Wikipedia brwiki https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikipedia Kaozeadenn Wikipedia Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 0 18772 2191444 1944399 2026-05-19T21:31:37Z Juan carlos perez rodriguez 80737 /* Liammoù diavaez */ 2191444 wikitext text/x-wiki [[File:Lev Polugaevsky 1961 Oberhausen.jpg|thumb|Lev Polugaevski (1961)]] '''Lev Polugaevski''', bet ganet d'an [[20 Du|20 a viz Du]] [[1934]] e [[Mogilev]] ([[Belarus]]-[[Unaniezh Soviedel]]), marvet d'an [[30 Eost|30 a viz Eost]] [[1995]] e [[Pariz]] ([[Bro-C'hall]]). Mestrc'hoarier ha skrivagner [[echedoù]] [[belarus]] ha [[Unaniezh Soviedel|soviedat]]. == Oberennoù skrivet == * Lev Polugaevski, ''Slawisch'', Sportverlag, Berlin, 1989 ; * Lev Polugaevski, ''Verteidigung im Schach'', Sportverlag, Berlin ; * Lev Polugaevski, ''Grandmaster performance'', Embannadurioù Pergamon Press, Oxford, 1984 ; * Lev Polugaevski, ''Königsindisch / Awerbach-System bis Petrosjan-System'', 1984 ; * Lev Polugaevski, ''Grandmaster preparation'', Embannadurioù Pergamon Press, Oxford, 1981 ; * Lev Polugaevski, ''Im sizilianischen Labyrinth'', Sportverlag, Berlin ; * Lev Polugaevski, ''Damengambit'', Sportverlag, Berlin ; * Lev Polugaevski, ''Sizilianisch'', Sportverlag, Berlin ; * Lev Polugaevski, ''Aus dem Labor des Grossmeisters'', Rau, Düsseldorf . == Liammoù diavaez == * [http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=13741 E c'hoari e Chessgames] * [http://www.wtharvey.com/polu.html 15 Lec'hiadenn a-bouez ag e bartiennoù] * [http://www.peoples.ru/sport/chees_player/polugaevsky/ Fichenn buhezskrid] == Daveennoù == {{DEFAULTSORT:Polugaevski, Lev}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1934]] [[Rummad:Marvioù 1995]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù belarus]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] 7e38k4qb4h7r82tnig2xkezlhsiaob8 2191445 2191444 2026-05-19T21:49:23Z Juan carlos perez rodriguez 80737 2191445 wikitext text/x-wiki [[File:Lev Polugaevsky 1961 Oberhausen.jpg|thumb|Lev Polugaevski (1961)]] '''Lev Polugaevski''', bet ganet d'an [[20 Du|20 a viz Du]] [[1934]] e [[Mogilev]] ([[Belarus]]-[[Unaniezh Soviedel]]), marvet d'an [[30 Eost|30 a viz Eost]] [[1995]] e [[Pariz]] ([[Bro-C'hall]]). Mestrc'hoarier ha skrivagner [[echedoù]] [[belarus]] ha [[Unaniezh Soviedel|soviedat]]. Gounezet en deus an tournamantoù-mañ: [[Marianske Lazne]] 1959 <ref>[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=42511 Marianske Lazne 1959]</ref>, [[Mar del Plata]] 1962 <ref>[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=45420 Mar del Plata 1962]</ref>, [[Sarajevo]] 1964 <ref>[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=42561 Sarajevo 1964]</ref>, [[Beverwijk]] 1966 <ref>[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=40043 Beverwijk 1966]</ref>, '''Kampionad Soviedel''' 1967 <ref>[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=79545 Kampionad Soviedel 1967]</ref>, 1968 <ref>[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=79546 Kampionad Soviedel 1968]</ref>, 1969 <ref>[https://www.ajedrezdeataque.com/talentos_olvidados/torneos/URSS_1969.htm Kampionad Soviedel 1969]</ref>, [[Belgrado]] 1969 <ref>[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=42582 Belgrado 1969]</ref>, [[Amsterdam]] 1970 <ref>[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=61301 Amsterdam 1970]</ref> == Oberennoù skrivet == * Lev Polugaevski, ''Slawisch'', Sportverlag, Berlin, 1989 ; * Lev Polugaevski, ''Verteidigung im Schach'', Sportverlag, Berlin ; * Lev Polugaevski, ''Grandmaster performance'', Embannadurioù Pergamon Press, Oxford, 1984 ; * Lev Polugaevski, ''Königsindisch / Awerbach-System bis Petrosjan-System'', 1984 ; * Lev Polugaevski, ''Grandmaster preparation'', Embannadurioù Pergamon Press, Oxford, 1981 ; * Lev Polugaevski, ''Im sizilianischen Labyrinth'', Sportverlag, Berlin ; * Lev Polugaevski, ''Damengambit'', Sportverlag, Berlin ; * Lev Polugaevski, ''Sizilianisch'', Sportverlag, Berlin ; * Lev Polugaevski, ''Aus dem Labor des Grossmeisters'', Rau, Düsseldorf . == Liammoù diavaez == * [http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=13741 E c'hoari e Chessgames] * [http://www.wtharvey.com/polu.html 15 Lec'hiadenn a-bouez ag e bartiennoù] * [http://www.peoples.ru/sport/chees_player/polugaevsky/ Fichenn buhezskrid] == Daveennoù == {{DEFAULTSORT:Polugaevski, Lev}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1934]] [[Rummad:Marvioù 1995]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù belarus]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] 84tzf3jx5uu8acovuh895ohjw84juew 2191471 2191445 2026-05-20T10:58:11Z Juan carlos perez rodriguez 80737 2191471 wikitext text/x-wiki [[File:Lev Polugaevsky 1961 Oberhausen.jpg|thumb|Lev Polugaevski (1961)]] '''Lev Polugaevski''', bet ganet d'an [[20 Du|20 a viz Du]] [[1934]] e [[Mogilev]] ([[Belarus]]-[[Unaniezh Soviedel]]), marvet d'an [[30 Eost|30 a viz Eost]] [[1995]] e [[Pariz]] ([[Bro-C'hall]]). Mestrc'hoarier ha skrivagner [[echedoù]] [[belarus]] ha [[Unaniezh Soviedel|soviedat]]. Gounezet en deus an tournamantoù-mañ: [[Marianske Lazne]] 1959 <ref>[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=42511 Marianske Lazne 1959]</ref>, [[Mar del Plata]] 1962 <ref>[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=45420 Mar del Plata 1962]</ref>, [[Sarajevo]] 1964 <ref>[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=42561 Sarajevo 1964]</ref>, [[Beverwijk]] 1966 <ref>[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=40043 Beverwijk 1966]</ref>, '''Kampionad Soviedel''' 1967 <ref>[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=79545 Kampionad Soviedel 1967]</ref>, 1968 <ref>[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=79546 Kampionad Soviedel 1968]</ref>, 1969 <ref>[https://www.ajedrezdeataque.com/talentos_olvidados/torneos/URSS_1969.htm Kampionad Soviedel 1969]</ref>, [[Beograd]] 1969 <ref>[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=42582 Beograd 1969]</ref>, [[Amsterdam]] 1970 <ref>[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=61301 Amsterdam 1970]</ref>, [[Mar del Plata]] 1971<ref>[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=41817 Mar del Plata 1971]</ref>, [[Skopje]] 1971 <ref>[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=41312 Skopje 1971]</ref> == Oberennoù skrivet == * Lev Polugaevski, ''Slawisch'', Sportverlag, Berlin, 1989 ; * Lev Polugaevski, ''Verteidigung im Schach'', Sportverlag, Berlin ; * Lev Polugaevski, ''Grandmaster performance'', Embannadurioù Pergamon Press, Oxford, 1984 ; * Lev Polugaevski, ''Königsindisch / Awerbach-System bis Petrosjan-System'', 1984 ; * Lev Polugaevski, ''Grandmaster preparation'', Embannadurioù Pergamon Press, Oxford, 1981 ; * Lev Polugaevski, ''Im sizilianischen Labyrinth'', Sportverlag, Berlin ; * Lev Polugaevski, ''Damengambit'', Sportverlag, Berlin ; * Lev Polugaevski, ''Sizilianisch'', Sportverlag, Berlin ; * Lev Polugaevski, ''Aus dem Labor des Grossmeisters'', Rau, Düsseldorf . == Liammoù diavaez == * [http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=13741 E c'hoari e Chessgames] * [http://www.wtharvey.com/polu.html 15 Lec'hiadenn a-bouez ag e bartiennoù] * [http://www.peoples.ru/sport/chees_player/polugaevsky/ Fichenn buhezskrid] == Daveennoù == {{DEFAULTSORT:Polugaevski, Lev}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1934]] [[Rummad:Marvioù 1995]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù belarus]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] 86sat03r95oll85df92m9difjmamrhr 0 19313 2191414 2115721 2026-05-19T14:22:34Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191414 wikitext text/x-wiki :[[File:Disambig bordered fade.svg|19px]] ''Evit implijoù all, gwelet [[Tripoli (disheñvelout)]]'' '''Tripoli''' (ﻄﺮﺍﺒﻠﻮﺱ,Ṭrāblus en [[arabeg]]), eil kêr eus [[Liban]] dre he foblañs hag he fouez. == Liammoù diavaez == * {{en}} {{fr}} [https://web.archive.org/web/20060217112101/http://www.destinationlebanon.com/Promenade/tripoli.asp Destination Lebanon: Tripoli] (gant ur gartenn ha luc'hskeudennoù) ; * {{en}} [http://www.lebanon-fair.com/ Foar Etrebroadel] ; * {{en}} [https://web.archive.org/web/20061018064318/http://www.tripoli-lebanon.com/tourism.html Tripoli-Lebanon.com] (gant savadurioù meur Tripoli) ; * {{en}} [https://web.archive.org/web/20170628202604/http://www.tripoli-city.org/ Tripoli-City.org] . [[Rummad:Kêrioù Liban]] kximb86yiqdnssdvtxhe16cebfevqxc 0 23405 2191419 2165930 2026-05-19T14:44:47Z ~2026-28570-74 91673 2191419 wikitext text/x-wiki [[Restr:Sodoma 001.jpg|thumb|200px|''Ar Parkezed'' gant [[Sodoma]].]] [[Restr:Atropos_o_Las_Parcas.jpg|thumb|320px|''[[Atropos]]'', gant [[Francisco Goya|Goya]], [[1820]]-[[1823]], [[Mirdi ar Prado]] ([[Madrid]])]] [[Restr:Puteal de la Moncloa (M.A.N. Madrid) 06.jpg|thumb|right|150px|[[Lac'hesis]] war ar ''Puteal de la Moncloa'', penn ur puñs [[marmor]] e doare atikat nevez an {{IIvet kantved}}, [[Mirdi Hendraouriezh Spagn]] ([[Madrid]])]] An teir '''Moira''' (pe ar '''Moirai''', pe an '''Teir [[Parkez|Farkezenn]]''' d’ar Romaned, pe ar Parkezed, pe '''Merc'hed an [[Tonkadur]]'''), a oa [[doue]]ezed a rae war-dro ganedigezh, buhez, ha marv an dud war an douar. Da dud [[Henc'hres|Hellaz kozh]] e oa divizet gant an doueed kement tra a c’hoarvez er vuhez. Edo an teir Moira o chom en ur palez ma’z eo skrivet tonkad pep hini en houarn hag en arem, ha na den na dou. == O anvioù == Μοῖραι / ''Moĩrai'' eo o anv e henc'hresianeg. Bez' ez int : * [[Klotho]] (« Nezerez ») a zalc’h an neudenn, arouez buhez mab-den, war ur gegel ; * [[Lac'hesis]] (« Tonkad ») a dro an neud war ur [[gwrezhid|werzhid]] ; * [[Atropos]] (« Didro ») eo an hini a droc’h neudenn buhez an dud pa vez deuet ar c’houlz. == O ganedigezh == Gant piv e oant bet ganet, n'eo ket aes gouzout. Hervez ''[[Theogonia]]'' [[Hesiodos]] e oant merc'hed da [[Nyks]] (an Noz), ha netra ken. Koulskoude e lavar ivez e oant merc'hed da [[Zeus]] ha [[Themis]]. Ar re a laka e oa [[Nyks]] a oa he mamm, evel [[Cicero]], a ra anv eus [[Erebos]] evel tad. Doareoù all a zo d'ar vojenn, stag an holl anezho ouzh an doueed kentañ, ([[Ouranos]] ha [[Gaia]], diwar-lerc'h tammoù de Lykofron et d'Athenaios, pe [[C'haos]] gant [[Kointos]] Smyrne). Er ''Republik'', gant [[Platon]], int merc'hed da [[Ananke]] (ar Red), met seblantout a ra bezañ ur c'hompren personel d'an oberour. == En arzoù == En arzoù ar prantad modern ne vez anv nemet eus ar Parkezed e mod ar Romaned. Rouez a-walc'h an oberennoù dediet dezho. Padal brudet eo an daolenn ''Ar Parkezed o nezañ planedenn Maria de' Medici'' gant [[Rubens]] a zo e-giz titl un heuliad a 24 livadur gouestlet da vuhez ar rouanez-vamm, livet etre 1622 ha 1625 evit [[palez al Luksembourg]], he falez nevez e Pariz. Resped d'ar rouanez, Atropos ne droc'h ket dirazomp neudenn he buhez. Da heul an daolenn gentañ-se e teu un eil hini e-giz istitl : ''Trec'h ar wirionez, kenunvaniezh divrall ar rouanez-vamm hag he mab''. (Skeudennoù er bajenn [[Maria de' Medici (rouanez Bro-C'hall)]]). A-hend-all, c'hoarvezout a ra gant livourien zo ober dave d'ar Parkezed hep o envel, dre o jestroù hepken : an eil a ra van da nezañ gant ar gegel, eben a denn war an neudenn, an drede a droc'h. Da skouer : * [[Georges de La Tour]], ''Lennerez planedennoù'' : teir flac'h yaouank gant ar jestroù-se (a c'hellfe bezañ ur respont a-dak da Rubens, seul vui ma vez graet ''waarzegger'', an hini a lavar ar wirionez, eus al lennerez planedennoù e flandrezeg). * [[Pablo Picasso]], ''Dimezelled Avignon'' : ar memes jestroù gant ar plac'h a-gleiz hag an div blac'h a-zehoù… Koñsevet eo bet an daolenn gant Picasso goude e weladennoù kentañ da virdi al Louvre, e-lec'h ma oa degouezhet e 1900 an heuliad Maria de' Medici. Taolenn vrudet Picasso a c'hellfe ivez kaout ul liamm bennak gant Parkezed Rubens. [[Rummad:Doueezed Hellaz]] [[Rummad:Doueezed Roma]] [[Rummad:Istor an arz]] [[Rummad:Alegoriennoù]] hj0shck9eq2h8v5c2j7wybxo77t3zry 2191422 2191419 2026-05-19T15:59:03Z Kestenn 14086 Kemmoù [[Special:Contributions/~2026-28570-74|~2026-28570-74]] ([[User_talk:~2026-28570-74|Kaozeal]]) distaolet; adlakaet da stumm diwezhañ [[User:Marion Leconte|Marion Leconte]] 2165930 wikitext text/x-wiki [[Restr:Sodoma 001.jpg|thumb|200px|''Ar Parkezed'' gant [[Sodoma]].]] [[Restr:Atropos_o_Las_Parcas.jpg|thumb|320px|''[[Atropos]]'', gant [[Francisco Goya|Goya]], [[1820]]-[[1823]], [[Mirdi ar Prado]] ([[Madrid]])]] [[Restr:Puteal de la Moncloa (M.A.N. Madrid) 06.jpg|thumb|right|150px|[[Lac'hesis]] war ar ''Puteal de la Moncloa'', penn ur puñs [[marmor]] e doare atikat nevez an {{IIvet kantved}}, [[Mirdi Hendraouriezh Spagn]] ([[Madrid]])]] An teir '''Moira''' (pe ar '''Moirai''', pe an '''Teir [[Parkez|Farkezenn]]''' d’ar Romaned, pe ar Parkezed, pe '''Merc'hed an [[Tonkadur]]'''), a oa [[doue]]ezed a rae war-dro ganedigezh, buhez, ha marv an dud war an douar. Da dud [[Henc'hres|Hellaz kozh]] e oa divizet gant an doueed kement tra a c’hoarvez er vuhez. Edo an teir Moira o chom en ur palez ma’z eo skrivet tonkad pep hini en houarn hag en arem, ha na den na doue n’hall diverkañ tra ken. == O anvioù == Μοῖραι / ''Moĩrai'' eo o anv e henc'hresianeg. Bez' ez int : * [[Klotho]] (« Nezerez ») a zalc’h an neudenn, arouez buhez mab-den, war ur gegel ; * [[Lac'hesis]] (« Tonkad ») a dro an neud war ur [[gwrezhid|werzhid]] ; * [[Atropos]] (« Didro ») eo an hini a droc’h neudenn buhez an dud pa vez deuet ar c’houlz. == O ganedigezh == Gant piv e oant bet ganet, n'eo ket aes gouzout. Hervez ''[[Theogonia]]'' [[Hesiodos]] e oant merc'hed da [[Nyks]] (an Noz), ha netra ken. Koulskoude e lavar ivez e oant merc'hed da [[Zeus]] ha [[Themis]]. Ar re a laka e oa [[Nyks]] a oa he mamm, evel [[Cicero]], a ra anv eus [[Erebos]] evel tad. Doareoù all a zo d'ar vojenn, stag an holl anezho ouzh an doueed kentañ, ([[Ouranos]] ha [[Gaia]], diwar-lerc'h tammoù de Lykofron et d'Athenaios, pe [[C'haos]] gant [[Kointos]] Smyrne). Er ''Republik'', gant [[Platon]], int merc'hed da [[Ananke]] (ar Red), met seblantout a ra bezañ ur c'hompren personel d'an oberour. == En arzoù == En arzoù ar prantad modern ne vez anv nemet eus ar Parkezed e mod ar Romaned. Rouez a-walc'h an oberennoù dediet dezho. Padal brudet eo an daolenn ''Ar Parkezed o nezañ planedenn Maria de' Medici'' gant [[Rubens]] a zo e-giz titl un heuliad a 24 livadur gouestlet da vuhez ar rouanez-vamm, livet etre 1622 ha 1625 evit [[palez al Luksembourg]], he falez nevez e Pariz. Resped d'ar rouanez, Atropos ne droc'h ket dirazomp neudenn he buhez. Da heul an daolenn gentañ-se e teu un eil hini e-giz istitl : ''Trec'h ar wirionez, kenunvaniezh divrall ar rouanez-vamm hag he mab''. (Skeudennoù er bajenn [[Maria de' Medici (rouanez Bro-C'hall)]]). A-hend-all, c'hoarvezout a ra gant livourien zo ober dave d'ar Parkezed hep o envel, dre o jestroù hepken : an eil a ra van da nezañ gant ar gegel, eben a denn war an neudenn, an drede a droc'h. Da skouer : * [[Georges de La Tour]], ''Lennerez planedennoù'' : teir flac'h yaouank gant ar jestroù-se (a c'hellfe bezañ ur respont a-dak da Rubens, seul vui ma vez graet ''waarzegger'', an hini a lavar ar wirionez, eus al lennerez planedennoù e flandrezeg). * [[Pablo Picasso]], ''Dimezelled Avignon'' : ar memes jestroù gant ar plac'h a-gleiz hag an div blac'h a-zehoù… Koñsevet eo bet an daolenn gant Picasso goude e weladennoù kentañ da virdi al Louvre, e-lec'h ma oa degouezhet e 1900 an heuliad Maria de' Medici. Taolenn vrudet Picasso a c'hellfe ivez kaout ul liamm bennak gant Parkezed Rubens. [[Rummad:Doueezed Hellaz]] [[Rummad:Doueezed Roma]] [[Rummad:Istor an arz]] [[Rummad:Alegoriennoù]] fdwmje5wy4pk2sztyrormx9whhxpgbm 0 29988 2191442 2190085 2026-05-19T19:52:09Z Pymouss 690 /* Melestradurezh */ 2191442 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Breizh | anvYezh = Foujerr | Yezh = gallaouek | anvOfisiel = Fougères | skeudenn = Fougères - Église Saint-Léonard 20130313-01.JPG | alc'hwez = Iliz Sant Leonard er goañv | ardamezioù = Blason Fougères fr.svg | bro = {{Bro-Roazhon}} | departamant = {{Il-ha-Gwilen}} <small>([[isprefeti]])</small> | arondisamant = [[Arondisamant Felger-Gwitreg|Felger-Gwitreg]] <small>([[pennlec'h]])</small> | kanton = [[Pennlec'h]] daou ganton : [[Kanton Felger-1|Felger-1]] ha [[Kanton Felger-2|Felger-2]] | etrekumuniezh = [[Felger Tolpad-kêrioù]] | bro velestradurel = [[Bro Felger]] | maer = Alice Lebret | amzer-gefridi = [[2026]]-[[2032]] | gorread = 10.47 | hedred = -1.1986 | ledred = 48.3525 | uk = | ubi = 62 | ubr = 171 }} '''Felger'''<ref>[https://niverel.brezhoneg.bzh/br/kerofis/1210 "Felger" hervez KerOfis] (Ofis Publik ar Brezhoneg)</ref> (pe ''Foujera'' gwezhall<ref>Meneget er [[Geriadur Hemon-Huon]] e 1993, ''Felger'' en embannadur 2005.</ref>) zo ur [[kumun c'hall|gumun]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]] e [[Breizh Uhel]], tost d'an harzoù gant [[Normandi]] ha [[Maine (proviñs)|Maine]]. Brudet-bras eo he [[Kastell Felger|c'hastell]]. == Douaroniezh == * Ar [[Kouenon|C'houenon]] a dreuz Felger. === Kumunioù amezek === {{Lec'hiadur kêr|kêr=''Felger''|gwalarn=[[Eskuz]]|norzh=|biz=[[Kernoanig]]|kornôg=[[Eskuz]]|reter=[[Belzeg]]|gevred=[[Kell-Loezherieg]]|su=[[Yaoueneg]]|mervent=|enklozadur=}} == Anv == * Erwan Vallerie (1995) ː ''Filgerense'', 1075 ; ''Feugueriis'', ''Filgueriis'', 1189 ; ''Filgeriis'', ''Foucheriis'', ''Fougeriis'', 1230 ; ''Feugeriis'', 1233. == Ardamezioù == {| |- |[[Restr:Blason Fougères fr.svg|60px]] | :''En aour e blantenn raden a dri fezh diwriziet en geoted ; e gab en argant karget gant teir brizhenn erminig en sabel.'' |} == Istor == === [[Dispac'h Gall]] === * Gant lezenn ar 26 a viz C'hwevrer 1790 e voe lakaet Felger da benn un distrig<ref>{{fr}}J. B. Duverger, ''Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat'', Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, p.106</ref>. * Emgannoù etre ar Chouaned hag ar Republikaned. === {{XXvet kantved}} === ==== Stourmoù sokial ==== * Harzoù-labour e 1906-1907, 1968 ha 1975 el labouradegoù botaouerezh. ==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== * Mervel a reas 638 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 2,88% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=346 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>. ==== [[Eil Brezel-bed]] ==== * Al lu alaman a erruas e Felger d'ar 17 a viz Even [[1940]]. * Bombezet e voe Felger d'ar 6 a viz Even 1944, d'an 9 a viz Even e voe lazhet 300 den gant bombezadeg aerluioù ar Re Gevredet, an [[Royal Air Force|RAF]], aerlu ar [[Rouantelezh-Unanet]], hag an [[United States Army Air Forces|USAAF]], aerlu [[SUA]]. * Dieubet e voe Felger d'an 3 a viz Eost 1944 gant an 79{{vet}} Rannlu Troadegiezh [[SUA]]at. * Mervel a reas 53 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel, estreget ar re lazhet gant ar bombezadegoù<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=346 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>. * Drouklazhet e voe c'hwec'h yuzev eus ar gumun e [[Kamp-diouennañ|kamp-diouennañ]] [[Auschwitz-Birkenau]] gant an [[Trede Reich|nazied]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=113945&dpt=35 Memorial Genweb]</ref>. ==== Brezelioù didrevadennañ ==== ===== [[Brezel Indez-Sina]] ===== * Trizek soudard a varvas<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=346 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>. ===== [[Brezel Aljeria]] ===== * Seizh milour a varvas<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=346 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>. ==== [[Brezel Korea]] ==== * Lazhet e voe ur soudard eus ar gumun e [[Myojang Myon]] d'ar [[6 a viz Here]] [[1952]]. Douaret e voe e [[Busan]].<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6707000 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>. == Monumantoù ha traoù heverk == Roet eo bet al label [[Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor]] da Felger. <gallery> Château fougères vue générale.jpg|[[Kastell Felger]]. </gallery> * [[Kastell Felger|Ar c'hastell]]. <gallery> BefrezFelger.jpg|Ar befrez. </gallery> * An tour-ged (befrez), 1397. <gallery> IlizkatolikSantSulpiciuseFelger01.jpg|Iliz ''Sant Sulpicius''. KeurilizkatolikSantSulpiciuseFelger.jpg|Ar c'heur. MaenfontilizkatolikSantSulpiciuseFelger.jpg|Ar maen-font. </gallery> * Iliz katolik ''Sant Sulpicius''. <gallery> Bretagne Ille Fougeres8 tango7174.jpg|Talbenn reter iliz ''Sant Leonard''. Aoter-veurilizkatolikSantLéonardFelger.jpg|An aoter-veur, 1882. Kador-brezegilizkatolikSantLéonardFelger.jpg|Ar gador-brezeg, 1716. RozennilizkatolikSantLéonardFelger.jpg|Ar rozenn. </gallery> * Iliz katolik ''Sant Leonard'', iliz orin bet savet en {{XIIvet kantved}}, adsavet adalek 1407 betek 1636, adkempennet a-galz en {{XIXvet kantved}}. <gallery> KastellFelger06.jpg|Porzh an Intron-Varia. C'hoarivaFelger.jpg|Ar c'hoariva. MonumantarrevarveFelger.jpg|Monumant ar re varv. </gallery> * Porzh an Itron-Varia. * Ar c'hoariva, 1888. * Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=346 Memorial Genweb]</ref>. Dioueliet e voe d’ar [[17 a viz Here]] [[1920]]<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/7681/fougeres-place/ Université de Lille]</ref>. * Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik ''Sant Sulpicius'', luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=55428&dpt=35 Memorial Genweb]</ref>. * Plakenn ar yuzevion eus ar gumun drouklazhet e [[Kamp-diouennañ|kamp-diouennañ]] [[Auschwitz-Birkenau]] gant an [[Trede Reich|nazied]], luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=113945&dpt=35 Memorial Genweb]</ref>. == Poblañs == === Emdroadur ar boblañs 1793-2020 === <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:900 height:300 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:26700 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1793 text:93 bar:1800 text:1800 bar:1806 text:06 bar:1821 text:21 bar:1831 text:31 bar:1836 text:36 bar:1841 text:41 bar:1846 text:46 bar:1851 text:51 bar:1856 text:56 bar:1861 text:61 bar:1866 text:66 bar:1872 text:72 bar:1876 text:76 bar:1881 text:81 bar:1886 text:86 bar:1891 text:91 bar:1896 text:96 bar:1901 text:1901 bar:1906 text:06 bar:1911 text:11 bar:1921 text:21 bar:1926 text:26 bar:1931 text:31 bar:1936 text:36 bar:1946 text:46 bar:1954 text:54 bar:1962 text:62 bar:1968 text:68 bar:1975 text:75 bar:1982 text:82 bar:1990 text:90 bar:1999 text:99 bar:2007 text:2007 bar:2010 text:10 bar:2012 text:12 bar:2017 text:17 bar:2020 text:20 PlotData= color:barra width:14 align:left bar:1793 from:0 till: 7177 bar:1800 from:0 till: 7297 bar:1806 from:0 till: 7443 bar:1821 from:0 till: 7600 bar:1831 from:0 till: 7677 bar:1836 from:0 till: 9384 bar:1841 from:0 till: 9182 bar:1846 from:0 till: 9931 bar:1851 from:0 till: 9083 bar:1856 from:0 till: 9344 bar:1861 from:0 till: 9470 bar:1866 from:0 till: 9580 bar:1872 from:0 till: 11201 bar:1876 from:0 till: 11873 bar:1881 from:0 till: 14325 bar:1886 from:0 till: 15578 bar:1891 from:0 till: 18221 bar:1896 from:0 till: 20735 bar:1901 from:0 till: 20952 bar:1906 from:0 till: 23537 bar:1911 from:0 till: 22178 bar:1921 from:0 till: 21167 bar:1926 from:0 till: 21061 bar:1931 from:0 till: 21033 bar:1936 from:0 till: 20432 bar:1946 from:0 till: 19281 bar:1954 from:0 till: 23151 bar:1962 from:0 till: 24279 bar:1968 from:0 till: 26045 bar:1975 from:0 till: 26610 bar:1982 from:0 till: 24362 bar:1990 from:0 till: 22239 bar:1999 from:0 till: 21779 bar:2007 from:0 till: 20678 bar:2010 from:0 till: 19779 bar:2012 from:0 till: 20040 bar:2017 from:0 till: 20418 bar:2020 from:0 till: 20505 </timeline> *Mammenn : Cassini hag [[EBSSA]]. {|align="center" class="wikitable" |-align="center" !align="left"|Felger !1800!!1836!!1856!!1881!!1901!!1921!!1936!!1954 !1962!!1968!!1975!!1982!!1990!!1999!!2006!!2011!!2016!!2017!!2020 |-align="right" !align="left"|Poblañs | || || || || || || || ||{{formatnum:24279}}||{{formatnum:26045}}||{{formatnum:26610}}||{{formatnum:24362}}||{{formatnum:22239}}||{{formatnum:21779}}||{{formatnum:20941}}||{{formatnum:19775}}||{{formatnum:20194}}||{{formatnum:20418}}||{{formatnum:20505}} |- !colspan="20" align="center"|<small>poblañs hep kontañ doubl</small> |} === Tud === <gallery> DelwennanAbadBrideleFelger.jpg|Delwenn Louis Bridel e Felger. </gallery> * [[Louis Bridel]] (1880-1933), beleg katolik, bet savet sindikadoù kristen ha meur a gevelouri gantañ e Felger. * [[Hardouin de Chartres]]. * [[Jean-Marie Bachelot de La Pylaie]]. * [[Jean Ambroise Baston de Lariboisière|Jean Baston de la Riboisière]] ([[1759]]-[[1812]]). * [[François-René de Chateaubriand]]. * [[Honoré de Balzac]]. * [[Victor Hugo]]. * [[Jean Guéhenno]] ([[1890]]-[[1978]]): kazetenner, skrivagner. * [[Georges Franju]]. ==== Tud bet ganet eno ==== <gallery> DelwenngenidikArmandTuffinarRouerieFelger.jpg|Delwenn ar Roueri e Felger. PlakennouzhtigenidikArmandTuffinarRouerieFelger.jpg|Plakenn ouzh ti genidik ar Roueri. PlakennouzhtigenidikJeanBaptisteLeTaillandiereFelger.jpg|Plakenn ouzh ti genidik Jean Baptiste Le Taillandier. PlakennouzhtigenidikanAmiraldeGuicheneFelger.jpg|Plakenn ouzh ti genidik an Amiral de Guichen. </gallery> * [[Luc Urbain du Bouëxic]], kont Gwizien, d'an [[21 a viz Mezheven]]) [[1712]], amiral. * [[Armand Tuffin ar Roueri]], brogarour breton, [[13 a viz Ebrel]] [[1751]]. * [[Aimé-Casimir-Marie Picquet du Boisguy]], jeneral chouan, [[15 a viz Meurzh]] [[1776]]. * [[Jean Baptiste Le Taillandier]], d'an [[8 a viz Kerzu]] [[1788]], teologour. * [[Juliette Drouet]] (Julienne Gauvain hec'h anv gwir), komedianez, gwreg kleiz [[Victor Hugo]] hogos 50 vloaz-pad, [[10 a viz Ebrel]] [[1806]]. * [[Emmanuel de La Villéon]], [[29 a viz Mae]] [[1858]]. * [[Jorj ar Rumeur]], barzh ''Mathaliz'', skrivagner brezhonek hag emsaver, [[28 a viz Eost]] [[1882]]. * [[Françoise Élie]], resistantez, 1906-1968. ==== Ardamezeg ar familhoù ==== {| class="wikitable" |[[Restr:Baston.gif|60px]] | :;Baston :Jean, kannad Felger ouzh Breujoù Gwened e 1581 ; ivez ur c'honestabl Felger e 1733. :''En aour e gebrenn en gul, heuliet gant teir melchonenn c'heotet.'' |} ==Melestradurezh== {{DilennadDeroù|Titl=Roll ar vaered}} {{DilennadBremañ|Deroù=[[27 Meurzh]] [[2026]]|Penn= |Anv=Alice Lebret<ref>{{fr}}[https://www.ouest-france.fr/bretagne/fougeres-35300/une-emotion-particuliere-alice-lebret-premiere-femme-elue-maire-de-fougeres-a5e9215a-2a14-11f1-b6d3-a26d21fbb514 « Une émotion particulière » : Alice Lebret, première femme élue maire de Fougères], ''[[Ouest-France]]'', 27 Meurzh 2026.</ref>|Strollad=Tu kreiz|Karg=Prezidantez [[Felger Tolpad-kêrioù]] <small>(2026 → )</small>}} {{Dilennad|Deroù=[[29 Mezheven]] [[2007]]|Penn=[[27 Meurzh]] [[2026]]|Anv=Louis Feuvrier<ref>{{fr}}[http://www.lachroniquerepublicaine.fr/2014/04/06/diapo-photos-louis-feuvrier-reelu-maire-lors-du-premier-conseil-municipal/ ''La Chronique Républicaine'', 6 Ebrel 2014].</ref>|Strollad=Kleiz diseurt|Karg=[[Kuzul-departamant Il-ha-Gwilun|Kuzulier-departamant Il-ha-Gwilen]] <small>(1994 → 2015)</small>}} {{Dilennad |Deroù=[[13 Meurzh]] [[1983]]|Penn=29 Mezheven 2007|Anv=Jacques Faucheux|Strollad=[[Parti Socialiste (Frañs)|PS]]|Karg=Dileuriad e [[Kuzul-rannvro Breizh]] <small>(1986 → 2004)</small>}} {{Dilennad |Deroù=[[21 Meurzh]] [[1971]] |Penn=13 Meurzh 1983|Anv=Michel Cointat|Strollad=[[Rassemblement pour la République|RPR]]|Karg=Kannad <small>(1967 → 1993)</small>}} {{Dilennad|Deroù=[[21 Meurzh]] [[1965]] |Penn=21 Meurzh 1971|Anv=Jean Madelain|Strollad=CDS|Karg=Senedour <small>(1980 → 1998)</small>}} {{Dilennad|Deroù=[[26 Here]] [[1947]] |Penn=21 Meurzh 1965|Anv=Hippolyte Réhault|Strollad=MRP|Karg=Senedour <small>(1946 → 1948)</small>}} {{Dilennad|Deroù=[[29 Mezheven]] [[1944]] |Penn=[[26 Here]] [[1947]] |Anv=Henri Rebuffé |Strollad=|Karg=}} {{DilennadPenn}} == Sevenadur == === Brezhoneg === * Ur skol [[Diwan]] zo bet digoret e 2013 gant 14 bugel (0,7% eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez). * E distro-skol 2025 e oa 21 skoliad enskrivet er skol [[Diwan]] (1,2 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20150419065150/http://www.opab-oplb.org/98-kelenn.htm Ofis Publik ar Brezhoneg]</ref>. === Sport === ==== Darvoudoù-sport a bep seurt ==== * [[1añ Gouere|1{{añ}} a viz Gouere]] [[1985]] : 3^e tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1985|Tro Bro-C'hall]] etre [[Gwitreg]] ha Felger (a-benn d'an eur dre skipailh) ; trec'h eo [[La Vie Claire]]. * [[2 a viz Gouere]] [[1985]] : loc'hañ a ra 4^e tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1985|Tro Bro-C'hall]] eus Felger war-du [[Pont-Audemer]] ([[Eure]]). * [[11 a viz Gouere]] [[2013]] : loc'hañ a ra 12^vet tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 2013|Tro Bro-C'hall]] eus Felger war-du [[Teurgn]] ([[Indre-et-Loire]]). *[[10 a viz Gouere]] [[2015]] : degouezhout a ra 7^vet tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 2015|Tro Bro-C'hall]] e Felger. Trec'h eo ar Manavad [[Mark Cavendish]]. *[[29 a viz Even]] [[2021]] : erruout a ra 4^vet tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 2021|Tro Bro-C'hall]] e Felger. Trec'h eo Mark Cavendish adarre. == Gevelliñ == {| class="wikitable" |- ! Bro ! Kêr ! Abaoe |- | {{Alamagn}} | [[Bad Münstereifel]] | [[1967]] |- | {{Bro-Saoz}} | [[Ashford]] | [[1984]] |- | {{Nicaragua}} | [[Somoto]] | [[1986]] |- | {{Burkina Faso}} | [[Ouargaye]] | [[2001]] |} == Levrlennadur == == Liammoù diavaez == {{Commonscat|Fougères}} *{{fr}}[http://www.fougeres.fr Lec'hienn ar gumun] *{{fr}}[https://web.archive.org/web/20080122061333/http://www.ot-fougeres.fr/francais.htm Ti an Douristed Felger] *{{fr}}[https://web.archive.org/web/20070529160330/http://www.fougeres-web.com/ Lec'hienn Bro Felger] *{{fr}}[https://web.archive.org/web/20070614165307/http://www.fougeres.maville.com/ Ul lec'hienn diwar-benn Felger hag e vro] liammet ouzh [http://www.ouest-france.fr/ Ouest-France] *{{fr}}[http://www.geobreizh.com/breizh/bre/villes-fiche.asp?insee_ville=35115 Fougères / Felger] war al lec'hienn [http://www.geobreizh.com geobreizh, géographie de Bretagne] *{{fr}}[http://www.ign.fr/affiche_rubrique.asp?rbr_id=1087&CommuneId=36066 Felger war lc'hienn an Institut géographique national] *{{fr}}[http://www.lion1906.com/Pages/ResultatLocalisation.php?InseeVille=350115 Felger war ur gartenn Frañs hag ar parrezioù war-dro] *{{fr}}[http://www.mapquest.com/maps/map.adp?latlongtype=decimal&latitude=48.3525&longitude=-1.19861111111111&zoom=8 Kartenn Felger gant Mapquest] *{{fr}}[http://assoc.wanadoo.fr/memoiredeguerre/ Les Anciens combattants d'Ille-et-Vilaine - Le réseau Gallais de Fougères] *{{fr}}[http://www.casteland.com/pfr/chateau/bretagne/illevil/fougeres/fougeres_description.htm Kastell Felger gant casteland.com] == Notennoù ha daveoù == {{Daveoù|bannoù=2}} [[Rummad:Felger]] 5c9edx5zqyjbn9h9wj55urfn4wsocxy 0 78458 2191425 2139314 2026-05-19T16:59:49Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191425 wikitext text/x-wiki '''''Vesti''''' (Вести e [[rusianeg]], a dalvez "Keleier") a zo ur gazetenn rusianek pemdeziek a vez embannet e [[Tel Aviv]], en [[Israel]]. Ar gazetenn rusianek pemdeziek nemeti eo er vro eo, hag an hini lennetañ er yezh-se.<ref name="bbc">The press in Israel, 26 a viz Genver 2005-01-26 BBC News http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/4191515.stm</ref>{{,}}<ref>Eli Shvidler : Russian-language media in Israel lean toward Georgia, 28 a viz Kerzu 2008 http://www.haaretz.com/hasen/pages/ShArtStEng.jhtml?itemNo=1010645&contrassID=1&subContrassID=1&title='Russian-language%20media%20in%20Israel%20lean%20toward%20Georgia'&dyn_server=172.20.5.5 Haaretz</ref> Krouet e voe e [[1992]] gant stroll [[Yedioth Ahronoth]].<ref name="bbc" /><ref>THE EVOLUTION OF ISRAELI MEDIA, The Middle East Review of International Affairs, miz Eost 2008, Eytan Gilboa, levrenn 12, niv. 3 https://web.archive.org/web/20081205113147/http://www.meriajournal.com/en/asp/journal/2008/september/gilboa/index.asp#_edn4|</ref>{{,}}<ref name="polls">Alan Arian - Michael Shamir : The elections in Israel, 1996, SUNY Press, 1999</ref> E [[1994]] e kouste 0,60 [[shekel]], da lavaret eo un drederenn eus priz ''[[Yedioth Ahronoth]]'' pe ''[[Maariv]]'', ar pezh a ziskouez e oa kentoc'h paour he lennerien.<ref name='ottawa'>Yaroslav Trofimov : ISRAEL: Trashy tabloids thrive after wave of Russian immigrants, 16 a viz Even 1994, The Ottawa Citizen</ref> E [[1996]] e veze lennet ''Vesti'' gant 200 000 den.<ref name="polls" /> Abaoe ar bloavezhioù 1990 ez eo digresket a-galz ar gwerzhañ kazetennoù rusianek en israel, rak digresket eo ivez an niver a zivroidi eus broioù rusianek, hag ar divroidi gent a zo en em lakaet da lenn kazetennoù hebraek. Gwerzh Vesti a zo digresket a galz, ha ranket ez eus bet lakaat ar frejoù da zigreskiñ ivez : bihanaet e voe ment ar gazetenn e [[2004]]. E [[2005]] e lavare tud ar gazetenn e veze gwerzhet 55 000 skouerenn.<ref name="bbc" /> 50 kazetenner a veze implijet e [[2001]]. Ur gazetenn eus an tu-dehou eo ''Vesti'', evel ar media rusianek all en Israel.<ref name="supplement" /><ref name='shift'>Lev Gorodetsky : In shift to the right, Russians seek a Netanyahu comeback, 19 a viz Even 2000, Jewish Telegraphic Agency</ref> E [[1999]] e voe deskrivet evel "tost ouzh [[Likoud]]."<ref name="polls" /><ref>Donna Rosenthal, The Israelis: ordinary people in an extraordinary land, Simon & Schuster, 2005</ref> Sevel a reas a-du skipailh ar gazetenn gant [[Natan Sharansky]] da vare dilennadegoù 1996.<ref name="polls" /> Hervez Tamar Horowitz e c'hoarias ar gazetenn, hag ar c'hazetennoù rusian dre vras, ur perzh bras en dilennadegoù-se : " Vesti eo a sikouras trec'h Netanyahou e dilennadegoù [[1996]]. Ne voe ket embannet savboent Strollad al labour er c'hazetennoù rusianek. Ma vije bet ur gazetenn heñvel ouzh Vesti eus tu Likoud e vije bet disheñvel disoc'h an dilennadegoù."<ref name="supplement">Deborah Lipson : What the immigrants' press is telling them, 11 a viz Mae 1999 http://info.jpost.com/1999/Supplements/Elections99/articles/Article-31.shtml The Jerusalem Post</ref> E [[1997]] e voe lakaet [[Avigdor Lieberman]] da bolitikour ar bloaz gant lennerien Vesti.<ref name='forward'>Lerner's Trial Irks Russians: Checkered Figure Is Immigrants' Hero, 3 a viz Ebrel 1998, The Forward</ref> Bemdeze e kaver ur stagadenn er gazetenn : yec'hed, buhez er gêr, sportoù, hag all. E [[2006]] e voe kaset daou ezel eus skipailh ar gazetenn dirak al lez-varn evit bezañ embannet ur barzhoneg gouennelour<ref>https://web.archive.org/web/20240324001032/http://www.danielgreenfield.org/2008/11/poet-goes-on-trial-in-israel-for-verses.html A Poet Goes on Trial in Israel for Verses Offensive to Arabs, Sultan Knish</ref>{{,}}<ref>Lily Galili : The freedom to hate, 17 a viz Here 2008 https://web.archive.org/web/20081023013412/http://www.haaretz.com/hasen/pages/ShArtStEngPE.jhtml?itemNo=1029303&contrassID=2&subContrassID=15&title=%27The%20freedom%20to%20hate%20%27&dyn_server=172.20.5.5, Haaretz</ref>{{,}}<ref>L.L. Fialkova - Maria N. Yelenevskaya : Ex-Soviets in Israel: from personal narratives to a group portrait, Wayne State University Press, 2007</ref>. E [[2008]] e voe aozet ur prosez gant skipailh ar gazetenn rusian ''[[Kommersant]]'' peogwir e oa bet embannet pennadoù savet ganto e-barzh Vesti hep ma vefe goulennet o aotre.<ref name="jta">Russian paper suing Israeli publisher, 3 a viz Kerzu 2008 http://jta.org/news/article/2008/12/03/1001332/major-russian-newspaper-sues-israeli-publisher Jewish Telegraphic Agency</ref> ==Notennoù== {{Daveoù}} {{Kazetennoù Israel}} [[Rummad:Kazetennoù Israel]] [[Rummad:Kazetennoù pemdeziek]] qh6k2b0dt3txw1dj7pip0014cfkc42z 0 80861 2191460 1461248 2026-05-20T09:05:06Z Llydawr 145 2191460 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Latvian regions and latvians.png|thumb|390px|Broioù istorel Latvia]] [[Image:talsi1.jpg|thumb|[[Talsi]], e Kurzeme|250px]] '''Kurzeme''' zo ur rannvro en arvor [[Latvia]], war lez ar [[Mor Baltek]]. Lodenn gornôk [[Dugelezh Kourland]], un dugelezh istorel kozh, e oa. [[Rummad:Douaroniezh Latvia]] 4t4g6cafqh5j9qwn3j4tturz3vwg2ce 0 81199 2191462 2183649 2026-05-20T09:08:04Z Llydawr 145 2191462 wikitext text/x-wiki {{Yezh|anv=Latveg|anveyezh=latviešu valoda |broiou= [[Latvia]], [[Aostralia]], [[Belarus]] ha 15 bro all |rannved= [[Europa]] |komzet= 1,5 milion (bed a-bezh) 400 000 evel eil yezh |renkadur= 160 |livfamilh=Indezeuropek |familh=[[Yezhoù indezeuropek]] * [[Yezhoù baltek-slavek]] ** [[Yezhoù baltek]] *** [[Yezhoù baltek ar reter]] **** '''Latveg''' |YezhOfisiel= [[Latvia]] kenofisiel e [[Unaniezh Europa]] |akademiezh= Kreizenn latvek ar stad |iso1= lv |iso2=lav |iso3=lav |lizherennoù= }} Yezh ofisiel [[Latvia]] eo al '''latveg'''. Dindan an anvioù '''latvieg'''<ref>[[Ofis ar brezhoneg]] (2005), ''[https://web.archive.org/web/20210709140719/http://www.ofis-bzh.org/upload/travail_paragraphe/fichier/37fichier.pdf Yezhoù – Langues – Languages]'', Termbret.</ref> ha '''letoneg'''<ref>[[Frañsez Favereau|Favereau, F.]] (1997), ''[[Geriadur Favereau|Geriadur ar brezhoneg a-vremañ]]'', 4^vet embannadur, [[Montroulez]]: [[Skol Vreizh]].</ref> ez eo anavezet ar yezh ivez. War-dro 1,4 milion a dud a gomz latveg e Latvia, ha 150 000 e broioù all. Komzet e vez latveg gant kalz tud evel yezh estren, ur perzh dibar evit ur yezh vihanniver. Abalamour da bolitikerezh yezh Latvia e vez komzet latveg gant tro-dro da 30 % eus ar vinorelezh kenelel (924 000 den enni). O kreskiñ emañ implij al latveg er vuhez pemdeziek. Ur yezh valtek eo al latveg, kar d'al [[lituaneg]], daoust ma ne c'hall ket komzerien an eil yezh hag eben en em gompren. Embannet e voe un destenn e latveg evit ar wezh kentañ er Gwalarn e kreiz ar 16^vet kantved, gant eiladur ar [[Pater noster]] e latveg e-barzh [[Cosmographia (Sebastian Münster)|Cosmographia Universalis]] [[Sebastian Münster]], e lizherennoù latin. == Dezverkadur == Bez' emañ al latveg e rumm baltek familh ar [[yezhoù indezeuropek]]. Unan eus an div yezh valtek bev gant ur statud ofisiel eo (an hini all o vezañ al [[lituaneg]]). Dalc'het o deus al latveg hag al lituaneg kalz perzhioù eus morfologiezh anvioù ar rakyezh, daoust dezho kaout perzhioù nevez a-fed [[fonologiezh]] ha [[morfologiezh]] ar verb, al latveg o kaout perzhioù nevesoc'h evit al lituaneg. == Rannyezhoù == Teir [[rannyezh]] latvek a zo: ar rannyezh livonek, ar rannyezh latgalek ha rannyezh ar c'hreiz. Rannet eo rannyezh [[Livonia]] etre rannyezh ar [[Vidzeme]] ha rannyezh ar c'hKurland (anvet ivez tāmnieku pe ventiņu). Rannyezh ar c'hreiz, diazez al latveg a-vremañ a zo rannet etre rannyezh ar Vidzeme, ar rannyezh kuronek ha an hini semigallek. Arabat eo droukveskañ ar rannyezhoù latvek gant al [[livoneg]], ar c'huroneg, ar [[semigalleg]] hag ar [[seloneg]], a zo yezhoù all. === Rannyezh Livonia === [[Restr:Latvaldialekti.svg|450 px|thumb|Kartenn a ziskouez dasparzh ar rannyezhoù e Latvia. Stummoù rannyezh Livonia (''Lībiskais dialekts'') a zo livet e glas, rannyezh ar c'hreiz (''Vidus dialekts'') e gwer, rannyezh an Uhelvro (''Augšzemnieku dialekts'') e melen.]] Levezonet e voe rannyezh Livonia muioc'h evit al latveg e rannvroioù all Latvia gant gwiskad-dindan al [[livoneg]]. Daou bouez-mouezh a ro e rannyezh Livonia. E Kurland ez a ar vogalennoù berr e fin ar gerioù da get, pa'z a ar vogalennoù hir war verraat. E pep gour hag e pep niverenn ne vez implijet nemet ur stumm eus ar verb. An anvioù tud en daou c'hour a vez deveret gant an dibennoù - els, -ans. Er rakgerioù ez a ''i. e.'' da ''e''. Abalamour d'an treuzannezañ ha da implij ur yezh standard eo aet ar rannyezh-se war wanaat. Ganet e voe diwar Livoniz a grogas da gomz latveg hag a deuzas yezhadur al livoneg el latveg. === Rannyezh ar c'hreiz === Rannyezhoù ar [[Vidzeme]] ha [[Semigallia]] a zo tostoc'h an eil ouzh eben eget ouzh ar rannyezh guronek, a implij doareoù koshoc'h. Tri bouez-mouezh a zo e rannyezh ar c'hreiz. E rannyezh Semigallia e vez implijet ''ŗ'' c'hoazh. == Latvegerien arallyezh == Abalamour da istor al latveg e vez komzet gant kalz tud o deus ur yezh-vamm all, e-keñver al latvegerien a-vihanik. 900 000 a dud estren pe minorelaet a zo e Latvia: [[Rusianed]], [[Belarus]]ed, [[Ukrainiz]], [[Poloniz]], hag all. Mont a reas an darn vrasañ anezho da Latvia pa oa eus ar vro ur republik soviedel, etre 1940 ha 1991, ouzhpenn ar minorelezhioù a oa en tiriad a-raok. Hervez ur sontadeg nevez e lavar 60 % eus minorelezhioù Latvia e komzont latveg flour. Komzet e vez al latveg flouroc'h gant rummadoù yaouankañ ar minorelezhioù. Ranket o deus ar minorelezhioù e Latvia ober gant al latveg dre ma oa ay yezh ofisiel nemeti er riez, ma teue er penn-kentañ en deskadurezh, ma oa ar yezh nemeti implijet er velestradurezh ha ma voe cheñchet sell ar gevredigezh war ar rusianeg goude fin an Unaniezh Soviedel. Da skouer e resevas skolioù-meur goulennaouegoù eus studierien da zont o doa bet un deskadurezh divyezhek e skolioù evit ar minorelezhioù, e 2007 evit ar wezh kentañ. Ret eo bezañ flour e latveg e kalz micherioù. == Dasparzh geografel ar yezh == Yezh-vamm 1,4 milion a dud e Latvia eo al latveg, e-lec'h ma'z eo yezh ofisiel, ha tost {{formatnum:500000}} a dud en estrenvro. {| class="wikitable" |----- | {{Latvia}} || 1 394 000 e 1995 |----- | [[Restr:Flag of the United States.svg|20px]] [[Stadoù-Unanet]] || 100 000 |----- | {{Rusia}} || 60 000 |----- | {{Aostralia}} || 36 000 |----- | {{Kanada}} || 24 000 |----- | {{Alamagn}} || 9 000 |----- | {{Lituania}} || 4 400 |----- | {{Ukraina}} || 7 000 |----- | {{Estonia}} || 3 000 |----- | {{Belarus}} || 2 300 |----- | {{Sveden}} || 4 000 |----- | {{Brazil}} || 7 000 |----- | {{Zeland-Nevez}} || 500 |----- | {{Rouantelezh Unanet}} || 9 000 |----- | {{Venezuela}} || 500 |} == Yezhadur == Ur yezh dilivus eo al latveg, gant meur a stumm analitikel. Daou c'hour a zo e latveg, gourel ha gwregel, ha daou niver, niver unan ha niver lies. Seizh tro-anv a zo: nominativ, genitiv, dativ, akuzativ, instrumentel, lokativ, ha vokativ. Pouezhmouezhiet e vez, war-bouez un nebeud ezreolderioù, war ar silabenn gentañ. N'eus ger-mell ebet e latveg. Urzh diazez ar gerioù eo Rener Verb Renadenn; koulskoude eo frank a-walc'h urzh ar gerioù. === Anvioù-kadarn === Dibenn an anvioù gourel a zo, war-bouez un nebeud ezreolderioù, ''-s, -is'' pe ''-us'', dibenn an anvioù gwregel a vez ''-a'' pe ''-e''. Un nebeud gerioù gwregel o deus un dibenn gant ''-s'', da skouer ''govs'' "buoc'h" pe ''pils'' "kastell". Dre-se ez eus kalz ezreolderioù e yezhadur al latveg. Evit an anvioù gourel ez eus peder tro-anv, evit ar re wregel ez eus tri. Kavout a reer an [[Nominativ]] (''Nominatīvs'')'','' ar [[Genitiv]] (''Ģenitīvs'')'','' an [[Dativ]] (''Datīvs'') an [[Akuzativ]] (''Akuzatīvs'') al [[Lokativ]] (''Lokatīvs'') an [[Instrumentel]] (''Instrumentālis'') hag ar [[Vokativ]] (''Vokatīvs'')''.'' An div dro diwezhañ ne vezont ket kavet alies dre ma c'heller erlec'hiañ an Instrumentel gant an doare ''ar + Akkusativ'', hag ar Vokativ a saver en ur lemel ar ''-s'' en anvioù gourel pe ar ''-š'' pe ''-a'' evit ar stumm bihanaat. Skouerioù: * un anv gourel eus ar rummad kentañ, ''draugs'' "mignon" {| class="wikitable" ! class="hintergrundfarbe6" width="30" | ! class="hintergrundfarbe6" width="80" | Unan ! class="hintergrundfarbe6" width="80" | Lies |- ! class="hintergrundfarbe6" | Nom |draug''s''||draug''i'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Gen |draug''a''||draug''u'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Dat |draug''am''||draug''iem'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Ak |draug''u''||draug''us'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Ind |ar draug''u''||ar draug''iem'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Lok |draug''ā''||draug''os'' |} * un anv gourel eus an eil rummad ''brālis'' "breur" {| class="wikitable" ! class="hintergrundfarbe6" width="30" | ! class="hintergrundfarbe6" width="80" | Unan ! class="hintergrundfarbe6" width="80" | Lies |- ! class="hintergrundfarbe6" | Nom |brāl''is''||brāļ''i'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Gen |brāļ''a''||brāļ''u'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Dat |brāl''im''||brāļ''iem'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Ak |brāl''i''||brā''ļus'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Ind |ar brāl''i''||ar brāļ''iem'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Lok |brāl''ī''||brāļ''os'' |} * un anv gourel eus an trede rummad ''tirgus'' "marc'had" {| class="wikitable" ! class="hintergrundfarbe6" width="30" | ! class="hintergrundfarbe6" width="80" | Unan ! class="hintergrundfarbe6" width="80" | Lies |- ! class="hintergrundfarbe6" | Nom |tirg''us''||tirg''i'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Gen |tirg''us''||tirg''u'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Dat |tirg''um''||tirg''iem'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Ak |tirg''u''||tirg''us'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Ind |ar tirg''u''||ar tirg''iem'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Lok |tirg''ū''||tirg''os'' |} * un anv gwregel eus ar rummad kentañ, ''osta'' "porzh" {| class="wikitable" ! class="hintergrundfarbe6" width="30" | ! class="hintergrundfarbe6" width="80" | Unan ! class="hintergrundfarbe6" width="80" | Lies |- ! class="hintergrundfarbe6" | Nom |ost''a''||ost''as'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Gen |ost''as''||ost''u'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Dat |ost''ai''||ost''ām'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Ak |ost''u''||ost''as'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Ind |ar ost''u''||ar ost''ām'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Lok |ost''ā''||ost''ās'' |} * un anv gwregel eus an eil rummad ''egle'' "sapr" {| class="wikitable" ! class="hintergrundfarbe6" width="30" | ! class="hintergrundfarbe6" width="80" | Unan ! class="hintergrundfarbe6" width="80" | Lies |- ! class="hintergrundfarbe6" | Nom |egl''e''||egl''es'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Gen |egl''es''||eg''ļu'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Dat |egl''ei''||egl''ēm'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Ak |egl''i''||egl''es'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Ind |ar egl''i''||ar egl''ēm'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Lok |egl''ē''||egl''ēs'' |} * un anv gwregel eus an trede rummad ''sirds'' "kalon" {| class="wikitable" ! class="hintergrundfarbe6" width="30" | ! class="hintergrundfarbe6" width="80" | Unan ! class="hintergrundfarbe6" width="80" | Lies |- ! class="hintergrundfarbe6" | Nom |sird''s''||sird''is'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Gen |sird''s''||sir''žu'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Dat |sird''ij''||sird''īm'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Ak |sird''i''||sird''is'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Ind |ar sird''i''||ar sird''īm'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | Lok |sird''ī''||sird''īs'' |} === Raganvioù-goulennata === {| class="wikitable" ! class="hintergrundfarbe6" width="30" | ! class="hintergrundfarbe6" | Raganv-goulennata ! class="hintergrundfarbe6" | (Jautājuma vārds) |- ! class="hintergrundfarbe6" | Nom | piv? petra? || kas? |- ! class="hintergrundfarbe6" | Gen | ... piv? || kā? |- ! class="hintergrundfarbe6" | Dat | da biv? || kam? |- ! class="hintergrundfarbe6" | Ak | piv? petra? || ko? |- ! class="hintergrundfarbe6" | Ind | gant piv? gant petra? || ar ko? |- ! class="hintergrundfarbe6" | Lok | pelec'h? || kur? |} === Verboù === Dibenn ar verboù a zo ''-ēt, -āt, -īt, -ot'' pe ''-t''. En trede gour eo hevelep atav an dibennoù an niver unan hag an niver lies. Tri rummadoù displegadur a zo. Skouer: ur verb eus an eil rummad, ''gribēt'' ‘mennout’ {| class="wikitable" ! class="hintergrundfarbe6" | ! class="hintergrundfarbe6" | Unan ! class="hintergrundfarbe6" | Lies |- ! class="hintergrundfarbe6" | 1^añ gour |es grib''u''||mēs grib''am'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | 2^l gour |tu grib''i''||jūs/Jūs grib''at'' |- ! class="hintergrundfarbe6" | 3^de gour |viņš/viņa grib||viņi/viņas grib |} === Araogennoù === Gallout a reer merzout a vez heuliet dre ret pep araogenn en niver unan gant un dro-anv resis (goude ''pie'' "da, e-kichen..." da skouer e kaver atav ar Genitiv), er c'hontrol e vez heuliet pep araogenn gant an Dativ. Er skouer-mañ e lavarer „e-ti ar mignon“ ''pie drauga'', met „e-ti ar vignoned“ ''pie draugiem''. == Reizhskrivadur == Skrivet e oa bet al latveg e reizhskrivadur ar Gwalarn, da gentañ gant ur sistem diazezet war pennaennoù ar fonetik alamanek, pa veze rannyezh Latgalia skrivet gant harp pennaennoù ar reizhskrivadur polonek. E deroù an 20^vet kantved e voe erlec'hiet ar sistem-se gant ur sistem azasoc'h e-keñver ar fonetik, en ur implij al lizherenneg [[latin]] kemmañ un disterañ. === Reizhskrivadur standard === Bremañ ez eus 33 lizherenn e lizherenneg al latveg: {| border=0 style="border-collapse:collapse; text-align:center" | width=15|[[A]] || width=15|[[Ā]] || width=15|[[B]] || width=15|[[C]] || width=15|[[Č]] || width=15|[[D]] || width=15|[[E]] || width=15|[[Ē]] | width=15|[[F]] || width=15|[[G]] || width=15|[[Ģ]] || width=15|[[H]] || width=15|[[I]] || width=15|[[Ī]] || width=15|[[J]]|| width=15|[[K]] | width=15|[[Ķ]] || width=15|[[L]] || width=15|[[Ļ]] || width=15|[[M]] || width=15|[[N]] || width=15|[[Ņ]] || width=15|[[O]] || width=15|[[P]] | width=15|[[R]] || width=15|[[S]]|| width=15|[[Š]] || width=15|[[T]] || width=15|[[U]] || width=15|[[Ū]]|| width=15|[[V]] || width=15|[[Z]]|| width=15|[[Ž]] |- |[[a]] ||[[ā]] ||[[b]]||[[c]] ||[[č]]||[[d]] ||[[e]]||[[ē]] |[[f]] ||[[g]] ||[[ģ]] ||[[h]] ||[[i]] ||[[ī]] ||[[j]] ||[[k]] |[[ķ]]||[[l]] ||[[ļ]] ||[[m]] ||[[n]] ||[[ņ]] ||[[o]] ||[[p]] |[[r]]||[[s]] ||[[š]] ||[[t]] ||[[u]] ||[[ū]]||[[v]] ||[[z]]||[[ž]] |} Implijout a ra al lizherenneg latvek arnevez 22 lizherenn digemm eus al lizherenneg latin (an holl estreget ''[[Q]]'', ''[[W]]'', ''[[X]]'' ha ''[[Y]]''). Ouzhpennet e vez c'hoazh unnek lizherenn dre gemmoù. Gallout a ra al lizherennoù vogalennoù ''[[A]]'', ''[[E]]'', ''[[I]]'' ha ''[[U]]'' kaout ur makron da ziskouez an hirder, ar lizherennoù digemm o vezañ berr. Gallout a ra al lizherennoù ''[[C]]'', ''[[S]]'' ha ''[[Z]]'', a zistager en o furm digemm {{IPA|[ts]}}, {{IPA|[s]}} ha {{IPA|[z]}} kaout ur c'haron. Distagañ a reer al lizherennoù merket, ''Č'', ''Š'' ha ''Ž'' {{IPA|[tʃ]}}, {{IPA|[ʃ]}} ha {{IPA|[ʒ]}}. Skrivañ a reer al lizherennoù ''[[Ģ]]'', ''[[Ķ]]'', ''[[Ļ]]'' ha ''[[Ņ]]'' gant ul lostig a-zindan (pe a-us al lizherenn vunut ''g''). Stummoù kemmet ([[staoniekaet]]) eus ''G'', ''K'', ''L'' ha ''N'' int ha skeudenniñ a reont ar soniadoù {{IPA|[ɟ]}}, {{IPA|[c]}}, {{IPA|[ʎ]}} ha {{IPA|[ɲ]}}. Ouzhpenn a reer lizherennoù d'al lizherenneg standard-mañ e rannyezhoù latvek. Kenglotañ a ra hogozik peurvat ar grafemoù hag ar fonemoù latvek. Pep fonem en deus e lizherenn, neuze n'eo ket ret d'al lenner deskiñ penaos e tistager ur ger, n'en deus nemet distagañ anezhañ. Tri zireizhder a zo nemetken, a c'hellfe lakaat unan bennak da zistagañ a-dreuz. An hini kentañ a zo al lizherenn ''E'' hag he furm hir ''Ē'', a implijer evit skrivañ div soniad evit furm berr pe hir eus {{IPA|[ɛ]}} pe {{IPA|[æ]}}. Al lizherenn ''O'' a verk an {{IPA|[ɔ]}} berr pe hir, hag ivez an diftongenn {{IPA|[uɔ]}}. Skrivañ a reer an teir soniad-mañ ''O'', ''Ō'' ha ''Uo'' e latgaleg, hag Latviiz zo a stourm evit ma vefe graet kement-se e latveg standard. Koulskoude e vez arguzet gant an darn vrasañ eus ar yezhourien latvek ne gaver ''o'' ha ''ō'' nemet e gerioù amprestet diwar yezhoù all, ''Uo'' o vezañ ar fonem latvek a-orin nemetañ. Tennet e voe an divlizherenn ''Uo'' e 1914, hag al lizherenn ''Ō'' n'eo ket bet implijet el lizherenn latvek ofisiel goude 1946. Tennet e voe al lizherennoù ''Ŗ'' ha ''Ch'' e 1957, daoust ma vezont implijet c'hoazh e rannyezhoù zo, ha gant kalz Latviiz a zo o chom er-maez Latvia. Ne implijer al lizherenn ''Y'' nemet e latgaleg, evit merkañ ur fonem all ha ne gaver ket e rannyezhoù latvek all. Aotreañ a ra ar reizhskrivadur latvek nav divlizherenn, a skriver ''Ai'', ''Au'', ''Ei'', ''Ie'', ''Iu'', ''Ui'', ''Oi'', ''Dz'' ha ''Dž''. === Reizhskrivadur kozh === [[Restr:Old latvian bible.jpg|right|thumb|250px|Bibl latvek skrivet gant ar reizhskrivadur kozh.]] Diazezet e oa ar reizhskrivadur kozh war hini an alamaneg, ha ne genglote ket gant fonemoù al latveg. Da gentañ e voe implijet da skrivañ testennoù relijiel evit ar veleien alaman, evito da c'hallout labourat gant al Latviiz. Dizurzh e oa ar skridoù latvek kentañ: daouzek doare da skrivañ ''Š'' a oa. E 1631 e klaskas ar beleg alaman Georgs (Juris) Mancelis reizhiata ar skritur. Skrivañ a reas ar vogalennoù hir hervez o flas er ger — ur vogalenn verr heuliet gant ''h'' er wrizienn, ur vogalenn verr el lostger hag ur vogalenn gant un arouezenn-diforc'h en dibenn o verkañ daou bouez-mouezh. Skrivet e veze ar c'hensonennoù diwar skouer an alamaneg gant meur a lizherenn. Implijet e voe ar reizhskrivadur kozh betek an 20^vet kantved ha neuze e teuas tamm-ha-tamm ar reizhskrivadur arnevez en e lec'h. === Latveg en urzhiataerioù === [[Restr:Latvian Ergonomic Keyboard Layout.png|400 px|thumb|An douchennaoueg latvek, nebeut implijet]] Dre ma ne vez ket an arouezennoù-diforc'h kemeret e kont gant ar meziantoù eo deuet war-wel ur reizhskrivadur diofisiel, a vez anvet ''[[translit]]'', pa n'eo ket an implijer evit ober gant arouezennoù-diforc'h, abalamour d'ar mediaoù a-vremañ (postelioù, foromoù, [[SMS]] h. a.). Implijet e vez neuze al lizherenneg latin nemetken, ha disoñjet e vez al lizherennoù na vezont ket implijet er reizhskrivadur standard. Evel-se e vez digrafoù erlec'hiet ouzh an arouezennoù-diforc'h - un divlizherenn o verkañ ur vogalenn hir (evel e [[finneg]] hag en [[estoneg]]); ur ''j'' da heul ur gensonenn a verk ar staoniekadur, d. l. e., ul lostig; hag ar c'hensonennoù dre daravat ''Š'', ''Č'' ha ''Ž'' a vez skrivet gant ''h'' e-lec'h ar c'haron, evel e saozneg. A-wezhioù e vez lakaet e-lec'h an eil lizherenn, a zo bet lakaet e-lec'h an arouezenn-diforc'h, unan eus an div arouezenn-diforc'h (da skouer e vez skrivet š evel ss pe sj, ha n'eo ket sh), ha peogwir o deus kalz o dud poan oc'h implijout an doareoù divoutin-mañ, e skrivont hep merkañ an arouezenn-diforc'h, pe ez implijont an digrafoù pa vez ur ster disheñvel abalamour d'an arouezenn-diforc'h nemetken. A-wezhioù e vez lakaet ur galvad a-raok pe goude al lizherenn a oa da gaout un arouezenn-diforc'h. Alies e vez an digrafoù implijet ha kemmesket zoken gant lizherennoù ar reizhskrivadur standard. Daoust ma'z eus meziantoù bremañ a ra gant an arouezennoù-diforc'h e vez c'hoazh graet alies hepto, evit abegoù sokial hag abalamour d'an arc'hant. Implijet e vez an douchannaoueg standard [[QWERTY]] da skrivañ e latveg. === Reizhskrivadur keñveriet === Lakaomp ar Pater Noster e latveg, skrivet e meur a stumm: {| border="0" cellpadding="5" cellspacing="0" style="font-family: Lucida Sans Unicode" |- !bgcolor=#e0e0e0|Reizhskrivadur kentañ<br />(Cosmographia Universalis) !bgcolor=#e0e0e0|Reizhskrivadur kozh !bgcolor=#e0e0e0|Reizhskrivadur arnevez !bgcolor=#e0e0e0|Doare an internet !bgcolor=#e0e0e0| |- |Muuſze Thews exkan tho Debbes |Muhſu Tehvs debbeſîs |Mūsu tēvs debesīs |Muusu teevs debesiis |- |Sweetyttz thope totws waerdtcz |Swehtits lai top taws wahrds |Svētīts lai top tavs vārds |Sveetiits lai top tavs vaards |- |Enaka mums touwe walſtibe. |Lai nahk tawa walſtiba |Lai nāk tava valstība |Lai naak tava valstiiba |- |Tows praetcz noteſe |Taws prahts kai noteek |Tavs prāts lai notiek |Tavs praats lai notiek |- |ka exkan Debbes tha arridtczan wuerſſon ſemmes |kà debbeſîs tà arirdſan zemes wirsû |kā debesīs, tā arī virs zemes |kaa debesiis taa arii virs zemes |- |Muſze beniſke mayſe bobe mums ſdjoben. |Muhsu deeniſchtu maizi dod mums ſchodeen |Mūsu dienišķo maizi dod mums šodien |Muusu dienishkjo maizi dod mums shodien |- |Vnbe pammet mums muſſe parrabe |Un pametti mums muhſu parradus <small>[diwezhatoc'h parahdus]</small> |Un piedod mums mūsu parādus |Un piedod mums muusu paraadus |- |ka mehs pammettam muſſims parabenekims |kà arri mehs pamettam ſaweem parrahdneekeem |kā arī mēs piedodam saviem parādniekiem |kaa arii mees piedodam saviem paraadniekiem |- |Vnbe nhe wedde mums exkan kaerbenaſchenne |Un ne eeweddi muhs eekſch kahrdinaſchanas |Un neieved mūs kārdināšanā |Un neieved muus kaardinaashanaa |- |Seth atpeſthmums no to loune |bet atpeſti muhs no ta launa <small>[diwezhatoc'h łauna]</small> |bet atpestī mūs no ļauna |bet atpestii muus no ljauna |- |Aefto thouwa gir ta walſtibe |Jo tew peederr ta walſtiba |Jo tev pieder valstība |Jo tev pieder valstiiba. |- |vnbe tas ſpeez vnb tas Goobtcz tur muſſige |un tas ſpehks un tas gods muhſchigi <small>[diwezhatoc'h muhzigi]</small> |spēks un gods mūžīgi |speeks un gods muuzhiigi |- |Amen |Amen |Āmen |Aamen |} == Fonologiezh == === Kensonennoù === {| class="wikitable" ! class="hintergrundfarbe6" | Latveg ! class="hintergrundfarbe6" | [[Lizherenneg fonetik etrebroadel|IPA]] ! class="hintergrundfarbe6" | Brezhoneg ! class="hintergrundfarbe6" | Skouer |- align="center" | b || [{{IPA|b}}] || b || '''b'''ērns "bugel" |- align="center" | c || [{{IPA|ʦ}}]|| tz || '''c'''ilvēks "den" |- align="center" | č || [{{IPA|ʧ}}] || tch || '''č'''akls "gredus" |- align="center" | d || [{{IPA|d}}] || d || '''d'''iena "deiz" |- align="center" | f || [{{IPA|f}}] || f || '''f'''abrika "labouradeg" |- align="center" | g || [{{IPA|g}}] || g || '''g'''ribēt "mennout" |- align="center" | ģ || [{{IPA|ɟ}}] || tost da dj; evek "g" e gwenedeg || '''ģ'''imene "familh" |- align="center" | h || [{{IPA|x}}] || c'h (evel e marc'h) || '''h'''aoss "rouestl" |- align="center" | j || [{{IPA|j}}] || y || '''j'''aka "jakedenn" |- align="center" | k || [{{IPA|k}}] || k || '''k'''akls "gouzoug" |- align="center" | ķ || [{{IPA|c}}] || tost da ty; evel "k" e gwenedeg || '''ķ'''īmija "kimiezh" |- align="center" | l || [{{IPA|l}}] || l || '''l'''abs "mat" |- align="center" | ļ || [{{IPA|ʎ}}] || lh || '''ļ'''oti "gwall, -tre" |- align="center" | m || [{{IPA|m}}] || m || '''m'''az "nebeut" |- align="center" | n || [{{IPA|n}}] || n || '''n'''ākt "dont" |- align="center" | ņ || [{{IPA|ɲ}}] || gn || '''ņ'''emt "kemer" |- align="center" | p || [{{IPA|p}}] || p || '''p'''azīt "anavezout" |- align="center" | r || [{{IPA|r}}] || r (e penn an teod) || '''r'''edzēt "gwelout" |- align="center" | s || [{{IPA|s}}] || s || '''s'''acīt "lavarout" |- align="center" | š || [{{IPA|ʃ}}] || ch || '''š'''eit "amañ" |- align="center" | t || [{{IPA|t}}] || t || '''t'''auta "pobl" |- align="center" | v || [{{IPA|v}}] || v || '''v'''alsts "stad" |- align="center" | z || [{{IPA|z}}] || z || '''z'''ināt "gouzout" |- align="center" | ž || [{{IPA|ʒ}}] || j || '''ž'''urka "razh" |} Ne gaver al lizherennoù ''h'' ha ''f'' nemet e gerioù estren. {| border="2" cellpadding="5" style="margin: 1em 1em 1em 0; border-collapse: collapse; text-align: center; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid;" | &nbsp; ![[Kensonenn diweuz]] ![[Kensonenn gweuz-dent]] ![[Kensonenn kevig]] ![[Kensonenn drekkevig]] ![[Kensonenn staon]] ![[Kensonenn ouel-staon]] |- |'''[[Kensonenn dre serriñ]]''' | {{IPA|p}}&nbsp;&nbsp;{{IPA|b}} | &nbsp; | {{IPA|t}}&nbsp;&nbsp;{{IPA|d}} | &nbsp; | {{IPA|c}}&nbsp;&nbsp;{{IPA|ɟ}} | {{IPA|k}}&nbsp;&nbsp;{{IPA|ɡ}} |- |'''[[Kensonenn dre fic'hal]]''' | &nbsp; | &nbsp; | {{IPA|ts}}&nbsp;&nbsp;{{IPA|dz}} | {{IPA|tʃ}}&nbsp;&nbsp;{{IPA|dʒ}} | | &nbsp; |- |'''[[Kensonenn dre fri]]''' | {{IPA|m}} | &nbsp; | {{IPA|n}} | | {{IPA|ɲ}} | {{IPA|[ŋ]}} |- |'''[[Kensonenn dre froumal]]''' | &nbsp; | &nbsp; | {{IPA|r}} | &nbsp; | &nbsp; | &nbsp; |- |'''[[Kensonenn dre daravat]]''' | &nbsp; | ({{IPA|f}})&nbsp;&nbsp;{{IPA|v}} | {{IPA|s}}&nbsp;&nbsp;{{IPA|z}} | {{IPA|ʃ}}&nbsp;&nbsp;{{IPA|ʒ}} | | ({{IPA|x}}) |- |'''[[Kensonenn dre dostaat]] a-greiz''' | &nbsp; | &nbsp; | | | {{IPA|j}} | &nbsp; |- |'''[[Kensonenn dre dostaat]] a-gostez''' | &nbsp; | &nbsp; | {{IPA|l}} | | {{IPA|ʎ}} | &nbsp; |} === Vogalennoù === {| class="wikitable" ! class="hintergrundfarbe6" | Latveg ! class="hintergrundfarbe6" | [[Lizherenneg fonetik etrebroadel|IPA]] ! class="hintergrundfarbe6" | Brezhoneg ! class="hintergrundfarbe6" | Skouer |- align="center" | a || [{{IPA|a}}] || a || '''a'''kls "dall" |- align="center" | ā || [{{IPA|aː}}] || a (hir) || '''ā'''trs "buan" |- align="center" | e || [{{IPA|ɛ}}], [{{IPA|æ}}] || ae pe ê || '''e'''zers "lenn" |- align="center" | ē || [{{IPA|ɛː}}], [{{IPA|æː}}] || ae pe ê (hir) || '''ē'''st "debriñ" |- align="center" | i || [{{IPA|i}}] || i || '''i'''lgs "hir" |- align="center" | ī || [{{IPA|iː}}] || i (hir) || '''ī'''ss "berr" |- align="center" | o || [{{IPA|uɐ}}], [{{IPA|ɔ}}], [{{IPA|ɔː}}] || wo, o (digor) || '''o'''zols "dervenn", '''o'''pera "c'hoarigan" |- align="center" | u || [{{IPA|u}}] || ou || '''u'''guns "tan" |- align="center" | ū || [{{IPA|uː}}] || ou (hir) || '''ū'''dens "dour" |} {| class="wikitable" border="1" style="text-align:center" |+ Vogalennoù latvek ! rowspan="2" | &nbsp; ! colspan="2" | [[Dirak]] ! colspan="2" | [[Kreiz]] ! colspan="2" | [[A-dreñv]] |-class=small ! berr !! hir ! berr !! hir ! berr !! hir |- ! [[Serr]] | {{IPA|i}} || {{IPA|iː}} | colspan="2" | &nbsp; | {{IPA|u}} || {{IPA|uː}} |- ! [[Vogalenn beuzdigor|Peuzdigor]] | {{IPA|ɛ}} || {{IPA|ɛː}} | colspan="2"|&nbsp; | ({{IPA|ɔ}}) || ({{IPA|ɔː}}) |- ! [[Digor]] | {{IPA|æ}} || {{IPA|æː}} | {{IPA|a}} || {{IPA|aː}} | colspan="2" | &nbsp; |} Hir e tistager ar vogalennoù gant makron (da lavaret eo ''ā, ē, ī'' hag ''ū''), pa'z eo berr ar vogalennoù all, tost diheglev e fin ar gerioù. Ur fonem a zo eus hirder ar vogalennoù, a-bouez eo e roll er yezh. Da skouer e sinifi ''koka'' {{IPA|[ˈkuɔka]}} 'graet gant koad', ''kokā'' {{IPA|[ˈkuɔkaː]}} 'war ar wezenn'; ''pile'' {{IPA|[ˈpilɛ]}} a sinifi 'ur berad', ha ''pīle'' {{IPA|[ˈpiːlɛ]}} "un houad". 10 diftongenn a zo e latveg ({{IPA|/ai ui ɛi au iɛ uɔ iu (ɔi) ɛu (ɔu)/}}), daoust ma ne gaver reoù zo nemet en anvioù divoutin hag estlamadelloù. Distagañ a reer an ''o'' e gerioù a orin latvek evel an diftongenn [{{IPA|uɐ}}], met e gerioù estren e tistager anezhañ [{{IPA|ɔ}}] pe [{{IPA|ɔː}}]. Dre ma ne c'hell an diftongennoù bezañ hir na verr, n'eus ''o'' gant makron ebet er reizhskrivadur latvek. == Listenn Swadesh == {| !Latveg !Brezhoneg |- |''es'' |me |- |''tu'' |te, c'hwi |- |''mēs'' |ni |- |''šis'' | an dra-mañ |- |''tas'' | an dra-se, an dra-hont |- |''kurš'' | piv |- |''kas'' | petra |- |''ne'' | ne, neket |- |''viss'' | holl, an holl |- |''daudz'' | kalz |- |''viens'' | unan |- |''divi'' | daou, div |- |''liels'' | bras |- |''garš'' | hir |- |''mazs'' | bihan |- |''sieviete'' | maouez |- |''vīrietis'' | gour |- |''cilvēks'' | den |- |''zivs'' | pesk |- |''putns'' | evn, labous |- |''suns'' | ki |- |''uts'' | c'hwen |- |''koks'' | gwez, gwezenn |- |''sēkla'' | greun, greunenn |- |''lapa'' | delienn |} {| !Latveg !Brezhoneg |- |''sakne'' | gwrizienn |- |''miza'' | rusk |- |''āda'' | kroc'hen |- |''gaļa'' | kig |- |''asinis'' | gwad |- |''kauls'' | askorn |- |''tauki'' | druzoni |- |''ola'' | vi |- |''rags'' | korn |- |''aste'' | lost |- |''spalva'' | pluñv, pluñvenn |- |''mats'' | blev |- |''galva'' | penn |- |''auss'' | skouarn |- |''acs'' | lagad |- |''deguns'' | fri |- |''mute'' | genoù |- |''mēle'' | teod |- |''zobs'' | dant |- |''nags'' | skilf |- |''pēda'' | troad |- |''celis'' | glin |- |''roka'' | dorn |- |''vēders'' | kof |- |''kakls'' | gouzoug |} {| !Latveg !Brezhoneg |- |''krūts'' | bronn |- |''sirds'' | kalon |- |''aknas'' | avu |- |''ēst'' | debriñ |- |''dzert'' | evañ |- |''kost'' | dantañ |- |''redzēt'' | gwelet |- |''dzirdēt'' | klevet |- |''zināt'' | gouzout |- |''gulēt'' | kousket |- |''mirt'' | mervel |- |''nogalināt'' | lazhañ |- |''peldēt'' | neuial |- |''lidot'' | nijal |- |''iet'' | kerzhet |- |''nākt'' | dont |- |''sēdēt'' | azezañ |- |''stāvēt'' | mont war-sav |- |''teikt'' | lavaret |- |''saule'' | heol |- |''mēness'' | loar |- |''zvaigzne'' | steredenn |- |''ūdens'' | dour |- |''lietus'' | glav |} {| !Latveg !Brezhoneg |- |''akmens'' | maen, mein |- |''smiltis'' | traezh |- |''zeme'' | douar |- |''mākonis'' | koumoul, koumoulenn |- |''dūmi'' | moged |- |''uguns'' | tan |- |''pelni'' | ludu |- |''degt'' | deviñ |- |''ceļš'' | hent |- |''kalns'' | menez |- |''sarkans'' | ruz |- |''zaļš'' | glas, gwer |- |''dzeltens'' | melen |- |''balts'' | gwenn |- |''melns'' | du |- |''nakts'' | noz |- |''silts'' | tomm |- |''auksts'' | yen |- |''pilns'' | leun |- |''jauns'' | nevez |- |''labs'' | mat |- |''apaļš'' | ront |- |''sauss'' | sec'h |- |''vārds'' | anv |- |''dot'' |reiñ |} == Istor == Dedennus-kenañ eo ar yezhoù baltek evit ar yezhoniourien peogwir o deus dalc'het perzhioù kozh a gaved, war a greder, e mareoù kentañ ar c'hentindezeuropeg. Sinoù zo a verk e oa eus ur familh-yezhoù baltek goude rann ar c'hentindezeuropeg. Rannet e voent goude ar yezhoù slavek ha baltek war-dro an 10^vet kantved kent Jezuz Krist. Koulskoude en abeg yezhoniourien zo, evel Meillet, Klimas, pe Zinkevičius ar sell-mañ, oc'h arguzenniñ ne oa familh baltek-slavek ebet, hag o tisplegañ an heñvelderioù gant an darempredoù stank o deus bet ar yezhoù-se. Gerioù baltek a zo heñvel ouzh re ar sañskriteg pe al latin ha ne vezont ket kavet er yezhoù slavek. Latveg, albaneg, slaveg ha yezhoù indeziranek all a zo renket e-barzh ar yezhoù satem. Daoust ma ne c'heller dinac'h o deus ar yezhoù baltek perzhioù kozh-kenañ, e chom disklaer penaos ez int diorroet diwar ar c'hentindezeuropeg. Hervez lod e tispartias yezhoù baltek ar reter diouzh re ar gwalarn (pe marteze diouzh ur yezh gentbaltek) etre [[400]] ha [[600]]. Krog e voe al lituaneg hag al latveg da vezañ disheñvel an eil diouzh egile goude [[800]], an div yezh o vezañ bet rannyezhoù eus an hevelep yezh e-pad ur prantad hir. Rannyezhoù ardreuzat a oa bet d'an nebeutañ betek ar 14^vet pe 15^vet kantved, marteze betek ar 17^vet kantved. Dont a reas al latveg da vezañ ur yezh diforc'h er 16vet kantved, diorroet diwar al latgaleg ha kendeuzet ganti ar c'huroneg, ar semigaleg hag ar seloneg. Er familh-yezh valtek emañ an holl yezhoù-se. Ar skouerioù koshañ eus ar skridoù latvek a zo tennet eus un droidigezh eus ur sonenn bet graet e 1530 gant Nikolaus Ramm, ur beleg alaman e [[Riga]]. Betek an 19^vet kantved e oa al latveg levezonet kalz gant an alamaneg, peogwir e oa kendere uhelañ ar gevredigezh Alamaned baltek. E kreiz an 19^vet kantved e voe krog gant dihun broadel Latvia, renet gant "Latviiz Yaouank" a vrudas implij al latveg. Izili al luskad-se a ziazezas al latveg standard hag a vrudas latvekaat ar gerioù estren. Koulskoude, er bloavezhioù 1880, pa teuas tsar Aleksandr III e galloud, e voe krog gant ar rusianekaat. E-pad ar prantad-se e kinnigas studierien latvek zo implijout al lizherenneg kirillek evit al latveg. Goude marv an tsar, etre fin an 19^vet kantved ha deroù an 20^vet kantved, e voe adsavet an emsav broadelour. E 1908, e savas ar yezhoniourien latvek [[Kārlis Mīlenbahs]] ha [[Jānis Endzelīns]] al lizherenneg latvek arnevez, a voe erlec'hiet tamm-ha-tamm ouzh ar reizhskrivadur kozh bet implijet betek-henn. Ur perzh all eus ar yezh a voe diorroet er mare-se, hag e lituaneg ivez: cheñch anvioù ar broioù hag ar yezhoù all, pegen dianav bennak e vijent, hervez sistem fonetik al latveg. Implijet e oa bet an doare, zoken pa implij ar yezh all al lizherenneg latin. Ouzhpenn-se e vez cheñchet an anvioù evito da gaout dibennoù ret evit an troadur. Da skouer e c'hell anv ul lec'h evel Lecropt (ur barrez skoz) dont da vezañ Lekropta; ar gêriadenn skoz Tillicoultry a zeu da vezañ Tilikutrija. Ur skouer vat evit purelezh yezh eo er yezh gozh-se. E-pad bloavezhioù an dalc'hidigezh rusian (1940–41 ha 1945–91), e voe levezonet kalz al latveg abalamour d'ar politikerezh rusianekaat. Kalz enbroidi a zeuas eus republikoù soviet Rusia, Ukraina, Belarus hag all, da heul steuñv Stalin evit kendeuziñ Latvia hag ar republikoù baltek all e-barzh an Unaniezh Soviedel, dre an trevadennerezh rusian. Da-heul e tigreskas feur al Latviiz "gouennel" e-barzh ar boblañs a-bezh eus 80 % e 1935 da 52 % e 1989. El Latvia soviedel, ne zeskas ket an darn vrasañ eus an enbroidi al latveg. Hiziv emañ al latveg yezh-vamm ouzhpenn 60 % eus poblañs ar vro. Goude adsavidigezh an dizalc'h e 1991, e voe krog gant ur politikerezh deskadurezh nevez. Ar pal pennañ o vezañ kendeuzidigezh an holl annezidi e endro yezh ofisiel ar stad, en ur zoujañ ouzh yezhoù minorelezhioù Latvia en un dro. Digoret zo bet hentennoù divyezhek skoazellet gant ar gouarnamant e kentañ derez evit ar minorelezhioù. En o zouez skolioù rusianek, hebraek, polonek, lituanek, ukrainek, belarusek, estonek ha romaek. Kelennet e vez al latveg evel eil yezh adalek ar bloavezhioù kentañ, evit broudañ ar varregezh war ar yezh, diwall ouzh an droukziforc'h diouzh al latvegerien, hag evit gwellaat an disoc'hoù akademiek ha micherel. Abaoe kreiz ar bloavezhioù 1990 e c'hell ar gouarnamant paeañ ur yalc'had d'ur studier er skolioù-meur publik, ma vez kelennet e latveg. Abaoe 2004 e vez brudet al latveg gant ar stad evit an deskadurezh e skolioù publik an eil derez evit 60 % eus ur rummad d'an nebeutañ (a-raok e oa ur sistem bras deskadurezh rusianek). Votet e voe al lezenn diwar-benn ar yezh-stad d'an 9 a viz Kerzu 1999. Votet ez eus bet da c'houde meur a ziviz liammet ouzh al lezenn-mañ. Kreizenn stad ar yezh, ur servij eus ministrerezh ar Justis, a ziwall e ve doujet ouzh al lezenn. Evit enebiñ ouzh levezon ar rusianeg hag ar saozneg e klask aozadurioù ar gouarnamant (da lavaret eo Komision Terminologiezh Akademiezh Latvek ar Skiantoù, ha Kreizenn Stad ar Yezh) brudañ implij ar gerioù latvek hag ober ur politikerezh purelezh yezh. Merzout a reer seurt purelezh e krouiñ gerioù nevez, a vez disputet gant an dud (daoust d'ar buristed bezañ krouet gerioù eufonik e weler kalz gerioù nevez evel "estren" ha diret, pa c'hellfed implijout gerioù a zo dija). Da skouer e savas tabut pa ginnigas Komision an d-Terminologiezh e vije gwelloc'h implijout “eira”, gant an dibenn "latvekaet" evit an euro, e-lec'h ar ger implijet stank “eiro”. Gerioù nevez all a zo troidigezhioù ger-ha-ger pe gerioù-amprest nevez. Da skouer e kaver e latveg daou c'her evit "pellgomz" – "tālrunis" ha "telefons", an hini kentañ o vezañ un droidigezh war-eeun eus ar ger etrebroadel. E brezhoneg e kaver ivez "pellgomz" ha "telefon". Er gerioù koshoc'h e kaver muioc'h a gerioù-amprest eufonik eget a c'herioù latvek. Da skouer e c'heller lavaret evit "urzhiataer" "dators" pe "kompjūters". An daou o vezañ gerioù-amprest (ar ger latvek evit "urzhiataer" a zo "skaitļotājs"). Koulskoude e soñjer bremañ ez eo “dators” un droidigezh vat. Meur a genstrivadeg a zo bep bloaz evit brudañ implij mat al latveg<ref>{{cite news|url=http://apollo.lv/portal/news/articles/91481|title=2006. gada vārds — "draugoties", nevārds — "hendlings"|date=2007-01-22|language=Latvian|accessdate=2007-07-28|publisher=Apollo}}</ref>.