Wikipedia
brwiki
https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer
MediaWiki 1.47.0-wmf.3
first-letter
Media
Dibar
Kaozeal
Implijer
Kaozeadenn Implijer
Wikipedia
Kaozeadenn Wikipedia
Restr
Kaozeadenn Restr
MediaWiki
Kaozeadenn MediaWiki
Patrom
Kaozeadenn Patrom
Skoazell
Kaozeadenn Skoazell
Rummad
Kaozeadenn Rummad
TimedText
TimedText talk
Modulenn
Kaozeadenn modulenn
Event
Event talk
Penn-ar-Bed
0
2845
2191588
2181603
2026-05-23T00:31:19Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2191588
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Departamant gall
| anv =
| anvOfisiel = ''Finistère''
| skeudenn = Finistère-Position.svg
| ardamezioù = Blason département fr Finistère.svg
| logo =Flag of the Department of Finistère.svg
| bro = {{Breizh}}
| rannvro = {{Rannvro Breizh}}
| prefeti = [[Kemper]]
| isprefetioù = [[Brest]]<br>[[Kastellin]]<br>[[Montroulez]]
| prezidant = Maël de Calan
| prefed = Louis Le Franc
| ebbsa = 29
| kod2 = FR-29
| kod3 = FR522
| anvAnnezidi =
| hedred = 04/00/W
| ledred = 48/15/N
| gorread = 6733
| arondisamant = [[Arondisamantoù Penn-ar-Bed|4]]
| pastell-vro = 8
| kanton = [[Kantonioù Penn-ar-Bed|27]]
| etrekumuniezh = 21
| kumun = [[Roll kumunioù departamant Penn-ar-Bed|279]]
|adarmezioù=Blason département fr Finistère.svg|anv all=Finister}}
'''Penn-ar-Bed''' (distaget: {{IPA|[ˌpɛnarˈbeːt]}}; ''Finistère'' e galleg hag ent-ofisiel, distaget: {{IPA|[fi.nis.tɛʁ]}}) zo unan eus ar pemp [[departamant gall|departamant]] a oa bet savet e [[Breizh]] da heul ar [[Dispac'h gall|Reveulzi c'hall]]. E kornaoueg ar vro emañ, [[Kemper]] eo ar pennlec'h anezhañ, hag an 29 an niverenn roet dezhañ.
Gwezhall e veze anvet '''Finister''' e [[brezhoneg]], diwar an anv gallek<ref>"[http://devri.bzh/dictionnaire/f/finister/ Finister]" war al lec'hienn ''devri.bzh''</ref>.
==Istor==
Krouet eo bet e [[1790]] diwar rannadenn [[proviñs]] [[Breizh]] etre pemp departamant. Ar [[prefeti]] a zo bet staliet e [[Kemper]], hag ar prefeti mor e [[Brest]]. Anvet eo bet diwar un anv kozh roet er [[Krennamzer|Grennamzer]] da [[Beg Lokmazhe|Veg Lokmazhe]] (e kumun [[Plougonvelen]]) bet kredet bezañ ar [[Kornôg|c'hornôkañ]] lec'h e [[kevandir]] [[Eurazia]], houmañ lakaet da lodenn bennañ ar bed. Hiziv an deiz emañ perzh eus [[Rannvro Breizh]].
Evit sevel departamant Penn-ar-Bed ez eus bet kemeret ul lodenn vras eus [[Kerne]], er su, [[kontelezh]] hag eskopti kozh [[Bro-Leon]] penn-da-benn, er [[biz (roud-avel)|biz]] ul lodenn eus [[Bro-Dreger]], hag ul lodennig eus [[Bro-Wened]] er [[gevred]], e-tro [[an Arzhanaou]].
=== Istor melestradurel ===
[[Restr:PrefetiGallKemper.JPG|left|thumb|200px|Ar prefeti e Kemper]]
* [[Dispac'h gall]] : Lodennet e voe departamant Penn-ar-Bed etre eizh [[Bannoù Penn-ar-Bed|bann]]; setu amañ o roll: [[Brest]], [[Karaez-Plougêr]], [[Kemper]], [[Kemperle]], [[Landerne]], [[Lesneven]], [[Montroulez]] ha [[Pontekroaz]].
* [[27 Genver|27 a viz Genver]] [[1790]] - Diviz [[kannad]]ed Breizh war [[harz]]où departamant Penn-ar-Bed (rannadur [[Bro-Dreger]] koulz hag hini senesaliezh Karaez ha kanton [[an Arzhanaou]] distaget diouzh [[Bro-Wened]]) ;
* [[20 Eost|20 a viz Eost]] 1790 - [[Kemper]] lakaet da [[pennlec'h|bennlec'h]] Penn-ar-Bed gant ar Vodadenn Vroadel Bonreizhañ a-enep tuidi Landerne ;
* [[19 Gouere|17 a viz Gouere 1793]] - Goude m'eo bet kaset d'al lezvarn melestrerien Penn-ar-Bed emañ staliet ar C'hengor melestradurel e Landerne, met chom a ra an darn vuiañ eus ar paperennoù e Kemper adanvet "Montagne-sur-Odet" ;
* 22 Mae|22 a viz Mae 1794 - 26 melestrer Penn-ar-Bed dibennet e Brest evit bezañ bet kevrededourien;
* [[5 Du|5 a viz Du 1794]] - Kemper adlakaet da bennlec'h gant ar Goñvañsion Vroadel ;
* [[17 C'hwevrer|17 a viz C'hwevrer]] [[1800]] (28 Pluviôse, An VIII) - Lezenn war ar rannadur melestradurel e Bro-C'hall : ur [[prefed]] lakaet e penn melestradurioù an departamantoù ha krouidigezh an [[arondisamant gall|arondisamanto]]ù gant un [[isprefed]] war ar bazenn uhelañ - Roll an arondisamantoù : Kemper, [[Brest]], [[Kastellin]], [[Montroulez]], [[Kemperle]].
* [[1857]] - Staget eo Lokunole ouzh Penn-ar-Bed ;
* [[1926]] - Lamet eo Kemperle diouzh roll an arondisamantoù ;
* [[1973]] - Brest hag ar c'humunioù war he zro bodet er [[Brest Meurgêr ar Mor|Kumuniezh kêrioù Brest]] ;
* [[6 C'hwevrer|6 a viz C'hwevrer]] [[1999]] - Kentañ lezenn war bodañ ar c'humunioù e [[kumuniezh kumunioù|kumuniezhioù kumunioù]] - War ar prantad 2000-2003 e padas an divizoù a-raok ma vo goloet an departamant a-bezh. N'eus nemet teir c'humun chomet er-maez eus ur gumuniezh neuze : [[Enez-Sun]], [[Lokorn]]<ref>[[Lokorn]] a zo deuet da vezañ ezel eus [[Kemper Kumuniezh]] e 2011.</ref> hag [[Enez-Eusa]].
{{clr|left}}
=== Ragistor ===
E [[Ploeneg]] eo bet kavet roudoù koshañ un [[tan]] oaled e [[Europa]] ([[deiziad|deiziataet]] 400.000 [[bloaz]]).
== Brezhoneg ==
=== Ar Brezoneg er Skol ===
* 1934-1936 : ar c'huzul-departamant a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol<ref>[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 264, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936 </ref>.
=== Bremañ ===
* 51 gumun a zo ur skol Diwan pe ur skol zivyezhek enno. 3,8% eus bugale an departamant a zo ganti er c'hentañ derez. [https://web.archive.org/web/20070211064034/http://www.ofis-bzh.org/bzh/services/observatoire/travaux.php?travail_id=82 Ofis Publik ar Brezhoneg] <br />
* Ar skritelladur a zo ul lodenn diouti e brezhoneg e Penn-ar-Bed, dreist-holl skritelloù ar c'humunioù. <br />
* E 1999 e oa bet graet un enklask gant an INSEE hag e oa bet kavet e oa tro 132 000 brezhoneger e departamant Penn-ar-Bed. Er bloavezh 2005 e oa 4 333 skoliad en hentennoù Diwan ha divyezhek.
==Skoed==
E [[ardamezouriezh|ardamezioù]] a zispak ul [[leon]] (ardamez [[Bro-Leon]]) tal-ouzh-tal gant ur [[maout]] (ardamez [[Kernev]]) gant pemp [[erminig]] a-us (evit 5 departamant Breizh).
== Douaroniezh ==
* Kêrioù pennañ (en tu-hont da 10.000 annezad enno)
{| class="wikitable sortable"
|+'''Kêrioù pennañ an departamant'''
! Kumun
! Poblañs ({{PoblansKumun|29|deiziad}})
! Arondisamant
|-
| [[Brest]]
| align="right" | {{formatnum:{{PoblansKumun|29|019}}}}
| [[Arondisamant Brest]]
|-
| [[Kemper]]
| align="right" | {{formatnum:{{PoblansKumun|29|232}}}}
| [[Arondisamant Kemper]]
|-
| [[Konk-Kerne]]
| align="right" | {{formatnum:{{PoblansKumun|29|039}}}}
| Arondisamant Kemper
|-
| [[Montroulez]]
| align="right" | {{formatnum:{{PoblansKumun|29|151}}}}
| [[Arondisamant Montroulez]]
|-
| [[Landerne]]
| align="right" | {{formatnum:{{PoblansKumun|29|103}}}}
| Arondisamant Brest
|-
| [[Douarnenez]]
| align="right" | {{formatnum:{{PoblansKumun|29|046}}}}
| Arondisamant Kemper
|-
| [[Gwipavaz]]
| align="right" | {{formatnum:{{PoblansKumun|29|075}}}}
| [[Arondisamant Brest]]
|-
| [[Plougastell-Daoulaz]]
| align="right" | {{formatnum:{{PoblansKumun|29|189}}}}
| Arondisamant Brest
|-
| [[Kemperle]]
| align="right" | {{formatnum:{{PoblansKumun|29|233}}}}
| Arondisamant Kemper
|-
| [[Plouzane]]
| align="right" | {{formatnum:{{PoblansKumun|29|212}}}}
| [[Arondisamant Brest]]
|-
| [[Ar Releg-Kerhuon]]
| align="right" | {{formatnum:{{PoblansKumun|29|235}}}}
| [[Arondisamant Brest]]
|}
== Gwelet ivez ==
* [[Arondisamantoù Penn-ar-Bed]]
* [[Kantonioù Penn-ar-Bed]]
* [[Etrekumuniezhioù Penn-ar-Bed]]]
* [[Kumunioù Penn-ar-Bed]]
* [[Kuzulierion jeneral Penn-ar-Bed]]
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Finistère}}
{{Wikeriadur}}
* [https://web.archive.org/web/19970130184949/http://www.cg29.fr/ Lec'hienn ar C'huzul-departamant]
* [https://web.archive.org/web/20180820094300/http://www.finistere.pref.gouv.fr/ Lec'hienn ar stad c'hall en departamant (prefeti)]
* [http://www.finisteretourisme.com Touristañ e Penn-ar-Bed] {{fr}} {{en}}
== Dave ha notennoù ==
{{Daveoù}}
{{Navbox Breizh}}
{{Departamantoù Frañs}}
[[Rummad:Departamantoù Breizh]]
[[Rummad:Penn-ar-Bed]]
kli2yc2ewrte91xezr27fj9yf29r87m
20 Kerzu
0
7779
2191577
2121976
2026-05-22T17:59:47Z
~2026-30732-96
91738
/* Ganedigezhioù */
2191577
wikitext
text/x-wiki
{{Kerzu}}
== Darvoudoù ==
* [[1880]] : deroù [[Brezel ar Boers]].
* [[1924]] : rakdieubidighez [[Adolf Hitler]] eus toull-bac'h.
* [[1945]] : bet ganet ent-ofisiel al [[Lur CFA]].
* [[1955]] : embann a reer ez eo [[Kerdiz]] kêr-benn [[Kembre]].
* [[1973]] : muntr [[Luis Carrero Blanco]] e [[Madrid]] gant ar strollad armet [[ETA]].
{{clr|right}}
== Ganedigezhioù ==
* [[1768]] : [[Jean-Gabriel Prêtre]], [[livour]] loened suis.
* [[1841]] : [[Ferdinand Buisson]], pedagogour ha politiker gall, [[Priz Nobel ar Peoc'h]] e 1927.
* [[1858]] : [[Kuno Meyer]], keltiegour alalamn.
* [[1878]] : [[Abram Rabinovitch]], mestrc'hoarier [[echedoù]] [[Lituania|lituanian]] ha [[URSS|soviedat]].
* [[1920]] : [[Väinö Linna]], skrivagner finnek.
* [[1955]] : [[Martin Schulz]], politiker alaman.
* [[1961]] : [[Yvan Le Bolloc'h]], aktour ha soner gall.
{{clr|right}}
== Marvioù ==
* [[1590]] : [[Ambroise Paré]], surjian ha korfadurour [[Bro-C'hall|gall]].
* [[1764]] : [[Erik Pontoppidan|Erik Ludvigsen Pontoppidan den yngre]], [[doueoniour]] ha [[loenoniour]] [[Danmark|dan]].
* [[1911]] : [[Joan Maragall]], skrivagner katalanek.
* [[1917]] : [[Lucien Mazan]], lesanvet [[Petit-Breton]], marc'hhouarnour.
* [[1929]] : [[Emile Loubet]], prezidant ar Republik C'hall.
* [[1968]] : [[John Steinbeck]], skrivagner [[SUA|amerikan]] ha [[Priz Nobel al Lennegezh]] e [[1962]].
* [[1973]] : [[Luis Carrero Blanco]], den-Stad [[Spagn|spagnol]].
* [[1974]] : [[Jord Cochevelou]] (tad [[Alan Stivell]]), adsaver an [[telenn geltiek|delenn geltiek]].
* [[1982]] : [[Arthur Rubinstein]], pianoour [[Polonia|polonat]]-[[SUA|amerikan]].
* [[1996]] : [[Carl Sagan]], steredoniour ha skrivagner [[SUA|amerikan]].
* [[2001]] : [[Léopold Sédar Senghor]], kentañ Prezidant [[Senegal]] ha skrivagner.
* [[2004]] : [[Liliane Maigné]], aktourez (c'hoariva ha sinema) [[Bro-C'hall|c'hall]].
{{clr|right}}
== Lidoù ==
Sent an deiz :
* [[sant Dominik]]
* [[sant Ursin]] pe [[Ursan]]
E Breizh :
* [[Sant Alar]]
[[Rummad:Deizioù ar bloaz|Kerzu 20]]
sgkxme3shdhusoytjs5sb0q35pactwn
Ornitorink
0
27300
2191586
2183680
2026-05-22T22:21:00Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2191586
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox Loen | Ornitorink| Platypus.jpg|statud=LC|un ornitorink o neuial}}
{{Taxobox Phylum | Chordata|Chordate}}
{{Taxobox Classis | Mammalia}}
{{Taxobox Ordo | Monotremata }}
{{Taxobox Familia | Ornithorhynchidae}}
{{Taxobox Genus | Ornithorhynchus}}
{{Taxobox Anv skiantel | Ornithorhynchus anatinus| [[George Kearsley Shaw|Shaw]], [[1799]] }}
{{Taxobox Traoù all | Pelec'h e vez kavet | [[Aostralia]] }}
{{Taxobox Traoù all | Prantad| [[Kretase]]}}
|-----
{{Taxobox Echu}}
An '''ornitorink''' (''Ornithorhynchus anatinus'') a zo ur [[bronneg]] bihan hag a vev en dour ha na gaver nemet e reter [[Aostralia]].
