དཀའ་ཐུབ་འདི།།ཉམས་རྟོགས་སྐྱེ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་ཡིན།།”་ཞེས་རྗེ་རང་གིས་ཞལ་གསལ་བོས་རང་ཉིད་ནི་དཀར་ཟས་རྣམ་དག་པ་ཞིག་ཡིན་གསུང་འདུག

༢༠༢༢་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༡༢ཚེས༢༢་ལ། 

སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ཐ་སྙད་ཁོལ་ཕྱུང་།

༡   ཁྲ་གཤའ ཕེ་ཊར་སན།     Tash Peterson

༢  ཕིར་སི མོར་རྒན།   Piers Morgan

༣  ཁམ་ལེབ།  Almond

༤  སྣུམ་ལྡན་སིལ་ལྗང་།  Avocado 

༥   ཝེ་རྒན།   Vegan

༦  སྒྲི་སྒྲི་ཐྲི།  DDT

༧  ཎི་འོན་ ནི་གུ།  ''Neonic'' ''pesticide''  

༨   སྦེད་ཡིར། Bayer</text>
      <sha1>5baeazz6aw7g5fxgzurytg70ll4f89n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་འགྲན་བསྡུར་</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22645</id>
    <revision>
      <id>162783</id>
      <parentid>162636</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T00:57:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>23708</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>162783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2189" sha1="jo6nkp3puw0tmpu6afhmi3hqa7nzq5v" xml:space="preserve">[[File:World cup countries best results.png|frameless|right|upright=2]]
'''འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་འགྲན་བསྡུར་'''ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་སྤྱི་ཁྱབ་ཚོགས་པས་ལོ་བཞི་རེར་འགྲན་བསྡུར་ཐེངས་རེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།&lt;ref&gt;{{Cite web |title=༄༅།།འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་གྲ་སྒྲིག་འདེམས་སྒྲིག་འགྲན་བསྡུར་ཁྲོད་ཀྲུང་གོའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་གིས་སྐར་གྲངས་༦-༠གྱིས་འབྲུག་ཡུལ་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་རུ་ཁག་ཕམ་པར་བྱས་པ། |url=http://tibet.people.com.cn/15515449.html |access-date=2022-11-26 |archive-date=2022-11-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221126192047/http://tibet.people.com.cn/15515449.html |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rfa.org/tibetan/sargyur/tibetan-flag-held-fifa-07162018141335.html འཛམ་གླིང་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་འགྲན་བསྡུར་སྐབས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་བཀག་ཉར།]&lt;/ref&gt;
{{Infobox
|above=
|label1=
|data1=
|label2=
|data2=
}}

==པར་རིས་བར་འཁྱམས།==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
File:France_champion_of_the_Football_World_Cup_Russia_2018.jpg|
File:FIFA World Cup wordmark (2006-2023).svg|
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག==
{{reflist}}

==ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།==
*[https://web.archive.org/web/20190519154512/https://www.fifa.com/worldcup/ འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་འགྲན་བསྡུར་]
{{stub}}