{{,}}<ref> {{cite news|url=http://www.delfi.lv/news/national/politics/article.php?id=14050678|date=2006-03-30|accessdate=2007-07-28|title=Akcijā pret valodas kropļošanu aicina nofilmēt 'gimalajiešu lāci'|publisher=DELFI|author=BNS|language=Latvian}}</ref> Evel-se e vez aozet gant Kreizenn Stad ar Yezh kenstrivadegoù evit ar fazioù er yezh, anvet "Gimalajiešu superlācis" diwar un droidigezh fall-put eus Arzh du Azia. Ar fazioù-mañ, alies farsus a-walc'h, a vez yezhadurel ha stilistikel war un dro. An aozerien a lavar e kaver kalz fazioù er rannvroioù enno kalz rusianegerien, koulz hag e gourmarc'hadoù e perc'henn Lituaniz. N'eo ket yezhadurel dre ret an troidigezhioù fall, met ivez stilistikel, ha fazioù gerioù, evel troidigezhioù war-eeun diwar ar saozneg. Levezonet ez eus bet broioù european all (evel Slovakia) gant brudañ yezh ar stad dre strishaat implij ar yezhoù minorel. == Notennoù ha daveennoù == <references/> == Levrlennadur == * Bielenstein, ''Die lettische Sprache'' (Berlin, 1863–64) * Bielenstein, ''Lettische Grammatik'' (Mitau, 1863) * Bielenstein, ''Die Elemente der lettischen Sprache'' (Mitau, 1866), popular in treatment * Ulmann and Brasche, ''Lettisches Wörterbuch'' (Riga, 1872–80) * Bielenstein, ''Tausend lettische Räthsel, übersetzt und erklärt'' (Mitau, 1881) * [[Adalbert Bezzenberger|Bezzenberger]], ''Lettische Dialekt-Studien'' (Göttingen, 1885) * Bezzenberger, ''Ueber die Sprache der preussischen Letten;; (Göttingen, 1888) * Thomsen, ''Beröringer melem de Finske og de Baltiske Sprog'' (Copenhagen, 1890) * Bielenstein, ''Grenzen des lettischen Volksstammes und der lettischen Sprache'' (St. Petersburg, 1892) * Baron and Wissendorff, ''Latwju dainas'' (Latvian Folksongs, Mitau, 1894) * Andreianov, ''Lettische Volkslieder und Mythen'' (Halle, 1896 ) * Bielenstein, ''Ein glückliches Leben'' (Riga, 1904) * Brentano, ''Lehrbuch der lettischen Sprache'' (Vienna, c. 1907) * Wolter, "Die lettische Literatur," in ''Die ost-europäische Literaturen'' (Berlin, 1908) * Kalning, ''Kurzer Lettischer Sprachführer'' (Riga, 1910) === Istorioù al lennegezh e latveg === * Klaushush, ''Latweeschu rakstneezibas wehsture'' (Riga, 1907) * Pludons, ''Latwiju literaturas vēsture'' (Jelgava, 1908–09) * Lehgolnis, ''Latweeschu literaturas wehsture'' (Riga, 1908) * Prande, ''Latviešu Rakstniecība Portrejās'' (Rīga, 1923) [[Rummad:Yezhoù baltek]] [[Rummad:Yezhoù Latvia]] [[Rummad:Yezhoù Unaniezh Europa]] [[Rummad:Latveg]] irbyjw0xvm7h6wp8zhix7nqkuwcdw7z 0 82401 2191415 1974127 2026-05-19T14:28:44Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191415 wikitext text/x-wiki [[Restr:Trisquel GNU Linux 5.5 screenshot.jpg|thumb|Trisquel 5.5 Brigantia]] '''Trisquel''' a zo ur reizhad korvoiñ [[poellad frank|frank]] ( o toujañ d'ar 4 frankiz meneget gant an [[FSF]]<ref>[http://www.gnu.org/philosophy/free-sw.fr.html talvoudegezh ar poellad frank hervezh an FSF]</ref>), derevet eus [[Ubuntu]], hag o kinnig daou stumm, unan evit an deskadurezh, hag an hini all evit an embregerezhioù bihan. == Kinnig == A orin eus [[Galisia]], e [[Spagn]], e c'hall ar reizhad bezañ implijet en ur bern a yezhoù, brezhoneg en o zouez (a-drugarez da vamennoù [[Ubuntu]]), met an elfennoù spesius a zo troet e saozneg, euskareg, katalaneg, sinaeg, galleg, galisianeg, hindi, portugaleg ha kastilhaneg. Ar reizhad korvoiñ-mañ a zo dasparzhet e [[live-CD]], er memes doare hag Ubuntu. An anv a zeu eus [[Triskell]], un arouez [[kelt]], hag al logo a zo, hervez Framasoft, savet gant 3 zroenn [[Debian]], o talvezout an [[emdroadur]] hag ar [[furnez]]<ref>[http://www.framasoft.net/article4907.html Kinnig Trisquel gant Framasoft]</ref>. === Istor === Ar raktres a zo ganet e [[2004]], sponsoret gant [[Skol-veur Vigo]] ( e [[Galisia]]), ha kinniget eo bet evit ar wech kentañ e 2005 gant [[Richard Stallman]], diazezer ar [[raktres GNU]]<ref>{{es}} http://www.lavozdegalicia.es/hemeroteca/2005/04/28/3679855.shtml</ref>. Ez orin e oa diazezet war [[Debian]], ar vammenn a zo deuet da vezañ e 2008 gant ar stumm 2.0 ar gwiskadoù Ubuntu, met skarzhet dioutañ kement [[poellad perc'henn]], da lâret eo pep tra merket evel ''non-free packages''. Ar [[kraoñell Linux|graoñell Linux]] a zo kinniget ivez gant ur stumm disheñvel diouzh hini Ubuntu, o chom hep pakadoù perc'henn. Ar raktres a zo bet neuze lakaet e fin 2008 da listenn an nebeud dasparzhioù GNU/Linux anavezet evel frank<ref>[https://web.archive.org/web/20100718172739/http://www.gnu.org/distros/free-distros.fr.html Dasparzhioù GNU/linux frank]</ref> hervez erbedadennoù<ref>[http://www.gnu.org/distros/free-system-distribution-guidelines.fr.html Erbedadennoù evit dasparzh ar poelladoù frank]</ref> ar raktres GNU e-unan. == Stummoù == An holl stummoù o deus (stumm poellad en embannadur stabil diwezhañ) : * [[Kraoñell linux]] er stumm frank (2.6.28). * [[GNOME]] desktop environment, (2.26). * [[Mozilla Firefox]] (3.0). * [[OpenOffice.org]] (3.0 ). Ar stumm diazez, raktreset evit an implij personel, en deus ar skoroù rouedadoù, ar multimedia, ha poelladoù merañ klasel, c'hoarioù, hag ul lenner multimedia gouset da lenn an DVDoù ha lodenn vrasañ ar videoioù. {| class="wikitable sortable" !Stumm !! Deizad embann !! Anv |---- |style="background-color:#FF8080;"| 0.9 || 10 a viz Here [[2004]] |---- |style="background-color:#FF8080;"| 0.95 || |---- |style="background-color:#FF8080;"| 0.97 || |---- |style="background-color:#FF8080;"| 0.99 || |---- |style="background-color:#FF8080;"| 1.0 || 30 a viz Genver 2007 |---- |style="background-color:#FF8080;"| 1.5 || 25 a viz Here 2007 |---- |style="background-color:#A0E75A;"| 2.0 || 24 a viz Gouere 2008 || Robur |---- |style="background-color:#FF8080;"| 2.1 || 18 a viz Kerzu 2008 |---- |style="background-color:#FF8080;"| 2.2 || 8 a viz Eost 2009 |---- |style="background-color:#FF8080;"| 3.0 || 8 a viz Gwengolo 2009 || Dwyn |---- |style="background-color:#FF8080;"| 3.5 || 2 a viz Meurzh 2010 || Awen |---- |style="background-color:#A0E75A;"| 4.0 || Gwengolo 2010 || Taranis |---- |style="background-color:#FF8080;"| 4.5 || Meurzh 2011 || Slaine |---- |style="background-color:#A0E75A;"| 5.0 || Gwengolo 2011 || Dagda |---- |style="background-color:#A0E75A;"| 5.5 || Ebrel 2012 || Brigantia |---- |} <small>''gwer : meret ; ruz : n'eo ket mui meret''</small> === Stumm hir ha berr === Evel Ubuntu, Trisquel a implij an term LTS evit ''long time support'', evit spizhaat ar stummoù a vo meret e-pad 5 bloaz goude e embannadur d'an nebeutañ. Ar reoù all a zo anvet STS (evit small time support) === Trisquel Edu === [[Skeudenn:Trisquel-edu.jpg|thumb|right|Trisquel LTSP server dre iTALC]] Stumm evit an deskadurezh, bez en deus ar poelladoù [[Linux Terminal Server Project|LTSP]] hag iTALC<ref>http://italc.sourceforge.net</ref>. Kemer a ra e kont ivez ar stummoù a-eil eus eus an daolenn wenn oc'h implij ar pellurzhierez [[Wii]]. === Trisquel Pro === Stumm evit an embregerezhioù bihan, bez en deus poelladoù merañ evel Abang, OpenbravoPOS, [[GnuCash]], ha poelladoù surentez, evel ur firewall, un enepvirus, met ivez ar poellad [[Wine]] evit implij poelladoù [[Windows]]. == Gwelet ivez == === Dasparzhioù GNU/linux all 100% frank === * [[BLAG]] * [[Dragora]] * [[Dynebolic]] * [[gNewSense]] * [[Musix|Musix GNU+Linux]] * [[Kongoni]] * [[Venenux]] * [[Ututo]] === Liammoù diavaez === * {{en}} [http://trisquel.info Lec'hienn ofisiel] * {{en}} [http://distrowatch.com/table.php?distribution=trisquel fichenn] (gant al lec'hienn distrowatch) == Daveoù == <references /> [[Rummad:Dasparzh GNU/Linux]] 7jwyye8m7wx8qo5l1v6hqaufdshtujs 10 84351 2191453 2191304 2026-05-20T08:14:50Z Llydawr 145 nevesaat 2191453 wikitext text/x-wiki Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]]. <!--### SKEUDENN ###--> [[Skeudenn:Rhun Ap Iorwerth official photo 2026.jpg|150px|right|Rhun ap Iorwerth]] * [[16 a viz Mae]] : gant [[Dara]], ur ganerez eus [[Bulgaria]], eo aet ar maout e kenstrivadeg kan an [[Kenstrivadeg Eurovision ar C'han|Eurovision]]. *[[12 a viz Mae]] : dont a ra [[Rhun ap Iorwerth]] (''skeudenn'') da vezañ kentañ ministr [[Kembre]]. * [[9 a viz Mae]] : en [[Hungaria]] e teu [[Péter Magyar]] da vezañ Kentañ ministr. * [[8 a viz Mae]] : loc'het eo an 10{{vet}} [[Ar Redadeg|Redadeg]] evit ar brezhoneg e [[Lannuon]]. * [[7 a viz Mae]] : en dilennadegoù evit parlamantoù [[Bro-Skos]] ha [[Kembre]] eo erruet broadelourien an [[SNP]] ha [[Plaid Cymru]] da gentañ e pep bro. * [[4 a viz Mae]] : e [[Yerevan]] e c'hoarvez 8{{vet}} bodadeg [[Kumuniezh Politikel Europa]], asambles gant [[Kanada]]. * [[28 a viz Ebrel]] : an [[Emirelezhioù Arab Unanet]] a embann emaint o vont da guitaat [[Aozadur ar Broioù a Ezporzh Petrol]]. * [[26 a viz Ebrel]] : [[Sabastian Sawe]], eus [[Kenya]], eo an den kentañ en deus redet ur maraton, e [[Londrez]], dindan 2 eurvezh. * [[25 a viz Ebrel]] : e [[Mali]], stourmerien Talbenn Dieubidigezh [[Azawad]] hag islamourien Jama'at Nusrat al-Islam wal-Muslimin o deus taget meur a gêr ha lazhet ministr an Difenn er gouarnamant kreiz. * [[20 a viz Ebrel]] : [[kren-douar]], ouzhpenn 7 e nerzh, e-kichen aod enez [[Honshū]], e [[Japan]]. {{diac'hubiñ}} <noinclude> [[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]] </noinclude> ohemc1us0h1o0d4bwgz0jb79nezjmjl 0 84361 2191450 2191141 2026-05-20T07:22:26Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191450 wikitext text/x-wiki &emsp;• ''An [[anv-bihan]] eo'' Aung San Suu Kyi ''hervez giz Myanmar ; n'eus [[anv-tiegezh]] ebet. ---- {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- {{Infobox/Titl|<small>An itron</small> Aung San Suu Kyi|dec7bb|talbenn den|000}} |- bgcolor="#dec7bb" ! colspan="2" style="text-align:center; padding:5px 0px 5px 0px;"| ဒေါ်&emsp;<span style="font-size:1.2em;">အောင်ဆန်းစုကြည်</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;"| [[File:Aung San Suu Kyi at the Enthronement of Naruhito (1).jpg|280px]]Aung San Suu Kyi e kurunadur [[Naruhito]] ({{deiziad|1|Mae|2019}}) |- bgcolor="#dec7bb" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Ditouroù personel |- | '''Ganedigezh''' || {{Deiziad|19|Mezheven|1945}}<br>[[Yangon]], {{Myanmar}} |- | '''Tud''' || • Mamm : Khin Kyi ([[1912]]-[[1988]])<br>• Tad : Aung San ([[1915]]-[[1947]]) |- | '''Stummadur''' || [[Skol-veur]] [[Delhi]]<br>St Hughe's College, [[Oxford]]<br>Skol-veur [[Londrez|London]] |- | '''Pried''' || Michael Aris ([[1946]]-[[1999]])<br><small>(Dimez e [[1972]])</small> |- | '''Bugale''' || 2 |- bgcolor="#dec7bb" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Kargoù gouarnamantel |- bgcolor="#e6e6fa" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Kuzulierez-Stad Myanmar |- | colspan="2" style="text-align:center;" | {{Deiziad|6|Ebrel|2016}} – {{Deiziad|1|C'hwevrer|2021}} |- bgcolor="#e6e6fa" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Maodiernez Burev ar Prezidant |- | colspan="2" style="text-align:center;" | {{Deiziad|30|Meurzh|2016}} – {{Deiziad|1|C'hwevrer|2021}} |- bgcolor="#e6e6fa" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Maodiernez an Aferioù Estren |- | colspan="2" style="text-align:center;" | {{Deiziad|30|Meurzh|2016}} – {{Deiziad|1|C'hwevrer|2021}} |- bgcolor="#e6e6fa" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Maodiernez an Deskadurezh |- | colspan="2" style="text-align:center;" | {{Deiziad|30|Meurzh|2016}} – {{Deiziad|5|Ebrel|2016}} |- bgcolor="#e6e6fa" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Maodiernez an Tredan hag ar Gremm |- | colspan="2" style="text-align:center;" | {{Deiziad|30|Meurzh|2016}} – {{Deiziad|5|Ebrel|2016}} |- bgcolor="#dec7bb" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Kargoù politikel |- bgcolor="#e6e6fa" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Pennsekretourez ar C'hevre Broadel evit an Demokratelezh |- | colspan="2" style="text-align:center;" | Abaoe an {{Deiziad|27|Gwengolo|1988}} |- bgcolor="#e6e6fa" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Kadoriadez ar C'hevre Broadel evit an Demokratelezh |- | colspan="2" style="text-align:center;" | {{Deiziad|13|Kerzu|2011}} – {{Deiziad|28|Meurzh|2023}} |- bgcolor="#e6e6fa" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Kannadez Kawhmu er Vodadenn vroadel |- | colspan="2" style="text-align:center;" | {{Deiziad|13|Kerzu|2011}} – {{Deiziad|28|Meurzh|2023}} ---- |- bgcolor="#fff" | colspan="2" | [[File:Aung San Suu Kyi signature 2013.svg|200px|center]] ---- |- | colspan="2" style="text-align:center;"| Mouezh Aung San Suu Kyi<br>[[File:Aung San Suu Kyi BBC Radio4 Desert Island Discs 27 January 2013 b01q7gvl.flac]]<br>BBC Radio4, 27/01/2013 |} '''Aung San Suu Kyi''' ([[birmaneg]] : အောင်ဆန်းစုကြည် {{LFE|[àuɴ sʰáɴ sṵ tɕì]}}), bet ganet d'an 19 a viz Mezheven [[1945]] e [[Yangon]], zo ur [[politiker|bolitikerez]], un [[diplomatiezh|diplomatez]] hag ur [[skrivagner]]ez [[Myanmar|virman]] hag a voe Kuzulierez-Stad Myanmar ha Maodiernez an Aferioù Estren adalek [[2016]] betek [[2021]]. Bet eo pennsekretourez ar strollad politikel Kevre Broadel evit an Demokratelezh (KBD) abaoe e grouidigezh e [[1988]], ha kadoriadez anezhañ pa oa ur strollad lezennel adalek [[2011]] betek [[2023]].<br> Hollbouezus e voe perzh Aung San Suu Kyi en tremen eus ar juntenn vilourel d'un [[demokratelezh]] darnel er [[bloavezhioù 2010]]. Er bed a-bezh ez eus bet sellet outi evel ouzh renerez ''[[de facto]]'' Myanmar adalek 2016 betek 2021<ref>{{en}} Pletcher, Kenneth. [https://www.britannica.com/biography/Aung-San-Suu-Kyi ''Aung San Suu Kyi''], ''Encyclopedia Britannica'', 01/05/2026. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>{{,}}<ref>{{en}} [https://www.internationalaffairs.org.au/australianoutlook/aung-san-suu-kyi-tatmadaw/ ''Aung San Suu Kyi and the Tatmadaw''], ''Australian Institute of International Affairs'', 03/06/2017. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>{{,}}<ref>{{en}} [https://epthinktank.eu/2021/02/17/myanmar-the-return-of-the-junta/ ''Myanmar: The return of the junta''], [[Parlamant Europa]], 17/02/2021. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. [[Priz Nobel ar Peoc'h]] a voe deroet dezhi e [[1991]]. Merc'h yaouankañ ar bolitikerez ha diplomatez Khin Kyi ([[1912]]-1988) hag Aug San ([[1915]]-[[1947]]), <q>&nbsp;Tad ar Vroad&nbsp;</q> e Myanmar, eo Aung San Suu Kyi.<br> Echu ganti he studi e [[Skol-veur]] [[Delhi]] ([[India]]) e [[1954]] ha St Hugh's College en [[Oxford]] ([[Bro-Saoz]]) e [[1968]] e labouras en [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] (ABU) e-pad tri bloaz. E [[1972]], oadet a 27 vloaz, e timezas gant an [[istor]]our [[breizhveuriat|breizhveurat]] Michael Aris ([[1946]]-[[1999]]) ; daou vugel o deus bet. Brud a zeuas da Aung San Suu Kyi a-c'houde <q>&nbsp;Emsavadeg 8888&nbsp;</q> an 8 a viz Eost 1988 (8/8/88) a-enep ar juntenn vilourel a rene ar vro abaoe [[taol-stad|taol-Stad]] an 2 a viz Meurzh [[1962]], pa voe dilennet da bennsekretourez KBD, a oa bet diazezet ganti a-gevret gant pennadurezhioù al lu war o leve hag a save enep ar juntenn vilourel.<br> KBD a c'hounezas dilennadegoù [[1990]] gant 81% eus an azezennoù er [[Parlamant]], hogen nullet e voe an disoc'h rak Kuzul-Stad ar Peoc'h hag an Diorroadur — da lavaret eo ar gouarnamant milourel – a nac'has dilezel ar galloud, ar pezh a lakaas un huadeg da sevel er bed a-bezh. Bac'het e oa bet Aung San Suu Kyi a-raok an dilennadeg, ha bac'het e chomas en he zi e-pad hogozik 15 vloaz diwar 21 adalek [[1989]] betek [[2010]], ar pezh he lakaas da unan eus prizonidi bolitikel bennañ ar bed<ref name="Pemp mil">{{en}} [https://www.independent.co.uk/news/world/asia/5-000-days-in-captivity-the-world-s-most-famous-political-prisoner-and-a-dismal-landmark-1731998.html ''5,000 days in captivity: The world's most famous political prisoner and a dismal landmark''], ''The Independent'', 05/07/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. E 1999, ar magazin [[stadunanat]] ''Time'' hec'h anvas da unan eus "bugale [[Mahatma Gandhi|Gandhi]]" hag e hêrezh-spered a-fet nann-feulster<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20131005013134/http://content.time.com/time/magazine/article/0%2C9171%2C993026%2C00.html ''The Children of Gandhi''], ''Time'', 31/12/1999. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Chom bev a reas goude ma voe klasket he muntrañ d'an 30 a viz Mae [[2003]] e-kerzh lazhadeg Dipellyainn, ma voe lazhet tremen 70 den eus KBD pe a-du gantañ. Dre ma voe boikotet dilennadegoù ar bloaz 2010 gant KBD e voe trec'h Strollad an Unaniezh, ar C'henskoazell hag an Diorroadur (SUKD), a oa skoret gant ar vilourien. E [[2012]] e c'hounezas KBD 43 eus ar 45 azezenn a oa vak er Parlamant, ha dilennet e voe Aung San Suu Kyi da gannadez. E [[2015]], KBD a c'houzezas 86% eus an holl azezennoù er Parlamant pa oa 67% trawalc'h evit kaout ar muiañ-niver a oa ret evit ma vefe dilennet Prezidant Myanmar gant ar strollad. Berzet e oa da Aung San Suu Kyi bout prezidantez avat, dre ur mellad er [[Bonreizh|Vonreizh]] rak estren e oa he fried hag he bugale, met da Guzulierez-Stad Myanmar e voe anvet, eleze d'ur gefridi par da Bennvaodiernez pe benn ar Gouarnamant. Pa voe Kuzulierez-Stad e voe kavet abeg en Aung San Suu Kyi gant meur a Stad, aozadur ha den brudet abalamour ma chomas Myanmar hep respont da [[gouennlazh|c'houennlazh]] ar boblad Rohingya, a zo [[islam|muzulmiz]], er Stad Rac'hin (ရခိုင်ပြည်နယ်) ha ma nac'has anzav e oa bet graet lazhadegoù gant an nerzhioù milourel<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20171114145201/https://www.newyorker.com/magazine/2017/10/02/what-happened-to-myanmars-human-rights-icon ''What Happened to Myanmar's Human-Rights Icon?'', ''The New Yorker'', 28/09/2017. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>{{,}}<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20171114095109/https://www.nytimes.com/2017/10/31/world/asia/aung-san-suu-kyi-myanmar.html ''Did the World Get Aung San Suu Kyi Wrong?''], ''The New York Times'', 31/10/2017. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>{{,}}<ref>{{en}} [https://www.theguardian.com/global-development/2018/nov/12/aung-san-suu-kyi-amnesty-highest-honour-shameful-betrayal ''Aung San Suu Kyi stripped of Amnesty's highest honour over 'shameful betrayal''], ''The Guardian'', 12/11/2018. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. P'edo e penn ar Gouarnamant e voe kavet abeg da Vyanmar ivez peogwir e kase [[kazetennerezh|kazetennerien]] d'al [[lez-varn|lezoù-barn]]<ref name="RN">{{en}} [https://web.archive.org/web/20180912180455/https://www.reuters.com/article/us-un-rights-myanmar/myanmar-army-government-aim-to-silence-independent-journalism-un-idUSKCN1LR1PS ''Myanmar army, government aim to silence independent journalism: U.N.''], Reuters, 11/09/2018. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. E [[2019]], Aung San Suu Kyi a voe el [[Lez-varn Etrebroadel]] e [[Den Haag]], ma tifennas [[arme]] Myanmar a-enep lavaroù gouennlazh e-keñver ar boblad Rohingya. Daoust d'he strollad en devout gounezet an dilennadegoù hollek e [[2020]], harzet e voe Aung San Suu Kyi d'ar 1{{añ}} a viz C'hwevrer [[2021]] goude taol-Stad an arme a adkemeras ar galloud digant KBD en deiz-se end-eeun ; kement-se a loc'has enebadur ha manifestadegoù nann-feuls er vro a-bezh. Meur a felladenn a voe tamallet dezhi, ha d'ar 6 a viz Kerzu 2021 e voe kondaonet da 4 bloavezh toull-bac'h diwar div anezho. D'an 10 a viz Genver [[2022]] e voe kaondaonet da 2 vloavezh ouzhpenn diwar veur a felladenn all<ref name="TG">{{en}} [https://www.theguardian.com/world/2022/jan/10/aun-san-suu-kyi-sentenced-to-four-years-in-prison-for-walkie-talkie-and-covid-rule-breaches ''Aung San Suu Kyi handed four-year jail term in military 'courtroom circus'''], ''The Guardian'', 10/01/2022. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 12 a viz Here 2022, e voe tamallet div felladenn all en abeg da [[goubrenerezh|c'houbrenerezh]], ha kondaonet e voe da 2 wezh 3 bloavezh toull-bac'h c'hoazh<ref>{{en}} [https://apnews.com/article/myanmar-aung-san-suu-kyi-drug-trafficking-government-and-politics-74676650fef8fe51fe766094bbcd6ffa ''Graft convictions extend Suu Kyi's prison term to 26 years''], ''The Associated Press'', 12/10/2022. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 30 a viz Kerzu 2022 ec'h echuas he frosezioù gant tamalloù all ha 7 bloavezh toull-bac'h e-skeud goubrenerezh arre. En holl ez eo bet kondaonet Aung San Suu Kyi da 33 bloavezh toull-bac'h<ref name="CNBC">{{en}} [https://www.cnbc.com/2022/12/30/myanmar-court-jails-aung-san-suu-kyi-for-7-more-years-as-secretive-trials-end.html ''Myanmar court jails Aung San Suu Kyi for 7 more years as secretive trials end''], CNBC, 30/12/2022. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>, a voe krennet da 27 bloavezh e miz Gouhere [[2023]]<ref name="TIME">{{en}} [https://web.archive.org/web/20230802163518/https://time.com/6300015/aung-san-suu-kyi-prison-sentence-reduced-junta/ ''Myanmar Junta Grants Partial Clemency to Aung San Suu Kyi''], ''Time'', 01/08/2023. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Ar Broadoù Unanet, an darn vuiañ eus Stadoù [[Europa (kevandir)|Europa]] ha [[Stadoù-Unanet Amerika]] a gondaonas an harzidigezhioù, ar prosezioù hag an devarnoù, o tisklêriañ e oant politikel<ref>{{en}} [https://www.theguardian.com/world/2021/dec/06/aung-san-suu-kyi-sentenced-to-four-years-in-prison-for-incitement ''Myanmar's junta condemned over guilty verdicts in Aung San Suu Kyi trial''], ''The Guardian'', 06/12/2021. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. == Anv == N'eus anv-tiegezh ebet e [[sevenadur]] Myanmar. Tri anv-bihan zo e ''Aung San Suu Kyi'' : "Aung San", anv an tad ; "Suu", anv mamm an tad hag an deiz ma voe ganet ar plac'h (ur Meurzh) ; "Kyi", anv ar vamm<ref name="PN">[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1991/kyi/biographical/ ''Aung San Suu Kyi – Biography'']. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Atav ec'h eer dre ''Daw'' (ဒေါ်, {{LFE|['dɔ:]}}), "Moereb", ouzh Aung San Suu Kyi ; un titl enorus eo ''Daw'', a zeroer d'ur vaouez koshoc'h hag azaouezet. Dre ''Madam'' ("Itron") e troer ''Daw'' e [[saozneg]], met ''the Lady'' ("an Itron") a vez graet anezhi er bed saozneger.<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20071026184413/http://www.myanmar.gov.mm/Perspective/persp1997/9-97/fam9-97.htm ''Myanmar family roles and social relationships'', Gouarnamant Myanmar]. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. ''Daw Suu'' hag ''Ami Suu'' (အမေစု, "Mamm Suu"), a vez graet anezhi ivez<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20110302205441/http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=15761 ''Suu Kyi Protester Arrested''], ''The Irrawaddy'', 28/05/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. == Buhez == D'an 19 a viz Mezheven 1945 ez eo bet ganet Aung San Suu Ky e Rangoon (Yangon abaoe 1989), a oa e Birmania vreizhveurat<ref>Un [[trevadenniñ|drevadenn]] eus ar Rouantelezh-Unanet ez eo bet Birmania adalek 1824 betek 1948, ar bloaz ma voe dizalc'h ha ma adkemeras hec'h anv, Myanmar.</ref><ref name="PN" /><ref>Popham, 2013, p. 163.</ref>. He zad, Aug Sang ([[1915]]-[[1947]]), a gevredas gant [[Impalaeriezh Japan]] en [[Eil Brezel-bed]] hag a ziazezas ''Tatmatav'' (တပ်မတော်, "nerzhioù armet ar rouantelezzh"), arme nevez Myanmar, e 1945. Gantañ ivez e voe kevraouet dizalc'hiezh Myanmar diouzh ar [[Rouantelezh-Unanet]] nebeut a-raok bout muntret gant e enebourien d'an 19 a viz Gouhere 1947, pa oa e verc'h gant he daou vloaz. Gant he mamm neuze e voe desavet Aung San Suu Kyi e Rangoon, a-gevret gant he daou vreur Aung San Lin hag Aung San Oo. Aung San Lin a varvas en oad a 8 vloaz, beuzet ma voe en ul lenn nepell diouzh an ti<ref name="PN" />. Aung San Oo (*[[1943]]) a zivroas da [[San Diego (Kalifornia)|San Diego]] ([[Kalifornia|California]]), ma voe deroet ar vroademezk stadunanat dezhañ<ref name="PN" />. Goude marv Aung San Lin e tilojas an tiegezh d'ur c'harter all, ma kejas Aung San Suu Kyi ouzh tud a bep seurt renkad, soñjoù politikel ha [[relijion]]<ref>Stewart, 1997, p. 31.</ref>. Er ''Methodist English High School'' e voe skoliataet, ma voe merzet e oa ampart war an deskiñ yezhoù<ref>Stewart, 1997, p. 32.</ref> ; peder yezh a oar : birmaneg, saozneg, [[galleg]] ha [[japaneg]]. [[Boudaegezh]] ar skol [[theravada|theravāda]] eo he relijion. Khin Kyi, he mamm, a droas d'ar politikerezh er gouarnamant nevez a voe bodet a-c'houde an dizalc'hiezh. E [[1960]] e voe anvet da gannadez Myanmar en India ha [[Nepal]], man eas he merc'h d'he heul. Eno e studias Aung Sang Suu Kyi e skol Kouent Jezus ha Mari (''Convent of Jesus and Mary School'') e Delhi hag e voe diplomet er politikerezh e ''Lady Shri Ram College'', ur rann eus Skol-veur Delhi<ref name="BC">{{en}} [https://burmacampaign.org.uk/about-burma/a-biography-of-aung-san-suu-kyi/ ''A biography of Aung San Suu Kyi''], Burma campaign.uk. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>{{,}}<ref name="PN" />. Pelloc'h e kendalc'has gant he studi e St Hugh's College en Oxford, ma voe diplomet en [[armerzh]], er [[prederouriezh|brederouriezh]] hag er politikerezh e [[1967]]<ref name="PN" /><ref name="SH">{{en}} Popham, Peter. ''Aung San Suu Kyi''. In : ''St Hugh's College Oxford Magazine 2021, [http://www.st-hughs.ox.ac.uk/wp-content/uploads/2014/12/St-Hughs-Magazine-2012.pdf pp. 3-6]. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Echu he studi ganti ec'h eas Aung San Suu Kyi da [[New York]] da vevañ gant ur vignonez d'he ziegezh, ar ganerez, kelennerez ha kenlabourerez en ABU Saann Aay (သန်းအေး,[[1908]]-[[2007]])<ref>{{en}} [http://arquivo.pt/wayback/20160516223941/http://business%2Dstandard.com/india/news/much%2Dwarmth%2Dsome%2Drestraint%2Dat%2Dmanmohans%2Dmeetingsuu%2Dkyi/475788/ ''Much warmth, some restraint at Manmohan's meeting with Suu Kyi''], ''Business Standard, 30/05/2012. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'he zro e labouras en ABU e-pad tri bloaz, war ar c'hellidsteuñv da gentañ<ref>{{en}} [https://www.theguardian.com/world/2009/jun/18/aung-san-suu-kyi-burma-photograph ''Before the storm: Aung San Suu Kyi photograph peels back the years''], ''The Guardian'', 18/06/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'ar 1{{añ}} a viz Genver 1972 e timezas gant Michael Aris<ref name="BC" />, un istorour arbennigour war sevenadur [[Tibet]] hag a oa o vevañ e [[Bhoutan]], ma kelenne e tiegezh ar roue ha ma oa e penn Servij an Treuzyezhañ<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20141216204240/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1991/kyi-bio.html ''Aung San Suu Kyi - Biographical''], Nobelprize.org. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Bloaz diwezhatoc'h e voe ganet o mab kentañ, Alexander Aris, e [[Londrez|London]] ; e [[1977]] e voe ganet Kim Aris, o eil mab. E [[1985]]-[[1987]] e labouras Aung San Suu Kyi evel studierez-enklaskerez e-sell da gaout ur ''master'' e [[lennegezh]] Myanmar er ''School of Oriental and African Studies'' (SOAS), ur rann eus Skol-veur London<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20130615070850/https://www.soasalumni.org/sslpage.aspx?pid=852 ''SOAS alumna Aung San Suu Kyi calls for 'Peaceful Revolution' in Burma''], ''SOAS Alumni'', 11/2010. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. E 1990 e voe dilennet da Ezel a Enor (''Honorary Fellow'') SOAS<ref name="BC" />. E-pad daou vloavezh e voe ezel an ''Indian Institute of Advanced Studies'' (IIAS) e Shimla en [[Himachal Pradesh]] en India. Evit Gouarnamant Myanmar e labouras en India ivez<ref name="BC" />. E 1988 e tistroas da Vyanmar evit prederiañ he mamm, a oa war he zalaroù. Da [[Nedeleg]] [[1995]] e teuas Michael Aris da welet e bried e Yangon ; ar wezh diwezhañ e voe d'ar priedoù kejañ an eil ouzh egile, pa nac'has an [[diktatouriezh]] dereiñ dezhañ nep viza all<ref name="BC" />. Daou vloaz goude e voe kavet ur [[krign-bev|krign-bev]] a oa er prantad diwezhañ e [[ardivink-genel|raksavenn]] Michael. Daoust da c'halvoù gant aozadurioù ha tud vrudet, SUA, ABU dre e bennskretour [[Kofi Annan]], hag ar [[pab]] [[Yann-Baol II]], ar Gouarnaùant a nac'has dereiñ ur viza d'ar c'hlañvour war zigarez ma ne oa avead ebet er vro a c'hellfe ober war e dro, ha broudet e voe Aung San Suu Kyi da guitaat Myanmar evit mont da welet he fried. Ne oa ket bac'het ar politikerez d'ar mare-se, hogen ne fellas ket dezhi mont kuit, gant aon na c'hellje ket distreiñ pa n'he devoa fiziañs ebet er juntenn a lavare dezhi e c'hellje gober.<ref>{{en}} [https://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/304497.stm ''Suu Kyi rejects UK visit offer''], ''BBC News'', 26/03/1999. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'e 53{{vet}} deiz-ha-bloaz e varvas Michael Aris, d'ar 27 a viz Meurzh 1999. Pemp gwezh hepken en devoa gwelet e bried abaoe ma oa-hi bet bac'het en he zi e 1989. Disrannet diouzh he bugale ivez e voe Aung San Suu Kyi betek [[2011]] ; er Rouantelezh-Unanet eùai,t o chom<ref>{{en}} [https://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/305487.stm ''Obituary: A courageous and patient man''], ''BBC News'', 27/03/1999. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 2 a viz Mae [[2008]], goude ma oa bet skoet Myanmar gant ar [[kelc'hwidenn drovanel|gelc'hwidenn drovanel]] ''Nargis'' ({{formatnum:84537}} den lazhet, {{formatnum:53836}} den steuziet ha {{formatnum:19359}} den gloazet)<ref>{{en}} ''BBC News''. ''Post-Nargis Joint Assment'', 21/07/2008, [http://news.bbc.co.uk/2/shared/bsp/hi/pdfs/21_07_08_asean_nargis.pdf ''The Human Toll'']. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Peuzdistrujet e voe annez Aung San Suu Kyi, tra ma voe liñvet kêriadennoù a-bezh e [[delta (stêr)|delta]] an [[Irrawaddy]]. Ur raktres a voe embannet evit adsevel an ti<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20130531111548/http://www.mizzima.com/news/inside-burma/2603-aung-san-suu-kyis-home-to-be-renovated-.html ''Aung San Suu Kyi’s home to be renovated''], Mizzima, 10/08/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 13 a viz Du 2010 e voe lakaet Aung San Suu Kyi en he frankiz en-dro<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20101119175541/http://www.irrawaddy.org/highlight.php?art_id=20068 ''Suu Kyi Freed at Last''], ''The Irrawady'', 13/11/2010. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. == Resped politikel == [[File:002 Main Pagoda and Esplanade (8976525840).jpg|thumb|Pagoda Shwedagon e Yangon.]] [[File:Suu-kyi-khawmu-campaign.jpg|thumb|Aung San Suu Kyi en he fastell-vro da-geñver koulzad kabaliñ 2012.]] === Deroù === Kendegouezhout a eure distro Aung San Suu Kyi eus London da Vyanmar e 1988 gant dilez ar jeneral Ne Win ([[1911]]-[[2002]]), a oa bet e penn gouarnamant Myanmar abaoe 1962<ref>{{en}} [https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1988/07/24/burmese-leader-ne-win-resigns-in-surprise-move/1b5896ff-3997-4472-8ffd-d49753838d39/ ''Burmese Leader Ne Win Resigns in Surprise Move''], ''The Washington Post'', 24/07/1988. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Da heul an darvoud e voe d'an 8 a viz Eost (8/8/88) manifestadegoù bras evit goulenn start an demokratelezh, a voe moustret en un doare feuls ; <q>&nbsp;Emsavadeg 8888&nbsp;</q> a voe graet eus kement-se. Kentañ gwezh ma voe gwelet Aung San Suu Kyi dirak an holl e voe d'ar 24 a viz Eost en Ospital Hollek Yangon, pa savas war ul leurenn da brezeg ouzh ar vanifesterien<ref>{{en}} [https://www.irrawaddy.com/specials/on-this-day/day-daw-aung-san-suu-kyi-made-first-public-appearance-myanmar.html ''The Day Daw Aung San Suu Kyi Made Her First Public Appearance in Myanmar''], ''The Irrawaddy'', 24/08/2020. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'ar 26 a viz Eost e komzas ouzh {{formatnum:500000}} a dud en ur vodadeg e-tal Pagoda Shwedagon, ma c'halvas ur gouarnamant demokratel<ref name="BC" />. E miz Gwengolo avat, ur juntenn nevez a gemeras ar galloud<ref name="BC" />. Levezonet ma oa gant nann-feulster Mahatma Gandhi ha mennadoù ar voudaegezh<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20070612103651/http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/1950505.stm ''Profile: Aung San Suu Kyi''], ''BBC News'', 25/05/2006. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>{{,}}<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20070519130729/http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1991/presentation-speech.html ''The Nobel Peace Prize 1991 Presentation Speech''], Nobelprize.org. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>, Aung San Suu Kyi a droas war-du ar politikerezh evit klask degas an demokrateklezh d'he bro, dre gemer perzh e staliadur KBD d'ar 27 a viz Gwengolo 1988, met harzet e voe d'an 20 a viz Gouhere 1989. Kinniget e voe dezhi kemer he frankiz dre guitaat Myanmar, hogen nac'h a reas. Daoust d'he mennozhioù difeuls, ur strollad ez-ofiserien vilourel ha politikerien gozh hag o devoe emezelet e KBD e kavas dezho e oa-hi re genniñvel, hag int ha kuitaat ar strollad. Daoust da gement-se e chomas an itron deuet-mat gant ar braz eus ar bobl, ha yaouankizoù KBD a gendalc'has d'he skorañ. E-pad an enkadenn, ar Pennmaodiern kozh, U Nu ([[1907]]-1995), a oa bet dilennet en un doare demokratel, a stagas da vodañ ur gouarnamant da c'hortoz hag a bedas pennoù an enebiezh da zont gantañ. Rajiv Gandhi ([[1944]]-[[1991]]), anezhañ Pennmaodiern India, a zisklêrias bout prest da anzavout ar gouarnamant nevez. Aung San Suu Kyi avat a zistroadas raktres U Nu, en ur lavaret <q>&nbsp;gant ar bobl e voe divizet dazont an enebiezh&nbsp;</q>. An ez-brigadennour Aung Gyi ([[1919]]-[[2012]]), a oa ivez ur politiker pouezus da vare Emsavadeg 8888 ha kentañ kadoriad KBD, ac'h eas da heul Aung San Suu Kyi. Diwezhatoc'h e tamallas-eñ da veur a ezel KBD bout [[komunouriezh|komunourien]] hag e tilezas ar strollad. === Dilennadegoù hollek 1990 ha Priz Nobel ar Peoc'h === [[File:Edgardo Boeninger en Myanmar junto a Aung San Suu Kyi.jpg|thumb|Aung San Suu Kyi gant ar politiker [[chile]]an Edgardo Boeninger, 1995.]] Er bloaz 1990 ec'h aozas ar juntenn dilennadegoù hollek, ma c'hounezas KBD 59% eus ar mouezhioù, eleze 80% eus an azezennoù ar Parlamant<ref>{{en}} [https://www.hrw.org/news/2010/05/26/burma-20-years-after-1990-elections-democracy-still-denied ''Burma: 20 Years After 1990 Elections, Democracy Still Denied''], ''Human Rights Watch'', 26/05/2010. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Lod tud a lavaras e oa dleet da Aung San Suu Kyi bout Pennmaodiernez, met ar juntenn a nullas dilennadegoù ha bac'het e voe an Itron en he zi<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20060821052840/http://women.amnestyusa.org/defenders/aungsansuukyi.asp ''Daw Aung San Suu Kyi – Burma's Icon of Democracy, Hope and Grace Under Pressure''], ''Amnesty International Women's Action Council / Stop Violence Against Women Campaign''. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. E 1991, p'edo bac'het e Rangoon, e voe deroet [[Priz Sac'harov|Priz Sac'harov evit ar Frankiz Soñjal]] dezhi — na c'hallas kaout da vat nemet 23 bloaz diwezhatoc'h, d'an 22 a viz Here [[2013]]<ref>{{en}} [https://www.europarl.europa.eu/sakharovprize/en/laureates/1988-2000 ''Sakharov Prize'']. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref> – ha Priz Nobel arPeoc'h e 1991. Mibien Alexander ha Kim a yeas da zegemer ar Priz en anv o mamm.<br> Diouzh he zu, Aung San Suu Kyi a implijas ar 1,3 milion a [[dollar|zollaroù stadunanat]] a yae gant ar Priz Nobel evit staliañ un ensavadur da yac'haat ha kelenn pobl Myanmar<ref>Miller, 2002, p. 21.</ref>. E miz Gwengolo 1995 e tistagas prezegenn-brogramm ar 4{{vet}} Kuzuliadeg Vedel diwar-benn ar Maouezi e [[Beijing]], kement-se dre gasedigoù video kaset da ABU<ref name="PN" />{{,}}<ref>{{en}} [https://www.un.org/en/conferences/women/beijing1995 ''Fourth World Conference on Women, 4-15 September 1995, Beijing, China''], ABU. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. === Argadenn 1996 === D'an 9 a viz Du [[1996]] e voe argadet e Yangon an ambroug kirri m'edo Aung San Suu Kyi gant pennoù all eus KBD. War-dro 200 gwaz a sailhas warnañ gant chadennoù, bizhier [[metal]], mein hag armoù arall. Freuzet e voe gwerenn a-dreñv karr an Itron, evel ma voe kirri all, kement-se krak dirak daoulagad an nerzhioù urzh. Evit doare e oa an arsailherien izili SUKD a oa bet gopret pep a 500 kyat (US$ 0.50) evit kemer perzh<ref>{{en}} [https://www.bushywood.com/ministry_of_justice/prison_diaries_stories_journals_blogs/Aung_San_Suu_Kyi_Prison_Diaries.htm ''Aung San Suu Kyi's Prison Diaries''], |url=https://www.bushywood.com/ministry_of_justice/prison_diaries_stories_journals_blogs/Aung_San_Suu_Kyi_Prison_Diaries.htm], ''Bushy Wood''. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Sevel klemm en un doare ofisiel a eure KBD er polis, hag ar Gouarnamant a lavaras loc'hañ un enklask, hogen mann ebet ne voe graet<ref>{{en}} [https://www.hrw.org/news/2010/11/13/burma-chronology-aung-san-suu-kyis-detention ''Chronology of Aung San Suu Kyi's Detention''], ''Human Rights Watch'', 13/11/2010. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. === Rediezh da chom er gêr === E-pad 15 bloavezh diwar 21 e voe rediet Aung San Suu Kyi da chom er gêr, dre veur a wezh hag adalek deroù he resped politikel<ref name="SKQ">{{en}} [https://web.archive.org/web/20130220121057/http://www2.irrawaddy.org/highlight.php?art_id=16470 ''Suu Kyi Questions Burma’s Judiciary, Constitution''], ''The Irrawaddy'', 03/08/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. A-hed an amzer-se e voe berzet dezhi kejañ ouzh hec'h aduidi pe ouzh gweladennerien eus an estrenvro. E-pad ar rediezh, emezi, e tremene hec'h amzer o lenn levrioù prederouriezh, levrioù politikerezh ha buhezskridoù bet kaset dezhi gant he fried<ref>{{en}} Suthichai Yoon. [https://www.youtube.com/watch?v=sZFpURJGv00 ''What Aung San Suu Kyi once told me...], YouTube, 29/12/2013. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Seniñ ar [[piano]] a rae ivez, hag a-wezhioù e veze aotreet da zegemer diplomated estren koulz hag he [[mezegiezh|mezeg]]<ref name="Pemp mil" />. Daoust dezhi bout rediet da chom en he zi e voe aotreet Aug San Suu Kyi da guitaat Myanmar gant ma ne zistrofe biken, ar pezh a nac'has : <q>&nbsp;Pa 'z eus ur vamm ac'hanon, disrannañ diouzh ma mibien eo bet an aberzh gwashañ, hogen nepred ne 'm eus disoñjet ez eo bet aberzhet muioc'h gant re arall. Nepred n'ankouaan e c'houzañv ma c'henseurted bac'het n'eo ket en o c'horf hepken, en o spered ne lavaran ket, evit o familh ha n'avavezont tamm surentez ebet en diavaez – ur vac'h ec'hon ez eo Myanmar dindan ar renad aotrouniek.&nbsp;</q><ref>Aung San Suu Kyi, 1998, [https://archive.org/details/voiceofhope00aungrich/page/132/mode/2up p. 132].</ref>. Arabat ivez e oa d'ar ''[[media]]'' mont da welet Aung San Suu Kyi : e 1988 e voe harzet ar c'hazetenner [[italia]]n Maurizio Giuliano (*[[1975]]) goude en devout he luc'hskeudennet ; gant ar [[maltouterezh|valtouterien]] e voe kemeret e filmoù, e enrolladennoù hag e notennoù, ha tamallet e voe dezhañ bout deuet tre e Myanmar gant viza ur studier<ref>{{en}} [https://www.burmalibrary.org/reg.burma/archives/199808/msg00821.html ''Italian journalist turned away from Myanmar''], Burma Library, 17/08/1998. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. En enep, kannaded eus ar Gouarnamant a zeue da welet Aung San Suu Kyi, evel d'an 20 a viz Gwengolo [[1994]], pa gejas ouzh rener Myanmar, ar jeneral Than Shwe (*[[1933]]) a-gevret gant ar jeneral Khin Nyunt (*[[1939]])<ref name="BC" />. Meur a wezh e klañvaas e-kerzh m'edo bac'het er gêr, ha kaset e voe d'un ospital<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20110428063027/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/06/09/AR2006060901000.html ''Myanmar's Suu Kyi Released From Hospital''], ''The Washington Post'', 10/06/2006. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Bac'het e veze Aung San Suu Kyi gant Gouarnamant Myanmar war zigarez ma vije-hi <q>&nbsp;e-tailh da zisfontiñ peoc'h ha stabilded ar gumuniezh&nbsp;</q>, kement-se diwar melladoù 10(a) ha 10(b) "Lezenn 1975 a-zivout gwareziñ ar Stad", a roe d'ar Gouarnamant ar galloud da vac'hañ tud betek 5 bloavezh hep tamm prosez ebet<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20120707210621/http://www2.irrawaddy.org/article.php?art_id=5798 ''Opposition Condemns Extension of Suu Kyi’s Detention''], ''The Irrawaddy, 27/05/2006. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref> ha diwar rann 22 al "Lezenn evit gwareziñ ar Stad diouzh dañjerioù ar re a zo mennet da seveniñ oberoù gourzhtroüs"<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20121020074051/http://www.burmalibrary.org/docs07/NLM2009-09-19.pdf ''Government took action against appeal plaintiff Daw Aung San Suu Kyi in accord with existing laws within framework of law''], ''New Light of Myanmar''' (kazetenn ar Gouarnamant), p. 7, 19/09/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Dibaouez e taolas-hi engalv eus he bac'hadur<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20090707151337/http://afp.google.com/article/ALeqM5gjvtMXEDF6I4ntOYrw0_i5mXDjsw ''Suu Kyi appeals to Myanmar junta against her detention: party], AFP, 11/10/2008. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>, ha kalz Stadoù ha tud vrudet a gendalc'has da c'houlenn ma vefe lakaet en he frankiz a-gevret gant an {{formatnum:2100}} prizoniad politikel all a oa er vro<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20110218154418/http://www.washingtontimes.com/news/2008/oct/24/suppressing-burmas-beacon/print/ ''Suppressing Burma's 'beacon'''], ''The Washington Times'', 24/10/2008. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>{{,}}<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20090109021829/http://www.eubusiness.com/news-eu/1224861421.98 ''EU envoy urges lifting of Aung San Suu Kyi's house arrest''], ''EUbusiness, 24/10/2008. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 12 a viz Du 2010, un devezhiennoù goude trec'h SUKD – gant harp ar juntenn – en dilennadegoù a oa bet aozet goude 20 bloavezh hep dilennadeg ebet, ar juntenn a asantas erziwezh ma vefe lakaet Aung San Suu Kyi en he frankiz, hag antronoz e voe torret ar rediezh<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20101111151613/http://www.guardian.co.uk/world/2010/nov/09/burma-usdp-wins-election ''Burmese election won by military-backed party''], ''The Guardian'', 09/12/2010. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. === Perzh ABU === Aozadur ar Broadoù Unanet (ABU) en devoa klasket aesaat an darempredoù etre ar juntenn hag Aung San Suu Kyi<ref name="BC" />. D'ar 6 a viz Mae 2002, a-c'houde abadennoù kevraouiñ kuzh kaset gant ABU evit genel fiziañs, e voe divac'het Aung San Suu Kyi gant Gouarnamant Myanmar ; un degemenner anezhañ a lavaras e oa-hi en he frankiz <q>&nbsp;abalamour ma 'z omp sur e c'hallomp fiziout an eil en egile&nbsp;</q>. An Itron a zisklêrias e oa "tarzh un deiz nevez evit ar vro". D'an 30 a viz Mae 2003 avat, e-kerzh un abadenn damheñvel ouzh hini argadeg 1996, un engroez broudet gant ar Gouarnamant a arsailhas hec'h ambroug e kêriadenn Tabayin (ဒီပဲယင်း) en Norzh, ha kalz eus hec'h aduidi a voe lazhet pe c'hloazet<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20070614185341/http://www.aseanmp.org/resources/Depayin%20Massacre.pdf ''The Depayin Massacre 2 Years On, Justice Denied''], ''ASEAN Inter-Parliamentary Myanmar Caucus'', 30/05/2005. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>{{,}}<ref>{{en}} [https://www.irrawaddy.com/news/burma/a-decade-later-victims-still-seeking-depayin-massacre-justice.html ''A Decade Later, Victims Still Seeking Depayin Massacre Justice''], ''The Irrawaddy'', 21/05/2013. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>.<br> A-drugarez d'he bleiner e c'hallas Aung San Suu Kyi kemer an tec'h, met harzet e voe p'edo nes da Ye-U, ur 15 [[kilometr]] bennak er Biz da Dabayin<ref>[https://www.google.com/maps/place/22%C2%B045'50.0%22N+95%C2%B025'33.0%22E/@22.7094263,95.4399092,13z/data=!4m4!3m3!8m2!3d22.763889!4d95.425833?hl=en&entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDQyOS4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D Kartenn].</ref>, ha kaset da Insein, toull-bac'h ar juntenn e Yangon<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20070623182456/http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/3119038.stm ''Suu Kyi has 'major' operation''], ''BBC News'', 19/09/2003. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Strollad-labour ABU war ar bac'hadur tidel en devoa embannet e 2004 un ali (''Opinion N<small>o</small>. 9/2004'') ma tisklêrie e oa bac'hadur Aung San Suu Kyi unan tidel hag enebek da vellad 9 [[Disklêriadur hollvedel gwirioù mab-den]], ha goulenn groñs a reas ma vefe-hi lakaet en he frankiz gant pennadurezhioù Myanmar, a zianavezas ar goulenn. E rannbennad 9 an ali-se e lenner e respontas Gouarnamant Myanmar ne oa ket bet harzet Aung San Suu Kyi, e bac'hadur diarbenn hepken e oa bet lakaet, evit he surentez dezhi a-c'houde argadeg an 30 a viz Mae 2003 ; ouzhpenn da se e lavaras ar Gouarnamant en devefe gellet sevel prosez outi dre lezenn ar vro, met gwell e oa bet gantañ bout hael hag he gwareziñ evit he mad dezhi (§12)<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20130429062858/http://www1.umn.edu/humanrts/wgad/9-2004.html ''Daw Aung San Suu Kyi v. Myanmar''], ''U.N. Working Group on Arbitrary Detention'', U.N. Doc. E/CN.4/2005/6/Add.1 at 47 (2004). <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Etredaou e voe disoc'h emell ABU ; an diplomat [[malaysia]]n Razali bin Ismail, e gannad a-ratozh da Vyanmar, a gejas ouzh Aung San Suu Kyi met dilezel e garg a eure e [[2006]], evit un darn abalamour ma oa bet nac'het meur a wezh outañ lakaat troad e Myanmar<ref>{{en}} [https://reliefweb.int/report/myanmar/annan-pays-tribute-un-envoy-myanmar-upon-his-resignation ''Annan pays tribute to UN envoy in Myanmar upon his resignation''], ''Reliefweb'', 09/01/2006. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. E miz Mae 2006, an diplomat [[nigeria]]n Ibrahim Gambari, anezhañ eilsekretour meur rann ABU an Aferioù Politikel, a gejas ouzh Aung San Suu Kyi, na oa ket bet gwelet gant ur pennadurezh estren abaoe [[2004]]<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20060528170633/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=18557&Cr=Myanmar&Cr1= ''After meeting Aung San Suu Kyi, UN envoy leaves Myanmar''], ABU, 28/05/2006. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref> ; pelloc'h er bloaz e kejas outi arre<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20090114034450/http://www.radio-canada.ca/nouvelles/International/2006/11/11/010-emissaire-suukyi.shtml ''Rare visite''], CBC/Radio-Canada, 11/11/2006. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 2 a viz Here [[2007]] e tistroas Ibrahim Gambari da Vyanmar da gomz gant an Itron goude en devout kejet ouzh Than Shwe hag izili all ar juntenn<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20080310154920/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=24129 ''UN envoy meets with Burma's top general to discuss 'current situation'''], UN Nexs Centre, 02/10/2007. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 18 a viz Genver 2007, an ''New Light of Myanmar'' ("Gouloù Nevez Myanmar", kazetenn ar Gouarnamant) a embannas ur pennad ma tamalle penn Polis Myanmar fuadur an telloù da Aung San Suu Kyi war zigarez m'he devoa dispignet arc'hant he Friz Nobel en diavaez eus ar vro. Kement-se a c'hoarvezas goude ma oa bet dislavaret un diviz digant ABU, skoret gant SUA, a lakae Myanmar d'ur goudrouz d'ar surentez etrebroadel : enebiezh [[Sina]], [[Rusia]] ha [[Suafrika]] a oa bet pennabeg an torridigezh<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20090417044209/http://www.nytimes.com/2007/01/19/world/asia/19myanmar.html ''Burmese Daily at Odds With Democracy Advocate''], ''The New York Times'', 19/01/2007. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. E miz Du 2007, krak goude ur weladenn gant Ibrahim Gambari, chadennoù [[skingomz]] ha [[skinwel]] ar Stad a gemennas e kejfe Aung San Suu Kyi ouzh hec'h aduidi e KBD a-gevret gant unan eus maodierned ar Gouarnamant. Kadarnaat ar bedadenn a reas KBD, met dister e voe disoc'h an abadenn<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20071109163856/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/7085292.stm ''Suu Kyi ready to talk to generals''], ''BBC News'', 08/11/2007. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 3 a viz Mae [[2009]], Sekretour meur ABU, ar [[Sukorea]]d [[Ban Ki-moon]], ac'h eas da Vyanmar evit broudañ ar juntenn da zivac'hañ Aun San Suu Kyi hag evit lakaat un adreizh demokratel e pleustr. Pa guitaas ar vro e lavaras bout dipitet-bras gant e weladenn, p'en devoa nac'het Than Shwe e lezel da welet an Itron en abeg d'ar prosez a oa o ren<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20090714054213/http://www.thejakartapost.com/news/2009/07/05/un-chief-leaves-myanmar-039disappointed039-with-junta.html ''UN chief leaves Myanmar 'disappointed' with junta''], ''The Jakarta Post'', 07/05/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. === Manifestadegoù e 2007 === D'an 19 a viz Eost 2007, e deroù an Emsavadeg Safron (15/08/2007 – 26/09/) e krogas [[manac'h|menec'h]] voudaat da gas manifestadegoù a-c'houde ur c'hresk bras war priz an [[tireoul]], ha bemdez e rejont daoust da c'hourdrouz ur moustrerezh milour<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20180415124806/https://www.ctvnews.ca/monks-put-myanmar-junta-in-tight-spot-1.257239 ''Monks put Myanmar junta in tight spot''], CTV News / Associated Press, 21/09/2007. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 22 a viz Gwengolo 2007, hag hi rediet da chom er gêr c'hoazh, Aung San Suu Kyi ac'h eas d'em ziskouez e-pad berr amzer dirak kloued hec'h annez evit degemer [[bennozh]]ioù digant ur {{formatnum:1000}} manac'h bennak a oa o kerzhet da zifenn gwirioù mab-den — souezhus eo e oant bet lezet da dremen gant ar warded armet a sparle an hent d'an ti-se<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20180415190537/https://www.commondreams.org/news/2007/09/22/democracy-icon-aung-san-suu-kyi-greets-myanmar-monks ''Democracy Icon Aung San Suu Kyi Greets Myanmar Monks''], ''Agence France-Presse'', 22/09/2007. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. === Emsiladur e 2009 === [[File:Jim Webb with Aung San Suu Kyi.jpg|thumb|Jim Webb gant Aung San Suu Kyi e 2009.]] D'an 3 a viz Mae 2009, ar Stadunanad John Yettaw ([[1955]]-2021) a neuñvias a-dreuz Lenn Inya e Yangon da vont da annez Aung San Suu Kyi ; harzet e voe war e zistro, tri devezh diwezhatoc'h<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20170802172623/http://www.nytimes.com/2009/05/08/world/asia/08myanmar.html ''U.S. Man Held After Swim to Burmese Nobel Peace Laureate's Home''], ''The New York Times'', 07/05/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. E-kerzh ar prosez ma voe tamallet dezhañ en devout klasket terriñ rediezh an Itron e lavaras bout bet broudet gant un [[hunvre]] a-berzh [[Doue]] da gemenn d'ar Priz Nobel e oa ur bagad [[sponterezh|sponterien]] o klask he muntrañ<ref>{{en}} [https://edition.cnn.com/2009/WORLD/asiapcf/05/27/myanmar.suu.kyi.trial/index.html?iref=nextin ''American: God asked me to protect Suu Kyi''], ''CNN'', 27/05/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 13 a viz Mae e voe harzet Aung San Suu Kyi adarre war zigarez he devoe-hi torret ar rediezh, peogwir he devoa aotreet J. Yettaw da chom da ziskuizhañ en he zi e-pad daou zevezh a-raok ma klaskfe an Amerikan neuial en-dro da zistreiñ d'ar gêr ; dreist kement-se e voe tamallet dezhi lakaat Myanmar nec'het ha disfontañ darempredoù ar Stad gant ar C'hornôg. Kaset da Insein e voe an Itron, ma voe darbet dezhi bout bac'het e-pad 5 bloavezh en he unan en abeg d'an emsilerezh. D'an 18 a viz Mae e voe boulc'het he frosez ha hini he div matezh ; un nebeud aduidi em vodas dirak al lez-varn, ha manifestadegoù a voe dirak kannatioù Myanmar er bed a-bezh<ref>{{en}} [https://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8054643.stm ''Burma's Aung San Suu Kyi on trial''], ''BBC News'', 18/05/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>{{,}}<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20090703205908/http://www.ft.com/cms/s/0/8e95cfc2-440c-11de-a9be-00144feabdc0.html ''Burma opposition leader on trial''], ''Financial Times'', 19/05/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Berzet e voe ouzh diplomated ha kazetennereien bout er prosez, met diplomated eus Rusia, [[Singapour]] ha [[Thailand]] a voe aotreet da gejañ ouzh Aung San Suu Kui<ref>{{en}} [https://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8058804.stm ''Suu Kyi 'composed' at Burma trial''], ''BBC News'', 20/05/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. An Itron a lavaras bout digablus<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20090521131958/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/asia/article6312579.ece ''Lawyers for Aung San Suu Kyi protest innocence as trial begins''], ''Times OnLine'', 19/05/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Un test hepken diwar pevar a voe aotreet da zifenn an damalladez, padal e voe lezet an tamaller da c'hervel 14 test<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20090810221511/http://www.irrawaddy.org/article.php?art_id=15892 ''Court Rejects Two Suu Kyi Defense Witnesses''], ''The Irrawady'', 09/06/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Hervez ur vammenn meneget gant ''Asia News'' e Singapour e oa ar juntenn e-sell da vac'hañ Aug San Suu Kyi en ur bon milourel e bannlev Yangon<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20090630220716/http://www.asianews.it/index.php?l=en&art=15461 ''Aung San Suu Kuy to be put under detention''], ''Asia News''n 06/09/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Diwezhatoc'h e tisklêrias penn ar Polis e oa John Yettaw ar c'habluz pennañ er prosez<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20090703073909/http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5gs16E0Y8T8w9Edy1yiDa2nXqxwkwD991MGGG0 ''Myanmar says American main culprit in Suu Kyi case''], ''Associated Press, 25/06/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. E toull-bac'h Insein e lidas Aung San Suu Kyi he 64{{vet}} gouel-bloaz<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20170305003229/https://www.theguardian.com/world/2009/jun/19/burma-aung-san-suu-kyi-birthday ''Aung San Suu Kyi celebrates 64th birthday with jail guards''], ''The Guardian, 19/06/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Ar bed a-bezh e voe kondaonet harzidigezh ha prosez Priz Nobel ar Peoc'h 1991, gant Ban Ki-moon, [[Kuzul Surentez ar Broadoù Unanet]]<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20090527081238/http://www.theage.com.au/world/un-calls-for-release-of-suu-kyi-20090523-bixx.html ''UN calls for release of Suu Kyi''], ''The Age'', 24/05/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>, Stadoù ar C'hornôg<ref>{{en}} [https://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8050545.stm ''Western outcry over Suu Kyi case''], ''BBC News'', 18/05/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>, hag [[Azia]]<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20130522025537/http://www.radioaustralia.net.au/international/radio/onairhighlights/asian-leaders-call-for-release-of-aung-san-suu-kyi ''Asian leaders call for release of Aung San Suu Kyi''], ''Radio Australia'', 15/05/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref> koulz ha [[Kevredigezh Broadoù Gevred Azia]] (ASEAN) — Myanmar o vout un ezel anezhi<ref>{{en}} [https://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8057865.stm ''Asian leaders condemn Burma trial''], ''BBC News'', 19/05/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'e dro e kondaonas Gouarnamant Myanmar ar gondaonidigezh-se, dre zisklêriañ e loc'he "un hengoun diyac'h"<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20090528094537/http://news.xinhuanet.com/english/2009-05/24/content_11428592.htm ''Myanmar protests ASEAN alternate chairman statement on Aung San Suu Kyi''], ''Xinhua News Agency'' (Sina), 24/05/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref> hag ec'h abegas Thailand peogwir e vije oc'h emellout en aferioù diabarzh Myanmar<ref>{{en}} [https://www.bangkokpost.com/world ''Burma lashes out at Thailand over Suu Kyi''], ''Bangkok Post'', 25/05/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Ar gazetenn ''New Light of Myanmar'' a venegas Maodiern an Aferioù Estren o lavaret e oa an abadenn <q>&nbsp;bitellet evit kreñvaat ar gwask etrebroadel war Vyanmar, gant elfennoù diabarzh ha diavaez a zo enep ar Gouarnamant ha na vennont ket gwelet kemmadennoù yaus e politikerezhioù ar broioù-se e-keñver Myanmar&nbsp;</q>. Ur c'habalerezh etrebroadel a voe loc'het evit ma vefe divac'het Aung San Suu Kyi<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20090707140704/http://www.fbppn.net/ ''The Last Big Push!''], ''Free Burma's Political Prisoners Now!'', 07/07/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>, ar pezh a lakaas Ban Ki-moon da vont da Vyanmar evit kevraouiñ adarre, hogen hioll e c'houlennoù a voe distaolet gant Than Shwe<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20090706090031/http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1908720,00.html ''Ban Ki-Moon Leaves Burma Disappointed''], ''Time'', 05/07/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 11 a viz Eost 2009 e voe echuet ar prosez, hag Aung San Suu Kyi a voe kondaonet da 3 bloavezh bac'h ha labour ret, met troet e voe an devarn gant ar juntenn e 18 mizvezh ouzhpenn a rediezh da chom er gêr<ref>{{en}} [https://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8194596.stm ''Burma court finds Suu Kyi guilty',]. ''BBC News'', 11/08/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref> ; [[alvokad]]ed an Itron a zisklêrias e taolfent engalv eus an disentez<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20170305002955/https://www.theguardian.com/world/2009/aug/12/aung-san-suu-kyi-lawyers ''Lawyers to appeal against Aung San Suu Kyi sentence''], ''The Guardian'', 12/08/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'ar 14 a viz Eost, ar [[sened]]our stadunanat Jim Webb a gejas e Myanmar ouzh ar jeneral Than Shwe kent kejañ ouzh Aung San Suu Kyi ; e-kerzh ar chomadenn e kevraouas divac'hañ ha dazbroañ John Yettaw<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20180415125039/https://www.mercurynews.com/2009/08/15/senator-wins-release-of-us-prisoner-in-myanmar/ ''Senator wins release of US prisoner in Myanmar''], ''Associated Press'', 15/08/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 18 a viz Eost, [[Prezidant Stadoù-Unanet Amerika]], [[Barack Obama]], a c'houlennas digant juntenn Myanmar lakaat an holl brizonidi bolitikel en o frankiz, Aung San Suu Kyi en o zouez<ref>{{en}} [https://timesofindia.indiatimes.com/world/us/Obama-appeals-to-Myanmar-junta-to-release-Aung-San-Suu-Kyi/articleshow/4905706.cms ''Obama appeals to Myanmar junta to release Aung San Suu Kyi''], ''The Times of India'', 18/08/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Pa voe an engalv el lez-varn e lavaras Aug San Suu Kyi e oa direizh an disentez, met distaolet e voe an engalv d'an 2 a viz Here 2009. Petra bennak man anzavas al lez e oa torret Bonreizh [[1974]] ma oa bet barnet ar Priz Nobel diwarni e tisklêrias ivez e oa gwiriek c'hoazh al lezenn a-zivout gwareziñ ar Stad a oa bet embannet e 1975 hag he devoa he bac'het er gêr. E gwirionez, ar devarn a vire outi a gemer perzh en dilennadegoù a oa bet lakaet e 2010 – ar re gentañ en ur ober 20 vloaz. An alvokad a lavaras e vefe taolet un eil engalv a-barzh 60 deiz<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20101013225949/http://www.guardian.co.uk/world/2009/oct/02/aung-san-suu-kyi-appeal ''Burmese court rejects appeal against Aung San Suu Kyi house arrest''], ''Associated Press'', 02/10/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. === Skor etrebroadel evit an divac'hañ === [[File:Burmeseireland.jpg|thumb|Lid gouel-bloaz Aung San Suu Kyi e Baile Átha Cliath e 2009.]] [[File:Aung San Suu Kyi greeting supporters from Bago State.jpg|thumb|Aung San Suu Kyi o saludiñ aduidi e Stad Bago e 2011.]] [[File:DASSK Europe conference.JPG|thumb|''Daw'' Aung San Suu Kyi o prezegenniñ e London e-kerzh un droiad en Europa e 2012.]] [[File:Remise du Prix Sakharov à Aung San Suu Kyi Strasbourg 22 octobre 2013-14.jpg|thumb|[[Martin Schulz]] o reiñ ar Priz Sakharov d'an Itron e [[Parlamant Europa]] e 2013.]] Meur a Stad a savas a-du gant Aung San Suu Kyi en [[Aostralia]], Europa, [[Filipinez]], India<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20110430035952/http://timesofindia.indiatimes.com/India/MPs_to_Suu_Kyi_You_are_the_real_PM_of_Burma/rssarticleshow/2118431.cms ''MPs to Suu Kyi: You are the real PM of Myanmar''], ''The Times of India'', 13/06/2007. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>, [[Israel]]<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20161220145818/http://www.mfa.gov.il/MFA/About+the+Ministry/MFA+Spokesman/2009/Press+releases/Israel_calls_Myanmar_government_release_Suu_Kyi ''Israel calls on Myanmar government to release Suu Kyi''], משרד החוץ / Maodiernezh an Aferioù Estren, 08/11/2011 . <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>, Japan<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20040606000306/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/3009014.stm ''Japan calls for Suu Kyi release''], ''BBC News'', 24/06/2003. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>, Norzhamerika<ref>{{en}} [https://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/7149277.stm ''US House honours Burma's Suu Kyi''], ''BBC News'', 18/12/2007. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>, Suamerika ha Sukorea, nes komz eus tremen 50 ez-penn-Stad<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20071011144042/http://mwcnews.net/content/view/14517%26Itemid%3D1 ''Leaders demand Suu Kyi's release''], MWC News, 15/05/2007. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. E miz Kerzu 2007, [[Ti Dileuridi ar Stadoù-Unanet]] a vouezhias a-unvouezh evit dereiñ Medalenn [[aour]] [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet]] da Aung San Suu Kyi, heuliet gant ar [[Sened ar Stadoù-Unanet|Sened]] d'ar 25 a viz Ebrel 2008<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20170305002351/https://www.theguardian.com/world/2008/apr/25/usa.burma ''Burmese detainee receives US honour''], ''[[The Guardian]]'', 25/04/2008. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref> ; d'ar 6 a viz Mae 2008, ar prezidant [[George Walker Bush|George W. Bush]] a sinas al lezenn hag a zeroe ar vedalenn da Aung San Suu Kyi. Amezeien Myanmar en ASEAN a abegas ivez da vac'hidigezh an Itron, dreist-holl Filipinez<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20070929134606/http://archive.gulfnews.com/articles/07/05/30/10128726.html ''Myanmar urged to release peace activist Suu Kyi''], ''Gulf News'', 30/05/2007. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>, [[Indonezia]]<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20090820090752/http://www.mizzima.com/news/regional/2272-us-indonesia-call-for-suu-kyis-release.html ''U.S., Indonesia call for Suu Kyi's release''], ''Mizzima'', 09/06/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>, Singapour<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20090630220708/http://www.channelnewsasia.com/stories/singaporelocalnews/view/350363/1/.html ''S'pore disappointed with extension of Aung San Suu Kyi's detention''], ''Channel NewsAsia'', 27/05/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref> ha Thailand<ref>{{en}} [http://www.bangkokpost.com/news/asia/144268/burma-lashes-out-at-thailand-over-suu-kyi ''Burma lashes out at Thailand over Suu Kyi''], ''Bangkok Post'', 25/05/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. E miz Mae 2003 e lavaras Pennmaodiern Malaysia e c'hellje Myanmar bout skarzhet eus ASEAN mar kendalc'hje da zianavezout ar galvadennoù da lakaat Aung San Suu Kyi en he frankiz<ref>{{en}} [https://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/3081557.stm ''Burma 'faces Asean expulsion''], ''BBC News'', 20/07/2003. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Stadoù en diavaez eus ASEAN a vroudas Myanmar ivez : [[Bangladesh]]<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20090630212749/http://www.thedailystar.net/2006/06/19/d6061901128.htm ''432 eminent citizens for Suu Kyi's freedom''], ''The Daily Star'', 19/06/2006. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>, [[Maldivez]]<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20090630111657/http://www.maldiveschronicle.com/president-nasheed-calls-immediate-release/ ''President Nasheed calls for immediate release of Aung San Suu Kyi''], ''Maldives Chronicle'', 12/02/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref> ha Suafrika<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20090523104014/http://www.mg.co.za/article/2009-05-22-sa-calls-for-immediate-release-of-aung-san-suu-kyi ''SA calls for immediate release of Aung San Suu Kyi''], ''Mail & Guardian'', 22/05/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Daoust da gement-se holl ne voe ket divac'het Aung San Suu Kyi ha ne voe ket bannet Myanmar eus ASEAN — e penn an aozadur e voe e [[2014]], zoken<ref>{{en}} [https://asean.org/category/chairmanship/ ''ASEAN Chairmanship Over the Years''], ASEAN, 2026. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref> — met skarzhet e voe a-c'houde taol-Stad 2021, met e 2026 e klaskas gouarnamant Thailand he degemer en ASEAN en-dro<ref>{{en}} [https://thediplomat.com/2026/02/thailand-wants-to-bring-myanmar-back-into-asean-foreign-minister-says/ ''Thailand Wants to Bring Myanmar Back Into ASEAN, Foreign Minister Says''], ''The Diplomat'', 19/02/2026. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. ABU a c'houlennas groñs digant Myanmar ma trofe d'ur adunvanadur broadel ebarzhus, d'an demokratelezh, ha da zoujañ da wirioù mab-den<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20120504231023/http://www.narinjara.com/details.asp?id=1282 ''UN Secretary Repeats Call for Release of Daw Aung San Suu Kyi''], ''Narinjara'', 27/05/2007]. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. E miz Kerzu 2008 ec'h embannas ur ratozhiad a gondaone stad gwirioù mab-den e Myanmar hag a c'houlenne ma vefe divac'het Aung San Suu Kyi (80 Stad a savas a-du, 25 a savas a-enep ha 45 a chomas neptu, eleze 53,33% a-du hepken)<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20110430013412/http://www.taipeitimes.com/News/world/archives/2008/12/26/2003432089 ''UN General Assembly condemns Myanmar''], ''Taipei Times'', 26/12/2008. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Stadoù all evel Sina ha Rusia zo gouzañvusoc'h e-keñver Myanmar, pa 'z eo gwell dezho kenlabourat gant ar juntenn war an dachenn armerzhel, hogen Indonezia a vroudas India ha Sina da bouezañ war Vyanmar evit ma vefe degaset adreizhoù<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20090617085139/http://www.thejakartapost.com/news/2009/06/13/ri-woos-india-china-over-suu-kyi.html ''RI woos India, China over Suu Kyi''], ''Jakarta Post'', 13/06/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. E Thailand avat, ar Pennmaodiern a gavas abeg er c'hementad a skor a oa da Briz Nobel ar Peoc'h 1991 pa lavaras : <q>&nbsp;Europa a implij Aung San Suu Kyi evel ur benveg. Tu zo da gaout kendivizout don gant Myanmar pa n'int ket liammet ouzh Aung San Suu Kyi.&nbsp;</q><ref>[https://web.archive.org/web/20130816070530/http://www.nasdaq.com/aspxcontent/NewsStory.aspx?cpath=20080825%2FACQDJON200808250616DOWJONESDJONLINE000120.htm&&mypage=newsheadlines&title=Thai%20PM%20Says%20West%20Uses%20Myanmar ''Thai PM says West uses Myanmar''], ''NASDAQ'', 25/08/2008. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. En enep da izili arall ASEAN, [[Viêt Nam]] na skoras ket Aung San Suu Kyi<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20110428062456/http://en.vietnamplus.vn/Home/Vietnam-supports-Myanmars-efforts-for-reconciliation/20098/1660.vnplus ''Vietnam supports Myanmar's efforts for reconciliation''], ''Vietnam+'', 14/08/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref> ; ar gazetenn''Việt Nam News'', perc'hennet gant ar Stad, a embannas e 2009 ne gave Viêt Nam abeg ebet e diviz Myanmar da vac'hañ an Itron en he zi e-pad 18 mizvezh (ar pezh a vire ''de facto'' outi a gemer perzh e dilennadegoù ar bloaz 2010) rak un afer diabarzh e oa he frosez. A-zargemm diouzh izili arall ASEAN c'hoazh, Viêt Nam a zisklêrias he devoa atav skoazellet Myanmar, gant ar spi ma kendalc'hfe da lakaat he "sturfollenn etrezek an demokratelezh" e pleustr<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20110430054520/http://www.abitsu.org/?p=5390 ''Vietnam: Suu Kyi verdict 'internal' matter for Myanmar''], ''ABITSU'', 13/08/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Loreidi Priz Nobel ar Peoc'h : Mairead Corrigan (1976), Betty Williams (1976), Adolfo Pérez Esquivel (1980), Desmond Mpilo Tutu (1984), Elie Wiesel (1986), Tenzin Gyatso (1989), Rigoberta Menchú Tum (1992), Jody Williams (1997), Jimmy Carter (2003), Shirin Ebadi (2003) ha Barack Obama (2009) a c'houlennas digant renerien Myanmar ma divac'hfent Aung San Suu Kyi <q>&nbsp;evit sevel aozioù rekis ur c'hendiviz gwirion etre Daw Aung San Suu Kyi hag an holl gevrennoù ha strolladoù kenelel a zo perzhidi evit ma vefe staliet un adunvanadur broadel ebarzhus gant skor didro ar Broadoù Unanet &nbsp;</q><ref name = "BC"/>. Lod eus arc'hant ar Priz Nobel a sikouras da baeañ yalc'hadoù da studierien eus Myanmar dre an aozadur a garitez ''Prospect Burma'' e London<ref>{{en}} [https://www.prospectburma.org/ ''Prospect Burma'']. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>{{,}}<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20211201144248/https://prospectburma.org/popup/pb-faq/], ''Prospect Burma FAQ''. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Kent dilennadegoù 2010 e Myanmar e voe degemennet e c'hellje an Itron bout divac'het "evit ma c'hellfe aozañ he strollad"<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20130908074459/http://www.theguardian.com/world/2009/nov/09/aung-san-suu-kyi-release ''Burma claims it will release Aung San Suu Kyi''], ''The Guardian'', 09/11/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>, hogen divac'het ne voe ket, ha berzet e voe outi emstrivañ<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20100109130810/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/burmamyanmar/6931974/Burma-announces-elections--but-not-for-Aung-San-Suu-Kyi.html ''Burma announces elections – but not for Aung San Suu Kyi''], ''The Telegraph'', 04/01/2010. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. SUA a c'hoanagas ma vefe dilennadegoù reizh un arouez eus youl Myanmar da vont war-du an demokratelezh<ref name="RT">{{en}} [http://arquivo.pt/wayback/20091007162355/http%3A//www%2Eatimes%2Ecom/atimes/Southeast_Asia/KI30Ae01%2Ehtml ''US takes a radical turn on Myanmar''], ''Asia Times'', 30/09/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Gouarnamant Japan, renet gant [[Yukio Hatoyama|Hatoyama Yukio]], en devoa dispignet 2,8 milmilion a [[yen]]où e 2008, a c'hrataas e vefe muioc'h a skoazell c'hoazh mar bije divac'het Aung San Suu Kyi e koulz evit emstrivañ<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20100817070038/http://www.mizzima.com/news/election-2010/4246-junta-designed-poll-date-to-keep-suu-kyi-at-bay.html ''Junta designed poll date ‘to keep Suu Kyi at bay’ ''], ''Mizzima'', 10/11/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. En ul lizher da Aung San Suu Kyi, [[Gordon Brown]] a c'houzavas Myanmar a-zivout heuliadoù dilennadegoù diwirion, pa vije <q>&nbsp;kondaonet Myanmar da vuioc'h a vloavezhioù a zigenvez diplomatek hag a sac'hadur armerzhel&nbsp;</q><ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20100115195454/http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8434326.stm ''Brown pledges support to Suu Kyi''], ''BBC News'', 30/12/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Kent dilennadegoù 2010 e voe aotreet Aung San Suu Kyi da gejañ ouzh pennadurezhioù KBD e Ti ar Stad, hogen dindan evezh strizh<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20101202020403/http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8415384.stm ''Burma's Suu Kyi meets senior members of her NLD party''], ''BBC News'', 16/12/2009. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. === Divac'hadenn e 2010 === [[File:Aung San Suu Kyi speaking to supporters at National League for Democracy (NLD) headquarter.jpg|thumb|Aung San Suu Kyi o prezezgenniñ goude he divac'hadenn.]] [[File:Secretary Clinton Meets Daw Aung San Suu Kyi for Dinner (6437451337).jpg|thumb|Aung San Suu Kyi gant H. Clinton e Yangon e miz Kerzu December 2011.]] D'an 13 a viz Du 2010 da noz e voe lakaet Aung San Suu Kyi en he frankiz, evel ma oa bet divizet e prosez miz Eost 2009<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20101114044729/http://english.aljazeera.net/news/asia-pacific/2010/11/20101113105340355661.html ''Myanmar's Aung San Suu Kyi released''], ''Al Jazeera'', 13/11/2010. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>, c'hwec'h sizhun goude dilennadegoù hollek a oa bet abeget dre ar bed a-bezh ; e-pad 15 vloaz e oa bet bac'het en ur ober 21 bloaz<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20101117151137/http://uk.news.yahoo.com/5/20101113/twl-aung-san-suu-kyi-freed-from-house-ar-3fd0ae9.html ''Burma's pro-democracy leader Aung San Suu Kyi, under house arrest for seven years, has been freed by the country's military rulers''], ''Sky News'', 13/11/2010. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Ar gazetenn ''New Light of Myanmar'' a embannas e oa bet pardonet goude bout bet "dereat" a-hed he c'hastiz, met hervez ''The New York Times'' e oa bet divac'het evit mestroniañ gwelloc'h hec'h aduidi da heul an dilennadegoù<ref>{{en}} [https://eu.theledger.com/story/news/2010/11/15/myanmar-dissident-calls-for-change/26396166007/ ''Myanmar Dissident Calls for Change''], ''The New York Times'', 14/11/2010. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. He mab Kim Aris a voe aotreet d'he gwelet, ar wezh kentañ en ur ober dek vloaz<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20120125113753/http://www.independent.co.uk/news/world/asia/suu-kyi-and-son-reunited-after-10year-separation-2142108.html ''Suu Kyi and son reunited after 10-year separation''], ''The Independent'', 24/11/2010. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. A-hed ar bloaz 2011 e voe emzivizoù etre an Itron ha Gouarnamant Myanmar, ar pezh a gasas da zivac'hadur 10% eus ar brizonidi bolitikel ha da lezennekadur ar [[sindikad]]où<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20111118214652/http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-15269259 ''Burma frees dozens of political prisoners''], ''BBC News'', 12/10/2011. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>{{,}}<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20111118122129/http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-15303968 ''Burma law to allow labour unions and strikes''], ''BBC News'', 14/10/2011. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. E miz Du 2011 e kemennas KBD e vefe marilhet en-dro evel strollad politikel evit emstrivañ e 45 dilennadeg darnel a oa rekis da heul anvadur dilennidi er Parlamant da bostoù er Gouarnamant<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20111119002541/http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-15787605 ''Suu Kyi's NLD democracy party to rejoin Burma politics''], ''BBC News'', 18/11/2011. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Goude an disentez-se, Aung San Suu Kyi a gendivizas gant Barack Obama dre [[pellgomz|bellgomz]], ha raktreset e voe ma yafe [[Hillary Clinton]] da Vyanmar, ar pezh a zisplijas un tamm da Sina<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20130728020152/http://www.washingtonpost.com/world/national-security/us-sees-burma-reforms-as-strategic-opening-to-support-democracy/2011/11/18/gIQA22gwZN_story_1.html ''U.S. sees Burma reforms as strategic opening to support democracy''], ''The Washington Post'', 19/11/ 2011. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref> ; d'ar 1{{añ}} a viz Kerzu e kejas an div vaouez an eil ouzh eben en annez un diplomat stadunanat e Yangon<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20111201172242/http://www.nytimes.com/2011/12/02/world/asia/us-will-relax-curbs-on-aid-to-myanmar.html ''Will Relax Some Curbs on Aid to Myanmar''], ''The New York Times'',01/12/2011. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 21 a viz Kerzu 2011, Pennmaodiernez Thailand a gejas ouzh Aung San Suu Kyi e Yangon evit he skorañ en dilennadegoù da zont<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20260427230443/https://mgronline.com/general/detail/9540000162276 ''PM Yingluck backs Suu Kyi in landmark Myanmar talks''], ''Agence France-Presse'', 21/12/2011. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. === Dilennadegoù darnel 2012=== [[File:Suu-kyi-gives-speech-in-khawmu.jpg|thumb|Aung San Suu Kyi e-kerzh he c'habalerezh, 22 a viz Meurzh 2012.]] E miz Kerzu 2011 e voe anv a Aung San Suu Kyi oc'h emstrivañ en un dilennadeg darnel da gaout ur gador evit pastell-vro Kawhmu<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20130617095643/http://www.mmtimes.com/2011/news/605/news3160510.html ''Daw Aung San Suu Kyi eyes Kawhmu seat''], ''The Myanmar Times'', 12/12/2011. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>, ar pezh a eure<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20120118174259/http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-16606608 ''Aung San Suu Kyi registers for Burma election run''], ''BBC News'', 18/01/2012. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. En ur brezegenn ofisiel skignet d'ar 14 a viz Meurzh 2012 gant MRTV, ur chadenn skinwel perc'hennet gant ar Stad, e c'houlennas ma vefe adreizhet Bonreizh 2008 Myanmar, ma vefe dilamet lezennoù strishaus, ma vefe gwarezet gwirioù demokratel ar bobl ha ma vefe staliet ur justis dizalc'h diouzh ar Gouarnamant<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20120315003556/http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-17363329 ''Burma's Aung San Suu Kyi makes landmark campaign speech''], ''BBC News'', 14/02/2012. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. War ar [[kenrouedad|genrouedad]] e voe lakaet ar brezegenn e derc'hent an deiz ma voe skignet<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20120314141429/http://irrawaddy.org/article.php?art_id=23204 ''Suu Kyi's Speech Leaked on Internet Before Broadcast''], ''The Irrawaddy'', 13/03/2012. <small>. Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref> ; ur rannbennad anezhi, a rae meneg eus ar moustrerezh kaset gant arme Myanmar, a oa bet dilamet gant ar pennadurezhioù<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20120315011133/http://mizzima.com/news/inside-burma/6738-burmese-govt-censors-suu-kyis-campaign-speech.html ''Burmese gov't censors Suu Kyi's campaign speech''], ''Mizzima'', 11/03/2012. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Aung San Suu Kyi a c'houlennas ivez ma vije eveshaet an dilennadegoù gant ar ''media'' etrebroadel en ur verkañ direizhderioù e listennoù ofisiel ar vouezherien, ma kaved tud varv ha ma ne gaved ket tud a c'hellfe mouezhiañ koulskoude<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20120314154319/http://irrawaddy.org/article.php?art_id=23175 ''Suu Kyi Warns Canadian FM of Voter List Problems''], ''The Irrawaddy'', 9/03/2012. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>{{,}}<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20120321093609/http://www.google.com/hostednews/ukpress/article/ALeqM5ghDxCYw0UlDzCnPQ4M7DGRtg8POg?docId=N1041441331491159890A ''Suu Kyi: media must monitor Burma''], ''UK Press Association'',11/03/2012. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 21 a viz Meurzh 2012 e lavaras an Itron e kendalc'hed da flodañ ha da derriñ al lezennoù, mui-ouzh-mui zoken<ref>{{en}} [https://www.rfa.org/english/news/myanmar/election-03212012170629.html ''Western Election Observers Invited''], ''Radio Free Asia'', 21/03/2012. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Pa voe goulennet outi hag-eñ e kemerje ur garg er Gouarnamant mar bije tro e respontas e ranke, dre ar Vonreizh, neb a yafe er Gouarnamant dilezel e garg er Parlamant, ha nedo ket o labouret ker start da vont er Parlamant evit goullonderiñ hec'h azezenn ken eeun ha tra<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20120310210942/https://www.reuters.com/article/2012/02/29/myanmar-suukyi-cabinet-idUSL2E8DT3G720120229 ''Myanmar's Suu Kyi says reforms could be reversed''], ''Reuters'', 29/02/2012. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. [[File:Barack Obama and Hillary Clinton at home of Aung San Suu Kyi.jpg|thumb|B. Obama ha H. Clinton gant Aung San Suu Kyi hag he skipailh e Yangon, 2012.]] D'ar 1{{añ}} a viz Ebrel 2012 ec'h embannas KBD he devoa gounezet Aung San Suu Kyi un azezenn er Parlamant en dilennadegpù darnel<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20161220163708/http://www.bbc.com/news/world-asia-17577620 ''Burma's Aung San Suu Kyi wins by-election: NLD party''], ''BBC News'', 01/04/2012. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. MRTV a gadarnaas an disoc'h : 43 azezenn diwar 45 evit KBD, da lavaret eo e oa Aung San Suu Kyi e penn an enebiezh er Parlamant<ref>{{my}} [https://www.youtube.com/watch?v=JO0jM7ymHE0 ''Winning NLD candidate list announced in state tv''], MRTV, 02/04/2012. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Pa oa dleet dezho kemer o c'harg d'an 23 a viz Ebrel, dilennidi KBD — Aung San Suu Kyi en o mesk – a lavaras ne c'hellent ket leañ abalamour da skrid al le end-eeun, pa rankfent touiñ e ''warezfent'' ar Vonreizh<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20120421091533/http://www.reuters.com/article/2012/04/20/us-myanmar-idUSBRE83J0AI20120420 ''Suu Kyi Myanmar parliament debut in doubt over oath stalemate''], ''Reuters'', 20/04/2012. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. War ''Radio Free Asia'', an Itron a zisklêrias ne nac'he ket an dilennidi kemer o c'harg, he c'hemer a rafent goude en devout leet, ha kemmañ ar bomm-se el le a oa ivez reizh e-keñver ar Vonreizh<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20151209024714/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-politics-idUSBRE83I0CF20120419/ ''Myanmar oath standoff puts Suu Kyi's MP debut in doubt], ''Reuters'', 19/04/2012. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Ne voe ket kemmet al le avat, hag holl zilennidi KBD a rankas leañ ha kemer o c'harg d'an 2 a viz Mae 2012<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20120508200205/http://latimesblogs.latimes.com/world_now/2012/05/burmas-aung-san-suu-kyi-takes-parliament-seat-making-history.html ''Aung San Suu Kyi makes history by taking Myanmar parliament seat''], ''Los Angeles Times'', 02/05/2012. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref> ; d'an 9 a viz Gouhere e voe Aug San Suu Kyi er Parlamant evel lezennourez, kentañ gwezh dezhi. Met ar juntenn he doa ar muianiver<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20120401154429/http://www.nytimes.com//2012/04/02/world/asia/myanmar-elections.html ''Democracy Advocate Elected to Myanmar's Parliament, Her Party Says''], ''The New York Times'', 01/04/2012. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. === Dilennadegoù hollek 2015 === [[File:Barack Obama and Aung San Suu Kyi September 2012.jpg|thumb|Aung San Suu Kyi ha [[Barack Obama]] en Ti Gwenn.]] [[File:Boris Johnson and Aung San Suu Kyi 2016.jpg|thumb|Aung San Suu Kyi ha Boris Johnson e London.]] D'ar 16 a viz Mezheven 2012 e c'hallas Aung San Suu Kyi distagañ he frezegenn en [[Oslo]] evit degemer Priz Nobel ar Peoc'h 1991<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20170629200229/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1991/kyi-lecture.html ''Aung San Suu Kyi - Nobel Lecture''], ''Nobelprize.org''. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>, hag e miz Gwengolo e tegemeras Medalenn aour Kendalc'h SUA, a oa bet deroet dezhi e 2008, p'edo bac'het en he zi. Ouzhpenn da se e kejas ouzh Barack Obama en [[Ti Gwenn]]. Da heul ar weladenn-se e voe dilamet prezidant Myanmar diwar listenn SUA ar c'hastizoù etrebroadel<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20120919200708/http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-19651683Burma's ''Burma's President Thein Sein off US sanctions list''], ''BBC News'', 19/09/2012. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'ar 6 a viz Gouhere 2012 ec'h embannas an Itron da-geñver Forom Armerzel ar Bed (FAB, ''World Economic Forum'' / WEF) e Davos e [[Suis]] e oa mennet da emstrivañ e dilennadegoù 2015 evit bout prezdantez Myanmar<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20130610082733/http://investvine.com/myanmars-suu-kyi-wants-to-run-for-president/ ''Suu Kyi wants to run for president''], ''Investvine'', 06/06/2013. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Hogen Bonreizh Myanmar, a voe douget e 2008, a vire outi a vout prezidantez en abeg ma oa intañvez ha mamm da estrenien — evit doare e oa bet skrivet an diferadenn-se a-ratozh-kaer evit mirout outi a vout dilennadus<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20130619030416/http://www.economist.com/news/asia/21579512-running-president-comes-risks-halo-slips ''Aung San Suu Kyi: The halo slips – Running for president comes with risks''], ''The Economist'', 15/06/2013. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Trec'h e voe ar C'hevre Broadel evit an Demokratelezh : 235 azezenn diwar 440 (53,4%) e Parlamant ar Bobl (ပြည်သူ့လွှတ်တော်, ''Pyithu Hluttaw'') ha 135 azezenn diwar 224 (60,3%) er Vodadenn Vroadel (အမျိုးသားလွှတ်တော်, ''Amyotha Hluttaw''), hag addilennet e voe Aung San Suu Kyi er Parlamant. Hervez ar Vonreizh e ranke KBD gounit 66,66% d'an nebeutañ eus an azezennoù en div gambr evit ma vefe an Itron prezidantez ar Stad, met a-raok an dilennadegoù e lavaras-hi e vefe ar galloud gwirion ganti mar befe trec'h KBD, eviti da vout lakaet a-gostez gant ar Vonreizh<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20151113070516/http://www.bbc.com/news/world-asia-34805806 ''Myanmar election: Suu Kyi's NLD wins landslide victory ''], ''BBC News'', 13/11/2015. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 30 a viz Meurzh 2016 e voe anvet da Vaodiernez Burev ar Prezidant , Maodiernez an Aferioù Estren, Maodiernezan Deskadurezh, ha Maodiernez an Tredan hag ar Gremm dindan ren ar prezidant Htin Kyaw<ref>A voe e karg adalek an 30/03/2016 betek an 21/03/2018.</ref>. Diwezhatoc'h e tilezas an Itron karg an Deskadurezh ha hini an Tredan, pa voe anvet da Guzulierez-Stad gant ar prezidant, ur garg bet krouet a-ratozh eviti ha par da Bennmaodiernez Myanmar. === Kuzulierez-Stad ha Maodiernez an Aferioù Estren(2016–2021) === [[File:The Prime Minister, Shri Narendra Modi receiving the State Counsellor of Myanmar, Aung San Suu Kyi, in Hyderabad House, New Delhi on January 24, 2018.jpg|thumb|Aung San Suu Kyi gant Narendra Modi e New Delhi, 24/01/2018.]] [[File:Sebastián Piñera and Aung San Suu Kyi at 33rd ASEAN Summit.jpg|thumb|Aung San Suu Kyi gant Sebastián Piñera, 14/11/2018.]] [[File:President Rodrigo Roa Duterte prepares to pose for a photo during the releasing of a Commemorative Stamp at the Taj Diplomatic Enclave Hotel.jpg|thumb|Aung San Suu Kyi gant Rodrigo Duterte ha Prayut Chan-o-cha, 25/01/2018]] Kerkent ha Kuzulierez-Stad, Aung San Suu Kyi a bedas he c'henseurted italian, Paolo Gentiloni, [[Kanada|kanadian]], Stéphane Dion, ha sinaat, Wang Yi (王毅) e miz Ebrel, hag ar Japanad Kishida Fumio (岸田文雄) e miz Mae evit termeniñ penaos gwellaat darempredoù diplomatel Myanmar gant o broioù. P'he devoa kemeret ar garg a Guzulierez-Stad, an Itron a ziskounaat ar studierien a oa bet harzet pa oant savet enep lezenn nevez an Deskadurezh e 2014. Embann a eure ivez e vefe staliet ur c'hengor a bledfe gant Stad Rahkine (ရခိုင်ပြည်နယ်, e kornôg ar vro), ma veze heskinet ar boblad Rohingya, hogen gwezh ebet ne ras ar Gouarnamant war-dro ar c'henstourmoù kenelek a rene er Stadoù Katchin (ကချင်ပြည်နယ်, e biz ar vro) ha Chan (ရှမ်းပြည်နယ်, e reter ar vro), ma voe miliadoù a dud o treuziñ an harzoù da glask repu e Sina ; ker gwazh e oa stad ar Rohingyaed e [[2017]] ma voe komzet eus gouennlazh sevenet gant ar Gouarnamant. Pa voe aterset Aung San Suu Kuy a-zivout kement-se e nac'has e vije nep skarzh kenelek e Myanmar<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20170331025116/https://www.theguardian.com/world/2017/mar/31/aung-san-suu-kyi-myanmars-great-hope-fails-to-live-up-to-expectations ''San Suu Kyi: Myanmar's great hope fails to live up to expectations''], ''The Guardian'', 20/03/2017. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>{{,}}<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20170408221316/http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-39510271 ''Myanmar: Aung San Suu Kyi exclusive interview''], BBC News, 05/04/2017. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Nac'het a reas ivez reiñ nep keodedadelezh d'ar Rohingyaed, o devefe kartennoù chom hepken<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20170411074959/http://www.latimes.com/world/la-fg-myanmar-rohingya-2017-story.html ''Myanmar's long-suffering Rohingya Muslims hoped that Aung San Suu Kyi would make them full citizens. They were wrong''], ''Los Angeles Times'', 09/04/2017. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Abeget eo bet an Itron en estrenvro, pa ne zeue ket a-benn da blaenaat kudennoù armerzhel ha kenelek Myanmar – dreist-holl hini ar Rohingyaed a-c'houde an emgannoù a c'hoarvezas e Stad Rahkine d'ar 25 a viz Eost 2017 etre arme Myanmar hag Arme ar Silvidigezh Rohingyaed an Arakan (ASRA ; ''Arakan Rohingya Salvation Army'', ARSA), pan ae ar frankiz embann war wanaat ha pa veze lakaet he doare da ren da vestronius, avelek ha distag diouzh ar beziadoù<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20171028215047/https://www.economist.com/news/asia/21730684-future-not-long-ago-deemed-bright-now-feels-bleak-world-getting-myanmar-wrong ''Is the world getting Myanmar wrong?''], ''The Economist'', 26/10/2017. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>{{,}}<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20180308214442/https://www.economist.com/news/asia/21738413-no-law-too-obscure-tool-silence-awkward-journalists-press-freedom-waning-myanmar ''Press freedom is waning in Myanmar''], ''The Economist'', 08/03/2018. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. ;COVID-19 E-pad ar [[bedreuziad COVID-19]] e Myanmar, Aung San Suu Kyi a oa kadoriadez ur C'hengor Broadel Kreiz a oa e gefridi kenurzhiañ respont ar Stad d'ar bandemiezh. Alies-kenañ e voe gwelet an Itron er skinwel, o vroudañ an dud d'em zerc'hel hervez ar c'hemennoù ofisiel evit derc'hel penn da skignadur ar c'hleñved, hogen ker kreizennet e oa ar Stad, ker bresk ar peoc'h e diabarzh ar vro ha ken gwan reizhiad an ospitalioù ma voe skort ar respont<ref>{{en}} [https://www.jogh.org/documents/issue202002/jogh-10-020374.htm ''COVID-19 in Myanmar: Spread, actions and opportunities for peace and stability''], ''Journal of Global Health'', 10/10/2020. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. ;Rohingyaed, enorioù ha Priz Nobel Abegadenn a savas a-enep Aung San Suu Kyi abalamour ma chome dilavar a-werso a-zivout stad ar boblad Rohingya<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20150524175308/http://www.aljazeera.com/indepth/opinion/2015/05/aung-san-suu-kyi-inexcusable-silence-150524085430576.html ''Aung San Suu Kyi's inexcusable silence''], ''Al Jazeera'', 24/05/2015. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. E 2012 he devoa disklêriet na c'houzout ha keodediz e oa ar Rohingyaed<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20140116002134/http://www.theguardian.com/global-development/video/2012/jun/22/rohingya-refugees-burma-bangladesh-video ''Rohingya refugees leave Burma to seek help in Bangladesh''], ''The Guardian'', 22/06/2012. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. E 2013 ne gondaonas ket ar feulster a-enep ar Rohingyaed, ha dislavaret a eure e oa bet heskinet muzulmiz Myanmar, o pouezañ war ar fed ma oa kenniñv en abeg d'un "aergelc'h a spont" degaset gant soñj ar bed a-bezh ez eo bras-meurbet galloud an islam, met kondaoniñ pep hatred a reas ivez<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20160415173748/http://www.bbc.com/news/world-asia-24651359 ''Suu Kyi blames Burma violence on 'climate of fear'''], ''BBC News''', 24/10/2013. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Goude bout bet aterset gant Mishal Husain, Aung San Suu Kyi a zikouezas bout broc'het abalamour ma oa muzulmat ar gazetennerez, peogwir he devoa lavaret honnezh e oa pep feulster a-enep ar Rohingyaed ; hervez ar c'hazetenner Peter Popham, ur gounid politikel a oa bet ar pennabeg da emzalc'h Aung San Suu Kiy<ref>Popham, 2016, p. 193.</ref>.<br> Koulskoude, lavaret he devoa ivez e klaske an adunvanadur en ur chom neptu peogwir e oa bet feulster a-berzh an daou du<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20121118034044/http://www.voanews.com/content/aung-san-suu-kyi-explains-silence-on-rohingyas/1546809.html ''Aung San Suu Kyi Explains Silence on Rohingyas''], ''Voice of America'', 15/11/2012. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>.<br> E miz Mae 2015, ar 14{{vet}} [[Dalai Lama|''dalai lama'']] Tenzin Gyatso a c'halvas a-glev d'an holl an Itron da strivañ startoc'h evit skoazellañ ar Rohingyaed e Myanmar, en ur lavaret en devoa he broudet div wezh c'hoazh ha n'he devoa graet netra<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20150602225608/http://www.bbc.com/news/world-asia-32925805 ''Dalai Lama presses Aung San Suu Kyi over Rohingya migrants'']| ''BBC News'', 28/05/2015. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>.<br> Bloaz goude, Aung San Suu Kyi a c'houlennas digant kannad nevez SUA e Myanmar na ober "Rohingayed" eus ar boblad-se peogwir ne oa <q>&nbsp;ket anzavet evel unan eus ar 135 poblad ofisiel e Myanmar&nbsp;</q><ref>{{en}} [ ''Aung San Suu Kyi Asks U.S. Not to Refer to Rohingya''], ''The New York Times'', 06/05/2016. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>, kement-se a-c'houde manifestadegoù gant izili ar boblad Bamar hag o devoa klevet ar c'hannad o tistagañ an anv <q>&nbsp;Rohingya&nbsp;</q> rak da soñj ar Vamared en devoa roet d'ar boblad-se ur geodedadelezh n'he deus ket ha ne fell ket dezho he devije<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20160520152907/http://www.economist.com/news/asia/21699166-america-tweaks-sanctions-not-wholly-democratic-country-not-clear-yet ''Not clear yet''], ''The Economist'', 21/05/2016. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. E 2016 ivez e voe tamallet na endevout gwarezet ar Rohingyaed d'an Itron<ref>{{en}} [https://edition.cnn.com/2016/11/17/asia/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi/ ''Is The Lady listening? Aung San Suu Kyi accused of ignoring Myanmar's Muslims''], ''CNN'', 25/11/2016. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>, he devije reizhekaet ar gouennlazh zoken<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20170827102057/http://www.independent.co.uk/news/world/asia/rohingya-muslims-burma-myanmar-aung-san-suu-kyi-legitimising-genocide-a7439151.html ''Burma's Aung San Suu Kyi accused of "legitimising genocide of Rohingya Muslims"''], ''The Independent'', 25/11/2016. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>.<br> Evit d'an heskinerezh padout e 2017 ivez, Aung San Suu Kyi a nac'he e veze arme Myanmar o seveniñ gwalladegoù ha lazhadegoù kent distrujañ kêriadennoù Rohingyaed<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20170718213142/https://www.economist.com/news/asia/21725168-democracy-losing-ground-even-region-grows-richer-south-east-asias-future-looks-prosperous ''South-East Asia's future looks prosperous but illiberal''], ''The Economist'', 18/07/2017. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>.<br> D'ar 4 a viz Gwengolo 2017 e tisklêrias Yanghee Lee, anezhi degemennerez ABU, a-zivout gwirioù mab-den e Myanmar, e ranke renerez ''de facto'' ar Stad gwareziñ an holl dud e diabarzh ar vro ; lavaret a eure ivez e oa bet {{formatnum:87000}} Rohingya o tivroañ hervez ABU hag e oa [[Malala Yousafzai]], Priz Nobel ar Peoc'h 2014, o c'hortoz ma komzfe Aug San Suu Kiy a-zivout an enkadenn<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20170904100511/http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-41146706 ''Myanmar conflict: Aung San Suu Kyi 'must step in'''], ''BBC News'', 04/09/2017. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Antronoz e voe embannet er gazetenn ''The Guardian'' ur galv da gemer perzh en ur sinadeg evit ma vefe dilamet he Friz Nobel digant Aung San Suu Kiy, peogwir e nac'he ouzh ar Rohingayed ar frankizoù a c'houlenne gant gwir abeg eviti, ha pa glaske he renad skarzhañ tud hag o devoa he skoazellet<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20171113122900/https://www.theguardian.com/commentisfree/2017/sep/05/rohingya-aung-san-suu-kyi-nobel-peace-prize-rohingya-myanmar ''Take away Aung San Suu Kyi's Nobel peace prize. She no longer deserves it''], ''The Guardian'', 05/09/2017. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Ar Fondezon Nobel a respontas ne oa diferadenn ebet evit nullañ ur Priz Nobel<ref>{{en}} [https://www.thehindu.com/news/international/nobel-institute-suu-kyi-cannot-be-stripped-of-prize/article61475673.ece ''Nobel institute: Suu Kyi cannot be stripped of prize''], ''The Hindu'', 08/09/2017. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>{{,}}<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20171202050515/http://www.thehindu.com/news/international/nobel-institute-suu-kyi-cannot-be-stripped-of-prize/article19645585.ece ''Nobel institute: Suu Kyi cannot be stripped of prize ''], ''The Hindu'', 08/09/2017. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>{{,}}<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20170906082413/http://www.news.com.au/travel/world-travel/asia/should-aung-san-suu-kyi-give-back-her-nobel-peace-prize/news-story/2a2e214551ba4e490b99116c5a9fc406 ''Should Aung San Suu Kyi give back her Nobel Peace Prize?''], ''News.com.au'', 09/09/2017. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>.<br> D'an 13 a viz Gwengolo 2017 e voe kemennet ne vefe ket an Itron e Bodadeg Hollek ABU evit breutaat a-zivout an enkadenn ; un degemenner eus Gouarnamant Myanmar a lavaras e oa <q>&nbsp;marteze mallusoc'h aferioù ganti da ober war o zro&nbsp;</q><ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20180817151526/https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-41250057 ''Myanmar's Aung San Suu Kyi to miss UN General Assembly debate''], ''BBC News'', 13/09/2017. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. E miz Here 2017 ec'h embannas Kuzul-kêr [[Oxford]] e vefe dilamet digant Aung San Suu Kiy hec'h "Enor Kêr" (''Freedom of the City'') a oa bet deroet dezhi e [[1997]] a-c'houde "he stourm hir evit an demokratelezh", kement-se da heul prouenn a-berzh ABU ma ne oa mui "dellezek eus an enor" ; heñveldra a c'hoavezas nebeut goude e London<ref name=TG07102017>{{en}} [https://web.archive.org/web/20171007152831/https://www.theguardian.com/world/2017/oct/07/city-london-debate-stripping-aung-san-suu-kyi-freedom-myanmar-rohingya''City of London to debate stripping Aung San Suu Kyi of freedom award''], ''The Guardian'', 07/10/2017. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>.<br> D'an 13 a viz Du, ar [[sonerezh|soner]] [[iwerzhon]]at Bob Geldof (*[[1951]]) a zistroas e Enor Kêr da [[Dulenn|Vaile Átha Cliath]] peogwir e oa bet deroet ivez da Aung San Suu Kyi, ha ne felle ket dezhañ <q>&nbsp;bout liammet e doare ebet ouzh un den a zo o kemer perzh e skarzh kenelek ar boblad Rohingya e gwalarn Myanmar&nbsp;</q>, en ur ober <q>&nbsp;unan eus mitizhien ar gouennlazh&nbsp;</q> eus an Itron<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20171205222153/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-rohingya-geldof/bob-geldof-calls-aung-san-suu-kyi-handmaiden-to-genocide-idUSKBN1DD0X6 ''Bob Geldof calls Aung San Suu Kyi 'handmaiden to genocide'''], ''Reuters'', 13/11/2017. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref> ; e miz Du e voe nullet an enor<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20171214071527/https://www.rte.ie/news/dublin/2017/1213/927221-aung-san-suu-kyi/ ''Councillors vote to revoke award from Aung San Suu Kyi''], ''RTÉ News'', 14/12/2017</ref>.<br> E miz Meurzh [[2018]], an ''United States Holocaust Memorial Museum'' a zilamas digant Aung San Suu Kyi ar Priz Elie Wiesel a oa bet deroet dezhi e 2012, abalamour ma n'he devoa ket kondaonet ha harzet brezeliadenn feuls an arme a-enep ar Rohingyaed vuzulmat<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20180307182636/https://www.nytimes.com/2018/03/07/world/asia/aung-san-suu-kyi-holocaust-rohingya.html ''U.S. Holocaust Museum Revokes Award to Aung San Suu Kyi''], ''The New York Times'', 07/03/2018. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>.<br> E miz Mae, an aozadur breizhveurat ''International Development Committee'' a lakaas an Itron da genwallerez torfedoù arme Myanmar a-enep ar Rohingyaed<ref>{{en}} [https://www.economist.com/open-future/2018/05/23/the-rohingya-crisis-bears-all-the-hallmarks-of-a-genocide ''The Rohingya crisis bears all the hallmarks of a genocide''], ''The Economist'', 23/05/2018. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>.<br> E miz Eost e voe dilamet ivez digant Aung San Suu Kyi hec'h enor "Frankiz [[Dunedin|Dùn Èideann]]" (''Freedom of Edinburgh'') a oa bet deroet dezhi e [[2005]], pa ne venne ket sevel he mouezh a-enep torfedoù arme Myanmar e-keñver ar boblad Rohingya<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20180822061008/https://www.theguardian.com/world/2018/aug/22/aung-san-suu-kyi-to-be-stripped-of-freedom-of-edinburgh-award ''Aung San Suu Kyi to be stripped of Freedom of Edinburgh award''], ''The Guardian'', 22/08/2018. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. E miz Eost ivez, un danevell digant ABU a reas "gouennlazh" eus an torfedoù, hag a ouzhpennas ne rae Aung San Suu Kyi hogos netra evit o dizarbenn<ref>{{en}} https://web.archive.org/web/20180829042412/https://www.economist.com/asia/2018/08/28/the-un-reports-that-the-assault-on-the-rohingyas-amounted-to-genocide ''The UN reports that the assault on the Rohingyas amounted to genocide''], ''The Economist'', 28/08/2018. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>.<br> E miz Here, an div gambr e Kendalc'h Kanada a zivizas a-unvouezh lemel digant an Itron he c'heodedadelezh a enor, p'en devoa Gouarnamant ar vro lakaet an darvoudoù e Myanmar d'ur gouennlazh<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20181003134649/https://www.nytimes.com/2018/10/03/world/asia/aung-san-suu-kyi-canada-citizenship.html ''Canada Revokes Honorary Citizenship of Aung San Suu Kyi''], ''The New York Times'', 03/10/2018. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 11 a viz Du ec'h embannas an aozadur e-maez-gouarnamant ''[[Amnesty International]]'' e tilame an enor a Gannadez a Goustiañs (''Ambassador of Conscience'') digant Aung San Suu Kyi<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20181113005018/https://www.bbc.com/news/world-asia-46179292 ''Aung San Suu Kyi: Amnesty strips Myanmar leader of top prize''], ''BBC News'', 12/11/2018. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Divrall e chomas an Itron daoust da gement-se holl : e miz Kerzu 2019 e voe el Lez-varn Etrebroael e Den Haag, ma tifennas arme Myanmar a-enep lavaroù a c'houennlazh e-keñver ar Rohingyaed ; gwezh ebet ne zistagas ar ger "Rohingya" en he frezegenn<ref>{{en}} [https://www.aljazeera.com/news/2019/12/aung-san-suu-kyi-fails-word-rohingya-icj-speech-191212102606322.html ''ICJ speech: Suu Kyi fails to use 'Rohingya' to describe minority ''] , ''Al Jazeera'', 13/12/2019. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>, ma lavaras e oa al lavaroù a c'houennlazh reoù <q>&nbsp;diglok ha touellus&nbsp;</q>, pa oa stad an traoù ur respont gant arme Myamar da argadegoù gant ASRA<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20200125025717/https://www.aljazeera.com/programmes/upfront/2019/12/myanmar-aung-san-suu-kyi-defending-indefensible-191213090832880.html ''Myanmar's Aung San Suu Kyi: 'Defending the indefensible'] , ''Al Jazeera'', 13/12/2019. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Goulenn a reas penaos e c'hellje bout bet nep "gouennlazh mennet", pa oa bet boulc'het un enklask gant Gouarnamant Myanmar, en devoa ivez broudet ar Rohingyaed da zistreiñ goude bout bet forbannet. Koulskoude, abeg zo bet kavet en enklask-hont, a zo bet lakaet da ziwirion, pa lavaras an arme bout digablus ha pa viras ar Gouarnamant ouzh ensellerien eus ABU a zont da Vyanmar. Kalz Rohingyaed n'int ket distroet d'o bro, gant aon rak an arme hag an diouer a wirioù.<ref>{{en}} [https://www.theguardian.com/world/2019/dec/11/factchecking-aung-san-suu-kyis-claims-over-genocide-allegations ''Factchecking Aung San Suu Kyi's claims over genocide allegations''], ''The Guardian'', 11/12/2019}}. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>{{,}}<ref>{{en}} [https://www.latimes.com/world-nation/story/2019-12-11/myanmar-genocide-the-hague ''Myanmar's Aung San Suu Kyi dismisses claims of genocide at The Hague''], ''Los Angeles Times'', 11/12/2019. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. E miz Genver 2020 e varnas al Lezvarn etrebroadel e oa gwirioù ar Rohingyaed en arvar da vout dilamet, ha skort e oa strivoù Gouarnamant Myanmar evit lakaat an traoù en o reizh ha gwareziñ ar boblad diouzh ur gouennlazh ; gourc'hemenn a reas da C'houarnamant Myanmar ma virfe prouennoù ha ma kasfe ingal keloù d'al Lezvarn a-zivout ar saviad<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20220321123825/https://news.un.org/en/story/2020/01/1055841 ''Top UN court orders Myanmar to protect Rohingya from genocide''], ABU, 23/01/2020. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Diwar goulenn Aozadur Rohingyaed Myanmar er Rouantelezh-Unanet ha hervez he barregezh hollvedel, ul lez-varn en [[Arc'hantina]] a embannas d'ar 14 a viz C'hwevrer [[2025]] urzhioù herzel a-enep meur a bennadurezh e Myanmar, Aung San Suu Kyi en o zouez, en abeg da <q>&nbsp;gouennlazh ha torfedoù enep mab-den&nbsp;</q> e-keñver ar Rohingyaed<ref>{{en}} [https://www.france24.com/en/live-news/20250214-argentine-court-issues-warrants-for-myanmar-officials-accused-of-rohingya-genocide ''Argentine court issues warrants for Myanmar officials accused of Rohingya 'genocide'''], ''France 24'', 14/02/2025. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. ;Kazetennerien harzet hag enklasket E miz Kerzu 2017 e voe harzet daou gazetenner birman eus Reuters endra edont oc'h ensklak lazhadeg Rohingyaed en Inn Din e kornôg Myanmar<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20180709134019/https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2018/02/09/these-journalists-were-jailed-for-investigating-atrocities-in-burma-this-is-what-they-found/ ''These journalists were jailed for investigating atrocities in Burma. This is what they found.''], ''The Washington Post'', 09/02/2017. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Aug San Suu Kyi a ziskêrias ne oa ket bet harzet ar gazetennerien abalamour da gudenn ar Rohingyaed, hogen abalamour m'o doa torret lezenn Myanmar a-zivout ar rinoù Stad ofisiel<ref name="NHK">{{en}} [https://web.archive.org/web/20180909112247/https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/nhknewsline/inconversation/exclusiveaungsansuukyi/ ''Exclusive: Interview with Aung San Suu Kyi''], ''NHK'', 08/06/2018. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Kondaonet e voent da seizh bloavezh toull-bac'h, hogen abeget e voe an Itron peogwir he devoa disklêriet e-kerzh ar prosez e oant kablus, ha dre-se he devije levezonet ar varnerien<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20180909034223/https://www.theguardian.com/world/2018/sep/04/jailed-reporters-wives-devastated-aung-san-suu-kyi-response ''Jailed reporters' wives 'devastated' by Aung San Suu Kyi response''], ''The Guardian'', 04/09/2018. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. An diplomat stadunanat Bill Richardson a lavaras en devoe komzet gant an Itron a-zivout an afer, ha fulor a oa savet enni betek lavaret e oa "trubarded" eus an daou gazetenner<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20180909150434/https://www.afp.com/en/news/205/suu-kyis-image-shreds-myanmar-jails-reuters-pair-doc-18t42s2 ''Suu Kyi's image in shreds as Myanmar jails Reuters pair''], ''Agence France-Presse'', 03/09/2018. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Pa savas huadeg a-c'houde ar varn, Aung Sang Suu Kyi a lavaras <q>&nbsp;Den ebet moarvat n'en deus lennet ar varnadenn, pa n'eus enni netra ebet a-zivout frankiz an eztaoliñ&nbsp;</q> (hogen a-zivout ar rinoù Stad ofisiel hepken) ; ha hi goulenn ma vefe diskouezet dezhi pelec'h e oa aet ar justis a-dreuz, ha lavaret d'an daou gazetenner e c'hellent bepred teurel engalv d'ul lez-varn uheloc'h<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20180913045600/https://www.washingtonpost.com/world/aung-san-suu-kyi-defends-myanmar-courts-decision-to-sentence-reuters-journalists-to-7-years-in-prison/2018/09/12/67c452e2-b6f8-11e8-b79f-f6e31e555258_story.html?utm_term=.747254f2b888 ''Aung San Suu Kyi defends prison sentences for Reuters journalists''], ''The Washington Post'', 12/09/2018. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. E miz Gwengolo 2018, burev ABU evit gwirioù mab-den a embannas un danevell ma lenner ne c'helle mui ar gazetennerien ober o labour e Myanmar hep aon pe dreistgwir abaoe donegigezh KBD er galloud, pa vezent kaset d'al lezioù-barn gant ar Gouarnmamant hag an arme dindan lezennoù a oa re zispis ha re ec'hon<ref>{{en}} [https://www.ohchr.org/en/documents/country-reports/invisible-boundary-criminal-prosecutions-journalism-myanmar-report-office ''The Invisible Boundary – Criminal prosecutions of journalism in Myanmar''], ABU, 01/09/2017. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. === Harzidigezh e 2021 === [[File:Demonstrators denounce the military coup in Myanmar.webp|thumb|Manifestadeg a-enep an taol-Stad.]] [[File:Protest_against_military_coup_(9_Feb_2021,_Hpa-An,_Kayin_State,_Myanmar)_(2).jpg|thumb|Kelennerien o vanifestiñ.]] D'ar 1{{añ}} a viz C'hwevrer 2021 e voe diskarget dilennidi eus KBD gant arme Myanmar, a stalias ur juntenn er galloud. Nullet e voe disoc'hoù dilennadegoù ar bloaz 2020, disklêriet ur stad a zifrae a badfe ur bloavezh, ha kemmenet dilennadegoù all e dibenn ar bloaz-se. Harzet e voe Aung San Suu Kiy, anezhi ar Guzulierez-Stad, a-gevret gant maodierned, o c'hannaded hag izili ar Parlamant<ref>{{en}} [https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-55882489 ''Myanmar's Aung San Suu Kyi 'detained by military', NLD party says''], ''BBC'', 01/02/2021. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Ul lez-varn a urzhias ma vefe bac'het e-pad pemzektez, o lavaret e oa bet kavet gant soudarded en he zi ardivinkoù [[pellgehenterezhioù]] estren hep ar papernnoù ret. Daou zevezh diwezharoc'h e voe tamallet dezhi en devout enporzhiet dek ''walkie-talkie''<ref>Ardivink kaspaker hezoug ; ''toki'' zo bet kinniget gant Ofis ar Brezhoneg evit treiñ an anv-se.</ref> d'an nebeutañ, ar pezh a dalvezfe 3 bloavezh toull-bac'h dezhi<ref>{{en}} [https://ghostarchive.org/archive/20211228/https://www.nytimes.com/2021/02/03/world/asia/myanmar-coup-aung-san-suu-kyi.html ''After Coup, Myanmar Military Charges Aung San Suu Kyi With Obscure Infraction''], ''The New York Times'', 03/02/2021. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. A-c'houde an taol-Stad, ar prezidant [[Joe Biden]] a c'houdrouzas Myanmar gant kastizoù nevez<ref>{{en}} [https://www.bbc.com/news/world-asia-55722226 Myanmar coup: Calls for Suu Kyi release], ''BBC'', 02/02/2021. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'ar 1{{añ}} a viz Ebrel 2021 e voe tamallet 5 torfed d'an Itron, an holl e-keñver lezenn ar rinoù Stad ofisiel, ar pezh a c'hellje he kas d'an toull-bac'h e-pad 14 bloavezh<ref>{{en}} [ ''Myanmar's Aung San Suu Kyi charged with violating state secrets as wireless internet shutdown begins''], ''CNN'', 02/04/2021. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 12 a viz Ebrel e voe ouzhpennet un tamall e-keñver "merañ un drast naturel"<ref>{{en}} [https://www.aljazeera.com/news/2021/4/12/myanmars-suu-kyi-charged-with-new-criminal-offence ''Myanmar's Aung San Suu Kyi slapped with new criminal charge''], ''Al Jazeera'', 12/04/2021. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 28 a viz Ebrel, Gouarnamant Unvaniezh Vroadel Myanmar (''National Unity Government'', NUG), ur gouarnamant kuzh m'edo Aung San Suu Kyi hag a venne distroadañ ar juntenn, a zisklêrias da ASEAN ne vefe darempred ebet gant ar juntenn keit ha ma ne vefe ket lakaet an holl brizonidi politikel – an Itron en o mesk — en o frankiz<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20210428053500/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/myanmar-unity-government-asean-no-talks-until-prisoners-freed-14709566 ''Myanmar unity government tells ASEAN no talks until prisoners freed''], ''Channel News Asia (CNA)'', 28/04/2021. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 8 a viz Mae, ar juntenn a lakaas an NUG d'un aozadur sponter, hag a embannas e oa arabat kenlabourat gant ar gouarnamant kuzh-se pe e skoazellañ, ar pezh a zilamas ''de facto'' pep karg ofisiel diouzh Aun San Suu Kyi<ref>{{en}} [https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/myanmar-junta-designates-shadow-government-as-a-terrorist-group ''Myanmar junta designates shadow government as a 'terrorist' group''], ''The Strait Times'', 08/05/2021. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 21 a viz Mae, ur c'hengor a voe bodet gant ar juntenn evit divodañ ar C'hevre Broadel evit an Demokratelezh, strollad politikel an Itron, war zigarez e oa bet flodus adilennadegoù miz Du 2020<ref>{{en}} [https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-electoral-body-dissolve-suu-kyi-party-myanmar-now-tweet-2021-05-21/ ''Myanmar junta's electoral body to dissolve Suu Kyi party''], ''Reuters'', 21/05/2021. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 23 a viz Mae, [[Unaniezh Europa]] a skoras strollad Aung San Suu Kyi en ur gondaoniñ kengor ar juntenn<ref>{{en}} [https://www.reuters.com/world/asia-pacific/eu-denounces-myanmar-juntas-electoral-body-plan-dissolve-suu-kyi-party-2021-05-23/ ''EU denounces Myanmar junta's electoral body plan to dissolve Suu Kyi party''], ''Reuters'', 23/05/2021. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. === 2021–bremañ : prosezioù ha bac'hadennoù === ;2021 D'ar 24 a viz Mae e voe Ayng San Suu Kyi el lez-varn dindan an tamall a "atizerezh d'an dispac'hadeg"<ref>{{en}} [https://www.dw.com/en/myanmars-suu-kyi-appears-in-court-for-first-time-since-coup/a-57638303] ''Myanmar's Suu Kyi appears in court for first time since coup''] , ''Deutsche Welle'', 24/05/2021. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Evit he difenn e lavaras ne ouie ket a-zivout ar pezh a c'hoarveze en diavaez, pa ne c'halle ket kaout keleier klok, hag e nac'has respont. A-hend-all e lavaras e oa bet he strollad o kreskiñ diwar ar bobl, ha bez' e vefe anezhañ keit ha ma vefe skoret gant ar bobl<ref>{{en}} [https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmars-suu-kyi-appears-court-person-first-time-since-coup-2021-05-24/ ''Myanmar junta shows first images fo Suu Kyi since coup''], ''Reuters'', 24/05/2021. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 10 a viz Mezheven e voe tamallet goubrenerezh d'an Itron, da lavaret eo ar gwashañ tamall, a c'hellfe he c'has d'an toull-bac'h e-pad 15 bloavezh ; anat e oa d'hec'h alvokaed e venne ar juntenn he c'huzhat diouzh ar bobl<ref>{{en}} [https://www.dw.com/en/myanmar-aung-san-suu-kyi-charged-with-corruption/a-57836685 ''Myanmar: Aung San Suu Kyi charged with corruption''], ''Deutsche Welle'', 10/06/2021. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'ar 14 a viz Mezheven e voe boulc'het prosez an Itron ; ne vije ket aotreet da emstrivañ e nep dilennadeg mar bije kondaonet.<ref>{{en}} [https://www.dw.com/en/aung-san-suu-kyi-trial-begins-in-myanmar/a-57877733 ''Aung San Suu Kyi trial begins in Myanmar''], ''Deutsche Welle'', 14/06/2021. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Hec'h alvokaded a glaskas distroadañ an tamall a zispac'hadeg, met distroadet e voent d'o zro gant ar barner<ref>{{en}} [https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/myanmar-court-denies-bid-by-suu-kyi-to-disqualify-testimony-aung-san-suu-kyi-myanmar-bangkok-high-court-covid-b1874769.html ''Myanmar court denies bid by Suu Kyi to disqualify testimony''], ''The Independent'', 29/06/2021. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Tri miz diwezhatoc'h, d'an 13 a viz Gwengolo, e voe daleet ar prosez en abeg da "gudennoù bihan e yec'hed" an damalladez hag a vire outi a vout el lez-varn<ref>{{en}} [https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmars-suu-kyi-skips-court-over-dizziness-lawyer-2021-09-13/ ''Myanmar's Suu Kyi dizzy and drowsy, skips court appearance''], ''Reuters'', 13/09/2021. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'ar 4 a viz Here e c'houlennas Aung San Suu Kyi ma vije berraet hec'h amzer el lez-varn en abeg da gudennoù yec'hed<ref>{{en}} [https://www.theguardian.com/world/2021/oct/04/aung-san-suu-kyi-asks-to-reduce-court-time-due-to-strained-health ''Aung San Suu Kyi asks to reduce court time due to 'strained' health''], ''The Guardian'', 04/10/2021. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. E miz Du ec'h embannas al lez-varn ar devarnoù kentañ, hep displegañ tra pe dra pe reiñ deiziadoù<ref>{{en}} [https://www.theguardian.com/world/2021/nov/30/aung-san-suu-kyi-myanmar-court-set-to-deliver-first-verdict-on-deposed-leader ''Aung San Suu Kyi: Myanmar court defers first verdicts at trial of deposed leader''], ''The Guardian'', 30/11/2021. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Er miz-se ivez e voe a-nevez tamallet goubrenerezh dezhi, p'he devije prenet ha feurmet ur [[biñsaskell|viñsaskell]], ar pezh a gasas an niver a damalloù da hogozik daouzek<ref>{{en}} [https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmars-military-govt-brings-new-charge-against-suu-kyi-state-tv-2021-11-30/ ''Myanmar's military govt files new corruption charge against Suu Kyi – state TV'', ''Reuters'', 30/11/2021. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'ar 6 a viz Kerzu e voe kondaonet Aung San Suu Kyi da 4 bloavezh toull-bac'h<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20211206072012/https://www.aljazeera.com/news/2021/12/6/aung-san-suu-kyi-sentenced-to-x ''Myanmar's Suu Kyi sentenced to four years in jail: Reports''], ''Al Jazeera'', 06/12/2021. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Daou damall all a voe embannet gant ar juntenn : broudañ an disrann ha terriñ protokol ar bedreuziad COVID-19 ; da heul ur pardon darnel gant penn ar gouarnamant milourel e voe krennet an dezvarn a 4 bloavezh da 2 vloavezh toull-bac'h<ref>{{en}} [https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/myanmars-aung-san-suu-kyi-jailed-for-four-years-government-spokesman ''Ousted Myanmar leader Suu Kyi gets jail sentence halved to 2 years''], ''The Strait Times'', 07/12/2021. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. ;2022 D'an 10 a viz Genver, lez-varn vilourel Myanmar a gondaonas Aung San Suu Kyi da 4 bloavezh toull-bac'h ouzhpenn diwar meur a damall, en o zouez "enporzhiañ ha perc'hennañ tokioù" ha "terriñ protokol ar bedreuziad COVID-19". Kloz e oa ar prosez, berzet d'an dud, d'ar ''media'' ha d'an arsellerien, faltazius an tamalloù<ref>{{en}} [https://www.theguardian.com/world/2022/jan/10/aun-san-suu-kyi-sentenced-to-four-years-in-prison-for-walkie-talkie-and-covid-rule-breaches ''Aung San Suu Kyi handed four-year jail term in military ‘courtroom circus’''], ''The Guardian'', 10/01/2022. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'ar 27 a viz Ebrel e voe kondaonet an Itron da 5 bloavezh toull-bac'h diwar c'houbrenerezh<ref>{{en}} [https://www.bbc.com/news/world-asia-61239881 ''Aung San Suu Kyi: Myanmar sentences ex-leader to jail for corruption''], ''BBC'', 27/04/2022. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 22 a viz Mezheven ec'h urzhias ar juntenn ma vefe dalc'het pep prosez da zont a-enep Aung San Suu Kyi en un toull-bac'h e-lec'h ul lez-varn, hep displegañ abeg an disentez-se.<ref>{{en}} [https://www.scmp.com/news/asia/southeast-asia/article/3182681/myanmar-minister-joins-asean-defence-meeting-junta-shifts ''Myanmar minister joins Asean defence meeting as junta shifts Suu Kyi trial to prison''], ''South China Morning Post'', 22/06/2022. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'ar 15 a viz Eost e voe kondaonet an Itron da 6 bloavezh toull-bac'h ouzhpenn diwar c'houbrenerezh, ar pezh a gase hollad an dezvarn da 17 bloavezh, 9 anezho da zont c'hoazh<ref>{{en}} [https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-08-15/deposed-myanmar-leader-suu-kyi-said-to-get-6-more-years-prison ''Ex-Myanmar Leader Suu Kyi Said to Get Six More Years in Prison''], ''Bloomberg'', 15/08/2022. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. E miz Gwengolo e voe kondaonet c'hoazh, ar wezh-mañ evit en devout flodet dilennadegoù ha torret lezenn ar rinoù Stad, da lavaret eo 6 vloaz toull-bac'h ouzhpenn hag un hollad a 23 bloavezh<ref>{{en}} [ ''Myanmar: Aung San Suu Kyi given three more years for 'election fraud'''], ''BBC'', 08/09/2022. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 12 aviz Here e oa bet kondaonet Aung San Suu Kyi da 26 bloavezh toull-bac'h diwar 10 tamall, 5 tamall diwar c'houbrenerezh enno<ref>{{en}} [https://www.npr.org/2022/10/12/1128317703/myanmar-court-extends-suu-kyis-prison-sentence-to-26-years ''Myanmar court extends Suu Kyi's prison sentence to 26 years''], ''NPR'', 12/10/2022. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 30 a viz Kerzu e voe echuet he frosezioù gant un tamall ouzhpenn ha 7 bloavezh toull-bac'h ouzhpenn ivez, diwar c'houbrenerezh bepred ; 33 bloavezh toull-bac'h e voe an dezvarn diwezhañ<ref>{{en}} [https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-court-jails-suu-kyi-7-more-years-secretive-trials-end-2022-12-30/ ''Aug San Syy Kyi's Myanmar trials end with 7 more years in jail''], ''Reuters'', 20/12/2022. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. ;2023 D'ar 1{{añ}} a viz Eost, ar juntenn a roas da Aubg San Suu Kyi, oadet a 78 vloaz, ur pardon darnel pa grennas he c'hastiz da 27 bloavezh toull-bac'h e-lec'h 33<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20230802163518/https://time.com/6300015/aung-san-suu-kyi-prison-sentence-reduced-junta/ ''Myanmar Junta Grants Partial Clemency to Aung San Suu Kyi''], ''Associated Press'', 01/08/2023. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. A-raok an distaol-se e oa bet treuzkaset d'un annez perc'hennet gant ar juntenn, met a-raok deroù miz Gwengolo e voe kaset d'un toull-bac'h en-dro, den ne oar resis pegoulz<ref>{{en}} [https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmars-suu-kyi-unwell-back-in-prison-nld-members.html ''Myanmar’s Suu Kyi Unwell, Back in Prison: NLD Members''], ''The Irrawaddy'', 06/09/2023. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Nac'h an 19 tamall a oa bet taolet warni a rae an Itron atav, hag hec'h alvokaded a daolas engalv da 6 anezho, a-zivout goubrenerezh ; distroadet e voent<ref>{{en}} [https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-rejects-daw-aung-san-suu-kyi-appeal.html ''Myanmar Junta Rejects Daw Aung San Suu Kyi Appeal''], ''The Irrawaddy'', 07/10/2023. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. ;2024 D'ar 16 a viz Ebrel e kemennas ar juntenn vilourel e oa bet treuzkaset Aung San Suu Kyi d'he zi — dindan rediezh da chom er gêr – en abeg d'ur gaouad tommder a dagas Azia ar Gevred d'an 28 a vie Ebrel (53°C e Filipinez, da skouer)<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20240417085628/https://www.aljazeera.com/news/2024/4/17/myanmars-aung-san-suu-kyi-moved-to-house-arrest-amid-heatwave ''Myanmar's Aung San Suu Kyi moved to house arrest amid heatwave''], ''Al Jazeera'', 17/04/2024. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. Lod ''media'' a-du gant an demokratelezh avat a embannas e oa chomet bac'het, un aerreizher o vout bet staliet en he c'hell<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20240418130955/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmars-suu-kyi-remains-in-prison-informed-sources.html ''Myanmar's Suu Kyi Remains in Prison: Informed Sources''], ''The Irrawaddy'', 18/04/2024. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. ;2025 Hervez danevelloù gant ar strollad ''Democratic Voice of Burma'' (DVB), an Itron a voe tennet diouzh he rediezh da chom er gêr e-tro miz Here ha kaset gant ar juntenn d'ul lec'h a zo dianav c'hoazh<ref>{{en}} [https://english.dvb.no/aung-san-suu-kyi-reportedly-relocated-by-regime-to-undisclosed-location-in-naypyidaw/ ''Aung San Suu Kyi reportedly relocated by regime to undisclosed location''], DVB, 30/10/2025. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. E miz Kerzu, mab Aung San Suu Kyi, Kim Aris, a lavaras ne oa bet klevet ger digant e vamm gant den ebet abaoe 2023, ne oa bet nemet keloù digant ar juntenn, ar pezh e lakae da soñjal e oa marv an Itron<ref>{{en}} [https://www.independent.co.uk/asia/southeast-asia/aung-san-suu-kyicould-be-dead-son-tokyp-protest-b2885171.html ''Aung San Suu Kyi’s son says jailed Myanmar leader not seen for years and ‘could be dead already’''], ''The Independent'', 16/12/2025. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. ;2026 D'ar 17 a viz Ebrel [[2026]] e voe krennet kastiz Aung San Suu Kyi, tost da 81 bloaz ganti, da 22,5 vloaz, un darn eus un taolad diskounadurioù ha kemmadennoù bet divizet gant Gouarnamant Unaniezh Myanmar (ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့) da-geñver ar Bloaz Nevez (သင်္ကြန်, ''Thingyan'')<ref>{{en}} [https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-reduces-ex-leader-aung-san-suu-kyis-sentence-her-lawyer-says-2026-04-17/ ''Myanmar cuts ex-leader Aung San Suu Kyi's sentence, frees former president''], ''Reuters'', 17/04/2026. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>. D'an 30 a viz Ebrel, ar juntenn a zilammas 1/6 eus ar c'hastiz, eleze 45 mizvezh (3 bloavezh ha 9 mizvezh), hag a droas ar vac'hadenn en ul lec'h kuzh ma oa bet dalc'het e-pad 5 bloavezh d'ur rediezh da chom er gêr<ref>{{en}} [ https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/myanmar-ex-leader-aung-san-suu-kyi-moved-to-house-arrest-state-media-says ''Myanmar ex-leader Aung San Suu Kyi moved to house arrest, state media says''], ''The Strait Times'', 01/05/2026. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref> ; antronoz e c'houlennas SUA ma vefe lakaet an Itron en he frankiz <q>&nbsp;diouzhtu&nbsp;</q> ha ma vefe kaset d'un ospital<ref>{{fr}} ''Aung San Suu Kyii assignée à résidence en Birmanie'', Le Télégramme, 02/05/2026, p. 5. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small>.</ref>. == Mennozhioù politikel == {{Boest bomm |quote = ''It is not power that corrupts, but fear. Fear of losing power corrupts those who wield it and fear of the scourge of power corrupts those who are subject to it''.<br>N'eo ket ar galloud a vreign, an aon ne lavaran ket. An aon rak e goll a vreign ar re emañ ar galloud ganto, hag an aon rak skourjez ar galloud a vreign a re a zo dindan e veli''. |source = — ''Freedom from Fear''<ref>{{en}} [http://www.thirdworldtraveler.com/Burma/FreedomFromFearSpeech.html ''Prezegenn gant Aung Sang Suu Kyi, 1990], ''Third World Traveler'', 09/05/2013|publisher=Thirdworldtraveler.com. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small>.