Unan eus ar pemp [[spesad]] a ya d'ober an [[urzhiad]] ''[[Monotremata]]'' eo ([[ekidne]]ed eo ar re all). En urzhiad-mañ emañ ar bronneged nemete a zozv vioù e-lec'h genel re vihan.
== Neuz an ornitorinked ==
Tennañ a ra an ornitorinked d'an [[avank]]ed : o c'horf hag o lost, ledan ha plat, zo goloet gant ur [[kreoñ|c'hreoñ]] gell. Tennañ a reont ivez d'an [[houidi]] : palvezek eo o favioù hag ur pigos o deus. 10 pe 15 [[kantimetr|cm]] eo o lost. Un drederenn brasoc'h eo ar pared evit ar parezed, met o ment, etre 40 ha 50 cm da gustum, a cheñch kalz eus an eil korn-bro d'egile, hep na vefe liammet ouzh an hin.
Ouzh daouuufern a-dreñv ar pared eo stag pep a flemm binimus. N'eo ket marvel e vinim evit an dud met degas a ra poanioù spontus ha koeñvadennoù a c'hall padout e-pad meur a viz. Marvel e c'hall bezañ ar flemmadenn evit ur c'hi pe loened bihan avat.
Bevañ a ra diouzh an noz ha spontidik-kenañ eo, hogozik diverzus. Marteze eo chomet bev ar spesad ragistorel iskis-se a-drugarez d'e lentegezh. Hanter-[[stlejvil]] hanter-[[bronneg]], sellet e veze outañ evel ouzh ur [[gimera]] gwezhall. Hiziv e soñj ar skiantourien ez eo unan eus al loened zo en em gustumet ar gwellañ ouzh metoù Aostralia.
Gallout a ra chom dindan an dour e-pad pemp munut. Un neuier eus ar c'hentañ eo ha tremen a ra ar pep brasañ eus e amzer en dour. A-drugarez d'e greoñv doublet gant gwiadennoù lart e c'hall an ornitorink mont e stêrioù yenañ ar vro. Ne c'houzañv ket kenkoulz ar wrez ha faganiñ a ra goude seizh munut dindan an heol pa vez 35 °C. Goude e gouronkadenn ez a da guzhat en e zouarenn hep bezañ sec'het e vlevenn. Klask a veze war homañ gwezhall gant ar werzherien kroc'hen abalamour ma oa tomm-kenañ.
Stoufet e vez e zaoulagad hag e zivskouarn penn-da-benn gant ur pleg kroc'hen pa spluj. Implijout a ra e [[skiant (korfadurezh)|skianto]]ù all eta evit kavout e hent.
[[Restr:Platypus Distribution.png|thumb|left|250px|Tiriad an ornitorink]]
<!-- ha dizoleiñ a ra e breizhoù war-bouez diguzherioù tachennoù gwarellek zo war e bigos. Les quatre pattes de l'ornithorynque sont palmées. Quand il nage, il se propulse avec ses pattes de devant ; sa queue et ses pattes arrière l'aident à se diriger mais non à se propulser.
== Lec'hioù annez ==
[[skeudenn:Platypus Distribution.png|thumb|Lec'hioù annez e kaver ornitorinked]]
L'ornithorynque est un animal semi-aquatique, vivant dans les petits cours d'eau sur un territoire s'étendant des hautes terres de [[Tasmanie]] (y dévastant, dit-on, des élevages de [[truite]]s) et des [[Alpes australiennes]] jusqu'aux forêts pluviales tropicales du [[Queensland]] côtier aussi au loin vers le nord que le bas de la [[Péninsule du cap York|péninsule du Cap York]]. À l'intérieur du pays, sa distribution n'est pas bien connue : il s'est éteint en Australie du sud (à l'exception d'une population introduite sur l'[[Île Kangaroo|île Kangourou]]) ainsi que dans la plus grande partie du [[Bassin Murray-Darling]], probablement à cause d'une dégradation de la qualité de l'[[eau]] provoquée par le [[défrichement]] et l'[[irrigation]] intensifs. Sa distribution est aléatoire le long des diverses rivières côtières : il semble absent de certaines rivières relativement salubres alors qu'il se maintient dans d'autres passablement dégradées (le bas [[Maribynong]] par exemple).
Hors de l'eau, l'ornithorynque gîte dans un petit [[terrier]] étroit, de section ovale, presque toujours dans les berges, non loin du niveau de l'eau, et souvent caché par l'enchevêtrement protecteur de racines. Pour se reproduire, les femelles creusent un terrier beaucoup plus large et plus élaboré, long de 20 [[mètre]]s et bloqués par des bouchons à intervalles réguliers. À l'extrémité du tunnel, les roseaux qu'elles apportent servent de [[nid]].
À première vue, grâce à son mode de vie aquatique, en terrier et loin des zones habitées, l'ornithorynque ne semble pas en danger immédiat d'extinction : il est quand même répertorié comme vulnérable. Comme tous les animaux aquatiques, il est en effet très sensible à la [[pollution]] de l'eau.
== Boued ==
L'ornithorynque est [[Carnivora|carnivore]]. Il se nourrit de [[ver]]s, de [[larve]]s d'[[insecte]]s, de [[crevette]]s d'eau douce et d'[[écrevisse]]s qu'il déniche dans le lit des rivières avec son museau ou qu'il attrape en nageant. La peau recouvrant son bec est très sensible et lui permet de chasser sa nourriture sans avoir à utiliser la vue. L'ornithorynque est le seul mammifère connu à posséder le sens de l'[[électroperception]], c'est-à-dire qu'{{référence nécessaire|il peut localiser ses proies en partie grâce à la détection de leur champ électrique : il perçoit les vibrations de ses proies par des récepteurs de son bec.}}
== Gouennadur ==
Comme tous les [[monotrèmes]], la femelle ornithorynque n'accouche pas de petits vivants, mais pond des œufs dans le nid. Elle ne possède qu'un même orifice pour la reproduction et pour expulser ses excréments, ce qui est caractéristique de la famille des oiseaux et reptiles.
Quand les œufs éclosent, les petits émergent et s'accrochent à la mère. Comme pour les autres mammifères, la femelle allaite ses petits. Elle n'a pas de mamelon apparent mais émet son [[lait]] à travers de petites ouvertures dans la peau. Les petits ornithorynques sucent le lait qui coule de leur mère quand elle est étendue sur le dos.
Le [[sexe]] des mammifères est déterminé par une paire de chromosomes ; la [[femelle]] possède deux [[chromosome]]s X, et le [[mâle (biologie)|mâle]] un X et un Y. Chez les oiseaux, le mécanismes est similaire mais le mâle est ZZ et la femelle ZW. En [[2004]], grâce à des marqueurs [[fluorescence|fluorescents]], les chercheurs [[Jenny Graves]] et [[Frank Grützner]], de l’Université Nationale Australienne de [[Canberra]], ont mis en évidence que l'ornithorynque dispose de cinq paires de chromosomes. La femelle est caractérisée par une séquence XXXXXXXXXX tandis que le mâle dispose d'une séquence XYXYXYXYXY. De plus, les chromosomes du début de la chaîne ont des [[gène]]s communs avec les mammifères, tandis que ceux de la fin partagent des gènes avec les oiseaux<ref>information rapportée, entre autres, par les magazines ''[[Science & vie]]'' de août [[2005]], par [http://www.newscientist.com/article.ns?id=dn6568 New Scientist] et Nature (DOI 10.1038/nature03021)</ref>.
== Penaos eo bet dizoloet ==
La première description scientifique de l'animal est due à [[George Kearsley Shaw]] (1751-1813) dans ''Naturalist's Miscellany'', en [[1799]], mais cette publication fut considérée comme un canular par les scientifiques de son époque. Il fallut attendre d'autres travaux, notamment ceux de [[John Gould]] (1804-1881), pour que l'on commence à admettre son existence. (''voir à ce sujet le livre d'Ann Moyal''<ref>Ann Moyal, ''Platypus: The Extraordinary Story of How a Curious Creature Baffled the World'', Allen & Unwin, Crows Nest, [[2001]]. ISBN 0-8018-8052-1</ref>)
Le monde entier découvrit l'ornithorynque en [[1939]] quand le magazine [[National Geographic]] publia un article décrivant les efforts pour l'étudier et le maintenir en captivité (tâche très difficile : le premier lieu où il a survécu - et toujours un des seuls - est le [[Healesville Sanctuary]] dans le [[Victoria (Australie)|Victoria]]). Bien peu de jeunes ont pu être élevés jusqu'à présent : la première portée née en captivité a eu lieu en [[1944]]<ref>David Fleay, ''We breed the platypus'', Robertson & Mullens, Melbourne, [[1944]]. Nouvelle publication, ''We breed the platypus - 50th Anniversary Edition'', Boolarong Publications, Brisbane, [[1994]]. ISBN 0-86439-171-4</ref>. La référence principale est due à [[Tom Grant]]<ref>Tom Grant, ''The Platypus: A Unique Mammal'' (''l'Ornithorynque - un mammifère unique''), New South Wales Univ Pr Ltd, [[1980]]. ISBN 0-86840-143-9</ref>.
Le nom scientifique ''ornithorhynchus'' signifie littéralement « nez d'oiseau » en grec et ''anatinus'' renvoie à « canard » en latin. Le nom commun anglais ''platypus'' (« flat foot ») lui fut originellement donné dans la classification de [[Carl von Linné]] (1707-1778) mais on a découvert depuis que ce nom était déjà attribué à un [[invertébré]], un [[coléoptère]] de la famille des [[Platypodidae]], super-famille des [[Curculionoidea]], par l'entomologiste [[Johann Friedrich Wilhelm Herbst]] ([[1743]]-[[1807]]). <!-- Terrier de plus de 30 m de profondeur --><!-- L'ensemble des informations contenues dans l'article est compatible avec Source télevison FR3 le 050403 10H30 -->
=== Notennoù ===
<references/>
=== Levrlennadur ===
* ''Mammal Species of the World'', A Taxonomic and Geographic Reference, trede embannadur, 2005 ISBN 0-8018-8221-4
* Harry Burrel, ''The Platypus'', Rigby, [[1927]]. Embannadenn nevez [[1974]]. {{ISBN|0-85179-521-8}}
* ''Vie Sauvage - Encyclopédie Larousse des animaux'', n°115, [[Embanadurioù Larousse|Larousse]], [[1992]].
* [[Umberto Eco]], ''Kant hag an ornitorink'', [[1999]] (''Kant e l'ornitorinco'', [[1997]]).
* ''Nat. Misc.'', 10, pl. 385-386.
=== Liammoù diavaez ===
{{commons|Ornithorhynchidae}}
{{wikispecies|Ornithorhynchus anatinus}}
* [https://web.archive.org/web/20110829090001/http://fauneetflore.haplosciences.com/ornithorynque.html An ornitorink]
* [https://web.archive.org/web/20070310212735/http://www.pbs.org/kratts/world/aust/plat/ PBS.org]
* [https://web.archive.org/web/20160313114134/http://wikifauna.com/index.php?title=platypus An ornitorink] e WikiFauna
* [http://www.amonline.net.au/factsheets/platypus.htm Emdroerezh ha mirerezh an ornitorink]
* [https://web.archive.org/web/20030811184046/http://www.condorcet.com.au/_oz/marsupials/plat_egg.jpg Poltred ur vi ornitorink]
[[Rummad:Bronneged]]
[[Rummad:Loened Aostralia]]
[[Rummad:Loened Tasmania]]
d2uoin23shosbhr2mumjfae36zpu59d
Goulwena an Henaff
0
35127
2191596
2178447
2026-05-23T08:24:32Z
Kestenn
14086
Kempennig, freskaat. Tennet liammoù marv.
2191596
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Kement Tu 2017 - Goulwena an Henaff 01.jpg|thumb|Goulwena an Henaff e 2017]]
[[Restr:Goulwena an Henaff - Nuit de la Bretagne 2014 02.jpg|thumb|Goulwena an Henaff e-kerzh nozvezh Breizh e 2014]]
'''Goulwena an Henaff''', bet ganet e [[Lokorn]] e [[1978]], zo un [[Animatour|animatourez]] hag un [[Aktour|aktourez]] [[Breizh|vreton]]. Lusket he deus abadennoù brezhonek war [[France 3]] evel [[Mouchig-dall]], [[Te ha Me]], ha [[Bali Breizh]] hiziv an deiz.[[Aktour]]ez eo bet er sitcom ''[[Ken Tuch']]'' ivez, ha kemeret he deus perzh evit sevel ar senario. Kinnig a ra ouzhpenn abadennoù dreist-ordinal, evel "[[Prizioù]]" France 3 ur wech an amzer.
== Buhez ==
Brezhonegerez a-vihanik eo hag e-touez skolidi gentañ [[Diwan]] Kemper e oa. Bet eo bet en hentad Diwan adal ar skol vihan betek an 3de klas dre ma ne oa ket eus ul [[Lise Diwan Karaez|lise Diwan]] c'hoazh d'ar mare-se ; kenderc'hel a reas ar skol en ul lise e Kemper. Goude-se, pa oa dedennet-bras gant ar yezhoù, e tapas un aotreegezh war ar brezhoneg hag un <abbr title="Diplôme d'études universitaires générales">DEUG</abbr> war ar [[spagnoleg]].
Bez' ez eus bet graet un [[diellfilm]] war [[pastezerezh]] e dud e [[Lokorn]]. Respontet he deus da c'houlennoù ar gasourez ha setu penaos he doa kejet gant [[Fañch Broudig]], a oa e penn an abadennoù [[skinwel]] brezhonek war Frañs 3. Oadet a 20 vloaz e oa pa'z eas dre e gemenn war hent ar [[kleweled|c'hleweled]]. Lentik e oa met dibab a reas boulc'hañ gant an hent-se evit chom hep kaout keuz<ref name="NV">{{Fr}} [https://web.archive.org/web/20140112153127/http://www.nadoz.org/FicheArticle.aspx?ArticleId=489 ''Goulwena, kasourez skinwel : casting e-kreiz pep tra''], Nadoz (diell, lennet d'an 23/05/2026)</ref>.
C'hoari a reas er [[sitcom]] Ken tuch' adalek [[2008]] ivez. Kenanimatourez ar "Cyber Fest-Noz" e voe ivez.
Embann he deus Goulwena an Henaff en doa ar brezhoneg roet lañs bras d'he hent ha d'he buhez micherel<ref name="NV" />.
== Saverez filmoù brezhonek ==
Pa voe ul lodenn vras eus he labour c'hoari sketchoù berr en doe roet harp da skrivañ o zestennoù, seul ma oar mat c'hoari gant ar yezh hag an taolioù-mouezh<ref>Figure de France 3 Bretagne, [https://www.ouest-france.fr/bretagne/quimper-29000/finistere-figure-de-france-3-bretagne-goulwena-an-henaff-passe-derriere-la-camera-10a44328-a453-11eb-8115-b612978ccc84 Goulwena An Henaff passe derrière la caméra. E-barzh Ouest-France, 25 Ebrel 2021.]</ref>. Klask a ra Goulwena an Henaff mont war du ar sevel-filmoù e brezhoneg war an temoù sokial. E 2021 he doe kaset a-benn sevel un diellfilm diwar-benn ur vaouez tizhet gant krign-bev ar bronn, ''Dañsal dindan ar glav'', produet ha skignet gant Frañs 3.