[[Category:རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ།]]</text>
      <sha1>jo6nkp3puw0tmpu6afhmi3hqa7nzq5v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>༢༠༢༢ལོའི་ཁ་ཐར་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་འགྲན་བསྡུར་</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22646</id>
    <revision>
      <id>162781</id>
      <parentid>162637</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T23:57:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>23708</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>162781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4391" sha1="7toikpkg16c9dvaqeywz2695hmtgxhm" xml:space="preserve">ཟླ༡༡པའི་ཚེས༢༠ཉིན་གྱི་ས་གནས་དེ་གའི་ཕྱི་དྲོའི་དུས་ཚོད༡༧དང་སྐར་མ༤༠སྟེང་། ༢༠༢༢ལོའི་ཁ་ཐར་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་དབུ་ཚུགས་མཛད་སྒོ་དེ་ཧེ་ཝན་ལུས་རྩལ་ར་བར་གཟབ་རྒྱས་ངང་འཚོགས། ཐེངས་འདིའི་འགྲན་བསྡུར་ལ་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོ་ནས་ཐོན་པའི་ལུས་རྩལ་རུ་ཁག༣༢ཀྱིས་ཉིན༢༨རིང་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་མཐོའི་གར་སྟེགས་སྟེང་ཛ་དྲག་གི་འགྲན་བསྡུར་རབ་དང་རིམ་པ་བརྒྱུད་དེ་རང་རང་གི་ཕུགས་བསམ་མངོན་དུ་འགྱུར་བར་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ་རེད།&lt;ref&gt;[http://ti.kbcmw.com/html/news/china/20463.html ༢༠༢༢ལོའི་ཁ་ཐར་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་འགྲན་བསྡུར་དངོས་སུ་འགོ་བརྩམས།མཚོ་སྔོན་པོ་དྲ་བ།]&lt;/ref&gt;
{{Infobox 
|above=༢༠༢༢ལོའི་ཁ་ཐར་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་འགྲན་བསྔུར་
|label1=དཔར་མ།
|data1=༢༢
|label2=
|data2=ཞིབ་མོ་ཚོ།
|label3=སྷོན་མོ་ རྒྱལ་ཁབ།
|data3=ཁ་ཏར་
|label4=བསྐོ་བཞག་ཚོ།
|data4= ཟླ་བ་༡༡པའི་ཚེས་༢༠ - ཟླ་བ་༡༢པའི་ཚེས་༡༨
|label5=ཚན་པ'ཚི།
|data5=༣༢ 
|label6=ཚོགས་གནས་ཚོ།
|data6=༨
|label7=
|data7=མཇུག་ སཆ་ཚོ།
|label8=དང་ལེན་པ།
|data8=[[File:Flag of Argentina.svg|20px]] ཨར་ཇེན.ཏི་ན།
|label9=སྐར་ཆ།
|data9=[[File:Flag of France.svg|20px]] ཧྥ་རན་སི་།
|label10=གསུམ་པ།
|data10=[[File:Flag of Croatia.svg|20px]]
|label11=བཞི་ཆ།
|data11=[[File:Flag of Morocco.svg|20px]] མོ་རོ་ཁོ་།
|label12=
|data12=རྣམ་གྲངས་རིག་པ་ཚོ།
|label13=ད་མོ་ཚོ།
|data13=༦༤
|label14=དམིགས་འབེན་ཚོ།
|data14=༡༧༢(༢.༦༩)
|label15=མང་ཚོགས་ཀྱི།
|data15=༣.༤༠༤.༢༥༢(༥༣.༡༩༡)
|label16=དམིགས་འབེན་པ།
|data16=[[File:Flag of France.svg|20px]] ཁི་ལྱཨ་ང མབ་ངེ 
|label17=ལེགས་སྒྱུར རྩེད་མོ་བ།
|data17=[[File:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[ལི་ཨོནེ་ལ མེ་ཞི]]
|label18=གོང་གི།
|data18='''ཕྱི་མ།'''
|label19=[[༢༠༡༨ལོའི་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་མགྲན་སྡུར།|༢༠༡༨]]
|data19='''༢༠༢༦'''
}}

==ཚོ་ཆུང་ཁག་གི་འགྲན་རིམ།==
==པར་རིས་བར་འཁྱམས།==
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
File:2022 FIFA World Cup Qatar (Wordmark).svg|༢༠༢༢ལོའི་ཁ་ཐར་འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་འགྲན་བསྡུར་
File:2022_world_cup_qualification.svg|
File:FIFA World Cup wordmark (2006-2023).svg|
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

==དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག==
{{reflist}}

==ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།==
*[https://web.archive.org/web/20190519154512/https://www.fifa.com/worldcup/ འཛམ་གླིང་བུམ་པའི་རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོའི་འགྲན་བསྡུར་]
{{stub}}

[[Category:རྐང་རྩེད་སྤོ་ལོ།]]</text>
      <sha1>7toikpkg16c9dvaqeywz2695hmtgxhm</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>