</ref>. |width = 25% |align = right}} Pa voe goulennet ouzh Aung San Suu Kyi petore patromoù demokratel a gkaslfe tizhout e repontas : <blockquote>''We have many, many lessons to learn from various places, not just the Asian countries like South Korea, Taiwan, Mongolia, and Indonesia''.<br>Kalz, kalz kentelioù hon eus da zeskiñ digant meur a lec'h, n'eo ket hepken er broioù aziat eveld' Sukorea, [[Taiwan]], [[Mongolia]], hag Indonezia.</blockquote> Menegiñ [[Europa ar Reter]] a reas ivez, enni broioù hag a droas diwar an unveliezh [[koumunouriezh|komunour]] d'an demokratelezh er [[bloavezhioù 1980]] ha [[bloavezhioù 1990|1990]], koulz ha broioù [[Amerika latin]] hag a droas diwar gouarnamantoù milourel, hep ankouaat Suafrika, na oa ket ur renad milourel hogen unan aotrouniek evelato. Hag hi ha ouzhpennañ : <blockquote>''We wish to learn from everybody who has achieved a transition to democracy, and also'' [...] ''our great strong point is that, because we are so far behind everybody else, we can also learn which mistakes we should avoid''<br>C'hoant hon eus da zeskiñ digant kement den a zo deuet a-benn da dreiñ war-du an demokratelezh, hag ivez [...] hor perzh kreñvañ eo emaomp ker pell a-dreñv ma c'hallomp ivez deskiñ petore fazioù a rankfemp na ober.<ref>{{en}} [https://www.thestar.com.my/news/world/2012/10/03/myanmars-suu-kyi-ends-us-trip-hailing-democracy ''Myanmar's Suu Kyi ends US trip, hailing democracy''], ''The Star'', 03/10/2012. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small>.</ref></blockquote> == Yec'hed == E miz Gwengolo 2003 e voe oberataet Aung Sang Suu Kyi d'an oad a 58 vloaz en abeg da gudennoù ginekologiezh e-kerzh he rediezh da chom er gêr<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20131231000615/http://www.voanews.com/content/a-13-a-2003-09-19-3-aung/290812.html ''Aung San Suu Kyi Recovering from Surgery in Rangoon – 2003-09-19''], ''Voice of America'', 30/10/2003. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small>.</ref>. He zroad a voe oberataet ivez e miz Kerzu 2010<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20131223220826/http://asianewsnet.net/Suu-Kyi-cancels-trips-after-foot-surgery-55308.html ''Suu Kyi cancels trips after foot surgery''], '''Asia News Network'', 23/12/2013. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small>.</ref>. E miz Mezheven 2012, he mezeg a lavaras ne oa ket fall he yec'hed en holl, nemet e oa 48 kilogramm hepken a bouez enni, e oa izel gwask he [[gwad]] hag e c'helle gwanaat buan<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20131231000911/http://www.theguardian.com/world/2012/jun/15/aung-san-suu-kyi-illness ''Aung San Suu Kyi doctor fears for her health after illness on Europe tour''], ''The Guardian'', 15/06/2012. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small>.</ref>. Ul lagad dezhi a voe oberataet e miz Ebrel 2016. Goude bout bet harzet ha bac'het e miz C'hwevrer 2021 ec'h eas he yec'hed war ziskar<ref>{{en}} [https://www.aljazeera.com/news/2022/9/5/un-myanmar-envoy-very-concerned-about-aung-san-suu-kyis-health ''UN Myanmar envoy ‘very concerned’ about Aung San Suu Kyi’s health''@, ''Al Jazeera'', 05/06/2022. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small>.</ref>{{,}}<ref>{{en}} [https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmars-daw-aung-san-suu-kyi-reportedly-suffering-health-problems-in-prison.html ''Myanmar's Daw Aung San Suu Kyi Reportedly Suffering Health Problems in Prison''], 14/09/2022. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small>.</ref>. Degemenner ar juntenn avat a zisklêrias e veze sellet a-dost ouzh yec'hed an Itron hag ouzh hec'h aozioù lojañ<ref>{{en}} [https://elevenmyanmar.com/news/special-attention-given-to-daw-aung-san-suu-kyis-health-and-living-situation-sac-spokesperson ''Special attention given to Daw Aung San Suu Kyi’s health and living situation: SAC spokesperson''], ''Eleven Media Group'', 03/07/2022. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small>.</ref>. Evit d'ar Gouarnamant milourel lavaret e vez Aung San Suu Kyi yac'h abaoe m'eo bet distroet d'an toull-bac'h e miz Gwengolo 2023 e klever emañ o klañvaat, e c'houzañv gant he dent ha ne c'hall ket debriñ ; nac'het eo bet outi bout ensellet gant un [[dentouriezh|dentour]]<ref>{{en}} [https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmars-suu-kyi-unwell-back-in-prison-nld-members.html ''Myanmar’s Suu Kyi Unwell, Back in Prison: NLD Members''], ''The Irrawaddy'', 06/09/2023. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small></ref>{{,}}<ref>{{en}} [https://www.bbc.com/news/world-asia-66725416 ''Aung San Suu Kyi ill but denied urgent care, says son''], ''BBC'', 06/09/2023. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small>.</ref>. E miz Gwengolo 2025 ec'h embannas Kim Aris e oa klañv [[kalon]] e vamm ; ur c'halonour zo bet goulennet, hogen K. Aris ne ouie ket hag aotreet e oa bet ar mezeg da zont<ref>{{en}} [https://www.irrawaddy.com/news/burma/daw-aung-san-suu-kyi-seriously-ill-with-heart-disease.html ''Daw Aung San Suu Kyi 'Seriously Ill with Heart Disease'''], ''The Irrawaddy'', 05/09/2025. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small>.</ref>. == Sevenadur == [[File:Ms. magazine Cover - Winter 2012.jpg|thumb|upright 0.7|Aung San Suu Kyi war golo ar magazin ''Ms.'' e 2012.]] ;Sinema * 1995 : ''Beyond Rangoon'', film sevenet gant [[John Boorman]]<ref>{{en}} [[Restr:IMDB Logo 2016.svg|40px|link=https://www.imdb.com/title/tt1942976/?ref_=fn_i_1]]</ref>. * 2004 : ''Son pays est une prison'', teulfilm sevenet gant François Rosolato<ref>{{en}} [[Restr:IMDB Logo 2016.svg|40px|link=https://www.imdb.com/title/tt0112495/?ref_=fn_t_1]]</ref>. * 2011 : ''The Lady'', film sevenet gant [[Luc Besson]]<ref>{{en}} [[Restr:IMDB Logo 2016.svg|40px|link=https://www.imdb.com/title/tt1802197/?ref_=nm_flmg_job_3_accord_2_cdt_t_10]]</ref>. ;Sonerezh * 2005 : an daou soner iwerzhonat Lisa Hannigan ha Damien Rice a embannas ur ganaouenn anvet ''Unplayed Piano'' ("Piano mut") evit skorañ ar c'houlzad ''Free Aung San Suu Kyi 60th Birthday Campaign''<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20180923050216/http://www.marketwired.com/press-release/new-damien-rice-lisa-hannigan-single-unplayed-piano-be-released-june-21-support-free-662276.htm ''New Damien Rice & Lisa Hannigan Single "Unplayed Piano" to Be Released June 21 in Support of Free Aung San Suu Kyi 60th Birthday Campaign''], ''Marketwired'', 21/06/2005</ref> * 2001 : ar strollad iwerzhonat [[sonerezh rock]] [[U2]] a savas e ganaouen ''Walk On'' ("Kendalc'h da vont") en enor da Aung San Suu Kyi<ref>{{en}} [https://www.bbc.com/news/av/world-europe-18497408 ''Aung San Suu Kyi and Bono discuss U2's song Walk On''], ''BBC News'', 18/06/2012. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small>.</ref>. * Ar soner [[saksell]] Wayne Shorter a aozas un ton anvet ''Aung San Suu Kyi'', a voe embannet e 1997 hag adembannet e 2002<ref>{{en}} [https://www.discogs.com/master/203361-Herbie-Hancock-Wayne-Shorter-11 ''Herbie Hancock, Wayne Shorter – 1+1''], ''Discogs''. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small>.</ref>{{,}}<ref>{{en}} [https://www.discogs.com/master/588428-Wayne-Shorter-Footprints-Live ''Wayne Shorter – Footprints Live!''], ''Discogs''. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small>.</ref>. == Levrlennadur == ;Gant Aung San Suu Kyi * {{en}} ''Let's Visit Nepal''. London : Main Line Book Co. 1985 {{ISBN|978-0-222-00981-4}} * {{en}} ''The Voice of Hope: Conversations with Alan Clements''. New York : Seven Stories Press, 1998 {{ISBN|978-1-888363-83-8}} * {{en}} ''Freedom from Fear''. London : Penguin, 2010 {{ISBN|978-0-14-103949-7}} * {{en}} ''Letters from Burma''. London : Penguin, 2010 {{ISBN|978-0-14-104144-5}} ;Diwar-benn Aung San Suu Kyi * {{en}} Aung Zaw. ''The Face of Resistance: Aung San Suu Kyi and Burma's Fight for Freedom''. Chiang Mai : Mekong Press, 2014 {{ISBN|978-616-215-066-1}} * {{fr}} Buhrer. Jean-Claude, & al.. ''Aung San Suu Kyi, demain la Birmanie''. Arles : Philippe Picquier, 2000 {{ISBN|978-2-87730-374-3}} * {{fr}} Casanova, Nicole & Kerner, Charlotte. ''Des femmes prix Nobel de Marie Curie à Aung San Suu Kyi, 1903–1991''. Paris : Des femmes, 1992 {{ISBN|978-2-7210-0427-7}} * {{en}} Chin Geok Ang. ''Aung San Suu Kyi, towards a new freedom''. Hoboken : Prentice Hall, 1998 {{ISBN|978-981-4024-30-3}} * {{fr}} Debomy, Frédéric. ''Aung San Suu Kyi, l'armée et les Rihingyas''. Paris : Éditions de l'atelier, 2018 {{ISBN|978-2-7082-4564-8}} * {{fr}} Falise, Thierry. ''Aung San Suu Kyi – Le jasmin ou la lune''. Paris : J'ai Lu, 2008 {{ISBN|978-2-290-00644-3}} * {{en}} Hasday, Judy L.. ''Modern Peacemakers – Aung San Suu Kyi – Activist for Democracy in Myanmar''. New York : Chelsea House, 2007 {{ISBN|978-0-7910-9435-8}} * {{en}} Houtman, Gustaaf. ''Mental Culture in Burmese Crisis Politics – Aung San Suu Kyi and the National League for Democracy''. Tōkyō : Institute for the Study of Languages and Cultures of Asia and Africa, 1999 {{ISBN|978-4-87297-748-6}}. * {{en}} Ling, Bettina. ''Women Changing the World – Aung San Suu Kyi: Standing Up for Democracy in Burma''. New York : The Feminist Press, 1998 {{ISBN|978-1-55861-197-9}} * {{en}} Lintner, Bertil. ''Aung San Suu Kyi and Burma's Struggle for Democracy''. Harrogate : Combined Academic Publlishers, 2012 {{ISBN|978-616-215-015-9}} * {{en}} Miller, J. E.. ''Who's Who in Contemporary Women's Writing''/ London : Routledge, 2002 {{ISBN|978-0-415-15981-4}} * {{en}} Oishi, Mikio. ''Aung San Suu Kyi's struggle: Its principles and strategy''. Kuala Lumpur : Just World Trust, 1997 {{ISBN|978-983-9861-06-8}} * {{en}} Parenteau, John. ''Prisoner for Peace: Aung San Suu Kyi and Burma's Struggle for Democracy''. Greensboro : Morgan Reynolds, (1994 {{ISBN|978-1-883846-05-3}} * {{en}} Popham, Peter. ''The Lady and the Peacock: The Life of Aung San Suu Kyi''. New York : The Experiment, 2013 {{ISBN|978-1-61519-081-2}}. * {{en}} Popham, Peter. ''The Lady and the Generals: Aung San Suu Kyi and Burma's Struggle for Freedom''. London : Rider, 2016 {{ISBN|978-1-84604-371-0}}. * {{fr}} Philip, Bruno. ''Aung San Suu Kyi – L'icône fracassée''. Paris : Éditions des Équateurs, 2017 {{ISBN|978-2-84990-546-3}} * {{en}} Richard, Shannon. ''The Lady of Burma''. London : Oberon Books, 2007 {{ISBN|978-1-84943-891-9}} * {{en}} Stewart, Whitney. ''Aung San Suu Kyi: Fearless Voice of Burma.'' Minneapolis : Lerner, 1997 {{ISBN|978-0-8225-4931-4}}. * {{en}} Thomas, William. ''Trailblazers of the Modern World – Aung San Suu Kyi''. Milwaukee : Gareth Stevens, 2004 {{ISBN|978-0-8368-5263-9}} * {{en}} Victor, Barbara. ''The Lady: Aung San Suu Kyi – Nobel Laureate and Burma's Prisoner''. New York : Farrar, Straus and Giroux, 2002 {{ISBN|978-0-571-21177-7}} * {{en}} Wintle, Justin. ''The Perfect Hostage: A Life of Aung San Suu Kyi''. London : Hutchinson, 2007 {{ISBN|978-0-09-179681-5}} ;A-zivout Myanmar * {{en}} Combs, Daniel. ''Until the World Shatters: Truth, Lies, and the Looting of Myanmar''. New York : Melville House, 2021 {{ISBN|978-1-61219-887-3}} * {{en}} Larkin, Emma. ''Finding George Orwell in Burma''. London : Penguin, 2006 {{ISBN|978-0-14-303711-8}} * {{en}} MacLean, Rory. ''Under the Dragon: A Journey Through Burma''. London : Tauris Parke, 2008 {{ISBN|978-1-84511-622-4}} * {{en}} Wallechinsky, David. ''Tyrants: The World's 20 Worst Living Dictators''. New York : Harper Perennial, 2006 {{ISBN|978-0-06-059004-8}} == Liammoù diavaez == {{Commonscat}} * {{en}} [https://edition.cnn.com/2013/01/18/asia/aung-san-suu-kyi-fast-facts ''Aung San Suu Kyi Fast Facts''], ''CNN World'', 11/06/2025. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small> * {{en}} [https://web.archive.org/web/20110125034340/http://www.dassk.org/ ''Daw Aung San Suu Kyi's pages''], lec'hienn gozh (2009) gouestlet d'an Itron. <small>Kavet : 08 Mae 2026.</small> == Notennoù == {{Daveoù|bannoù=2}} [[Rummad:Priz Nobel ar Peoc'h]] [[Rummad:Myanmar]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1945]] 2gi2yq5x0qtu9deckwbcmm4x4ys9i6d 0 91046 2191410 2140943 2026-05-19T13:12:51Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191410 wikitext text/x-wiki {{Monumant istorel}} {{infobox tour-tan |gweladenniñ=ya |annezet=n’eo ket }} '''Tour-tan Beg Lokmazhe''' zo un [[tour-tan]] savet e [[Beg Lokmazhe]], e kumun [[Plougonvelen]]. Savet e voe an [[tour-tan]] a weler bremañ e [[1835]], e-mesk rivinoù [[Abati Lokmazhe Penn-ar-Bed|abati Lokmazhe]]. Unan eus pennañ tourioù-tan aodoù Breizh eo ha gwelet e vez e c’houloù betek 29 [[mil mor]] tro-war-dro (war-dro 55 km). Tour-tan Beg Lokmazhe, asambles gant hini Beg Enez Konk, a ziskouez an hent war-du [[kanol ar Forn]] d’ar bigi zo o tont eus ar c’hreisteiz. Asambles gant [[tour-tan ar Minou]] ha [[tour-tan ar Porzhig]] e tiskouez an hent d’ar bigi zo o tont eus ar mervent hag a zo o o klask mont e-barzh [[morlenn Brest]]. ==Istor== E dibenn ar {{XVIIvet kantved}} e voe kinniget sevel un tour-tan e beg Lokmazhe da aesaat ar bageal d’ar voraerien a glaske mont da Vrest. E miz Gwengolo [[1692]] e voe echuet al labourioù da lakaat un tan e krec’h [[kloc'hdi]] an abati. D’an hevelep mare, pe war-dro, e voe savet [[tour-tan ar Stif]] en enez [[Eusa]]. Met en amzer gozh e kouste ker derc’hel un tan evel-se war enaou. Evit espern danvez-tan ne veze enaouet, er bloavezhioù kentañ, nemet e-pad an nozvezhioù du-pod, er goañv. Risklus e oa ivez kaout glaou-keuneud er c’hloc’hdi. E 1695 e voe divizet lakaat ul letern ennañ pemzek kleuzeurig dre eoul, war teir renkennad. Met adarre e klemme tud peogwir ne veze ket enaouet an tour-tan atav. E 1701 e krogas ar Morlu d’ober war-dro an tour-tan, e-lec’h ar venec’h. En amzer-se e veze gwelet ar gouloù war-hed daou [[lev]] tro-dro. E 1771 e voe gwellaet al letern un tammig : er c’hleuzeurioù e voe lakaet gwerennoù brasoc’h, hag e-lec’h eoul pesked e voent maget gant ur meskad eoul pesked hag eoul kolza (ar moged ne lousae ket kement ar gwer). War-hed 30 kilometr e c’halled gwelet gouloù an tour-tan. Da vare an [[Dispac'h gall]] e voe gwerzhet an abati d’ur bourc’hiz eus ar vro, Budog Provost, war an diviz ma ne vefe ket diskaret an tour-tan. Madoù ha mein an abati a voe gwerzhet gantañ, met chom a reas an tour-tan en e sav, evel ma oa. E [[1821]] e voe lakaet ur gouloù “tro” (gant sklêrijenn digendalc’h, a vommoù, dre ma tro al letern) e-lec’h ar gouloù diastal a oa betek neuze. Evel-se e oa disheñvel goueleier Beg Lokmazhe diouzh re [[tour-tan ar Stif]]. Dre ma oa erruet tour-tan an abati kozh en ur stad fall e voe divizet sevel un tour-tan nevez. D’ar 15 a viz Mezheven 1835 e krogas an tour-tan nevez da vont en-dro. === An tour-tan bremañ=== An tour-tan a voe savet e 1835 zo 3,2 metr e dreuzkiz diabarzh ha 36 metr e uhelder. Savet eo bet gant greunit eus mengleuzioù an Aber Ildud hag eus Kersanton. En traoñ, en ur sichenn gelc’hiek, edo lojeiz ar warded hag ar pourvezioù. Gwelet e vez ar gouloù zo e beg an tour war-hed 27 mil mor. Ur sklêrijenn wenn a daol bep 15 eilenn. Goude bezañ aet en-dro gant eoul da gentañ, e voe tredanet e miz Meurzh [[1932]]. E 1963 e oa bet livet an tour evel m’emañ bremañ : gwenn ha ruz, gant ar meneg ''"Saint-Mathieu"'' skrivet warnañ. E 1996 e teuas an tour-tan da vezañ emgefreek hag abaoe deroù 2006 n’eus mui gward ebet ennañ. E miz Gwengolo 2005 e oa bet lakaet war roll ar monumantoù istorel. <gallery mode="packed" heights="250px" style="margin-top:20px;"> PharepointeSaintMathieu.jpg|An tour-tan, gwelet eus ar mor </gallery> == Liammoù diavaez == {{Commons|Category:Saint-Mathieu lighthouse}} *[http://www.dirm.nord-atlantique-manche-ouest.developpement-durable.gouv.fr/phare-de-saint-mathieu-a98.html Fichenn e lec'hiennn DIRN NAMO] *[http://www.culture.gouv.fr/public/mistral/merimee_fr?ACTION=CHERCHER&FIELD_1=REF&VALUE_1=IA29000458 Ministrerezh ar Sevenadur, base Mérimée, fichenn niv. IA29000458] *[https://web.archive.org/web/20110827180252/http://le.phare.a.travers.le.monde.pagesperso-orange.fr/lum20/phare/page35.html Phares à travers le monde] Skeudennoù *[https://web.archive.org/web/20250415081720/https://www.iroise-bretagne.bzh/pointe-saint-mathieu/phare-saint-mathieu/ Tour-tan Beg Lokmazhe] [[Rummad:Tourioù-tan e Penn-ar-Bed|Beg Lokmazhe]] [[Rummad:Monumantoù istorel e Penn-ar-Bed]] [[Rummad:Plougonvelen]] f2qh2qyx3u45of2s3huzjmsn6s2k3jr 0 96885 2191447 2110858 2026-05-19T23:48:58Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191447 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sonerezh (arzour) | karta = benvegour | anv = Adam Yauch | anv orin = Adam Nathaniel Yauch | alias = MCA, Nathanial Hörnblowér | skeudenn = [[skeudenn:Adam Yauch 2.jpg|280px]] | alc'hwez = Adam Yauch e Brixton Academy, 9 a viz Mae 2007 | ganet = [[5 a viz Eost]] [[1964]] | lec'h gan = e [[Brooklyn]], [[New York]], [[SUA]] | marv = [[4 a viz Mae]] [[2012]] | lec'h marv = e [[Brooklyn]], [[New York]], SUA | bloavezhioù = 1979—[[2012]] | doare = [[hip hop]], [[rap rock]], [[punk hardcore]], [[alternative hip hop]] | awen = | benveg = [[MC]], [[kan]], [[gitar boud]], [[kenaozer]]ien, ARP-2600, Ampeg AEB-1, Fender Jazz, Ampeg Electric Upright, Roland TR-808 | label = [[Def Jam Recordings|Def Jam]]<br>[[Grand Royal]]<br>[[Capitol Records|Capitol]] | micher = [[kaner]], [[soner]], [[filmaozer]] | endro = [[Beastie Boys]] | lec'hienn = [http://www.beastieboys.com/ www.beastieboys.com] }} '''Adam Nathaniel Yauch''' (distagañ ''jaʊk'', [[5 a viz Eost]] [[1964]] e [[Brooklyn]], [[New York]], [[SUA]] – [[4 a viz Mae]] [[2012]]) a oa ur rapour, saver kanaouennoù ha sevener filmoù [[SUA|stadunanat]]. Unan eus krouerien ar strollad [[hip hop]] [[Beastie Boys]] e oa. Garte e veze '''MCA''' anezhañ, ha labourat a rae ivez gant al lesanv '''Nathanial Hörnblowér'''. [[Boudaegezh|Boudaour]] e oa, kemer perzh a rae en emsav da zieubiñ [[Tibet]], hag aozer sonadeg [[Tibetan Freedom Concert]] e voe. ==Liammoù diavaez== *[https://web.archive.org/web/20040627011910/http://www.beastieboys.com/ lec'hienn ofisiel Beastie Boys] * [http://www.myspace.com/beastieboys Beastie Boys e Myspace] ;Atersadennoù * [https://web.archive.org/web/20120604102319/http://www.shambhalasun.com/index.php?option=com_content&task=view&id=2106&Itemid=0 atersadenn] e lec'hienn ''[[Shambhala Sun]]'' * [https://web.archive.org/web/20090529052847/http://www.thelifefiles.com/thelife-sports-adam-mca-yauch-of-the-beastie-boys-talks-basketball/ atersadenn da selaou e lec'hienn LIFE Files] * [http://www.ifc.com/film/film-news/2008/06/adam-yauch-on-gunnin-for-that.php atersadenn a-zivout "Gunnin' For That #1 Spot"] en [[Independent Film Channel|IFC]], miz Even 2008 {{DEFAULTSORT:Yauch, Adam}} [[Rummad:Sonerien SUA]] [[Rummad:Kanerien rap]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1964]] [[Rummad:Marvioù 2012]] 8anku6qqvwwv8h9gmg6t2ll5cpv1w63 0 124612 2191437 2050516 2026-05-19T19:05:00Z Pymouss 690 hizivadur 2191437 wikitext text/x-wiki {{labour a chom}} {{Infobox kumunioù Breizh | anv = Ingrandes-Runonn | anvYezh = | Yezh = | anvOfisiel = Ingrandes-le-Fresne-sur-Loire | skeudenn = Le Fresne-sur-Loire Ingrandes PierredeBretagne.jpg | alc'hwez = ''Straed Maen Breizh'' etre Runonn ha Ingrandes. | ardamezioù = | bro = [[Bro-Naoned]]<br />[[Anjev]] | departamant = [[Maine-et-Loire]] | arondisamant = [[Arondisamant Añje|Añje]] | kanton = [[Kanton Chalonnes-sur-Loire|Chalonnes-sur-Loire]] | etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Bro Ankiniz|KK Bro Ankiniz]] | bro velestradurel = [[Bro Ankiniz]] | maer = Stéphane Jeanneteau | amzer-gefridi = [[2026]]-[[2032]] | gorread = 25.66 | hedred = -0.9194 | ledred = 47.4039 | uk = | ubi = 7 | ubr = 86 }} '''Ingrandes-Runonn'''<ref>[http://www.brezhoneg.bzh/91-kerofis.htm Diaz-titouroù KerOfis] gant [[Ofis Publik ar Brezhoneg]].</ref> (''{{lang|fr|Ingrandes-le-Fresne-sur-Loire}}'' e galleg) a zo ur gumun e [[departamant gall|departamant]] [[Maine-et-Loire]]. Krouet eo bet d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2016, o vodañ kumunioù [[Runonn]], eus departamant [[Liger-Atlantel]] e Breizh betez 23 a viz Kerzu 2015<ref>{{fr}} [http://www.legifrance.com/jo_pdf.do?cidTexte=JPDF2612201500000074 Décret n° 2015-1751 du 23 décembre 2015 et portant modification des limites territoriales de cantons, d’arrondissements et de départements dans la Loire-Atlantique et le Maine-et-Loire].</ref>, hag [[Ingrandes]]<ref>{{fr}} ''[https://web.archive.org/web/20160201155554/http://www.maine-et-loire.gouv.fr/IMG/pdf/100-RAA_special_du_31_decembre_2015.pdf Arrêté DRCL-BCL n° 2015-116 du 31 décembre 2015 portant création de la commune nouvelle d’Ingrandes-Le Fresne sur Loire]''.</ref>. Brasaet e oa ar gumun d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2024 goude ar c'hendeuzadur gant [[Saint-Sigismond (Maine-et-Loire)|Saint-Sigismond]]<ref>{{fr}} ''[https://www.maine-et-loire.gouv.fr/contenu/telechargement/19099/127818/file/161-RAA%20du%2017%20novembre%202023.pdf Arrêté DRCL-BCL n° 2023-113 du 16 novembre 2023 portant création de la commune nouvelle d’Ingrandes-le-Fresne-sur-Loire]''.</ref>. == Istor == == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery> Le Fresne-sur-Loire - château de la Fresnaie.jpg|Kastell ''La Fresnaye'' e Runonn. Ingrandes49 mairie.jpg|Ti-kêr en Ingrandes. Saint sigismond 49-04.JPG|Iliz Saint Sigismond </gallery> == Douaroniezh == == Emdroadur ar boblañs == == Melestradurezh == {{DilennadDeroù|Titl=Roll ar vaered}} {{DilennadBremañ |Deroù=21 Meurzh [[2026]] |Anv= Stéphane Jeanneteau<ref>{{fr}} « [https://www.ouest-france.fr/pays-de-la-loire/ingrandes-le-fresne-sur-loire-49123/ingrandes-le-fresne-sur-loire-alain-tusseau-passe-le-relais-a-stephane-jeanneteau-439c7f95-7db2-4033-aac9-3d7898c106ce Ingrandes-Le Fresne-sur-Loire. Alain Tusseau passe le relais à Stéphane Jeanneteau] », ''[[Ouest France]]'', 24 Meurzh 2026.</ref> |Strollad= |Karg= }} {{Dilennad |Deroù=3 Gouere [[2020]] |Penn = 21 Meurzh [[2026]]|Anv= Alain Tusseau<ref>{{fr}} « [https://www.ouest-france.fr/pays-de-la-loire/ingrandes-le-fresne-sur-loire-49123/le-maire-alain-tusseau-et-ses-sept-adjoints-ont-ete-elus-5a4247c6-aa5c-45e8-b018-d12e013b2c3c Ingrandes-Le Fresne-sur-Loire. Le maire Alain Tusseau et ses sept adjoints ont été élus] », ''[[Ouest France]]'', 5 Gouere 2020.</ref> |Strollad= |Karg= }} {{Dilennad |Deroù=4 Genver [[2016]] |Penn = 3 Gouere [[2020]]|Anv= Thierry Millon<ref>{{fr}} « [http://www.ouest-france.fr/pays-de-la-loire/ancenis-44150/thierry-millon-premier-maire-dingrandes-le-fresne-sur-loire-3954266 Thierry Millon, premier maire d’Ingrandes-Le Fresne-sur-Loire] », ''[[Ouest France]]'', 5 Genver 2016.</ref> |Strollad= |Karg= }} {{DilennadPenn}} == Tud == == Liammoù diavaez == == Notennoù ha daveoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù Maine-et-Loire]] [[Rummad:Kumunioù Bro-Naoned]] rouwtm919v7dw25ctadipuhscr11vd9 0 146355 2191461 1901564 2026-05-20T09:05:48Z Llydawr 145 2191461 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- {{Infobox/Titl|Parrez Vecpiebalga|006cb7|talbenn map|ffc00f}} |- | colspan="2" align="center"|[[Restr:LVA Vecpiebalgas pagasts COA.png|80px]] |- | colspan="2" align="center"|[[Restr:Vecpiebalga, K. Skalbes kapa piemineklis 2000-05-27 - panoramio.jpg|260px]]<br>Bez [[Kārlis Skalbe]]<hr> |- | '''Riez''' || {{Latvia}} |- | '''Distrig''' || [[Rajon Cēsis|Cēsis]] |- | '''Kontelezh''' || [[Cēsu apriņķis]] |- | '''Kumun''' || [[Vecpiebalga]] |- | colspan="2" | <hr> |- | '''Gorread''' || 110,15 km² |- | '''Poblañs''' || 1&nbsp;287 <small>(01/01/2020</small><ref>{{lv}} {{cite web|url=https://data.stat.gov.lv/pxweb/lv/OSP_PUB/START__POP__IR__IRS/IRD060/ |title=''Oficiālās statistikas portāls''|accessdate=29 Ebrel 2021}}</ref> |- | '''Stankter''' || 11,7 ann./km² |- | colspan="2" | <hr> |- ! colspan="2" align="center"|[https://www.google.com/maps/place/57%C2%B004'39.7%22N+25%C2%B047'06.7%22E/@57.0777,25.7852,9z/data=!4m5!3m4!1s0x0:0x0!8m2!3d57.0777!4d25.7852?hl=en 57°04'40" N – 25°47'07" R]<br>[[Restr:Vecpiebalgas pagasts LocMap.png|260px]]{{Legend|#f7975d|Parrez Vecpiebalga}} |} '''Parrez Vecpiebalga''' ([[latveg]] : ''Vecpiebalgas pagasts'') zo ur rann velestradurel eus kumun [[Vecpiebalga]] e [[Latvia]].<br> Unan eus pemp parrez ar gumun eo. A-raok adreizh melestradurel [[2009]] e oa unan eus 21 barrez ar Gontelezh Cēsu gozh. Lec'h ganedigezh ar skrivagnerien [[Reinis Kaudzīte]] ([[1839]]-[[1920]]), [[Matīss Kaudzīte]] ([[1848]]-[[1926]] ha [[Kārlis Skalbe]] ([[1879]]-[[1945]]) eo. {{Commonscat|Vecpiebalga parish}} ==Notennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Douaroniezh Latvia]] hhbt32uzbq9sayou5vn5vhrj3llafca 0 173158 2191454 2155056 2026-05-20T08:22:12Z Tanjee 563 2191454 wikitext text/x-wiki [[File:Stamp of Perak - 1889 - Colnect 878746 - Straits Settlements Overprinted - ONE CENT PERAK.jpeg|thumb|left|upright 0.8|Poltred ar rouanez Victoria (1889)]] [[File:Stamp of Perak - 1937 - Colnect 542498 - Sultan Iskandar.jpeg|thumb|right|upright 0.8|Poltred ar Sultan_Iskandar (1937)]] Dont a reas Sultanelezh [[Perak]] da vezañ gwarezet gant Breizh-Veur e 1874, evel ar peurrest eus Stadoù bihan [[Malaysia]]. E 1874–78 e voe implijet timbroù [[Trevadennoù ar Strizh-mor]] (''Straits Settlements'' e saozneg), betek ma voe embannet timbroù kentañ ar Sultanelezh e 1878 a oa timbroù Straits Settlements dreistmoullet gant skeudenn al loar, ur steredenn hag al lizherenn "P" e-barzh un ovalenn. E 1880-1891 e voe moullet “Perak” war timbroù Trevadennoù ar Strizh-mor. E 1892 e voe embannet timbroù gant skeudenn un tigr o lammat, da-heul timbroù gant skeudenn penn un tigr pe olifanted e 1895-1899. Poltred ar Sultan a weler war ar re voullet war-lerc'h. Etre 1900 ha 1935 e voe implijet timbroù [[Stadoù Kevreet Malaysia]]. Abaoe 1948 eo heñvel an timbroù ouzh re Stadoù all Malaysia. [[File:Stamp of Perak - 1957 - Colnect 632684 - Sultan Yussuf.jpeg|thumb|right|upright 0.7|Ar Sultan_Yussuf (1957)]] [[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Perak, Timbroù]] [[Rummad:Timbroù Malaysia|Perak]] oks6f38owj0yqykvkb2k98nk5fxz97g 0 175850 2191465 2191353 2026-05-20T09:35:20Z Dakbzh 58931 2191465 wikitext text/x-wiki '''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]]. == Kampioned == {| | valign="top" | :{| class="sortable wikitable" ! Nn !! Bloaz !! Kampioned (kemmesk) |- |1||1928||[[Victor Goglidze]] |- |2||1938||[[Archil Ebralidze]] |- |3||1939||Archil Ebralidze |- |4||1941||Archil Ebralidze |- |5||1944||[[Vladas Mikėnas]] |- |6||1946||[[Paul Keres]] (off contest)<br>Archil Ebralidze |- |7||1947||[[Nikolay Sorokin]] |- |8||1948||[[Mikhail Shishov]] |- |9||1949||[[Akaki Pirtskhalava]] |- |10||1950||[[Alexandre Blagidze]] |- |11||1951||Nikolay Sorokin |- |12||1952||Mikhail Shishov |- |13||1953||Alexandre Blagidze |- |14||1954||[[Alexandr Buslaev]] |- |15||1955||[[Bukhuti Gurgenidze]] |- |16||1956||Mikhail Shishov |- |17||1957||Alexandre Blagidze |- |18||1958||[[Bukhuti Gurgenidze]] |- |19||1959||Bukhuti Gurgenidze |- |20||1960||Bukhuti Gurgenidze |- |21||1961||Bukhuti Gurgenidze |- |22||1962||Bukhuti Gurgenidze |- |23||1963||Bukhuti Gurgenidze |- |24||1964||Bukhuti Gurgenidze |- |25||1965||Bukhuti Gurgenidze |- |26||1966||[[Roman Dzindzichashvili]] |- |27||1967||Roman Dzindzichashvili |- |28||1968||Bukhuti Gurgenidze |- |29||1969||Roman Dzindzichashvili |- |30||1970||Bukhuti Gurgenidze |- |31||1971||[[Zurab Mikadze]] <br/> [[Alexandre Bokuchava]] |- |32||1972||[[Tamaz Giorgadze]] |- |33||1973||Bukhuti Gurgenidze |- |34||1974||[[Elizbar Ubilava]] |- |35||1975||[[Zurab Sturua]] |- |36||1976||[[Iuri Chikovani]] |- |37||1977||[[Zurab Sturua]] |- |38||1978||[[Gennadi Zaichik]] |- |39||1979||Gennadi Zaichik |- |40||1980||[[Zurab Azmaiparashvili]] |- |41||1981||Zurab Sturua |- |42||1982||[[Giorgi Giorgadze]] |- |43||1984||Zurab Sturua |- |44||1985||Zurab Sturua |- |45||1986||[[Elizbar Ubilava]] |- |46||1987||Mikhail Krasenkov |- |47||1988||Giorgi Giorgadze |- |48||1989||[[Giorgi Bagaturov]] |- |49||1990||[[Aleksandr Dgebouadze]] |- |50||1991||[[Tamaz Tabatadze]] |- |51||1992||[[Khvicha Supatashvili]] |- |52||1993||[[Akaki Shalamberidze]] |- |53||1994||[[Lasha Janjgava]] |- |54||1995||[[Giorgi Bagaturov]] |- |55||1996||[[Lasha Janjgava]]<ref>[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Kampionad jorjiat 1996]</ref> |- |56||1997||[[Giorgi Kacheishvili]] |- |57||1998||[[Nino Khurtsidze]] |- |58||1999|| Giorgi Bagaturov |- |59||2000||[[Tamaz Gelashvili]] |- |60||2001||[[Mikheil Mchedlishvili]] |- |61||2002||Mikheil Mchedlishvili |- |62||2003||[[Baadur Jobava]] |- |63||2004||[[Merab Gagunashvili]] |- |64||2005||[[Valeriane Gaprindashvili]] |- |65||2006||Giorgi Kacheishvili |- |66||2007||[[Baadur Jobava]] |- |67||2008||[[Levan Pantsulaia]] |- |68||2009||[[Tornike Sanikidze]] |- |69||2010||Merab Gagunashvili |- |70||2011||[[Davit Zarkua]] |- |71||2012||Baadur Jobava |- |72||2013||[[Gaioz Nigalidze]] |- | 73||2014||Gaioz Nigalidze |- |74||2015||Levan Pantsulaia<ref>{{en}}[http://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces|title=Levan Pantsulaia Champion of Georgia]]</ref>. |- |75||2016||[[Davit Jojua]] |- |76||2017||[[Luka Paichadze]] |- |77||2018||Mikheil Mchedlishvili |- |78||2019||[[Giga Quparadze]] |- |79||2020||Luka Paichadze |- |80 |2021 |Levan Pantsulaia |- |81 |2022 |Levan Pantsulaia |- |- |82 |2023 |Mikheil Mchedlishvili |- |- |83 |2024 |Baadur Jobava |- |- |84 |2025 |Levan Pantsulaia<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111228.aspx?lan=1&art=1 GEO 84th Ch]</ref>. |- |} | valign="top" | :{| class="sortable wikitable" ! Nn!! Bloaz !! Kampionez |- |1||1935||[[Fani Kats]] |- |2||1936||[[Fani Kats]] |- |3||1937||[[Berta Krezberg]] |- |4||1938||[[Varvara Zargarian]] |- |5||1940||[[Varvara Zargarian]] |- |6||1940||[[Ksenia Gogiava]] |- |7||1945||[[Varvara Zargarian]] |- |8||1947||[[Ksenia Gogiava]] |- |9||1948||[[Lili Gelovani]] |- |10||1950||[[Ksenia Gogiava]] |- |11||1952||[[Ksenia Gogiava]] |- |12||1953||[[Eliso Kakabadze]] |- |13||1954||[[Eliso Kakabadze]] |- |14||1955||[[Eliso Kakabadze]] |- |15||1956||[[Nona Gaprindachvili]] |- |16||1957||[[Eliso Kakabadze]] |- |17||1958||[[Manana Togonidze]] |- |18||1959||[[Nona Gaprindachvili]] |- |19||1960||[[Nona Gaprindachvili]] |- |20||1961||[[Nona Gaprindachvili]] |- |21||1963||[[Alla Chaikovskaya]] |- |22||1964||[[Nana Aleksandria]] |- |23||1965||[[Nana Aleksandria]] |- |24||1966||[[Tsitsino Kakhabrishvili]] |- |25||1968||[[Nana Aleksandria]] |- |26||1969||[[Tsiuri Kobaidze]] |- |27||1970||Tsitsino Kakhabrishvili |- |28||1971||[[Svetlana Kalandarishvili]] |- |29||1972||[[Tamar Khmiadashvili]] |- |30||1973||Tsitsino Kakhabrishvili |- |31||1974||Tsiuri Kobaidze |- |32||1975||Tamar Khmiadashvili |- |33||1976||[[Nino Gurieli]] |- |34||1977||[[Nino Melashvili]] |- |35||1978||[[Tamar Khmiadashvili]] |- |36||1979|||[[Tamila Meskhi]] |- |37||1980||[[Tsiala Kasoshvili]] |- |38||1981||Tsiala Kasoshvili |- |39||1982||Tsitsino Kakhabrishvili |- |40||1983||[[Ketevan Arakhamia]] |- |41||1984||Ketevan Arakhamia |- |42||1985||[[Genrieta Lagvilava]] |- |43||1986||[[Sopiko Tereladze]]<br>[[Ketevan Melashvili]] |- |44||1987||[[Ketino Kachiani]] |- |45||1988||[[Tsiala Kasoshvili]] |- |46||1989||[[Nino Khurtsidze]] |- |47||1990||[[Ketevan Arakhamia]] |- |48||1991||[[Inga Khurtsilava]] |- |49||1992||[[Nino Gurieli]] |- |50||1993||[[Nino Khurtsidze]] |- |51||1994||[[Natia Janjgava]] |- |52||1995||[[Miranda Khorava]] |- |53||1996||[[Maia Lomineishvili]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 - The Week in Chess]</ref> |- |54||1997||[[Inga Khurtsilava]] |- |55||1998||[[Maia Lomineishvili]] |- |56||1999||Inga Charkhalashvili |- |57||2000||Sopiko Tereladze<br>Inga Khurtsilava |- |58||2001||[[Lela Javakhishvili]] |- |59||2002||[[Maia Lomineishvili]], [[Ana Matnadze]] |- |60||2003||[[Nana Dzagnidze]] |- |61||2004||[[Nana Dzagnidze]] |- |62||2005||[[Nino Khurtsidze]] |- |63||2006||[[Nino Khurtsidze]] |- |64||2007||[[Lela Javakhishvili]], [[Sopiko Khukhashvili]] |- |65||2008||[[Nana Dzagnidze]], [[Salome Melia]] |- |66||2009||[[Maia Lomineishvili]] |- |67||2010||[[Salome Melia]] |- |68||2011||[[Maia Lomineishvili]] |- |69|| 2012||[[Bella Khotenashvili]] |- |70||2013||[[Nino Khurtsidze]] |- |71||2014||[[Lela Javakhishvili]] |- | 72||2015||[[Nino Batsiashvili]] |- |73||2016||[[Lela Javakhishvili]] |- |74||2017||[[Bella Khotenashvili]] |- |75||2018||[[Nino Batsiashvili]] |- |76||2019||[[Meri Arabidze]] |- |77||2020||[[Nino Batsiashvili]] |- |78||2021||[[Bella Khotenashvili]] |- |79||2022||[[Nino Batsiashvili]] |- |80||2023||[[Bella Khotenashvili]] |- |81||2024||[[Lela Javakhishvili]] |- |82||2025||[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch]</ref>. |- |83||2026||[[Nino Batsiashvili]] |} |} == Liammoù diavaez == *{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008] *{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994] *{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960] *{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990] *{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984] *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=23 May 2005 | title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13 | publisher=London Chess Center }} *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=23 January 2006 | title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6 | publisher=London Chess Center }} *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=6 February 2006 | title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5 | publisher=London Chess Center }} *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=26 March 2007 | title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6 | publisher=London Chess Center }} *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=17 March 2008 | title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6 | publisher=London Chess Center }} *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=31 March 2008 | title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6 | publisher=London Chess Center }} *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=2 February 2009 | title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9 | publisher=London Chess Center }} == Notennoù ha dave == {{daveoù}} [[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]] f1aoqz9uv7kd4uzeyq7p1ta7sw8dlyr 0 177929 2191449 2180663 2026-05-20T06:26:52Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191449 wikitext text/x-wiki '''Arthur Ssegwanyi''' a zo bet ganet d’an 12 a viz Meurzh 1988 en [[Ouganda]]. Ur c'hoarier [[echedoù]] ougandat eo<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/10000100 FIDE]</ref>. Mestr etrebroadel eo abaoe 2015, Mestr FIDE e oa abaoe 2014, Gourdoner FIDE eo abaoe 2016<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/10000100 FIDE]</ref>. 2 330 edo he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 393 he renk ''Fonnapl'' ha 2 230 he renk ''Luc'hedenn'' e miz Kerzu 2025<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/10000532 FIDE]</ref>, 2 412 e [[Renk Elo|renk Elo]] ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Ebrel 2022. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== Kib bedel ==== Trec'h e voe er C'hampionad takadel hiniennel '''4.2''' e 2015<ref>{{en}}[http://www.chess-results.com/tnr169589.aspx 2015 Africa Zone 4.2 Individual Chess Championship - Open Category|Chess-results.com]</ref>, perzhegañ a reas evit ar gib vedel 2015, rampo e voe er bartienn gentañ a-enep d'ar c'hoarier [[izelvroat]] [[Anish Giri]]<ref>{{en}}[https://kawowo.com/2015/09/13/uganda-s-ssegwanyi-holds-dutch-grand-master-giri-in-6-hour-duel-chess-world-cup/ Kawowo, d'an 13 a viz Gwengolo 2015]</ref>. ==== Tournamant ''Open'' [[Dar es Salaam]] ([[Tanzania]]) ==== * E miz Here 2016 e voe trec'h<ref>{{en}}[https://ugandaradionetwork.net/story/ssegwanyi-wins-tanzania-chess-open? Odongo, Jacinta W. "Ssegwanyi Wins Tanzania Chess Open" Uganda Radio Network]</ref>. ==== Isiiko Memorial Tourney ==== Koll a reas e miz Ebrel 2023 a-enep d'e genvroad [[Haruna Nsubuga]]<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20251210025524/https://sportsnation.co.ug/chess-haruna-nsubuga-clinches-isiiko-memorial-tourney/ Chess: Haruna Nsubuga Clinches Isiiko Memorial Tourney, Marion Malinga, The Sports Nation, d' ar 16 a viz Ebrel 2023]</ref>. === [[Olimpiadoù echedoù]] === C'hoariet en deus e skipailh Ouganda<ref>{{en}}[https://www.365chess.com/players/Arthur_Ssegwanyi]</ref>: * e 2018, en 43{{vet}} Olimpiad e [[Batoumi]] ([[Jorjia]]), 5/10, (+ 4, =2, -4), * e 2024, er 45{{vet}} Olimpiad e [[Budapest]] ([[Hungaria]]), 1/7, (+ 1, =0, -6). == Notennoù ha daveoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/10000100 E fichenn FIDE] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Arthur_Ssegwanyi E c'hoari e 365 Chess] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=140155 E c'hoari e Chess Games] {{DEFAULTSORT:Ssegwanyi, Arthur}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1988]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù ougandat]] sxear4uu9ekayqzjhscs9pql21zjsg3 0 179956 2191405 2191385 2026-05-19T12:04:19Z Llydawr 145 2191405 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Korf aluzenerien al lu stadunanat''' ([[saozneg]]: ''United States Army Chaplain Corps'', berraet en '''USACC''') eo anv [[Kloer|ar gloer]] urzhiet eus feizoù disheñvel hag a zo ofiserien eus al lu o servij evel [[Aluzener milourel|aluzenerien vilourel]] met ivez soudarded hag a servij evel harperien dezho. O c'hefridioù a zo reoù relijiel evel ar [[Servij (iliz)|servijoù iliz]], kuzuliañ hag [[harp spered]] en nerzhioù armet, pe e vije en amzer a beoc'h pe e-kerzh brezelioù. Krouet d'an 29 a viz Gouhere 1775, dre un akta eus [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet]] evit ar [[Continental Army|C'hontinental Army]], korf an aluzenerien a zo bet o kemer perzh en holl vrezelioù m'eo bet ar Stadoù-Unanet o kemer perzh enno aboe. Doareoù d'ober hag aozadurioù disheñvel a zo bet d'ar c'horf ; hiziv-an-deiz, an aluzenerien, aotreet ha stummet gant feizoù ofisiel, a servij evel ofiserien oberiant harpet gant un arbennigour war an aferioù relijiel; asambles e savont ur Skipailh beleien unvez, hag a zo anvet en unvezioù a live batailhon pe uheloc'h. [[Rummad:US Army]] [[Rummad:Aluzenerien]] s25die62iwiz7tvfpj2ia6ywdpznb5g 0 179961 2191406 2189108 2026-05-19T12:24:11Z Llydawr 145 2191406 wikitext text/x-wiki '''Hengoun, Feiz ha Breizh''' zo ur gevredigezh krouet e miz Du [[2025]] evit difenn ar spered "''[[Feiz ha Breiz|Feiz ha Breizh]]''". Krouet eo bet gant ar beleg [[David Aldalur]]. Betek-henn ez eus bet aozet devezhioù evit digeriñ ur c'hraou Nedeleg e miz Kerzu 2025 e [[Brasparzh]] hag un devezh-koun en enor da [[Yann-Vari Perrot]], e [[Skrigneg]], e miz Ebrel [[2026]]. Pal ar gevredigezh eo difenn ar brezhoneg hag ar feiz katolik hengounel, o tolpañ ur c'hant den bewech, gant ur sell broadelour rik. [[Rummad:Kevredigezhioù kristen Breizh]] [[Rummad:Kevredigezhioù sevenadurel Breizh]] lepym9gsgdw38kr74maiz5m9uczot6o 0 179965 2191407 2189137 2026-05-19T12:27:01Z Llydawr 145 2191407 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Marcel Lefebvre''', ganet d'an [[29 Du]] [[1905]] e [[Tourcoing]] ha marvet d'an {{deiziad|25|Meurzh|1991}} e [[Martigny (Valais)|Martigny]] ([[Suis]]), a oa arc'heskob [[Dakar]] ha ''[[délégué apostolique du Saint-Siège pour l'Afrique francophone]]''. Gantañ eo bet savet ar ''[[Fraternité Sacerdotale Saint-Pie X]]''. {{DEFAULTSORT:Lefebvre, Marcel}} [[Rummad:Arc'heskibien Dakar]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1905]] [[Rummad:Marvioù 1991]] gbjpsba658qo4atgmpcivosb35yx4t0 0 179970 2191408 2189211 2026-05-19T12:28:39Z Llydawr 145 2191408 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Mahdi Belhaddad''', ganet e [[1918]] e [[Chir]], marvet e [[1978]] e [[Saint-Cloud]] ha beziet e [[Souk Oufella]], a oa ur [[prefed]] gall. E 1958 e voe penn kabined ar prefed [[Maurice Papon]]<ref>[https://franco.wiki/fr/Mahdi_Belhaddad.html Mahdi Belhaddad]</ref>. ==Notennoù ha daveennoù== <references/> {{DEFAULTSORT:Belhaddad, Mahdi}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1918]] [[Rummad:Prefeded Frañs]] [[Rummad:Marc'heien al Lejion a enor]] [[Rummad:Ofiserien al Lejion a enor]] [[Rummad:Marvioù 1978]] qnw43y23vyf12jzibp1iva2aof576kw 0 179971 2191409 2189204 2026-05-19T12:31:28Z Llydawr 145 2191409 wikitext text/x-wiki [[restr:Wiki djembe.jpg|thumb|upright=0.8|Djembe]] An '''djembe''' zo ur [[benveg-tosiñ]]. Bep bloaz e vez roet ar [[djembe aour]] d'ar djembeour gwellañ<ref>https://www.afrik.com/djembe-d-or-la-liste-des-artistes-nomines-pour-la-12e-edition-devoilee</ref>. ==Notennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Binvioù-tosiñ]] tjvmp0wmi1tcvgojhicheaqh9avcnoe 2191426 2191409 2026-05-19T17:04:10Z Llydawr 145 2191426 wikitext text/x-wiki [[restr:Wiki djembe.jpg|thumb|upright=0.8|Djembe]] An '''djembe''' zo ur [[benveg-tosiñ]]. Bep bloaz e vez roet ar [[djembe aour]] d'ar djembeour gwellañ<ref>[https://www.afrik.com/le-djembe-d-or Le Djembé d'or] ; [https://www.afrik.com/djembe-d-or-la-liste-des-artistes-nomines-pour-la-12e-edition-devoilee Djembé d’or : la liste des artistes nominés pour la 12e édition dévoilée]</ref>. ==Notennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Binvioù-tosiñ]] 1hgwwrwb0epu65jfhm730rhukarwlak 0 179972 2191427 2190398 2026-05-19T17:09:22Z Llydawr 145 2191427 wikitext text/x-wiki [[File:25JahreVertragDeutschFranzoesischeZusammenarbeit Stamps of Germany (BRD) 1988 MiNr 1351.jpg|thumb|upright 0.8|right|Timbr kenembannet gant Frañs hag Alamagn (1988)]] [[File:Stamp of India - 2017 - Colnect 911043 - India Portugal - Pauliteros Dance Miranda.jpeg| thumb|upright 0.8|left|Timbroù kenembannet gant India ha Portugal (2017)]] [[File:Stamp of India - 2017 - Colnect 911042 - India Portugal - Dandiya Dance Gujarat.jpeg|thumb|upright 0.8|left|Timbroù kenembannet gant India ha Portugal (2017)]] Pa ziviz melestradurezhioù postel embann [[timbr]]où-post gant un dresadenn pe un danvez heñvel e-barzh meur a vro hag er memes koulz, e vez komzet eus '''kenembann'''. C’hoarvezout a ra bep an amzer evit merkañ al liammoù mignoniezh etre ar broioù pe lidañ asambles un degouezh istorel anavezet e-barzh an div vro. E miz Genver 1973 da skouer e voe embannet gant [[Bro-C'hall]] hag [[Alamagn]] an hevelep timbr a ziskoueze bannieloù an div [[Stad]] kemmesket, da vare 10{{vet}} deiz-ha-bloaz sinadur [[Feur-emglev an Elysée]] etre [[Charles de Gaulle]] ha [[Konrad Adenauer]]. Divyezhek [[alamaneg]]-[[galleg]] e oa alc’hwez an timbroù. Un eil kenembann a voe graet e 1988 gant poltredoù an daou benn-Stad, 25 bloaz goude an degouezh. An tudennoù istorel a oa bet ganet en ur vro ha ranket divroañ a gaver puilh an timbroù diwar o fenn : [[Frédéric Chopin]] (Frañs - [[Polonia]], [[Calouste Gulbenkian]] ([[Portugal]]-[[Armenia]]), [[Milan Rastislav Štefánik]] (Frañs - [[Slovakia]])... Ingal e vez kenembannet timbroù gant ensavadurioù etrebroadel zo, ar rummad "Europa" savet gant ar stadoù izili eus ar [[C.E.P.T.]] (adanvet ''Posteurop'' hiviziken), pe ar rummad "America" gant Spagn, Portugal ha broioù [[Sumerika]] abaoe 1989 ([[UPASP]]). Ar rummadoù "Norden" zo bet kenembannet gant eizh bro eus hanternoz Europa ([[Danmark]], [[Finland]], [[Island]], [[Norvegia]], [[Sveden]], [[Åland]], an [[Inizi Faero]], [[Greunland]]) eus 1956 da 2020. Daoust hag e c'heller ober "kenembann" eus ar rummadoù savet gant melestradurezhioù ar Rouantelezh-Unanet ha Bro-C'hall e [[trevadenniñ|trevadennoù]] an [[Impalaeriezh|impalaeriezh]] ? Ar rummadoù ''Diskouezadeg etrebroadel Paris (1937)'' pe ''Deiz-ha-bloaz kentañ an Trec'h (1946)'' da skouer a voe gwerzhet e meur ar vro dindan mestroniezh an div Stad, hogen savet gant ur velestradurezh post. Degas a ra seurt intrudu un tamm bruderezh d’ar produiñ timbroù er-maez eus ar broioù a gemer perzh ennañ, e-touez timbrawourion ar bed-hoil. Un tamm arc’hant a vez rastellet a vloaz da vloaz gant ar melestradurezhioù gant gwerzh timbroù, goloioù-lizher hag ar paperachoù-post a blij d’an dastumerien. <gallery mode="packed" heights="160px" caption="Timbroù Europa 2004 – Ar vakañsoù"> Stamps of Lithuania, 2004-11.jpg|Timbr [[Lituania]] Stamp of Armenia - 2005 - Colnect 84585 - Europa 2004 VacationTrace of the leg.jpeg|Timbr Armenia Russian stamp no 940.jpg|Timbr [[Rusia]] 2004. Stamp of Belarus 0561.jpg|Timbr Belarus Stamps of Romania, 2004-038.jpg|Timbr Roumania </gallery> Ur c’henembann gevellet a dalv ez eo embannet ar memes timbr d’ar memes koulz e daou lec’h pell an eil diouzh egile. Pa c’hoarvez d’ur c’houblad timbroù bezañ kichen-ha-kichen e komzer eus un c'henembann melezour. Ral a wech e kaver anvioù an div vro asambles war an timbroù, pezh a aotren annezidi an div vro da implij anezho eno memes mod. Ar c’henembann unel-se zo bet graet gant [[Liechtenstein]] ha [[Suis]] e 1995. Kentoc’h evit embann un dresadenn heñvel e pep lec'h e vez kinniget muioc'h-mui un danvez (savadurioù, mojennoù, gwiskamantoù hengounel, an natur...), kuit da bep melestradurezh bezañ awenet. E 1962 e voe embannet er bed a-bezh timbroù a vrude ur pal unel : stourm a-enep [[kleñved ar paludoù]]. == Liamm diavaez == * {{En}} [https://philarz.com Lec'hienn ur gevredigezh a studi an timbroù kenembannet]. [[Rummad:Timbrawouriezh]] 1gof2cgdx3zov824dru1hgz5uj11xu9 1 179974 2191441 2189351 2026-05-19T19:40:44Z Kestenn 14086 2191441 wikitext text/x-wiki == Titl == Re ledan eo <q> Ar c'henembann </q>, pa vez kembannet levrioù ivez (evel an dastumad ''Spot'' gant [[An Here]]), ha pa bled ar pennad gant timbroù hepken. – [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 27 Ebr 2026 da 06:10 (UTC) :{{graet}} Graet. Adanvet em eus ar pennad evit bezañ sklaeroc'h. @[[Implijer:Tanjee|Tanjee]] : gouzout a rez hag-eñ ez eus pennadoù heñvel e yezhoù all ? A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 27 Ebr 2026 da 07:18 (UTC) ::Trugarez evit ar c'hemm. ::Bout zo pennadoù e galleg ("Emission commune"), saozneg ("Joint issue"), alamaneg ("Gemeinschaftsausgabe")... 11 yezh bennak ! ::A galon ::Tanjee [[Implijer:Tanjee|Tanjee]] ([[Kaozeadenn Implijer:Tanjee|kaozeal]]) 28 Ebr 2026 da 12:05 (UTC) :::Trugarez, liammet eo ar pennad ouzh ar yezhoù all. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 19 Mae 2026 da 19:40 (UTC) gvl6xq8puop5zubjwqytup55bn1rb51 0 179978 2191455 2189223 2026-05-20T08:39:46Z Llydawr 145 2191455 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Dastumad nijerezioù Erickson''' ([[saozneg]]: ''Erickson Aircraft Collection'') zo ur mirdi nijerezh lec'hiet en [[aerborzh kêr Madras]] e [[Madras (Oregon)|Madras]], [[Oregon]], er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]]. == Istor == Jack Erickson, krouer [[Erickson Air-Crane]], en doa prenet e gentañ nijerez, ur [[P-51]], e 1980. Tri bloaz war-lerc'h en doa prenet ur [[Chance Vought F4U Corsair|C'horsair]] hag ur [[Supermarine Spitfire|Spitfire]] ha kroget un dastumade. E 1991 e voe lakaet war ziskouez e [[Mirdi aer Tillamook]]<ref>{{cite web |last1=Tegler |first1=Jan |title=Collectors in Flight: Jack Erickson Shares His Still-Flying Warbird Collection |url=http://www.robbreport.com/motors/aviation/collectors-in-flight-jack-erickson-shares-his-still-flying-warbird-collection-2780733 |website=Robb Report |access-date=29 October 2023 |date=28 a viz C'hwevrer 2018}}</ref>. E miz Ebrel 2013 en doa embannet ne vije ket kendalc'het da baeañ evit bezañ war ziskouez er mirdi<ref>{{cite news |last1=Tobias |first1=Lori |title=Future of Tillamook blimp hangar in question as air museum prepares to move |url=http://www.oregonlive.com/pacific-northwest-news/2013/05/future_of_tillamook_blimp_hang.html |access-date=29 October 2023 |work=The Oregonian |date=6 May 2013}}</ref>. Un nebeud mizioù war-lerc'h e voe ouzhpennet d'an dastumad ur [[B-17]] hag un eilad eus un [[Focke-Wulf Fw 190|Fw 190]] eus [[Military Aviation Museum|mirdi an aerlu]]<ref>{{cite news |title=UPDATED: First Confirmed Warbird Sales From Jerry Yagen Military Aviation Museum |url=http://www.warbirdsnews.com/warbirds-news/first-confirmed-warbird-sales-jerry-yagen-military-aviation-museum.html |access-date=29 October 2023 |work=Warbirds News |date=25 June 2013}}</ref>. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Mirdioù nijerezh]] [[Rummad:Mirdioù SUA]] ezsbj59bprl43146yu2uzkknctih3vu 2191456 2191455 2026-05-20T08:40:02Z Llydawr 145 Llydawr en deus kaset ar bajenn [[Dastumadenn nijerezioù Erickson]] da [[Dastumad nijerezioù Erickson]] 2191455 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Dastumad nijerezioù Erickson''' ([[saozneg]]: ''Erickson Aircraft Collection'') zo ur mirdi nijerezh lec'hiet en [[aerborzh kêr Madras]] e [[Madras (Oregon)|Madras]], [[Oregon]], er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]]. == Istor == Jack Erickson, krouer [[Erickson Air-Crane]], en doa prenet e gentañ nijerez, ur [[P-51]], e 1980. Tri bloaz war-lerc'h en doa prenet ur [[Chance Vought F4U Corsair|C'horsair]] hag ur [[Supermarine Spitfire|Spitfire]] ha kroget un dastumade. E 1991 e voe lakaet war ziskouez e [[Mirdi aer Tillamook]]<ref>{{cite web |last1=Tegler |first1=Jan |title=Collectors in Flight: Jack Erickson Shares His Still-Flying Warbird Collection |url=http://www.robbreport.com/motors/aviation/collectors-in-flight-jack-erickson-shares-his-still-flying-warbird-collection-2780733 |website=Robb Report |access-date=29 October 2023 |date=28 a viz C'hwevrer 2018}}</ref>. E miz Ebrel 2013 en doa embannet ne vije ket kendalc'het da baeañ evit bezañ war ziskouez er mirdi<ref>{{cite news |last1=Tobias |first1=Lori |title=Future of Tillamook blimp hangar in question as air museum prepares to move |url=http://www.oregonlive.com/pacific-northwest-news/2013/05/future_of_tillamook_blimp_hang.html |access-date=29 October 2023 |work=The Oregonian |date=6 May 2013}}</ref>. Un nebeud mizioù war-lerc'h e voe ouzhpennet d'an dastumad ur [[B-17]] hag un eilad eus un [[Focke-Wulf Fw 190|Fw 190]] eus [[Military Aviation Museum|mirdi an aerlu]]<ref>{{cite news |title=UPDATED: First Confirmed Warbird Sales From Jerry Yagen Military Aviation Museum |url=http://www.warbirdsnews.com/warbirds-news/first-confirmed-warbird-sales-jerry-yagen-military-aviation-museum.html |access-date=29 October 2023 |work=Warbirds News |date=25 June 2013}}</ref>. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Mirdioù nijerezh]] [[Rummad:Mirdioù SUA]] ezsbj59bprl43146yu2uzkknctih3vu 0 179979 2191458 2189231 2026-05-20T08:54:56Z Llydawr 145 2191458 wikitext text/x-wiki E mitologiezh an [[Innued]] e vez sellet ouzh '''Matshishkapeu''' ("Doue ar brammoù") evel unan eus ar speredoù galloudusañ, ha soñjal a reer e oa galloudusoc'h c'hoazh eget Mestr ar C'haribou. Hervez ar vojenn e oa bet dirannet an Innued diouzh [[Karv-erc'h|kiirvi-erc'h]] gant Mestr ar C'haribou dre wall c'hoantegezh, ar pezh a lakae anezho da vervel gant an naon. Tostaat a reas Matshishkapeu d'ar Mestr Karibou hag e c'houlennas digantañ pourchas [[Karv-erc'h|kariboued]] a-walc'h d'an Innued da zebriñ, met nac'hañ a reas ar Mestr Karibou. Matshishkapeu a lavaras neuze e vefe tapet gant ar c'hleñved ma ne rofe ket kariboued d'an Innued. Nac'hañ a reas ar Mestr Karibou adarre, ha goude-se e voe kastizet gant goustivadur poanius. A-benn ar fin, ar Mestr Karibou a blegas ha Matshishkapeu a bareas anezhañ eus e gleñved<ref name="Armitage">{{Cite journal|date=1992|title=Religious ideology among the Innu of eastern Quebec and Labrador|url=http://www.religiologiques.uqam.ca/no6/armit.pdf|journal=Religiologiques|volume=6|issn=2291-3041}}</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Speredoù]] gv2bexpbi1q66l771kpttd915s3u1pn 0 179987 2191459 2189253 2026-05-20T09:03:45Z Llydawr 145 2191459 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Lāčplēsis''}} [[Restr:Brīvības piemineklis-Lāčplēsis.png|thumb|Lāčplēsis war [[Savadur ar Frankiz (Latvia)|savadur ar Frankiz]] e [[Riga]].]] '''''Lāčplēsis''''' (ger-ouzh-ger "Lazh-arzh") zo ur [[meurgan]] skrivet gant ar barzh [[Latvia|latviat]] [[Andrejs Pumpurs]] etre 1872 ha 1887, diazezet war vojennoù-bro. ''Lāčplēsis'' zo gwelet gant Latviz evel ur meurgan broadel. Ar meurgan-mañ a oa bet adkemeret d'an 11 a viz Du gant Latviz evit kounaat "''deiz Lāčplēsis''", deiz an trec'h tu pe du e 1919 e-pad [[brezel dizalc'hiezh Latvia]]. Azasaet e voe an oberenn er sinema gant [[Aleksandrs Rusteikis]] e 1931 gant ar memes anv, ''Lāčplēsis''. [[Rummad:Meurganoù]] [[Rummad:Sevenadur Latvia]] [[Rummad:Lennegezh Latvia]] aug77asvg1xil8x94qze5xaprjaqsyj 0 179989 2191468 2190390 2026-05-20T09:56:52Z Llydawr 145 2191468 wikitext text/x-wiki [[File:Food from Puzata Hata restaurant in Lviv.jpg|thumb|Ur skouer eus keginerezh Ukraina en ur preti e Lviv]] '''Keginerezh Ukraina''' a reer eus hollad an doareoù hengounel da [[keginerezh|geginañ]] a vez gant an dud en [[Ukraina]], unan eus ar [[Stad]]où brasañ ha pobletañ en [[Europa (kevandir)|Europa]]. Levezonet-don eo ar c'heginerezh-se gant an [[douar]] pinvidik ha [[du (liv)|du]] ([[ukraineg]] : Чорнозем, ''tchornozem'', "douar du") ma teu e aozennoù, a vez niverus peurliesañ evit fardañ ur meuz<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.foodbycountry.com/Spain-to-Zimbabwe-Cumulative-Index/Ukraine.html |title=Ukrain|publisher=Foodin every Country|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.<br> Alies ivez e vez meur a zoare – an eil goude egile – da boazañ ur meuz ukrainat : bez' e c'hall un aozenn bout fritet pe bervet a-raok bout poazhet er vurezh pe er forn. Perzh heverkañ keginerezh hengounel Ukraina eo kement-se<ref>{{cite web|url=https://ukrainetrek.com/about-ukraine-cuisine |title=Ukrainian National Food and Cuisine|publisher=UkraineTrek|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Ar ''borchtch'' (борщ) [[ruz (liv)|ruz]] eo meuz broadel Ukraina : ur [[soubenn]] [[beterabez]] eo en diazez, met liesdoare eo hervez ar c'horn-bro. Daou veuz all a vez lakaet da vroadel ivez : ''varenyky'' (вареники ; unander: вареник ''varenhyk'', "toaz bervet"), un doare ''ravioli'' kar d'ar ''pierogi'' a farder e [[Polonia]] ; hag an ''holubtsi'' (голубці), a zo rolladoù [[kaol]]. En holl bretioù hengounel ukrainat e kaver aes an tri meuz-se<ref>{{en}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20130814200425/http://activeukraine.com/five-best-ukraine-traditional-foods/ |title=5 Best Ukraine traditional Foods|publisher=Active Ukraine|date=05/06/2013|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Meuzioù kar dezho a gaver e kegin [[Europa ar Reter]] dre vras. Pouezus eo an [[ed]] er c'heginerezh ukrainat, ar [[gwinizh]] peurgetket, setu perak e vez graet alies "grignolad gwinizh Europa" eus ar vro<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.greeneuropeanjournal.eu/ukraine-still-europes-breadbasket/ |title=Ukraine: Still Europe’s Breadbasket|publisher=Green European Journal|date=09/01/2024|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Ar pep brasañ eus ar meuzioù ukrainat zo deveret diouzh reoù ar gouerien, a [[gounezerezh|c'houneze]] forzh [[legumaj]] evel [[avaloù-douar]], beterabez, [[foue]], kaol ha [[segal]]. Doareoù slav hengounel koulz ha reoù europat dre vras a vez implijet er c'heginerezh ukrainat, ar pezh a zisoc'h eus meur a zekvloaziad dindan beli ur Stad bennak all. Ouzhpenn se, dre ma 'z eo brazik an diaspora ukrainat abaoe kantvedoù (da skouer, tremen ur milion a dud e [[Kanada]] o deus hendadoù ukrainat) e kaver meuzioù ukrainat en Europa ha war [[kevandir]]ioù all ([[Arc'hantina]], [[Brazil]] ha [[Stadoù-Unanet Amerika]] pergen). Da vare [[Republik Soviedel Ukraina]] ([[1917]]-[[1991]]) e voe skoueriekaet keginerezh ar vro, ha dre ma veze berr an dafar e voe kollet meur a veuz hengounel, pe fardet e vezent gant nebeutoc'h a aozennoù ha doareoù eeunoc'h d'o c'heginañ. Er mare [[URSS|soviedel]] ivez e voe degaset da hantervoued Ukrainiz meur a veuz a oa estren dezho.<br> Da heul dizalc'hiezh Ukraina e teuas gizioù nevez er c'heginerezh, evel ar meuzioù fardet en un doare [[greanterezh|greantel]] ha diorroadur ar pretioù boued buan. Hiziv an deiz, keginerezh Ukraina en deus degemeret teknikoù nevez hag aozennoù nevez, en ur virout kalz elfennoù hengounel koulskoude. == Istor == === Krennamzer === [[File:Оборона Белгорода Кисель из колодца.jpg|thumb|O fardañ ''kisel'' e Bilohorodka – ''Kronik Radziwill'', p. 143.<ref>''Kronik Radziwill'' (Радзивілівський літопис) zo un dornskrid eus an {{XIIIvet kantved}} hag a gont Istor Rus Kyiv abaoe ar {{Vvet kantved]] ; gwelit [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/65/%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B8%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%BB%D1%96%D0%B2%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D1%81.pdf an dornskrid]</ref>]] E deroù ar [[Grennamzer]] en em stalias war diriad Ukraina a vremañ pobladoù slavek hag a c'houneze segal, gwinizh ha [[heiz]]. [[Bara]] e oa ar boued diazez e [[Rous Kyiv|Rus Kyiv]], fardet gant segal peurliesañ. ''Jito'' (жито), ar ger [[ukrainek]] evit "segal", zo kar d'ar [[verb]] ''jyty'' (жити), "bevañ", ar pezh a ziskouez peger pouezus e oa ar gounezerezh-se evit annezidi gentañ Ukraina. An uhelidi hepken a zebre bara [[gwenn (liv)|gwenn]] fardet gant gwinizh. Koulz bara goell ha bara dic'hoell a veze fardet e Rus Kyiv ; houpez (''Humulus lupulus'') a veze ouzhpennet da doaz ar bara gwenn. Meuzioù aozet diwar edoù, evel ''kacha'' (каша), a raed gant mell (Пшоно, ''pchono''), a veze debret gant an holl rummadoù er boblañs ; ur perzh o deveze el lidoù evel ar meuz anvet ''kolyvo'' (Коливо), a zo gwinizh brevet ha bervet, mesket gant [[kraoñ]], [[mel]], pel [[orañjez]], [[rezin]] sec'h ha [[kanell]], a vez servijet da-geñver an obidoù [[Iliz ortodoks|reizhkredennour]]. [[Ed-du]], [[kerc'h]], [[kanab]] ha [[lin]], koulz ha beterabez, [[piz]], [[roz-aer]], sukrin (''Cucumis melo'') ha sukrin-dour (''Citrullus lanatus'') a veze gounezet ivez e Rus Kyiv. Eno e oa pouezus al legumaj ivez, kaol hag [[irvin]] dreist-holl ; un darn vras pe vrasoc'h eus an eostadoù a veze [[holen|sallet]] pe soubet er [[gwinêgr]] evit ma vefe miret pelloc'h. Legumaj all a veze gounezet e Rus Kyiv : anuz (''Anethum graveolens''), fer (''Lens culinaris''), [[karotez]] ha [[kignen]]. [[Ognon (Allium cepa)|Ognon]] a voe degaset d'ar vro en {{XIIvet kantved}}<ref name="OB">{{uk}} {{cite web|url=https://obarykada.com/chasopys/shho-take-ukrayinska-kuhnya-istoriya-stravy-smaky/ |title=Що таке «українська кухня»? Історія, страви, смаки / "Petra eo « keginerezh Ukraina » ? Istor, meuzioù, blazennoù"|publisher=The Last Baricade, Kyiv|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. [[Plant]] gouez evel an triñchin (''Rumex acetosa''), an troad-gwazi (''Chenopodium sp.'') ha hugennoù evel ar [[flamboez]], ar gwenngoud (''Viburnum opulus''), an irin (''Prunus spinosa''), ar [[mouar]] hag ar rezin, koulz ha foue, a veze debret gant an holl dud. [[Vitis vinifera|Gwini]] a veze gounezet ivez da gaout rezin sec'h ha da dalvout da demz-boued, hogen an uhelidi hepken a c'helle kaout anezho. [[Eoul]] a veze graet diwar graoñ. [[Kig]] a veze kavet dre [[chaseal|hemolc'hiñ]] ha sevel loened. Hag uhel pe izel o dere er gevredigezh, holl Ukrainiz ar mare a yae da hemolc'hiñ. Tud Rus Kyiv a zebre meur a zoare [[bronneged]] hag [[evn]]ed, en o zouez [[bizon]]ed, [[Tetraonidae|brugyer]], [[dube]]ed, [[alarc'h|elerc'h]], [[gad|gedon]], [[gourejen]]ed, [[Garan (evn)|garaned]], [[gwaz (evn)|gwazi]], [[hoc'h-gouez]], [[karveged]], [[klujar|klujiri]] ha [[yourc'h]]ed. D'ur meuz eus ar re c'hwekañ e veze lakaet kig-alarc'h, hervez ''bylyny'' (Билини, "gwerzioù-meur") ar mare. Bervet pe rostet e veze ar c'hig en un tantad digor ; goude ur pennad avat e voe kavet mat ivez poazhañ kig dre fritañ en druzoni ha gleveziñ.<br> Meur a zoare [[pesk]]ed a oa pouezus ivez e reol-voued Rus Kyiv : [[beked]]ed (''Esox lucius''), [[brell]]ed, [[Karpenn|karped]] (''Cyprinus carpio''), sandred (''Sander lucioperca'') hag all. Evit o mirout pelloc'h e vezent mogedet, sallet pe lakaet da sec'hañ. ''Kav'yar'' (кав'яр) a veze graet gant vioù pesked, re [[sturj]]ed (''Acipenser sturio'') dreist-holl. [[Boued-laezh]] ivez a veze debret e Rus Kyiv ar Grennamzer : [[amanenn]] ha [[keuz (boued)|keuz]]. Gant [[laezh]] e raed ivez e lod lidoù slav kent donedigezh ar [[kristeniezh|gristeniezh]]. Kentlaezh (''colostrum'' e [[latin]]) a veze deuet-mat gant ar braz eus an dud betek ma voe lakaet berz warnañ gant an Iliz ortodoks.<br> Ur meuz deuet eus ar mare-se hag a zo karet gant Ukrainiz hiziv c'hoazh eo an died anvet ''kisel'' (Кисіль), a gaver meneg anezhañ e ''Codex Laurentianum'' (Лаврентіївський літопис) Rus Kyiv dindan ar bloaz [[997]]. Ker kozh all eo ''kvas'' (квас), un died dister ar c'hementad [[alkool]] enni a zo bervet diwar edoù, ha diedoù fardet diwar [[mel]]<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://day.kyiv.ua/article/naprykintsi-dnya/pro-hotovyznu-i-varevo-u-kyyivskiy-rusi |title=Про «готовизну» і «варево» у Київській Русі / "A-zivout an aozennoù « prest da vout debret » ha « breset » e Rus Kyiv"|publisher=День / ''Den'' ("Deiz")|date=08/06/2012|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. [[Dibenn-pred|Dibennoù-pred]] evel bara dous, [[bara-mel]] (Пряник, ''pryanik'') ha hugennoù dre vel a oa anavet ivez da vare Rus Kyiv<ref name="VD">{{uk}} {{Cite web|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/solodke-zhittia-istoriia-konditerskoyi-spravi-v-ukrayini/ |title=Солодке життя: історія кондитерської справи в Україні / "Ur vuhez dous : Istor ar c'hoñfizerezh en Ukraina"|publisher=Локальна історія / "Istor lec'hel"|date=02/03/2021|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. === XVI{{vet}} – XIX{{vet}} kantvedoù === Hervez an istorour ukrainat Oleksiy Sokyrko (Олексій Сокирко, *[[1974]]) e tiorroas ar c'heginerezh hengounel ukrainat a anavomp e-doug beli [[Polonia]] ha [[Lituania]] adalek ar Grennamzer diwezhañ ha deroù an amzer a vremañ, da lavaret eo adalek kreiz ar {{XVvet kantved}}. D'ar mare-se e oa c'hoazh an edoù hag ar bara boued diazez an darn vuiañ eus an dud, e-kichen legumaj evel ar piz hag ar fav boutin (''Phaseolus vulgaris''), e kornôg ar vro peurgetket<ref name="LI">{{uk}} {{Cite web|url=https://localhistory.org.ua/texts/interviu/mi-mali-i-aristokratichnu-kukhniu-oleksii-sokirko-avtor-knizhki-pro-gastronomiiu-getmanshchini/ |title="Ми мали й аристократичну кухню" / "Ni ivez hor boa ur c'heginerezh brientinel"|publisher=Локальна історія / "Istor lec'hel"|date= 31/05/2021|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Ar ''borchtch'', a zo arouez ar c'heginerezh ukrainat, a gaver ar c'hentañ meneg anezhañ en amzer beli Polonia ivez : p'edo o veajiñ dre Gyiv e [[1584]], ur marc'hadour eus [[Gdańsk]] anvet Martin Gruneweg a skrivas pegen alies e veze debret ar meuz-se gant an dud ; hervezañ e veze fardet en holl diegezhioù pe dost ha debret hag evet bemdez. Un test all a voe eus kement-se : ar [[manac'h]] reizhkredennour ukrainat Ivan Vychenskyi (Іван Вишенський, ~[[1550]]- goude [[1620]]), a skrivas e oa meuz boas ar gouerien. En {{XVIIIvet kantved}}, goude stagidigezh ur rann eus Ukraina d'an [[Impalaeriezh rus]] e voe deuet-mat ar ''borchtch'' e Lez an impalaer e [[Sankt-Peterbourg]]. E gavout a reer ivez en ''Eneida'' (Енеїда), ur [[barzhoneg|varzhoneg]] chin ukrainek bet embannet e [[1798]] gant Ivan Petrovich Kotliarevskyi (Іван Петрович Котляревський, [[1769]]-[[1838]]) hag awenet gant buhez ar Gozaked Zaporozki<ref>Da lavaret eo «&nbsp;Kozaked eus en tu-hont d'an taranoù (за порогами, ''za porohamy'')&nbsp;», peogwir e oant Kozaked ukraineger a veve war glannoù red izel ar stêr [[Dnipro]] ; Zaporojjia e oa o c'hreñvlec'h ha kêr-benn.