== Buhez prevez ==
N'ouzer ket kalz traoù eus buhez prevez Goulwena an Henaff. D'an [[8 a viz C'hwevrer]] [[2013]] e voe embannet el lec'hienn [[7seizh]] e oa dougerez, ar pezh a lakaas [[Bernez Rouz]] da fuloriñ a-enep al lec'hienn{{Daveoù a vank}}.
{{quotation|Ganedigezhioù :
:Laouen-bras eo Goulwena an Henaff ha Youenn Chapalan o reiñ deoc’h da c’houzout eo bet ganet Arzel, breur Gwenn, d’ar 14 a viz Even e Kemper.|Al Liamm niv. 400, 2013, p. 106}}
== Arroudenn ==
{{quotation|Kavout a ren drastus ar fed o defe ul lodenn vat eus ar vugale pep a [[poellgomz|boellgomzer]]… Ar c'horf a chom stouet e-pad eurvezhioù, a-wechoù, a-fed daoulagad e ouezer n'eo ket un dra vat, a-fed darempred gant an dud, gant an endro eo ur gudenn ivez… Evidon, n'eo ket evel-se e vez desavet ur bugel… Pa 'z eus ur skramm gant ur bugel ez eus peoc'h gantañ, anat. Moarvat e vin gwelet even "réac", met re aes eo gwelout an traoù e-giz-se.<ref>''Un emgav gant Goulwena an Henaff''. E-barzh ''Ya!'', n° 959, 24 a viz Here 2023.</ref>}}.
== Levrlennadur ==
* ''Un emgav gant Goulwena an Henaff''. E-barzh ''Ya!'', n° 959, 24 a viz Here 2023.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched Breizh}}{{ALC'HWEZDIBAB:Henaff, Goulwena an}}
[[Rummad:France 3 Ouest]]
[[Rummad:Skinwel brezhonek]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1978]]
[[Rummad:Aktourezed Breizh]]
[[Rummad:Animatourezed skinwel Breizh]]
pg1egp9qum9shclm29zub3imh2fo02b
2191597
2191596
2026-05-23T08:26:06Z
Kestenn
14086
/* Buhez */
2191597
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Kement Tu 2017 - Goulwena an Henaff 01.jpg|thumb|Goulwena an Henaff e 2017]]
[[Restr:Goulwena an Henaff - Nuit de la Bretagne 2014 02.jpg|thumb|Goulwena an Henaff e-kerzh nozvezh Breizh e 2014]]
'''Goulwena an Henaff''', bet ganet e [[Lokorn]] e [[1978]], zo un [[Animatour|animatourez]] hag un [[Aktour|aktourez]] [[Breizh|vreton]]. Lusket he deus abadennoù brezhonek war [[France 3]] evel [[Mouchig-dall]], [[Te ha Me]], ha [[Bali Breizh]] hiziv an deiz.[[Aktour]]ez eo bet er sitcom ''[[Ken Tuch']]'' ivez, ha kemeret he deus perzh evit sevel ar senario. Kinnig a ra ouzhpenn abadennoù dreist-ordinal, evel "[[Prizioù]]" France 3 ur wech an amzer.
== Buhez ==
Brezhonegerez a-vihanik eo hag e-touez skolidi gentañ [[Diwan]] Kemper e oa. Bet eo bet en hentad Diwan adal ar skol vihan betek an 3de klas dre ma ne oa ket eus ul [[Lise Diwan Karaez|lise Diwan]] c'hoazh d'ar mare-se ; kenderc'hel a reas ar skol en ul lise e Kemper. Goude-se, pa oa dedennet-bras gant ar yezhoù, e tapas un aotreegezh war ar brezhoneg hag un <abbr title="Diplôme d'études universitaires générales">DEUG</abbr> war ar [[spagnoleg]].
Bez' ez eus bet graet un [[diellfilm]] war [[pastezerezh]] e dud e [[Lokorn]]. Respontet he deus da c'houlennoù ar gasourez ha setu penaos he doa kejet gant [[Fañch Broudig]], a oa e penn an abadennoù [[skinwel]] brezhonek war Frañs 3. Oadet a 20 vloaz e oa pa'z eas dre e gemenn war hent ar [[kleweled|c'hleweled]]. Lentik e oa met dibab a reas boulc'hañ gant an hent-se evit chom hep kaout keuz<ref name="NV">{{Fr}} [https://web.archive.org/web/20140112153127/http://www.nadoz.org/FicheArticle.aspx?ArticleId=489 ''Goulwena, kasourez skinwel : casting e-kreiz pep tra''], Nadoz (diell, lennet d'an 23/05/2026)</ref>.
C'hoari a reas er [[sitcom]] ''Ken tuch''' adalek [[2008]] ivez. Kenanimatourez ar "Cyber Fest-Noz" e voe ivez.
Embann he deus Goulwena an Henaff en doa ar brezhoneg roet lañs bras d'he hent ha d'he buhez micherel<ref name="NV" />.
== Saverez filmoù brezhonek ==
Pa voe ul lodenn vras eus he labour c'hoari sketchoù berr en doe roet harp da skrivañ o zestennoù, seul ma oar mat c'hoari gant ar yezh hag an taolioù-mouezh<ref>Figure de France 3 Bretagne, [https://www.ouest-france.fr/bretagne/quimper-29000/finistere-figure-de-france-3-bretagne-goulwena-an-henaff-passe-derriere-la-camera-10a44328-a453-11eb-8115-b612978ccc84 Goulwena An Henaff passe derrière la caméra. E-barzh Ouest-France, 25 Ebrel 2021.]</ref>. Klask a ra Goulwena an Henaff mont war du ar sevel-filmoù e brezhoneg war an temoù sokial. E 2021 he doe kaset a-benn sevel un diellfilm diwar-benn ur vaouez tizhet gant krign-bev ar bronn, ''Dañsal dindan ar glav'', produet ha skignet gant Frañs 3.
== Buhez prevez ==
N'ouzer ket kalz traoù eus buhez prevez Goulwena an Henaff. D'an [[8 a viz C'hwevrer]] [[2013]] e voe embannet el lec'hienn [[7seizh]] e oa dougerez, ar pezh a lakaas [[Bernez Rouz]] da fuloriñ a-enep al lec'hienn{{Daveoù a vank}}.
{{quotation|Ganedigezhioù :
:Laouen-bras eo Goulwena an Henaff ha Youenn Chapalan o reiñ deoc’h da c’houzout eo bet ganet Arzel, breur Gwenn, d’ar 14 a viz Even e Kemper.|Al Liamm niv. 400, 2013, p. 106}}
== Arroudenn ==
{{quotation|Kavout a ren drastus ar fed o defe ul lodenn vat eus ar vugale pep a [[poellgomz|boellgomzer]]… Ar c'horf a chom stouet e-pad eurvezhioù, a-wechoù, a-fed daoulagad e ouezer n'eo ket un dra vat, a-fed darempred gant an dud, gant an endro eo ur gudenn ivez… Evidon, n'eo ket evel-se e vez desavet ur bugel… Pa 'z eus ur skramm gant ur bugel ez eus peoc'h gantañ, anat. Moarvat e vin gwelet even "réac", met re aes eo gwelout an traoù e-giz-se.<ref>''Un emgav gant Goulwena an Henaff''. E-barzh ''Ya!'', n° 959, 24 a viz Here 2023.</ref>}}.
== Levrlennadur ==
* ''Un emgav gant Goulwena an Henaff''. E-barzh ''Ya!'', n° 959, 24 a viz Here 2023.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched Breizh}}{{ALC'HWEZDIBAB:Henaff, Goulwena an}}
[[Rummad:France 3 Ouest]]
[[Rummad:Skinwel brezhonek]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1978]]
[[Rummad:Aktourezed Breizh]]
[[Rummad:Animatourezed skinwel Breizh]]
cgkowbtoampzsmu4vuow403sw8u7i2m
Porched:Alamagn
0
65146
2191602
2191126
2026-05-23T08:53:06Z
Llydawr
145
/* Pennadoù nevez */
2191602
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
<div style="width:100%;border:1px solid #decbb4; text-align:center; background-color:#f4f4f4; vertical-align: middle;">
{| width="100%"
|-bgcolor="#eeb"
| width="20%" align="center" | [[Restr:Flag of Germany.svg|160px|Banniel Alamagn]]
| width="60%" align="center" | [[Restr:Bildleiste Deutschland.02.jpg|600px]]
| width="20%" align="center" | [[Restr:Coat of arms of Germany.svg|110px|Skoed Alamagn]]
|-
|}
{| width="100%"
|- valign="middle"
| align="center" | <span style="font-size:2.5em;">'''P O R C H E D'''</span><br><span style="font-size:3.1em; color:#d00;"><big>'''A L A M A G N'''</big></span><br><span style="font-size:2.1em; color:#ffce00;"><big>'''D E U T S C H L A N D'''</big></span><br><span style="font-size:1.5em;">Pennadoù diwar-benn Alamagn en holloueziadur brezhonek Wikipedia</span><br><br><hr><br>'''[[Alamagn]]''' ('''Deutschland''' en [[alamaneg]]) zo ur republik kevredel e kreiz Europa etre [[Suis]], [[Aostria]], [[Tchekia]], [[Polonia]], [[Danmark]], an [[Izelvroioù]], [[Belgia]] ha [[Bro-C’hall]].<br>Ezel eus [[Unaniezh Europa]] eo abaoe [[1952]] ([[Kumuniezh ar Glaou hag an Dir]] en amzer-se).
| [[Restr:LocationGermany.png|250px|Alamagn en Europa hag er bed]]<br>[[Restr:Germany map.gif|250px|Kartenn Alamagn]]
|-
|}
</div>
{| width="100%" align="center" border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" style="border: 1px solid #CCCC99; background-color: #F1F1DE"
|-
| style="border-top: 4px solid #f1f1de;" colspan="3" align="center" bgcolor=#eeb valign="top"| <span style="font-size:2.5em;>Ar pennadoù</span>
|-
| style="border-left: 4px solid #F1F1DE; border-right: 4px solid #F1F1DE;" valign="top" width="33%" |
== [[Istor Alamagn]] ==
[[Skeudenn:Brandenburger Tor nachts.jpg|80px|Dor Brandenburg e Berlin]]
* [[Feur-emglev Rastatt]]
* [[Franked]]
* [[Germania]]
* [[Habsbourged]]
* [[Impalaeriezh alaman]]
* [[Impalaeriezh Santel Roman]]
* [[Impalaeriezh trevadennel Alamagn]]
* [[Moger Berlin]]
* [[Nationale Volksarmee]]
* [[Prusia]]
* [[Republik Demokratel Alamagn]]
* [[Republik Weimar]]
* [[Saksoned]]
* [[Trede Reich]]
== [[Douaroniezh Alamagn]] ==
<div style="text-align:center;">[[Restr:Deutschland topo.png|250px|Douaroniezh Alamagn]]</div>
===''Länder'' / [[Stadoù Alamagn|Stadoù kevredet Alamagn]]===
* [[Baden-Württemberg]]
* [[Bavaria]] (Bayern)
* [[Berlin]]
* [[Brandenburg]]
* [[Bremen]]
* [[Hamburg]]
* [[Hessen]]
* [[Mecklenburg-Pomerania ar C'hornaoueg]] (Mecklenburg-Vorpommern)
* [[Nordrhein-Westfalen]]
* [[Rheinland-Pfalz]]
* [[Saarland]]
* [[Saks]]
* [[Saks-Anhalt]]
* [[Saks-Izel]]
* [[Schleswig-Holstein]]
* [[Thüringen]]
===Stêrioù===
* [[Danav]]
* [[Elbe]]
* [[Ems]]
* [[Inn]]
* [[Main]]
* [[Oder]]
* [[Roen]]
* [[Saar]]
* [[Spree]]
* [[Weser]]
===Inizi===
* [[Inizi Friz an Hanternoz]]
* [[Inizi Friz ar Reter]]
* [[Fehmarn]]
* [[Helgoland]]
* [[Rügen]]
* [[Sylt]]
===Menezioù===
* [[Alpoù]]
* [[Eifel]]
* [[Erzgebirge]]
* [[Harz (menezioù)|Harz]]
* [[Hunsrück]]
* [[Rhön]]
* [[Schwarzwald]]
* [[Taunus]]
| style="border-left: 4px solid #F1F1DE; border-right: 4px solid #F1F1DE;" valign="top" width="33%" |
== [[Politikerezh Alamagn|Aozadur politikel]] ==
[[Skeudenn:Bundestag.jpg|100px|Ar Bundestag, Parlamant Alamagn]]
* [[Bundestag]]
* [[Bundesrat]]
* [[Broadelouriezh alamanek]]
== [[:Rummad:Strolladoù politikel Alamagn|Strolladoù politikel]]==
* [[Bündnis 90/Die Grünen]]
* [[Christlich Demokratische Union Deutschlands|CDU]]
* [[Christlich-Soziale Union in Bayern|CSU]]
* [[Die Friesen]]
* [[Die Linke]]
* [[Sozialdemokratische Partei Deutschlands|SPD]]
* [[Strollad Bavaria]]
* [[Alternative für Deutschland]]
== Yezhoù ==
*[[Alamaneg]]
*[[Yezhoù alamanek ar c'hreiz]]
*[[Yezhoù alamanek izel]]
*[[Yezhoù alemanek]]
*[[Yezhoù aostriek-bavarek]]
*[[Daneg]]
*[[Yezhoù frizek|Frizeg]]
*[[Sorabeg]]
*[[Romeg|Sinteg]]
=== Kêrioù-penn ar stadoù kevredet===
[[Skeudenn:Dresden-nightpanorama-dri.jpg|220px|Ur sell war Dresden]]
* [[Dresden]]
* [[Düsseldorf]]
* [[Erfurt]]
* [[Hannover]]
* [[Kiel (Alamagn)|Kiel]]
* [[Magdeburg]]
* [[Mainz]]
* [[München]]
* [[Potsdam]]
* [[Saarbrücken]]
* [[Schwerin]]
* [[Stuttgart]]
* [[Wiesbaden]]
===Kêrioù all===
* [[Aachen]]
* [[Augsburg]]
* [[Baden-Baden]]
* [[Bayreuth]]
* [[Bochum]]
* [[Bonn (Alamagn)|Bonn]]
* [[Darmstadt]]
* [[Dortmund]]
* [[Düsseldorf]]
* [[Eisleben]]
* [[Erlangen]]
* [[Essen]]
* [[Frankfurt am Main]]
* [[Frankfurt an der Oder]]
* [[Göttingen]]
* [[Hameln]]
* [[Heidelberg]]
* [[Karlsruhe]]
* [[Koblenz]]
* [[Kolun]] ([[Köln]])
* [[Konstanz]]
* [[Landshut]]
* [[Leipzig]]
* [[Lübeck]]
* [[Mainz]]
* [[Mannheim]]
* [[Marburg]]
* [[Rastatt]]
* [[Rostock]]
* [[Regensburg]]
* [[Trier]]
* [[Tübingen]]
* [[Ulm]]
| style="border-left: 4px solid #F1F1DE; border-right: 4px solid #F1F1DE;" valign="top" width="33%" |
== [[Sevenadur Alamagn]] ==
*[[Arz a-vremañ Alamagn|Arz a-vremañ]]
* [[Die Brücke]]
* [[Der Blaue Reiter]]
* [[Deutsche Sagen]]
* [[Lennegezh Alamagn]]
* [[Rattenfänger von Hameln]]
* [[Sonerezh Alamagn]]
== Tud ==
[[Skeudenn:Goethe.jpg|70px|Johannes Wolfgang von Goethe]]
;Skrivagnerien
* [[Heinrich Böll]]
* [[Jörg Bong]]
* [[Bertolt Brecht]]
* [[Adelbert von Chamisso]]
* [[Goethe|Johannes Wolfgang Goethe]]
* [[Günter Grass]]
* [[Jacob ha Wilhelm Grimm]]
* [[Hermann Hesse]]
* [[Herta Müller]]
;Livourien, sonaozourien hag arzourien all
* [[Johann Christian Ludwig Abeille]]
* [[Franz Abt]]
* [[Johann Sebastian Bach]]
* [[Ludwig van Beethoven]]
* [[Joseph Beuys]]
* [[Albrecht Dürer]]
* [[George Grosz]]
* [[Fanny Mendelssohn]]
* [[Meister E. S.]]