</ref> – unan eus oberennoù kentañ al [[lennegezh]] ukrainek – e-kichen an ''halouchky'' (Галушки), a zo bouloù toaz [[bleud]] hag avaloù-douar, ur [[vi]] ennañ a-wechoù : peuzdourek eo an toaz-se, a lakaer da gouezhañ a-dammoù en dour berv (damheñvel eo an doare ouzh hini ar ''spätzle'' a reer en [[Elzas]]) ; hengounel ivez eta eo an ''halouchky'' en Ukraina<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://www.istpravda.com.ua/articles/2020/11/3/158395/ |title=Про український борщ з історичними приправами / "A-zivout ar ''borchtch'' ukrainek dre an temzoù hengounel"|publisher=Історична правда / "Gwirionez istorel"|date= 03/11/2020|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Levezonet-don e voe ar c'heginerezh ukrainat gant hengoun ar [[Kozaked|Gozaked]], dreist-holl goude staliadur an Hetmanelezh Kozak e [[1648]], eleze ur [[Stad]] renet gant ur penn milourel (Гетьман ''hetman'') kozak hag a badas betek [[1764]], pan erlec'hias ar ''starchyna'' (старши́на, "mestr-micherour") kozak ouzh ar ''szlatc'hta'' (an noblañs polonat-ha-lituanian) en un darn vras eus Ukraina ar Reter, war ribl dehou ar stêr Dnipro. Greun ha bleud edoù a yae da ober meuzioù hengounel ar Gozaked : ''kacha'', ''koulich'' (Куліш, a zo yod mell), ''teterya'' (тетеря, a zo ''koulich'' gant un toaz dourek fardet diwar ed-du pe segal) ha ''solomac'ha'' (соломаха, a zo bleud ed-du lakaet da doaz peuzdourek ha bervet ha debret gant eoul, kig-sall ha kignen). Cheuc'hoc'h a-galz e oa boued uhelidi an Hetmanelezh avat : p'edo o vrezeliñ er [[Kaokaz|C'haokaz]] e [[1726]], ur c'horonal kozak a c'houlennas digant e bried chomet en Ukraina kas dezhañ bouedoù evel amanenn, kig-yar, kig-yar-Indez, morzhed-hoc'h, olivez, ha [[teod]]où-[[ejen]] sec'het, a-gevret gant eoul olivez ha digoroù-pred a bep doare<ref name="BP">{{uk}} {{Cite web|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/khlib-nasushchnii-voiakiv-getmanshchini/ |title="Хліб насущний" вояків Гетьманщини / "« Bara pemdeziek » soudarded an Hetmanelezh"|publisher=Локальна історія / "Istor lec'hel", 19/05/2020|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. [[Kig-bevin]] ha jiber ne veze ket alies war plad an dud a renk izel, a zebre [[kig-dañvad]] kentoc'h<ref name="LI" />. <gallery mode="packed" heights="180px" caption="Meuzioù kozak"> Гречневая каша.jpg|Каша / ''Kacha'' Куліш козацький.jpg|Куліш / ''Koulich'' Тетеря2.jpg|Тетеря / ''teterya'' Саламата Белгородская область 03.jpg|Соломаха / ''Solomac'ha'' </gallery> [[File:Рибалки на Вовнизькому порозі.jpg|thumb|Pesketaerien war an Dnipro e bro ar Gozaked er bloavezhioù 1920]] Kement a zevezhioù yunet a oa e deiziadur an Iliz ortodoks e deroù an XVIII{{vet}} kantved ma ne c'helled debriñ kig nemet e-pad ur c'hard eus ar bloavezh ; pesked a vez debret peurliesañ neuze, alese o fouez e keginerezh ar Gozaked ukrainat ha hini Ukrainiz dre vras. [[Harink]]ed, sturjed ha mandoged ar [[Mor Du]] (''Rutilus heckelii'') a veze debret gant Kozaked Zaporozki an ''Eneida''. An tudour ukrainat Mykola Markevytch (Микола Маркевич, [[1804]]-[[1860]]) a venegas ''borchtch'' gant pesked, kouskerezed (''Misgurnus sp.'') gant riforz (''Armoracia rusticana''), ha krokedennoù bekeded pe garpenned e-touez meuzioù Kozaked Ukraina. Gant uhelidi an Hetmanelezh e veze enporzhiet pesked ha boued-mor evel [[eog]]ed, fankenned (''Flessus flessus''), harinked eus an [[Izelvroioù]], lamprez, [[morgad]] ha [[sili]]. Sallet pe vogedet e veze an darn vuiañ eus ar pesked-se. Ar Gozaked a rene war [[kenwerzh|genwerzh]] ar pesked ar Mor Du, met eus stêrioù Ukraina (Dnipro, Desna hag all) hag eus [[lenn (dour)|lennoù]] ha poulloù-dour ar vro e teue ar pesked dre vras<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/zabuta-osetrina-i-vsiudisushcha-tarania-riba-v-ratsioni-naselennia-getmanshchini/ |title=Риба в раціоні населення Гетьманщини / "Ar pesked e reol-voued poblañs rannvro an Hetman"|publisher=Локальна історія / "Istor lec'hel"|date=26/02/2025|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Mel, hugennoù fritet, mouar, diedoù evel [[chug-frouezh]], [[kafe]], [[gwin]], ''horilka'' (горілка, un alkool par d'ar [[vodka]] graet diwar greun), [[lambig]] prun (сливовиця, ''slyvovytsya'') ha [[te]] a voe meneget gant ar c'horonal kozak Yakiv Markovytch e deroù an XVIII{{vet}} kantved<ref name="BP" />. Hengounel e oa evañ kafe e metoù ar Gozaked ''starchyna''<ref name="LI" /> ; er {{XVIIvet kantved}}, [[kaotigell]] a blije kalz da venec'h [[Savouriezh ukrainek|manati Kyiv-Pechersk Lavra]] gant un tasad kafe. [[Madig]]où a veze graet diwar frouezh ar vro evel [[abrikez]], [[aval]]où, [[aval-stoub|avaloù-stoub]] hag all. Mel ha kraoñ a lakaed alies en dibennoù-pred. Ur meuz dezverkus da Gyiv eo ar "gaotigell sec'h", da lavaret eo pel [[suraval]]où pe orañjez koñfizet<ref name="VD" />. [[File:Лемішка.jpg|thumb|''Lemichka'']] [[File:Полтавські галушки.jpg|thumb|''Halouchky'' doare Poltava]] Meuzioù fardet diwar bleud ha brignen (ed-du, gwinizh, mell ha segal) e oa ar braz eus reol-voued annezidi glann gleiz an Dnipro en XVIII{{vet}} kantved, e-kichen ''borchtch'' ha soubennoù all. Paot e oa meur a zoare brignen, ''halouchky'', ''koulich'', ''kvacha'' (ква́ша, toaz ed-du pe segal, a boazher a-raok e zebriñ da lein ; da zibenn-pred koan e talveze ivez, sukret hag a-gevret gant hugennoù pe gant flastrenn per sec'het ha bervet), ''lemichka'' (лемішка, yod ed-du)), ''solomac'ha'', ''putria'' (путря, greun kerc'h en o fezh mesket gant bleud segal, a lezed da c'hoiñ), ''teterya'', ''varenyky'', ''zoubtsi'' (зубці, greun kerc'h diwanet), ha [[toazennoù]]. Beterabez hag ognon a gaved a-builh er c'heginerezh-se. Kig-dañvad ha kig-ejen a zebred an aliesañ, nebeutoc'h a gig-moc'h. Kig-sall a gaved e pep lec'h dre ma veze miret e-pad pell. Eoul kanab a implijed da geginañ. War glannoù an Dnipro e-kreiz an XVIII{{vet}} kantved e voe gouenezet an avaloù-douar kentañ en Ukraina. Er c'hêrioù e vezent plantet en deroù, hag a-nebeudoù e voent degaset d'ar maezioù : e [[1786]] e vezent gounezet e trowardroioù Hadyatch (Гадяч), [[Tchernihiv]], Horodnya (Городня), Romny (Ромни) ha Zinkiv (Зіньків). Kant vloaz diwezhatoc'h, e-kreiz an XIX{{vet}} kantved, e vezent gounezet en holl gontelezhioù (повіт ''povit'') Gouarnelezhioù [[Kyiv]], Poltava (Полтава) ha Tchernihiv. Tremen 600 [[tonenn (mas)|tonenn]]ad avaloù-douar a voe dastumet e bannlev Kyiv hepken e [[1845]], hogen re nebeut e oa c'hoazh, neuze e ranke kêr enporzhiañ ur c'harrad avaloù-douar dre zen bep bloaz. Tro-dro d'ar bloaz-se, ur julod eus kreiz Ukraina a zebre war-dro 150 [[kilogramm|kg]] avaloù-douar bep bloaz ; nebeutoc'h a vez debret en Ukraina a vremañ. E douaroù paouroc'h Ukraina an Norzh e veze plantet ar muiañ a dorzhelloù.<br> Bervet pe boazhet er forn e veze an avaloù-douar en deroù ; bara a veze graet ganto ivez. E [[1860]], an tudour Mykola Markevytch a venegas meur a veuz hengounel avaloù-douar enno hag a veze paot war c'hlann gleiz an Dnipro, evel avaloù-douar fritet gant kig-sall ha flastrenn avaloù-douar gant hadoù roz-aer. D'ar mare-se ivez e krogas Ukrainiz da ouzhpennañ avaloù-douar d'ar soubennoù ha d'ar ''[[ouc'ha|youc'ha]]'' (Юха рибна). E [[1853]] e voe meneget avaloù-douar er ''borchtch'' en [[Oblast]] Poltava. E deroù an {{XXvet kantved}} e paotaas ''varenyky'' e korn-bro Loubny (Лубни, war ribl dehou an Dnipro, e biz ar vro). [[File:Kartopljanyky 009.jpg|thumb|''Kartopliyanyky'' farset]] Lodennoù all eus Ukraina a grogas da c'hounit avaloù-douar. Rannvro Soumy (Суми, er biz war an harzoù gant Rusia) a zegemeras ar gounezadur nevez er [[bloavezhioù 1780]], hag e deroù ar [[bloavezhioù 1830]] e oa an avaloù-douar an aozenn diazez e reol-voued Ukraina Slobida (Слобідська Україна ''Slobidska Ukrayina'', "Ukaina frank", eleze ar rannvroioù nes d'an harzoù gant Rusia m'en em stalias Kozaked hep paeañ nep tailhoù, alese an anv), evel ma'z eo meneget gant ar [[skrivagner]] ukrainat Hryhoriy Kvitka-Osnov'yanenko (Григорій Квітка-Основ'яненко, [[1778]]-[[1843]]). E-tro ar mare-se ivez e voe gounezet kalz avaloù-douar e Treuzkarpatia (Закарпаття ''Zakarpattya'', ar c'hornôg pellañ). E dibenn an XIX{{vet}} kantved e veze debret muioc'h c'hoazh a avaloù-douar e [[Galitsia|Halytchyna]] (Галичина) eget war ribloù an Dnipro : war-dro 310 kg dre zen e [[1888]], da lavaret eo tremen 800 gramm bemdez. Soubenn a veze graet, ha ''kartoplyanyky'' (картопляники "parkadoù avaloù-douar") a zo bignez avaloù-douar, farset pe get, a c'heller kaout da zibenn-pred gant kaotigell. Nebeutoc'h a dorzhelloù a veze debret e su ar vro peogwir e veze gounezet edoù eno kentoc'h ; annezidi ar c'hêrioù ha [[trevadenniñ|trevadennerien]] [[Alamagn|alaman]] aodoù ar Mor Du hepken a c'houneze avaloù-douar. Pouezus ivez e voe an avaloù-douar evit fardañ diedoù alkoolek en Ukraina<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://localhistory.org.ua/texts/kolonki/iak-mi-poliubili-kartopliu-naddniprianska-istoriia/ |title=Як ми полюбили картоплю. Наддніпрянська історія / "Penaos eo bet piket hor c'halon gant an avaloù-douar. Istor an Dnipro"|publisher=Локальна історія / "Istor lec'hel"|date=31/10/2024|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Er XVII{{vet}} ha XVIII{{vet}} kantvedoù ivez e voe degaset [[riz]] da Ukraina, ma veze graet "mell sarazin" (Сарацинське пшоно) anezho peogwir e vezent enporzhiet eus an [[Impalaeriezh otoman]], "bro ar Sarazined" eta<ref>[[Henc'hresianeg]] : Σαρακηνοί ''Sarakēnoí'', "ar re a vev dindan un deltenn", eleze ar Vedouined.</ref>. Dre ma kouste ker ne c'helle bout prenet nemet gant an uhelidi betek kreiz an XIX{{vet}} kantved. E [[1768]], an ''otaman'' (отаман, ur rener kozak) Petro Kalnychevskyi (Петро Калнишевський, [[1691]]-[[1803]]) a zisklêrias riz e-touez an traoù a oa bet laeret digantañ en e annez. Da fardañ soubennoù ha dibennoù-pred e talveze ar riz, evit mont gant kig-yar ivez ; en tiegezhioù pinvidikañ ec'h erlec'hie ar riz ouzh ar gwinizh hengounel er meuz anvet ''koutay'' (kутя) a vez servijet da zerc'hent an [[Nedeleg]]. Boued ker ivez e oa an alamandez, ar prun, ar rezin, ar safron (''Crocus sativus'') hag ar [[sukr]]-korz. Uhel e chomas priz ar riz en Ukraina betek ar mare soviedel, pa voed krog d'o gounit en un doare askoridik e su ar vro : e [[C'herson]], e [[Krimea]] hag en [[Odesa]]<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20250522164324/https://localhistory.org.ua/texts/kolonki/vid-kashi-z-shafranom-do-kuti-i-koliva-z-istoriyi-risu-v-ukrayini/ |title=Від каші з шафраном до куті і колива. З історії рису в Україні / Ag ar yod-kerc'h dre ar safron d'ar c'houtya ha kolyva. Istor ar riz en Ukraina @ Локальна історія / "Istor lec'hel"|date=18/12/2024|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Legumaj nevez all a erruas d'ar mare-se ivez, hag a voe gounezet a-yoc'hoù evit pinvidikaat keginerezh Ukraina : [[berjinez]] ha [[kokombrez]]. Mirout kokombrez er gwinêgr zo un doare a voe degaset gant marc'hadourien [[Gres|c'hresian]], a oa bet disammet diouzh tailhoù gant an ''hetman'' kozak ukrainat Bohdan C'hmelnytskyi (Богдан Хмельницький, [[1595]]-[[1657]]). E Nijyn (Ніжин, en norzh) pergen e veze gounezet kokombrez. Goude [[1787]] e veze kaset kokombrez Nijyn da Lez an impalaerez [[Katelin II|Ekaterina II Rusia]], hag e [[1897]] e vezent ezporzhiet da 56 Stad er bed a-bezh. Nebeutoc'h a verzh a eure ar berjinez, pa vezent debret e rannvro C'harkiv hogen dianav pe dost e Halytchyna<ref name="OB" />. [[File:Гуцульське частування.jpg|thumb|Meuzioù hengounel er C'harpatoù]] En XIX{{vet}} kantved e voe plantet ar c'hentañ parkadoù [[maiz]] ha [[tro-heol]], a zo pouezus e keginerezh Ukraina bremañ. Dre ma teuas eus [[Moldova]] ha [[Roumania]] e vez deuet-mat ar maiz gant annezidi ar [[Karpatoù|C'harpatoù]] hag e kornôg Ukraina. Er mervent e ra berzh c'hoazh meuzioù fardet gant maiz evel ''banoch'' (банош), ''koulecha'' (кулеша) ha ''mamaliga'' (мамалиґа). E dibenn ar c'hantved hag e deroù an XX{{vet}} ec'h erruas ar skilbebr (''Capsicum annuum'') hag an [[tomatez]]. D'ar mare-se e voed krog da fardañ ''borchtch'' gant toaz tomatez e-lec'h beterabez goet<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://www.radiosvoboda.org/a/yak-ukrayinski-selyany-osvoyuvaly-zaokeanski-ahrokultury/32088394.html |title=Американські "родичі гарбузові" - як українські селяни освоювали заокеанські агрокультури / "Kerent amerikan d'ar sitrouilhez" – Penaos e voe mestroniet ar gounezadurioù tramor gant kouerien Ukraina|publisher=Радіо Свобода / Radio Svoboda|date=17/10/2022|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. E dibenn an XIX{{vet}} kantved e troas Ukraina d'ur greizenn evit kenderc'hañ eoul tro-heol, a erlec'hias buan ouzh an eoulioù hengounel, en o mesk an eoul olivez hag a veze enporzhiet eus Gres ; d'ur greizenn evit kenderc'hañ sukr beterabez e troas ivez er mare-se. Ouzhpenn se e voe prun Ukraina oc'h ober berzh, sec'het pe miret er mel ; prun Opichnya (Опішня, er biz) dreist-holl a c'hounezas brud bras, betek Lez an ''tsar'' ha bout ezporzhiet<ref name="OB" />. A-gevret gant an nevezintioù-se e vleunias ar c'heginerezh ukrainat, hag er c'hêrioù bras e voe digoret kalz pretioù ha kafedioù ma veze kinniget meuzioù estren ha cheuc'h evel avaloù-ananaz (''Ananas comosus''), [[dienn-skorn]], gwin [[Champagn (proviñs)|Champagne]] hag [[istr]]<ref name="OB" />. === URSS === [[File:Holodomor Novo-Krasne Odessa 11 1932.png|thumb|Kenkizadur greun ha legumaj digant kouerien en Oblast Odesa e-kerzh an Holodomor, 1932]] Gwall skoet e voe keginerezh Ukraina gant [[Reveulzi Rusia]] e [[1917]] ha staliadur URSS. Goude ur prantad berr ma voe lakaet e pleustr ar Politikerezh Armerzhel Nevez ([[ruseg]] : новая экономическая политика /НЭП ''Novaya Ekonomitcheskaya Politika /NEP'') ez eo an [[Holodomor]] ([[1932]]-[[1933]]) hag an [[Eil Brezel-bed]] ([[1939]]-[[1945]]) a zegasas kemmoù bras e sell Ukrainiz war o c'heginerezh : adalek neuze ne voe fardet nemet meuzioù da chom bev, kalz reoù hengounel a voe eeunaet<ref name="OB" />. An naonegezh hag an diouer a voued da geginañ e kêrioù bras an Unaniezh Soviedel a gasas da embann tikedoù lodennañ hervez dere an dud er gevredigezh, al labourerien o vout rakwiriek. An darn vuiañ eus an dud a zilezas blaz ar boued neuze, pa rankent tremen gant ar pezh a veze deroet dezho pe gant an nebeud a draoù a c'hellent kavout er stalioù. Dre an NEP e teuas hevelep emzalc'h e-keñver ar boued unan boutin er gevredigezh soviedel<ref name="HMA">{{uk}} {{Cite web|url=https://hmarochos.kiev.ua/2018/10/10/zvidki-na-ukrayinskih-stolah-salati-z-mayonezom-istoriya-radyanskoyi-kuhni/ |title=Звідки на українських столах салати з майонезом? Історія радянської кухні / "A belec'h e teu saladennoù gant maionez war an taolioù ukrainek ? Istor ar c'heginerezh soviedel|publisher=Хмарочос / Skraber-oabl|date=10/10/2018|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Dre ma voe kenkizet boued a-yoc'hoù gant ar pennadurezhioù soviedel a-hed an Holodomor, kalz Ukrainiz a rankas debriñ erlec'hiadoù evit chom bev : krampouezh graet diwar rañvioù maiz (ar pezh a chom goude ma 'z eo bet tennet ar greun) ha bleunioù gwez-kasia (''Acacia sp.''), ampez avaloù-douar, soubenn [[linad]], bara gant mein frouezh drailhet, beterabez, peil avaloù-douar, plouz, rusk gwez, geot, ha kement tra a c'helled dastum en natur, bulb treuz-erc'h (''Galanthus nivalis'') ha [[mez (derv)|mez]] en o mesk. E meur a gêriadenn e voe lazhet [[avalaouer]]ed, [[kazh|kizhier]], [[ki|kon]], ha zoken [[c'hwibon]]ed ha [[garan (evn)|garaned]], evit o c'hig ; [[baot]]ed a voe lazhet ivez. Betek gagnoù a voe debret, ha kanibalegezh zo c'hoarvezet<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://sil.media/p/shho-yily-ukrayinczi-pid-chas-golodomoru-22768 |title=Що їли українці під час Голодомору / Ar pezh a veze debret gant Ukrainiz e-pad an Holodomor|publisher=Сіль Медіа / Sil Media|date=21/11/2024|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. An diouer a gasas da zegemer danvezioù bevañs nevez e reol-voued ar bobl ; da skouer, ar gouarnamant a bouezas er [[bloavezhioù 1930]] evit ma vefe debret [[soja|soya]] ha [[lapin|kig-lapin]], hag er [[bloavezhioù 1960]] e voe broudet an dud da zebriñ maiz. E deroù ar bloavezhioù 1930 ivez e voe ur c'hemm bras e greanterezh ar boued en URSS pa voe degemeret teknologiezhioù eus ar C'hornôg evit kenderc'hañ a-yoc'hoù boued-mir, chug-frouezh, dienn-skorn, laezh koazhet, [[maionez]], [[silzig]], hag all. En un doare greantel ivez e voe fardet bara, a veze poazhet er gêr betek neuze<ref name="HMA" /><ref name="RBC">{{en}} {{Cite web|url=https://www.rbc.ua/rus/news/morozivo-5-kopiyok-i-kradeni-stravi-k-yizha-1756977957.html |title=How USSR used food as weapon of control — From cheap ice cream to stolen dishe|publisher=RBC-Ukraine|date=04/09/2025|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. [[File:Borsch-tube.jpg|thumb|Ur gorzennad ''borchtch'' fardet evit an [[astraer|egoraerien]] soviedat]] Dre ma voe skoueriekaet ar boued en Unaniezh e voe degemeret un niver bras a rekipeoù lec'hel er c'heginerezh soviedel, evel an ''hartcho'' (ხარჩო, ur soubenn eus [[Jorjia]]), ar ''chachlik'' (шашлык, beriadigoù kig grilhet eus ar [[Kaokaz|C'haokaz]]) hag ar ''plov'' (riz gant legumaj, eus [[Ouzbekistan]])<ref name="RBC" />. Bras e voe perzh keginerezh Ukraina ivez : en Unaniezh a-bezh hag e Bloc'had ar Reter dre vras e veze deuet-mat ar ''borchtch'' ha meuzioù hengounel all ; ar ''mlyntsi'' (Млинці, krampouezh bihan) a voe degemeret e pep lec'h evel bouedoù ar gouelioù evel ''Masnytsya'' (Масниця, Meurlarjez) – etrebroadel bremañ eo o anv rusek, ''blini'' (блины)<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://yml.com.ua/foods/zvicai-ta-tradicii-kulinarnogo-svitu-ukraini-z-davnih-daven-do-sogodni |title=Звичаї та традиції кулінарного світу України: з давніх-давен до сьогодні / "Boazioù hengounel ar c'heginerezh ukrainek : eus an Henamzer betek bremañ"|publisher=Youtj Medialab|date=1/12/2021|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. D'an hevelep mare, kalz meuzioù hengounel ukrainek a voe dilezet gant al lezennoù soviedel<ref name="Gazeta">{{uk}} {{Cite web|url=https://gazeta.ua/articles/cookery/_ak-zminilas-ukrayinska-kuhnya-za-30-rokiv-nezalezhnosti/1046039 |title=Як змінилась українська кухня за 30 років незалежності / "Emdroadur ar c'heginerezh ukrainek e-pad an 30 bloavezh diwezhañ en dizalc'hiezh"|publisher=Gazeta|date=09/08/2021|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. [[File:Kniga1939.jpg|thumb|"Levr ar boued saourus ha yac'hus", 1939]] E [[1939]], Greanterezh Soviedel ar Boued a embannas un dornlevr anvet "Levr ar boued saourus ha yac'hus" (ruseg : Книга о вкусной и здоровой пище ''Kniga o vkousnoy i zdorovoy pichtche'') evit lakaat e pleustr an doareoù nevez da geginañ en URSS, gant rekipeoù ennañ. Dre al levr-se e voe brudet ar saladennoù evel al letuz (''Lactuca sativa'') ha leruz [[Roma]] (''Lactuca sativa var. crispa''), a oa dianav d'ar bobl da vare an Impalaeriezh ; dre ma ne gaved ket ar bouedoù-se, un eil embannadur e [[1952]] na ginnigas nemet rekipeoù fardet gant irvin ruz, kaol, kokombrez ha tomatez. Berzh a reas ar saladennoù-se, pa oa rouez ar c'hig er stalioù. Maionez a reas berzh ivez evit mont ganto ha gant vioù. Alies e veze graet ivez gant [[piz-bihan]], boestadoù kig-[[krank]]ed ha gwinêgr ; avaloù-douar ha karotez a gaved aes a-walc'h er stalioù. Soubennoù a bep doare a veze fardet dre an Unaniezh a-bezh<ref name="HMA" />. [[File:Kiev cake slice.JPG|thumb|Gwastell Kyiv]] Bleud gwinizh peurliesañ a veze implijet e gwastellerezh an Unaniezh Soviedel, gant [[goell|goell-toaz]] kentoc'h eget goell [[kimiezh|kimiek]]. [[Sardin]] a veze priziet gant an dud ivez. Kalz eus ar bouedoù a veze servijet da-geñver gouelioù a vefe fardet hervez rekipeoù an tiegezh-mañ-tiegezh, met lod a c'helle dont eus levrioù keginerezh anavezet<ref name="HMA" />. A-douez ar meuzioù a droas da boblek en Ukraina soviedel emañ ar c'hig-yar doare Kyiv ha gwastell Kyiv<ref name="OB" />. An tinellerezh a oa pouezus-kenañ er [[sevenadur]] soviedel a-fet boued. An darn vrasañ eus ar pretioù a aoze meuzioù hervez rekipeoù an dornlevr ofisiel, kement ha ken bihan ma voe darbet d'ar c'heginerezhioù lec'hel hengounel bout kaset da get : saladenn gant maionez, ''borchtch'', kig-yar doare Kyiv pe gwastell kêr-benn Ukraina a c'helled kavout digudenn e [[Leningrad]] e Rusia pe e [[Tallinn]] en [[Estonia]]. Da vare an Impalaeriezh e veze techet dija keginerien ar pretioù da eeunaat rekipeoù estren<ref name="HMA" /> ; da vare Soviediz e voe degemeret rekipeoù estren ivez, hogen aozet en un doare disheñvel-krenn : en ur rekipe rus klasel, ar "saladenn Olivier"<ref>Ur mestr-keginer rus e oa Lucien Olivier (Люсьен Оливье, [[1838]]-[[1883]], a orin [[belgia]]t ha gall. E rekipe a anavezer bremañ evel "saladenn rus", met n'eo ket tamm ebet an hini orin.</ref>, e veze lakaet karotez e-lec'h grilhed-dour ha kokombrez er gwinêgr e-lec'h kaprez<ref name="OB" />. Ouzhpenn da se, techet e oa Soviediz da gemmañ anvioù ar rekipeoù lec'hel evit o "cheuc'haat" : ''champagne'' (шампанское) a raent eus gwin rus pikant, da skouer<ref name="RBC" />. Adalek NEP ar [[bloavezhioù 1920]] e krogas pennadurezhioù URSS da sevel ur rouedad kafeteriaoù (ruseg : Столовая ''stolovaya'', "sal-debriñ"), eleze pretioù ma ne oa servijer(ez) ebet, kement-se war zigarez frankizañ ar maouezed. En annezioù nevez-savet e veze bihanaet ment ar gegin, pa greded e oa echu gant ar c'heginañ er gêr. Marc'hadmatoc'h eget er preti e oa meuzioù ar c'hafeteriaoù, hogen ken dister hag al lec'hioù-se e oa ar boued a gaved enno. Goude an Eil Brezel-bed e kreskas an niver a bretioù e kerioù bras an Unaniezh, Kyiv en o zouez, hag ar c'hafeteriaoù a droas da lec'hioù m'en em vode lonkerien alkool peurvuiañ<ref name="HMA" />. Er bloavezhioù 1960 e tistroas ar maouezi da arouez ar servij er pretioù, hag an dud a adkrogas da geginañ ha da zebriñ er gêr<ref name="RBC" />. Er [[bloavezhioù 1970]], an darn vuiañ eus ar pretioù a gaved e letioù ; lod anezhio a glaskas kinnig meuzioù lec'hel hag hengounel, hogen selloù du a veze taolet d'ar boued evel unan eus plijadurioù ar vuhez, ar pezh a veze lakaet da "vourc'hizel". Ned ae an dud d'ur preti nemet da-geñver abadennoù dibar evel un eured pe ur gouel-bloaz<ref name="HMA" />. [[File:Салат Оливье 04.jpg|thumb|"Saladenn Olivier"]] Hervez ar pretiour ukrainat Yevhen Klopotenko (Євген Клопотенко, *[[1986]]), a zo un arbennigour war ar c'heginerezh ukrainek kentsoviedel, don e voe levezon marevezh URSS war geginerezh Ukraina : 90% eus ar meuzioù a lakaer da ukrainek hiziv zo a orin soviedel. Ar renad soviedel a glaskas sevel ur vroadelezh dindan e veli dre unvaniñ an hengounioù sevenadurel, ar c'heginerezh en o zouez<ref name="YK">{{uk}} {{Cite web|url=https://life.nv.ua/ukr/food-drink/recepti-ukrajinska-kuhnya-i-samoidentifikaciya-cherez-jizhu-interv-yu-z-yevgenom-klopotenko-50109761.html |title=Євген Клопотенко — про забуті українські рецепти / "Yevhen Klopotenko – A-zivout ar rekipeoù ukrainek ankouaet" @ nv? 05/09/2020|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Kalz elfennoù eus ar c'heginerezh soviedel zo chomet en hini Ukraina a vremañ ; kalz ivez eus ar c'hafeteriaoù zo digor c'hoazh, boued soviedel enno bepred ; maionez ha "saladenn Olivier" a vez servijet c'hoazh er gouelioù<ref name="HMA" />. Lod rekipeoù hengounel ukrainek hag a oa bet kemmet gant Soviediz zo chomet soviedel. Un nebeud meuzioù hengounel zo chomet digemm evelato : re an euredoù ha re an [[arc'houest]]où<ref name="YK" />. === Diaspora === [[File:Ukrainian borscht in a Mason jar.jpg|thumb|''Borchtch'' ukrainek e gwerzh e [[Toronto]]]] Kalz Ukrainiz a zivroas da Stadoù-Unanet Amerika adalek diwezh an Eil Brezel-bed, en ur gas o c'heginerezh ganto. Da heul an darvoud-se e voe kemmesket rekipeoù hengounel Ukraina gant an doare amerikan da geginañ. Kalz Ukrainiz a zegemeras boazioù o bro nevez, evel piknikoù, regezerioù ha keginañ kig-yar-Indez da-geñver ''[[Thanksgiving|Thanksgiving Day]]''. Koulskoude, meur a veuz ukrainek hengounel a chomas hengounel en tiegezhioù nevez-staliet en estrenvro. Unan eus mammennoù pennañ keginerezh Ukraina en diaspora eo ar magazin ''Nache jittya'' (Наше життя, "Hor buhez"), a voe krouet gant maouezed an ''Ukrainian National Women's League of America'' e [[1944]] hag embannet betek [[2018]]<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://yizhakultura.com/material/20190323_1126 |title=Українська кухня на сторінках американського діаспорного часопису «Наше життя» / "Keginerezh Ukraina wae pajennoù magazin an diapora ukrainat «Hor Buhez »"|publisher=ïzhakultura|date=23/03/2019|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>{{,}}<ref>{{uk}} {{fr}} {{Cite web|url=https://utog.org/ourlife/ |title=Газета "НАШЕ ЖИТТЯ" / "Magazin « Наше життя »"|publisher=UTOG|date=23/03/2019|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. === Ukraina dizalc'h=== Goude Dizalc'hiezh Ukraina ({{Deiziad|24|Eost|1991}}) e krogas keginerezh hengounel ar vro da vout levezonet gant gizioù ar bed a vremañ, evel ar meuzioù rakprientet hag ar boued dizourennet evel an toazennoù prim Mivina (Мівіна), bet staliet gant ar [[Viet Nam|Vietnamad]] Phạm Nhật Vượng (*[[1968]]) e C'harkiv e [[1995]] ; ker brudet e voe Mivina ma teuas da erlerc'hiañ ouzh ar bomm "toazennoù prim"<ref name="TP">{{uk}} {{Cite web|url=https://25tv.com.ua/content/mivina-z-harkova-istoriya-ukrayinskoyi-lokshini-scho-prinesla-milyardi-vetnamcyu-foto-video/ |title="Мівіна" з Харкова: захоплююча історія української локшини / "Mivina eus C'harkiv : istor boemus an toazennoù ukrainek" @ 25TV|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Er bloaz [[2010]] e voe prenet an embregerezh Mivina gant ar gompagnunezh liesvroad Nestlé, a-gevret gant merkoù boued ukrainat all<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://rivnepost.rv.ua/news/z-choho-roblyat-mivinu/ |title=З чого роблять «Мівіну»? / "Petra a ya da ober « Mivina » ?"|publisher=Рівне вечірнє / "Rivne Abardaez"|date=12/04/2012|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. En abeg da [[aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022]] e rankas labouradegoù Mivina bout dilojet da Oblast Volyn (Волинська область) ; en Alamagn, e Bro-C'hall hag er [[Rouantelezh-Unanet]] e kaver an toazennoù prim Mivina ivez, met dindan ar merk ''Maggi'', a zo perc'hennet gant Nestlé.<ref name="TP" />. Lod doareoù hengounel zo aet war ziskar er c'heginerezh ukrainek, met kalz elfennoù gwirion zo bet miret. Nebeutoc'h a dud a fard boued er gêr, hogen lod meuzioù hengounel a vez servijet c'hoazh e gouel pe c'houel. A-zargemm diouzh ar marevezh soviedel ez eo distroet ar gegin d'ul lec'h pouezus en annez un tiegezh ukrainat. An doareoù nevez da geginañ ([[forn]]ioù-[[tredan]], skinfornioù, liespoazherezioù) a vroudas an dud da eeunaat o c'heginerezh. Er pretioù avat ez eo chomet ar fornioù hengounel evit fardañ meuzioù ukrainek ken hengounel all<ref name="Gazeta" />. [[File:Kyivska perepichka (5).jpg|thumb|Ul lostennad tud dirak ur ''snack bar'' e kreiz-kêr Kyiv]] Diskar URSS hag he doare da sturiañ ar c'heginerezh a zegasas muioc'h a frankiz d'ar geginerien ha d'ar c'heginerezed evit sevel o embregerezh dezho. Gant diorroadur hevlezouriezh Ukraina e tistroas ar bouedoù diouzh ar c'houlz-amzer, ha dedennet en-dro eo an dud gant neuz ha blaz ar meuzioù a vez kinniget dezho. Muioc'h a gig a vez debret er vro bremañ, pa 'z eo aesoc'h e gavout, hogen war gresk ivez ec'h a an niver a dud a dro d'an hepkigouriezh<ref name="Gazeta" />. Nebeut a veuzioù ukrainek zo anavezet dre ar bed en tu all d'ar ''borchtch'' ha da gig-yar Kyiv, daoust d'an niver bras a bretioù ukrainat a zo en diaspora, en SUA hag e Kanada pergen. Alies e teuler ur sell war ar c'heginerezh ukrainek dre an doare rus a zo bet gourlakaet gant Soviediz, ha droukvesket e vez gant doareoù deuet eus rannoù all eus URSS. Evit klask reizhañ kement-se, Ukrainiz mennet da sevel ur skeudenn feal eus keginerezh o bro o deus embannet, a-gevret gant an Ensavadur Ukrainat (Український інститут) ul levr a-zivout ar c'heginerezh ukrainek hag e Istor<ref name="Gazeta" />. == Meuzioù hengounel == [[File:Сахновщинський коровай.jpg|thumb|''Sac'hnovchtchyna korovai'']] Setu amañ un nebeud meuzioù a zo bet lakaet e Marilh Broadel Elfennoù Hêrezh Sevenadurel Ukraina, bet savet gant Kreizenn ukrainat ar studioù sevenadurel (Український центр культурних досліджень)<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://uccr.org.ua/nks/elementy-nks/ |title=Елементи нематеріальної культурної спадщини України / "Elfennoù eus glad sevenadurel dizanvezel Ukraina"|publisher=Уцкд / Uckd|date=23/07/2025|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. * ''Avdiivka kacha'' (aвдіївка каша) : yod riz sukret poazhet gant laezh, vioù hag amanenn, eus Avdiivka (Авдіївка, e reter ar vro). * ''Banitsa'' (баниця) : tourtenn geuz, vioù ha dienn trenk (cметана, ''smetana''), eus keginerezh [[Bulgaria]] ; anvet ''milina'' (міліна) gant Ukrainiz a orin bulgar. * ''Borchtch'' (борщ) : soubenn drenk fardet gant beterabez peurliesañ. * ''Buzynnyk'' (бузинник) : dibenn-pred graet gant hugennoù skav du (''Sambucus nigra''). * ''Holubtsi'' (голубці) : rolloù kaol farset. * ''Hutsulska ovetcha bryndzy'' (гуцульська овеча бриндзя) : [[keuz]] laezh [[dañvad]]ez, eus keginerezh Houtsouled ar C'harpatoù. * ''Karayimski pyrijky'' (караїмські пиріжки) : tourtennoù kig, eus keginerezh Karaited Krimea. * ''Lekvar'' (леквар) : "amanenn frouezh", eleze kaotigell disukr graet gant prun pe [[aval]]où peurliesañ. * ''Platchinda (плачинда) : gwastell geuz eus [[Besarabia|Bessarabiya]] (Бессарабія). * ''Pryanyky Slobojanchtchyna (пряники Слобожанщини) : baraennoù-mel kinklet a vez servijet da Nedeleg e rannvro Slobojanchtchyna, er Biz. * ''Psatyr'' (псатир) : bara lidel Gresianed Oblast [[Donetsk]], e [[Marioupol]] peurgetket. * ''Sac'hnovchtchyna korovai'' (сахновщинський коровай) : bara lidel eus Sac'hnovchtchyna, er Reter. * ''Tchebourek'' (чебурек) ha ''yantiq'' (янтик) : pastezioù fritet farset gant kig drailhet, eus keginerezh Tatared Krimea. * ''Yavorivskyi pyrih'' (яворівський пиріг) : tartezenn avaloù-douar hag ed-du, eus Yavoriv en Oblast [[Lviv]]. * ''Zasypana kapousta'' (засипана капуста) : ur meuz gret diwar kaol, avaloù-douar, karotez, vioù, ognon ha mellenn. * ''Zelekivka zlyvanka'' (зелеківська зливанка) : un doare [[kig-ha-farz]], eus Zelekivka en Oblast Louhansk (Луганська область), en [[Donbas]]. * ''Zozulya'' (зозуля) : yod mell, amanenn, vioù, hadoù roz-aer ha sukr. == Soubennoù == ;''Borchtch'' [[File:Borscht served.jpg|thumb|''Borchtch'' ruz gant ''smetana'']] [[File:Zielony barszcz ze szczawiu i jajkiem.jpg|thumb|''Borchtch'' glas gant triñchin hag ur vi]] Petra bennak ma laka ar ger ''borchtch'' da soñjal er soubenn drenk fardet gant beterabez, alese he liv ruz, e c'heller ober ''borchtch'' ivez eus soubennoù all hep tamm beterabezenn enno. * ''Tchervonyi borchtch'' (червоний борщ), "''borchtch'' ruz", a anver ''borchtch'' ken eeun ha tra peurliesañ, eo ar soubenn hengounel fardet diwar beterabez, kaol, avaloù-douar, tomatez, karotez, ognon, kignen hag anuz<ref name="UC">{{en}} {{Cite web|url=https://www.ukraine.com/cuisine/ |title=Cuisine – Flavors and Colors of Ukrainian Culture|publisher=Ukraine.com|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>{{,}}<ref name="UT">{{en}} {{Cite web|url=https://ukrainetrek.com/about-ukraine-cuisine |title=Ukraine National Food and Cuisine @ UkraineTrek|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Tremen 30 doare ''borchtch'' ukrainek zo e gwirionez, kig pe besked enno a-wezhioù. Tomatez pe goazhadur tomatez a lakaer hiziv da drenkaat ar soubenn, hogen ''kvas'' beterabez a implijer en doare hengounel<ref>Artiukh, 1977, pp. 53–55.</ref>. * ''Zelenyi borchtch'' (зелений борщ), "''borchtch'' gwer", a anver ''chtchavlevyi borchtch'' (щавлевий борщ) "''borchtch'' an triñchin" ivez : ur soubenn diwar dour pe vouilhoñs, gant triñchin ha legumaj, a servijer gant troc'hadoù vioù poazh kalet ha dienn trenk. * ''C'holodnyi borchtch'' (холодний борщ), "''borchtch'' yen" : ur soubenn legumaj ha beterabez mesket gant ''smetana'', [[laezh-ribod]] pe [[yaourt]], a servijer yen gant ur vi poazh kalet<ref>{{en}} Cummings, Debra. {{Cite web|url=https://finefoodsblog.com/cold-borscht/ |title=Cold Borscht @ Fine Foods, 14/07/2023|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. * ''Bilyi borshch'' (білий борщ), "''borchtch'' gwenn", zo anv meur a soubenn hervez ar rannvro. E Podillya (Поділля) er Mervent e vez graet gant beterabez sukr, fav ha legumaj<ref>{{uk}} Volodymyrova, Vitalina. {{Cite web|url=https://33kanal.com/news/104019.html |title= |script-title=uk:Цукровий буряк у борщ додають на півдні Вінниччини / "Beterabez sukr a ouzhpenner d'ar borchtch en Ukraina ar Su"|publisher=33|date=26/09/2020|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. E bro an Houtsouled e reer ''borchtch'' gant beterabez gwenn goet hag o ''kvas'', karotez, ognon, dienn trenk hag origanell (''Origanum vulgare'') eus ar C'harpatoù<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://besahy.com/recepty/gutsulskiy-borshch |title=Гуцульський борщ з білим буряком / "Borchtsch houtsoul gant beterabez gwenn"|publisher=Бесаги / Besahy|date=18/02/2018|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. E Polissya (Полісся, war an harzoù gant [[Belarus]]) e lakaer beterabez sukr gant o ''kvas'', avaloù-douar, [[foue]], kaol, ha geotennoù<ref>{{uk}} Maslova, Iryna. {{Cite web|url=https://shuba.life/articles/6617-na-zhitomirshini-prigotuvali-avtentichnij-borsh-nezvichajnogo-koloru |title=На Житомирщині приготували автентичний борщ незвичайного кольору / "Borchtch hengounel he liv espar a veze fardet e rannvro Jytomyr"|publisher=Shuba|date=23/09/2022|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref><br> "''Borchtch gwenn" a reer ivez eus ur soubenn segal trenk a farder e Polonia, ma 'z eo anvet ''żur''. E-kerzh aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022 e voe lakaet ''borchtch'' Ukraina e listenn [[UNESCO]] glad sevenadurel dizanvezel mab-den, gant ar meneg <q>&nbsp;Da vout miret an abretañ ar gwellañ&nbsp;</q> (''Need of Urgent Safeguarding'')<ref>{{en}} {{fr}} {{Cite web|url=https://ich.unesco.org/en/news/culture-of-ukrainian-borscht-cooking-inscribed-on-the-list-of-intangible-cultural-heritage-in-need-of-urgent-safeguarding-13412/ |title=UNESCO, 01/07/2022|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. ;Soubennoù all [[File:Grechka-sup 038.jpg|thumb|Soubenn ed-du]] * ''Horoc'hovyi soup'' (гороховий суп) : soubenn piz-sec'h ha legumaj, a servijer gant felpennoù brara kras. * ''Hretchanyi soup'' (гречаний суп)} : soubenn ed-du ha legumaj, gant un tamm kig a-wezhioù. * ''Kapousnyak'' (капусняк) : soubenn kaol, kig-moc'h, fav ha ''salo'' (сало, a zo kig-gwenn), a servijer gant ''smetana''. * ''Rozsolnyk'' (розсольник) : soubenn edoù pe riz, gant kig ha legumaj, hep ankouaat kokombrez er gwinêgr (alese an anv). * ''Solyanka'' (солянка) : soubenn dev, temzet ha trenk a orin tatar, fardet gant kig, pesked pe foue, a-gevret gant legumaj hiliadennet er gwinêgr. * ''Youchka'' (юшка) : soubenn skañv peurliesañ, fardet diwar pesked dour dous pe gant foue. * ''Zatirka'' (затірка) : soubenn legumaj pe gig gant tammoù toaz stummet dre frotañ an eil dorn ouzh egile. == Saladennoù ha digoroù-pred == [[File:Holodets.jpg|thumb|''C'holodets'']] * ''Brynza'' (бринза) : keuz eus ar C'harpatoù, fardet gant laezh [[buoc'h]] pe dañvadez. * ''Kav'yar'' (кав'яр) pe ''ikra'' (ікра) : kaviar, servijet war felpennoù bara amanennet. * ''Kholodets'' (холодець) : kig pe besked prientet e giz aspigoù, da lavaret eo e-barzh kaot moulet. * ''Kovbasa'' (ковбаса) : meur a zoare silzig kig-moc'h, kig-bevin pe gig-yar, mogedet pe vervet. * ''Krov'yanka'' (кров'янка) : gwadigelloù <ref>{{en}} {{Cite web|url=https://steemit.com/food/@shady/krov-yanka-bloody-sausage-one-of-the-most-famous-dishes-of-ukrainian-cuisine |title=Кров'янка. Bloody sausage. One of the most famous dishes of Ukrainian cuisine|publisher=Steemit|date=20/01/2018|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. * ''Saladenn Olivier'' (салат Олів'є) : saladenn avaloù-douar, anuz er gwinêgr, tammoù vioù poazh kalet, kig-yar pe vorzhed-hoc'h, ognon, piz, an holl mesket gant maionez. * ''Salo'' (сало) : kig-gwenn, a vez servijet a-droc'hadoù gant tammoù bara, ognon, riforz pe lipig [[sezv]] tomm ; ''chkvarky'' (шкварки) eo an anv pa vezont bervet pe fritet. * ''Vinehret'' (вінегрет) : saladenn beterabez, [[kaol-go]], avaloù-douar, ognon ha karotez, gant ul lipig eoul ha gwinêgr (alese an anv). == Bara ha greun == [[File:Martiniouk Paska.JPG|thumb|''Paska'' hengounel Ukraina]] [[File:Pampuchy Donetsk.JPG|thumb|''Pampouchka'' gant anuz]] Pouezus eo ar bara hag ar gwinizh er c'heginerezh ukrainek, pa lakaer ar vro da unan eus grignoladoù gwinizh Europa<ref>Merrill, 2003, p. 576.</ref>. [[Honoré de Balzac]] a skrivas en devout kavet 77 doare bara p'edo o weladenniñ Ukraina e [[1848]]<ref name="OB" />. Kinklet e vez ar choanennoù hag ar baraennoù da-geñver gouelioù. * ''Babka'' (бабка ) : bara [[Pask]] e doaz sukret gant rezin sec'h ha frouezh sec'h all, stummet evel ur granenn uhel. * ''Boublyk'' (бублик) : gwalennoù bara fardet gant un toaz a zo bet bervet kent bout poazhet er forn. * ''Kalatch'' (калач) : gwalennoù bara a servijer da-geñver obidoù pe da Nedeleg. Plezhet e vez an toaz dre deir breunenn evit aroueziañ an [[Trinded kristen|Drinded kristen]] a-raok e stummañ evel ur c'helc'h evit aroueziañ ar vuhez hag an tiegezh. * ''Korovai'' (коровай) : bara ront, plezhet, damheñvel ouzh ''kalatch'', a servijer da-geñver an euredoù, kinklet gant evned ha bleunioù "rouanez [[Madagaskar]]" (''Catharanthus roseus'') peurliesañ. * ''Palyanytsya'' (паляниця) : an dorzh voutin, brudet peogwir ez eo diaes distagañ hec'h anv pa n'eur ket genidik eus Ukraina. * ''Pampouchka'' (пампушка) : baraennoù blot ha skañv, pe bignez fritet pallennet gant amanenn ha kignen. * ''Paska'' (паска) : bara hengounel gouelioù Pask, fardet gant bleud gwinizh, laezh, amanenn, vioù ha sukr. == Meuzioù kreiz == [[File:Гречаники з грибами4.jpg|thumb|''Hretchanyky'']] [[File:Cossack roasted meat in Zaporizhia.JPG|thumb|''Petcheniya'']] [[File:Singer Café - Pierogi IMG 3425.JPG|thumb|''Varenyky'']] * ''Banouch'' (банош) : bleud maiz gant ''smetana''. * ''Borchtch'' (борщ) gant kig-bevin zo ur soubenn fetis ha fonnus graet gant beterabez, kaol, karotez, kig-bevin, ognon ha legumaj all<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://tatyanaseverydayfood.com/favorite-ukrainian-dinner-recipes/ |title=Favorite Ukrainian Dinner Recipes @ Tatyana's everyday food, 28/02/2022|accesdate=}}</ref> * ''Derouny'' (деруни) : krampouezh avaloù-douar, servijet gant dienn trenk. * [[Gwaz (evn)|Gwaz]] pe [[houad]] farset gant avaloù. * ''Halouchky'' (галушки) : ur meuz hengounel fardet gant bouloù toaz goet poazhet er vurezh, a lakaer e soubennoù pe a servijer farset gant gig-yar ha ''smetana'' evel e Poltava<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://klopotenko.com/spravzhni-poltavski-galushky-vid-inny-popershnyuk/ |title=Справжні полтавські галушки від Інни Поперешнюк / "Gwir halouchky Poltava digant Inna Poperechnyouk" |publisher=Klopotenko|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. * ''Holoubtsi'' (голубці) : delioù kaol rollet tro-dro da riz pe vell, mesket gant kig pe get, poazhet en eoul gant ognon karamelaet pe rostet gant [[soav]] ; servijet e vezont gant dienn trenk pe lipig tomatez, pe c'hoazh gant ur felpenn kig-sall warno. * ''Houliach'' (гуляш) : ar c'heusteurennoù a anver "[[goulach]]" dre vras. * ''Kacha'' (каша) : yod ed-du, gwinizh, heiz, kerc'h, maiz, mell, riz pe segal. Alies e vez servijet ''kacha'' ed-du gant tonennoù moc'h fritet hag ognon. * ''Kartoplianyky'' (картопляники) : krampouezh avaloù-douar ha vioù, a c'heller farsañ diouzh c'hoant. * ''Kartoplya'' (картопля) : avaloù-douar, yaouank pe beilet, a vez bervet, flastret, fritet pe rostet, ha servijet gant amanenn, anuz, ''smetana'', vioù kriz, hag all. * ''Kotleta po-kyyivsʹky'' (котлета по-київськи) : spilhenn gig-yar doare Kyiv, da lavaret eo flastret ha rollet tro-dro da amanenn yen gant geotennoù kent bout gwisket gant melen-vi ha paladur ha poazhet er forn pe fritet. * ''Kotlety'' (котлети) pe ''sitchenyky'' (січеники) : bouloù pe rolloù kig drailhet pe besked, mesket gant ognon, vioù kriz, bara, ha laezh ha kignen a-wezhioù, fritet en eoul ha rollet er paladur a-wezhioù. * ''Kroutchenyky'' (крученики) pe ''zavyvantsi'' (завиванці) : rolloù kig-moc'h pe kig-bevin gant farsoù liesdoare (foue<ref>{{en}} Volhina, Julia. {{Cite web|url=https://www.enjoyyourcooking.com/main-dish-recipes/stuffed-pork-rolls-mushrooms-kruchenyky.html |title=Stuffed Pork Rolls with Mushrooms (Kruchenyky)] |publisher=EnjoyYourCooking|date=20/11/2010|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>, kaol-go, karotez, keuz, ognon, prun, vioù, hag all). * ''Mlyntsi'' (млинці) : krampouezh moan par da re Vreizh-Izel; ''nalysnyky'' (налисники) a reer anezho pa vezont farset gant frouezh, kaol, keuz pe gig ha servijet gant dienn trenk. * ''Petcheniya'' (печенія) : kig (bevin, [[leue]], moc'h, [[oan]]) rostet ha farset. * ''Pyrih'' (пиріг) : tartezezennoù bras aozet e meur a zoare. * ''Pyrijok'' (Пиріжок) : pastezioù farset e meur a zoare ([[avu]], kaol fritet, kaol-go, kerez, keuz, kig drailhet, ognon, riz, vioù, hag all). * ''Ryba'' (риба) : pesked fritet e bleud ha vioù ; poazhet er forn gant foue, keuz ha suraval ; en doare ''baba-charpanyna'' (баба-шарпанина , "gwrac'h kozh") : poazhet en dour gant karotez, ognon, lore (''Laurus nobilis''), [[perisilh]] ha temzoù, gwisket gant un toaz fetis ognon fritet ennañ, fritet ha poazhet er forn ; hiliennet er gwinêgr, sec'het pe vogedet. * ''Smajenyna'' (смаженина) : kig fritet. * ''Varenyky'' (вареники) : bouloù toaz farset e meur a zoare (avu hag ognon fritet, flastrenn avaloù-douar hag ognon fritet, kaol hag ognon fritet, kerez, keuz, kig drailhet bervet hag ognon fritet, [[sivi]]... servijet gant amanenn, ''smetana'' pe sukr<ref name="UC" />{{,}}<ref name="UT" />. <gallery mode="packed" heights="160px"> Голубці з сметаною.jpg|''Holoubtsi'' gant ''smetana'' Potato pancakes.jpg|''Derouny'' en ur plad hengounel Chicken Kiev - Ukrainian East Village restaurant.jpg|''Kotleta po-kyyivsʹky'', kig-yar doare Kyiv </gallery> == Dibennoù-pred == [[File:Smietanik.jpg|thumb|''Smetanik'']] * ''"Kyyivsʹkyy" tort '' (торт «Київський») : "gwastell «&nbsp;Kyiv&nbsp;»", a zo daou wiskad meuring gant [[kelvez|kraoñ-kelvez]], fourret gant dienn amanenn. * ''Jele'' (желе) : kaotigell frouezh. * ''Koutya'' (кутя) : gwastell hengounel an Nedeleg, fardet gant bleud gwinizh, kraoñ, mel, hadoù roz-aer ha lipouzerezhioù.<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20191114234235/https://sovabooks.com.au/free-recipe-kutia-star-of-the-ukrainian-christmas-supper/ |title= Recipe: Kutia, Star of the Ukrainian Christmas Eve Supper|publisher=SovaBooks|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. * ''Medivnyk'' (медівник) : gwastell aozet gant mel. * ''Molozyvo'' (молозиво) : kentlaezh ha vioù mesket ha poazhet er forn. * ''Pampouchka'' (пампушка) : [[bignez]] toaz sukret, a farser gant kaotigell [[roz]] hervez an hengoun, pe gant hadoù roz-aer pe aozennoù sukret all. * ''Pinnyk'' (пінник) : spoumenn hugennoù. * ''Ptachyne moloko'' (пташине молоко) : "laezh evn", laezh c'hwezhet pallennet gant [[chokolad]]. * ''Smetannik'' (сметаник) : gwastell vouk gant ''smetana''. * ''Syrnyky'' (сирники) : bignez keuz fritet, gant rezin sec'h a-wezhioù, servijet gant dienn trenk, kaotigell, mel pe [[yod avaloù]]. * ''Tort'' (торт) : meur a zoare gwestell aozet a-wiskadoù, eus ar re voukañ d'ar re c'hwezhetañ, fardet gant kraoñ malet pe alamandez malet e-lec'h bleud. * ''Varennya'' (варення) : kaotigell frouezh en o fezh fardet dre boazhañ hugennoù pe frouezhennoù all en ur siros sukr. * ''Vatrouchka (ватрушка) : ur wastell fourret gant keuz sukret. * ''Verhouny'' (вергуни) : toaz brusk bet fritet en eoul, ha sukr skuilhet war-c'horre. * ''Yabtchanka'' (ябчанка) : spoumenn avaloù, servijet sklas. * ''Zefir'' (зефір) : un dibenn-pred bouk graet diwar flastrenn frouezh pe hugennoù, sukr ha gwenn vi ; kar d'ar meuring ha d'ar [[marshmallow]]. <gallery mode="packed" heights="160px"> Holy Eve cooking. Kutia.jpg|''Koutya'' Syrniki6.jpg|''Syrnyky'' gant rezin Ябчанка1.jpg|''Yabtchanka'' </gallery> == Diedoù == ;Alkoolek [[Restr:Met Flasche und Glas.jpg|thumb|''Medouc'ha'']] * ''Horilka'' (горілка) : vodka ("dour bihan") greantel pe graet er gêr (самогон, ''samohon''), diwar greun edoù goet en doare hengounel, ha mesket gant avaloù-douar abaoe o donedigezh er vro. En he unan ec'h ever ''horilka'' peurliesañ, met gant glec'hadennoù frouezh, geotennoù, pimant pe temzoù e vez evet ivez ; bez' ez eus un ''horilka'' a zo blazet gant mel ha pimant ruz. * ''Pyvo'' (пиво) : [[bier]]. * ''Vyno'' (вино) : e Krimea dreist-holl e vez kenderc'het gwinoù, a zo dous an darn vuiañ anezho. * ''Medouc'ha'' (медуха) : [[Mez (mel)|mez]], un died bervet graet gant dour, goell ha mel ; hervez ar bleunioù a zo bet darempreded gant ar [[gwenan]], perzhioù ar goell, doare ha pad e goshadur ez eo e vlaz. Kreñv pe greñvoc'h e vez, hervez an doare ma 'z eo bet fardet. * ''Nalyvka'' (наливка) : gwin flamboez, irin (''Prunus spinosa''), kerez, lus (''Vaccinium sp.''), mouar, prun, spezad (''Ribes uva-crispa'') pe hugennoù all, fardet er gêr. Lakaet e vez an hugennoù en ur pikol boutailh e [[gwer]], gant sukr evit o lakaat da vont e go. Goude-se e vez tennet ar frouezh da fardañ tartezennoù (пиріжкиp,''pyrijky'') ha lakaet an died e boutaihoù ; war-dro 15% eo feur an alkool en ''nalykva''. ;Hep alkool [[Restr:Ryazhenka16c.JPG|thumb|''Ryajanka'']] * ''Ayran'' (айран) : yaourt gant dour ha holen. * ''Kefir'' (кефір) : laezh goet dre c'hoell hag ar [[bakteri]] ''lactobacillus'', blazet evel ar yaourt ; un nebeud alkool a c'hall bout e ''kefir'' graet er gêr<ref name="UC" />. * ''Kompot'' (компот) : un died sukret graet diwar frouezh fresk pe sec'h, pe diwar hugennoù, a zo bet bervet en dour. * ''Kvas'' (квас) : un died pikant, sukret ha trenk, a vreser diwar bara segal sec'h, goell ha sukr. * ''Kysil'' (кисіль) : ''kompot'' fetisaet gant ampez avaloù-douar. * ''Mineralʹna voda'' (мінеральна вода) : [[dour mel]], kalz [[gaz]] ennañ peurliesañ. * ''Ouzvar'' (узвар) : ''kompot'' fardet gant frouezh sec'h (avaloù, per, prun) a servijer da Nedeleg. * ''Pryajene moloko'' (пряжене молоко) : laezh poazhet er forn glouar e-pad eizh eurvezh d'ar berrañ, blaz ar c'haramel gantañ. * ''Ryajanka'' (ряжанка) : laezh goet poazhet er forn. * ''Syta'' (сита) : dour gant mel. == Keginerezh rannvroel == === Kornôg === ;Halytchyna [[File:Knish with potato.jpg|thumb|''Knych'' gant avaloù-douar]] Perzhioù dibar zo da geginerezh Halytchyna, a gaver en tiriad a zo etre ar C'harpatoù hag Oblast Ternopil (Тернопіль)<ref name="ZBR">{{uk}} {{Cite web|url=https://zbruc.eu/node/3825 |title:Галицька кухня»? Так, чув. / "Keginerezh Halytchyna ? Ya, klevet 'm eus"|publisher=Zbruč|date=18/03/2013|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Diazezet eo war ar pobladoù a vev eno : Boykoed (Бойки), Houtsouled (Гуцули) ha Lemkoed (Лемки)<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://zbruc.eu/node/2780 |title=Причинки до історії та філософії галицької кухні / "An abegoù da Istor ha prederouriezh keginezrezh Halytchyna" @ Zbruč, 01/03/2013|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Disheñvel eo keginerezh ar c'hêrioù diouzh hini ar maezioù, an daou o vout koulskoude skourroù eus keginerezh [[Kreizeuropa]]. Anat eo levezon keginerezh [[Aostria]], [[Hungaria]] hag [[Italia]] war hini Halytchyna, un heuliad da veli [[Impalaeriezh Aostria]] ; gant hini Polonia ez eo bet levezonet ivez<ref name="ZBR" />. ;Lviv [[File:2019 Кав'ярня-музей Теплий п'єц 6.jpg|thumb|Ur c'hafedi e Lviv]] Un hengoun dibar ivez a voe diorroet e kêr Lviv, hag a levezonas koulz keginerezh Polonia ha hini Ukraina a-bezh. ''Pyrohy'' (пироги) zo unan eus meuzioù pennañ Lviv (un dourtenn avaloù-douar, keuz hag ognon), e-kichen ''klouski'' (клускі, yod gwinizh gant vioù ha legumaj glas), ''yabtchanka'' (gant tachoù jenofl, bouilhoñs kig-leue gant fav ha toazennoù), bouilhoñs kig-yar gant yod gwinizh, meur a soubenn frouezh ha hugennoù, gwestell kraoñ. Poblek e vez kafe dre laezh da lein, gant bara amanennet ha keuz gant ''smetana''. ''Kacha'' ed-du ha yod maiz (''mamaliga'') zo pouezus e reol-voued hengounel annezidi Lviv. Meuzioù aozet gant kig zo ivez : ''chnitsel'' (шніцель, ur felpenn voan kig palet) ha ''zrazy'' (зрази, ur felpenn kig-bevin rollet fourret gant avaloù-douar, foue, legumaj ha vioù). Hengounel e Lviv eo an dibenn-pred anvet ''lehoumina'' (легуміна, a zo [[gwispid]] graet gant vioù ha sukr), a zebrer a-gevret gant ''kompot'' da evañ. Kalz legumaj a vez debret en hañv. ''Koutya'' giz Lviv a aozer gant greun gwinizh bervet, rezin sec'h, hadoù roz-aer, mel ha chug suraval. A-hed Istor kêr ez eus bet fardet bier ha gwin enni<ref>{{uk}} {{Cite web||url=https://zbruc.eu/node/110018 |title=Як ся їло, як ся пило в Галичині / "Penaos e tebre hag e ve an dud e Halytchyna"|publisher=Zbruč|date=19/01/2022|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Gwallgaset e voe keginerezh hengounel Lviv da vare URSS, pa voe lakaet he fretioù hag he c'hafedioù (кав'ярня, ''kav'yarnya'') da "vourc'hizel" gant ar renad soviedel. Serret e voe an tier hengounel ha staliet tinelloù en o lec'h, a droas war-du ar gouerien hag al labourerien ; alkool, chug-frouezh a veze servijet dezho, ha meuzioù dister mar paeent keroc'h. Gwin a veze evet e doare hengounel Lviv, met vodka soviedel a voe lakaet en e lec'h ivez, a-gevret gant gwinoù sukret ha lambigoù. Er bloavezhioù 1970 hepken e voe kavet gwinoù a-zoare ha likoroù dereat ; d'ar mare-se ivez e voe addigoret kafedioù ha grilherezhioù (гриль-бар, ''grïl-bar''), met disteroc'h eget ar meuzioù fardet er gêr e oa ar re a veze servijet enno<ref>{{Cite web|url=https://zbruc.eu/node/115330|access-date=2026-03-09 |title=Кнайпи Львова у радянські часи / "Kafedioù Lviv d'ar mare soviedel"|publisher=Zbruč|date=09/05/2023|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. ;Karpatoù [[File:Knysh.jpg|thumb|''Knych'']] [[File:Bryndza.jpg|thumb|''Brynza'']] Hengounel e bro ar Voykoed eo ''knych'' (книш, bouloù toaz fourret), ''matchanka'' (мачанка, ur geusteurenn kig-moc'h), ''ochtchypky'' (ощипки, bara dic'hoell), soubenn foue, piz-bihan palet, ha ''tchorni pyroyh'' (чорні пироги, "tartezennoù du", eleze reoù mouar)<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://zbruc.eu/node/107686 |title=Майстерка бойківської кухні / "Mestr war ar c'heginerezh boyko"|date=Zbruč, 21/09/2021|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Avaloù-douar, fav, foue, maiz ha ''brynza'' eo aozennoù pennañ keginerezh an Houtsouled. A-douez ar meuzioù hengounel emañ ''banoch'' (yod bleud maiz), ''boudz'' (будз, keuz laezh dañvadez), ''houtchlyanka'' (гуслянка, laezh trenk), krampouezh, ''choupeniya'' (шупенія, fardet gant fav gouez, ''Phaseolus'') ha ''vourda'' (вурда, keuz laezh-bihan dañvadez)<ref>{{uk}} {{Cite web||url=https://zbruc.eu/node/59406 |title=Гуцульська кухня стала доступною усім охочим / "Deuet eo ar c'heginerezh houtsoul da vout en ardremez an holl"|publisher=Zbruč|date=30/11/2016|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>{{,}}<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://zbruc.eu/node/53542 |title=«Лудинє» у Косові / "Loudynye e Kosovo"" |publisher=Zbruč|date=07/07/2016|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. En Treuzkarpatoù e teu ''borhatch'' (бограч) eus ar ''bogrács'' hungarek : ur geusteurenn kig en ur gaoter a lakaer en oaled, gant [[paprika]] ha geotennoù. Ur meuz hengounel all eo ''zavyvantsi'' (завиванці), a zo rolloù kig-bevin gant kig-gwenn, vioù, avaloù-douar ha kokombrez er gwinêgr<ref name="FI">{{uk}} {{Cite web|url=https://firtka.if.ua/blog/view/tradicijna-kuhna-ukraini-cim-prigosaut-u-riznih-regionah101198 |title=Традиційна кухня України: чим пригощають у різних регіонах / "Keginerezh Ukraina : petra a vez servijet er rannvroioù"|publisher=Firtka|date=06/03/2016|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Meuzioù hengounel all eo ''chovdar'' (шовдар, morzhed-hoc'h mogedet) ha ''lekvar'' (леквар, kaotigell prun)<ref name="PRAV">{{uk}} {{Cite web|url=https://pravdatutnews.com/society/2025/05/31/60515-gastronomiya-ukrayiny-shcho-yidyat-u-riznyh-regionah-krayiny |title=Гастрономія України: що їдять у різних регіонах країни / "Hevlezouriezh Ukraina : petra a zebrer e rannvroioù ar vro"|publisher=правда / Pravda|date=31/05/2025|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Meuz hengoune Boukovina (Буковина, e kreiz Karpatoù ar Reter) eo soubenn foue gant ''smetana'', e-kichen ''tchynac'hy'' (чинахи), a zo kostezennoù oan mougadellet pe boazhet er forn, gant avaloù-douar, fav hag ognon — tomatez a c'heller lakaat ouzhpenn, hervez ar c'hiz nevez. Ur meuz all eo ''platchinda'' (плачинда, ur wastell fourret gant avaloù pe geuz). ''Brynza'' ha ''mamaliga'' a vez fardet ivez<ref name="FI" />. ;Podillya ha Volyn [[File:Ковбаси ТМ Маршалок.jpg|thumb|Silzig ukrainek]] Brudet eo rannvro Podillya dre he meuzioù a orin polonat evel ''bihos'' (бігос, ur geusteurenn meur a gig enni gant kaol-go, kaol fresk ha temzoù) ha ''c'hylaki'' (хляки, stlipoù bevin gant karotez ha temzoù) ; poblek ivez eo ar rekipeoù-se e Halytchyna, ar vro amezek. En Oblast C'hmelnytska (Хмельницька область) e farder meur a zoare silzig, en o zouez ''vederey'' (ведерей) a zo bouzelloù moc'h fourret gant avaloù-douar<ref name="FI" />. E rannvro Volyn e keginer ''mazouryky'' (мазурики), a zo silzig kig-yar-Indez fourret gant amanenn ha keuz ; ar meuz ''zrazy'' eus Lviv hag an dibenn-pred ''verhouny'' a gaver mat e Volyn ivez<ref name="FI" /> === Norzh === ;Polissya E rannvro Polissya, a zo goloet a [[koadeg|goadegi]] hag a [[geun|c'heunioù}}, ez eus chomet doareoù hen da geginañ, diazezet ma 'z int war ar pesketa hag ar c'hutuiladur (foue, geotennoù ha hugennoù)<ref name="SMA">{{uk}} {{Cite web|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/smaki-ukrayinskogo-polissia/ |title=Смаки українського Полісся / "Bmazioù eus Polissya en Ukraina"|publisher=Локальна історія / "Istor lec'hel"|date=05/01/2026|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. [[File:Мацик.JPG|thumb|''Matsyk'']] Bleud segal dreist-holl a veze implijet er rannvro, da fardañ bara, krampouezh ha gwastilli ; lod anezho a servijer el lidoù relijiel. Hengounel eo ''varenyky'' fardet gant ed-du ha laezh trenk. Ker kozh-kozh all eo ''kvacha'' aozet gant toaz trenk. ''Borchtch'' a servijer er gouelioù, koulz ha ''kysil'', krampouezh gant ''smetana'', keuz gant laezh ha ''kvasovka'' (квасовка), a zo yod mell gant frouezh sec'h<ref name=SMA />. Kalzik meuzioù eus Podillya o deus un anv lec'hel evel ''bouc'hty'' (gwestell aozet gant bleud gwenn, rezin sec'h ha hugennoù), ''hartanatchka'' (yod mell gant kig hag avaloù-douar), ''kalamouc'ha'' (kerez bervet gant bleud ha dienn trenk), ''kroupnyk'' (soubenn mell, foue ha laezh-bihan),''tomatchi'' (flastrenn avaloù-douar)<ref name="SMA" />. Meuzioù lec'hel all eo ''kalatoucha'' (soubenn foue a servijer gant krampouezhennoù), ''holoubtsi'' gant avalaoù-douar ha foue, ''kartoplyana babka'' (avaloù-douar gant foue)<ref name="PRAV" />. ''Matsyk'' (мацик) zo ur meuz na gaver nemet e Volyn ha Rivne(Рівне), aozet gant kig nevez-lazhet sec'het ha lakaet da zareviñ en ur sac'h lien, e [[stomog]] pe [[c'hwezigell]] ur pemoc'h ; meur a anv all zo dezhañ : ''bohouk'', ''karouc'h'', ''kirouc'h'', ''kniouchok'', ''matsiok''<ref name="SMA" />. Kêriadenn Smidyn (Смідин) e [[Raion]] Kovel (Ковельський район) zo brudet evit he c'haol poazhet er forn, a zo bet degemeret e listenn UNESCO glad sevenadurel dizanvezel Ukraina<ref name="SMA" />. [[File:Квашені огірки.jpg|thumb|Kokombrez goet eus rannvro Tchernihiv]] Ur meuz hengounel e tiriad C'holmchtchyna eo ''volok'' (волок), a vez fardet gant delioù yaouank beterabez, linad pe troad-gwazi<ref name="SMA" />. Lus a gaver stank e Polissya ; gant bara, laezh ha ''smetana''e veont debret hervez an hengoun ; e meur a veuz e vezont lakaet goude bout bet sec'het<ref name="SMA" />. Kostez Tchernihiv e Polissya ez eo hengounel ivez mougadellañ pe fritañ kokombrez gant karotez, kig hag ognon : ''hourky'' (гурки) eo anv ar meuz-se<ref name="SMA" />. Meuzioù all eus Ukraina an Norzh eo ''petchenya'' (печеня, a zo avaloù-douar poazhet er pod gant kaol-go ha kig ; dienn trenk, fav, foue, keuz pe paprika a lakaer ouzhpenn a-wezhioù), ha tourtennoù gwenngoud<ref name="FI" />. Ker brudet eo ''derouny'' (krampouezh avaloù-douar) ar rannvro ma vez dalc'het ur festival etrebroadel gouestlet d'ar meuz, bep bloaz e Korosten (Коростень)<ref>{{uk}} {{en}} {{Cite web|url=https://www.ukrainiantour.com/en/tours/tour/festival-derunov-v-korostene/ |title=Festival Derunov in Korosten|publisher=Ukrainian Tour|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. ;Kyiv Hollvrudet eo "kig-yar Kyiv"<ref name="FI" />. E ''borchtch'' hengounel Kyiv ez eus kig-bevin ha prun<ref name="ES">{{uk}} {{Cite web|url=https://espreso.tv/lokalna-kukhnya-stravi-yaki-varto-skushtuvati-v-riznikh-mistakh-ukraini#goog_rewarded |title=Локальна кухня: страви, які варто скуштувати в різних містах України / "Keginerezh lec'hel : meuzioù da dañva e meur a gêr en Ukraina" @ Еспресо / Espreso, 11/12/2023|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. === Kreiz === [[File:Zawywantci 036.jpg|thumb|''Kroutchenyky'' servijet gant avaloù-douar ha lipig foue]] Meuz brudetañ Oblast Tcherkasy (Черкаська область) eo ''borchtch'' ha ''pampouchka'' gant kignen. Poblek ivez eo ''varenyky'' ha ''kroutchenyky'' fourret gant kig drailhet, [[fourmaj-kig]], prun ha kraoñ. En Oblast Poltava e vez servijet ''halouchky'' gant meur a zoare fars. Krampouezh fritet sukret pe holenet anvet ''poundyky'' (пундики) a gaver stank ivez er rannvro. War ribl an Dnipro e vez fardet ''youc'ha rybna'' (юха рибна, "soubenn ar pesked") sasunet gant kignen<ref name="FI" />. === Su=== [[File:Форшмак по-одесски.jpg|thumb|''Forchmak'' giz Odesa]] Kalz boued-mor zo e keginerezh Ukraina ar Su. Ur c'heginerezh dibar zo en Odesa, ar [[porzh (bagoù)|porzh]] bras war ar Mor Du. Rizhek eus ar c'horn-bro eo ar pesked anvet ''bytchok'' (бичок), a zo skanteged (''Gobius''), a zebrer sec'het pe fritet gant toaz ; pesked bihan all anvet ''tyoulka'' (тюлька, ''Clupeonella'') a friter gant toaz ivez<ref name="FI" />. Ur meuz brudet all eo pesked farset (Фарширована риба, ''farchyrovana ryba''). Er rannvro amezek da Odesa, Oblast Mykolaiv (Миколаївська область), e farder ''youc'ha rybna'' gant chug-tomatez, kignen ha ''smetana''. E C'herson e tebrer berjinez fritet gant paprika ha gwinêgr avaloù, ha yod berjinez a anver "kaviar". En Odesa hag e Dnipro e plij kalz ''forchmak'' (Форшмак) keginerezh ar [[Yuzevien]], a zo spilhennoù harinked, vioù, avaloù trenk, bara soubet el laezh, ognon, eoul, ha gwinêgr pe chug suraval<ref name="FI" />. En Oblast Zaporijjya (Запорізька область) e servijer ''kapousnyak'' gant krampouezh moan, amanenn ha keuz<ref name="FI" />. Pobladoù hen Krimea (Gresianed ha Tatared) o deus o c'heginerezh dezho ivez<ref name="FI" />. === Reter === [[File:Окрошка Okroshka 05.jpg|thumb|''Okrochka'' gant ''ayran'']] En Ukraina Sloboda, er biz war an harzoù gant Rusia, e vez keginet ''borchtch'' gant bouloù kig drailhet ha fav. Bouloù kig ivez eo ''hretchanyky'' (гречаники), gant ed-du<ref name="FI" />. En Donbas ez eo hengounel poazhañ ''roul'ka'' (рулька, jaritell moc'h) er forn, koulz hag aozañ ''okrochka'' (окрошка), ur soubenn yen diwar ''kvas'', laezh-bihan pe dour melar, sasunet gant dienn trenk. Meuz hengounel pennañ Louhansk eo rolloù kig-moc'h ha kig-bevin drailhet gant [[alumenn]] ha karotez<ref name="FI" />. == Levrlennadur == * {{uk}} Artiukh, Lidiia. Українська народна кулінарія (Історико-етнографічне дослідження) / "Keginerezh poblek ukrainek (Enklask istorel ha tudouriel)". Kyiv : наукова думка / Meno skiantel, 1977. ** {{en}} ''Ukrainian Cuisine and Folk Traditions''. Kyiv : Baltija-Druk, 2001 {{ISBN|978-966-8137-42-6}}. * {{en}} Braichenko, Olena (renerez). ''Ukraine – Food and History''. Kyiv : Ïzhak, 2021 {{ISBN|978-966-97882-4-5}}. * {{en}} Kulenkova, Marharyta. ''Taste of Ukraine: Authentic Recipes from the Heart''. Marharyta Kulenkova, 2024 {{ISBN|979-8-3406-1584-8}}. * {{en}} Levytska, Galyna. ''Taste of Ukraine: Authentic Ukrainian Recipes from Old Traditions and Family Kitchens''. Galyna Levytska, 2026 {{ISBN|979-8-2585-4745-3}}. * {{en}} Ogrodnik Corona, Annette. ''The New Ukrainian Cookbook''. New York : Hippocrene Books, 2020 {{ISBN|978-0-7818-1411-9}}. * {{en}} Popova, Nataliya. ''Ukrainian Cookbook''. Mataliya Popova, 2022 {{ISBN|979-8-8074-0514-2}}. * {{en}} Shvydenko, Alina. ''The Soul of Ukraine Borscht and Beyond: A Journey Through Ukrainian Taste and Memory''. Alina Shvydenko, 2025 {{ISBN|979-8-2726-6658-1}}. * {{en}} Tatarinova, Valentyna. ''Taste of Ukraine: Traditional Ukrainian Recipes for Everyday Cooking''. Valentyna Tatarinova, 2026 {{ISBN|979-8-2533-8776-4}}. * {{en}} Thompson, Evelyn. ''The Ukrainian Home Cook''. Garden of Grapes, 2024 {{ISBN|979-8-3495-5247-2}}. * {{en}} Tracz, Orysia. ''First Star I See Tonight : Ukrainian Christmas Traditions''. Winnipeg : Mazepa Publications, 2015 {{ISBN|978-0-994920-81-2}}. * {{en]] Ukrainian Women's Association of Canada. ''Ukrainian Daughters' Cookbook''. Winnipeg : Centax of Canada, 1984 {{ISBN|978-0-919845-13-8}} * {{en}} Yakovenko, Svitlana. ''Taste of Ukraine: Rustic Cuisine from the Heart of Ukraine''. Sydney : Sova Books, 2013 {{ISBN|978-0-9875-9431-0}} * {{en]] Yakovenko, Svitlana. ''Ukrainian Christmas Eve Supper: Traditional village recipes for Sviata Vecheria''. Sydney : Sova Books, 2016 {{ISBN|978-0-9945334-2-5}} * [https://www.bestkievguide.com/ukrainian-traditional-food-tasty-fun-with-a-twinkle// Ukrainian Traditional Food: Tasty, Fun, with a Twinkle!].&nbsp;— Best Kyiv Guide: March 30, 2020&nbsp;p. * {{en}} Merrill, Lorraine. ''Encyclopedia of Food and Culture'', levrenn 1. New York : Scribner, 2003 {{ISBN|978-0-684-80565-8}}. == Limammoù diavaez == {{Commonscat|Cuisine of Ukraine}} * {{en}} ''[https://etnocook.com/best-kossacks-traditional-dishes/ Best Cossack’s Traditional dishes]'', Ethnocook * {{uk}} {{en}} ''[https://eng.yizhakultura.com/ Ïzhakultura]'' * {{en}} ''[https://www.bestkievguide.com/ukrainian-traditional-food-tasty-fun-with-a-twinkle/ Ukrainian Traditional Food]'' {{clr}} == Notennoù ha daveoù == {{daveoù|bannoù=2}} [[Rummad:Sevenadur Ukraina]] [[Rummad:Keginerezh dre vro|Ukraina]] m6d08zps495hnyenrtlswcv8cp7med3 0 179995 2191469 2191149 2026-05-20T10:07:45Z Llydawr 145 2191469 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ar '''Carnegie Hall''' a zo ur sall sonadegoù e korn ar 7{{vet}} bali hag ar 57{{vet}} straed e [[New York]], er su da [[Central Park]] e karter [[Manhattan]]. Ar "Selaouva Isaac Stern", ar sal bennañ, zo 2 804 plas ennañ<ref>{{en}} [https://www.pianistmagazine.com/blogs/carnegie-hall-the-history-of-one-of-americas-greatest-concert-venues/ ''Carnegie Hall : History of one of America's greatest concert venues''] gant Pianist Magazine, 1{{añ}} a viz Even 2022.</ref>. Daou selaouva bihanoc'h a zo ivez. Ur bern sonaozerien ha sonerien [[sonerezh klasel|glasel]] vrudet zo tremenet eno, kenkoulz ha sonerien [[blues]], [[jazz]], [[rock]] ha [[pop]]. Ul lec'h hollvrudet eo er [[Stadoù-Unanet]], ken evit e arkitektouriezh, e istor hag e akoustik eus ar re wellañ. == Istor == An industriour ha dengarour skosat-stadunanat [[Andrew Carnegie]] a voe kendrec'het gant ar penn-laz-seniñ Walter Damrosch da arc'hantaouiñ ur sal abadennoù nevez hag a vefe he anv 'Carnegie Hall'. Kregiñ a reas al labourioù e 1890, ha digoret e voe ar sal d'ar 5 a viz Mae 1891 en ur mod ofisiel gant ur sonadeg gant [[Piotr Ilitch Tchaikovski]]. Padal e kendalc'has al labourioù betek 1897<ref>{{fr}} {{Liamm web|langue=fr-FR|titl=Visiter le Carnegie Hall comme si vous étiez !|url=https://www.nyc.fr/visiter-new-york/monuments/carnegie-hall/|lec'hienn=New York City.fr|deiziad=2016-03-26}}.</ref>. Savet e voe e brik ha mein e giz an [[Azginivelezh italian]]. Er bloavezhioù 1960 e voe adprenet gant kêr New York ha rummet e voe monumant istorel e 1964. D'an 18 a viz Mae 1976 e voe aozet « sonadeg ar c'hantved » hag a vodas [[Dietrich Fischer-Dieskau]], [[Vladimir Horowitz]], [[Yehudi Menuhin]], [[Mstislav Rostropovitch]], [[Isaac Stern]] ha laz-seniñ filarmonek New York heñchet gant [[Leonard Bernstein]]<ref>[https://www.francemusique.fr/emission/france-musique-la-nuit-nocturne/2013-2014/le-concert-du-xxeme-siecle-11-30-2013-00-00 « Le concert du XXe siècle »], [[France Musique]], 30 a viz Du 2013.</ref>. Etre 1987 ha 1990 e voe savet un tour gant 60 estaj e-kichen ar Carnegie Hall, daoust ma oa ur monumant istorel. == Ar selaouvaoù == Tri selaouva a zo er Carnegie Hall : ar ''Main Hall'', ar ''Recital Hall'' hag ar ''Chamber Music Hall''. Gallout a ra ar ''Main Hall'' degemer 2 804 arvester azezet war pemp live. « Selaouva Isaac Stern » eo e anv ofisiel bremañ. An div sal all a zo 599 ha 268 plas enno<ref>{{Liamm web |langue=fr-FR |anv=Amélie |titl=Le Carnegie Hall à New York : toutes les informations à connaître |url=https://bonjournewyork.fr/carnegie-hall/ |lec'hienn=Bonjour New York |deiziad=2023-12-07 |consulté le=2025-05-26}}</ref>. == Sonadegoù brudet == Setu un nebeud sonerien ha kanerien brudet a zo bet er Carnegie Hall : * [[George Gershwin]] d'ar 7 a viz Meurzh 1928. * [[Maurice Ravel]] d'an 8 a viz Meurzh 1928. * [[Vladimir Horowitz]] d'an 12, 13 ha 15 a viz Genver, 11, 20 hag 21 a viz C'hwevrer, 23 a viz Meurzh, 2 a viz Du, 3, 6 ha 7 a viz Kerzu 1928, d'ar 15 a viz Du 1929, d'ar 24 a viz C'hwevrer ha d'ar 15 a viz Ebrel 1930 ha d'an 21 a viz Genver 1931. * [[Duke Ellington]] d'an 23 a viz Genver 1943<ref>{{Liamm web|langue=en-us|titl=The Duke Elington Carnegie Hall Concerts, January 1943 - Duke Ellington, Duke Ellington & His Orchestra {{!}} Songs, Reviews, Credits|url=https://www.allmusic.com/album/the-duke-elington-carnegie-hall-concerts-january-1943-mw0000674479|lec'hienn=AllMusic|consulté le=2019-01-20}}</ref>. * [[Louis Armstrong]] d'an 8 a viz C'hwevrer 1947. * [[Billie Holiday]] d'ar 27 a viz Meurzh 1948 ha d'an 10 a viz Du 1956<ref>{{liamm web|url=http://musicadesdelasantipodas.blogspot.com/2009/11/billie-holiday-1956-at-carnegie-hall.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20100625115356/http://musicadesdelasantipodas.blogspot.com/2009/11/billie-holiday-1956-at-carnegie-hall.html|titl=Billie Holiday: 1956 at the Carnegie Hall. The Essential Billie Holiday|archive-date=June 25, 2010}}</ref>. * [[Herbert von Karajan]] d'an 22 a viz Du 1958<ref>[https://www.nytimes.com/1955/03/02/archives/music-berlin-orchestra-von-karajan-conducts-at-carnegie-hall.html ''Music: Berlin Orchestra; Von Karajan Conducts at Carnegie Hall''] gant Howard Taubman, [[The New York Times]], 2 a viz Meurzh 1955 issn=0362-4331.</ref>. * [[Maria Callas]] d'ar 27 a viz Genver 1959. * [[Judy Garland]] d'ar 23 a viz Ebrel 1961, enrollet war an albom ''Judy at Carnegie Hall''. * [[Miles Davis]] d'an 19 a viz Mae 1961 ha d'an 30 a viz Meurzh 1974. Enrollet e voe an albom ''Dark Magus''<ref>{{Liamm web|titl=Great Albums You May Have Missed: Miles Davis Dark Magus (1997)|url=https://www.nypl.org/blog/2015/1/27/great-albums-you-may-have-missed-miles-davis-dark-magus-1997|lec'hienn=The New York Public Library|consulté le=2019-01-20}}</ref>. * [[The Dave Brubeck Quartet]] d'an 21 a viz C'hwevrer 1963<ref>{{Liamm web|langue=en|anv1=Jazz|anv-bihan1=All About|titl=The Dave Brubeck Quartet: At Carnegie Hall|url=https://www.allaboutjazz.com/at-carnegie-hall-dave-brubeck-columbia-records-review-by-jim-santella.php|lec'hienn=All About Jazz|consulté le=2019-01-20}}</ref>. * [[Pete Seeger]] d'an 8 a viz Even 1963. Enrollet e voe ar bladenn ''We Shall Overcome''. * [[Bob Dylan]] e 1963<ref>{{Liamm web|langue=en-us|titl=Live at Carnegie Hall 1963 - Bob Dylan {{!}} Songs, Reviews, Credits|url=https://www.allmusic.com/album/live-at-carnegie-hall-1963-mw0000702963|lec'hienn=AllMusic|consulté le=2019-01-20}}</ref>. * [[Nina Simone]] e 1963. Enrollet e voe ar bladenn ''Nina Simone at Carnegie Hall''<ref>{{Liamm web|titl=The Nina Simone Database - 1963 New York Carnegie Hall|url=http://boscarol.com/ninasimone/pages/php/show_session.php?id=carnegie63|lec'hienn=boscarol.com|consulté le=2019-01-20}}</ref>. * [[The Beatles]] d'an 12 a viz C'hwevrer 1964. * [[Manitas de Plata]] e miz Kerzu 1965<ref>{{Liamm web|langue=fr|titl=Biographie de Manitas De Plata|url=https://www.universalmusic.fr/artiste/7045-manitas-de-plata/bio|lec'hienn=Universal Music France|consulté le=2019-01-21}}</ref>. * [[Jacques Brel]] e miz Kerzu 1965 hag e miz C'hwevrer 1967. * [[Simon and Garfunkel]] d'an 28 a viz Du 1969<ref>''[[New York Magazine]]'' ar 1{{añ}} a viz Kerzu 1969.</ref>. * [[Melanie Safka]] d'an 13 a viz Even 1970. Enrollet e voe ar bladenn ''Leftover Wine''. Enrollet e voe ar bladenn ''Melanie Live at Carnegie Hall'' d'an 2 ha 3 a viz C'hwevrer 1973. * [[Chicago (strollad)|Chicago]] e 1971. Ar strollad rock kentañ da leuniañ ar Carnegie Hall e-pad ur sizhun e voe<ref>{{en}} [https://chicagotheband.com/news/chicago-at-carnegie-hall-complete/ https://chicagotheband.com/news/chicago-at-carnegie-hall-complete/] (gwelet d'an 21 a viz Genver 2024)</ref>. * [[Frank Zappa]] & [[The Mothers of Invention]] d'an 11 a viz Here 1971 evit div sonadeg<ref>{{Liamm web|langue=en|titl=Carnegie Hall|url=https://www.zappa.com/music/carnegie-hall|lec'hienn=Zappa.com|deiziad=2016-03-30|consulté le=2019-01-21}}</ref>. * [[Pink Floyd]] d'ar 1{{añ}} a viz Mae 1972<ref>''New York Magazine'', 1{{añ}} a viz Mae 1972.</ref>. * [[The Beach Boys]] d'an 20 a viz Meurzh 1972<ref>''New York Magazine'', 20 a viz Meurzh 1972.</ref>. * [[Shirley Bassey]] d'an 30 a viz Mae 1974<ref>''New York Magazine'' an 3 a viz Even 1974, pajenn 27.</ref>. * [[Mireille Mathieu]] e 1975 ha 1982.{{daveoù a vank}} * « Sonadeg ar c'hantved » (sonerezh klasel) evit 85{{vet}} deiz-ha-bloaz ar Carnegie Hall d'an 18 a viz Mae 1976 : [[Leonard Bernstein]], [[Dietrich Fischer-Dieskau]], [[Vladimir Horowitz]], [[Yehudi Menuhin]], [[Mstislav Rostropovitch]], [[Isaac Stern]], ar [[New York Philharmonic]]... Enrollet e voe ar sonadeg, adembannet e [[pladenn-arc'hant]] gant Sony<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20241130120547/https://www.carnegiehall.org/Blog/2010/09/Live-from-Carnegie-Hall-Concert-of-the-Century « ''Live from Carnegie Hall: Concert of the Century'' »], ''carnegiehall.org'', 15 a viz Gwengolo 2010.</ref>. * [[Dalida]] d'an 29 a viz Du 1978<ref>{{Liamm web | langue=en | titl=''Dalida at Carnegie Hall in New York'' (29.11.1978) | url=https://www.youtube.com/watch?v=LWhRh9i3RiM | deiziad=2010-05-30}}</ref>. * [[Stevie Ray Vaughan]] d'ar 4 a viz Here 1984}}<ref>{{Liamm web|langue=en-us|titl=Live at Carnegie Hall - Stevie Ray Vaughan & Double Trouble, Stevie Ray Vaughan {{!}} Songs, Reviews, Credits|url=https://www.allmusic.com/album/live-at-carnegie-hall-mw0000025625|lec'hienn=AllMusic|consulté le=2019-01-22}}</ref>. * [[Thierry Le Luron]] d'an 10 a viz Here 1984<ref>[https://books.google.com/books?id=24pFDQAAQBAJ&printsec=frontcover ''De bruit et de fureur''] gant Virginie de Clausade, Place des éditeurs, Pariz, 2016, 198 pajenn, {{ISBN|978-2-259-25241-6}}.</ref>. * [[Buena Vista Social Club (laz-seniñ)|Buena Vista Social Club]] d'ar 1{{añ}} a viz 1998. Enrollet e voe ar sonadeg d'an deiz-se ha dont a reas er-maez ur bladenn-arc'hant doubl anezhi, ''At Carnegie Hall'', dek vloaz war-lerc'h<ref>{{Liamm web | aozer=R. Robert | titl=Le disque du jour : Buena Vista Social Club, "At Carnegie Hall" | url=https://www.lesinrocks.com/musique/le-disque-du-jour-buena-vista-social-club-at-carnegie-hall-27103-26-10-2008/ | lec'hienn=[[Les Inrocks]].com | deiziad=26 a viz Here 2008}}</ref>. * [[Tammy Wynette]] d'an 9 a viz Ebrel 1994, * [[Youssou N'dour]] d'ar 26 a viz Here 2005<ref>{{en}} [http://www.nonesuch.com/artists/youssou-n-dour « ''About Youssou N'Dour'' »], ''nonesuch.com'' (gwelet d'ar 24 a viz Eost 2018).</ref>. * [[The Chieftains]] ha [[Kevrenn Alre]] d'ar 17 a viz Mae 2007<ref>{{Liamm web |langue=fr |titl=Festival interceltique. La Kevrenn Alré retrouve les Chieftains |url=https://www.letelegramme.fr/ar/viewarticle1024.php?aaaammjj=20080811&article=20080811-3593380 |lec'hienn=Le Telegramme |deiziad=2008-08-11 |consulté le=2022-03-22}}</ref>. === Tud all === Ur vanifestadeg broadelourien iwerzhonat a voe eno e 1899. Al lennadeg ziwezhañ gant [[Mark Twain]] a voe e 1906<ref>[https://www.nytimes.com/1906/11/22/archives/nations-orators-glorify-schurz-carnegie-hall-memorial-a-peoples.html ''Nation's Orators Glorify Schurz; Carnegie Hall Memorial a People's Tribute''], 22 a viz Du 1906, [https://web.archive.org/web/20211121141945/https://www.nytimes.com/1906/11/22/archives/nations-orators-glorify-schurz-carnegie-hall-memorial-a-peoples.html Dielloù], 21 a viz Du 2021, The New York Times.</ref>. Reiñ a reas ar bedagogourez italian [[Maria Montessori]] ur brezegenn eno e 1913<ref>{{Liamm web|url=https://www.lemonde.fr/series-d-ete/article/2020/08/05/maria-montessori-une-vedette-americaine_6048149_3451060.html|titl=Maria Montessori, une vedette américaine |deiziad=5 a viz Eost 2020|aozer=Thomas Saintourens |consulté le=11 août 2020|lec'hienn=[[Le Monde]]}}.</ref>. == Gwelet ivez == === Levrlennadur === * Richard Schickel, ''The World of Carnegie Hall'', 1960. === Liamm diavaez === {{en}} [https://www.carnegiehall.org Lec'hienn ofisiel] == Daveoù == {{daveoù}} [[Rummad:Salioù sonadegoù]] [[Rummad:Salioù abadennoù]] [[Rummad:New York]] h00y92rx4561i36xjcgh6iz4m1mkkop 0 179996 2191470 2189288 2026-05-20T10:10:35Z Llydawr 145 2191470 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Eric Michael Swalwell''', ganet d'ar [[16 a viz Du]] [[1980]], zo ur politikour [[stadunanat]] bet [[Ti Dileuridi ar Stadoù-Unanet|dileuriad]] evit [[Kalifornia]] adalek 2013 betek e zilez e 2026. Ezel eus ar [[Strollad Demokratel (Stadoù-Unanet)|Strollad Demokratel]], Swalwell a oa bet kuzulier-kêr e [[Dublin (Kalifornia)|Dublin]] eus 2010 betek 2013. Diplomet eus [[University of Maryland Francis King Carey School of Law|Skol-veur ar Gwir eus Maryland]], Swalwell en doa labouret evel harper ar prokulor distrig e [[Kontelezh Alameda|kontelezh Alameda]] eus 2006 betek 2012. Dilennet e oa bet er [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet|C'hendalc'h]] goude bezañ trec'het an danvez kandidat ofisiel demokratel [[Pete Stark]] e 2012. Swalwell a oa bet o kevezañ evit [[kevezadeg anvadur prezidantel ar Strollad Demokratel e 2020]] evit [[dilennadegoù prezidant Stadoù-Unanet Amerika 2020]]. E miz Ebrel 2026 e oa bet o kemer perzh e [[dilennadeg gouarnour Kalifornia 2026]] a-raok reiñ e zilez diouzh ar C'hendalc'h goude ma vije kroget tamalloù [[Tagadenn reizhel|tagadennoù reizhel]], gwallerezh hag harellerezh<ref name=":0">{{Cite news |first1=Kyla |last1=Guilfoil |first2=Melanie |last2=Zanonav |first3=Scott |last3=Wong |first4=Alexandra |last4=Marquez|date=April 13, 2026 |title=Eric Swalwell drops bid for California governor after sexual misconduct allegations |url=https://www.nbcnews.com/politics/elections/eric-swalwell-drops-bid-california-governor-sexual-misconduct-allegati-rcna277009 |access-date=April 13, 2026 |website=[[NBC News]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=April 15, 2025 |title=Reps. Eric Swalwell and Tony Gonzales officially resign amid misconduct claims |url=https://www.nbcnews.com/politics/congress/reps-tony-gonzales-eric-swalwell-officially-resign-misconduct-claims-rcna331765 |access-date=2026-04-25 |website=NBC News |language=en}}</ref>. == Liammoù diavaez == * {{en}} [https://swalwell.house.gov/ Pajenn ofisiel Eric Swalwell war lec'hienn ar C'hendalc'h] == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Swalwell, Eric}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1980]] [[Rummad:Demokrated SUA]] [[Rummad:Protestanted SUA]] [[Rummad:Gwallreuzioù reizhel]] edya5zni3z9mvqd1f110r4beyjoxh86 0 180199 2191413 2191382 2026-05-19T14:14:38Z Dakbzh 58931 /* Kampionad europat ar Maouezi */ 2191413 wikitext text/x-wiki [[Restr:Nino Khurtsidze 2013.jpg|right|140px|Nino Khurtsidze e 2013.]] ''' Nino Khurtsidze''' (e [[jorjieg]]:'''ნინო ხურციძე'''), bet ganet d'an 28 a viz Eost 1975 e [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[URSS]]) ha marvet d'an 22 a viz Ebrel 2018<ref>{{ru}}[http://chess-news.ru/node/24588 Нино Хурцидзе. 1975 - 2018, d'an 22 a viz Ebrel 2018, chess-news.ru ]</ref> e [[Tbilisi]] (Jorjia) a oa ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian ha [[URSS|soviedat]].<br/>Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1999 ha Mestrez-veur (WGM) abaoe 1993.<br/>E miz Eost 2017 e oa 2 400 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 370 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 333 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20170826053206/http://ratings.fide.com/card.phtml?event=13600320 He fichennFIDE]</ref>.<br/>2 472 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Gouhere]] 1999<ref>{{en}}[http://www.olimpbase.org/Elo/player/Khurtsidze,%20Nino.html Khurtsidze, Nino FIDE rating history, 1990-2001 – Olimp Base.org]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== ===== Rummad e-dan ugent vloaz ===== C'hoari a reas teir gwezh, trec'h e voe e 1992<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/1/1fh7vvdg-eu20g.html European Girls' Junior Chess Championship – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk |- |Mae 1992||9||{{Tchekoslovakia}}, [[Hradec Králové]]||9,5/11 (+ 8, = 3, - 0)||1/30 |- |Mae 1993||10||{{Tchekia}}, [[Svitavy]]||8/13 (+ 5, = 6, - 2)||5/30 |- |Mae 1995||12||{{Hungaria}}, [[Zánka]]||8,5/13 (+ 7, = 7, - 3)||10/31 |- |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas c'hwezek gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/z3jt331g-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk |- |Mae 2000||1||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||4/8 (+ 2, = 4, - 2)||-|| |- |Ebrel 2001||2||{{Polonia}}, [[Varsovia]]||7,5/11 (+ 4, = 7, - 0)||13/157 |- |Mae 2002||3||{{Bulgaria}}, [[Varna]]||7/11 (+ 5, = 4, - 2)||10/114 |- |Even 2003||4||{{Turkia}}, [[Silivri]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||25/115 |- |Meurzh 2004||5||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||8/12 (+ 6, = 4, - 2)||14/108 |- |Even 2005||6||{{Moldova}}, [[Chișinău]]||8/12 (+ 5, = 6, - 1)||7/164 |- |Ebrel 2006||7||{{Turkia}}, [[Kuşadası]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||28/96 |- |Ebrel 2007||8||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/11 (+ 5, = 5, - 1)||9/150 |- |Meurzh 2009||10||{{Rusia}}, [[Sant-Petersbourg]]||7/11 (+ 5, = 4, - 2)||24/168 |- |Meurzh 2010||11||{{Kroatia}}, [[Rijeka]]||7,5/11 (+ 5, = 5, - 1)||12/158 |- |Mae 2011||12||{{Jorjia}}, [[Tbilisi]]||7/11 (+ 5, = 4, - 2)||18/130 |- |Meurzh 2012||13||{{Turkia}}, [[Gaziantep]]||7/11 (+ 6, = 2, - 3)||13/103 |- |Gouhere 2013||14||{{Serbia}}, [[Beograd]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||35/169 |- |Gouhere 2014||15||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||7,5/11 (+ 5, = 5, - 1)||12/116 |- |Mae 2015||16||{{Jorjia}}, [[Chakvi]]||6,5/11 (+ 3, = 7, - 1)||21/98 |- |Mae 2016||17||{{Roumania}}, [[Mamaia]]||7,5/11(+ 6, = 3, - 2)||9-10/112 |- |} ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank ==== * Trec'h e voe er rummad Merc'hed edan c'hwezek vloaz e 1991 [[Guarapuava]] ([[Brazil]]). * Trec'h e voe er rummad Merc'hed edan ugent vloaz e 1993 hag e 1995. ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù]] ==== ===== Kampionad kemmesk ===== Trec'h e voe e 1998, ar vaouez nemeti o tapout an titl. ===== Kampionad ar Maouezi ===== Trec'h e voe pemp gwezh: e 1989, e 1993, e 2005, e 2006 hag e 2013. === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad bedel (Kemmesk) ==== C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[Jorjia]]<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playerst/1fh7vvdg.html World Men's Chess Championships - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |1997||erlec'hierez||4||{{Suis}}, [[Luzern]]||0,5/3 (+ 0, = 1, - 2)||16,7||-||-||10||- |- |} ==== Kampionad ar c'hleuboù armeniat (kemmesk) ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh MIKA [[Yerevan]]<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2005an/2005mkye.html 1st Armenian Team Chess Championship: Yerevan 2005 - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh|| |- |2005||5||1||[[Yerevan]]||3,5/5 (+ 3, = 1, - 1)||70||-||-||1||aour|| |- |} ==== Kampionad ar c'hleuboù jorjiat (kemmesk) ==== C'hoari a reas div wezh wezh e skipailh Kleub Echedoù [[Roustavi]]<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersge/1fh7vvdg.html Georgian Club Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh|| |- |2014||4||1||[[Ureki]]||4/7 (+ 3, = 2, - 2)||57,1||-||-||2||argant |- |2015||4||2||[[Ureki]]||5,5/7 (+ 5, = 1, - 1)||78,6||1||aour||2||aour |- |} ==== Kib europat ar C'hleuboù ==== C'hoari a reas nav gwezh <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersb/1fh7vvdg.html European Chess Club Cup (women) – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Kleub ha bro||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |1996||3||Merani Tbilisi {{Jorjia}}||1|| {{YUG}}, [[Smederevska Palanka]]||2/3 (+ 1, = 2, - 0)||66,7||-||-||1||aour |- |1999||2||BAS Beograd {{YUG}}||4||{{Slovenia}}, [[Nova Gorica]]||5/7 (+ 5, = 0, - 2)||71,4||3||arem||4||- |- |2001||2||Agrouniverzal Zemun {{YUG}} ||6||{{YUG}}, [[Beograd]]||4,5/7 (+ 3, = 3, - 1)||64,3||2||argant||1||aour |- |2005||2||MIKA Yerevan {{Armenia}}||10||{{Italia}}, [[Saint-Vincent (Aosta)|Saint Vincent]]||3,5/6 (+ 2, = 3, - 1)||58,3||3||arem||9||- |- |2006||3||MIKA Yerevan {{Armenia}}||11||{{Aostria}}, [[Fügen]]||6/7 (+ 5, = 2, - 0)||85,7||1||aour||1||aour |- |2007||3||MIKA Yerevan {{Armenia}}||12||{{Turkia}}, [[Kemer]]||5,5/7 (+ 5, = 1, - 1)||78,6||2||argant||3||arem |- |2008||4||MIKA Yerevan {{Armenia}} ||13||{{Gres}}, [[Kallithea]]||3,5/5 (+ 2, = 3, - 0)||70||3||arem||5||- |- |2009||3||MIKA Yerevan {{Armenia}}||14||[[Republik Makedonia an Norzh]], [[Ohrid]]||2,5/6 (+ 1, = 3, - 2)||41,7||7||-||9||- |- |2010||3||Samaia Tbilisi {{Jorjia}}||15||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||3,5/6 (+ 2, = 3, - 1)||58,3||-||-||-||- |- |} ==== Kampionad bedel (Maouezi) ==== C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[Jorjia]] <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1997t/1997geow.html 4th World Team Chess Championship: Lucerne 1997 - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Notennoù ha daveennoù |- |2007||3||1||{{Rusia}}, [[Yekaterinbourg]]||4,5/8 (+ 3, = 3, - 2)||56,3||5||-||4||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2007v/2007geo.html 1st World Team Chess Championship (women): Ekaterinburg 2007 - Olimp Base]</ref> |- |2011||4||3||{{Albania}}, [[Tirana]]||4/7 (+ 3, = 3, - 2)||57,1||5||-||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011v/2011geo.html World Team Chess Championship (women): 2011 - Olimp Base]</ref> |- |2013||4||4||{{Kazakstan}}, [[Astana (Kazakstan)|Astana]]||4/7 (+ 3, = 3, - 2)||57,1||4||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2013v/2013geo.html 4th World Team Chess Championship (women): Astana 2013 - Olimp Base]</ref> |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus pemp gwezh e skipailh [[Jorjia]] etre 1998 ha 2012 <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/1fh7vvdg.html Women's Chess Olympiads - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |1998||1 erlec'hierez ||10 (25)||{{Malta}}, [[Valletta]]||1,5/4 (+ 1, = 1, - 2)||37,5||-||-||3||arem |- |2000||3||11 (26)||{{Suis}}, [[Luzern]]||11/13 (+ 9, = 4, - 0)||84,6||1||aour||2||argant |- |2002||3||12 (27)||{{EAU}}, [[Dubai]]||5,5/10 (+ 4, = 3, - 3)||55||31||-||4||- |- |2006||1||37||{{Italia}} [[Torino]]||5,5/11 (+ 3, = 5, - 3)||50||46||-||6||- |- |2012||4||40||{{Turkia}} [[Istanbul]]||5/9 (+ 3, = 4, - 2)||55,6||13||-||8||- |- |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas seizh gwezh e skipailh Jorjia. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh|| |- |1999||1||3||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||6/8 (+ 5, = 2, - 1)||75||2||argant||-||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1999u/1999geo.html 3rd European Team Chess Championship (women): Batumi 1999 - Olimp Base]</ref>. |- |2003||1||11||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||3,5/8 (+ 2, = 2, - 3)||43,8||20||-||12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2003u/2003geo.html 5th European Team Chess Championship (women): Plovdiv 2003 - Olimp Base]</ref>. |- |2005||2||6||{{Sveden}}, [[Göteborg]]||2/6 (+ 0, = 4, - 2)||33,3||21||-||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2005u/2005geo.html 6th European Team Chess Championship (women): Gothenburg 2005 - Olimp Base]</ref>. |- |2007||2||7||{{Gres}}, [[Heraklion]]||4,5/8 (+ 2, = 5, - 3)||56,3||11||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2007u/2007geo.html 7th European Team Chess Championship (women): Heraklion 2007 - Olimp Base]</ref>. |- |2009||4||8||{{Slovenia}}, [[Novi Sad]]||3/6 (+ 2, = 2, - 2)||50||15||-||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2009u/2009geo.html 8th European Team Chess Championship (women): Novi Sad 2009 - Olimp Base]</ref>. |- |2011||4||9||{{Gres}}, [[Néos Marmarás]]||6,5/8 (+ 6, = 1, - 1)||81,3||2||argant||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011u/2011geo.html 9th European Team Chess Championship (women): Porto Carras 2011 - Olimp Base]</ref>. |- |2013||3||10||{{Polonia}}, [[Varsovia]]||2,5/5 (+ 2, = 2, - 2)||50||9||-||4||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2013u/2013geo.html 10th European Team Chess Championship (women): Warsaw 2013 - Olimp Base]</ref>. |- |} {{EloChart|Q450900}} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://web.archive.org/web/20170826053206/http://ratings.fide.com/card.phtml?event=13600320 He fichenn FIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=49619 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Nino_Khurtsidze He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Khurtsidze, Nino}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1975]] [[Rummad:Marvioù 2018]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] 8obcn6kw986rzwvfgdmcugl5apx00ak 0 180219 2191452 2191318 2026-05-20T07:47:26Z Llydawr 145 2191452 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Darina Nikolaeva Yotova''' ([[bulgareg]]: Дарина Николаева Йотова), ganet d'an [[9 a viz Gwengolo]] [[1998]], brudet evel '''Dara''' (bulgareg: Дара), zo ur ganerez [[Bulgaria|vulgarat]]. Kroget eo ar brud eviti e 2015 goude ma vije bet o tizhout abadenn diwezhañ stumm bulgarat ''[[X Factor (stirad skinwel, Bulgaria)|The X Factor]]''. E 2016 e devoa embannet he single gentañ "K'vo ne chu"<ref>{{Cite web|url=http://signal.bg/view_article.php?article_id=46841|title=Дарина Йотова – Dara: Честити ми 18|website=Signal.bg|access-date=2 a viz Du 2016|date=11 a viz Gwengolo 2016|language=Bulgareg|trans-title=Darina Yotova – Dara: Happy 18th birthday|archive-url=https://web.archive.org/web/20170811182101/http://signal.bg/view_article.php?article_id=46841|archive-date=11 August 2017|url-status=dead}}</ref>. E 2026 e oa bet trec'h e [[Kenstrivadeg Eurovision ar C'han 2026|Kenstrivadeg Eurovision ar C'han]] evit Bulgaria gant ar ganaouenn "[[Bangaranga]]", ar c'hentañ gwech evit ar vro da vezañ trec'h er genstrivadeg-se. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1998]] [[Rummad:Kanerezed Bulgaria]] tsg0p4s486e6wioz9qvmk9c28c2fobb 0 180226 2191411 2191381 2026-05-19T13:55:04Z Dakbzh 58931 + Rummad e-dan pevarzek vloaz. 2191411 wikitext text/x-wiki [[Restr:Lomineishvili_Maia2.jpg|right|140px|Maia Lomineishvili e 2007.]] '''Maia Lomineishvili''' (e [[jorjieg]]:'''მაია ლომინეიშვილი'''), bet ganet d'an 11 a viz Du 1977 e [[Tbilisi]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]])<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref> a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian.<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2003 ha Mestrez-veur (WGM) abaoe 1996<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>E miz Mae 2026 e oa 2 342 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 332 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 316 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 447 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Ebrel]] 2009. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe pemp gwezh: e 1996<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 – The Week in Chess]</ref>, e 1998, e 2002 (rampo gant [[Ana Matnadze]]), e 2009 hag e 2011. ==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== ===== Rummad e-dan pevarzek vloaz ===== Trec'h e voe e 1991. ===== Rummad e-dan ugent vloaz ===== C'hoari a reas teir gwezh, trec'h e voe e 1996<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/o/okm688ej-eu20g.html European Girls' Junior Chess Championship – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk |- |Mae 1993||9||{{Tchekia}}, [[Svitavy]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||6/30 |- |Here 1996||13||{{Hungaria}}, [[Tapolca]]||9/11 (+ 8, = 2, - 1)||1/29 |- |Gwengolo 1997||14||{{Estonia}}, [[Tallinn]]||6,5/11 (+ 7, = 7, - 3)||7/31 |- |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas pemzek gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/o/okm688ej-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk |- |Mae 2000||1||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||0,5/2 (+ 0, = 1, - 1)||-|| |- |Ebrel 2001||2||{{Polonia}}, [[Varsovia]]||5,5/11 (+ 4, = 3, - 4)||85/157 |- |Mae 2002||3||{{Bulgaria}}, [[Varna]]||7/11 (+ 6, = 2, - 3)||19/114 |- |Even 2003||4||{{Turkia}}, [[Silivri]]||7/11 (+ 5, = 4, - 2)||14/115 |- |Meurzh 2004||5||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7/12 (+ 4, = 6, - 2)||23/108 |- |Even 2005||6||{{Moldova}}, [[Chișinău]]||7,5/12 (+ 6, = 3, - 3)||27/164 |- |Ebrel 2006||7||{{Turkia}}, [[Kuşadası]]||6,5/11 (+ 7, = 3, - 1)||29/96 |- |Ebrel 2007||8||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/11 (+ 6, = 3, - 2)||19/150 |- |Meurzh 2009||10||{{Rusia}}, [[Sant-Petersbourg]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||4/168 |- |Meurzh 2010||11||{{Kroatia}}, [[Rijeka]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||67/158 |- |Mae 2011||12||{{Jorjia}}, [[Tbilisi]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||50/130 |- |Gouhere 2013||14||{{Serbia}}, [[Beograd]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||55/169 |- |Mae 2015||16||{{Jorjia}}, [[Chakvi]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||29/98 |- |Mae 2016||17||{{Roumania}}, [[Mamaia]]||5/11 (+ 4, = 2, - 5)||67/112 |- |} {{EloChart|Q13600230}} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=26765 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Maia_Lomineishvili He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Lomineishvili, Maia}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1977]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] pb1740sistfq6ljjav76q4yaypyth5q 2191412 2191411 2026-05-19T14:01:48Z Dakbzh 58931 + Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed). 2191412 wikitext text/x-wiki [[Restr:Lomineishvili_Maia2.jpg|right|140px|Maia Lomineishvili e 2007.]] '''Maia Lomineishvili''' (e [[jorjieg]]:'''მაია ლომინეიშვილი'''), bet ganet d'an 11 a viz Du 1977 e [[Tbilisi]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]])<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref> a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian.<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2003 ha Mestrez-veur (WGM) abaoe 1996<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>E miz Mae 2026 e oa 2 342 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 332 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 316 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 447 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Ebrel]] 2009. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe pemp gwezh: e 1996<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 – The Week in Chess]</ref>, e 1998, e 2002 (rampo gant [[Ana Matnadze]]), e 2009 hag e 2011. ==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== ===== Rummad e-dan pevarzek vloaz ===== Trec'h e voe e 1991. ===== Rummad e-dan ugent vloaz ===== C'hoari a reas teir gwezh, trec'h e voe e 1996<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/o/okm688ej-eu20g.html European Girls' Junior Chess Championship – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk |- |Mae 1993||9||{{Tchekia}}, [[Svitavy]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||6/30 |- |Here 1996||13||{{Hungaria}}, [[Tapolca]]||9/11 (+ 8, = 2, - 1)||1/29 |- |Gwengolo 1997||14||{{Estonia}}, [[Tallinn]]||6,5/11 (+ 7, = 7, - 3)||7/31 |- |} ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== ===== Rummad e-dan c'hwezek vloaz ===== Tapout a reas an deirvet plas hag ar vedalenn arem e 1993. ===== Rummad e-dan triwec'h vloaz ===== Tapout a reas an deirvet plas hag ar vedalenn arem e 1994. ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas pemzek gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/o/okm688ej-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk |- |Mae 2000||1||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||0,5/2 (+ 0, = 1, - 1)||-|| |- |Ebrel 2001||2||{{Polonia}}, [[Varsovia]]||5,5/11 (+ 4, = 3, - 4)||85/157 |- |Mae 2002||3||{{Bulgaria}}, [[Varna]]||7/11 (+ 6, = 2, - 3)||19/114 |- |Even 2003||4||{{Turkia}}, [[Silivri]]||7/11 (+ 5, = 4, - 2)||14/115 |- |Meurzh 2004||5||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7/12 (+ 4, = 6, - 2)||23/108 |- |Even 2005||6||{{Moldova}}, [[Chișinău]]||7,5/12 (+ 6, = 3, - 3)||27/164 |- |Ebrel 2006||7||{{Turkia}}, [[Kuşadası]]||6,5/11 (+ 7, = 3, - 1)||29/96 |- |Ebrel 2007||8||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/11 (+ 6, = 3, - 2)||19/150 |- |Meurzh 2009||10||{{Rusia}}, [[Sant-Petersbourg]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||4/168 |- |Meurzh 2010||11||{{Kroatia}}, [[Rijeka]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||67/158 |- |Mae 2011||12||{{Jorjia}}, [[Tbilisi]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||50/130 |- |Gouhere 2013||14||{{Serbia}}, [[Beograd]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||55/169 |- |Mae 2015||16||{{Jorjia}}, [[Chakvi]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||29/98 |- |Mae 2016||17||{{Roumania}}, [[Mamaia]]||5/11 (+ 4, = 2, - 5)||67/112 |- |} {{EloChart|Q13600230}} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=26765 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Maia_Lomineishvili He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Lomineishvili, Maia}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1977]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] qtf79n3qvl8vywn7x8w2klqa6m7n2dr 2191416 2191412 2026-05-19T14:35:33Z Dakbzh 58931 + Kampionad europat ar Maouezi (skipailh). 2191416 wikitext text/x-wiki [[Restr:Lomineishvili_Maia2.jpg|right|140px|Maia Lomineishvili e 2007.]] '''Maia Lomineishvili''' (e [[jorjieg]]:'''მაია ლომინეიშვილი'''), bet ganet d'an 11 a viz Du 1977 e [[Tbilisi]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]])<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref> a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian.<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2003 ha Mestrez-veur (WGM) abaoe 1996<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>E miz Mae 2026 e oa 2 342 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 332 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 316 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 447 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Ebrel]] 2009. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe pemp gwezh: e 1996<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 – The Week in Chess]</ref>, e 1998, e 2002 (rampo gant [[Ana Matnadze]]), e 2009 hag e 2011. ==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== ===== Rummad e-dan pevarzek vloaz ===== Trec'h e voe e 1991. ===== Rummad e-dan ugent vloaz ===== C'hoari a reas teir gwezh, trec'h e voe e 1996<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/o/okm688ej-eu20g.html European Girls' Junior Chess Championship – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk |- |Mae 1993||9||{{Tchekia}}, [[Svitavy]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||6/30 |- |Here 1996||13||{{Hungaria}}, [[Tapolca]]||9/11 (+ 8, = 2, - 1)||1/29 |- |Gwengolo 1997||14||{{Estonia}}, [[Tallinn]]||6,5/11 (+ 7, = 7, - 3)||7/31 |- |} ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== ===== Rummad e-dan c'hwezek vloaz ===== Tapout a reas an deirvet plas hag ar vedalenn arem e 1993. ===== Rummad e-dan triwec'h vloaz ===== Tapout a reas an deirvet plas hag ar vedalenn arem e 1994. ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas pemzek gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/o/okm688ej-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk |- |Mae 2000||1||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||0,5/2 (+ 0, = 1, - 1)||-|| |- |Ebrel 2001||2||{{Polonia}}, [[Varsovia]]||5,5/11 (+ 4, = 3, - 4)||85/157 |- |Mae 2002||3||{{Bulgaria}}, [[Varna]]||7/11 (+ 6, = 2, - 3)||19/114 |- |Even 2003||4||{{Turkia}}, [[Silivri]]||7/11 (+ 5, = 4, - 2)||14/115 |- |Meurzh 2004||5||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7/12 (+ 4, = 6, - 2)||23/108 |- |Even 2005||6||{{Moldova}}, [[Chișinău]]||7,5/12 (+ 6, = 3, - 3)||27/164 |- |Ebrel 2006||7||{{Turkia}}, [[Kuşadası]]||6,5/11 (+ 7, = 3, - 1)||29/96 |- |Ebrel 2007||8||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/11 (+ 6, = 3, - 2)||19/150 |- |Meurzh 2009||10||{{Rusia}}, [[Sant-Petersbourg]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||4/168 |- |Meurzh 2010||11||{{Kroatia}}, [[Rijeka]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||67/158 |- |Mae 2011||12||{{Jorjia}}, [[Tbilisi]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||50/130 |- |Gouhere 2013||14||{{Serbia}}, [[Beograd]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||55/169 |- |Mae 2015||16||{{Jorjia}}, [[Chakvi]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||29/98 |- |Mae 2016||17||{{Roumania}}, [[Mamaia]]||5/11 (+ 4, = 2, - 5)||67/112 |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas pemp gwezh e skipailh Jorjia. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh|| |- |1999||1 (skipailh 3)||3||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,9||27||-||-||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1999u/1999geo3.html 3rd European Team Chess Championship (women): Batumi 1999 - Olimp Base]</ref>. |- |2001||1||4||{{Spagn}}, [[Leon]]||2,5/5 (+ 1, = 3, - 1)||50||19||-||15||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2001u/2001geo.html 4th European Team Chess Championship (women): Leon 2001 - Olimp Base]</ref>. |- |2003||erlec'hierez 1||5||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||4/6 (+ 3, = 2, - 1)||66,7||4||-||12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2003u/2003geo.html 5th European Team Chess Championship (women): Plovdiv 2003 - Olimp Base]</ref>. |- |2005||3||6||{{Sveden}}, [[Göteborg]]||4,5/8 (+ 2, = 5, - 1)||56,3||9||-||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2005u/2005geo.html 6th European Team Chess Championship (women): Gothenburg 2005 - Olimp Base]</ref>. |- |2007||erlec'hierez||7||{{Gres}}, [[Heraklion]]||4,5/7 (+ 3, = 3, - 1)||64,3||3||arem||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2007u/2007geo.html 7th European Team Chess Championship (women): Heraklion 2007 - Olimp Base]</ref>. |- |} {{EloChart|Q13600230}} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=26765 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Maia_Lomineishvili He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Lomineishvili, Maia}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1977]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] 2457tyfuukwmgtmkjvxy48x71n7bf6h 2191417 2191416 2026-05-19T14:36:55Z Dakbzh 58931 /* Kampionad europat ar Maouezi */ 2191417 wikitext text/x-wiki [[Restr:Lomineishvili_Maia2.jpg|right|140px|Maia Lomineishvili e 2007.]] '''Maia Lomineishvili''' (e [[jorjieg]]:'''მაია ლომინეიშვილი'''), bet ganet d'an 11 a viz Du 1977 e [[Tbilisi]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]])<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref> a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian.<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2003 ha Mestrez-veur (WGM) abaoe 1996<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>E miz Mae 2026 e oa 2 342 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 332 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 316 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 447 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Ebrel]] 2009. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe pemp gwezh: e 1996<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 – The Week in Chess]</ref>, e 1998, e 2002 (rampo gant [[Ana Matnadze]]), e 2009 hag e 2011. ==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== ===== Rummad e-dan pevarzek vloaz ===== Trec'h e voe e 1991. ===== Rummad e-dan ugent vloaz ===== C'hoari a reas teir gwezh, trec'h e voe e 1996<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/o/okm688ej-eu20g.html European Girls' Junior Chess Championship – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk |- |Mae 1993||9||{{Tchekia}}, [[Svitavy]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||6/30 |- |Here 1996||13||{{Hungaria}}, [[Tapolca]]||9/11 (+ 8, = 2, - 1)||1/29 |- |Gwengolo 1997||14||{{Estonia}}, [[Tallinn]]||6,5/11 (+ 7, = 7, - 3)||7/31 |- |} ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== ===== Rummad e-dan c'hwezek vloaz ===== Tapout a reas an deirvet plas hag ar vedalenn arem e 1993. ===== Rummad e-dan triwec'h vloaz ===== Tapout a reas an deirvet plas hag ar vedalenn arem e 1994. ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas pemzek gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/o/okm688ej-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk |- |Mae 2000||1||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||0,5/2 (+ 0, = 1, - 1)||-|| |- |Ebrel 2001||2||{{Polonia}}, [[Varsovia]]||5,5/11 (+ 4, = 3, - 4)||85/157 |- |Mae 2002||3||{{Bulgaria}}, [[Varna]]||7/11 (+ 6, = 2, - 3)||19/114 |- |Even 2003||4||{{Turkia}}, [[Silivri]]||7/11 (+ 5, = 4, - 2)||14/115 |- |Meurzh 2004||5||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7/12 (+ 4, = 6, - 2)||23/108 |- |Even 2005||6||{{Moldova}}, [[Chișinău]]||7,5/12 (+ 6, = 3, - 3)||27/164 |- |Ebrel 2006||7||{{Turkia}}, [[Kuşadası]]||6,5/11 (+ 7, = 3, - 1)||29/96 |- |Ebrel 2007||8||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/11 (+ 6, = 3, - 2)||19/150 |- |Meurzh 2009||10||{{Rusia}}, [[Sant-Petersbourg]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||4/168 |- |Meurzh 2010||11||{{Kroatia}}, [[Rijeka]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||67/158 |- |Mae 2011||12||{{Jorjia}}, [[Tbilisi]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||50/130 |- |Gouhere 2013||14||{{Serbia}}, [[Beograd]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||55/169 |- |Mae 2015||16||{{Jorjia}}, [[Chakvi]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||29/98 |- |Mae 2016||17||{{Roumania}}, [[Mamaia]]||5/11 (+ 4, = 2, - 5)||67/112 |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas pemp gwezh e skipailh Jorjia. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh|| |- |1999||1 (skipailh 3)||3||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,9||27||-||-||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1999u/1999geo3.html 3rd European Team Chess Championship (women): Batumi 1999 - Olimp Base]</ref>. |- |2001||1||4||{{Spagn}}, [[Leon]]||2,5/5 (+ 1, = 3, - 1)||50||19||-||15||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2001u/2001geo.html 4th European Team Chess Championship (women): Leon 2001 - Olimp Base]</ref>. |- |2003||erlec'hierez 1||5||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||4/6 (+ 3, = 2, - 1)||66,7||4||-||12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2003u/2003geo.html 5th European Team Chess Championship (women): Plovdiv 2003 - Olimp Base]</ref>. |- |2005||3||6||{{Sveden}}, [[Göteborg]]||4,5/8 (+ 2, = 5, - 1)||56,3||9||-||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2005u/2005geo.html 6th European Team Chess Championship (women): Gothenburg 2005 - Olimp Base]</ref>. |- |2007||erlec'hierez||7||{{Gres}}, [[Heraklion]]||4,5/7 (+ 3, = 3, - 1)||64,3||3||arem||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2007u/2007geo.html 7th European Team Chess Championship (women): Heraklion 2007 - Olimp Base]</ref>. |- |} {{EloChart|Q13600230}} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=26765 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Maia_Lomineishvili He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Lomineishvili, Maia}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1977]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] c8urqb40dduy7ldcmqvbjzioi4zeeor 2191418 2191417 2026-05-19T14:38:57Z Dakbzh 58931 /* Kampionad europat ar Maouezi */ 2191418 wikitext text/x-wiki [[Restr:Lomineishvili_Maia2.jpg|right|140px|Maia Lomineishvili e 2007.]] '''Maia Lomineishvili''' (e [[jorjieg]]:'''მაია ლომინეიშვილი'''), bet ganet d'an 11 a viz Du 1977 e [[Tbilisi]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]])<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref> a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian.<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2003 ha Mestrez-veur (WGM) abaoe 1996<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>E miz Mae 2026 e oa 2 342 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 332 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 316 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 447 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Ebrel]] 2009. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe pemp gwezh: e 1996<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 – The Week in Chess]</ref>, e 1998, e 2002 (rampo gant [[Ana Matnadze]]), e 2009 hag e 2011. ==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== ===== Rummad e-dan pevarzek vloaz ===== Trec'h e voe e 1991. ===== Rummad e-dan ugent vloaz ===== C'hoari a reas teir gwezh, trec'h e voe e 1996<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/o/okm688ej-eu20g.html European Girls' Junior Chess Championship – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk |- |Mae 1993||9||{{Tchekia}}, [[Svitavy]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||6/30 |- |Here 1996||13||{{Hungaria}}, [[Tapolca]]||9/11 (+ 8, = 2, - 1)||1/29 |- |Gwengolo 1997||14||{{Estonia}}, [[Tallinn]]||6,5/11 (+ 7, = 7, - 3)||7/31 |- |} ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== ===== Rummad e-dan c'hwezek vloaz ===== Tapout a reas an deirvet plas hag ar vedalenn arem e 1993. ===== Rummad e-dan triwec'h vloaz ===== Tapout a reas an deirvet plas hag ar vedalenn arem e 1994. ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas pemzek gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/o/okm688ej-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk |- |Mae 2000||1||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||0,5/2 (+ 0, = 1, - 1)||- |- |Ebrel 2001||2||{{Polonia}}, [[Varsovia]]||5,5/11 (+ 4, = 3, - 4)||85/157 |- |Mae 2002||3||{{Bulgaria}}, [[Varna]]||7/11 (+ 6, = 2, - 3)||19/114 |- |Even 2003||4||{{Turkia}}, [[Silivri]]||7/11 (+ 5, = 4, - 2)||14/115 |- |Meurzh 2004||5||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7/12 (+ 4, = 6, - 2)||23/108 |- |Even 2005||6||{{Moldova}}, [[Chișinău]]||7,5/12 (+ 6, = 3, - 3)||27/164 |- |Ebrel 2006||7||{{Turkia}}, [[Kuşadası]]||6,5/11 (+ 7, = 3, - 1)||29/96 |- |Ebrel 2007||8||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/11 (+ 6, = 3, - 2)||19/150 |- |Meurzh 2009||10||{{Rusia}}, [[Sant-Petersbourg]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||4/168 |- |Meurzh 2010||11||{{Kroatia}}, [[Rijeka]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||67/158 |- |Mae 2011||12||{{Jorjia}}, [[Tbilisi]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||50/130 |- |Gouhere 2013||14||{{Serbia}}, [[Beograd]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||55/169 |- |Mae 2015||16||{{Jorjia}}, [[Chakvi]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||29/98 |- |Mae 2016||17||{{Roumania}}, [[Mamaia]]||5/11 (+ 4, = 2, - 5)||67/112 |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas pemp gwezh e skipailh Jorjia. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh|| |- |1999||1 (skipailh 3)||3||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,9||27||-||-||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1999u/1999geo3.html 3rd European Team Chess Championship (women): Batumi 1999 - Olimp Base]</ref>. |- |2001||1||4||{{Spagn}}, [[Leon]]||2,5/5 (+ 1, = 3, - 1)||50||19||-||15||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2001u/2001geo.html 4th European Team Chess Championship (women): Leon 2001 - Olimp Base]</ref>. |- |2003||erlec'hierez 1||5||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||4/6 (+ 3, = 2, - 1)||66,7||4||-||12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2003u/2003geo.html 5th European Team Chess Championship (women): Plovdiv 2003 - Olimp Base]</ref>. |- |2005||3||6||{{Sveden}}, [[Göteborg]]||4,5/8 (+ 2, = 5, - 1)||56,3||9||-||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2005u/2005geo.html 6th European Team Chess Championship (women): Gothenburg 2005 - Olimp Base]</ref>. |- |2007||erlec'hierez||7||{{Gres}}, [[Heraklion]]||4,5/7 (+ 3, = 3, - 1)||64,3||3||arem||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2007u/2007geo.html 7th European Team Chess Championship (women): Heraklion 2007 - Olimp Base]</ref>. |- |} {{EloChart|Q13600230}} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=26765 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Maia_Lomineishvili He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Lomineishvili, Maia}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1977]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] 266h34ekd22b51d2toc2gwtxm8uzwga 2191428 2191418 2026-05-19T17:27:53Z Dakbzh 58931 + Olimpiadoù ar Maouezi. 2191428 wikitext text/x-wiki [[Restr:Lomineishvili_Maia2.jpg|right|140px|Maia Lomineishvili e 2007.]] '''Maia Lomineishvili''' (e [[jorjieg]]:'''მაია ლომინეიშვილი'''), bet ganet d'an 11 a viz Du 1977 e [[Tbilisi]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]])<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref> a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian.<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2003 ha Mestrez-veur (WGM) abaoe 1996<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>E miz Mae 2026 e oa 2 342 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 332 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 316 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 447 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Ebrel]] 2009. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe pemp gwezh: e 1996<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 – The Week in Chess]</ref>, e 1998, e 2002 (rampo gant [[Ana Matnadze]]), e 2009 hag e 2011. ==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== ===== Rummad e-dan pevarzek vloaz ===== Trec'h e voe e 1991. ===== Rummad e-dan ugent vloaz ===== C'hoari a reas teir gwezh, trec'h e voe e 1996<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/o/okm688ej-eu20g.html European Girls' Junior Chess Championship – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk |- |Mae 1993||9||{{Tchekia}}, [[Svitavy]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||6/30 |- |Here 1996||13||{{Hungaria}}, [[Tapolca]]||9/11 (+ 8, = 2, - 1)||1/29 |- |Gwengolo 1997||14||{{Estonia}}, [[Tallinn]]||6,5/11 (+ 7, = 7, - 3)||7/31 |- |} ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== ===== Rummad e-dan c'hwezek vloaz ===== Tapout a reas an deirvet plas hag ar vedalenn arem e 1993. ===== Rummad e-dan triwec'h vloaz ===== Tapout a reas an deirvet plas hag ar vedalenn arem e 1994. ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas pemzek gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/o/okm688ej-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk |- |Mae 2000||1||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||0,5/2 (+ 0, = 1, - 1)||- |- |Ebrel 2001||2||{{Polonia}}, [[Varsovia]]||5,5/11 (+ 4, = 3, - 4)||85/157 |- |Mae 2002||3||{{Bulgaria}}, [[Varna]]||7/11 (+ 6, = 2, - 3)||19/114 |- |Even 2003||4||{{Turkia}}, [[Silivri]]||7/11 (+ 5, = 4, - 2)||14/115 |- |Meurzh 2004||5||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7/12 (+ 4, = 6, - 2)||23/108 |- |Even 2005||6||{{Moldova}}, [[Chișinău]]||7,5/12 (+ 6, = 3, - 3)||27/164 |- |Ebrel 2006||7||{{Turkia}}, [[Kuşadası]]||6,5/11 (+ 7, = 3, - 1)||29/96 |- |Ebrel 2007||8||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/11 (+ 6, = 3, - 2)||19/150 |- |Meurzh 2009||10||{{Rusia}}, [[Sant-Petersbourg]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||4/168 |- |Meurzh 2010||11||{{Kroatia}}, [[Rijeka]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||67/158 |- |Mae 2011||12||{{Jorjia}}, [[Tbilisi]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||50/130 |- |Gouhere 2013||14||{{Serbia}}, [[Beograd]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||55/169 |- |Mae 2015||16||{{Jorjia}}, [[Chakvi]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||29/98 |- |Mae 2016||17||{{Roumania}}, [[Mamaia]]||5/11 (+ 4, = 2, - 5)||67/112 |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas pemp gwezh e skipailh Jorjia. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh|| |- |1999||1 (skipailh 3)||3||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,9||27||-||-||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1999u/1999geo3.html 3rd European Team Chess Championship (women): Batumi 1999 - Olimp Base]</ref>. |- |2001||1||4||{{Spagn}}, [[Leon]]||2,5/5 (+ 1, = 3, - 1)||50||19||-||15||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2001u/2001geo.html 4th European Team Chess Championship (women): Leon 2001 - Olimp Base]</ref>. |- |2003||erlec'hierez 1||5||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||4/6 (+ 3, = 2, - 1)||66,7||4||-||12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2003u/2003geo.html 5th European Team Chess Championship (women): Plovdiv 2003 - Olimp Base]</ref>. |- |2005||3||6||{{Sveden}}, [[Göteborg]]||4,5/8 (+ 2, = 5, - 1)||56,3||9||-||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2005u/2005geo.html 6th European Team Chess Championship (women): Gothenburg 2005 - Olimp Base]</ref>. |- |2007||erlec'hierez||7||{{Gres}}, [[Heraklion]]||4,5/7 (+ 3, = 3, - 1)||64,3||3||arem||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2007u/2007geo.html 7th European Team Chess Championship (women): Heraklion 2007 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoari a reas teir gwezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/okm688ej.html Women's Chess Olympiads - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |2004||erlec'hierez 1||36||{{Spagn}} [[Calvià]]||2,5/5 (+ 2, = 1, - 2)||50||-||-||4||- |- |2006||erlec'hierez 1||37||{{Italia}} [[Torino]]||3,5/7 (+ 2, = 3, - 2)||50||47||-||6||- |- |2008||4||38||{{Alamagn}} [[Dresden]]||6/9 (+ 5, = 2, - 2)||66,7||3||arem||1||aour |- |} {{EloChart|Q13600230}} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=26765 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Maia_Lomineishvili He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Lomineishvili, Maia}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1977]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] la2ujt6w5lac9vc6ft76v6rgm58w02z 2191436 2191428 2026-05-19T18:43:35Z Dakbzh 58931 + Kib europat ar C'hleuboù (Maouezi). 2191436 wikitext text/x-wiki [[Restr:Lomineishvili_Maia2.jpg|right|140px|Maia Lomineishvili e 2007.]] '''Maia Lomineishvili''' (e [[jorjieg]]:'''მაია ლომინეიშვილი'''), bet ganet d'an 11 a viz Du 1977 e [[Tbilisi]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]])<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref> a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian.<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2003 ha Mestrez-veur (WGM) abaoe 1996<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>E miz Mae 2026 e oa 2 342 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 332 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 316 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 447 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Ebrel]] 2009. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe pemp gwezh: e 1996<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 – The Week in Chess]</ref>, e 1998, e 2002 (rampo gant [[Ana Matnadze]]), e 2009 hag e 2011. ==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== ===== Rummad e-dan pevarzek vloaz ===== Trec'h e voe e 1991. ===== Rummad e-dan ugent vloaz ===== C'hoari a reas teir gwezh, trec'h e voe e 1996<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/o/okm688ej-eu20g.html European Girls' Junior Chess Championship – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk |- |Mae 1993||9||{{Tchekia}}, [[Svitavy]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||6/30 |- |Here 1996||13||{{Hungaria}}, [[Tapolca]]||9/11 (+ 8, = 2, - 1)||1/29 |- |Gwengolo 1997||14||{{Estonia}}, [[Tallinn]]||6,5/11 (+ 7, = 7, - 3)||7/31 |- |} ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== ===== Rummad e-dan c'hwezek vloaz ===== Tapout a reas an deirvet plas hag ar vedalenn arem e 1993. ===== Rummad e-dan triwec'h vloaz ===== Tapout a reas an deirvet plas hag ar vedalenn arem e 1994. ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas pemzek gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/o/okm688ej-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk |- |Mae 2000||1||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||0,5/2 (+ 0, = 1, - 1)||- |- |Ebrel 2001||2||{{Polonia}}, [[Varsovia]]||5,5/11 (+ 4, = 3, - 4)||85/157 |- |Mae 2002||3||{{Bulgaria}}, [[Varna]]||7/11 (+ 6, = 2, - 3)||19/114 |- |Even 2003||4||{{Turkia}}, [[Silivri]]||7/11 (+ 5, = 4, - 2)||14/115 |- |Meurzh 2004||5||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7/12 (+ 4, = 6, - 2)||23/108 |- |Even 2005||6||{{Moldova}}, [[Chișinău]]||7,5/12 (+ 6, = 3, - 3)||27/164 |- |Ebrel 2006||7||{{Turkia}}, [[Kuşadası]]||6,5/11 (+ 7, = 3, - 1)||29/96 |- |Ebrel 2007||8||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/11 (+ 6, = 3, - 2)||19/150 |- |Meurzh 2009||10||{{Rusia}}, [[Sant-Petersbourg]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||4/168 |- |Meurzh 2010||11||{{Kroatia}}, [[Rijeka]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||67/158 |- |Mae 2011||12||{{Jorjia}}, [[Tbilisi]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||50/130 |- |Gouhere 2013||14||{{Serbia}}, [[Beograd]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||55/169 |- |Mae 2015||16||{{Jorjia}}, [[Chakvi]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||29/98 |- |Mae 2016||17||{{Roumania}}, [[Mamaia]]||5/11 (+ 4, = 2, - 5)||67/112 |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas pemp gwezh e skipailh Jorjia. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh|| |- |1999||1 (skipailh 3)||3||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,9||27||-||-||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1999u/1999geo3.html 3rd European Team Chess Championship (women): Batumi 1999 - Olimp Base]</ref>. |- |2001||1||4||{{Spagn}}, [[Leon]]||2,5/5 (+ 1, = 3, - 1)||50||19||-||15||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2001u/2001geo.html 4th European Team Chess Championship (women): Leon 2001 - Olimp Base]</ref>. |- |2003||erlec'hierez 1||5||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||4/6 (+ 3, = 2, - 1)||66,7||4||-||12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2003u/2003geo.html 5th European Team Chess Championship (women): Plovdiv 2003 - Olimp Base]</ref>. |- |2005||3||6||{{Sveden}}, [[Göteborg]]||4,5/8 (+ 2, = 5, - 1)||56,3||9||-||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2005u/2005geo.html 6th European Team Chess Championship (women): Gothenburg 2005 - Olimp Base]</ref>. |- |2007||erlec'hierez||7||{{Gres}}, [[Heraklion]]||4,5/7 (+ 3, = 3, - 1)||64,3||3||arem||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2007u/2007geo.html 7th European Team Chess Championship (women): Heraklion 2007 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== Kib europat ar C'hleuboù ==== C'hoari a reas c'hwec'h gwezh <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersb/okm688ej.html European Chess Club Cup (women) – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Kleub ha bro||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |2003||2||NTN Tbilisi, {{Jorjia}} ||8||{{Gres}}, [[Rethymnon]]||3,5/6 (+ 1, = 5, - 2)||58,3||5||-||1||aour |- |2004||2||NTN Tbilisi, {{Jorjia}}||9||{{Turkia}}, [[Izmir]]||3,5/6 (+ 2, = 3, - 1)||58,3||3||arem||9||- |- |2005||1||NTN Tbilisi, {{Jorjia}}||10||{{Italia}}, [[Saint-Vincent (Aosta)|Saint Vincent]]||3,5/6 (+ 2, = 3, - 1)||58,3||7||-||1||aour |- |2006||4||Energy-Investi Sakartvelo||11||{{Aostria}}, [[Fügen]]||5/6 (+ 4, = 2, - 0)||83,3||1||aour||2||argant |- |2007||erlec'hierez||Interplast Tbilisi {{Jorjia}}||12||{{Turkia}}, [[Kemer]]||4/6 (+ 3, = 2, - 1)||66,7||4||-||8||- |- |2009||3||Samaia Tbilisi {{Jorjia}}||14||[[Republik Makedonia an Norzh]], [[Ohrid]]||2/5 (+ 0, = 4, - 1)||40||9||-||3||arem |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoari a reas teir gwezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/okm688ej.html Women's Chess Olympiads - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |2004||erlec'hierez 1||36||{{Spagn}} [[Calvià]]||2,5/5 (+ 2, = 1, - 2)||50||-||-||4||- |- |2006||erlec'hierez 1||37||{{Italia}} [[Torino]]||3,5/7 (+ 2, = 3, - 2)||50||47||-||6||- |- |2008||4||38||{{Alamagn}} [[Dresden]]||6/9 (+ 5, = 2, - 2)||66,7||3||arem||1||aour |- |} {{EloChart|Q13600230}} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=26765 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Maia_Lomineishvili He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Lomineishvili, Maia}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1977]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] l0v58k917th9ktzy4fwg6hg9f8lyirb 2191443 2191436 2026-05-19T19:57:55Z Dakbzh 58931 + Kampionad bedel ar Maouezi - 2009. 2191443 wikitext text/x-wiki [[Restr:Lomineishvili_Maia2.jpg|right|140px|Maia Lomineishvili e 2007.]] '''Maia Lomineishvili''' (e [[jorjieg]]:'''მაია ლომინეიშვილი'''), bet ganet d'an 11 a viz Du 1977 e [[Tbilisi]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]])<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref> a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian.<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2003 ha Mestrez-veur (WGM) abaoe 1996<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>E miz Mae 2026 e oa 2 342 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 332 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 316 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 447 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Ebrel]] 2009. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe pemp gwezh: e 1996<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 – The Week in Chess]</ref>, e 1998, e 2002 (rampo gant [[Ana Matnadze]]), e 2009 hag e 2011. ==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== ===== Rummad e-dan pevarzek vloaz ===== Trec'h e voe e 1991. ===== Rummad e-dan ugent vloaz ===== C'hoari a reas teir gwezh, trec'h e voe e 1996<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/o/okm688ej-eu20g.html European Girls' Junior Chess Championship – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk |- |Mae 1993||9||{{Tchekia}}, [[Svitavy]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||6/30 |- |Here 1996||13||{{Hungaria}}, [[Tapolca]]||9/11 (+ 8, = 2, - 1)||1/29 |- |Gwengolo 1997||14||{{Estonia}}, [[Tallinn]]||6,5/11 (+ 7, = 7, - 3)||7/31 |- |} ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== ===== Rummad e-dan c'hwezek vloaz ===== Tapout a reas an deirvet plas hag ar vedalenn arem e 1993. ===== Rummad e-dan triwec'h vloaz ===== Tapout a reas an deirvet plas hag ar vedalenn arem e 1994. ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas pemzek gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/o/okm688ej-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk |- |Mae 2000||1||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||0,5/2 (+ 0, = 1, - 1)||- |- |Ebrel 2001||2||{{Polonia}}, [[Varsovia]]||5,5/11 (+ 4, = 3, - 4)||85/157 |- |Mae 2002||3||{{Bulgaria}}, [[Varna]]||7/11 (+ 6, = 2, - 3)||19/114 |- |Even 2003||4||{{Turkia}}, [[Silivri]]||7/11 (+ 5, = 4, - 2)||14/115 |- |Meurzh 2004||5||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7/12 (+ 4, = 6, - 2)||23/108 |- |Even 2005||6||{{Moldova}}, [[Chișinău]]||7,5/12 (+ 6, = 3, - 3)||27/164 |- |Ebrel 2006||7||{{Turkia}}, [[Kuşadası]]||6,5/11 (+ 7, = 3, - 1)||29/96 |- |Ebrel 2007||8||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/11 (+ 6, = 3, - 2)||19/150 |- |Meurzh 2009||10||{{Rusia}}, [[Sant-Petersbourg]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||4/168 |- |Meurzh 2010||11||{{Kroatia}}, [[Rijeka]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||67/158 |- |Mae 2011||12||{{Jorjia}}, [[Tbilisi]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||50/130 |- |Gouhere 2013||14||{{Serbia}}, [[Beograd]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||55/169 |- |Mae 2015||16||{{Jorjia}}, [[Chakvi]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||29/98 |- |Mae 2016||17||{{Roumania}}, [[Mamaia]]||5/11 (+ 4, = 2, - 5)||67/112 |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas pemp gwezh e skipailh Jorjia. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh|| |- |1999||1 (skipailh 3)||3||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,9||27||-||-||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1999u/1999geo3.html 3rd European Team Chess Championship (women): Batumi 1999 - Olimp Base]</ref>. |- |2001||1||4||{{Spagn}}, [[Leon]]||2,5/5 (+ 1, = 3, - 1)||50||19||-||15||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2001u/2001geo.html 4th European Team Chess Championship (women): Leon 2001 - Olimp Base]</ref>. |- |2003||erlec'hierez 1||5||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||4/6 (+ 3, = 2, - 1)||66,7||4||-||12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2003u/2003geo.html 5th European Team Chess Championship (women): Plovdiv 2003 - Olimp Base]</ref>. |- |2005||3||6||{{Sveden}}, [[Göteborg]]||4,5/8 (+ 2, = 5, - 1)||56,3||9||-||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2005u/2005geo.html 6th European Team Chess Championship (women): Gothenburg 2005 - Olimp Base]</ref>. |- |2007||erlec'hierez||7||{{Gres}}, [[Heraklion]]||4,5/7 (+ 3, = 3, - 1)||64,3||3||arem||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2007u/2007geo.html 7th European Team Chess Championship (women): Heraklion 2007 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== Kib europat ar C'hleuboù ==== C'hoari a reas c'hwec'h gwezh <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersb/okm688ej.html European Chess Club Cup (women) – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Kleub ha bro||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |2003||2||NTN Tbilisi, {{Jorjia}} ||8||{{Gres}}, [[Rethymnon]]||3,5/6 (+ 1, = 5, - 2)||58,3||5||-||1||aour |- |2004||2||NTN Tbilisi, {{Jorjia}}||9||{{Turkia}}, [[Izmir]]||3,5/6 (+ 2, = 3, - 1)||58,3||3||arem||9||- |- |2005||1||NTN Tbilisi, {{Jorjia}}||10||{{Italia}}, [[Saint-Vincent (Aosta)|Saint Vincent]]||3,5/6 (+ 2, = 3, - 1)||58,3||7||-||1||aour |- |2006||4||Energy-Investi Sakartvelo||11||{{Aostria}}, [[Fügen]]||5/6 (+ 4, = 2, - 0)||83,3||1||aour||2||argant |- |2007||erlec'hierez||Interplast Tbilisi {{Jorjia}}||12||{{Turkia}}, [[Kemer]]||4/6 (+ 3, = 2, - 1)||66,7||4||-||8||- |- |2009||3||Samaia Tbilisi {{Jorjia}}||14||[[Republik Makedonia an Norzh]], [[Ohrid]]||2/5 (+ 0, = 4, - 1)||40||9||-||3||arem |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoari a reas teir gwezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/okm688ej.html Women's Chess Olympiads - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |2004||erlec'hierez 1||36||{{Spagn}} [[Calvià]]||2,5/5 (+ 2, = 1, - 2)||50||-||-||4||- |- |2006||erlec'hierez 1||37||{{Italia}} [[Torino]]||3,5/7 (+ 2, = 3, - 2)||50||47||-||6||- |- |2008||4||38||{{Alamagn}} [[Dresden]]||6/9 (+ 5, = 2, - 2)||66,7||3||arem||1||aour |- |} ==== Kampionad bedel ar Maouezi ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2009v/2009geo.html World Team Chess Championship (women): 2009 - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |2009||erlec'hierez||2||{{Sina}} [[Ningbo]]||3/5 (+ 2, = 2, - 2)||50||4||-||4||- |- |} {{EloChart|Q13600230}} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=26765 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Maia_Lomineishvili He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Lomineishvili, Maia}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1977]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] eupuuq0xor7g483m6n1llzy62vuhk1w 0 180234 2191421 2191401 2026-05-19T15:40:02Z Dishual 612 2191421 wikitext text/x-wiki {{databox}} Anvet e vez '''low-tech''' pe '''teknologiezh izel''' an objedoù, reizhiadoù, teknikoù, servijoù, gouiziegezh, pratikoù, doareoù bevañ ha zoken skolioù-soñjal, a enkorf an teknologiezh hervez teir fennaenn bennañ : '''talvoudus''', '''aes da gaou'''t ha '''padus'''<ref>{{fr}} ''[https://lowtechlab.org/fr/la-low-tech C'est quoi une low-tech par le Lowtech lab ?]'' (lennet d'an 19/05/2026)</ref>. [[Restr:Lowtech-e-brezhoneg.png|thumb|center|426x426px|Petra eo al lowtech ?]] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kenwerzh]] [[Rummad:Teknologiezh]] 1a312hent9t0awaldh8wx8yajo96upz 2191423 2191421 2026-05-19T16:19:26Z Kestenn 14086 2191423 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Low-tech''}} {{databox}} Anvet e vez '''low-tech''' pe '''teknologiezh izel''' an objedoù, reizhiadoù, teknikoù, servijoù, gouiziegezh, pratikoù, doareoù bevañ ha zoken skolioù-soñjal, a enkorf an teknologiezh hervez teir fennaenn bennañ : '''talvoudus''', '''aes da gaou'''t ha '''padus'''<ref>{{fr}} ''[https://lowtechlab.org/fr/la-low-tech C'est quoi une low-tech par le Lowtech lab ?]'' (lennet d'an 19/05/2026)</ref>. [[Restr:Lowtech-e-brezhoneg.png|thumb|center|426x426px|Petra eo al lowtech ?]] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kenwerzh]] [[Rummad:Teknologiezh]] hjudywkzztcwp0a5oddjk6b30n4bi7y 2191424 2191423 2026-05-19T16:20:20Z Kestenn 14086 2191424 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Low-tech''}} {{databox}} Anvet e vez '''''low-tech''''' pe '''teknologiezh izel''' an objedoù, reizhiadoù, teknikoù, servijoù, gouiziegezh, pratikoù, doareoù bevañ ha zoken skolioù-soñjal, a enkorf an teknologiezh hervez teir fennaenn bennañ : '''talvoudus''', '''aes da gaou'''t ha '''padus'''<ref>{{fr}} ''[https://lowtechlab.org/fr/la-low-tech C'est quoi une low-tech ?]'', Low-tech Lab (lennet d'an 19/05/2026)</ref>. [[Restr:Lowtech-e-brezhoneg.png|thumb|center|426x426px|Petra eo al lowtech ?]] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kenwerzh]] [[Rummad:Teknologiezh]] 99hl66blkol7gxgkicmflzhdhtoiynn 0 180239 2191420 2026-05-19T14:44:56Z Tanjee 563 Pajenn krouet gant : "Un dreistmouladur zo un enskrivadur ouzhpennet war un timbroù-post goude bezañ bet moullet. Savet e liv du alies, lod zo bet e ruz pe mouk (Beljia). Peurliesañ e fell d’ar velestradurezh cheñch [[talvoud-gwerzh]] an timbroù pa zibab dreistmoullañ anezho, met cheñch anv ar vro pe brudañ un degouezh bennak a c’hell bezañ ar pal ivez. E gwirionez, meur a abeg zo bet evit dreistmoullañ timbroù-post a-hed an {XXvet kantved} == Cheñch an talvoud-gwerzh == [..." 