* [[Karl Friedrich Schinkel]]
* [[Franz von Stuck]]
* [[Wolf Vostell]]
* [[Richard Wagner]]
;Skiantourien
* [[Heinrich Barth]]
* [[Hans Hermann Carl Ludwig von Berlepsch]]
* [[Hans Geiger (fizikour)|Hans Geiger]]
* [[Johann Friedrich Gmelin]]
* [[Robert Koch]]
* [[Georg Ohm]]
* [[Hermann von Fehling]]
* [[Otto Heinrich Warburg]]
[[Skeudenn:Angela Merkel (2008) (cropped).jpg|70px|Angela Merkel]]
;Politikourien
* [[Konrad Adenauer]]
* [[Willy Brandt]]
* [[Adolf Hitler]]
* [[Erich Honecker]]
* [[Angela Merkel]]
* [[Olaf Scholz]]
* [[Gerhard Schröder]]
;Tud all
* [[Manfred von Richthofen]]
==A bep seurt ==
[[Skeudenn:Currywurst_&_Pommes_frites.jpg|70px]]
* [[Banniel Alamagn]]
* [[Bretzel]]
* [[Currywurst]]
* [[Deutsches Kreuz]]
* [[Die Welt]]
* [[Deutschlandlied]]
* [[Focke-Wulf Fw 200 Condor]]
* [[Lied]]
* [[Loreley]]
* [[Oktoberfest]]
* [[Trabant]]
|-
| colspan="3" align="center" |
== Rummadoù ==
[[:Rummad:Arzourien Alamagn|Arzourien Alamagn]] | [[:Rummad:Broioù kozh Alamagn|Broioù kozh Alamagn]] | [[:Rummad:Douaroniezh Alamagn|Douaroniezh Alamagn]] | [[:Rummad:Istor Alamagn|Istor Alamagn]] | [[:Rummad:Kestell Alamagn|Kestell Alamagn]] | [[:Rummad:Mirdioù Alamagn|Mirdioù Alamagn]] | [[:Rummad:Timbroù Alamagn|Timbroù en Alamagn]] | [[:Rummad:Yezhoù Alamagn|Yezhoù Alamagn]]
|-
| colspan="3" align="center" |
== Pennadoù nevez ==
[[Dew-Scented]], [[Ministrerezh ar Brezel (Prusia)]], [[Kornôg Berlin]], [[Sömmerda]], [[Schöneiche bei Berlin]], [[Oberndorf am Neckar]], [[Zella-Mehlis]], [[Kremmen]], [[Timbroù Alamagn ar C’hornaoueg]], [[Ludwig Loewe & Co.]], [[Ludwigsburg]], [[Eckernförde]], [[Sonderdienst]], [[Horb am Neckar]], [[Mauser Standard-Modell]], [[Amberg]], [[SD 2]]
|}
{{Porchedoù roll}}
==Evezhiadennoù==
# Mar krouit ur pennad pe mard adsavit ur pennad penn-da-benn, enskrivit anezhañ war roll ar "pennadoù nevez". Tennit anezhañ kuit eus roll ar pennadoù koshoc'h.
# Soñjet eo bet ar porched-mañ evel un nor evit mont war-du ar pennadoù a denn da Alamagn ha d'he sevenadur. Ret eo glasaat al liammoù ruz muiañ ma c'haller.
[[Rummad:Alamagn| ]]
[[Rummad:Porchedoù|Alamagn]]
144d5loeblsx5e8v7gpovyvjtfyfsq5
Roskilde
0
93471
2191604
2021238
2026-05-23T09:56:22Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2191604
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:RD fra bispegaarden.jpg|thumb|Iliz-veur Roskilde]]
'''Roskilde''' (distaget [ˈʁʌskilə] e [[daneg]]) zo ur gêr eus [[Danmark]], e rannvro [[Sjælland]], war-hed 30 km er c'hornôg d'ar gêr-benn [[Kopenhagen]]. E 2011 e oa 47 117 a dud o chom e kêr Roskilde ha 82 542 a annezidi er gumun.
Savet e voe kêr Roskilde e [[998]]. Sez un arc'heskopti katolik e voe betek [[1536]] (Refurm protestant) hag eno ivez e oa lez rouaned Danmark betek ar {{XIVvet kantved}}.
E [[1658]] e voe sinet eno [[Feur-emglev Roskilde]], a lakae fin d'ar brezel etre Danmark ha [[Norvegia]] en un tu ha [[Sveden]] en tu all.
Abaoe [[1995]] emañ iliz-veur Roskilde war roll lec'hiennoù ar [[Glad bedel]], gant [[UNESCO]]. Kroget e voe d'he sevel en {{XIvet kantved}}. En iliz-veur c'hotek-se e kaver bezioù 39 eus rouaned ha rouanezed Danmark.
[[File:RD alter.jpg|thumb|250px|Aoter en iliz-veur [[Roskilde]], e [[Danmark]] .]]
== Kêrioù gevellet ==
* {{Gevelliñ|Évora|Portugal|Portugal}}
* {{Gevelliñ|Joensuu|Finland|Finland}}
* {{Gevelliñ|Pasvalys|Lituania|Lithuania}}
* {{Gevelliñ|Ravenna|Italia|Italy}}
* {{Gevelliñ|Speyer|Alamagn|Germany}}
* {{Gevelliñ|Tønsberg|Norvegia|Norway}}
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Roskilde}}
{{Commonscat|Roskilde}}
* [https://web.archive.org/web/20110719130917/http://www.roskildekom.dk/ Lec'hienn ar gumun]
* [https://web.archive.org/web/20091125082555/http://www.vikingeskibsmuseet.dk/ Vikingeskibsmuseet]
[[Rummad:Kêrioù Danmark]]
2qslc6rq4b7lo6da4t98yg0drlm1qec
Jean-Léon Gérôme
0
103324
2191575
2181388
2026-05-22T12:10:05Z
JackyM59
87937
Ouzhpennañ ul luc'hskeudenn
2191575
wikitext
text/x-wiki
[[File:Jean-Léon Gérôme in his studio.jpg|thumb|Jean-Léon Gérôme e [[1885]]-[[1890]]]]
'''Jean-Léon Gérôme''' ([[Vesoul]], [[11 Mae]] [[1824]] – [[Pariz]], [[10 Genver]] [[1904]]) a oa ul livour ha kizeller [[gall]], ezel eus Akademiezh an arzoù-kaer, troet gant ar [[reterouriezh]]. Unan eus arzourien brudetañ e amzer e oa, ha patom an arz ofisiel.
==Livadurioù==
<gallery>
Restr:Jean-Léon Gérôme - Jeunes Grecs faisant battre des coqs, 1846.jpg|''[[Emgann kejer]]'', 1846
Restr:Gérôme - Greek Interior sketch.jpg|''Diabarzh un ti hellazat'', 1848
Restr:Jean-Leon Gerome - Egyptian Recruits Crossing the Desert.jpg|'' Soudarded nevez egipt o treuziñ an dezerzh'', 1857
Restr:Jean-Léon Gérôme - El rey Candaules.jpg|''[[Le Roi Candaule|Ar roue Kandaules]]'', 1859
Restr:Gerome - Diogenes.jpg|''[[Diogenes]]'', 1860
Restr:Jean-Léon Gérôme, Phryne revealed before the Areopagus (1861) - 01.jpg|''[[Frine]] dirak an [[Areospagos]]'', 1861
Restr:AspasiaAlcibiades.jpg|''Sokrates oc'h en em gavout gant [[Alkibiades]] e ti [[Aspasia]]'', 1861
Restr:Jean-Léon Gérôme - Louis XIV and Moliere.jpg|''Loeiz XIV ha Molière'', 1862
Restr:Jean-Léon Gérôme 002.jpg|''Ar jeneral Bonaparte e Cairo'', c. 1863
Restr:Gérôme - Prayer in the Desert.jpg|''Ar bedenn en dezerzh'', 1864
Restr:Prayer in Cairo 1865.jpg|''Pedenn e Cairo'', 1865
Restr:La pattuglia turca.jpg|''Giannizzeri fuori alla moschea'', 1865
Restr:Cleopatra and Caesar by Jean-Leon-Gerome.jpg|''[[Kleopatra]] dirak Caesar'', 1866
Restr:Jean-Léon Gérôme - Le Marché d'esclaves.jpg|'' Marc'had ar sklaved'', war-dro 1866
Restr:Jean-Léon Gérôme - Le Mur de Salomon, 1867.png|'' Moger al leñvoù'', 1867
Restr:Jean-Léon Gérôme - The Death of Caesar - Walters 37884.jpg|''Marv Caesar'', 1867
Restr:Napoleon-Gérome.jpg|''Napoleon en Egipt'', 1867
Restr:Jean-Léon Gérôme - Bonaparte Before the Sphinx.jpg|''Bonaparte davanti alla sfinge'', 1867-1868
Restr:Jean-Léon Gérôme - The Pelt Merchant, Cairo, 1869.jpg|''Mercante di pelli del Cairo'', 1869
Restr:Gérôme-Black Bashi-Bazouk-c. 1869.jpg|''Basci-buzuk'', c. 1869
Restr:Jean-Léon Gérôme - Le charmeur de serpents.jpg|''L'Incantatore di serpenti'', 1870
Restr:Jean-Leon Gerome - Arabs Crossing the Desert.jpg|''Arabi attraversano il deserto'', 1870
Restr:Jean-Leon Gerome Pollice Verso.jpg|''Pollice Verso'', 1872
Restr:Gérôme - The Arab and his Steed.jpg|''Un arabo e il suo cavallo nel deserto'', 1872
Restr:Jean-Leon Gerome - Arab Girl with Waterpipe.jpg|''Ragazza araba con pipa'', 1873
Restr:Gérôme Eminence grise 1873.jpg|''Eminenza grigia'', 1873
Restr:Marku Buchari.jpg|''Marco Bozzari'', 1874
Restr:Jean-Léon Gérôme - Pool in a Harem.jpg|''Piscina in un harem'', c. 1876
Restr:Gérôme - The Standard Bearer.jpg|''L'alfiere del profeta'', 1876
Restr:Jean-Léon Gérôme - Du haut du minaret, un muezzin appelle les fidèles à la prière.jpg|''Muezzin chiama dal minareto'', 1879
Restr:Gérôme - Cave Canem.jpg|''[[Cave canem (Gérôme)|Cave canem]]'', 1881
Restr:Gérôme - Egyptian Water Carrier.jpg|''Portatrice d'acqua'', c. 1882
Restr:The Christian Martyrs' Last Prayer GA&C.jpg|''Ultima preghiera di martiri cristiani'', 1883
Restr:Jean-Léon Gérôme - Vente d'esclaves à Rome, 1884.jpg|''Vendita di una schiava romana'', 1884
Restr:Gérôme - Quaerens Quem Devoret.jpg|''Quaerens Quem Devoret'', 1888
Restr:Gérôme - Painting Breathes Life into Sculpture.jpg|''Studio di Tanagra'', c. 1893
Restr:Gérôme - Painting Breathes Life into Sculpture v1.jpg|''Pittura dà vita a Scultura'', 1893
Restr:Gérôme - Summer Afternoon on a Lake.jpg|''Pomeriggio d'estate su un lago'', c. 1895
Restr:Gérôme - Whirling Dervishes.jpg|''Dervisci rotanti'', c. 1895
Restr:Gérôme - Summer Afternoon on a Lake.jpg|''Pomeriggio d'estate su un lago'', Ca. 1895
Restr:The Hookah Lighter.jpg|''Accendendo la pipa'', c. 1898
Restr:The Terrace of the Seraglio, Jean-Léon Gérôme.jpg|''La Terrazza del Serraglio'', 1898
Restr:Gérôme - Mufti Reading in His Prayer Stool.jpg|''Mufti che legge sul suo sgabello di preghiera'', c. 1900
Restr:Gérôme - Harem Women Feeding Pigeons in a Courtyard.jpg|alt=Donne nell'harem che danno da mangiare ai piccioni, date ?|''Donne nell'harem che danno da mangiare ai piccioni'', date ?
Restr:Gérôme - An Arab Caravan outside a Fortified Town, Egypt.jpg|alt=Carovana araba all'esterno di una città fortificata in Egitto, date ?|''Carovana araba all'esterno di una città fortificata in Egitto'', date ?
Restr:Gérôme - Bathers by the Edge of a River.jpg|alt=Bagnanti sul bordo di un fiume, date ?|''Bagnanti sul bordo di un fiume'', date ?
Restr:Gerome venus.jpg|alt=La nascita di Venere, date ?|''La nascita di Venere'', date ?
Restr:Gérôme - The Tomb of Hazrat Imam Hisain Allahis Salam.jpg|alt=La tomba di Hazrat Imam, date ?|''La tomba di Hazrat Imam'', date ?
Restr:Gérôme - Tiger on the Watch v2.jpg|alt=Tigre in guardia, date ?|''Tigre in guardia'', date ?
Restr:Gérôme - View of Cairo.jpg|alt=Una veduta de Il Cairo, date ?|''Una veduta de Il Cairo'', date ?
Restr:Gérôme - The Negro Master of the Hounds.jpg|''L'addestratore di levrieri'', 1871
Restr:Gerome Bethseba.jpg|''[[Betsabea]]'', 1889
Restr:Gerôme - Amédée Thierry.jpg|alt=Amédée Thierry, date ?|''[[Amédée Thierry]]'', date ?
Restr:Jean-Léon Gérôme 005 Guard.jpg|alt=Guardia, date ?|''Guardia'', date ?
Restr:Jean-Léon Gérôme 011.jpg|''La danza dell'almée'', 1863
Restr:Jean-Léon Gérôme 012 Bath.jpg|alt=Bagno moresco, date ?|''Bagno moresco'', date ?
Restr:Jean-Léon Gérôme - Moorish bath.jpg|alt=Il bagno turco, date ?|''Il bagno turco'', date ?
Restr:Jean-Léon Gérôme 014 Dice Players.jpg|alt=Giocatori di scacchi, date ?|''Giocatori di scacchi'', date ?
Restr:Jean-Léon Gérôme 015 Carpets.jpg|alt=Il mercante di tappeti, date ?|''Il mercante di tappeti'', date ?
Restr:Jean-Léon Gérôme - The Almeh, 1873.jpg|''L'almée'', 1873
Restr:Jean-Léon Gérôme 007.jpg|''Kibellva en [[Harem]]'' .
Restr:Jean-Léon Gérôme 008.jpg|alt=Harem in un chiosco, date ?|''Harem in un chiosco'', date ?
Restr:Pygmalion and Galatea MET DT1969.jpg|[[Pigmalion ha Galateia]], 1890
Restr:Greek Janissaries - Greek youths who are being converted to Islam - Young Greeks at the Mosque - oil painting on canvas - Jean Léon Gérôme - 1865.JPG|''Giannizzeri che pregano in moschea'', 1865
Restr:Jean-Léon Gérôme - Duel After a Masquerade Ball.jpg|''Duello dopo il ballo in maschera'', 1859
Restr:Gérôme - Bathers by the Edge of a River.jpg|''Bagnanti sul bordo di un fiume'', XIX secolo
Restr:Gérôme - The Tomb of Hazrat Imam Hisain Allahis Salam.jpg|''Tomba di Hazrat'',
Restr:Gérôme - Summer Afternoon on a Lake.jpg|'' Enderv hañv war al lenn '', ca. 1895
Restr:Gerome - Diogenes.jpg|''[[Diogenes]]'' (1860), [[Walters Art Museum]]
Restr:Réception du Grand Condé à Versailles (Jean-Léon Gérôme, 1878).png|'' [[Le Grand Condé]] degemeret e [[Versailhez]]'' (1878)
Restr:Jean-Léon Gérôme - On the Desert - Walters 3734.jpg|'' En dezerzh '' (a-raok 1867). [[The Walters Art Museum]]
Restr:A vendre, esclaves au Caire par Jean-Léon Gérôme.jpg|Da werzhañ, sklaved e Kaero, 1873
</gallery>
{{Commons|Category:Jean-Léon Gérôme}}
{{DEFAULTSORT:Gerome, Jean-Leon}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1824]]
[[Rummad:Marvioù 1904]]
[[Rummad:Kizellerien c'hall]]
[[Rummad:Livourien c'hall]]
[[Rummad:Reterouriezh]]
[[Rummad:Jean-Léon Gérôme]]
367ocsv3esdrsbrrf0x8iai0o6xlbza
Leon ar Berr
0
110456
2191587
2189995
2026-05-22T22:47:14Z
Ch. Rogel
46
Munudoù war e skridoù
2191587
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Photo d'Abalor (Léon Le Berre).jpg|thumb]]
'''Leon ar Berr''', ''Léon Marie Le Berre'' er marilhoù-kêr, bet ganet d'an [[30 a viz Gwengolo]] [[1874]] en [[An Erge-Vihan|Erge-Vihan]] (staget ouzh [[Kemper]] e [[1960]]) ha marvet d'ar [[4 a viz Kerzu]] [[1946]] e [[Roazhon]], a oa ur [[kazetennerezh|c'helaouenner]] breizhat, hag ur skrivagner. Pa oa mignon bras da d-[[Taldir]] e skoazellas anezhañ a-zevri el [[luskad rannvroelour Breizh|luskad rannvroelour breizhat]] hag er [[Goursez Breizh]] ma voe un penn araok enni. Sevel a reas liammoù er broioù keltiek tramor en ur veajiñ enno. ''Abalor''<ref>''Ab Alor'' a implijas evel anv-pluenn da gentañ.</ref> a voe e [[anv-barzh]] hag e anv-pluenn pennañ. Implij a reas ''Armel d’Ergué'' ha ''Tête en l’air'' ivez.
== Buhez==
Un c'henwerzher koad, staliet e-kichen [[porzh-houarn Kemper]], an Erge-Vihan e oa e dad, Alain, dimezet gant Marie-Armandine Mignan, e vamm.<ref>Akta ganedigezh, niv. 67, 30 Gwengolo 1874. Notenn enmarzhet : reizhet anv ar vamm eus Meignan da v-Mignan diwar ur varnedigezh_justis e 18887.</ref>, met ne voe ket desavet e brezhoneg gant e dud. Kaset e voe d’ober e studioù e skolaj Sant-Salver, e [[Redon]] hag ez eas da [[Skol-veur Roazhon]] evit studiañ ar Gwir hag al Lizhiri ivez.<br>
Eno e kejas gant ur bochad studierien, entanet gant Breizh, Frañsez Jaffrennou-Taldir, Olier Gwion ha Victor Nouël de Kerangué, en o zouez. Pa voe krouet [[Breuriez ar Studierien Vreton]], e 1901, e voe lakaet en he fenn. Pa voe studier e voe lakaet e maez an enluañ, war abeg e oa bet torret e ilin dehou, ar pezh a voe kadarnaet e mare ar [[kevodadeg|c’hevodadeg]] e 1914<ref>Fichenn-varilh, niv. 4, Burev Kemper, 1R1146.</ref>.<br>
Er momed-se e voe krouet ar [[pemdezieg]] ''L’Ouest-Éclair'', ken ez eas da gendrec’hiñ e bennoù degemer pennadoù brezhonek ingal.<ref>''Bolonte Doue'', pennad kentañ e 1901.</ref>.<br>
E 1898 e emezelas ouzh [[Kevredigezh Vroadel Breizh]], aozadur kentañ Emsav Breizh ha diouzhtu e voe klasket gant al luskad rannvroelour-se sevel liammoù gant an Iwerzhoniz o stourm ouzh ar galloud saoz hag ar Gembreiz a blede gant adsavidigezh o sevenadur.<br>
En hañv 1901 ez eas gant Taldir hag tud all da v-[[Merthyr Tudful]] evit bezañ degemeret evel Barzh gant [[Goursez Kembre]] hag eno e tisklêrias ma kemere ''Abalor''<ref>Diwar anv ar sant paeron en Erge-Vihan, mab [[Alor]].</ref> da anv-barzh. E Gwengolo 1901 e kemeras perzh e krouidigezh ofisiel<ref>Anavezet e voe un nebeud barzhed vrezhon e 1899 e Bro-Gembre ken e weler ar bloaz-se roet da hini krouidigezh ar Goursez.</ref>. Goursez Breizh e [[Gwengamp]] ha lakaet e voe da zrouiz. E miz Eost 1902 e beajas da [[Dulenn|Zulenn]] evit kemer perzh en eil [[Kendalc’h keltiek|C'hendalc’h keltiek]] hag e kejas gant [[Douglas Hyde]] ha mignoned vras e chomont a-hed ar bloavezioù. Kinniget e voe ur post kelenner war ar galleg dezhañ e Skol ar mestrezed-skol Dulenn ha ne zistroas ket ac’hann a-raok 1905.<br>
E-pad an daou bloaz goude e kenlabouras gant Taldir evit sevel pennadoù er c’hazetennoù krouet gant e vignon e [[Karaez-Plougêr|Karaez]] abaoe 1904. Mont a reas da rener ar c’helaouennoù ''L’Arvor'' ha ''Le Courrier morbihannais’', e [[Gwened]], hag e kenlabouras gant ar sizhunieg ''L’Union agricole du Finistère'', staliet e Kemperle, a-raok prenañ ar gazetenn-se adanvet ''L’Union agricole et maritime'' digant [[James Montjarret de Kerjégu]] e 1914. A-drugarez d’an arc’hant dastumet diwar atiz Anatol ar Braz ha [[Teodor Botrel]] e c’hellas kas skouerennoù evit netra d’ar soudarded vrezhon enluet e-pad ar [[Brezel-bed kentañ]] hag a vourrent kaout keloù eus o broioù.<br>
Oberiant-tre e voe e-barzh renerezh Goursez Breizh hag e vourre kanañ kanaouennoù brezhonek e-doug ar gouelioù pa oa ezel eus [[Ti kaniri Breiz]]. Kuitaas a reas, e 1911, Kevredigezh Vroadel Vreizh asamblez gant lod e genseurted e Skolaj ar Varzhed evit mont da grouiñ [[Unvaniez Arvor]]. Er bloaz-se e veajas da Iwerzhon adarre.
Goude an ehan a zo ret d’ar Goursez, pa vez ar brezel o ren, ‘’Abalor'', asamblez gant [[Erwan Berthou]], Drouiz-meur Breizh anezhañ, ha Taldir, Drouiz Embanner, a c’halvas izili Skolaj ar Varzhed da labourat en-dro ha da nevesaat reolennoù diabarzh ar genvreuriezh.<br>
E 1926 e respontas da [[Anatole de Monzie]] a embanne e tlefe bezañ lakaet ar brezhoneg da vervel evit kas unaniezh Bro-C’hall da-benn, da gentañ dre e gazetenn, met dre ur c’hampagn e kelaouennoù Breizh a-bezh ivez ken e lakaas da sevel ur gwir skriddael a-enep ar ministr.<br>
E miz Eost 1927 ez eas gant [[Jean de Saisy de Kerampuil]] ha Taldir da seveniñ ur gefridienn e oa he bal skoulmañ kreñvoc’h al liammoù gant pennoù [[Skos]], Iwerzhon ha Kembre, war an dachenn sevenadurel ha war an tu armerzhel ivez. Sevel a reas rentañ-kont war an hir ar veaj e niverenn diskar-amzer 1927 ar gelaouenn, ''Le Consortium breton-Ar C’hevre Breiz''. Er bloaz-mañ e kemeras ur perzh bras e aozañ ar gouelioù keltiek savet gant Ar C’hevre Breiz e Rieg, fiziet « Servij ar Wask » dezhañ.
E diwezh Miz Mae 1928 e tilezas e bost rener kazetenn an ''Union agricole et maritime'' hag ez eas da Roazhon evit mont da gelaouenner e ''L’Ouest-Éclair''. En destenn evit kimiadiñ e venegas ma oa bet rebechet dezhañ lakaat Breizh da gentañ hag e oa bet disprizey evel barzh. Ne dizhas ket al live ma oa en e soñj pignat, pa ne veze ket lezet skrivañ estreget kronikenn ar barnedigezhioù. Koulskoude e c'helle kinnig nevezintioù diwar-benn ar sevenadur breizhek, kendalc’hioù ha gouelioù, re Goursez Breizh en o zouez.<br>
Skrivas a reas par ma c’hellas er c’helaouennoù holloueziadurel trimiziek a veze embannet gant Taldir etre 1927 ha 1940. Meur a bennad diwar-benn ar Gelted, Istor Breizh hag ar relijion a yeas d’ober e zegasadennoù.
Mervel a reas pell eus e Gerne genidik, un tammig harluet eus ar brezhonegva.
== Kelaouenner, skrivagner, ha stourmer ==
=== Kelaouenner ===
Pa oa ur c’helaouenner e c’hoarias gant levezon ar wask e-barzh « emgann ar mennozhioù » a-feur ma kreske niver an dud desket e Breizh. Tapañ a reas e remzad e muioc’h a varregezhioù evit kehentiñ gant ar broioù estren, broioù Breizh-Veur hag Iwerzhon da gentañ. Sevel liammoù gant Kelted tramor a voe ur bal eztaolet dre an [[hollgeltiegezh]], met ur bal sevenadurel nemetken. Evel holl izili ar Goursez ec’h embanne e lealded d’ar Republik c’hall, ar « [[mammvro|vammvro]] vras » ha ne oa ket ur harz da ziwall gwir e vammvro vihan da gaout doujañs ouzh he doareoù perzhek, ar brezhoneg en o zouez.<br>
A-raok ma voe tapet un tammig pouez gant ar vroadelouriezh vrezhon e 1932 e veze kreñvig a-walc’h al luskad rannvroelour e Breizh, pa lakae embann pennadoù er c’helaouennoù ha pa oa tomm dilennidi zo gant ar rannvroelouriezh.<br>
=== Skrivagner liesseurt ===
Donezonet e oa e meur a yezh, e galleg, brezhoneg ha saozneg, met e oa sod gant galleg ar Grennamzer ken e savas testennoù en ar yezh-se. Sevel kontadennoù brezhonek ha pennadoù istorel a blije dezhañ ivez. Koulskoude e skrivas un nebeud levrigoù ha pennadoù a bep seurt, er gazetenn ''L’Union agricole et maritime'' (1914-1928), ma oa perc'henn anezhi, er gelaouenn ''Le Consortium breton-Ar C’hevre breizek'' (1927-1928) hag er gelaouenn a zeuas war-lec’h, ''An Oaled''.<br>
Gantañ ha [[Taldir Jaffrennou]] e voe savet ar gelaouenn drimiziek [[An Oaled]] (istitlet''Le Foyer breton'') e galleg hag e brezhoneg, embannet etre 1928 ha 1939.
=== Stourmer ===
Ur stourmer politikel rannvroelour e voe, mat-tre evit displegañ e vennozhioù ken e oa aes sevel skridoù dezhañ.
==Oberennoù==
===E brezhoneg===
* [[1910]] : ''Istor Breiz hag ar C'helted'', sinet ''Trivarz'', kenskrivet gant [[Erwan Berthou]] ha [[Paul Diverrès]], Pariz, Le Dault.
* [[1911]] : ''Sinatur an Eil Testamant'', Karaez, [[Ar Bobl]], 1911. Pezh-c'hoari.
* [[1913]] : ''Ar verc'h he divreac'h mougn'', An Oriant, Le Pays breton. Pezh-c'hoari.
===E brezhoneg hag e galleg===
* [[1903 e Breizh|1903]] : ''La Victoire de Mgr sainct Ronan, suyvie de Goulennou, complaincte briève en langue armoricaine, sur le poids que supporte en l'aultre monde l'Anaon de MM. les sçavants’’, Gwened, Lafolye, 53 p.
* [[1905]] : ''Ar Gwir Treac'h d'ar Gaou'', [[Pariz]], Le Dault. Pezh-c'hoari
===E [[galleg]]===
;Levrioù
* [[1901]] : ''Fleurs de Basse-Bretagne (Bleun a Vreiz-Izel)'', Roazhon, Simon. Kontadennoù.
* [[1902]] : ''Nuptialia'', Gwened, Lafolye, 24 p. Danevell.
* [[1904]] : ''Les épousailles de Brébiot'', Gwened, Lafolye. Pastoralenn e galleg-krenn. Pezh-c’hoari.
* [[1913]] : ''Français de Quimper'', An Oriant, [[Le Pays breton]]. Komedi.
* [[1923 e Breizh|1923]] : ''Autour de Plaz-ar-c'horn (Troménie de guerre 1917)'', Kemper, Le Goaziou, 55 p.
* [[1924 e Breizh|1924]] : ''Almanach de l'Union agricole et maritime pour l'année 1926'', Kemperle, Union Agricole et Maritime.
* [[1926]] : ''La circulaire de Monzie contre l'enseignement du breton''.
* 1926 : ''Après Carentoir. Jeunes et anciens dans le mouvement breton. Documents du débat'', Kemperlé, impr. de L. Le Berre, 42 p.
* [[1928]] : ''Guide illustré de Quimperlé et de la région des collerettes’'.
* [[1934 e Breizh|1934]] : ''La Parure du vieux Rennes’’, Roazhon, L’Ouest-Éclair, 48 p.
* [[1935]] : ''Le 145{{e}} anniversaire du [[traité de la Mabilais]]''.
* 1935 : ''Un grand évêque gallo-romain, [[saint Melaine]]’'.
* [[1936]] : ''Bretagne d'hier'', Roazhon, [[L'Ouest-Éclair]].
* 1938 : ''L'Omelette du baz-valan'', bluette bretonne, c’hoariet er Foyer du soldat e Roazhon, 17 novembre 1937, Roazhon, Ouest-Éclair, 15 p.
* [[1945]] : ''Les Chevaliers de la Table Ronde. Épisodes de la légende celtique'', rakskrid gant [[Ronan Caerléon]], Landerne, Brittia.