2191420 wikitext text/x-wiki Un dreistmouladur zo un enskrivadur ouzhpennet war un timbroù-post goude bezañ bet moullet. Savet e liv du alies, lod zo bet e ruz pe mouk (Beljia). Peurliesañ e fell d’ar velestradurezh cheñch [[talvoud-gwerzh]] an timbroù pa zibab dreistmoullañ anezho, met cheñch anv ar vro pe brudañ un degouezh bennak a c’hell bezañ ar pal ivez. E gwirionez, meur a abeg zo bet evit dreistmoullañ timbroù-post a-hed an {XXvet kantved} == Cheñch an talvoud-gwerzh == [[File:DR 1923 333A Korbdeckel mit Aufdruck.jpg|thumb|dehou|upright 0.6|Timbr Alamagn (1923)]] [[Image:Semeuse.jpg|thumb|left|upright 0.6|''Semeuse''(1941)]] Pa 'z eo ret cheñch priz ar postañ lizheroù e tiviz ur velestradurezh kenderc'hel da implijout ur stok timbroù bet moullet dija. Nullet e vez an talvoud-gwerzh orin gant barennoù da skouer ha moullet sifroù nevez war an tamm paper. Evit talañ ouzh kresk spontus ar prizioù en Alamagn da vare [[Republik Weimar]] ez eus bet dreistmoullet an holl dimbroù gant sammadoù uhel-kenañ : eus 5000 [[Mark]] d’an 24 a viz Eost 1923, betek 10 milliard. Ne c’hell ket padout seurt emzalc’h koulskoude, un diskoulm o vezañ reiñ lañs d’ur moneiz nevez. An abegoù stankañ d'ar c'hemmoù-se a oa reoliadur ar prizioù hag an ezhomm rastellaat arc’hant bras gant an tizh. E 1871 ar Stad-C’hall a rankas paeañ 5 milliard da [[Prusia|Brusia]] goude ar brezel a-raok ma ‘z afe kuit an arme estren. Dreistmoullet e voe an timbroù kemedel gant « Deux dixièmes en sus » (‘’Daou zekvet ouzhpenn’’). Heñvel an traoù e 1918 pa voe ret ober gant kresk ar prizioù. E-pad ar prantadoù-amzer ma vez uhel c’hwezadur ar moneiz e weler aliesoc’h evit biskoazh dreistmouladurioù war an timbroù. == Embann un adtaos == [[File:Stamp of Afghanistan - 1961 - Colnect 352667 - Pomegranate Punica granatum overprinted.jpg|thumb|left|upright 0.8|Evit mad ar C'hreskloar Ruz - Afghanistan (1961)]] Estreget nullañ an talvoud-gwerzh orin a c’heller ober : miret eo evel m’emañ met ouzhpennet a reer un adtaos dre an dreistmoulladur, evit mad un aozadur madelus, al [[Luskad Etrebroadel ar Groaz Ruz hag ar C'hreskloar Ruz|Groaz Ruz]] da skouer, pe evit sikour an dud en dienez war-eeun. E Bro-C’hall e voe dreistmoullet gant '''FREJUS + 5f.''' un timbr-boutin a ziskoueze Marianne e-barzh ur vag e 1959 evit sikour tud en dienez goude gwallreuz stankell [[Malpasset]]. Tri zimbr eus Alamagn ar bloaz 1922 a voe dreistmoullet e 1923 gant RHEIN RHUR HILFE (''Roen Rhur Sikour'' e brezhoneg) evit harpañ tud ur rannvro bet aloubet gant armeoù Frañs ha Beljia. E Bro Maroko e voe dreistmoullet timbroù evit sikour an dud tapet gant an eoul farlotet (e 1960), an dud o deux gouzañvet an dour-beuz (1963) E Filipinez e 1973, ar Prezidant a c’halvas an dud da stourm (ha paeañ un adtaos 5$) a-enep ar [[floderezh]] : HELP ME STOP SMUGGLING Pres. <small>MARCOS</small>. == Cheñch ar moneiz == [[File:UK stamp overprinted for Oman.jpg|thumb|dehou|upright 0.5|Timbr saoz implijet en Oman (1948)]] Evit dont a-benn da implijout timbroù ur vro en estrenvro e ranker merkañ ar priz e moneiz a vez implijet eno. Evel-se e oa evit meur a vurev-post eus ar Stadoù europat en o burevioù e Sina, en [[Impalaeriezh otoman]], e trevadennoù ar [[Reter-Nesañ]] pe ar [[Reter-Pellañ]]. Timbroù gall dreistmoullet gant '''CFA''' (''Colonies Françaises d’Afrique'' e brezhoneg ''Trevadennoù gall en Afrika'') zo bet lakaet e gwerzh war Enez ar Reünion etre 1949 ha 1974. Ganedigezh ar moneiz dekvedennel er Rouantelezh-Unanet e 1971 en deus degaset dreistmoulladurioù berrbad ivez e-barzh an tiriadoù tramor en ([[Inizi Maloù]], [[Bermuda]], [[Inizi Cayman]] …) == Cheñch an implij == [[File:Franklin revenue IR overprint 1c 1898 issue.jpg|thumb|left|upright 0.6|Franklin timbr kemedel S.U. (1898)]] [[File:Indian revenue stamp overprinted for telegraph use.jpg| thumb|right|upright 1.4|Timbr evit ar pellskriverez Indez Breizh-Veur]] An diouer a dimbroù a zo kaoz eus an dreistmoulladurioù a cheñch implij an timbroù : timbroù-post troet da dimbroù-kemedel, timbroù-servij troet da dimbroù-boutin, vignetennoù zoken troet da dimbroù-post… An timbroù gall eus ar rummad [[Merson (1900-1927)|Merson]] da skouer zo bet dreistmoullet gant '''Postes aériennes''' e 1927 evit ar postoù-nij. Timbroù-post boutin zo bet troet da [[An timbroù kemedel|dimbroù kemedel]] pe da [[Timbr-servij|dimbroù-servij]] da vout implijet gant kargidi ur velestradurezh bennak hepken. E Bro-C’hell, an timbr-servij kentañ dindan anv [[Kuzul Europa]] e 1958 a ziskoueze iliz-veur [[Rouen]] gant ar meneg ouzhpennet '''CONSEIL DE L’EUROPE'''. Er Rouantelezh-Unanet hag e meur a vro eus [[Kenglad ar Broadoù]] e veze skrivet '''O.H.M.S.''' (e saozneg ''On Her Majesty Service'', e brezhoneg ''E Servij He Meurdez''). E Luksembourg eo ''Officiel'' an enskrivadur. E Suis e oa bet treuzfurmet an timbroù-post e timbroù-servij etrebroadel evit [[Kevredigezh ar Broadoù]] (<small>SOCIÉTÉ DES NATIONS</SMALL> e 1922) pe <small>SERVICE DE LA SOCIETE DES NATIONS</small>) e 1938, pe evit [[Ofis Etrebroadel al Labour]] (<small>BUREAU INTERNATIONAL DU TRAVAIL</small>) e 1950… E-pad an [[Eil Brezel-bed]] e voe troet ivez timbroù-post dezho un dalvoudegezh izel, na veze ket gwerzhet ken, da dimbroù kemedel gant un dalvoudegezh uheloc’h, koulz e trevadenn [[Afrika ar C'heheder) hag e trevadennoù a chome dindan beli [[Vichy]]. War-dro 1940 e voe stanket e [[Dakar]] al listri-mor a zegase an timbroù kemedel da Afrika ar C'heheder gall pe da Gameroun abalamour da fealded an tiriadoù-se d’ar [[France Libre]]. Goude ur pennadig, e tivizas pennadurezhioù Vichy dreistmoullañ anezho evit ma c’hellfe pep hini postañ lizhiri en [[Afrika ar C'hornaoueg C'hall]] ganto. Lod eus timbroù-post gall embannet eus 1901 da 1939 a voe dreistmoullet gant '''F.M.''', da lavaret eo '''Franchise Militaire''', evit spisaat e oa aotreet soudarded d’ober gante hepmuiken. == Lidañ un darvoud bennak == [[File:Ghana Independence overprint on Gold Coast 1s stamp 1957.jpg| thumb|right|upright 0.9|Ghana dizalc’h (1957)]] E-pad an XXvet kantved e oa kalz aesoc’h dreistmoullañ timbroù eget embann re nevez. Evit brudañ Kendalc’h Timbrawouriezh [[Bourdel]] e 1923 e voe dreistmoullet un timbr eus ar rummad [[Merson (1900-1927)|Merson]] gant '''CONGRES PHILATELIQUE DE BORDEAUX 1923'''. Gwerzhet e voe nemet d’ar weladennerien an diskouezadeg. E broioù [[Kenglad ar Broadoù]] ez eus bet dreistmoullet timbroù savet gant ar velestradurezh trevadennel pa vo embannet dizalc’hidigezh ar vro gant, da skouer, '''INDEPENDANCE 1965''' e [[Gambia]], '''ASSOCIATED STATEHOOD''' (Dominica e 1968), '''GUYANA INDEPENDANCE 1966''' (Gwiana)... Buhez an tiegezh roueel ar Rouantelezh-unanet zo bet kaoz dreistmoulladurioù ispisial : '''ROYAL VISIT 1963''' (Inizi Fidji), '''ROYAL WEDDING 1981''' (Guyana), '''VISIT OF Q.E. II''' e Sechelez (1975), '''ROYAL BABY''' e 1982 (Tuvalu, Jamaika). Skouerioù all : *[[Anguilla]] : EASTER 1978 (''Pask'') *[[Gwiana]] : ESPANA 1982 (Kib mell-droad) *[[Honduras Breizh-Veur]] : NEW CONSTITUTION (''Bonreizh nevez'') e 1961, DESIGNATION OF SITE NEW CAPITAL 9th OCTOBER 1963 ( = ''Dibab al lec'h evit ar gerbenn nevez'') *[[Hong Kong]] : POPULATION CENSUS 1970 (''Niveradeg an dud''), RACIAL EQUALITY YEAR 1971 (''Ar gouennoù kevatal etrezo Bloaz 1971'') *[[Haiti]] : 7 avril 1803-1953 (Deiz ha bloaz marv [[Toussaint Louverture]]) *[[El Salvador]] : 1968 Año del Sistemo del Credito Rural (=''Bloaz ar reizhiad ar C'hredad war ar maez'') *[[Nicaragua]] : Homena a Hammarskjold Sep-1961 (=‘’Enor da [[Dag Hammarskjöld]] Gwengolo 1961’’) *[[Somalia italian]] : ON ORANZE AL DUCA DEOLI ABRUZZI (=’’Enor da Dug an [[Abruzzo]]’’) e 1934. == Aloubadeg ur vro == [[File:Stamp Kurland.jpg|thumb|left|upright 0.8|Aloubadeg Kourland gant Alamagn (1940)]] [[File:Stamp Batum 1920 25r tree overprint.jpg|thumb|right|upright 0.7|Aloubadeg [[Batumi]] (Jorjia) gant Bro-Saoz (1920]] Aloubadeg ur vro gant un arme estren goude un emgann pe e-kerz ur brezel bras a gas ar velestradurezh milourel da embann timbroù-boutin bet dreistmoullet gant anv ar vro-se. E 1914 e voe aloubet trevadennoù an Impalaeriezh alaman gant nerzhioù Impalaeriezh Breizh-Veur : goude bezañ implijet timbroù dreistmoullet gant anvioù alaman ('''Marshall Inseln''' pe '''Deutsch-Ostafrika''') e voe gwelet an dreistmoulladur '''G.R.I.''' (''Georgius Rex Imperator'') pe '''G.E.A.''' (''German East Africa'' e saozneg). E fin an Eil Brezel-bede voe adtapet gant armeoù ar Rouantelezh-Unanet meur a diriad e Gevred Azia (Borneo an Norzh), en Afrika ([[Libia]]) da-heul diskar Nerzhioù [[Ahel Roma-Berlin-Tokyo]]. Al lizherennoù BMA a voe ouzhpennet war an timbroù a dalveze BRITISH MILITARY ADMINISTRATION. Timbroù Alamagn eus ar rummad [[Germania (timbroù)|Germania]] zo bet implijet gant an enskrivadur « Belgien » (e Beljia), «Rumänien » ([[Roumania]]), « Russisch Polen » ([[Polonia]]) e-pad ar Brezel-bed kentañ. Goude ar brezel e voe aloubet ur rannvro eus kornôg Alamagn gant armeoù Frañs ha Beljia, ha laket e-maez timbroù Beljia (poltred ar roue [[Alberzh Iañ (Belgia)| Alberzh Iañ]]) dreistmoullet gant '''Allemagne Deutschland''' e 1919. Timbroù [[Gabon]] (dindan dalc’h Frañs) eo a voe graet ganto e 1915 pa voe aloubet Kameroun (alaman) gant bagadoù armet Bro-Saoz ha Bro-C’hall. Sklaer e oa an enskrivadur : « Corps Expéditionnaire Franco-Anglais Cameroun ». E 1940 e voe embannet gant ar Postoù Alamagn timbroù a ziskoueze skeudenn ar prezidant aet da anaon [[Paul von Hindenburg]], warno '''Elsaß''' (''Elzas'' en alamaneg). E Loren e oa bet moullet '''Lothringen''' war an hevelep timbroù-se. == Stadoù-nevez == [[File:Stamp of Algeria - 1962 - Colnect 234558 - Marianne de Decaris.jpeg|thumb|left|upright 0.8|Timbr gall dreistmoullet gant Stad Aljeria (1962)]] Goude un hirr a stourm a-wechoù eo deuet a-benn trevadennoù an impalaeriezhioù gall, spagnol, portugalat, … da embann o frankiz ha sevel ur Stad anavezet gant [[Aozadur ar Broadoù Unanet]]. Koulskoude, a-raok ma vefe bet lakaet war droad ar binviji teknik ret he deus ranket ar velestradurezh postel nevez implijout stok timbroù an drevadenner, o dreistmoullañ en anv nevez ar Stad mar bez ret. Kement-se a c’hoarvezas ivez er Stadoù liesbroadel evel [[Aostria-Hungaria]] (e 1918) pe an [[Unvaniezh Soviedel]] e 1992. Dont a reas a-benn stourmerien [[Iwerzhon]] da embann frankiz an darn vrasañ eus an enezenn e 1922 ha sevel « Stad Dieub Iwerzhon ». Timbroù saoz a voe dreistmoullet gant ar gerioù gouezeleg '''Rialtas Sealadach na hÉireann''' (e brezhoneg ''Gouarnamant berrbad Iwerzhon''). E 1918–19 e voe dreistmoullet timbroù Aostria-Hungaria gant ar Stadoù nevez-savet a zeuas diwarni : [[Tchekoslovakia]] e 1919, Polonia ha Yougoslavia (timbroù Hungaria e 1918-19)… Timbroù Botswana kentañ a oa timbroù trevadenn ar [[Bechuanaland]] dreistmoullet gant <small>REPUBLIC OF BOTSWANA</small>. Timbroù Bro-C’hall gant al lizherennoù E.A. (''Etat Algérien'' e galleg, Stad Aljeria e brezhoneg) a voe embannet gant melestradurezh nevez Alje e 1962. Goude diskar an Unaniezh Soviedel, ar republikoù nevez ([[Moldavia]], [[Latvia]], [[Kazac’hstan]] hag [[Ukraina]]) o deus implijet an timbroù soviedel kozh dreistmoullet. An emzalc’h-se he deus kaset torfedourien da embann timbroù faos a ziskoueze anv ur republik rannvroel eus Rusia (e [[Krimea]], [[Karelia]]… Evit pennoù-bras un tiriad disrannour ez eo an embann timbroù un doare da vrudañ o stourm, o c’hoant da vezañ dizalc’h ha bezañ anavezet gant ar gumuniezh etrebroadel. Embann a reas ar Biafra timbroù eus [[Nigeria]] gant SOVEREIGN BIAFRA" e 1968. N’eo ket awalc’h moullañ timbroù dreistmoullet avat, dav eo prouiñ e vez implijet evit postañ lizhiri. Amañ ivez ez eus bet graet falstimbroù, evel re ar « Republik Maluku Selatan » == Ur renad politikel nevez == Pa cheñch renad politikel ur vro pe ur rannvro, paket gant an diouer a amzer, e tiviz ar renad nevez dreistmoullañ an timbroù kozh a-raok embann timbroù gant enskrivadurioù ofisiel reizh, C'hoarvezout a reas gant timbroù zo eus trevadennoù Bro-C’hall e 1941. Adskrivet « France Libre » warne pas ave pennoù an drevadenn a-enep gouarnamant Vichy. Goude an Dieubidigezh e voe moullet kalz eus timbroù eus poltred [[Philippe Pétain|Pétain]] gant ur [[Kroaz Loren|Groaz Loren]] pe al lizherennoù '''R.F.''' [[Image:Timbre AlphonseXIII surcharge RepublEspanola.jpg|thumb|right|upright 0.8|Ar roue Alfonso XIII (1931)]] E Portugal hag e broioù dindan e aotrouniezh e deroù an XXvet kantved e voe skrivet '''REPUBLICA''' pa voe echu gant ar rouantelezh. Goude dispac’h 1868 e Spagn e klaskas ar gouarnamant berrbad skarzhañ kuit arouezioù ar monarkiezh dre adembann timbroù kozh gant '''HABILITADO per la NACION'''. E 1931 e voe damguzhet poltred ar roue [[Alfonso XIII]] gant '''Republica Española'''. E 1920, da-heul [[Feur-emglev Versailhez]] e voe tennet Kêr Danzig, war vord ar Mor Baltel ([[Gdansk]] hiziv an deiz) eus Prusia ha disklêriet da Stad Dieub. A-raok embann he zimbroù-post hec'h-unan e implijas melestradurezh gêr timbroù alaman eus ar seurt Germania moullet gant "Danzig". == Liammoù diavaez == {fr}[http://aps-web.fr/surcharges-sur-timbres-marques-de-limperialisme-anglais] Timbroù Impaleriezh Breizh-Veur [[Rummad:Timbrouriezh]] htgu9baobojepa9o6nf4s5i03mn7k8n 2191429 2191420 2026-05-19T17:28:35Z Dakbzh 58931 2191429 wikitext text/x-wiki Un dreistmouladur zo un enskrivadur ouzhpennet war un timbr-post goude bezañ bet moullet. Savet e liv du alies, lod zo bet e ruz pe mouk (Beljia). Peurliesañ e fell d’ar velestradurezh cheñch [[talvoud-gwerzh]] an timbroù pa zibab dreistmoullañ anezho, met cheñch anv ar vro pe brudañ un degouezh bennak a c’hell bezañ ar pal ivez. E gwirionez, meur a abeg zo bet evit dreistmoullañ timbroù-post a-hed an {XXvet kantved} == Cheñch an talvoud-gwerzh == [[File:DR 1923 333A Korbdeckel mit Aufdruck.jpg|thumb|dehou|upright 0.6|Timbr Alamagn (1923)]] [[Image:Semeuse.jpg|thumb|left|upright 0.6|''Semeuse''(1941)]] Pa 'z eo ret cheñch priz ar postañ lizheroù e tiviz ur velestradurezh kenderc'hel da implijout ur stok timbroù bet moullet dija. Nullet e vez an talvoud-gwerzh orin gant barennoù da skouer ha moullet sifroù nevez war an tamm paper. Evit talañ ouzh kresk spontus ar prizioù en Alamagn da vare [[Republik Weimar]] ez eus bet dreistmoullet an holl dimbroù gant sammadoù uhel-kenañ : eus 5000 [[Mark]] d’an 24 a viz Eost 1923, betek 10 milliard. Ne c’hell ket padout seurt emzalc’h koulskoude, un diskoulm o vezañ reiñ lañs d’ur moneiz nevez. An abegoù stankañ d'ar c'hemmoù-se a oa reoliadur ar prizioù hag an ezhomm rastellaat arc’hant bras gant an tizh. E 1871 ar Stad-C’hall a rankas paeañ 5 milliard da [[Prusia|Brusia]] goude ar brezel a-raok ma ‘z afe kuit an arme estren. Dreistmoullet e voe an timbroù kemedel gant « Deux dixièmes en sus » (‘’Daou zekvet ouzhpenn’’). Heñvel an traoù e 1918 pa voe ret ober gant kresk ar prizioù. E-pad ar prantadoù-amzer ma vez uhel c’hwezadur ar moneiz e weler aliesoc’h evit biskoazh dreistmouladurioù war an timbroù. == Embann un adtaos == [[File:Stamp of Afghanistan - 1961 - Colnect 352667 - Pomegranate Punica granatum overprinted.jpg|thumb|left|upright 0.8|Evit mad ar C'hreskloar Ruz - Afghanistan (1961)]] Estreget nullañ an talvoud-gwerzh orin a c’heller ober : miret eo evel m’emañ met ouzhpennet a reer un adtaos dre an dreistmoulladur, evit mad un aozadur madelus, al [[Luskad Etrebroadel ar Groaz Ruz hag ar C'hreskloar Ruz|Groaz Ruz]] da skouer, pe evit sikour an dud en dienez war-eeun. E Bro-C’hall e voe dreistmoullet gant '''FREJUS + 5f.''' un timbr-boutin a ziskoueze Marianne e-barzh ur vag e 1959 evit sikour tud en dienez goude gwallreuz stankell [[Malpasset]]. Tri zimbr eus Alamagn ar bloaz 1922 a voe dreistmoullet e 1923 gant RHEIN RHUR HILFE (''Roen Rhur Sikour'' e brezhoneg) evit harpañ tud ur rannvro bet aloubet gant armeoù Frañs ha Beljia. E Bro Maroko e voe dreistmoullet timbroù evit sikour an dud tapet gant an eoul farlotet (e 1960), an dud o deux gouzañvet an dour-beuz (1963) E Filipinez e 1973, ar Prezidant a c’halvas an dud da stourm (ha paeañ un adtaos 5$) a-enep ar [[floderezh]] : HELP ME STOP SMUGGLING Pres. <small>MARCOS</small>. == Cheñch ar moneiz == [[File:UK stamp overprinted for Oman.jpg|thumb|dehou|upright 0.5|Timbr saoz implijet en Oman (1948)]] Evit dont a-benn da implijout timbroù ur vro en estrenvro e ranker merkañ ar priz e moneiz a vez implijet eno. Evel-se e oa evit meur a vurev-post eus ar Stadoù europat en o burevioù e Sina, en [[Impalaeriezh otoman]], e trevadennoù ar [[Reter-Nesañ]] pe ar [[Reter-Pellañ]]. Timbroù gall dreistmoullet gant '''CFA''' (''Colonies Françaises d’Afrique'' e brezhoneg ''Trevadennoù gall en Afrika'') zo bet lakaet e gwerzh war Enez ar Reünion etre 1949 ha 1974. Ganedigezh ar moneiz dekvedennel er Rouantelezh-Unanet e 1971 en deus degaset dreistmoulladurioù berrbad ivez e-barzh an tiriadoù tramor en ([[Inizi Maloù]], [[Bermuda]], [[Inizi Cayman]] …) == Cheñch an implij == [[File:Franklin revenue IR overprint 1c 1898 issue.jpg|thumb|left|upright 0.6|Franklin timbr kemedel S.U. (1898)]] [[File:Indian revenue stamp overprinted for telegraph use.jpg| thumb|right|upright 1.4|Timbr evit ar pellskriverez Indez Breizh-Veur]] An diouer a dimbroù a zo kaoz eus an dreistmoulladurioù a cheñch implij an timbroù : timbroù-post troet da dimbroù-kemedel, timbroù-servij troet da dimbroù-boutin, vignetennoù zoken troet da dimbroù-post… An timbroù gall eus ar rummad [[Merson (1900-1927)|Merson]] da skouer zo bet dreistmoullet gant '''Postes aériennes''' e 1927 evit ar postoù-nij. Timbroù-post boutin zo bet troet da [[An timbroù kemedel|dimbroù kemedel]] pe da [[Timbr-servij|dimbroù-servij]] da vout implijet gant kargidi ur velestradurezh bennak hepken. E Bro-C’hell, an timbr-servij kentañ dindan anv [[Kuzul Europa]] e 1958 a ziskoueze iliz-veur [[Rouen]] gant ar meneg ouzhpennet '''CONSEIL DE L’EUROPE'''. Er Rouantelezh-Unanet hag e meur a vro eus [[Kenglad ar Broadoù]] e veze skrivet '''O.H.M.S.''' (e saozneg ''On Her Majesty Service'', e brezhoneg ''E Servij He Meurdez''). E Luksembourg eo ''Officiel'' an enskrivadur. E Suis e oa bet treuzfurmet an timbroù-post e timbroù-servij etrebroadel evit [[Kevredigezh ar Broadoù]] (<small>SOCIÉTÉ DES NATIONS</SMALL> e 1922) pe <small>SERVICE DE LA SOCIETE DES NATIONS</small>) e 1938, pe evit [[Ofis Etrebroadel al Labour]] (<small>BUREAU INTERNATIONAL DU TRAVAIL</small>) e 1950… E-pad an [[Eil Brezel-bed]] e voe troet ivez timbroù-post dezho un dalvoudegezh izel, na veze ket gwerzhet ken, da dimbroù kemedel gant un dalvoudegezh uheloc’h, koulz e trevadenn [[Afrika ar C'heheder) hag e trevadennoù a chome dindan beli [[Vichy]]. War-dro 1940 e voe stanket e [[Dakar]] al listri-mor a zegase an timbroù kemedel da Afrika ar C'heheder gall pe da Gameroun abalamour da fealded an tiriadoù-se d’ar [[France Libre]]. Goude ur pennadig, e tivizas pennadurezhioù Vichy dreistmoullañ anezho evit ma c’hellfe pep hini postañ lizhiri en [[Afrika ar C'hornaoueg C'hall]] ganto. Lod eus timbroù-post gall embannet eus 1901 da 1939 a voe dreistmoullet gant '''F.M.''', da lavaret eo '''Franchise Militaire''', evit spisaat e oa aotreet soudarded d’ober gante hepmuiken. == Lidañ un darvoud bennak == [[File:Ghana Independence overprint on Gold Coast 1s stamp 1957.jpg| thumb|right|upright 0.9|Ghana dizalc’h (1957)]] E-pad an XXvet kantved e oa kalz aesoc’h dreistmoullañ timbroù eget embann re nevez. Evit brudañ Kendalc’h Timbrawouriezh [[Bourdel]] e 1923 e voe dreistmoullet un timbr eus ar rummad [[Merson (1900-1927)|Merson]] gant '''CONGRES PHILATELIQUE DE BORDEAUX 1923'''. Gwerzhet e voe nemet d’ar weladennerien an diskouezadeg. E broioù [[Kenglad ar Broadoù]] ez eus bet dreistmoullet timbroù savet gant ar velestradurezh trevadennel pa vo embannet dizalc’hidigezh ar vro gant, da skouer, '''INDEPENDANCE 1965''' e [[Gambia]], '''ASSOCIATED STATEHOOD''' (Dominica e 1968), '''GUYANA INDEPENDANCE 1966''' (Gwiana)... Buhez an tiegezh roueel ar Rouantelezh-unanet zo bet kaoz dreistmoulladurioù ispisial : '''ROYAL VISIT 1963''' (Inizi Fidji), '''ROYAL WEDDING 1981''' (Guyana), '''VISIT OF Q.E. II''' e Sechelez (1975), '''ROYAL BABY''' e 1982 (Tuvalu, Jamaika). Skouerioù all : *[[Anguilla]] : EASTER 1978 (''Pask'') *[[Gwiana]] : ESPANA 1982 (Kib mell-droad) *[[Honduras Breizh-Veur]] : NEW CONSTITUTION (''Bonreizh nevez'') e 1961, DESIGNATION OF SITE NEW CAPITAL 9th OCTOBER 1963 ( = ''Dibab al lec'h evit ar gerbenn nevez'') *[[Hong Kong]] : POPULATION CENSUS 1970 (''Niveradeg an dud''), RACIAL EQUALITY YEAR 1971 (''Ar gouennoù kevatal etrezo Bloaz 1971'') *[[Haiti]] : 7 avril 1803-1953 (Deiz ha bloaz marv [[Toussaint Louverture]]) *[[El Salvador]] : 1968 Año del Sistemo del Credito Rural (=''Bloaz ar reizhiad ar C'hredad war ar maez'') *[[Nicaragua]] : Homena a Hammarskjold Sep-1961 (=‘’Enor da [[Dag Hammarskjöld]] Gwengolo 1961’’) *[[Somalia italian]] : ON ORANZE AL DUCA DEOLI ABRUZZI (=’’Enor da Dug an [[Abruzzo]]’’) e 1934. == Aloubadeg ur vro == [[File:Stamp Kurland.jpg|thumb|left|upright 0.8|Aloubadeg Kourland gant Alamagn (1940)]] [[File:Stamp Batum 1920 25r tree overprint.jpg|thumb|right|upright 0.7|Aloubadeg [[Batumi]] (Jorjia) gant Bro-Saoz (1920]] Aloubadeg ur vro gant un arme estren goude un emgann pe e-kerz ur brezel bras a gas ar velestradurezh milourel da embann timbroù-boutin bet dreistmoullet gant anv ar vro-se. E 1914 e voe aloubet trevadennoù an Impalaeriezh alaman gant nerzhioù Impalaeriezh Breizh-Veur : goude bezañ implijet timbroù dreistmoullet gant anvioù alaman ('''Marshall Inseln''' pe '''Deutsch-Ostafrika''') e voe gwelet an dreistmoulladur '''G.R.I.''' (''Georgius Rex Imperator'') pe '''G.E.A.''' (''German East Africa'' e saozneg). E fin an Eil Brezel-bede voe adtapet gant armeoù ar Rouantelezh-Unanet meur a diriad e Gevred Azia (Borneo an Norzh), en Afrika ([[Libia]]) da-heul diskar Nerzhioù [[Ahel Roma-Berlin-Tokyo]]. Al lizherennoù BMA a voe ouzhpennet war an timbroù a dalveze BRITISH MILITARY ADMINISTRATION. Timbroù Alamagn eus ar rummad [[Germania (timbroù)|Germania]] zo bet implijet gant an enskrivadur « Belgien » (e Beljia), «Rumänien » ([[Roumania]]), « Russisch Polen » ([[Polonia]]) e-pad ar Brezel-bed kentañ. Goude ar brezel e voe aloubet ur rannvro eus kornôg Alamagn gant armeoù Frañs ha Beljia, ha laket e-maez timbroù Beljia (poltred ar roue [[Alberzh Iañ (Belgia)| Alberzh Iañ]]) dreistmoullet gant '''Allemagne Deutschland''' e 1919. Timbroù [[Gabon]] (dindan dalc’h Frañs) eo a voe graet ganto e 1915 pa voe aloubet Kameroun (alaman) gant bagadoù armet Bro-Saoz ha Bro-C’hall. Sklaer e oa an enskrivadur : « Corps Expéditionnaire Franco-Anglais Cameroun ». E 1940 e voe embannet gant ar Postoù Alamagn timbroù a ziskoueze skeudenn ar prezidant aet da anaon [[Paul von Hindenburg]], warno '''Elsaß''' (''Elzas'' en alamaneg). E Loren e oa bet moullet '''Lothringen''' war an hevelep timbroù-se. == Stadoù-nevez == [[File:Stamp of Algeria - 1962 - Colnect 234558 - Marianne de Decaris.jpeg|thumb|left|upright 0.8|Timbr gall dreistmoullet gant Stad Aljeria (1962)]] Goude un hirr a stourm a-wechoù eo deuet a-benn trevadennoù an impalaeriezhioù gall, spagnol, portugalat, … da embann o frankiz ha sevel ur Stad anavezet gant [[Aozadur ar Broadoù Unanet]]. Koulskoude, a-raok ma vefe bet lakaet war droad ar binviji teknik ret he deus ranket ar velestradurezh postel nevez implijout stok timbroù an drevadenner, o dreistmoullañ en anv nevez ar Stad mar bez ret. Kement-se a c’hoarvezas ivez er Stadoù liesbroadel evel [[Aostria-Hungaria]] (e 1918) pe an [[Unvaniezh Soviedel]] e 1992. Dont a reas a-benn stourmerien [[Iwerzhon]] da embann frankiz an darn vrasañ eus an enezenn e 1922 ha sevel « Stad Dieub Iwerzhon ». Timbroù saoz a voe dreistmoullet gant ar gerioù gouezeleg '''Rialtas Sealadach na hÉireann''' (e brezhoneg ''Gouarnamant berrbad Iwerzhon''). E 1918–19 e voe dreistmoullet timbroù Aostria-Hungaria gant ar Stadoù nevez-savet a zeuas diwarni : [[Tchekoslovakia]] e 1919, Polonia ha Yougoslavia (timbroù Hungaria e 1918-19)… Timbroù Botswana kentañ a oa timbroù trevadenn ar [[Bechuanaland]] dreistmoullet gant <small>REPUBLIC OF BOTSWANA</small>. Timbroù Bro-C’hall gant al lizherennoù E.A. (''Etat Algérien'' e galleg, Stad Aljeria e brezhoneg) a voe embannet gant melestradurezh nevez Alje e 1962. Goude diskar an Unaniezh Soviedel, ar republikoù nevez ([[Moldavia]], [[Latvia]], [[Kazac’hstan]] hag [[Ukraina]]) o deus implijet an timbroù soviedel kozh dreistmoullet. An emzalc’h-se he deus kaset torfedourien da embann timbroù faos a ziskoueze anv ur republik rannvroel eus Rusia (e [[Krimea]], [[Karelia]]… Evit pennoù-bras un tiriad disrannour ez eo an embann timbroù un doare da vrudañ o stourm, o c’hoant da vezañ dizalc’h ha bezañ anavezet gant ar gumuniezh etrebroadel. Embann a reas ar Biafra timbroù eus [[Nigeria]] gant SOVEREIGN BIAFRA" e 1968. N’eo ket awalc’h moullañ timbroù dreistmoullet avat, dav eo prouiñ e vez implijet evit postañ lizhiri. Amañ ivez ez eus bet graet falstimbroù, evel re ar « Republik Maluku Selatan » == Ur renad politikel nevez == Pa cheñch renad politikel ur vro pe ur rannvro, paket gant an diouer a amzer, e tiviz ar renad nevez dreistmoullañ an timbroù kozh a-raok embann timbroù gant enskrivadurioù ofisiel reizh, C'hoarvezout a reas gant timbroù zo eus trevadennoù Bro-C’hall e 1941. Adskrivet « France Libre » warne pas ave pennoù an drevadenn a-enep gouarnamant Vichy. Goude an Dieubidigezh e voe moullet kalz eus timbroù eus poltred [[Philippe Pétain|Pétain]] gant ur [[Kroaz Loren|Groaz Loren]] pe al lizherennoù '''R.F.''' [[Image:Timbre AlphonseXIII surcharge RepublEspanola.jpg|thumb|right|upright 0.8|Ar roue Alfonso XIII (1931)]] E Portugal hag e broioù dindan e aotrouniezh e deroù an XXvet kantved e voe skrivet '''REPUBLICA''' pa voe echu gant ar rouantelezh. Goude dispac’h 1868 e Spagn e klaskas ar gouarnamant berrbad skarzhañ kuit arouezioù ar monarkiezh dre adembann timbroù kozh gant '''HABILITADO per la NACION'''. E 1931 e voe damguzhet poltred ar roue [[Alfonso XIII]] gant '''Republica Española'''. E 1920, da-heul [[Feur-emglev Versailhez]] e voe tennet Kêr Danzig, war vord ar Mor Baltel ([[Gdansk]] hiziv an deiz) eus Prusia ha disklêriet da Stad Dieub. A-raok embann he zimbroù-post hec'h-unan e implijas melestradurezh gêr timbroù alaman eus ar seurt Germania moullet gant "Danzig". == Liammoù diavaez == {fr}[http://aps-web.fr/surcharges-sur-timbres-marques-de-limperialisme-anglais] Timbroù Impaleriezh Breizh-Veur [[Rummad:Timbrouriezh]] lcm1yrzfh9uei0mix33cozy4y4dn8sr 2191430 2191429 2026-05-19T17:29:56Z Dakbzh 58931 /* Aloubadeg ur vro */ 2191430 wikitext text/x-wiki Un dreistmouladur zo un enskrivadur ouzhpennet war un timbr-post goude bezañ bet moullet. Savet e liv du alies, lod zo bet e ruz pe mouk (Beljia). Peurliesañ e fell d’ar velestradurezh cheñch [[talvoud-gwerzh]] an timbroù pa zibab dreistmoullañ anezho, met cheñch anv ar vro pe brudañ un degouezh bennak a c’hell bezañ ar pal ivez. E gwirionez, meur a abeg zo bet evit dreistmoullañ timbroù-post a-hed an {XXvet kantved} == Cheñch an talvoud-gwerzh == [[File:DR 1923 333A Korbdeckel mit Aufdruck.jpg|thumb|dehou|upright 0.6|Timbr Alamagn (1923)]] [[Image:Semeuse.jpg|thumb|left|upright 0.6|''Semeuse''(1941)]] Pa 'z eo ret cheñch priz ar postañ lizheroù e tiviz ur velestradurezh kenderc'hel da implijout ur stok timbroù bet moullet dija. Nullet e vez an talvoud-gwerzh orin gant barennoù da skouer ha moullet sifroù nevez war an tamm paper. Evit talañ ouzh kresk spontus ar prizioù en Alamagn da vare [[Republik Weimar]] ez eus bet dreistmoullet an holl dimbroù gant sammadoù uhel-kenañ : eus 5000 [[Mark]] d’an 24 a viz Eost 1923, betek 10 milliard. Ne c’hell ket padout seurt emzalc’h koulskoude, un diskoulm o vezañ reiñ lañs d’ur moneiz nevez. An abegoù stankañ d'ar c'hemmoù-se a oa reoliadur ar prizioù hag an ezhomm rastellaat arc’hant bras gant an tizh. E 1871 ar Stad-C’hall a rankas paeañ 5 milliard da [[Prusia|Brusia]] goude ar brezel a-raok ma ‘z afe kuit an arme estren. Dreistmoullet e voe an timbroù kemedel gant « Deux dixièmes en sus » (‘’Daou zekvet ouzhpenn’’). Heñvel an traoù e 1918 pa voe ret ober gant kresk ar prizioù. E-pad ar prantadoù-amzer ma vez uhel c’hwezadur ar moneiz e weler aliesoc’h evit biskoazh dreistmouladurioù war an timbroù. == Embann un adtaos == [[File:Stamp of Afghanistan - 1961 - Colnect 352667 - Pomegranate Punica granatum overprinted.jpg|thumb|left|upright 0.8|Evit mad ar C'hreskloar Ruz - Afghanistan (1961)]] Estreget nullañ an talvoud-gwerzh orin a c’heller ober : miret eo evel m’emañ met ouzhpennet a reer un adtaos dre an dreistmoulladur, evit mad un aozadur madelus, al [[Luskad Etrebroadel ar Groaz Ruz hag ar C'hreskloar Ruz|Groaz Ruz]] da skouer, pe evit sikour an dud en dienez war-eeun. E Bro-C’hall e voe dreistmoullet gant '''FREJUS + 5f.''' un timbr-boutin a ziskoueze Marianne e-barzh ur vag e 1959 evit sikour tud en dienez goude gwallreuz stankell [[Malpasset]]. Tri zimbr eus Alamagn ar bloaz 1922 a voe dreistmoullet e 1923 gant RHEIN RHUR HILFE (''Roen Rhur Sikour'' e brezhoneg) evit harpañ tud ur rannvro bet aloubet gant armeoù Frañs ha Beljia. E Bro Maroko e voe dreistmoullet timbroù evit sikour an dud tapet gant an eoul farlotet (e 1960), an dud o deux gouzañvet an dour-beuz (1963) E Filipinez e 1973, ar Prezidant a c’halvas an dud da stourm (ha paeañ un adtaos 5$) a-enep ar [[floderezh]] : HELP ME STOP SMUGGLING Pres. <small>MARCOS</small>. == Cheñch ar moneiz == [[File:UK stamp overprinted for Oman.jpg|thumb|dehou|upright 0.5|Timbr saoz implijet en Oman (1948)]] Evit dont a-benn da implijout timbroù ur vro en estrenvro e ranker merkañ ar priz e moneiz a vez implijet eno. Evel-se e oa evit meur a vurev-post eus ar Stadoù europat en o burevioù e Sina, en [[Impalaeriezh otoman]], e trevadennoù ar [[Reter-Nesañ]] pe ar [[Reter-Pellañ]]. Timbroù gall dreistmoullet gant '''CFA''' (''Colonies Françaises d’Afrique'' e brezhoneg ''Trevadennoù gall en Afrika'') zo bet lakaet e gwerzh war Enez ar Reünion etre 1949 ha 1974. Ganedigezh ar moneiz dekvedennel er Rouantelezh-Unanet e 1971 en deus degaset dreistmoulladurioù berrbad ivez e-barzh an tiriadoù tramor en ([[Inizi Maloù]], [[Bermuda]], [[Inizi Cayman]] …) == Cheñch an implij == [[File:Franklin revenue IR overprint 1c 1898 issue.jpg|thumb|left|upright 0.6|Franklin timbr kemedel S.U. (1898)]] [[File:Indian revenue stamp overprinted for telegraph use.jpg| thumb|right|upright 1.4|Timbr evit ar pellskriverez Indez Breizh-Veur]] An diouer a dimbroù a zo kaoz eus an dreistmoulladurioù a cheñch implij an timbroù : timbroù-post troet da dimbroù-kemedel, timbroù-servij troet da dimbroù-boutin, vignetennoù zoken troet da dimbroù-post… An timbroù gall eus ar rummad [[Merson (1900-1927)|Merson]] da skouer zo bet dreistmoullet gant '''Postes aériennes''' e 1927 evit ar postoù-nij. Timbroù-post boutin zo bet troet da [[An timbroù kemedel|dimbroù kemedel]] pe da [[Timbr-servij|dimbroù-servij]] da vout implijet gant kargidi ur velestradurezh bennak hepken. E Bro-C’hell, an timbr-servij kentañ dindan anv [[Kuzul Europa]] e 1958 a ziskoueze iliz-veur [[Rouen]] gant ar meneg ouzhpennet '''CONSEIL DE L’EUROPE'''. Er Rouantelezh-Unanet hag e meur a vro eus [[Kenglad ar Broadoù]] e veze skrivet '''O.H.M.S.''' (e saozneg ''On Her Majesty Service'', e brezhoneg ''E Servij He Meurdez''). E Luksembourg eo ''Officiel'' an enskrivadur. E Suis e oa bet treuzfurmet an timbroù-post e timbroù-servij etrebroadel evit [[Kevredigezh ar Broadoù]] (<small>SOCIÉTÉ DES NATIONS</SMALL> e 1922) pe <small>SERVICE DE LA SOCIETE DES NATIONS</small>) e 1938, pe evit [[Ofis Etrebroadel al Labour]] (<small>BUREAU INTERNATIONAL DU TRAVAIL</small>) e 1950… E-pad an [[Eil Brezel-bed]] e voe troet ivez timbroù-post dezho un dalvoudegezh izel, na veze ket gwerzhet ken, da dimbroù kemedel gant un dalvoudegezh uheloc’h, koulz e trevadenn [[Afrika ar C'heheder) hag e trevadennoù a chome dindan beli [[Vichy]]. War-dro 1940 e voe stanket e [[Dakar]] al listri-mor a zegase an timbroù kemedel da Afrika ar C'heheder gall pe da Gameroun abalamour da fealded an tiriadoù-se d’ar [[France Libre]]. Goude ur pennadig, e tivizas pennadurezhioù Vichy dreistmoullañ anezho evit ma c’hellfe pep hini postañ lizhiri en [[Afrika ar C'hornaoueg C'hall]] ganto. Lod eus timbroù-post gall embannet eus 1901 da 1939 a voe dreistmoullet gant '''F.M.''', da lavaret eo '''Franchise Militaire''', evit spisaat e oa aotreet soudarded d’ober gante hepmuiken. == Lidañ un darvoud bennak == [[File:Ghana Independence overprint on Gold Coast 1s stamp 1957.jpg| thumb|right|upright 0.9|Ghana dizalc’h (1957)]] E-pad an XXvet kantved e oa kalz aesoc’h dreistmoullañ timbroù eget embann re nevez. Evit brudañ Kendalc’h Timbrawouriezh [[Bourdel]] e 1923 e voe dreistmoullet un timbr eus ar rummad [[Merson (1900-1927)|Merson]] gant '''CONGRES PHILATELIQUE DE BORDEAUX 1923'''. Gwerzhet e voe nemet d’ar weladennerien an diskouezadeg. E broioù [[Kenglad ar Broadoù]] ez eus bet dreistmoullet timbroù savet gant ar velestradurezh trevadennel pa vo embannet dizalc’hidigezh ar vro gant, da skouer, '''INDEPENDANCE 1965''' e [[Gambia]], '''ASSOCIATED STATEHOOD''' (Dominica e 1968), '''GUYANA INDEPENDANCE 1966''' (Gwiana)... Buhez an tiegezh roueel ar Rouantelezh-unanet zo bet kaoz dreistmoulladurioù ispisial : '''ROYAL VISIT 1963''' (Inizi Fidji), '''ROYAL WEDDING 1981''' (Guyana), '''VISIT OF Q.E. II''' e Sechelez (1975), '''ROYAL BABY''' e 1982 (Tuvalu, Jamaika). Skouerioù all : *[[Anguilla]] : EASTER 1978 (''Pask'') *[[Gwiana]] : ESPANA 1982 (Kib mell-droad) *[[Honduras Breizh-Veur]] : NEW CONSTITUTION (''Bonreizh nevez'') e 1961, DESIGNATION OF SITE NEW CAPITAL 9th OCTOBER 1963 ( = ''Dibab al lec'h evit ar gerbenn nevez'') *[[Hong Kong]] : POPULATION CENSUS 1970 (''Niveradeg an dud''), RACIAL EQUALITY YEAR 1971 (''Ar gouennoù kevatal etrezo Bloaz 1971'') *[[Haiti]] : 7 avril 1803-1953 (Deiz ha bloaz marv [[Toussaint Louverture]]) *[[El Salvador]] : 1968 Año del Sistemo del Credito Rural (=''Bloaz ar reizhiad ar C'hredad war ar maez'') *[[Nicaragua]] : Homena a Hammarskjold Sep-1961 (=‘’Enor da [[Dag Hammarskjöld]] Gwengolo 1961’’) *[[Somalia italian]] : ON ORANZE AL DUCA DEOLI ABRUZZI (=’’Enor da Dug an [[Abruzzo]]’’) e 1934. == Aloubadeg ur vro == [[File:Stamp Kurland.jpg|thumb|left|upright 0.8|Aloubadeg Kourland gant Alamagn (1940)]] [[File:Stamp Batum 1920 25r tree overprint.jpg|thumb|right|upright 0.7|Aloubadeg [[Batoumi]] ([[Jorjia]]) gant Bro-Saoz (1920]] Aloubadeg ur vro gant un arme estren goude un emgann pe e-kerz ur brezel bras a gas ar velestradurezh milourel da embann timbroù-boutin bet dreistmoullet gant anv ar vro-se. E 1914 e voe aloubet trevadennoù an Impalaeriezh alaman gant nerzhioù Impalaeriezh Breizh-Veur : goude bezañ implijet timbroù dreistmoullet gant anvioù alaman ('''Marshall Inseln''' pe '''Deutsch-Ostafrika''') e voe gwelet an dreistmoulladur '''G.R.I.''' (''Georgius Rex Imperator'') pe '''G.E.A.''' (''German East Africa'' e saozneg). E fin an Eil Brezel-bede voe adtapet gant armeoù ar Rouantelezh-Unanet meur a diriad e Gevred Azia (Borneo an Norzh), en Afrika ([[Libia]]) da-heul diskar Nerzhioù [[Ahel Roma-Berlin-Tokyo]]. Al lizherennoù BMA a voe ouzhpennet war an timbroù a dalveze BRITISH MILITARY ADMINISTRATION. Timbroù Alamagn eus ar rummad [[Germania (timbroù)|Germania]] zo bet implijet gant an enskrivadur « Belgien » (e Beljia), «Rumänien » ([[Roumania]]), « Russisch Polen » ([[Polonia]]) e-pad ar Brezel-bed kentañ. Goude ar brezel e voe aloubet ur rannvro eus kornôg Alamagn gant armeoù Frañs ha Beljia, ha laket e-maez timbroù Beljia (poltred ar roue [[Alberzh Iañ (Belgia)| Alberzh Iañ]]) dreistmoullet gant '''Allemagne Deutschland''' e 1919. Timbroù [[Gabon]] (dindan dalc’h Frañs) eo a voe graet ganto e 1915 pa voe aloubet Kameroun (alaman) gant bagadoù armet Bro-Saoz ha Bro-C’hall. Sklaer e oa an enskrivadur : « Corps Expéditionnaire Franco-Anglais Cameroun ». E 1940 e voe embannet gant ar Postoù Alamagn timbroù a ziskoueze skeudenn ar prezidant aet da anaon [[Paul von Hindenburg]], warno '''Elsaß''' (''Elzas'' en alamaneg). E Loren e oa bet moullet '''Lothringen''' war an hevelep timbroù-se. == Stadoù-nevez == [[File:Stamp of Algeria - 1962 - Colnect 234558 - Marianne de Decaris.jpeg|thumb|left|upright 0.8|Timbr gall dreistmoullet gant Stad Aljeria (1962)]] Goude un hirr a stourm a-wechoù eo deuet a-benn trevadennoù an impalaeriezhioù gall, spagnol, portugalat, … da embann o frankiz ha sevel ur Stad anavezet gant [[Aozadur ar Broadoù Unanet]]. Koulskoude, a-raok ma vefe bet lakaet war droad ar binviji teknik ret he deus ranket ar velestradurezh postel nevez implijout stok timbroù an drevadenner, o dreistmoullañ en anv nevez ar Stad mar bez ret. Kement-se a c’hoarvezas ivez er Stadoù liesbroadel evel [[Aostria-Hungaria]] (e 1918) pe an [[Unvaniezh Soviedel]] e 1992. Dont a reas a-benn stourmerien [[Iwerzhon]] da embann frankiz an darn vrasañ eus an enezenn e 1922 ha sevel « Stad Dieub Iwerzhon ». Timbroù saoz a voe dreistmoullet gant ar gerioù gouezeleg '''Rialtas Sealadach na hÉireann''' (e brezhoneg ''Gouarnamant berrbad Iwerzhon''). E 1918–19 e voe dreistmoullet timbroù Aostria-Hungaria gant ar Stadoù nevez-savet a zeuas diwarni : [[Tchekoslovakia]] e 1919, Polonia ha Yougoslavia (timbroù Hungaria e 1918-19)… Timbroù Botswana kentañ a oa timbroù trevadenn ar [[Bechuanaland]] dreistmoullet gant <small>REPUBLIC OF BOTSWANA</small>. Timbroù Bro-C’hall gant al lizherennoù E.A. (''Etat Algérien'' e galleg, Stad Aljeria e brezhoneg) a voe embannet gant melestradurezh nevez Alje e 1962. Goude diskar an Unaniezh Soviedel, ar republikoù nevez ([[Moldavia]], [[Latvia]], [[Kazac’hstan]] hag [[Ukraina]]) o deus implijet an timbroù soviedel kozh dreistmoullet. An emzalc’h-se he deus kaset torfedourien da embann timbroù faos a ziskoueze anv ur republik rannvroel eus Rusia (e [[Krimea]], [[Karelia]]… Evit pennoù-bras un tiriad disrannour ez eo an embann timbroù un doare da vrudañ o stourm, o c’hoant da vezañ dizalc’h ha bezañ anavezet gant ar gumuniezh etrebroadel. Embann a reas ar Biafra timbroù eus [[Nigeria]] gant SOVEREIGN BIAFRA" e 1968. N’eo ket awalc’h moullañ timbroù dreistmoullet avat, dav eo prouiñ e vez implijet evit postañ lizhiri. Amañ ivez ez eus bet graet falstimbroù, evel re ar « Republik Maluku Selatan » == Ur renad politikel nevez == Pa cheñch renad politikel ur vro pe ur rannvro, paket gant an diouer a amzer, e tiviz ar renad nevez dreistmoullañ an timbroù kozh a-raok embann timbroù gant enskrivadurioù ofisiel reizh, C'hoarvezout a reas gant timbroù zo eus trevadennoù Bro-C’hall e 1941. Adskrivet « France Libre » warne pas ave pennoù an drevadenn a-enep gouarnamant Vichy. Goude an Dieubidigezh e voe moullet kalz eus timbroù eus poltred [[Philippe Pétain|Pétain]] gant ur [[Kroaz Loren|Groaz Loren]] pe al lizherennoù '''R.F.''' [[Image:Timbre AlphonseXIII surcharge RepublEspanola.jpg|thumb|right|upright 0.8|Ar roue Alfonso XIII (1931)]] E Portugal hag e broioù dindan e aotrouniezh e deroù an XXvet kantved e voe skrivet '''REPUBLICA''' pa voe echu gant ar rouantelezh. Goude dispac’h 1868 e Spagn e klaskas ar gouarnamant berrbad skarzhañ kuit arouezioù ar monarkiezh dre adembann timbroù kozh gant '''HABILITADO per la NACION'''. E 1931 e voe damguzhet poltred ar roue [[Alfonso XIII]] gant '''Republica Española'''. E 1920, da-heul [[Feur-emglev Versailhez]] e voe tennet Kêr Danzig, war vord ar Mor Baltel ([[Gdansk]] hiziv an deiz) eus Prusia ha disklêriet da Stad Dieub. A-raok embann he zimbroù-post hec'h-unan e implijas melestradurezh gêr timbroù alaman eus ar seurt Germania moullet gant "Danzig". == Liammoù diavaez == {fr}[http://aps-web.fr/surcharges-sur-timbres-marques-de-limperialisme-anglais] Timbroù Impaleriezh Breizh-Veur [[Rummad:Timbrouriezh]] bbe8c5eq0yupuodhi5es4h6r68wwmnu 2191431 2191430 2026-05-19T18:06:07Z Tanjee 563 /* Cheñch an talvoud-gwerzh */ 2191431 wikitext text/x-wiki Un dreistmouladur zo un enskrivadur ouzhpennet war un timbr-post goude bezañ bet moullet. Savet e liv du alies, lod zo bet e ruz pe mouk (Beljia). Peurliesañ e fell d’ar velestradurezh cheñch [[talvoud-gwerzh]] an timbroù pa zibab dreistmoullañ anezho, met cheñch anv ar vro pe brudañ un degouezh bennak a c’hell bezañ ar pal ivez. E gwirionez, meur a abeg zo bet evit dreistmoullañ timbroù-post a-hed an {XXvet kantved} == Cheñch an talvoud-gwerzh == [[File:DR 1923 333A Korbdeckel mit Aufdruck.jpg|thumb|dehou|upright 0.6|Timbr Alamagn (1923)]] [[Image:Semeuse.jpg|thumb|left|upright 0.6|''Semeuse''(1941)]] Pa 'z eo ret cheñch priz ar postañ lizheroù e tiviz ur velestradurezh kenderc'hel da implijout ur stok timbroù bet moullet dija. Nullet e vez an talvoud-gwerzh orin gant barennoù da skouer ha moullet sifroù nevez war an tamm paper. Evit talañ ouzh kresk spontus ar prizioù en Alamagn da vare [[Republik Weimar]] e oa bet dreistmoullet an holl dimbroù gant sammadoù uhel-kenañ : eus 5000 [[Mark]] d’an 24 a viz Eost 1923, betek 10 milliard. Ne c’hell ket padout seurt emzalc’h koulskoude, un diskoulm o vezañ reiñ lañs d’ur moneiz nevez. An abegoù stankañ d'ar c'hemmoù-se a oa reoliadur ar prizioù hag an ezhomm rastellaat arc’hant bras gant an tizh. E 1871 ar Stad-C’hall a rankas paeañ 5 milliard da [[Prusia|Brusia]] goude ar brezel a-raok ma ‘z afe kuit an arme estren. Dreistmoullet e voe an timbroù kemedel gant « Deux dixièmes en sus » (‘’Daou zekvet ouzhpenn’’). Heñvel an traoù e 1918 pa voe ret ober gant kresk ar prizioù. E-pad ar prantadoù-amzer ma vez uhel c’hwezadur ar moneiz e weler aliesoc’h evit biskoazh dreistmouladurioù war an timbroù. == Embann un adtaos == [[File:Stamp of Afghanistan - 1961 - Colnect 352667 - Pomegranate Punica granatum overprinted.jpg|thumb|left|upright 0.8|Evit mad ar C'hreskloar Ruz - Afghanistan (1961)]] Estreget nullañ an talvoud-gwerzh orin a c’heller ober : miret eo evel m’emañ met ouzhpennet a reer un adtaos dre an dreistmoulladur, evit mad un aozadur madelus, al [[Luskad Etrebroadel ar Groaz Ruz hag ar C'hreskloar Ruz|Groaz Ruz]] da skouer, pe evit sikour an dud en dienez war-eeun. E Bro-C’hall e voe dreistmoullet gant '''FREJUS + 5f.''' un timbr-boutin a ziskoueze Marianne e-barzh ur vag e 1959 evit sikour tud en dienez goude gwallreuz stankell [[Malpasset]]. Tri zimbr eus Alamagn ar bloaz 1922 a voe dreistmoullet e 1923 gant RHEIN RHUR HILFE (''Roen Rhur Sikour'' e brezhoneg) evit harpañ tud ur rannvro bet aloubet gant armeoù Frañs ha Beljia. E Bro Maroko e voe dreistmoullet timbroù evit sikour an dud tapet gant an eoul farlotet (e 1960), an dud o deux gouzañvet an dour-beuz (1963) E Filipinez e 1973, ar Prezidant a c’halvas an dud da stourm (ha paeañ un adtaos 5$) a-enep ar [[floderezh]] : HELP ME STOP SMUGGLING Pres. <small>MARCOS</small>. == Cheñch ar moneiz == [[File:UK stamp overprinted for Oman.jpg|thumb|dehou|upright 0.5|Timbr saoz implijet en Oman (1948)]] Evit dont a-benn da implijout timbroù ur vro en estrenvro e ranker merkañ ar priz e moneiz a vez implijet eno. Evel-se e oa evit meur a vurev-post eus ar Stadoù europat en o burevioù e Sina, en [[Impalaeriezh otoman]], e trevadennoù ar [[Reter-Nesañ]] pe ar [[Reter-Pellañ]]. Timbroù gall dreistmoullet gant '''CFA''' (''Colonies Françaises d’Afrique'' e brezhoneg ''Trevadennoù gall en Afrika'') zo bet lakaet e gwerzh war Enez ar Reünion etre 1949 ha 1974. Ganedigezh ar moneiz dekvedennel er Rouantelezh-Unanet e 1971 en deus degaset dreistmoulladurioù berrbad ivez e-barzh an tiriadoù tramor en ([[Inizi Maloù]], [[Bermuda]], [[Inizi Cayman]] …) == Cheñch an implij == [[File:Franklin revenue IR overprint 1c 1898 issue.jpg|thumb|left|upright 0.6|Franklin timbr kemedel S.U. (1898)]] [[File:Indian revenue stamp overprinted for telegraph use.jpg| thumb|right|upright 1.4|Timbr evit ar pellskriverez Indez Breizh-Veur]] An diouer a dimbroù a zo kaoz eus an dreistmoulladurioù a cheñch implij an timbroù : timbroù-post troet da dimbroù-kemedel, timbroù-servij troet da dimbroù-boutin, vignetennoù zoken troet da dimbroù-post… An timbroù gall eus ar rummad [[Merson (1900-1927)|Merson]] da skouer zo bet dreistmoullet gant '''Postes aériennes''' e 1927 evit ar postoù-nij. Timbroù-post boutin zo bet troet da [[An timbroù kemedel|dimbroù kemedel]] pe da [[Timbr-servij|dimbroù-servij]] da vout implijet gant kargidi ur velestradurezh bennak hepken. E Bro-C’hell, an timbr-servij kentañ dindan anv [[Kuzul Europa]] e 1958 a ziskoueze iliz-veur [[Rouen]] gant ar meneg ouzhpennet '''CONSEIL DE L’EUROPE'''. Er Rouantelezh-Unanet hag e meur a vro eus [[Kenglad ar Broadoù]] e veze skrivet '''O.H.M.S.''' (e saozneg ''On Her Majesty Service'', e brezhoneg ''E Servij He Meurdez''). E Luksembourg eo ''Officiel'' an enskrivadur. E Suis e oa bet treuzfurmet an timbroù-post e timbroù-servij etrebroadel evit [[Kevredigezh ar Broadoù]] (<small>SOCIÉTÉ DES NATIONS</SMALL> e 1922) pe <small>SERVICE DE LA SOCIETE DES NATIONS</small>) e 1938, pe evit [[Ofis Etrebroadel al Labour]] (<small>BUREAU INTERNATIONAL DU TRAVAIL</small>) e 1950… E-pad an [[Eil Brezel-bed]] e voe troet ivez timbroù-post dezho un dalvoudegezh izel, na veze ket gwerzhet ken, da dimbroù kemedel gant un dalvoudegezh uheloc’h, koulz e trevadenn [[Afrika ar C'heheder) hag e trevadennoù a chome dindan beli [[Vichy]]. War-dro 1940 e voe stanket e [[Dakar]] al listri-mor a zegase an timbroù kemedel da Afrika ar C'heheder gall pe da Gameroun abalamour da fealded an tiriadoù-se d’ar [[France Libre]]. Goude ur pennadig, e tivizas pennadurezhioù Vichy dreistmoullañ anezho evit ma c’hellfe pep hini postañ lizhiri en [[Afrika ar C'hornaoueg C'hall]] ganto. Lod eus timbroù-post gall embannet eus 1901 da 1939 a voe dreistmoullet gant '''F.M.''', da lavaret eo '''Franchise Militaire''', evit spisaat e oa aotreet soudarded d’ober gante hepmuiken. == Lidañ un darvoud bennak == [[File:Ghana Independence overprint on Gold Coast 1s stamp 1957.jpg| thumb|right|upright 0.9|Ghana dizalc’h (1957)]] E-pad an XXvet kantved e oa kalz aesoc’h dreistmoullañ timbroù eget embann re nevez. Evit brudañ Kendalc’h Timbrawouriezh [[Bourdel]] e 1923 e voe dreistmoullet un timbr eus ar rummad [[Merson (1900-1927)|Merson]] gant '''CONGRES PHILATELIQUE DE BORDEAUX 1923'''. Gwerzhet e voe nemet d’ar weladennerien an diskouezadeg. E broioù [[Kenglad ar Broadoù]] ez eus bet dreistmoullet timbroù savet gant ar velestradurezh trevadennel pa vo embannet dizalc’hidigezh ar vro gant, da skouer, '''INDEPENDANCE 1965''' e [[Gambia]], '''ASSOCIATED STATEHOOD''' (Dominica e 1968), '''GUYANA INDEPENDANCE 1966''' (Gwiana)... Buhez an tiegezh roueel ar Rouantelezh-unanet zo bet kaoz dreistmoulladurioù ispisial : '''ROYAL VISIT 1963''' (Inizi Fidji), '''ROYAL WEDDING 1981''' (Guyana), '''VISIT OF Q.E. II''' e Sechelez (1975), '''ROYAL BABY''' e 1982 (Tuvalu, Jamaika). Skouerioù all : *[[Anguilla]] : EASTER 1978 (''Pask'') *[[Gwiana]] : ESPANA 1982 (Kib mell-droad) *[[Honduras Breizh-Veur]] : NEW CONSTITUTION (''Bonreizh nevez'') e 1961, DESIGNATION OF SITE NEW CAPITAL 9th OCTOBER 1963 ( = ''Dibab al lec'h evit ar gerbenn nevez'') *[[Hong Kong]] : POPULATION CENSUS 1970 (''Niveradeg an dud''), RACIAL EQUALITY YEAR 1971 (''Ar gouennoù kevatal etrezo Bloaz 1971'') *[[Haiti]] : 7 avril 1803-1953 (Deiz ha bloaz marv [[Toussaint Louverture]]) *[[El Salvador]] : 1968 Año del Sistemo del Credito Rural (=''Bloaz ar reizhiad ar C'hredad war ar maez'') *[[Nicaragua]] : Homena a Hammarskjold Sep-1961 (=‘’Enor da [[Dag Hammarskjöld]] Gwengolo 1961’’) *[[Somalia italian]] : ON ORANZE AL DUCA DEOLI ABRUZZI (=’’Enor da Dug an [[Abruzzo]]’’) e 1934. == Aloubadeg ur vro == [[File:Stamp Kurland.jpg|thumb|left|upright 0.8|Aloubadeg Kourland gant Alamagn (1940)]] [[File:Stamp Batum 1920 25r tree overprint.jpg|thumb|right|upright 0.7|Aloubadeg [[Batoumi]] ([[Jorjia]]) gant Bro-Saoz (1920]] Aloubadeg ur vro gant un arme estren goude un emgann pe e-kerz ur brezel bras a gas ar velestradurezh milourel da embann timbroù-boutin bet dreistmoullet gant anv ar vro-se. E 1914 e voe aloubet trevadennoù an Impalaeriezh alaman gant nerzhioù Impalaeriezh Breizh-Veur : goude bezañ implijet timbroù dreistmoullet gant anvioù alaman ('''Marshall Inseln''' pe '''Deutsch-Ostafrika''') e voe gwelet an dreistmoulladur '''G.R.I.''' (''Georgius Rex Imperator'') pe '''G.E.A.''' (''German East Africa'' e saozneg). E fin an Eil Brezel-bede voe adtapet gant armeoù ar Rouantelezh-Unanet meur a diriad e Gevred Azia (Borneo an Norzh), en Afrika ([[Libia]]) da-heul diskar Nerzhioù [[Ahel Roma-Berlin-Tokyo]]. Al lizherennoù BMA a voe ouzhpennet war an timbroù a dalveze BRITISH MILITARY ADMINISTRATION. Timbroù Alamagn eus ar rummad [[Germania (timbroù)|Germania]] zo bet implijet gant an enskrivadur « Belgien » (e Beljia), «Rumänien » ([[Roumania]]), « Russisch Polen » ([[Polonia]]) e-pad ar Brezel-bed kentañ. Goude ar brezel e voe aloubet ur rannvro eus kornôg Alamagn gant armeoù Frañs ha Beljia, ha laket e-maez timbroù Beljia (poltred ar roue [[Alberzh Iañ (Belgia)| Alberzh Iañ]]) dreistmoullet gant '''Allemagne Deutschland''' e 1919. Timbroù [[Gabon]] (dindan dalc’h Frañs) eo a voe graet ganto e 1915 pa voe aloubet Kameroun (alaman) gant bagadoù armet Bro-Saoz ha Bro-C’hall. Sklaer e oa an enskrivadur : « Corps Expéditionnaire Franco-Anglais Cameroun ». E 1940 e voe embannet gant ar Postoù Alamagn timbroù a ziskoueze skeudenn ar prezidant aet da anaon [[Paul von Hindenburg]], warno '''Elsaß''' (''Elzas'' en alamaneg). E Loren e oa bet moullet '''Lothringen''' war an hevelep timbroù-se. == Stadoù-nevez == [[File:Stamp of Algeria - 1962 - Colnect 234558 - Marianne de Decaris.jpeg|thumb|left|upright 0.8|Timbr gall dreistmoullet gant Stad Aljeria (1962)]] Goude un hirr a stourm a-wechoù eo deuet a-benn trevadennoù an impalaeriezhioù gall, spagnol, portugalat, … da embann o frankiz ha sevel ur Stad anavezet gant [[Aozadur ar Broadoù Unanet]]. Koulskoude, a-raok ma vefe bet lakaet war droad ar binviji teknik ret he deus ranket ar velestradurezh postel nevez implijout stok timbroù an drevadenner, o dreistmoullañ en anv nevez ar Stad mar bez ret. Kement-se a c’hoarvezas ivez er Stadoù liesbroadel evel [[Aostria-Hungaria]] (e 1918) pe an [[Unvaniezh Soviedel]] e 1992. Dont a reas a-benn stourmerien [[Iwerzhon]] da embann frankiz an darn vrasañ eus an enezenn e 1922 ha sevel « Stad Dieub Iwerzhon ». Timbroù saoz a voe dreistmoullet gant ar gerioù gouezeleg '''Rialtas Sealadach na hÉireann''' (e brezhoneg ''Gouarnamant berrbad Iwerzhon''). E 1918–19 e voe dreistmoullet timbroù Aostria-Hungaria gant ar Stadoù nevez-savet a zeuas diwarni : [[Tchekoslovakia]] e 1919, Polonia ha Yougoslavia (timbroù Hungaria e 1918-19)… Timbroù Botswana kentañ a oa timbroù trevadenn ar [[Bechuanaland]] dreistmoullet gant <small>REPUBLIC OF BOTSWANA</small>. Timbroù Bro-C’hall gant al lizherennoù E.A. (''Etat Algérien'' e galleg, Stad Aljeria e brezhoneg) a voe embannet gant melestradurezh nevez Alje e 1962. Goude diskar an Unaniezh Soviedel, ar republikoù nevez ([[Moldavia]], [[Latvia]], [[Kazac’hstan]] hag [[Ukraina]]) o deus implijet an timbroù soviedel kozh dreistmoullet. An emzalc’h-se he deus kaset torfedourien da embann timbroù faos a ziskoueze anv ur republik rannvroel eus Rusia (e [[Krimea]], [[Karelia]]… Evit pennoù-bras un tiriad disrannour ez eo an embann timbroù un doare da vrudañ o stourm, o c’hoant da vezañ dizalc’h ha bezañ anavezet gant ar gumuniezh etrebroadel. Embann a reas ar Biafra timbroù eus [[Nigeria]] gant SOVEREIGN BIAFRA" e 1968. N’eo ket awalc’h moullañ timbroù dreistmoullet avat, dav eo prouiñ e vez implijet evit postañ lizhiri. Amañ ivez ez eus bet graet falstimbroù, evel re ar « Republik Maluku Selatan » == Ur renad politikel nevez == Pa cheñch renad politikel ur vro pe ur rannvro, paket gant an diouer a amzer, e tiviz ar renad nevez dreistmoullañ an timbroù kozh a-raok embann timbroù gant enskrivadurioù ofisiel reizh, C'hoarvezout a reas gant timbroù zo eus trevadennoù Bro-C’hall e 1941. Adskrivet « France Libre » warne pas ave pennoù an drevadenn a-enep gouarnamant Vichy. Goude an Dieubidigezh e voe moullet kalz eus timbroù eus poltred [[Philippe Pétain|Pétain]] gant ur [[Kroaz Loren|Groaz Loren]] pe al lizherennoù '''R.F.''' [[Image:Timbre AlphonseXIII surcharge RepublEspanola.jpg|thumb|right|upright 0.8|Ar roue Alfonso XIII (1931)]] E Portugal hag e broioù dindan e aotrouniezh e deroù an XXvet kantved e voe skrivet '''REPUBLICA''' pa voe echu gant ar rouantelezh. Goude dispac’h 1868 e Spagn e klaskas ar gouarnamant berrbad skarzhañ kuit arouezioù ar monarkiezh dre adembann timbroù kozh gant '''HABILITADO per la NACION'''. E 1931 e voe damguzhet poltred ar roue [[Alfonso XIII]] gant '''Republica Española'''. E 1920, da-heul [[Feur-emglev Versailhez]] e voe tennet Kêr Danzig, war vord ar Mor Baltel ([[Gdansk]] hiziv an deiz) eus Prusia ha disklêriet da Stad Dieub. A-raok embann he zimbroù-post hec'h-unan e implijas melestradurezh gêr timbroù alaman eus ar seurt Germania moullet gant "Danzig". == Liammoù diavaez == {fr}[http://aps-web.fr/surcharges-sur-timbres-marques-de-limperialisme-anglais] Timbroù Impaleriezh Breizh-Veur [[Rummad:Timbrouriezh]] a59x3jqm0g77ozrpfkjqxrjz19k29om 2191432 2191431 2026-05-19T18:06:50Z Tanjee 563 /* Embann un adtaos */ 2191432 wikitext text/x-wiki Un dreistmouladur zo un enskrivadur ouzhpennet war un timbr-post goude bezañ bet moullet. Savet e liv du alies, lod zo bet e ruz pe mouk (Beljia). Peurliesañ e fell d’ar velestradurezh cheñch [[talvoud-gwerzh]] an timbroù pa zibab dreistmoullañ anezho, met cheñch anv ar vro pe brudañ un degouezh bennak a c’hell bezañ ar pal ivez. E gwirionez, meur a abeg zo bet evit dreistmoullañ timbroù-post a-hed an {XXvet kantved} == Cheñch an talvoud-gwerzh == [[File:DR 1923 333A Korbdeckel mit Aufdruck.jpg|thumb|dehou|upright 0.6|Timbr Alamagn (1923)]] [[Image:Semeuse.jpg|thumb|left|upright 0.6|''Semeuse''(1941)]] Pa 'z eo ret cheñch priz ar postañ lizheroù e tiviz ur velestradurezh kenderc'hel da implijout ur stok timbroù bet moullet dija. Nullet e vez an talvoud-gwerzh orin gant barennoù da skouer ha moullet sifroù nevez war an tamm paper. Evit talañ ouzh kresk spontus ar prizioù en Alamagn da vare [[Republik Weimar]] e oa bet dreistmoullet an holl dimbroù gant sammadoù uhel-kenañ : eus 5000 [[Mark]] d’an 24 a viz Eost 1923, betek 10 milliard. Ne c’hell ket padout seurt emzalc’h koulskoude, un diskoulm o vezañ reiñ lañs d’ur moneiz nevez. An abegoù stankañ d'ar c'hemmoù-se a oa reoliadur ar prizioù hag an ezhomm rastellaat arc’hant bras gant an tizh. E 1871 ar Stad-C’hall a rankas paeañ 5 milliard da [[Prusia|Brusia]] goude ar brezel a-raok ma ‘z afe kuit an arme estren. Dreistmoullet e voe an timbroù kemedel gant « Deux dixièmes en sus » (‘’Daou zekvet ouzhpenn’’). Heñvel an traoù e 1918 pa voe ret ober gant kresk ar prizioù. E-pad ar prantadoù-amzer ma vez uhel c’hwezadur ar moneiz e weler aliesoc’h evit biskoazh dreistmouladurioù war an timbroù. == Embann un adtaos == [[File:Stamp of Afghanistan - 1961 - Colnect 352667 - Pomegranate Punica granatum overprinted.jpg|thumb|left|upright 0.8|Evit mad ar C'hreskloar Ruz - Afghanistan (1961)]] Estreget nullañ an talvoud-gwerzh orin a c’heller ober : miret eo evel m’emañ met ouzhpennet a reer un adtaos dre an dreistmoulladur, evit mad un aozadur madelus, ar [[Luskad Etrebroadel ar Groaz Ruz hag ar C'hreskloar Ruz|Groaz Ruz]] da skouer, pe evit sikour an dud en dienez war-eeun. E Bro-C’hall e voe dreistmoullet gant '''FREJUS + 5f.''' un timbr-boutin a ziskoueze Marianne e-barzh ur vag e 1959 evit sikour tud en dienez goude gwallreuz stankell [[Malpasset]]. Tri zimbr eus Alamagn ar bloaz 1922 a voe dreistmoullet e 1923 gant RHEIN RHUR HILFE (''Roen Rhur Sikour'' e brezhoneg) evit harpañ tud ur rannvro bet aloubet gant armeoù Frañs ha Beljia. E Bro Maroko e voe dreistmoullet timbroù evit sikour an dud tapet gant an eoul farlotet (e 1960), an dud o deux gouzañvet an dour-beuz (1963) E Filipinez e 1973, ar Prezidant a c’halvas an dud da stourm (ha paeañ un adtaos 5$) a-enep ar [[floderezh]] : HELP ME STOP SMUGGLING Pres. <small>MARCOS</small>. == Cheñch ar moneiz == [[File:UK stamp overprinted for Oman.jpg|thumb|dehou|upright 0.5|Timbr saoz implijet en Oman (1948)]] Evit dont a-benn da implijout timbroù ur vro en estrenvro e ranker merkañ ar priz e moneiz a vez implijet eno. Evel-se e oa evit meur a vurev-post eus ar Stadoù europat en o burevioù e Sina, en [[Impalaeriezh otoman]], e trevadennoù ar [[Reter-Nesañ]] pe ar [[Reter-Pellañ]]. Timbroù gall dreistmoullet gant '''CFA''' (''Colonies Françaises d’Afrique'' e brezhoneg ''Trevadennoù gall en Afrika'') zo bet lakaet e gwerzh war Enez ar Reünion etre 1949 ha 1974. Ganedigezh ar moneiz dekvedennel er Rouantelezh-Unanet e 1971 en deus degaset dreistmoulladurioù berrbad ivez e-barzh an tiriadoù tramor en ([[Inizi Maloù]], [[Bermuda]], [[Inizi Cayman]] …) == Cheñch an implij == [[File:Franklin revenue IR overprint 1c 1898 issue.jpg|thumb|left|upright 0.6|Franklin timbr kemedel S.U. (1898)]] [[File:Indian revenue stamp overprinted for telegraph use.jpg| thumb|right|upright 1.4|Timbr evit ar pellskriverez Indez Breizh-Veur]] An diouer a dimbroù a zo kaoz eus an dreistmoulladurioù a cheñch implij an timbroù : timbroù-post troet da dimbroù-kemedel, timbroù-servij troet da dimbroù-boutin, vignetennoù zoken troet da dimbroù-post… An timbroù gall eus ar rummad [[Merson (1900-1927)|Merson]] da skouer zo bet dreistmoullet gant '''Postes aériennes''' e 1927 evit ar postoù-nij. Timbroù-post boutin zo bet troet da [[An timbroù kemedel|dimbroù kemedel]] pe da [[Timbr-servij|dimbroù-servij]] da vout implijet gant kargidi ur velestradurezh bennak hepken. E Bro-C’hell, an timbr-servij kentañ dindan anv [[Kuzul Europa]] e 1958 a ziskoueze iliz-veur [[Rouen]] gant ar meneg ouzhpennet '''CONSEIL DE L’EUROPE'''. Er Rouantelezh-Unanet hag e meur a vro eus [[Kenglad ar Broadoù]] e veze skrivet '''O.H.M.S.''' (e saozneg ''On Her Majesty Service'', e brezhoneg ''E Servij He Meurdez''). E Luksembourg eo ''Officiel'' an enskrivadur. E Suis e oa bet treuzfurmet an timbroù-post e timbroù-servij etrebroadel evit [[Kevredigezh ar Broadoù]] (<small>SOCIÉTÉ DES NATIONS</SMALL> e 1922) pe <small>SERVICE DE LA SOCIETE DES NATIONS</small>) e 1938, pe evit [[Ofis Etrebroadel al Labour]] (<small>BUREAU INTERNATIONAL DU TRAVAIL</small>) e 1950… E-pad an [[Eil Brezel-bed]] e voe troet ivez timbroù-post dezho un dalvoudegezh izel, na veze ket gwerzhet ken, da dimbroù kemedel gant un dalvoudegezh uheloc’h, koulz e trevadenn [[Afrika ar C'heheder) hag e trevadennoù a chome dindan beli [[Vichy]]. War-dro 1940 e voe stanket e [[Dakar]] al listri-mor a zegase an timbroù kemedel da Afrika ar C'heheder gall pe da Gameroun abalamour da fealded an tiriadoù-se d’ar [[France Libre]]. Goude ur pennadig, e tivizas pennadurezhioù Vichy dreistmoullañ anezho evit ma c’hellfe pep hini postañ lizhiri en [[Afrika ar C'hornaoueg C'hall]] ganto. Lod eus timbroù-post gall embannet eus 1901 da 1939 a voe dreistmoullet gant '''F.M.''', da lavaret eo '''Franchise Militaire''', evit spisaat e oa aotreet soudarded d’ober gante hepmuiken. == Lidañ un darvoud bennak == [[File:Ghana Independence overprint on Gold Coast 1s stamp 1957.jpg| thumb|right|upright 0.9|Ghana dizalc’h (1957)]] E-pad an XXvet kantved e oa kalz aesoc’h dreistmoullañ timbroù eget embann re nevez. Evit brudañ Kendalc’h Timbrawouriezh [[Bourdel]] e 1923 e voe dreistmoullet un timbr eus ar rummad [[Merson (1900-1927)|Merson]] gant '''CONGRES PHILATELIQUE DE BORDEAUX 1923'''. Gwerzhet e voe nemet d’ar weladennerien an diskouezadeg. E broioù [[Kenglad ar Broadoù]] ez eus bet dreistmoullet timbroù savet gant ar velestradurezh trevadennel pa vo embannet dizalc’hidigezh ar vro gant, da skouer, '''INDEPENDANCE 1965''' e [[Gambia]], '''ASSOCIATED STATEHOOD''' (Dominica e 1968), '''GUYANA INDEPENDANCE 1966''' (Gwiana)... Buhez an tiegezh roueel ar Rouantelezh-unanet zo bet kaoz dreistmoulladurioù ispisial : '''ROYAL VISIT 1963''' (Inizi Fidji), '''ROYAL WEDDING 1981''' (Guyana), '''VISIT OF Q.E. II''' e Sechelez (1975), '''ROYAL BABY''' e 1982 (Tuvalu, Jamaika). Skouerioù all : *[[Anguilla]] : EASTER 1978 (''Pask'') *[[Gwiana]] : ESPANA 1982 (Kib mell-droad) *[[Honduras Breizh-Veur]] : NEW CONSTITUTION (''Bonreizh nevez'') e 1961, DESIGNATION OF SITE NEW CAPITAL 9th OCTOBER 1963 ( = ''Dibab al lec'h evit ar gerbenn nevez'') *[[Hong Kong]] : POPULATION CENSUS 1970 (''Niveradeg an dud''), RACIAL EQUALITY YEAR 1971 (''Ar gouennoù kevatal etrezo Bloaz 1971'') *[[Haiti]] : 7 avril 1803-1953 (Deiz ha bloaz marv [[Toussaint Louverture]]) *[[El Salvador]] : 1968 Año del Sistemo del Credito Rural (=''Bloaz ar reizhiad ar C'hredad war ar maez'') *[[Nicaragua]] : Homena a Hammarskjold Sep-1961 (=‘’Enor da [[Dag Hammarskjöld]] Gwengolo 1961’’) *[[Somalia italian]] : ON ORANZE AL DUCA DEOLI ABRUZZI (=’’Enor da Dug an [[Abruzzo]]’’) e 1934. == Aloubadeg ur vro == [[File:Stamp Kurland.jpg|thumb|left|upright 0.8|Aloubadeg Kourland gant Alamagn (1940)]] [[File:Stamp Batum 1920 25r tree overprint.jpg|thumb|right|upright 0.7|Aloubadeg [[Batoumi]] ([[Jorjia]]) gant Bro-Saoz (1920]] Aloubadeg ur vro gant un arme estren goude un emgann pe e-kerz ur brezel bras a gas ar velestradurezh milourel da embann timbroù-boutin bet dreistmoullet gant anv ar vro-se. E 1914 e voe aloubet trevadennoù an Impalaeriezh alaman gant nerzhioù Impalaeriezh Breizh-Veur : goude bezañ implijet timbroù dreistmoullet gant anvioù alaman ('''Marshall Inseln''' pe '''Deutsch-Ostafrika''') e voe gwelet an dreistmoulladur '''G.R.I.''' (''Georgius Rex Imperator'') pe '''G.E.A.''' (''German East Africa'' e saozneg). E fin an Eil Brezel-bede voe adtapet gant armeoù ar Rouantelezh-Unanet meur a diriad e Gevred Azia (Borneo an Norzh), en Afrika ([[Libia]]) da-heul diskar Nerzhioù [[Ahel Roma-Berlin-Tokyo]]. Al lizherennoù BMA a voe ouzhpennet war an timbroù a dalveze BRITISH MILITARY ADMINISTRATION. Timbroù Alamagn eus ar rummad [[Germania (timbroù)|Germania]] zo bet implijet gant an enskrivadur « Belgien » (e Beljia), «Rumänien » ([[Roumania]]), « Russisch Polen » ([[Polonia]]) e-pad ar Brezel-bed kentañ. Goude ar brezel e voe aloubet ur rannvro eus kornôg Alamagn gant armeoù Frañs ha Beljia, ha laket e-maez timbroù Beljia (poltred ar roue [[Alberzh Iañ (Belgia)| Alberzh Iañ]]) dreistmoullet gant '''Allemagne Deutschland''' e 1919. Timbroù [[Gabon]] (dindan dalc’h Frañs) eo a voe graet ganto e 1915 pa voe aloubet Kameroun (alaman) gant bagadoù armet Bro-Saoz ha Bro-C’hall. Sklaer e oa an enskrivadur : « Corps Expéditionnaire Franco-Anglais Cameroun ». E 1940 e voe embannet gant ar Postoù Alamagn timbroù a ziskoueze skeudenn ar prezidant aet da anaon [[Paul von Hindenburg]], warno '''Elsaß''' (''Elzas'' en alamaneg). E Loren e oa bet moullet '''Lothringen''' war an hevelep timbroù-se. == Stadoù-nevez == [[File:Stamp of Algeria - 1962 - Colnect 234558 - Marianne de Decaris.jpeg|thumb|left|upright 0.8|Timbr gall dreistmoullet gant Stad Aljeria (1962)]] Goude un hirr a stourm a-wechoù eo deuet a-benn trevadennoù an impalaeriezhioù gall, spagnol, portugalat, … da embann o frankiz ha sevel ur Stad anavezet gant [[Aozadur ar Broadoù Unanet]]. Koulskoude, a-raok ma vefe bet lakaet war droad ar binviji teknik ret he deus ranket ar velestradurezh postel nevez implijout stok timbroù an drevadenner, o dreistmoullañ en anv nevez ar Stad mar bez ret. Kement-se a c’hoarvezas ivez er Stadoù liesbroadel evel [[Aostria-Hungaria]] (e 1918) pe an [[Unvaniezh Soviedel]] e 1992. Dont a reas a-benn stourmerien [[Iwerzhon]] da embann frankiz an darn vrasañ eus an enezenn e 1922 ha sevel « Stad Dieub Iwerzhon ». Timbroù saoz a voe dreistmoullet gant ar gerioù gouezeleg '''Rialtas Sealadach na hÉireann''' (e brezhoneg ''Gouarnamant berrbad Iwerzhon''). E 1918–19 e voe dreistmoullet timbroù Aostria-Hungaria gant ar Stadoù nevez-savet a zeuas diwarni : [[Tchekoslovakia]] e 1919, Polonia ha Yougoslavia (timbroù Hungaria e 1918-19)… Timbroù Botswana kentañ a oa timbroù trevadenn ar [[Bechuanaland]] dreistmoullet gant <small>REPUBLIC OF BOTSWANA</small>. Timbroù Bro-C’hall gant al lizherennoù E.A. (''Etat Algérien'' e galleg, Stad Aljeria e brezhoneg) a voe embannet gant melestradurezh nevez Alje e 1962. Goude diskar an Unaniezh Soviedel, ar republikoù nevez ([[Moldavia]], [[Latvia]], [[Kazac’hstan]] hag [[Ukraina]]) o deus implijet an timbroù soviedel kozh dreistmoullet. An emzalc’h-se he deus kaset torfedourien da embann timbroù faos a ziskoueze anv ur republik rannvroel eus Rusia (e [[Krimea]], [[Karelia]]… Evit pennoù-bras un tiriad disrannour ez eo an embann timbroù un doare da vrudañ o stourm, o c’hoant da vezañ dizalc’h ha bezañ anavezet gant ar gumuniezh etrebroadel. Embann a reas ar Biafra timbroù eus [[Nigeria]] gant SOVEREIGN BIAFRA" e 1968. N’eo ket awalc’h moullañ timbroù dreistmoullet avat, dav eo prouiñ e vez implijet evit postañ lizhiri. Amañ ivez ez eus bet graet falstimbroù, evel re ar « Republik Maluku Selatan » == Ur renad politikel nevez == Pa cheñch renad politikel ur vro pe ur rannvro, paket gant an diouer a amzer, e tiviz ar renad nevez dreistmoullañ an timbroù kozh a-raok embann timbroù gant enskrivadurioù ofisiel reizh, C'hoarvezout a reas gant timbroù zo eus trevadennoù Bro-C’hall e 1941. Adskrivet « France Libre » warne pas ave pennoù an drevadenn a-enep gouarnamant Vichy. Goude an Dieubidigezh e voe moullet kalz eus timbroù eus poltred [[Philippe Pétain|Pétain]] gant ur [[Kroaz Loren|Groaz Loren]] pe al lizherennoù '''R.F.''' [[Image:Timbre AlphonseXIII surcharge RepublEspanola.jpg|thumb|right|upright 0.8|Ar roue Alfonso XIII (1931)]] E Portugal hag e broioù dindan e aotrouniezh e deroù an XXvet kantved e voe skrivet '''REPUBLICA''' pa voe echu gant ar rouantelezh. Goude dispac’h 1868 e Spagn e klaskas ar gouarnamant berrbad skarzhañ kuit arouezioù ar monarkiezh dre adembann timbroù kozh gant '''HABILITADO per la NACION'''. E 1931 e voe damguzhet poltred ar roue [[Alfonso XIII]] gant '''Republica Española'''. E 1920, da-heul [[Feur-emglev Versailhez]] e voe tennet Kêr Danzig, war vord ar Mor Baltel ([[Gdansk]] hiziv an deiz) eus Prusia ha disklêriet da Stad Dieub. A-raok embann he zimbroù-post hec'h-unan e implijas melestradurezh gêr timbroù alaman eus ar seurt Germania moullet gant "Danzig". == Liammoù diavaez == {fr}[http://aps-web.fr/surcharges-sur-timbres-marques-de-limperialisme-anglais] Timbroù Impaleriezh Breizh-Veur [[Rummad:Timbrouriezh]] fia095ai06h71tpf4ts8fx23bjf1x0v 2191433 2191432 2026-05-19T18:08:18Z Tanjee 563 /* Embann un adtaos */ 2191433 wikitext text/x-wiki Un dreistmouladur zo un enskrivadur ouzhpennet war un timbr-post goude bezañ bet moullet. Savet e liv du alies, lod zo bet e ruz pe mouk (Beljia). Peurliesañ e fell d’ar velestradurezh cheñch [[talvoud-gwerzh]] an timbroù pa zibab dreistmoullañ anezho, met cheñch anv ar vro pe brudañ un degouezh bennak a c’hell bezañ ar pal ivez. E gwirionez, meur a abeg zo bet evit dreistmoullañ timbroù-post a-hed an {XXvet kantved} == Cheñch an talvoud-gwerzh == [[File:DR 1923 333A Korbdeckel mit Aufdruck.jpg|thumb|dehou|upright 0.6|Timbr Alamagn (1923)]] [[Image:Semeuse.jpg|thumb|left|upright 0.6|''Semeuse''(1941)]] Pa 'z eo ret cheñch priz ar postañ lizheroù e tiviz ur velestradurezh kenderc'hel da implijout ur stok timbroù bet moullet dija. Nullet e vez an talvoud-gwerzh orin gant barennoù da skouer ha moullet sifroù nevez war an tamm paper. Evit talañ ouzh kresk spontus ar prizioù en Alamagn da vare [[Republik Weimar]] e oa bet dreistmoullet an holl dimbroù gant sammadoù uhel-kenañ : eus 5000 [[Mark]] d’an 24 a viz Eost 1923, betek 10 milliard. Ne c’hell ket padout seurt emzalc’h koulskoude, un diskoulm o vezañ reiñ lañs d’ur moneiz nevez. An abegoù stankañ d'ar c'hemmoù-se a oa reoliadur ar prizioù hag an ezhomm rastellaat arc’hant bras gant an tizh. E 1871 ar Stad-C’hall a rankas paeañ 5 milliard da [[Prusia|Brusia]] goude ar brezel a-raok ma ‘z afe kuit an arme estren. Dreistmoullet e voe an timbroù kemedel gant « Deux dixièmes en sus » (‘’Daou zekvet ouzhpenn’’). Heñvel an traoù e 1918 pa voe ret ober gant kresk ar prizioù. E-pad ar prantadoù-amzer ma vez uhel c’hwezadur ar moneiz e weler aliesoc’h evit biskoazh dreistmouladurioù war an timbroù. == Embann un adtaos == [[File:Stamp of Afghanistan - 1961 - Colnect 352667 - Pomegranate Punica granatum overprinted.jpg|thumb|left|upright 0.8|Evit mad ar C'hreskloar Ruz - Afghanistan (1961)]] Estreget nullañ an talvoud-gwerzh orin a c’heller ober : miret eo evel m’emañ met ouzhpennet a reer un adtaos dre an dreistmoulladur, evit mad un aozadur madelus, ar [[Luskad Etrebroadel ar Groaz Ruz hag ar C'hreskloar Ruz|Groaz Ruz]] da skouer, pe evit sikour an dud en dienez war-eeun. E Bro-C’hall e voe dreistmoullet gant '''FREJUS + 5f.''' un timbr-boutin a ziskoueze Marianne e-barzh ur vag e 1959 evit sikour tud en dienez goude gwallreuz stankell [[Malpasset]]. Tri zimbr eus Alamagn ar bloaz 1922 a voe dreistmoullet e 1923 gant RHEIN RHUR HILFE (''Roen Rhur Sikour'' e brezhoneg) evit harpañ tud ur rannvro bet aloubet gant armeoù Frañs ha Beljia. E Bro Maroko e voe dreistmoullet timbroù evit skoazellañ an dud tapet gant an eoul farlotet (e 1960), hag an dud o doa gouzañvet an dour-beuz e 1963. E Filipinez e 1973, ar Prezidant a c’halvas an dud da stourm (ha paeañ un adtaos 5$) a-enep ar [[floderezh]] : HELP ME STOP SMUGGLING Pres. <small>MARCOS</small>. == Cheñch ar moneiz == [[File:UK stamp overprinted for Oman.jpg|thumb|dehou|upright 0.5|Timbr saoz implijet en Oman (1948)]] Evit dont a-benn da implijout timbroù ur vro en estrenvro e ranker merkañ ar priz e moneiz a vez implijet eno. Evel-se e oa evit meur a vurev-post eus ar Stadoù europat en o burevioù e Sina, en [[Impalaeriezh otoman]], e trevadennoù ar [[Reter-Nesañ]] pe ar [[Reter-Pellañ]]. Timbroù gall dreistmoullet gant '''CFA''' (''Colonies Françaises d’Afrique'' e brezhoneg ''Trevadennoù gall en Afrika'') zo bet lakaet e gwerzh war Enez ar Reünion etre 1949 ha 1974. Ganedigezh ar moneiz dekvedennel er Rouantelezh-Unanet e 1971 en deus degaset dreistmoulladurioù berrbad ivez e-barzh an tiriadoù tramor en ([[Inizi Maloù]], [[Bermuda]], [[Inizi Cayman]] …) == Cheñch an implij == [[File:Franklin revenue IR overprint 1c 1898 issue.jpg|thumb|left|upright 0.6|Franklin timbr kemedel S.U. (1898)]] [[File:Indian revenue stamp overprinted for telegraph use.jpg| thumb|right|upright 1.4|Timbr evit ar pellskriverez Indez Breizh-Veur]] An diouer a dimbroù a zo kaoz eus an dreistmoulladurioù a cheñch implij an timbroù : timbroù-post troet da dimbroù-kemedel, timbroù-servij troet da dimbroù-boutin, vignetennoù zoken troet da dimbroù-post… An timbroù gall eus ar rummad [[Merson (1900-1927)|Merson]] da skouer zo bet dreistmoullet gant '''Postes aériennes''' e 1927 evit ar postoù-nij. Timbroù-post boutin zo bet troet da [[An timbroù kemedel|dimbroù kemedel]] pe da [[Timbr-servij|dimbroù-servij]] da vout implijet gant kargidi ur velestradurezh bennak hepken. E Bro-C’hell, an timbr-servij kentañ dindan anv [[Kuzul Europa]] e 1958 a ziskoueze iliz-veur [[Rouen]] gant ar meneg ouzhpennet '''CONSEIL DE L’EUROPE'''. Er Rouantelezh-Unanet hag e meur a vro eus [[Kenglad ar Broadoù]] e veze skrivet '''O.H.M.S.''' (e saozneg ''On Her Majesty Service'', e brezhoneg ''E Servij He Meurdez''). E Luksembourg eo ''Officiel'' an enskrivadur. E Suis e oa bet treuzfurmet an timbroù-post e timbroù-servij etrebroadel evit [[Kevredigezh ar Broadoù]] (<small>SOCIÉTÉ DES NATIONS</SMALL> e 1922) pe <small>SERVICE DE LA SOCIETE DES NATIONS</small>) e 1938, pe evit [[Ofis Etrebroadel al Labour]] (<small>BUREAU INTERNATIONAL DU TRAVAIL</small>) e 1950… E-pad an [[Eil Brezel-bed]] e voe troet ivez timbroù-post dezho un dalvoudegezh izel, na veze ket gwerzhet ken, da dimbroù kemedel gant un dalvoudegezh uheloc’h, koulz e trevadenn [[Afrika ar C'heheder) hag e trevadennoù a chome dindan beli [[Vichy]]. War-dro 1940 e voe stanket e [[Dakar]] al listri-mor a zegase an timbroù kemedel da Afrika ar C'heheder gall pe da Gameroun abalamour da fealded an tiriadoù-se d’ar [[France Libre]]. Goude ur pennadig, e tivizas pennadurezhioù Vichy dreistmoullañ anezho evit ma c’hellfe pep hini postañ lizhiri en [[Afrika ar C'hornaoueg C'hall]] ganto. Lod eus timbroù-post gall embannet eus 1901 da 1939 a voe dreistmoullet gant '''F.M.''', da lavaret eo '''Franchise Militaire''', evit spisaat e oa aotreet soudarded d’ober gante hepmuiken. == Lidañ un darvoud bennak == [[File:Ghana Independence overprint on Gold Coast 1s stamp 1957.jpg| thumb|right|upright 0.9|Ghana dizalc’h (1957)]] E-pad an XXvet kantved e oa kalz aesoc’h dreistmoullañ timbroù eget embann re nevez. Evit brudañ Kendalc’h Timbrawouriezh [[Bourdel]] e 1923 e voe dreistmoullet un timbr eus ar rummad [[Merson (1900-1927)|Merson]] gant '''CONGRES PHILATELIQUE DE BORDEAUX 1923'''. Gwerzhet e voe nemet d’ar weladennerien an diskouezadeg. E broioù [[Kenglad ar Broadoù]] ez eus bet dreistmoullet timbroù savet gant ar velestradurezh trevadennel pa vo embannet dizalc’hidigezh ar vro gant, da skouer, '''INDEPENDANCE 1965''' e [[Gambia]], '''ASSOCIATED STATEHOOD''' (Dominica e 1968), '''GUYANA INDEPENDANCE 1966''' (Gwiana)... Buhez an tiegezh roueel ar Rouantelezh-unanet zo bet kaoz dreistmoulladurioù ispisial : '''ROYAL VISIT 1963''' (Inizi Fidji), '''ROYAL WEDDING 1981''' (Guyana), '''VISIT OF Q.E. II''' e Sechelez (1975), '''ROYAL BABY''' e 1982 (Tuvalu, Jamaika). Skouerioù all : *[[Anguilla]] : EASTER 1978 (''Pask'') *[[Gwiana]] : ESPANA 1982 (Kib mell-droad) *[[Honduras Breizh-Veur]] : NEW CONSTITUTION (''Bonreizh nevez'') e 1961, DESIGNATION OF SITE NEW CAPITAL 9th OCTOBER 1963 ( = ''Dibab al lec'h evit ar gerbenn nevez'') *[[Hong Kong]] : POPULATION CENSUS 1970 (''Niveradeg an dud''), RACIAL EQUALITY YEAR 1971 (''Ar gouennoù kevatal etrezo Bloaz 1971'') *[[Haiti]] : 7 avril 1803-1953 (Deiz ha bloaz marv [[Toussaint Louverture]]) *[[El Salvador]] : 1968 Año del Sistemo del Credito Rural (=''Bloaz ar reizhiad ar C'hredad war ar maez'') *[[Nicaragua]] : Homena a Hammarskjold Sep-1961 (=‘’Enor da [[Dag Hammarskjöld]] Gwengolo 1961’’) *[[Somalia italian]] : ON ORANZE AL DUCA DEOLI ABRUZZI (=’’Enor da Dug an [[Abruzzo]]’’) e 1934. == Aloubadeg ur vro == [[File:Stamp Kurland.jpg|thumb|left|upright 0.8|Aloubadeg Kourland gant Alamagn (1940)]] [[File:Stamp Batum 1920 25r tree overprint.jpg|thumb|right|upright 0.7|Aloubadeg [[Batoumi]] ([[Jorjia]]) gant Bro-Saoz (1920]] Aloubadeg ur vro gant un arme estren goude un emgann pe e-kerz ur brezel bras a gas ar velestradurezh milourel da embann timbroù-boutin bet dreistmoullet gant anv ar vro-se. E 1914 e voe aloubet trevadennoù an Impalaeriezh alaman gant nerzhioù Impalaeriezh Breizh-Veur : goude bezañ implijet timbroù dreistmoullet gant anvioù alaman ('''Marshall Inseln''' pe '''Deutsch-Ostafrika''') e voe gwelet an dreistmoulladur '''G.R.I.''' (''Georgius Rex Imperator'') pe '''G.E.A.''' (''German East Africa'' e saozneg). E fin an Eil Brezel-bede voe adtapet gant armeoù ar Rouantelezh-Unanet meur a diriad e Gevred Azia (Borneo an Norzh), en Afrika ([[Libia]]) da-heul diskar Nerzhioù [[Ahel Roma-Berlin-Tokyo]]. Al lizherennoù BMA a voe ouzhpennet war an timbroù a dalveze BRITISH MILITARY ADMINISTRATION. Timbroù Alamagn eus ar rummad [[Germania (timbroù)|Germania]] zo bet implijet gant an enskrivadur « Belgien » (e Beljia), «Rumänien » ([[Roumania]]), « Russisch Polen » ([[Polonia]]) e-pad ar Brezel-bed kentañ. Goude ar brezel e voe aloubet ur rannvro eus kornôg Alamagn gant armeoù Frañs ha Beljia, ha laket e-maez timbroù Beljia (poltred ar roue [[Alberzh Iañ (Belgia)| Alberzh Iañ]]) dreistmoullet gant '''Allemagne Deutschland''' e 1919. Timbroù [[Gabon]] (dindan dalc’h Frañs) eo a voe graet ganto e 1915 pa voe aloubet Kameroun (alaman) gant bagadoù armet Bro-Saoz ha Bro-C’hall. Sklaer e oa an enskrivadur : « Corps Expéditionnaire Franco-Anglais Cameroun ». E 1940 e voe embannet gant ar Postoù Alamagn timbroù a ziskoueze skeudenn ar prezidant aet da anaon [[Paul von Hindenburg]], warno '''Elsaß''' (''Elzas'' en alamaneg). E Loren e oa bet moullet '''Lothringen''' war an hevelep timbroù-se. == Stadoù-nevez == [[File:Stamp of Algeria - 1962 - Colnect 234558 - Marianne de Decaris.jpeg|thumb|left|upright 0.8|Timbr gall dreistmoullet gant Stad Aljeria (1962)]] Goude un hirr a stourm a-wechoù eo deuet a-benn trevadennoù an impalaeriezhioù gall, spagnol, portugalat, … da embann o frankiz ha sevel ur Stad anavezet gant [[Aozadur ar Broadoù Unanet]]. Koulskoude, a-raok ma vefe bet lakaet war droad ar binviji teknik ret he deus ranket ar velestradurezh postel nevez implijout stok timbroù an drevadenner, o dreistmoullañ en anv nevez ar Stad mar bez ret. Kement-se a c’hoarvezas ivez er Stadoù liesbroadel evel [[Aostria-Hungaria]] (e 1918) pe an [[Unvaniezh Soviedel]] e 1992. Dont a reas a-benn stourmerien [[Iwerzhon]] da embann frankiz an darn vrasañ eus an enezenn e 1922 ha sevel « Stad Dieub Iwerzhon ». Timbroù saoz a voe dreistmoullet gant ar gerioù gouezeleg '''Rialtas Sealadach na hÉireann''' (e brezhoneg ''Gouarnamant berrbad Iwerzhon''). E 1918–19 e voe dreistmoullet timbroù Aostria-Hungaria gant ar Stadoù nevez-savet a zeuas diwarni : [[Tchekoslovakia]] e 1919, Polonia ha Yougoslavia (timbroù Hungaria e 1918-19)… Timbroù Botswana kentañ a oa timbroù trevadenn ar [[Bechuanaland]] dreistmoullet gant <small>REPUBLIC OF BOTSWANA</small>. Timbroù Bro-C’hall gant al lizherennoù E.A. (''Etat Algérien'' e galleg, Stad Aljeria e brezhoneg) a voe embannet gant melestradurezh nevez Alje e 1962. Goude diskar an Unaniezh Soviedel, ar republikoù nevez ([[Moldavia]], [[Latvia]], [[Kazac’hstan]] hag [[Ukraina]]) o deus implijet an timbroù soviedel kozh dreistmoullet. An emzalc’h-se he deus kaset torfedourien da embann timbroù faos a ziskoueze anv ur republik rannvroel eus Rusia (e [[Krimea]], [[Karelia]]… Evit pennoù-bras un tiriad disrannour ez eo an embann timbroù un doare da vrudañ o stourm, o c’hoant da vezañ dizalc’h ha bezañ anavezet gant ar gumuniezh etrebroadel. Embann a reas ar Biafra timbroù eus [[Nigeria]] gant SOVEREIGN BIAFRA" e 1968. N’eo ket awalc’h moullañ timbroù dreistmoullet avat, dav eo prouiñ e vez implijet evit postañ lizhiri. Amañ ivez ez eus bet graet falstimbroù, evel re ar « Republik Maluku Selatan » == Ur renad politikel nevez == Pa cheñch renad politikel ur vro pe ur rannvro, paket gant an diouer a amzer, e tiviz ar renad nevez dreistmoullañ an timbroù kozh a-raok embann timbroù gant enskrivadurioù ofisiel reizh, C'hoarvezout a reas gant timbroù zo eus trevadennoù Bro-C’hall e 1941. Adskrivet « France Libre » warne pas ave pennoù an drevadenn a-enep gouarnamant Vichy. Goude an Dieubidigezh e voe moullet kalz eus timbroù eus poltred [[Philippe Pétain|Pétain]] gant ur [[Kroaz Loren|Groaz Loren]] pe al lizherennoù '''R.F.''' [[Image:Timbre AlphonseXIII surcharge RepublEspanola.jpg|thumb|right|upright 0.8|Ar roue Alfonso XIII (1931)]] E Portugal hag e broioù dindan e aotrouniezh e deroù an XXvet kantved e voe skrivet '''REPUBLICA''' pa voe echu gant ar rouantelezh. Goude dispac’h 1868 e Spagn e klaskas ar gouarnamant berrbad skarzhañ kuit arouezioù ar monarkiezh dre adembann timbroù kozh gant '''HABILITADO per la NACION'''. E 1931 e voe damguzhet poltred ar roue [[Alfonso XIII]] gant '''Republica Española'''. E 1920, da-heul [[Feur-emglev Versailhez]] e voe tennet Kêr Danzig, war vord ar Mor Baltel ([[Gdansk]] hiziv an deiz) eus Prusia ha disklêriet da Stad Dieub. A-raok embann he zimbroù-post hec'h-unan e implijas melestradurezh gêr timbroù alaman eus ar seurt Germania moullet gant "Danzig". == Liammoù diavaez == {fr}[http://aps-web.fr/surcharges-sur-timbres-marques-de-limperialisme-anglais] Timbroù Impaleriezh Breizh-Veur [[Rummad:Timbrouriezh]] 0776w5g0x8zypjy5fkw61wzatz2lyyl 2191434 2191433 2026-05-19T18:10:41Z Tanjee 563 /* Stadoù-nevez */ 2191434 wikitext text/x-wiki Un dreistmouladur zo un enskrivadur ouzhpennet war un timbr-post goude bezañ bet moullet. Savet e liv du alies, lod zo bet e ruz pe mouk (Beljia). Peurliesañ e fell d’ar velestradurezh cheñch [[talvoud-gwerzh]] an timbroù pa zibab dreistmoullañ anezho, met cheñch anv ar vro pe brudañ un degouezh bennak a c’hell bezañ ar pal ivez. E gwirionez, meur a abeg zo bet evit dreistmoullañ timbroù-post a-hed an {XXvet kantved} == Cheñch an talvoud-gwerzh == [[File:DR 1923 333A Korbdeckel mit Aufdruck.jpg|thumb|dehou|upright 0.6|Timbr Alamagn (1923)]] [[Image:Semeuse.jpg|thumb|left|upright 0.6|''Semeuse''(1941)]] Pa 'z eo ret cheñch priz ar postañ lizheroù e tiviz ur velestradurezh kenderc'hel da implijout ur stok timbroù bet moullet dija. Nullet e vez an talvoud-gwerzh orin gant barennoù da skouer ha moullet sifroù nevez war an tamm paper. Evit talañ ouzh kresk spontus ar prizioù en Alamagn da vare [[Republik Weimar]] e oa bet dreistmoullet an holl dimbroù gant sammadoù uhel-kenañ : eus 5000 [[Mark]] d’an 24 a viz Eost 1923, betek 10 milliard. Ne c’hell ket padout seurt emzalc’h koulskoude, un diskoulm o vezañ reiñ lañs d’ur moneiz nevez. An abegoù stankañ d'ar c'hemmoù-se a oa reoliadur ar prizioù hag an ezhomm rastellaat arc’hant bras gant an tizh. E 1871 ar Stad-C’hall a rankas paeañ 5 milliard da [[Prusia|Brusia]] goude ar brezel a-raok ma ‘z afe kuit an arme estren. Dreistmoullet e voe an timbroù kemedel gant « Deux dixièmes en sus » (‘’Daou zekvet ouzhpenn’’). Heñvel an traoù e 1918 pa voe ret ober gant kresk ar prizioù. E-pad ar prantadoù-amzer ma vez uhel c’hwezadur ar moneiz e weler aliesoc’h evit biskoazh dreistmouladurioù war an timbroù. == Embann un adtaos == [[File:Stamp of Afghanistan - 1961 - Colnect 352667 - Pomegranate Punica granatum overprinted.jpg|thumb|left|upright 0.8|Evit mad ar C'hreskloar Ruz - Afghanistan (1961)]] Estreget nullañ an talvoud-gwerzh orin a c’heller ober : miret eo evel m’emañ met ouzhpennet a reer un adtaos dre an dreistmoulladur, evit mad un aozadur madelus, ar [[Luskad Etrebroadel ar Groaz Ruz hag ar C'hreskloar Ruz|Groaz Ruz]] da skouer, pe evit sikour an dud en dienez war-eeun. E Bro-C’hall e voe dreistmoullet gant '''FREJUS + 5f.''' un timbr-boutin a ziskoueze Marianne e-barzh ur vag e 1959 evit sikour tud en dienez goude gwallreuz stankell [[Malpasset]]. Tri zimbr eus Alamagn ar bloaz 1922 a voe dreistmoullet e 1923 gant RHEIN RHUR HILFE (''Roen Rhur Sikour'' e brezhoneg) evit harpañ tud ur rannvro bet aloubet gant armeoù Frañs ha Beljia. E Bro Maroko e voe dreistmoullet timbroù evit skoazellañ an dud tapet gant an eoul farlotet (e 1960), hag an dud o doa gouzañvet an dour-beuz e 1963. E Filipinez e 1973, ar Prezidant a c’halvas an dud da stourm (ha paeañ un adtaos 5$) a-enep ar [[floderezh]] : HELP ME STOP SMUGGLING Pres. <small>MARCOS</small>. == Cheñch ar moneiz == [[File:UK stamp overprinted for Oman.jpg|thumb|dehou|upright 0.5|Timbr saoz implijet en Oman (1948)]] Evit dont a-benn da implijout timbroù ur vro en estrenvro e ranker merkañ ar priz e moneiz a vez implijet eno. Evel-se e oa evit meur a vurev-post eus ar Stadoù europat en o burevioù e Sina, en [[Impalaeriezh otoman]], e trevadennoù ar [[Reter-Nesañ]] pe ar [[Reter-Pellañ]]. Timbroù gall dreistmoullet gant '''CFA''' (''Colonies Françaises d’Afrique'' e brezhoneg ''Trevadennoù gall en Afrika'') zo bet lakaet e gwerzh war Enez ar Reünion etre 1949 ha 1974. Ganedigezh ar moneiz dekvedennel er Rouantelezh-Unanet e 1971 en deus degaset dreistmoulladurioù berrbad ivez e-barzh an tiriadoù tramor en ([[Inizi Maloù]], [[Bermuda]], [[Inizi Cayman]] …) == Cheñch an implij == [[File:Franklin revenue IR overprint 1c 1898 issue.jpg|thumb|left|upright 0.6|Franklin timbr kemedel S.U. (1898)]] [[File:Indian revenue stamp overprinted for telegraph use.jpg| thumb|right|upright 1.4|Timbr evit ar pellskriverez Indez Breizh-Veur]] An diouer a dimbroù a zo kaoz eus an dreistmoulladurioù a cheñch implij an timbroù : timbroù-post troet da dimbroù-kemedel, timbroù-servij troet da dimbroù-boutin, vignetennoù zoken troet da dimbroù-post… An timbroù gall eus ar rummad [[Merson (1900-1927)|Merson]] da skouer zo bet dreistmoullet gant '''Postes aériennes''' e 1927 evit ar postoù-nij. Timbroù-post boutin zo bet troet da [[An timbroù kemedel|dimbroù kemedel]] pe da [[Timbr-servij|dimbroù-servij]] da vout implijet gant kargidi ur velestradurezh bennak hepken. E Bro-C’hell, an timbr-servij kentañ dindan anv [[Kuzul Europa]] e 1958 a ziskoueze iliz-veur [[Rouen]] gant ar meneg ouzhpennet '''CONSEIL DE L’EUROPE'''. Er Rouantelezh-Unanet hag e meur a vro eus [[Kenglad ar Broadoù]] e veze skrivet '''O.H.M.S.''' (e saozneg ''On Her Majesty Service'', e brezhoneg ''E Servij He Meurdez''). E Luksembourg eo ''Officiel'' an enskrivadur. E Suis e oa bet treuzfurmet an timbroù-post e timbroù-servij etrebroadel evit [[Kevredigezh ar Broadoù]] (<small>SOCIÉTÉ DES NATIONS</SMALL> e 1922) pe <small>SERVICE DE LA SOCIETE DES NATIONS</small>) e 1938, pe evit [[Ofis Etrebroadel al Labour]] (<small>BUREAU INTERNATIONAL DU TRAVAIL</small>) e 1950… E-pad an [[Eil Brezel-bed]] e voe troet ivez timbroù-post dezho un dalvoudegezh izel, na veze ket gwerzhet ken, da dimbroù kemedel gant un dalvoudegezh uheloc’h, koulz e trevadenn [[Afrika ar C'heheder) hag e trevadennoù a chome dindan beli [[Vichy]]. War-dro 1940 e voe stanket e [[Dakar]] al listri-mor a zegase an timbroù kemedel da Afrika ar C'heheder gall pe da Gameroun abalamour da fealded an tiriadoù-se d’ar [[France Libre]]. Goude ur pennadig, e tivizas pennadurezhioù Vichy dreistmoullañ anezho evit ma c’hellfe pep hini postañ lizhiri en [[Afrika ar C'hornaoueg C'hall]] ganto. Lod eus timbroù-post gall embannet eus 1901 da 1939 a voe dreistmoullet gant '''F.M.''', da lavaret eo '''Franchise Militaire''', evit spisaat e oa aotreet soudarded d’ober gante hepmuiken. == Lidañ un darvoud bennak == [[File:Ghana Independence overprint on Gold Coast 1s stamp 1957.jpg| thumb|right|upright 0.9|Ghana dizalc’h (1957)]] E-pad an XXvet kantved e oa kalz aesoc’h dreistmoullañ timbroù eget embann re nevez. Evit brudañ Kendalc’h Timbrawouriezh [[Bourdel]] e 1923 e voe dreistmoullet un timbr eus ar rummad [[Merson (1900-1927)|Merson]] gant '''CONGRES PHILATELIQUE DE BORDEAUX 1923'''. Gwerzhet e voe nemet d’ar weladennerien an diskouezadeg. E broioù [[Kenglad ar Broadoù]] ez eus bet dreistmoullet timbroù savet gant ar velestradurezh trevadennel pa vo embannet dizalc’hidigezh ar vro gant, da skouer, '''INDEPENDANCE 1965''' e [[Gambia]], '''ASSOCIATED STATEHOOD''' (Dominica e 1968), '''GUYANA INDEPENDANCE 1966''' (Gwiana)... Buhez an tiegezh roueel ar Rouantelezh-unanet zo bet kaoz dreistmoulladurioù ispisial : '''ROYAL VISIT 1963''' (Inizi Fidji), '''ROYAL WEDDING 1981''' (Guyana), '''VISIT OF Q.E. II''' e Sechelez (1975), '''ROYAL BABY''' e 1982 (Tuvalu, Jamaika). Skouerioù all : *[[Anguilla]] : EASTER 1978 (''Pask'') *[[Gwiana]] : ESPANA 1982 (Kib mell-droad) *[[Honduras Breizh-Veur]] : NEW CONSTITUTION (''Bonreizh nevez'') e 1961, DESIGNATION OF SITE NEW CAPITAL 9th OCTOBER 1963 ( = ''Dibab al lec'h evit ar gerbenn nevez'') *[[Hong Kong]] : POPULATION CENSUS 1970 (''Niveradeg an dud''), RACIAL EQUALITY YEAR 1971 (''Ar gouennoù kevatal etrezo Bloaz 1971'') *[[Haiti]] : 7 avril 1803-1953 (Deiz ha bloaz marv [[Toussaint Louverture]]) *[[El Salvador]] : 1968 Año del Sistemo del Credito Rural (=''Bloaz ar reizhiad ar C'hredad war ar maez'') *[[Nicaragua]] : Homena a Hammarskjold Sep-1961 (=‘’Enor da [[Dag Hammarskjöld]] Gwengolo 1961’’) *[[Somalia italian]] : ON ORANZE AL DUCA DEOLI ABRUZZI (=’’Enor da Dug an [[Abruzzo]]’’) e 1934. == Aloubadeg ur vro == [[File:Stamp Kurland.jpg|thumb|left|upright 0.8|Aloubadeg Kourland gant Alamagn (1940)]] [[File:Stamp Batum 1920 25r tree overprint.jpg|thumb|right|upright 0.7|Aloubadeg [[Batoumi]] ([[Jorjia]]) gant Bro-Saoz (1920]] Aloubadeg ur vro gant un arme estren goude un emgann pe e-kerz ur brezel bras a gas ar velestradurezh milourel da embann timbroù-boutin bet dreistmoullet gant anv ar vro-se. E 1914 e voe aloubet trevadennoù an Impalaeriezh alaman gant nerzhioù Impalaeriezh Breizh-Veur : goude bezañ implijet timbroù dreistmoullet gant anvioù alaman ('''Marshall Inseln''' pe '''Deutsch-Ostafrika''') e voe gwelet an dreistmoulladur '''G.R.I.''' (''Georgius Rex Imperator'') pe '''G.E.A.''' (''German East Africa'' e saozneg). E fin an Eil Brezel-bede voe adtapet gant armeoù ar Rouantelezh-Unanet meur a diriad e Gevred Azia (Borneo an Norzh), en Afrika ([[Libia]]) da-heul diskar Nerzhioù [[Ahel Roma-Berlin-Tokyo]]. Al lizherennoù BMA a voe ouzhpennet war an timbroù a dalveze BRITISH MILITARY ADMINISTRATION. Timbroù Alamagn eus ar rummad [[Germania (timbroù)|Germania]] zo bet implijet gant an enskrivadur « Belgien » (e Beljia), «Rumänien » ([[Roumania]]), « Russisch Polen » ([[Polonia]]) e-pad ar Brezel-bed kentañ. Goude ar brezel e voe aloubet ur rannvro eus kornôg Alamagn gant armeoù Frañs ha Beljia, ha laket e-maez timbroù Beljia (poltred ar roue [[Alberzh Iañ (Belgia)| Alberzh Iañ]]) dreistmoullet gant '''Allemagne Deutschland''' e 1919. Timbroù [[Gabon]] (dindan dalc’h Frañs) eo a voe graet ganto e 1915 pa voe aloubet Kameroun (alaman) gant bagadoù armet Bro-Saoz ha Bro-C’hall. Sklaer e oa an enskrivadur : « Corps Expéditionnaire Franco-Anglais Cameroun ». E 1940 e voe embannet gant ar Postoù Alamagn timbroù a ziskoueze skeudenn ar prezidant aet da anaon [[Paul von Hindenburg]], warno '''Elsaß''' (''Elzas'' en alamaneg). E Loren e oa bet moullet '''Lothringen''' war an hevelep timbroù-se. == Stadoù-nevez == [[File:Stamp of Algeria - 1962 - Colnect 234558 - Marianne de Decaris.jpeg|thumb|left|upright 0.8|Timbr gall dreistmoullet gant Stad Aljeria (1962)]] Goude un hirr a stourm a-wechoù eo deuet a-benn trevadennoù an impalaeriezhioù gall, spagnol, portugalat, … da embann o frankiz ha sevel ur Stad anavezet gant [[Aozadur ar Broadoù Unanet]]. Koulskoude, a-raok ma vefe bet lakaet war droad ar binviji teknik ret he deus ranket ar velestradurezh postel nevez implijout stok timbroù an drevadenner, o dreistmoullañ en anv nevez ar Stad mar bez ret. Kement-se a c’hoarvezas ivez er Stadoù liesbroadel evel [[Aostria-Hungaria]] (e 1918) pe an [[Unvaniezh Soviedel]] e 1992. Dont a reas a-benn stourmerien [[Iwerzhon]] da embann frankiz an darn vrasañ eus an enezenn e 1922 ha sevel « Stad Dieub Iwerzhon ». Timbroù saoz a voe dreistmoullet gant ar gerioù gouezeleg '''Rialtas Sealadach na hÉireann''' (e brezhoneg ''Gouarnamant berrbad Iwerzhon''). E 1918–19 e voe dreistmoullet timbroù Aostria-Hungaria gant ar Stadoù nevez-savet a zeuas diwarni : [[Tchekoslovakia]] e 1919, Polonia ha Yougoslavia (timbroù Hungaria e 1918-19)… Timbroù Botswana kentañ a oa timbroù trevadenn ar [[Bechuanaland]] dreistmoullet gant <small>REPUBLIC OF BOTSWANA</small>. Timbroù Bro-C’hall gant al lizherennoù E.A. (''Etat Algérien'' e galleg, Stad Aljeria e brezhoneg) a voe embannet gant melestradurezh nevez Alje e 1962. Goude diskar an Unaniezh Soviedel, ar republikoù nevez ([[Moldavia]], [[Latvia]], [[Kazac’hstan]] hag [[Ukraina]]) o deus implijet an timbroù soviedel kozh dreistmoullet. An emzalc’h-se he deus kaset torfedourien da embann timbroù faos a ziskoueze anv ur republik rannvroel eus Rusia (e [[Krimea]], [[Karelia]]…). Evit pennoù-bras un tiriad disrannour ez eo an embann timbroù un doare da vrudañ o stourm, o c’hoant da vezañ dizalc’h ha bezañ anavezet gant ar gumuniezh etrebroadel. Embann a reas ar Biafra timbroù eus [[Nigeria]] gant SOVEREIGN BIAFRA" e 1968. N’eo ket awalc’h moullañ timbroù dreistmoullet avat, dav eo prouiñ e vez implijet evit postañ lizhiri. Amañ ivez ez eus bet graet falstimbroù, evel re ar « Republik Maluku Selatan » == Ur renad politikel nevez == Pa cheñch renad politikel ur vro pe ur rannvro, paket gant an diouer a amzer, e tiviz ar renad nevez dreistmoullañ an timbroù kozh a-raok embann timbroù gant enskrivadurioù ofisiel reizh, C'hoarvezout a reas gant timbroù zo eus trevadennoù Bro-C’hall e 1941. Adskrivet « France Libre » warne pas ave pennoù an drevadenn a-enep gouarnamant Vichy. Goude an Dieubidigezh e voe moullet kalz eus timbroù eus poltred [[Philippe Pétain|Pétain]] gant ur [[Kroaz Loren|Groaz Loren]] pe al lizherennoù '''R.F.''' [[Image:Timbre AlphonseXIII surcharge RepublEspanola.jpg|thumb|right|upright 0.8|Ar roue Alfonso XIII (1931)]] E Portugal hag e broioù dindan e aotrouniezh e deroù an XXvet kantved e voe skrivet '''REPUBLICA''' pa voe echu gant ar rouantelezh. Goude dispac’h 1868 e Spagn e klaskas ar gouarnamant berrbad skarzhañ kuit arouezioù ar monarkiezh dre adembann timbroù kozh gant '''HABILITADO per la NACION'''. E 1931 e voe damguzhet poltred ar roue [[Alfonso XIII]] gant '''Republica Española'''. E 1920, da-heul [[Feur-emglev Versailhez]] e voe tennet Kêr Danzig, war vord ar Mor Baltel ([[Gdansk]] hiziv an deiz) eus Prusia ha disklêriet da Stad Dieub. A-raok embann he zimbroù-post hec'h-unan e implijas melestradurezh gêr timbroù alaman eus ar seurt Germania moullet gant "Danzig". == Liammoù diavaez == {fr}[http://aps-web.fr/surcharges-sur-timbres-marques-de-limperialisme-anglais] Timbroù Impaleriezh Breizh-Veur [[Rummad:Timbrouriezh]] paajal8qy483x2y68n5sidec2qi1g5x 2191435 2191434 2026-05-19T18:11:14Z Tanjee 563 /* Stadoù-nevez */ 2191435 wikitext text/x-wiki Un dreistmouladur zo un enskrivadur ouzhpennet war un timbr-post goude bezañ bet moullet. Savet e liv du alies, lod zo bet e ruz pe mouk (Beljia). Peurliesañ e fell d’ar velestradurezh cheñch [[talvoud-gwerzh]] an timbroù pa zibab dreistmoullañ anezho, met cheñch anv ar vro pe brudañ un degouezh bennak a c’hell bezañ ar pal ivez. E gwirionez, meur a abeg zo bet evit dreistmoullañ timbroù-post a-hed an {XXvet kantved} == Cheñch an talvoud-gwerzh == [[File:DR 1923 333A Korbdeckel mit Aufdruck.jpg|thumb|dehou|upright 0.6|Timbr Alamagn (1923)]] [[Image:Semeuse.jpg|thumb|left|upright 0.6|''Semeuse''(1941)]] Pa 'z eo ret cheñch priz ar postañ lizheroù e tiviz ur velestradurezh kenderc'hel da implijout ur stok timbroù bet moullet dija. Nullet e vez an talvoud-gwerzh orin gant barennoù da skouer ha moullet sifroù nevez war an tamm paper. Evit talañ ouzh kresk spontus ar prizioù en Alamagn da vare [[Republik Weimar]] e oa bet dreistmoullet an holl dimbroù gant sammadoù uhel-kenañ : eus 5000 [[Mark]] d’an 24 a viz Eost 1923, betek 10 milliard. Ne c’hell ket padout seurt emzalc’h koulskoude, un diskoulm o vezañ reiñ lañs d’ur moneiz nevez. An abegoù stankañ d'ar c'hemmoù-se a oa reoliadur ar prizioù hag an ezhomm rastellaat arc’hant bras gant an tizh. E 1871 ar Stad-C’hall a rankas paeañ 5 milliard da [[Prusia|Brusia]] goude ar brezel a-raok ma ‘z afe kuit an arme estren. Dreistmoullet e voe an timbroù kemedel gant « Deux dixièmes en sus » (‘’Daou zekvet ouzhpenn’’). Heñvel an traoù e 1918 pa voe ret ober gant kresk ar prizioù. E-pad ar prantadoù-amzer ma vez uhel c’hwezadur ar moneiz e weler aliesoc’h evit biskoazh dreistmouladurioù war an timbroù. == Embann un adtaos == [[File:Stamp of Afghanistan - 1961 - Colnect 352667 - Pomegranate Punica granatum overprinted.jpg|thumb|left|upright 0.8|Evit mad ar C'hreskloar Ruz - Afghanistan (1961)]] Estreget nullañ an talvoud-gwerzh orin a c’heller ober : miret eo evel m’emañ met ouzhpennet a reer un adtaos dre an dreistmoulladur, evit mad un aozadur madelus, ar [[Luskad Etrebroadel ar Groaz Ruz hag ar C'hreskloar Ruz|Groaz Ruz]] da skouer, pe evit sikour an dud en dienez war-eeun. E Bro-C’hall e voe dreistmoullet gant '''FREJUS + 5f.''' un timbr-boutin a ziskoueze Marianne e-barzh ur vag e 1959 evit sikour tud en dienez goude gwallreuz stankell [[Malpasset]]. Tri zimbr eus Alamagn ar bloaz 1922 a voe dreistmoullet e 1923 gant RHEIN RHUR HILFE (''Roen Rhur Sikour'' e brezhoneg) evit harpañ tud ur rannvro bet aloubet gant armeoù Frañs ha Beljia. E Bro Maroko e voe dreistmoullet timbroù evit skoazellañ an dud tapet gant an eoul farlotet (e 1960), hag an dud o doa gouzañvet an dour-beuz e 1963. E Filipinez e 1973, ar Prezidant a c’halvas an dud da stourm (ha paeañ un adtaos 5$) a-enep ar [[floderezh]] : HELP ME STOP SMUGGLING Pres. <small>MARCOS</small>. == Cheñch ar moneiz == [[File:UK stamp overprinted for Oman.jpg|thumb|dehou|upright 0.5|Timbr saoz implijet en Oman (1948)]] Evit dont a-benn da implijout timbroù ur vro en estrenvro e ranker merkañ ar priz e moneiz a vez implijet eno. Evel-se e oa evit meur a vurev-post eus ar Stadoù europat en o burevioù e Sina, en [[Impalaeriezh otoman]], e trevadennoù ar [[Reter-Nesañ]] pe ar [[Reter-Pellañ]]. Timbroù gall dreistmoullet gant '''CFA''' (''Colonies Françaises d’Afrique'' e brezhoneg ''Trevadennoù gall en Afrika'') zo bet lakaet e gwerzh war Enez ar Reünion etre 1949 ha 1974. Ganedigezh ar moneiz dekvedennel er Rouantelezh-Unanet e 1971 en deus degaset dreistmoulladurioù berrbad ivez e-barzh an tiriadoù tramor en ([[Inizi Maloù]], [[Bermuda]], [[Inizi Cayman]] …) == Cheñch an implij == [[File:Franklin revenue IR overprint 1c 1898 issue.jpg|thumb|left|upright 0.6|Franklin timbr kemedel S.U. (1898)]] [[File:Indian revenue stamp overprinted for telegraph use.jpg| thumb|right|upright 1.4|Timbr evit ar pellskriverez Indez Breizh-Veur]] An diouer a dimbroù a zo kaoz eus an dreistmoulladurioù a cheñch implij an timbroù : timbroù-post troet da dimbroù-kemedel, timbroù-servij troet da dimbroù-boutin, vignetennoù zoken troet da dimbroù-post… An timbroù gall eus ar rummad [[Merson (1900-1927)|Merson]] da skouer zo bet dreistmoullet gant '''Postes aériennes''' e 1927 evit ar postoù-nij. Timbroù-post boutin zo bet troet da [[An timbroù kemedel|dimbroù kemedel]] pe da [[Timbr-servij|dimbroù-servij]] da vout implijet gant kargidi ur velestradurezh bennak hepken. E Bro-C’hell, an timbr-servij kentañ dindan anv [[Kuzul Europa]] e 1958 a ziskoueze iliz-veur [[Rouen]] gant ar meneg ouzhpennet '''CONSEIL DE L’EUROPE'''. Er Rouantelezh-Unanet hag e meur a vro eus [[Kenglad ar Broadoù]] e veze skrivet '''O.H.M.S.''' (e saozneg ''On Her Majesty Service'', e brezhoneg ''E Servij He Meurdez''). E Luksembourg eo ''Officiel'' an enskrivadur. E Suis e oa bet treuzfurmet an timbroù-post e timbroù-servij etrebroadel evit [[Kevredigezh ar Broadoù]] (<small>SOCIÉTÉ DES NATIONS</SMALL> e 1922) pe <small>SERVICE DE LA SOCIETE DES NATIONS</small>) e 1938, pe evit [[Ofis Etrebroadel al Labour]] (<small>BUREAU INTERNATIONAL DU TRAVAIL</small>) e 1950… E-pad an [[Eil Brezel-bed]] e voe troet ivez timbroù-post dezho un dalvoudegezh izel, na veze ket gwerzhet ken, da dimbroù kemedel gant un dalvoudegezh uheloc’h, koulz e trevadenn [[Afrika ar C'heheder) hag e trevadennoù a chome dindan beli [[Vichy]]. War-dro 1940 e voe stanket e [[Dakar]] al listri-mor a zegase an timbroù kemedel da Afrika ar C'heheder gall pe da Gameroun abalamour da fealded an tiriadoù-se d’ar [[France Libre]]. Goude ur pennadig, e tivizas pennadurezhioù Vichy dreistmoullañ anezho evit ma c’hellfe pep hini postañ lizhiri en [[Afrika ar C'hornaoueg C'hall]] ganto. Lod eus timbroù-post gall embannet eus 1901 da 1939 a voe dreistmoullet gant '''F.M.''', da lavaret eo '''Franchise Militaire''', evit spisaat e oa aotreet soudarded d’ober gante hepmuiken. == Lidañ un darvoud bennak == [[File:Ghana Independence overprint on Gold Coast 1s stamp 1957.jpg| thumb|right|upright 0.9|Ghana dizalc’h (1957)]] E-pad an XXvet kantved e oa kalz aesoc’h dreistmoullañ timbroù eget embann re nevez. Evit brudañ Kendalc’h Timbrawouriezh [[Bourdel]] e 1923 e voe dreistmoullet un timbr eus ar rummad [[Merson (1900-1927)|Merson]] gant '''CONGRES PHILATELIQUE DE BORDEAUX 1923'''. Gwerzhet e voe nemet d’ar weladennerien an diskouezadeg. E broioù [[Kenglad ar Broadoù]] ez eus bet dreistmoullet timbroù savet gant ar velestradurezh trevadennel pa vo embannet dizalc’hidigezh ar vro gant, da skouer, '''INDEPENDANCE 1965''' e [[Gambia]], '''ASSOCIATED STATEHOOD''' (Dominica e 1968), '''GUYANA INDEPENDANCE 1966''' (Gwiana)... Buhez an tiegezh roueel ar Rouantelezh-unanet zo bet kaoz dreistmoulladurioù ispisial : '''ROYAL VISIT 1963''' (Inizi Fidji), '''ROYAL WEDDING 1981''' (Guyana), '''VISIT OF Q.E. II''' e Sechelez (1975), '''ROYAL BABY''' e 1982 (Tuvalu, Jamaika). Skouerioù all : *[[Anguilla]] : EASTER 1978 (''Pask'') *[[Gwiana]] : ESPANA 1982 (Kib mell-droad) *[[Honduras Breizh-Veur]] : NEW CONSTITUTION (''Bonreizh nevez'') e 1961, DESIGNATION OF SITE NEW CAPITAL 9th OCTOBER 1963 ( = ''Dibab al lec'h evit ar gerbenn nevez'') *[[Hong Kong]] : POPULATION CENSUS 1970 (''Niveradeg an dud''), RACIAL EQUALITY YEAR 1971 (''Ar gouennoù kevatal etrezo Bloaz 1971'') *[[Haiti]] : 7 avril 1803-1953 (Deiz ha bloaz marv [[Toussaint Louverture]]) *[[El Salvador]] : 1968 Año del Sistemo del Credito Rural (=''Bloaz ar reizhiad ar C'hredad war ar maez'') *[[Nicaragua]] : Homena a Hammarskjold Sep-1961 (=‘’Enor da [[Dag Hammarskjöld]] Gwengolo 1961’’) *[[Somalia italian]] : ON ORANZE AL DUCA DEOLI ABRUZZI (=’’Enor da Dug an [[Abruzzo]]’’) e 1934. == Aloubadeg ur vro == [[File:Stamp Kurland.jpg|thumb|left|upright 0.8|Aloubadeg Kourland gant Alamagn (1940)]] [[File:Stamp Batum 1920 25r tree overprint.jpg|thumb|right|upright 0.7|Aloubadeg [[Batoumi]] ([[Jorjia]]) gant Bro-Saoz (1920]] Aloubadeg ur vro gant un arme estren goude un emgann pe e-kerz ur brezel bras a gas ar velestradurezh milourel da embann timbroù-boutin bet dreistmoullet gant anv ar vro-se. E 1914 e voe aloubet trevadennoù an Impalaeriezh alaman gant nerzhioù Impalaeriezh Breizh-Veur : goude bezañ implijet timbroù dreistmoullet gant anvioù alaman ('''Marshall Inseln''' pe '''Deutsch-Ostafrika''') e voe gwelet an dreistmoulladur '''G.R.I.''' (''Georgius Rex Imperator'') pe '''G.E.A.''' (''German East Africa'' e saozneg). E fin an Eil Brezel-bede voe adtapet gant armeoù ar Rouantelezh-Unanet meur a diriad e Gevred Azia (Borneo an Norzh), en Afrika ([[Libia]]) da-heul diskar Nerzhioù [[Ahel Roma-Berlin-Tokyo]]. Al lizherennoù BMA a voe ouzhpennet war an timbroù a dalveze BRITISH MILITARY ADMINISTRATION. Timbroù Alamagn eus ar rummad [[Germania (timbroù)|Germania]] zo bet implijet gant an enskrivadur « Belgien » (e Beljia), «Rumänien » ([[Roumania]]), « Russisch Polen » ([[Polonia]]) e-pad ar Brezel-bed kentañ. Goude ar brezel e voe aloubet ur rannvro eus kornôg Alamagn gant armeoù Frañs ha Beljia, ha laket e-maez timbroù Beljia (poltred ar roue [[Alberzh Iañ (Belgia)| Alberzh Iañ]]) dreistmoullet gant '''Allemagne Deutschland''' e 1919. Timbroù [[Gabon]] (dindan dalc’h Frañs) eo a voe graet ganto e 1915 pa voe aloubet Kameroun (alaman) gant bagadoù armet Bro-Saoz ha Bro-C’hall. Sklaer e oa an enskrivadur : « Corps Expéditionnaire Franco-Anglais Cameroun ». E 1940 e voe embannet gant ar Postoù Alamagn timbroù a ziskoueze skeudenn ar prezidant aet da anaon [[Paul von Hindenburg]], warno '''Elsaß''' (''Elzas'' en alamaneg). E Loren e oa bet moullet '''Lothringen''' war an hevelep timbroù-se. == Stadoù-nevez == [[File:Stamp of Algeria - 1962 - Colnect 234558 - Marianne de Decaris.jpeg|thumb|left|upright 0.8|Timbr gall dreistmoullet gant Stad Aljeria (1962)]] Goude un hirr a stourm a-wechoù eo deuet a-benn trevadennoù an impalaeriezhioù gall, spagnol, portugalat, … da embann o frankiz ha sevel ur Stad anavezet gant [[Aozadur ar Broadoù Unanet]]. Koulskoude, a-raok ma vefe bet lakaet war droad ar binviji teknik ret he deus ranket ar velestradurezh postel nevez implijout stok timbroù an drevadenner, o dreistmoullañ en anv nevez ar Stad mar bez ret. Kement-se a c’hoarvezas ivez er Stadoù liesbroadel evel [[Aostria-Hungaria]] (e 1918) pe an [[Unvaniezh Soviedel]] e 1992. Dont a reas a-benn stourmerien [[Iwerzhon]] da embann frankiz an darn vrasañ eus an enezenn e 1922 ha sevel « Stad Dieub Iwerzhon ». Timbroù saoz a voe dreistmoullet gant ar gerioù gouezeleg '''Rialtas Sealadach na hÉireann''' (e brezhoneg ''Gouarnamant berrbad Iwerzhon''). E 1918–19 e voe dreistmoullet timbroù Aostria-Hungaria gant ar Stadoù nevez-savet a zeuas diwarni : [[Tchekoslovakia]] e 1919, Polonia ha Yougoslavia (timbroù Hungaria e 1918-19)… Timbroù Botswana kentañ a oa timbroù trevadenn ar [[Bechuanaland]] dreistmoullet gant <small>REPUBLIC OF BOTSWANA</small>. Timbroù Bro-C’hall gant al lizherennoù E.A. (''Etat Algérien'' e galleg, Stad Aljeria e brezhoneg) a voe embannet gant melestradurezh nevez Alje e 1962. Goude diskar an Unaniezh Soviedel, ar republikoù nevez ([[Moldavia]], [[Latvia]], [[Kazac’hstan]] hag [[Ukraina]]) o deus implijet an timbroù soviedel kozh dreistmoullet. An emzalc’h-se he deus kaset torfedourien da embann timbroù faos a ziskoueze anv ur republik rannvroel eus Rusia (e [[Krimea]], [[Karelia]]…). Evit pennoù-bras un tiriad disrannour ez eo an embann timbroù un doare da vrudañ o stourm, o c’hoant da vezañ dizalc’h ha bezañ anavezet gant ar gumuniezh etrebroadel. Embann a reas ar Biafra timbroù eus [[Nigeria]] gant SOVEREIGN BIAFRA e 1968. N’eo ket awalc’h moullañ timbroù dreistmoullet avat, dav eo prouiñ e vez implijet evit postañ lizhiri. Amañ ivez ez eus bet graet falstimbroù, evel re ar « Republik Maluku Selatan » == Ur renad politikel nevez == Pa cheñch renad politikel ur vro pe ur rannvro, paket gant an diouer a amzer, e tiviz ar renad nevez dreistmoullañ an timbroù kozh a-raok embann timbroù gant enskrivadurioù ofisiel reizh, C'hoarvezout a reas gant timbroù zo eus trevadennoù Bro-C’hall e 1941. Adskrivet « France Libre » warne pas ave pennoù an drevadenn a-enep gouarnamant Vichy. Goude an Dieubidigezh e voe moullet kalz eus timbroù eus poltred [[Philippe Pétain|Pétain]] gant ur [[Kroaz Loren|Groaz Loren]] pe al lizherennoù '''R.F.''' [[Image:Timbre AlphonseXIII surcharge RepublEspanola.jpg|thumb|right|upright 0.8|Ar roue Alfonso XIII (1931)]] E Portugal hag e broioù dindan e aotrouniezh e deroù an XXvet kantved e voe skrivet '''REPUBLICA''' pa voe echu gant ar rouantelezh. Goude dispac’h 1868 e Spagn e klaskas ar gouarnamant berrbad skarzhañ kuit arouezioù ar monarkiezh dre adembann timbroù kozh gant '''HABILITADO per la NACION'''. E 1931 e voe damguzhet poltred ar roue [[Alfonso XIII]] gant '''Republica Española'''. E 1920, da-heul [[Feur-emglev Versailhez]] e voe tennet Kêr Danzig, war vord ar Mor Baltel ([[Gdansk]] hiziv an deiz) eus Prusia ha disklêriet da Stad Dieub. A-raok embann he zimbroù-post hec'h-unan e implijas melestradurezh gêr timbroù alaman eus ar seurt Germania moullet gant "Danzig". == Liammoù diavaez == {fr}[http://aps-web.fr/surcharges-sur-timbres-marques-de-limperialisme-anglais] Timbroù Impaleriezh Breizh-Veur [[Rummad:Timbrouriezh]] 3fujjlttwlns8wx8xseiis0bfgw0hew 2191438 2191435 2026-05-19T19:35:13Z Kestenn 14086 Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Dreistmoulladur]] da [[Dreistmoulladur (timbrawouriezh)]] 2191435 wikitext text/x-wiki Un dreistmouladur zo un enskrivadur ouzhpennet war un timbr-post goude bezañ bet moullet. Savet e liv du alies, lod zo bet e ruz pe mouk (Beljia). Peurliesañ e fell d’ar velestradurezh cheñch [[talvoud-gwerzh]] an timbroù pa zibab dreistmoullañ anezho, met cheñch anv ar vro pe brudañ un degouezh bennak a c’hell bezañ ar pal ivez. E gwirionez, meur a abeg zo bet evit dreistmoullañ timbroù-post a-hed an {XXvet kantved} == Cheñch an talvoud-gwerzh == [[File:DR 1923 333A Korbdeckel mit Aufdruck.jpg|thumb|dehou|upright 0.6|Timbr Alamagn (1923)]] [[Image:Semeuse.jpg|thumb|left|upright 0.6|''Semeuse''(1941)]] Pa 'z eo ret cheñch priz ar postañ lizheroù e tiviz ur velestradurezh kenderc'hel da implijout ur stok timbroù bet moullet dija. Nullet e vez an talvoud-gwerzh orin gant barennoù da skouer ha moullet sifroù nevez war an tamm paper. Evit talañ ouzh kresk spontus ar prizioù en Alamagn da vare [[Republik Weimar]] e oa bet dreistmoullet an holl dimbroù gant sammadoù uhel-kenañ : eus 5000 [[Mark]] d’an 24 a viz Eost 1923, betek 10 milliard. Ne c’hell ket padout seurt emzalc’h koulskoude, un diskoulm o vezañ reiñ lañs d’ur moneiz nevez. An abegoù stankañ d'ar c'hemmoù-se a oa reoliadur ar prizioù hag an ezhomm rastellaat arc’hant bras gant an tizh. E 1871 ar Stad-C’hall a rankas paeañ 5 milliard da [[Prusia|Brusia]] goude ar brezel a-raok ma ‘z afe kuit an arme estren. Dreistmoullet e voe an timbroù kemedel gant « Deux dixièmes en sus » (‘’Daou zekvet ouzhpenn’’). Heñvel an traoù e 1918 pa voe ret ober gant kresk ar prizioù. E-pad ar prantadoù-amzer ma vez uhel c’hwezadur ar moneiz e weler aliesoc’h evit biskoazh dreistmouladurioù war an timbroù. == Embann un adtaos == [[File:Stamp of Afghanistan - 1961 - Colnect 352667 - Pomegranate Punica granatum overprinted.jpg|thumb|left|upright 0.8|Evit mad ar C'hreskloar Ruz - Afghanistan (1961)]] Estreget nullañ an talvoud-gwerzh orin a c’heller ober : miret eo evel m’emañ met ouzhpennet a reer un adtaos dre an dreistmoulladur, evit mad un aozadur madelus, ar [[Luskad Etrebroadel ar Groaz Ruz hag ar C'hreskloar Ruz|Groaz Ruz]] da skouer, pe evit sikour an dud en dienez war-eeun. E Bro-C’hall e voe dreistmoullet gant '''FREJUS + 5f.''' un timbr-boutin a ziskoueze Marianne e-barzh ur vag e 1959 evit sikour tud en dienez goude gwallreuz stankell [[Malpasset]]. Tri zimbr eus Alamagn ar bloaz 1922 a voe dreistmoullet e 1923 gant RHEIN RHUR HILFE (''Roen Rhur Sikour'' e brezhoneg) evit harpañ tud ur rannvro bet aloubet gant armeoù Frañs ha Beljia. E Bro Maroko e voe dreistmoullet timbroù evit skoazellañ an dud tapet gant an eoul farlotet (e 1960), hag an dud o doa gouzañvet an dour-beuz e 1963. E Filipinez e 1973, ar Prezidant a c’halvas an dud da stourm (ha paeañ un adtaos 5$) a-enep ar [[floderezh]] : HELP ME STOP SMUGGLING Pres. <small>MARCOS</small>. == Cheñch ar moneiz == [[File:UK stamp overprinted for Oman.jpg|thumb|dehou|upright 0.5|Timbr saoz implijet en Oman (1948)]] Evit dont a-benn da implijout timbroù ur vro en estrenvro e ranker merkañ ar priz e moneiz a vez implijet eno. Evel-se e oa evit meur a vurev-post eus ar Stadoù europat en o burevioù e Sina, en [[Impalaeriezh otoman]], e trevadennoù ar [[Reter-Nesañ]] pe ar [[Reter-Pellañ]]. Timbroù gall dreistmoullet gant '''CFA''' (''Colonies Françaises d’Afrique'' e brezhoneg ''Trevadennoù gall en Afrika'') zo bet lakaet e gwerzh war Enez ar Reünion etre 1949 ha 1974. Ganedigezh ar moneiz dekvedennel er Rouantelezh-Unanet e 1971 en deus degaset dreistmoulladurioù berrbad ivez e-barzh an tiriadoù tramor en ([[Inizi Maloù]], [[Bermuda]], [[Inizi Cayman]] …) == Cheñch an implij == [[File:Franklin revenue IR overprint 1c 1898 issue.jpg|thumb|left|upright 0.6|Franklin timbr kemedel S.U. (1898)]] [[File:Indian revenue stamp overprinted for telegraph use.jpg| thumb|right|upright 1.4|Timbr evit ar pellskriverez Indez Breizh-Veur]] An diouer a dimbroù a zo kaoz eus an dreistmoulladurioù a cheñch implij an timbroù : timbroù-post troet da dimbroù-kemedel, timbroù-servij troet da dimbroù-boutin, vignetennoù zoken troet da dimbroù-post… An timbroù gall eus ar rummad [[Merson (1900-1927)|Merson]] da skouer zo bet dreistmoullet gant '''Postes aériennes''' e 1927 evit ar postoù-nij. Timbroù-post boutin zo bet troet da [[An timbroù kemedel|dimbroù kemedel]] pe da [[Timbr-servij|dimbroù-servij]] da vout implijet gant kargidi ur velestradurezh bennak hepken. E Bro-C’hell, an timbr-servij kentañ dindan anv [[Kuzul Europa]] e 1958 a ziskoueze iliz-veur [[Rouen]] gant ar meneg ouzhpennet '''CONSEIL DE L’EUROPE'''. Er Rouantelezh-Unanet hag e meur a vro eus [[Kenglad ar Broadoù]] e veze skrivet '''O.H.M.S.''' (e saozneg ''On Her Majesty Service'', e brezhoneg ''E Servij He Meurdez''). E Luksembourg eo ''Officiel'' an enskrivadur. E Suis e oa bet treuzfurmet an timbroù-post e timbroù-servij etrebroadel evit [[Kevredigezh ar Broadoù]] (<small>SOCIÉTÉ DES NATIONS</SMALL> e 1922) pe <small>SERVICE DE LA SOCIETE DES NATIONS</small>) e 1938, pe evit [[Ofis Etrebroadel al Labour]] (<small>BUREAU INTERNATIONAL DU TRAVAIL</small>) e 1950… E-pad an [[Eil Brezel-bed]] e voe troet ivez timbroù-post dezho un dalvoudegezh izel, na veze ket gwerzhet ken, da dimbroù kemedel gant un dalvoudegezh uheloc’h, koulz e trevadenn [[Afrika ar C'heheder) hag e trevadennoù a chome dindan beli [[Vichy]]. War-dro 1940 e voe stanket e [[Dakar]] al listri-mor a zegase an timbroù kemedel da Afrika ar C'heheder gall pe da Gameroun abalamour da fealded an tiriadoù-se d’ar [[France Libre]]. Goude ur pennadig, e tivizas pennadurezhioù Vichy dreistmoullañ anezho evit ma c’hellfe pep hini postañ lizhiri en [[Afrika ar C'hornaoueg C'hall]] ganto. Lod eus timbroù-post gall embannet eus 1901 da 1939 a voe dreistmoullet gant '''F.M.''', da lavaret eo '''Franchise Militaire''', evit spisaat e oa aotreet soudarded d’ober gante hepmuiken. == Lidañ un darvoud bennak == [[File:Ghana Independence overprint on Gold Coast 1s stamp 1957.jpg| thumb|right|upright 0.9|Ghana dizalc’h (1957)]] E-pad an XXvet kantved e oa kalz aesoc’h dreistmoullañ timbroù eget embann re nevez. Evit brudañ Kendalc’h Timbrawouriezh [[Bourdel]] e 1923 e voe dreistmoullet un timbr eus ar rummad [[Merson (1900-1927)|Merson]] gant '''CONGRES PHILATELIQUE DE BORDEAUX 1923'''. Gwerzhet e voe nemet d’ar weladennerien an diskouezadeg. E broioù [[Kenglad ar Broadoù]] ez eus bet dreistmoullet timbroù savet gant ar velestradurezh trevadennel pa vo embannet dizalc’hidigezh ar vro gant, da skouer, '''INDEPENDANCE 1965''' e [[Gambia]], '''ASSOCIATED STATEHOOD''' (Dominica e 1968), '''GUYANA INDEPENDANCE 1966''' (Gwiana)... Buhez an tiegezh roueel ar Rouantelezh-unanet zo bet kaoz dreistmoulladurioù ispisial : '''ROYAL VISIT 1963''' (Inizi Fidji), '''ROYAL WEDDING 1981''' (Guyana), '''VISIT OF Q.E. II''' e Sechelez (1975), '''ROYAL BABY''' e 1982 (Tuvalu, Jamaika). Skouerioù all : *[[Anguilla]] : EASTER 1978 (''Pask'') *[[Gwiana]] : ESPANA 1982 (Kib mell-droad) *[[Honduras Breizh-Veur]] : NEW CONSTITUTION (''Bonreizh nevez'') e 1961, DESIGNATION OF SITE NEW CAPITAL 9th OCTOBER 1963 ( = ''Dibab al lec'h evit ar gerbenn nevez'') *[[Hong Kong]] : POPULATION CENSUS 1970 (''Niveradeg an dud''), RACIAL EQUALITY YEAR 1971 (''Ar gouennoù kevatal etrezo Bloaz 1971'') *[[Haiti]] : 7 avril 1803-1953 (Deiz ha bloaz marv [[Toussaint Louverture]]) *[[El Salvador]] : 1968 Año del Sistemo del Credito Rural (=''Bloaz ar reizhiad ar C'hredad war ar maez'') *[[Nicaragua]] : Homena a Hammarskjold Sep-1961 (=‘’Enor da [[Dag Hammarskjöld]] Gwengolo 1961’’) *[[Somalia italian]] : ON ORANZE AL DUCA DEOLI ABRUZZI (=’’Enor da Dug an [[Abruzzo]]’’) e 1934. == Aloubadeg ur vro == [[File:Stamp Kurland.jpg|thumb|left|upright 0.8|Aloubadeg Kourland gant Alamagn (1940)]] [[File:Stamp Batum 1920 25r tree overprint.jpg|thumb|right|upright 0.7|Aloubadeg [[Batoumi]] ([[Jorjia]]) gant Bro-Saoz (1920]] Aloubadeg ur vro gant un arme estren goude un emgann pe e-kerz ur brezel bras a gas ar velestradurezh milourel da embann timbroù-boutin bet dreistmoullet gant anv ar vro-se. E 1914 e voe aloubet trevadennoù an Impalaeriezh alaman gant nerzhioù Impalaeriezh Breizh-Veur : goude bezañ implijet timbroù dreistmoullet gant anvioù alaman ('''Marshall Inseln''' pe '''Deutsch-Ostafrika''') e voe gwelet an dreistmoulladur '''G.R.I.''' (''Georgius Rex Imperator'') pe '''G.E.A.''' (''German East Africa'' e saozneg). E fin an Eil Brezel-bede voe adtapet gant armeoù ar Rouantelezh-Unanet meur a diriad e Gevred Azia (Borneo an Norzh), en Afrika ([[Libia]]) da-heul diskar Nerzhioù [[Ahel Roma-Berlin-Tokyo]]. Al lizherennoù BMA a voe ouzhpennet war an timbroù a dalveze BRITISH MILITARY ADMINISTRATION. Timbroù Alamagn eus ar rummad [[Germania (timbroù)|Germania]] zo bet implijet gant an enskrivadur « Belgien » (e Beljia), «Rumänien » ([[Roumania]]), « Russisch Polen » ([[Polonia]]) e-pad ar Brezel-bed kentañ. Goude ar brezel e voe aloubet ur rannvro eus kornôg Alamagn gant armeoù Frañs ha Beljia, ha laket e-maez timbroù Beljia (poltred ar roue [[Alberzh Iañ (Belgia)| Alberzh Iañ]]) dreistmoullet gant '''Allemagne Deutschland''' e 1919. Timbroù [[Gabon]] (dindan dalc’h Frañs) eo a voe graet ganto e 1915 pa voe aloubet Kameroun (alaman) gant bagadoù armet Bro-Saoz ha Bro-C’hall. Sklaer e oa an enskrivadur : « Corps Expéditionnaire Franco-Anglais Cameroun ». E 1940 e voe embannet gant ar Postoù Alamagn timbroù a ziskoueze skeudenn ar prezidant aet da anaon [[Paul von Hindenburg]], warno '''Elsaß''' (''Elzas'' en alamaneg). E Loren e oa bet moullet '''Lothringen''' war an hevelep timbroù-se. == Stadoù-nevez == [[File:Stamp of Algeria - 1962 - Colnect 234558 - Marianne de Decaris.jpeg|thumb|left|upright 0.8|Timbr gall dreistmoullet gant Stad Aljeria (1962)]] Goude un hirr a stourm a-wechoù eo deuet a-benn trevadennoù an impalaeriezhioù gall, spagnol, portugalat, … da embann o frankiz ha sevel ur Stad anavezet gant [[Aozadur ar Broadoù Unanet]]. Koulskoude, a-raok ma vefe bet lakaet war droad ar binviji teknik ret he deus ranket ar velestradurezh postel nevez implijout stok timbroù an drevadenner, o dreistmoullañ en anv nevez ar Stad mar bez ret. Kement-se a c’hoarvezas ivez er Stadoù liesbroadel evel [[Aostria-Hungaria]] (e 1918) pe an [[Unvaniezh Soviedel]] e 1992. Dont a reas a-benn stourmerien [[Iwerzhon]] da embann frankiz an darn vrasañ eus an enezenn e 1922 ha sevel « Stad Dieub Iwerzhon ». Timbroù saoz a voe dreistmoullet gant ar gerioù gouezeleg '''Rialtas Sealadach na hÉireann''' (e brezhoneg ''Gouarnamant berrbad Iwerzhon''). E 1918–19 e voe dreistmoullet timbroù Aostria-Hungaria gant ar Stadoù nevez-savet a zeuas diwarni : [[Tchekoslovakia]] e 1919, Polonia ha Yougoslavia (timbroù Hungaria e 1918-19)… Timbroù Botswana kentañ a oa timbroù trevadenn ar [[Bechuanaland]] dreistmoullet gant <small>REPUBLIC OF BOTSWANA</small>. Timbroù Bro-C’hall gant al lizherennoù E.A. (''Etat Algérien'' e galleg, Stad Aljeria e brezhoneg) a voe embannet gant melestradurezh nevez Alje e 1962. Goude diskar an Unaniezh Soviedel, ar republikoù nevez ([[Moldavia]], [[Latvia]], [[Kazac’hstan]] hag [[Ukraina]]) o deus implijet an timbroù soviedel kozh dreistmoullet. An emzalc’h-se he deus kaset torfedourien da embann timbroù faos a ziskoueze anv ur republik rannvroel eus Rusia (e [[Krimea]], [[Karelia]]…). Evit pennoù-bras un tiriad disrannour ez eo an embann timbroù un doare da vrudañ o stourm, o c’hoant da vezañ dizalc’h ha bezañ anavezet gant ar gumuniezh etrebroadel. Embann a reas ar Biafra timbroù eus [[Nigeria]] gant SOVEREIGN BIAFRA e 1968. N’eo ket awalc’h moullañ timbroù dreistmoullet avat, dav eo prouiñ e vez implijet evit postañ lizhiri. Amañ ivez ez eus bet graet falstimbroù, evel re ar « Republik Maluku Selatan » == Ur renad politikel nevez == Pa cheñch renad politikel ur vro pe ur rannvro, paket gant an diouer a amzer, e tiviz ar renad nevez dreistmoullañ an timbroù kozh a-raok embann timbroù gant enskrivadurioù ofisiel reizh, C'hoarvezout a reas gant timbroù zo eus trevadennoù Bro-C’hall e 1941. Adskrivet « France Libre » warne pas ave pennoù an drevadenn a-enep gouarnamant Vichy. Goude an Dieubidigezh e voe moullet kalz eus timbroù eus poltred [[Philippe Pétain|Pétain]] gant ur [[Kroaz Loren|Groaz Loren]] pe al lizherennoù '''R.F.''' [[Image:Timbre AlphonseXIII surcharge RepublEspanola.jpg|thumb|right|upright 0.8|Ar roue Alfonso XIII (1931)]] E Portugal hag e broioù dindan e aotrouniezh e deroù an XXvet kantved e voe skrivet '''REPUBLICA''' pa voe echu gant ar rouantelezh. Goude dispac’h 1868 e Spagn e klaskas ar gouarnamant berrbad skarzhañ kuit arouezioù ar monarkiezh dre adembann timbroù kozh gant '''HABILITADO per la NACION'''. E 1931 e voe damguzhet poltred ar roue [[Alfonso XIII]] gant '''Republica Española'''. E 1920, da-heul [[Feur-emglev Versailhez]] e voe tennet Kêr Danzig, war vord ar Mor Baltel ([[Gdansk]] hiziv an deiz) eus Prusia ha disklêriet da Stad Dieub. A-raok embann he zimbroù-post hec'h-unan e implijas melestradurezh gêr timbroù alaman eus ar seurt Germania moullet gant "Danzig". == Liammoù diavaez == {fr}[http://aps-web.fr/surcharges-sur-timbres-marques-de-limperialisme-anglais] Timbroù Impaleriezh Breizh-Veur [[Rummad:Timbrouriezh]] 3fujjlttwlns8wx8xseiis0bfgw0hew 0 180240 2191439 2026-05-19T19:35:13Z Kestenn 14086 Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Dreistmoulladur]] da [[Dreistmoulladur (timbrawouriezh)]] 2191439 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Dreistmoulladur (timbrawouriezh)]] l5nulj5tk8kssm93uwa26xde9223n4h 1 180241 2191440 2026-05-19T19:37:49Z Kestenn 14086 /* Titl */ rann nevez 2191440 wikitext text/x-wiki == Titl == Demat @[[Implijer:Tanjee|Tanjee]], ouzhpennet em eus "timbrawouriezh" da didl ar pennad p'emañ diwar-benn an timbroù hepken. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 19 Mae 2026 da 19:37 (UTC) mieimalcs4bdop2wk19vva5ozxstrmx 2191446 2191440 2026-05-19T22:09:37Z Tanjee 563 /* Titl */ Respont 2191446 wikitext text/x-wiki == Titl == Demat @[[Implijer:Tanjee|Tanjee]], ouzhpennet em eus "timbrawouriezh" da didl ar pennad p'emañ diwar-benn an timbroù hepken. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 19 Mae 2026 da 19:37 (UTC) :Ya, gwelloc'h eo ! Trugarez. Posubl eo liammat ar pennad gant an hini e galleg, saozneg... ? [[Implijer:Tanjee|Tanjee]] ([[Kaozeadenn Implijer:Tanjee|kaozeal]]) 19 Mae 2026 da 22:09 (UTC) 3q1g9fl7u7zw0a6kp63qdpy3isb7ylr 2191448 2191446 2026-05-20T05:54:21Z Kestenn 14086 /* Titl */ Respont 2191448 wikitext text/x-wiki == Titl == Demat @[[Implijer:Tanjee|Tanjee]], ouzhpennet em eus "timbrawouriezh" da didl ar pennad p'emañ diwar-benn an timbroù hepken. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 19 Mae 2026 da 19:37 (UTC) :Ya, gwelloc'h eo ! Trugarez. Posubl eo liammat ar pennad gant an hini e galleg, saozneg... ? [[Implijer:Tanjee|Tanjee]] ([[Kaozeadenn Implijer:Tanjee|kaozeal]]) 19 Mae 2026 da 22:09 (UTC) ::Ya, gellet a rez ober en ur glikañ war "Ostilhoù" (a-zehoù, en nec'h), goude-se war "ouzhpennañ al liammoù etreyezhel". E-barzh ar prenestr e rankez dibab ur wikipedia en ur yezh all hag en deus dija ur pennad heñvel (skriv da skouer "en" evit lakaat ar wiki saozneg), ha skriv dindan titl ar bajenn er yezh-se (da skouer "overprint" evit dreistmoulladur). Gellet a rez klask ha lavaret din ma ne zeuez ket a-benn. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 20 Mae 2026 da 05:54 (UTC) 2a81093ouvjbqldb1bdaw748frvql9q 2191451 2191448 2026-05-20T07:28:45Z Tanjee 563 /* Titl */ Respont 2191451 wikitext text/x-wiki == Titl == Demat @[[Implijer:Tanjee|Tanjee]], ouzhpennet em eus "timbrawouriezh" da didl ar pennad p'emañ diwar-benn an timbroù hepken. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 19 Mae 2026 da 19:37 (UTC) :Ya, gwelloc'h eo ! Trugarez. Posubl eo liammat ar pennad gant an hini e galleg, saozneg... ? [[Implijer:Tanjee|Tanjee]] ([[Kaozeadenn Implijer:Tanjee|kaozeal]]) 19 Mae 2026 da 22:09 (UTC) ::Ya, gellet a rez ober en ur glikañ war "Ostilhoù" (a-zehoù, en nec'h), goude-se war "ouzhpennañ al liammoù etreyezhel". E-barzh ar prenestr e rankez dibab ur wikipedia en ur yezh all hag en deus dija ur pennad heñvel (skriv da skouer "en" evit lakaat ar wiki saozneg), ha skriv dindan titl ar bajenn er yezh-se (da skouer "overprint" evit dreistmoulladur). Gellet a rez klask ha lavaret din ma ne zeuez ket a-benn. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 20 Mae 2026 da 05:54 (UTC) :::Ya mat eo din erfin ! Ar pezh a raen betek bremañ eo skrivañ chomlec'h (https...) al lec'hienn e saozneg (..), ket anv ar pennad. Trugarez vras ! [[Implijer:Tanjee|Tanjee]] ([[Kaozeadenn Implijer:Tanjee|kaozeal]]) 20 Mae 2026 da 07:28 (UTC) hbj86d7ukrhxfu2syl8fy1ifyw69pfm 0 180242 2191457 2026-05-20T08:40:02Z Llydawr 145 Llydawr en deus kaset ar bajenn [[Dastumadenn nijerezioù Erickson]] da [[Dastumad nijerezioù Erickson]] 2191457 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Dastumad nijerezioù Erickson]] rptftuw47t80qv7jwphayvcz3gf1auy 14 180243 2191463 2026-05-20T09:08:42Z Llydawr 145 Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Yezhoù baltek]]" 2191463 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Yezhoù baltek]] gnfk1mhntt4z1bdr4dytw2zmggkddbi 2191464 2191463 2026-05-20T09:10:35Z Llydawr 145 2191464 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Yezhoù baltek]] [[Rummad:Yezhoù Latvia]] o3u8od0jiyo70ygnvisupb7bvg2k138 0 180244 2191466 2026-05-20T09:40:33Z Dakbzh 58931 + Boulc'het. 2191466 wikitext text/x-wiki [[Restr:Salome Melia Acropolis 2006 2.jpg|right|140px|Salome Melia en Acropolis 2006.]] '''Salome Melia''' (e [[jorjieg]]:''' სალომე მელია'''), bet ganet d'ar 14 a viz Ebrel 1987 e [[Batoumi]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]])a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian.<br/> Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2008 ha Mestrez-veur (WGM) abaoe 2005, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2004<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>E miz Mae 2026 e oa 2 299 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 227 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 278 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13602446 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 475 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Here]] 2014. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voediv wezh: e 2008, rampo gant [[Nana Dzagnidze]], hag e 2010. ==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== ===== Rummad e-dan triwec'h vloaz ===== Trec'h e voe div wezh : e 2004 hag e 2005. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13602446 He fichenn FIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=50070 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Salome_Melia He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Melia, Salome}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1987]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] 8mjcq8lwhyigysjg5x32yayev3rs979 2191467 2191466 2026-05-20T09:53:40Z Dakbzh 58931 2191467 wikitext text/x-wiki [[Restr:Salome Melia Acropolis 2006 2.jpg|right|140px|Salome Melia en Acropolis 2006.]] '''Salome Melia''' (e [[jorjieg]]:''' სალომე მელია'''), bet ganet d'ar 14 a viz Ebrel 1987 e [[Batoumi]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian.<br/> Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2008 ha Mestrez-veur (WGM) abaoe 2005, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2004<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>E miz Mae 2026 e oa 2 299 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 227 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 278 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13602446 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 475 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Here]] 2014. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voediv wezh: e 2008, rampo gant [[Nana Dzagnidze]], hag e 2010. ==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== ===== Rummad e-dan triwec'h vloaz ===== Trec'h e voe div wezh : e 2004 hag e 2005. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13602446 He fichenn FIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=50070 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Salome_Melia He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Melia, Salome}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1987]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] fms5es4oxjx3ahiq9u80n4u4twyhz88 2191472 2191467 2026-05-20T11:03:41Z Dakbzh 58931 + Kampionad europat ar Maouezi. 2191472 wikitext text/x-wiki [[Restr:Salome Melia Acropolis 2006 2.jpg|right|140px|Salome Melia en Acropolis 2006.]] '''Salome Melia''' (e [[jorjieg]]:''' სალომე მელია'''), bet ganet d'ar 14 a viz Ebrel 1987 e [[Batoumi]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian.<br/> Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2008 ha Mestrez-veur (WGM) abaoe 2005, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2004<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>E miz Mae 2026 e oa 2 299 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 227 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 278 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13602446 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 475 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Here]] 2014. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voediv wezh: e 2008, rampo gant [[Nana Dzagnidze]], hag e 2010. ==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== ===== Rummad e-dan triwec'h vloaz ===== Trec'h e voe div wezh : e 2004 hag e 2005. ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== Kemer a reas perzh seitek gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/f/frfrt9te-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk |- |Mae 2000||1||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||0/2 (+ 0, = 0, - 2)||-|| |- |Ebrel 2006||7||{{Turkia}}, [[Kuşadası]]||7/11 (+ 7, = 0, - 4)||18/96 |- |Ebrel 2007||8||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||34/150 |- |Ebrel 2008||9||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||6,5/11 (+ 4, = 5, - 2)||30/159 |- |Meurzh 2009||10||{{Rusia}}, [[Sant-Petersbourg]]||7/11 (+ 5, = 4, - 2)||24/168 |- |Meurzh 2010||11||{{Kroatia}}, [[Rijeka]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||36/158 |- |Mae 2011||12||{{Jorjia}}, [[Tbilisi]]||6,5/11 (+ 4, = 5, - 2)||34/130 |- |Meurzh 2012||13||{{Turkia}}, [[Gaziantep]]||7/11 (+ 5, = 4, - 2)||14/103 |- |Gouhere 2013||14||{{Serbia}}, [[Beograd]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||2/169 |- |Gouhere 2014||15||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||8/11 (+ 6, = 4, - 1)||3/116 |- |Mae 2015||16||{{Jorjia}}, [[Chakvi]]||7,5/11 (+ 6, = 3, - 2)||8/98 |- |Mae 2016||17||{{Roumania}}, [[Mamaia]]||7/11(+ 5, = 4, - 2)||21/112 |- |Ebrel 2017||18||{{Latvia}} [[Riga]]||6,5/11 (+ 3, = 7, - 1)||40/144 |- |Ebrel 2018||19||{{Slovakia}} [[Vysoké Tatry]]||4,5/9 (+ 2, = 5, - 2)||103/144 |- |Ebrel 2019||20||{{Turkia}} [[Antalya]]||6/11 (+ 3, = 6, - 2)||56/130 |- |Eost 2021||22||{{Tchekia}} [[Praha]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||30/123 |- |Meurzh 2023||23||{{Montenegro}} [[Petrovac]]||8/11 (+ 5, = 5, - 0)||5/136 |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13602446 He fichenn FIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=50070 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Salome_Melia He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Melia, Salome}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1987]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] km4hitaq1fnulaz6jtds26q276nxbdd 2191473 2191472 2026-05-20T11:08:21Z Dakbzh 58931 /* Kampionad europat ar Maouezi */ 2191473 wikitext text/x-wiki [[Restr:Salome Melia Acropolis 2006 2.jpg|right|140px|Salome Melia en Acropolis 2006.]] '''Salome Melia''' (e [[jorjieg]]:''' სალომე მელია'''), bet ganet d'ar 14 a viz Ebrel 1987 e [[Batoumi]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian.<br/> Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2008 ha Mestrez-veur (WGM) abaoe 2005, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2004<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>E miz Mae 2026 e oa 2 299 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 227 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 278 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13602446 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 475 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Here]] 2014. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voediv wezh: e 2008, rampo gant [[Nana Dzagnidze]], hag e 2010. ==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== ===== Rummad e-dan triwec'h vloaz ===== Trec'h e voe div wezh : e 2004 hag e 2005. ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== Kemer a reas perzh seitek gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/l/l1p373td-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk |- |Mae 2000||1||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||0/2 (+ 0, = 0, - 2)||-|| |- |Ebrel 2006||7||{{Turkia}}, [[Kuşadası]]||7/11 (+ 7, = 0, - 4)||18/96 |- |Ebrel 2007||8||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||34/150 |- |Ebrel 2008||9||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||6,5/11 (+ 4, = 5, - 2)||30/159 |- |Meurzh 2009||10||{{Rusia}}, [[Sant-Petersbourg]]||7/11 (+ 5, = 4, - 2)||24/168 |- |Meurzh 2010||11||{{Kroatia}}, [[Rijeka]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||36/158 |- |Mae 2011||12||{{Jorjia}}, [[Tbilisi]]||6,5/11 (+ 4, = 5, - 2)||34/130 |- |Meurzh 2012||13||{{Turkia}}, [[Gaziantep]]||7/11 (+ 5, = 4, - 2)||14/103 |- |Gouhere 2013||14||{{Serbia}}, [[Beograd]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||2/169 |- |Gouhere 2014||15||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||8/11 (+ 6, = 4, - 1)||3/116 |- |Mae 2015||16||{{Jorjia}}, [[Chakvi]]||7,5/11 (+ 6, = 3, - 2)||8/98 |- |Mae 2016||17||{{Roumania}}, [[Mamaia]]||7/11(+ 5, = 4, - 2)||21/112 |- |Ebrel 2017||18||{{Latvia}} [[Riga]]||6,5/11 (+ 3, = 7, - 1)||40/144 |- |Ebrel 2018||19||{{Slovakia}} [[Vysoké Tatry]]||4,5/9 (+ 2, = 5, - 2)||103/144 |- |Ebrel 2019||20||{{Turkia}} [[Antalya]]||6/11 (+ 3, = 6, - 2)||56/130 |- |Eost 2021||22||{{Tchekia}} [[Praha]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||30/123 |- |Meurzh 2023||23||{{Montenegro}} [[Petrovac]]||8/11 (+ 5, = 5, - 0)||5/136 |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13602446 He fichenn FIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=50070 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Salome_Melia He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Melia, Salome}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1987]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] nlw181cvqtjpoczk92napm6bj2q3jw0 2191474 2191473 2026-05-20T11:08:52Z Dakbzh 58931 /* Kampionad europat ar Maouezi */ 2191474 wikitext text/x-wiki [[Restr:Salome Melia Acropolis 2006 2.jpg|right|140px|Salome Melia en Acropolis 2006.]] '''Salome Melia''' (e [[jorjieg]]:''' სალომე მელია'''), bet ganet d'ar 14 a viz Ebrel 1987 e [[Batoumi]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian.<br/> Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2008 ha Mestrez-veur (WGM) abaoe 2005, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2004<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>E miz Mae 2026 e oa 2 299 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 227 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 278 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13602446 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 475 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Here]] 2014. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voediv wezh: e 2008, rampo gant [[Nana Dzagnidze]], hag e 2010. ==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== ===== Rummad e-dan triwec'h vloaz ===== Trec'h e voe div wezh : e 2004 hag e 2005. ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== Kemer a reas perzh seitek gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/l/l1p373td-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk |- |Mae 2000||1||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||0/2 (+ 0, = 0, - 2)||-|| |- |Ebrel 2006||7||{{Turkia}}, [[Kuşadası]]||7/11 (+ 7, = 0, - 4)||18/96 |- |Ebrel 2007||8||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||34/150 |- |Ebrel 2008||9||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||6,5/11 (+ 4, = 5, - 2)||30/159 |- |Meurzh 2009||10||{{Rusia}}, [[Sant-Petersbourg]]||7/11 (+ 5, = 4, - 2)||24/168 |- |Meurzh 2010||11||{{Kroatia}}, [[Rijeka]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||36/158 |- |Mae 2011||12||{{Jorjia}}, [[Tbilisi]]||6,5/11 (+ 4, = 5, - 2)||34/130 |- |Meurzh 2012||13||{{Turkia}}, [[Gaziantep]]||7/11 (+ 5, = 4, - 2)||14/103 |- |Gouhere 2013||14||{{Serbia}}, [[Beograd]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||2/169 |- |Gouhere 2014||15||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||8/11 (+ 6, = 4, - 1)||3/116 |- |Mae 2015||16||{{Jorjia}}, [[Chakvi]]||7,5/11 (+ 6, = 3, - 2)||8/98 |- |Mae 2016||17||{{Roumania}}, [[Mamaia]]||7/11(+ 5, = 4, - 2)||21/112 |- |Ebrel 2017||18||{{Latvia}}, [[Riga]]||6,5/11 (+ 3, = 7, - 1)||40/144 |- |Ebrel 2018||19||{{Slovakia}}, [[Vysoké Tatry]]||4,5/9 (+ 2, = 5, - 2)||103/144 |- |Ebrel 2019||20||{{Turkia}}, [[Antalya]]||6/11 (+ 3, = 6, - 2)||56/130 |- |Eost 2021||22||{{Tchekia}}, [[Praha]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||30/123 |- |Meurzh 2023||23||{{Montenegro}}, [[Petrovac]]||8/11 (+ 5, = 5, - 0)||5/136 |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13602446 He fichenn FIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=50070 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Salome_Melia He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Melia, Salome}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1987]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] 7pc3wznfbvduzcumsr1hzlg1k9gq509