;Pennadoù
* « La mission du Consortium breton dans les Îles britanniques ». E-barzh ''Le Consortium breton-Ar C’hevre breizek'’, Eost 1927, p. p. 717-752.'
== Levrlennadurezh ==
* [[Ronan Caouissin]], ''Bretons d’aujourd’hui'', 1935
* Lukian Raoul, ''Geriadur ar skrivagnerien hag ar yezhourien'', Embannadurioù Al Liamm, 1992. Pennad Le Berre, Léon.
* [[Michel Nicolas]], ''Histoire de la revendication bretonne'', Coop Breizh, 2007.{{ISBN|9782843463129}}
* Erwan Chartier, ''Histoire de l’Interceltisme en Bretagne'', Speied, Coop Breizh, 2013. {{ISBN|9782843465840}}. Diwar an tezenn soutenet dirak Skol-veur Roazhon 2 e 2010.
== Pennadoù nes ==
* [[Frañsez Jaffrennou]]
* [[Goursez Breizh]]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
{{Wikimammenn|Oberour:Leon ar Berr}}
{{DEFAULTSORT:Berr, Leon ar}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1874]]
[[Rummad:Marvioù 1946]]
[[Rummad:Emsaverien Breizh]]
[[Rummad:Kazetennerien Breizh]]
[[Rummad:Skrivagnerien Breizh]]
[[Rummad:Izili ar Goursez]]
[[Rummad:Kemper]]
304t8vbvnab61f280qye0ofagd3kccz
Yukata
0
115553
2191574
1614509
2026-05-22T11:59:28Z
Dishual
612
2191574
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Ur '''yukata''' ([[japaneg]]: 浴衣, brezhoneg: sae-gibellañ) a vez graet eus ur [[kimono|c'himono]],<ref name=JGuide>{{cite web |url=https://www.japan-guide.com/e/e2103.html |title=Yukata |website=www.japan-guide.com |access-date=2018-04-26 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170920014436/http://www.japan-guide.com/e/e2103.html |archive-date=2017-09-20}}</ref> douget evit lidoù evel [[Obon|gouelioù goañv]] hag ivez pa vezer e tiez-gibellañ. An anv a c'haller treiñ en "dilhad-gibellañ" rak ar yukata en un doare hengounel a oa douget evel sae-gibellañ; hiziv-an-deiz eo ledanoc'h o implij, ha gwelet e vezont alies e Japan e-kerzh an hañv. Ar yukata hengounel a vez [[indigo]] ha gwenn evit al liv, met ar re a-vremañ o deus a-bep seurt livioù, hag a vez savet evit ma vije tu gwalc'hiñ anezho er mekanik gwalc'hiñ. An neuz a zo tost ouzh hini an [[nemaki]], un doare kimono paotr-plac'h a vez implijet gant ar c'houvidi el letioù hengounel.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[File:HanaYukataInari.jpg |thumb| Plac'h yaouank e yukata.]]
[[Rummad:Saeoù]]
[[Rummad:Sevenadur Japan]]
[[Rummad:Gerioù japanek]]
6rs7ep1vrn2ffnt70sh61zokvzva6xr
Saint-Gilles-Croix-de-Vie
0
120839
2191606
2153521
2026-05-23T11:25:03Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2191606
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
{{pennad zo|Saint-Gilles}}
'''Saint-Gilles-Croix-de-Vie''' a zo ur [[kumun|gumun]] e [[departamantoù gall|departamant]] [[Vande (departamant)|Vande]] e [[Bro-C'hall]]. Brudet eo he forzh pesketañ arbennikaet war ar [[sardin]] dreist-holl. Un gêr gouronkañ eo ivez.
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Saint-Gilles-Croix-de-Vie
| anvYezh =
| Yezh =
| anvOfisiel =
| skeudenn = saint_gilles_croix_de_vie_mairie.jpg
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù = Blason ville fr Saint-Gilles-Croix-de-Vie (Vendée).svg
| logo =
| bro = [[Poatev]]
| rannvro = [[Broioù al Liger]]
| departamant = [[Vande (departamant)|Vande]]
| arondisamant = [[Arondisamant Les Sables-d'Olonne|Les Sables-d'Olonne]]
| kanton = [[Kanton Saint-Hilaire-de-Riez|Saint-Hilaire-de-Riez]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Bro Saint-Gilles-Croix-de-Vie]]
| cp = 85800
| maer = François Blanchet
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 10.46
| hedred = -1.93944444444
| ledred = 46.6983333333
| uk = 14
| ubi = 0
| ubr = 28
| lec'hienn web = [http://www.saintgillescroixdevie.fr/ Kumun]
}}
== Douaroniezh ==
<gallery>
La Vie & l'église de Saint-Gilles-Croix-de-Vie.jpg|Ar [[stêr]] [[Vie (Vande)|Vie]].
Saint-Gilles-Croix-de-Vie.jpg
Remblai grande plage saint gilles.jpg|Ar savenn (''"remblai"'') bali Maurice-Perray hag an « draezhenn vras » eus tu Saint-Gilles e miz Gouere 2019.
</gallery>
War ribl ar [[Meurvor Atlantel]] ha war lez aber ar [[stêr]] [[Vie (Vande)|Vie]] emañ ar gumun.
== Istor ==
Ur gêriadenn a vije bet eno e-pad an Henamzer, anvet ''Sidunum, Sidum'' pe ''Sidonum''.
Div barrez a oa a-raok 1967 e pep tu aber ar stêr [[Vie (Vande)|Vie]] :
*[[Saint-Gilles-sur-Vie]], diazezet er XI{{vet}} kantved gant menec'h [[Sant-Geli (Gard)|Sant Geli]], e [[Lengadok]]. Ober a rae dave hec'h anv da Jili an ermit,
* [[Croix-de-Vie|Crés-de-Vie]] diouzh he anv [[poatevek]], Croix-de-Vie e galleg.
=== {{XXvet kantved}} ===
Kendeuzet e voe kumunioù [[Croix-de-Vie]] ha [[Saint-Gilles-sur-Vie]] e 1967 d’ober ur gumun nevez, Saint-Gilles-Croix-de-Vie<ref>{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=32182 Cassini EHESS]</ref>.
== Armerzh ==
Ar pestekañ hag an touristerezh zo a-bouez e Saint-Gilles-Croix-de-Vie, ha kalz pretioù ha letioù a zo er gumun. Menegomp ivez ar sevel bigi-bale, eno emañ sez ar stroll [[Bénéteau]] abaoe 2003. Holen a vez produet ivez er c'hanton.
== Gevelliñ ==
Gevellet eo Saint-Gilles-Croix-de-Vie gant [[Gozón]] en [[Asturiez]] abaoe 2006<ref>{{pdf}} Marie-Bernard Martineau, [https://web.archive.org/web/20250918041250/http://www.stgillescroixdevie.com/multimedia/bulletinSTGILLESJUIL08.pdf « Le jumelage Saint Gilles Croix de Vie - Gozón prend son rythme de croisière »], ''Infoville magazine'' n°68, Gouere 2008, p.35</ref>. Liammoù mignoniezh zo ivez gant [[Montrichard]], e-kichen [[Bleaz (kêr)|Bleaz]] ([[Loir-et-Cher]]) abaoe ar bloavezhioù 1980.
== Pennadoù kar ==
* [[Croix-de-Vie]].
* [[Saint-Gilles-sur-Vie]].
== Daveoù ha notennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Vande]]
94llxagnnssylvddnukbkm258se89zr
Kampionad jorjiat an echedoù
0
175850
2191610
2191465
2026-05-23T11:50:12Z
Dakbzh
58931
2191610
wikitext
text/x-wiki
'''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]].
== Kampioned ==
{|
| valign="top" |
:{| class="sortable wikitable"
! Nn !! Bloaz !! Kampioned (kemmesk)
|-
|1||1928||[[Victor Goglidze]]
|-
|2||1938||[[Archil Ebralidze]]
|-
|3||1939||Archil Ebralidze
|-
|4||1941||Archil Ebralidze
|-
|5||1944||[[Vladas Mikėnas]]
|-
|6||1946||[[Paul Keres]] (off contest)<br>Archil Ebralidze
|-
|7||1947||[[Nikolay Sorokin]]
|-
|8||1948||[[Mikhail Shishov]]
|-
|9||1949||[[Akaki Pirtskhalava]]
|-
|10||1950||[[Alexandre Blagidze]]
|-
|11||1951||Nikolay Sorokin
|-
|12||1952||Mikhail Shishov
|-
|13||1953||Alexandre Blagidze
|-
|14||1954||[[Alexandr Buslaev]]
|-
|15||1955||[[Bukhuti Gurgenidze]]
|-
|16||1956||Mikhail Shishov
|-
|17||1957||Alexandre Blagidze
|-
|18||1958||[[Bukhuti Gurgenidze]]
|-
|19||1959||Bukhuti Gurgenidze
|-
|20||1960||Bukhuti Gurgenidze
|-
|21||1961||Bukhuti Gurgenidze
|-
|22||1962||Bukhuti Gurgenidze
|-
|23||1963||Bukhuti Gurgenidze
|-
|24||1964||Bukhuti Gurgenidze
|-
|25||1965||Bukhuti Gurgenidze
|-
|26||1966||[[Roman Dzindzichashvili]]
|-
|27||1967||Roman Dzindzichashvili
|-
|28||1968||Bukhuti Gurgenidze
|-
|29||1969||Roman Dzindzichashvili
|-
|30||1970||Bukhuti Gurgenidze
|-
|31||1971||[[Zurab Mikadze]] <br/> [[Alexandre Bokuchava]]
|-
|32||1972||[[Tamaz Giorgadze]]
|-
|33||1973||Bukhuti Gurgenidze
|-
|34||1974||[[Elizbar Ubilava]]
|-
|35||1975||[[Zurab Sturua]]
|-
|36||1976||[[Iuri Chikovani]]
|-
|37||1977||[[Zurab Sturua]]
|-
|38||1978||[[Gennadi Zaichik]]
|-
|39||1979||Gennadi Zaichik
|-
|40||1980||[[Zurab Azmaiparashvili]]
|-
|41||1981||Zurab Sturua
|-
|42||1982||[[Giorgi Giorgadze]]
|-
|43||1984||Zurab Sturua
|-
|44||1985||Zurab Sturua
|-
|45||1986||[[Elizbar Ubilava]]
|-
|46||1987||Mikhail Krasenkov
|-
|47||1988||Giorgi Giorgadze
|-
|48||1989||[[Giorgi Bagaturov]]
|-
|49||1990||[[Aleksandr Dgebouadze]]
|-
|50||1991||[[Tamaz Tabatadze]]
|-
|51||1992||[[Khvicha Supatashvili]]
|-
|52||1993||[[Akaki Shalamberidze]]
|-
|53||1994||[[Lasha Janjgava]]
|-
|54||1995||[[Giorgi Bagaturov]]
|-
|55||1996||[[Lasha Janjgava]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Kampionad jorjiat 1996, Mark Crowther, The Week in Chess]</ref>.
|-
|56||1997||[[Giorgi Kacheishvili]]
|-
|57||1998||[[Nino Khurtsidze]]
|-
|58||1999|| Giorgi Bagaturov
|-
|59||2000||[[Tamaz Gelashvili]]
|-
|60||2001||[[Mikheil Mchedlishvili]]
|-
|61||2002||Mikheil Mchedlishvili
|-
|62||2003||[[Baadur Jobava]]
|-
|63||2004||[[Merab Gagunashvili]]
|-
|64||2005||[[Valeriane Gaprindashvili]]
|-
|65||2006||Giorgi Kacheishvili
|-
|66||2007||[[Baadur Jobava]]
|-
|67||2008||[[Levan Pantsulaia]]
|-
|68||2009||[[Tornike Sanikidze]]
|-
|69||2010||Merab Gagunashvili
|-
|70||2011||[[Davit Zarkua]]
|-
|71||2012||Baadur Jobava
|-
|72||2013||[[Gaioz Nigalidze]]
|-
| 73||2014||Gaioz Nigalidze
|-
|74||2015||Levan Pantsulaia<ref>{{en}}[http://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces|title=Levan Pantsulaia Champion of Georgia]]</ref>.
|-
|75||2016||[[Davit Jojua]]
|-
|76||2017||[[Luka Paichadze]]
|-
|77||2018||Mikheil Mchedlishvili
|-
|78||2019||[[Giga Quparadze]]
|-
|79||2020||Luka Paichadze
|-
|80
|2021
|Levan Pantsulaia
|-
|81
|2022
|Levan Pantsulaia
|-
|-
|82
|2023
|Mikheil Mchedlishvili
|-
|-
|83
|2024
|Baadur Jobava
|-
|-
|84
|2025
|Levan Pantsulaia<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111228.aspx?lan=1&art=1 GEO 84th Ch]</ref>.
|-
|}
| valign="top" |
:{| class="sortable wikitable"
! Nn!! Bloaz !! Kampionez
|-
|1||1935||[[Fani Kats]]
|-
|2||1936||[[Fani Kats]]
|-
|3||1937||[[Berta Krezberg]]
|-
|4||1938||[[Varvara Zargarian]]
|-
|5||1940||[[Varvara Zargarian]]
|-
|6||1940||[[Ksenia Gogiava]]
|-
|7||1945||[[Varvara Zargarian]]
|-
|8||1947||[[Ksenia Gogiava]]
|-
|9||1948||[[Lili Gelovani]]
|-
|10||1950||[[Ksenia Gogiava]]
|-
|11||1952||[[Ksenia Gogiava]]
|-
|12||1953||[[Eliso Kakabadze]]
|-
|13||1954||[[Eliso Kakabadze]]
|-
|14||1955||[[Eliso Kakabadze]]
|-
|15||1956||[[Nona Gaprindachvili]]
|-
|16||1957||[[Eliso Kakabadze]]
|-
|17||1958||[[Manana Togonidze]]
|-
|18||1959||[[Nona Gaprindachvili]]
|-
|19||1960||[[Nona Gaprindachvili]]
|-
|20||1961||[[Nona Gaprindachvili]]
|-
|21||1963||[[Alla Chaikovskaya]]
|-
|22||1964||[[Nana Aleksandria]]
|-
|23||1965||[[Nana Aleksandria]]
|-
|24||1966||[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|-
|25||1968||[[Nana Aleksandria]]
|-
|26||1969||[[Tsiuri Kobaidze]]
|-
|27||1970||Tsitsino Kakhabrishvili
|-
|28||1971||[[Svetlana Kalandarishvili]]
|-
|29||1972||[[Tamar Khmiadashvili]]
|-
|30||1973||Tsitsino Kakhabrishvili
|-
|31||1974||Tsiuri Kobaidze
|-
|32||1975||Tamar Khmiadashvili
|-
|33||1976||[[Nino Gurieli]]
|-
|34||1977||[[Nino Melashvili]]
|-
|35||1978||[[Tamar Khmiadashvili]]
|-
|36||1979|||[[Tamila Meskhi]]
|-
|37||1980||[[Tsiala Kasoshvili]]
|-
|38||1981||Tsiala Kasoshvili
|-
|39||1982||Tsitsino Kakhabrishvili
|-
|40||1983||[[Ketevan Arakhamia]]
|-
|41||1984||Ketevan Arakhamia
|-
|42||1985||[[Genrieta Lagvilava]]
|-
|43||1986||[[Sopiko Tereladze]]<br>[[Ketevan Melashvili]]
|-
|44||1987||[[Ketino Kachiani]]
|-
|45||1988||[[Tsiala Kasoshvili]]
|-
|46||1989||[[Nino Khurtsidze]]
|-
|47||1990||[[Ketevan Arakhamia]]
|-
|48||1991||[[Inga Khurtsilava]]
|-
|49||1992||[[Nino Gurieli]]
|-
|50||1993||[[Nino Khurtsidze]]
|-
|51||1994||[[Natia Janjgava]]
|-
|52||1995||[[Miranda Khorava]]
|-
|53||1996||[[Maia Lomineishvili]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 - The Week in Chess]</ref>
|-
|54||1997||[[Inga Khurtsilava]]
|-
|55||1998||[[Maia Lomineishvili]]
|-
|56||1999||Inga Charkhalashvili
|-
|57||2000||Sopiko Tereladze<br>Inga Khurtsilava
|-
|58||2001||[[Lela Javakhishvili]]
|-
|59||2002||[[Maia Lomineishvili]], [[Ana Matnadze]]
|-
|60||2003||[[Nana Dzagnidze]]
|-
|61||2004||[[Nana Dzagnidze]]
|-
|62||2005||[[Nino Khurtsidze]]
|-
|63||2006||[[Nino Khurtsidze]]
|-
|64||2007||[[Lela Javakhishvili]], [[Sopiko Khukhashvili]]
|-
|65||2008||[[Nana Dzagnidze]], [[Salome Melia]]
|-
|66||2009||[[Maia Lomineishvili]]
|-
|67||2010||[[Salome Melia]]
|-
|68||2011||[[Maia Lomineishvili]]
|-
|69|| 2012||[[Bella Khotenashvili]]
|-
|70||2013||[[Nino Khurtsidze]]
|-
|71||2014||[[Lela Javakhishvili]]
|-
| 72||2015||[[Nino Batsiashvili]]
|-
|73||2016||[[Lela Javakhishvili]]
|-
|74||2017||[[Bella Khotenashvili]]
|-
|75||2018||[[Nino Batsiashvili]]
|-
|76||2019||[[Meri Arabidze]]
|-
|77||2020||[[Nino Batsiashvili]]
|-
|78||2021||[[Bella Khotenashvili]]
|-
|79||2022||[[Nino Batsiashvili]]
|-
|80||2023||[[Bella Khotenashvili]]
|-
|81||2024||[[Lela Javakhishvili]]
|-
|82||2025||[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch]</ref>.
|-
|83||2026||[[Nino Batsiashvili]]
|}
|}
== Liammoù diavaez ==
*{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 May 2005
| title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 January 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=6 February 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=26 March 2007
| title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=17 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=31 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=2 February 2009
| title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9
| publisher=London Chess Center
}}
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]]
cwbckoerf87cklmup0hdrpkru4kv3cf
2191611
2191610
2026-05-23T11:51:36Z
Dakbzh
58931
2191611
wikitext
text/x-wiki
'''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]].
== Kampioned ==
{|
| valign="top" |
:{| class="sortable wikitable"
! Nn !! Bloaz !! Kampioned (kemmesk)
|-
|1||1928||[[Victor Goglidze]]
|-
|2||1938||[[Archil Ebralidze]]
|-
|3||1939||Archil Ebralidze
|-
|4||1941||Archil Ebralidze
|-
|5||1944||[[Vladas Mikėnas]]
|-
|6||1946||[[Paul Keres]] (off contest)<br>Archil Ebralidze
|-
|7||1947||[[Nikolay Sorokin]]
|-
|8||1948||[[Mikhail Shishov]]
|-
|9||1949||[[Akaki Pirtskhalava]]
|-
|10||1950||[[Alexandre Blagidze]]
|-
|11||1951||Nikolay Sorokin
|-
|12||1952||Mikhail Shishov
|-
|13||1953||Alexandre Blagidze
|-
|14||1954||[[Alexandr Buslaev]]
|-
|15||1955||[[Bukhuti Gurgenidze]]
|-
|16||1956||Mikhail Shishov
|-
|17||1957||Alexandre Blagidze
|-
|18||1958||[[Bukhuti Gurgenidze]]
|-
|19||1959||Bukhuti Gurgenidze
|-
|20||1960||Bukhuti Gurgenidze
|-
|21||1961||Bukhuti Gurgenidze
|-
|22||1962||Bukhuti Gurgenidze
|-
|23||1963||Bukhuti Gurgenidze
|-
|24||1964||Bukhuti Gurgenidze
|-
|25||1965||Bukhuti Gurgenidze
|-
|26||1966||[[Roman Dzindzichashvili]]
|-
|27||1967||Roman Dzindzichashvili
|-
|28||1968||Bukhuti Gurgenidze
|-
|29||1969||Roman Dzindzichashvili
|-
|30||1970||Bukhuti Gurgenidze
|-
|31||1971||[[Zurab Mikadze]] <br/> [[Alexandre Bokuchava]]
|-
|32||1972||[[Tamaz Giorgadze]]
|-
|33||1973||Bukhuti Gurgenidze
|-
|34||1974||[[Elizbar Ubilava]]
|-
|35||1975||[[Zurab Sturua]]
|-
|36||1976||[[Iuri Chikovani]]
|-
|37||1977||[[Zurab Sturua]]
|-
|38||1978||[[Gennadi Zaichik]]
|-
|39||1979||Gennadi Zaichik
|-
|40||1980||[[Zurab Azmaiparashvili]]
|-
|41||1981||Zurab Sturua
|-
|42||1982||[[Giorgi Giorgadze]]
|-
|43||1984||Zurab Sturua
|-
|44||1985||Zurab Sturua
|-
|45||1986||[[Elizbar Ubilava]]
|-
|46||1987||Mikhail Krasenkov
|-
|47||1988||Giorgi Giorgadze
|-
|48||1989||[[Giorgi Bagaturov]]
|-
|49||1990||[[Aleksandr Dgebouadze]]
|-
|50||1991||[[Tamaz Tabatadze]]
|-
|51||1992||[[Khvicha Supatashvili]]
|-
|52||1993||[[Akaki Shalamberidze]]
|-
|53||1994||[[Lasha Janjgava]]
|-
|54||1995||[[Giorgi Bagaturov]]
|-
|55||1996||[[Lasha Janjgava]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Kampionad jorjiat 1996, Mark Crowther, The Week in Chess]</ref>.
|-
|56||1997||[[Giorgi Kacheishvili]]
|-
|57||1998||[[Nino Khurtsidze]]
|-
|58||1999|| Giorgi Bagaturov
|-
|59||2000||[[Tamaz Gelashvili]]
|-
|60||2001||[[Mikheil Mchedlishvili]]
|-
|61||2002||Mikheil Mchedlishvili
|-
|62||2003||[[Baadur Jobava]]
|-
|63||2004||[[Merab Gagunashvili]]
|-
|64||2005||[[Valeriane Gaprindashvili]]
|-
|65||2006||Giorgi Kacheishvili
|-
|66||2007||[[Baadur Jobava]]
|-
|67||2008||[[Levan Pantsulaia]]
|-
|68||2009||[[Tornike Sanikidze]]
|-
|69||2010||Merab Gagunashvili
|-
|70||2011||[[Davit Zarkua]]
|-
|71||2012||Baadur Jobava
|-
|72||2013||[[Gaioz Nigalidze]]
|-
| 73||2014||Gaioz Nigalidze
|-
|74||2015||Levan Pantsulaia<ref>{{en}}[http://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces Levan Pantsulaia Champion of Georgia - World Sport]</ref>.
|-
|75||2016||[[Davit Jojua]]
|-
|76||2017||[[Luka Paichadze]]
|-
|77||2018||Mikheil Mchedlishvili
|-
|78||2019||[[Giga Quparadze]]
|-
|79||2020||Luka Paichadze
|-
|80
|2021
|Levan Pantsulaia
|-
|81
|2022
|Levan Pantsulaia
|-
|-
|82
|2023
|Mikheil Mchedlishvili
|-
|-
|83
|2024
|Baadur Jobava
|-
|-
|84
|2025
|Levan Pantsulaia<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111228.aspx?lan=1&art=1 GEO 84th Ch]</ref>.
|-
|}
| valign="top" |
:{| class="sortable wikitable"
! Nn!! Bloaz !! Kampionez
|-
|1||1935||[[Fani Kats]]
|-
|2||1936||[[Fani Kats]]
|-
|3||1937||[[Berta Krezberg]]
|-
|4||1938||[[Varvara Zargarian]]
|-
|5||1940||[[Varvara Zargarian]]
|-
|6||1940||[[Ksenia Gogiava]]
|-
|7||1945||[[Varvara Zargarian]]
|-
|8||1947||[[Ksenia Gogiava]]
|-
|9||1948||[[Lili Gelovani]]
|-
|10||1950||[[Ksenia Gogiava]]
|-
|11||1952||[[Ksenia Gogiava]]
|-
|12||1953||[[Eliso Kakabadze]]
|-
|13||1954||[[Eliso Kakabadze]]
|-
|14||1955||[[Eliso Kakabadze]]
|-
|15||1956||[[Nona Gaprindachvili]]
|-
|16||1957||[[Eliso Kakabadze]]
|-
|17||1958||[[Manana Togonidze]]
|-
|18||1959||[[Nona Gaprindachvili]]
|-
|19||1960||[[Nona Gaprindachvili]]
|-
|20||1961||[[Nona Gaprindachvili]]
|-
|21||1963||[[Alla Chaikovskaya]]
|-
|22||1964||[[Nana Aleksandria]]
|-
|23||1965||[[Nana Aleksandria]]
|-
|24||1966||[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|-
|25||1968||[[Nana Aleksandria]]
|-
|26||1969||[[Tsiuri Kobaidze]]
|-
|27||1970||Tsitsino Kakhabrishvili
|-
|28||1971||[[Svetlana Kalandarishvili]]
|-
|29||1972||[[Tamar Khmiadashvili]]
|-
|30||1973||Tsitsino Kakhabrishvili
|-
|31||1974||Tsiuri Kobaidze
|-
|32||1975||Tamar Khmiadashvili
|-
|33||1976||[[Nino Gurieli]]
|-
|34||1977||[[Nino Melashvili]]
|-
|35||1978||[[Tamar Khmiadashvili]]
|-
|36||1979|||[[Tamila Meskhi]]
|-
|37||1980||[[Tsiala Kasoshvili]]
|-
|38||1981||Tsiala Kasoshvili
|-
|39||1982||Tsitsino Kakhabrishvili
|-
|40||1983||[[Ketevan Arakhamia]]
|-
|41||1984||Ketevan Arakhamia
|-
|42||1985||[[Genrieta Lagvilava]]
|-
|43||1986||[[Sopiko Tereladze]]<br>[[Ketevan Melashvili]]
|-
|44||1987||[[Ketino Kachiani]]
|-
|45||1988||[[Tsiala Kasoshvili]]
|-
|46||1989||[[Nino Khurtsidze]]
|-
|47||1990||[[Ketevan Arakhamia]]
|-
|48||1991||[[Inga Khurtsilava]]
|-
|49||1992||[[Nino Gurieli]]
|-
|50||1993||[[Nino Khurtsidze]]
|-
|51||1994||[[Natia Janjgava]]
|-
|52||1995||[[Miranda Khorava]]
|-
|53||1996||[[Maia Lomineishvili]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 - The Week in Chess]</ref>
|-
|54||1997||[[Inga Khurtsilava]]
|-
|55||1998||[[Maia Lomineishvili]]
|-
|56||1999||Inga Charkhalashvili
|-
|57||2000||Sopiko Tereladze<br>Inga Khurtsilava
|-
|58||2001||[[Lela Javakhishvili]]
|-
|59||2002||[[Maia Lomineishvili]], [[Ana Matnadze]]
|-
|60||2003||[[Nana Dzagnidze]]
|-
|61||2004||[[Nana Dzagnidze]]
|-
|62||2005||[[Nino Khurtsidze]]
|-
|63||2006||[[Nino Khurtsidze]]
|-
|64||2007||[[Lela Javakhishvili]], [[Sopiko Khukhashvili]]
|-
|65||2008||[[Nana Dzagnidze]], [[Salome Melia]]
|-
|66||2009||[[Maia Lomineishvili]]
|-
|67||2010||[[Salome Melia]]
|-
|68||2011||[[Maia Lomineishvili]]
|-
|69|| 2012||[[Bella Khotenashvili]]
|-
|70||2013||[[Nino Khurtsidze]]
|-
|71||2014||[[Lela Javakhishvili]]
|-
| 72||2015||[[Nino Batsiashvili]]
|-
|73||2016||[[Lela Javakhishvili]]
|-
|74||2017||[[Bella Khotenashvili]]
|-
|75||2018||[[Nino Batsiashvili]]
|-
|76||2019||[[Meri Arabidze]]
|-
|77||2020||[[Nino Batsiashvili]]
|-
|78||2021||[[Bella Khotenashvili]]
|-
|79||2022||[[Nino Batsiashvili]]
|-
|80||2023||[[Bella Khotenashvili]]
|-
|81||2024||[[Lela Javakhishvili]]
|-
|82||2025||[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch]</ref>.
|-
|83||2026||[[Nino Batsiashvili]]
|}
|}
== Liammoù diavaez ==
*{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 May 2005
| title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 January 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=6 February 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=26 March 2007
| title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=17 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=31 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=2 February 2009
| title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9
| publisher=London Chess Center
}}
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]]
4fnv0u6a7o2vv4irfgawhxyaxqp94bk
Chiappa Rhino
0
180023
2191598
2189574
2026-05-23T08:28:54Z
Llydawr
145
2191598
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|Chiappa Rhino|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Chiappa-Rhino-50DS.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur revolver '''Chiappa Rhino''' 50DS kambret e .357 Magnum
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! scope="row" |Bro
|{{Italia}}
|-
! scope="row" |Doare
|[[Revolver]] [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|un-ober / daou-ober (SA/DA)]]
|-
! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]]
|[[.357 Magnum]] / [[.38 Special]]<br>[[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]]<br>[[.40 S&W]])<br>[[9 × 21 mm IMI|9 × 21 mm]]
|-
! scope="row" |Produer
|[[Chiappa Firearms]]
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>(hervez an adtsummoù)
|-
! scope="row" |Mas (hep kartouchenn)
|0,700 kg - 1,155 kg
|-
! scope="row" |Hirder
|164 mm - 622 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar c'hanol
|51 mm - 304 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope="row" |Endalc'h
|[[Karger (armoù-tan)|Taboulin]] 6 kartouchenn
|-
! scope="row" |Adstummoù
|20D/20DS, 30DS, 40DS, 50DS, 60DS, 120DS (sifr kentañ pep adstumm a dalvez hirder ar c'hanol e meutadoù, da skouer 2 veutad evit an 20DS)
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''Rhino''' zo ur [[revolver]] gwerzhet abaoe 2010 gant an embregerezh italian [[Chiappa Firearms|Chiappa]]. Krouet e oa bet gant Antonio Cudazzo hag [[Emilio Ghisoni]]. Adstummoù dezhe hirderioù kanolioù disheñvel en deus. Aes a-walc'h eo da anavezout abalamour da blas e ganol ha d'e daboulin c'hwec'hkornek. Kambret eo e [[.357 Magnum]], [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]], [[.40 S&W]] pe [[9 × 21 mm IMI|9 × 21 mm]]. [[Geriaoueg an armoù-tan#Reilh|Reilhoù Picatinny]] zo war an holl adstummoù, war-bouez an hini berrañ (20D/20DS).
== Mont en-dro ==
Ar '''Rhino''' zo dezhañ ur [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|blatinenn un-ober ha daou-ober]] hag un daboulin evit 6 kartouchenn. Dibar eo e wikefre abalamour d'e ganol bezañ lakaet e traoñ e daboulin, kement-mañ evit izelaat efed an [[argil]] hervez e broduer. Ar [[Geriaoueg an armoù-tan#Ki|c'hi]] n'eo ket ur morzhol gwir neuze, met ur pezh hag a laka ar morzhol da vezañ armet. Goude se e tistro ar c'hi d'e blas<ref>{{en}} Richard JOHNSON, ''[https://www.gunsholstersandgear.com/2010/01/21/chiappa-rhino-revolvers/ Chiappa Rhino Revolvers]'', Guns Holsters and Gear, 21/01/2010</ref>. Ur merker a ziskouez hag-eñ emañ ar revolver e mod un-ober pe daou-ober.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Revolverioù]]
[[Rummad:Armoù Italia]]
kaxud0xnmohp4ylc72d4zvf42pej5b9
Koad Fontainebleau
0
180024
2191599
2189576
2026-05-23T08:40:50Z
Llydawr
145
2191599
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Koad Fontainebleau''', anvet '''koad Bière''' gwechall (deveret eus ''bruyère'', brug)<ref>Jean Loiseau, ''Le Massif de Fontainebleau'', 4{{vet}} emb., 1970, tom 1, P.26.</ref> a zo ur c'hoad bras 25000 hektar, en o zouez 21600 hektar melestret evel koadeg-domani. E [[Seine-et-Marne]] emañ, er gevred da [[Pariz|Bariz]], hag en e greiz emañ kêr [[Fontainebleau]] hag he amezeg [[Avon (Seine-et-Marne)|Avon]]. Un uhelder etre 42 m (an [[Yonne]] e [[Bois-le-Roi (Seine-et-Marne)|Bois-le-Roi]]) ha 144 m (kroaz-hent Banc du Roi, 2 km en norzh da [[Fontainebleau]]) zo dezhañ.
Rannet eo ar c'hoad ha treuzet eo gant ar gourhent A6 ([[1964]]), an hentoù broadel 6 ha 7 hag an heent-houarn Pariz-Lyon-Marselha. Milionoù a dud a zeu da weladeniñ anezhañ bep bloaz evit pourmen pe krapañ (13 milion e 2006).
Brudet eo koad Fontainebleau er bed a-bezh evit bezañ awenet arzourien an XIX{{vet}} kantved, livourien [[Skol Barbizon]] hag an [[Impresionouriezh|impresionourien]] peutgetket, hag ivez luc'hskeudennerien, skrivagnerien ha barzhed.
== Loened ha plant ==
An [[derv]] eo ar gwez a gaver ar muiañ (45%), ha goude ar [[pin-gouez]] (40%) hag ar [[faou]] (10%).
E-touez al loened bras e kaver [[hoc'h-gouez|moc'h-gouez]], [[Karv ruz|kirvi ruz]] ha [[yourc'h]]ed.
[[Gwespetaer boutin|Gwespetaered]], [[speg krenn|speged krenn]] ha [[speg du|speged du]], [[devedig-lann|devediged]] hag [[adren-Europa|adrened]] a zo e-touez al laboused a gaver ivez.
== Koad Fontainebleau er sevenadur ==
E-kreiz an XIX{{vet}} kantved e teuas [[Théodore Rousseau]] ha [[Jean-François Millet]] da livañ ar c'hoad.
Impresonourien evel [[Claude Monet]], [[Auguste Renoir]] hag [[Alfred Sisley]] a zeuas di ivez da gavout o awen.
== Liammoù diavaez ==
* [https://www.onf.fr/vivre-la-foret/forets-de-france/+/1793::foret-domaniale-de-fontainebleau.html Koad-domani Fontainebleau war onf.fr]
* [https://www.aaff.fr/ Mignoned koad Fontainebleau]
== Daveoù ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Koadoù|Fontainebleau]]
iicefwq82va5i5umv0yj5lmmq9g7d84
Amberg
0
180030
2191600
2189598
2026-05-23T08:45:46Z
Llydawr
145
2191600
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Amberg Altstadt.jpg|thumb|Lodenn istorel ar gêr.]]
'''Amberg''' zo ur gêr e biz [[Bavaria]], en [[Alamagn]]. {{formatnum:42553}} annezad a oa e 2024<ref>{{de}} ''[https://www.statistik.bayern.de/mam/produkte/veroffentlichungen/statistische_berichte/a1210c_202400.pdf Einwohnerzahlen – Stand: 31. Dezember 2024. (PDF; 4,1 MB) Gemeinden, Kreise und Regierungsbezirke in Bayern – Basis: Zensus 2022]'', [https://statistik.bayern.de Bayerisches Landesamt für Statistik], miz Even 2025 (pellgarget d'ar 01/05/2026)</ref>.
== Istor ==
Ul labouradeg armoù ([[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]]) a oa e Amberg etre 1801 ha 1919. Enni ez eus bet produet fuzuilhoù evit [[arme Bavaria]], hag evit an [[Tirlu impalaerel alaman|Deustches Heer]] war-lerc'h.
== Kêrioù gevellet ==
Gevellet eo Amberg gant<ref>{{de}} ''[https://amberg.de/rathaus/netzwerke/partnerstaedte Partnerstädte]'', Amberg.de (lennet d'ar 01/05/2026}}</ref> :
* [[Bad Bergzabern]], {{Alamagn}} (1952) ;
* [[Schnaittenbach]], {{Alamagn}} (1954) ;
* [[Périgueux]], {{Bro-C'hall}} (1965) ;
* [[Kranj]], {{Slovenia}} (1965) ;
* [[Bystrzyca Kłodzka]], {{Polonia}} (1988) ;
* [[Siilinjärvi]], {{Finland}} (1999) ;
* [[Desenzano del Garda]], {{Italia}} (2006) ;
* [[Trikala]], {{Gres}} ;
* [[Ústí nad Orlicí]], {{Tchekia}} ;
* [[Freiberg]], {{Alamagn}} ;
* [[Geretsried]], {{Alamagn}}.
== Liamm diavaez ==
* {{de}} [https://amberg.de/ Lec'hienn ofisiel]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù Bavaria]]
8fr13ziqvdczynp4ebde2nbalrruyms
Honora Sneyd
0
180036
2191601
2189611
2026-05-23T08:48:26Z
Llydawr
145
2191601
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Honora Edgeworth''' (ganet '''Sneyd''';<ref>Lod mammennoù a ra 'Honoria' evel raganv met, sinañ a rae he oberennoù gant Honora Sneyd Edgeworth</ref> [[1751]] – 1añ a viz Mae 1780) a oa ur skrivagnerez saoz, brudet evit bezañ tost da skrivagnerien brudet evel [[Anna Seward]] hag al [[Lunar Society]], hag evit he labourioù war desevel ar vugale.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Sneyd, Honora}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1751]]
[[Rummad:Marvioù 1780]]
[[Rummad:Skrivagnerezed Bro-Saoz]]
[[Rummad:Skrivagnerezed saoznek]]
brznisloq7hbbttxp6qe3eebegjzbcv
Merriam-Webster
0
180039
2191603
2189635
2026-05-23T08:54:24Z
Llydawr
145
2191603
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Merriam-Webster, Incorporated''', zo un embregerezh [[stadunanat]] hag a embann [[oberenn dave|levrioù dave]] ha brudet eo dreist-holl evit [[Geriadur Webster|e c'heriadurioù]]. An embanner geriadurioù koshañ eo er Stadoù-Unanet<ref>{{cite news |last=Correa|first=Carla |date=2021-11-03 |title=Attention, New Englanders: Fluffernutter Is Now a Word |language=en-US |newspaper=[[The New York Times]] |url=https://nytimes.com/2021/11/03/dining/fluffernutter-dictionary.html |issn=0362-4331 |access-date=2021-11-05}}</ref>.
E 1831, [[George Merriam|George]] ha Charles Merriam o devoa krouet an embregerezh '''G & C Merriam Co.''' e [[Springfield (Massachusetts)|Springfield]], e [[Massachusetts]]. E 1843, goude marv [[Noah Webster]], an embregerezh he doa prenet gwirioù ''An American Dictionary of the English Language'' digant domani Webster. An holl c'heriadurioù Merriam-Webster zo liammet ouzh ar geriadur orin-se.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Embregerezhioù SUA]]
[[Rummad:Embannerien SUA]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1831]]
[[Rummad:Geriadurioù saozneg]]
qj18u73z2y22kycmuof9gmnvvt622un
Salome Melia
0
180244
2191608
2191547
2026-05-23T11:38:46Z
Dakbzh
58931
/* Kevezadegoù */
2191608
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Salome Melia Acropolis 2006 2.jpg|right|140px|Salome Melia en Acropolis 2006.]]
'''Salome Melia''' (e [[jorjieg]]:''' სალომე მელია'''), bet ganet d'ar 14 a viz Ebrel 1987 e [[Batoumi]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian.<br/>
Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2008 ha Mestrez-veur (WGM) abaoe 2005, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2004<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600656 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>E miz Mae 2026 e oa 2 299 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 227 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 278 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13602446 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 475 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Here]] 2014.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe div wezh: e 2008, rampo gant [[Nana Dzagnidze]], hag e 2010.
==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ====
===== Rummad e-dan triwec'h vloaz =====
Trec'h e voe div wezh : e 2004 hag e 2005.
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
Kemer a reas perzh seitek gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/l/l1p373td-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk
|-
|Mae 2000||1||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||0/2 (+ 0, = 0, - 2)||-
|-
|Ebrel 2006||7||{{Turkia}}, [[Kuşadası]]||7/11 (+ 7, = 0, - 4)||18/96
|-
|Ebrel 2007||8||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||34/150
|-
|Ebrel 2008||9||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||6,5/11 (+ 4, = 5, - 2)||30/159
|-
|Meurzh 2009||10||{{Rusia}}, [[Sant-Petersbourg]]||7/11 (+ 5, = 4, - 2)||24/168
|-
|Meurzh 2010||11||{{Kroatia}}, [[Rijeka]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||36/158
|-
|Mae 2011||12||{{Jorjia}}, [[Tbilisi]]||6,5/11 (+ 4, = 5, - 2)||34/130
|-
|Meurzh 2012||13||{{Turkia}}, [[Gaziantep]]||7/11 (+ 5, = 4, - 2)||14/103
|-
|Gouhere 2013||14||{{Serbia}}, [[Beograd]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||2/169
|-
|Gouhere 2014||15||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||8/11 (+ 6, = 4, - 1)||3/116
|-
|Mae 2015||16||{{Jorjia}}, [[Chakvi]]||7,5/11 (+ 6, = 3, - 2)||8/98
|-
|Mae 2016||17||{{Roumania}}, [[Mamaia]]||7/11(+ 5, = 4, - 2)||21/112
|-
|Ebrel 2017||18||{{Latvia}}, [[Riga]]||6,5/11 (+ 3, = 7, - 1)||40/144
|-
|Ebrel 2018||19||{{Slovakia}}, [[Vysoké Tatry]]||4,5/9 (+ 2, = 5, - 2)||103/144
|-
|Ebrel 2019||20||{{Turkia}}, [[Antalya]]||6/11 (+ 3, = 6, - 2)||56/130
|-
|Eost 2021||22||{{Tchekia}}, [[Praha]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||30/123
|-
|Meurzh 2023||23||{{Montenegro}}, [[Petrovac]]||8/11 (+ 5, = 5, - 0)||5/136
|-
|}
==== Kampionad europat (kemmesk) ====
Kemer a reas perzh div wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/l/l1p373td-eur.html European Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk
|-
|Meurzh 2011||12||{{Bro-C'hall}}, [[Aix-les-Bains]]||5/11 (+ 3, = 4, - 4)||253/393
|-
|Gouhere 2014||15||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||6/11 (+ 5, = 2, - 4)||99/259
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad jorjiat ar C'hleuboù (kemmesk) ====
C'hoariet he deus ur wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014ge/2014nadj.html 1st Georgian Club Chess Championship: Ureki 2014 - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
|Bloaz||Tablezenn||Kleub||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|2014||4||Nona Adjara||5/7 (+ 3, = 4, - 0)||71,4||1||aour
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas teir gwezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/l1p373td.html European Women Team Chess Championship - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar mpionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|2011||erlec'hierez ||9||{{Gres}}, [[Porto Carras]]||5/7 (+ 4, = 2 , - 1)||71,4||3||arem||3||arem
|-
|2017||erlec'hierez||12||{{Gres}}, [[Hersonissos]]||4,5/6 (+ 4, = 1, - 0)||80||1||aour||2||argant
|-
|2019||4||13||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||2,5/4 (+ 2, = 2 , - 1)||62,5||-||-||2||argant
|-
|}
==== Kib europat ar C'hleuboù ====
C'hoari a reas pemp gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersb/l1p373td.html European Chess Club Cup (women) – Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Kleub ha kêr||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|2009||4||Samaia Tbilisi, [[Tbilisi]]||14||[[Republik Makedonia an Norzh]], [[Ohrid]]||2/4 (+ 1, = 2, - 1)||40||-||-||3||arem
|-
|2010||3||Samaia Tbilisi, [[Tbilisi]]||15||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||4/7 (+ 1, = 5, - 2)||50||7||-||6||-
|-
|2014||3||Nona Batumi, [[Batoumi]]||19||{{Euskadi}}, [[Bilbao]]||5/7 (+ 4, = 2, - 1)||71,4||2||argant||1||aour
|-
|2016||4||Nona Batumi, [[Batoumi]]||21||{{Serbia}}, [[Novi Sad]]||4,5/6 (+ 4, = 1, - 1)||75||1||aour||2||argant
|-
|2017||erlec'hierez||Nona Batumi, [[Batoumi]]||12||{{Turkia}}, [[Antalya]]||1/3 (+ 0, = 2, - 1)||33,3||-||-||1||aour
|-
|}
=== [[Olimpiadoù echedoù]] ===
C'hoari a reas div wezh e skipailh Jeorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/l1p373td.html Women's Chess Olympiads - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|2010||3||39||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]|| 7/10 (+ 6, = 2, - 2)||70||2||argant||3||arem
|-
|2014||4||41||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]|| 6/10 (+ 4, = 4, - 2)||60||9||-||4||-
|-
|}
==== Kampionad bedel ar Maouezi ====
C'hoari a reas peder gwezh e skipailh Jorjia.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Tablezenn||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveennoù
|-
|Kerzu 2011||3||erlec'hierez||{{Turkia}} [[Mardin]]||3,5/5 (+ 2, = 3, - 0)||70||1||aour||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011v/2011geo.html 3rd World Team Chess Championship (women): Mardin 2011 - Olimp Base]</ref>
|-
|Meurzh 2013||4||erlec'hierez||{{Turkia}} [[Astana]]||4/6 (+ 3, = 2, - 1)||66,7||2||argant||4||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011v/2011geo.html 4th World Team Chess Championship (women): Astana 2013 - Olimp Base]</ref>
|-
|Ebrel 2015||5||erlec'hierez||{{Sina}} [[Chengdu]]||3/5 (+ 1, = 4, - 0)||60||3||arem||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2015v/2015geo.html 5th World Team Chess Championship (women): Chengdu 2015 Championship - Olimp Base]</ref>
{{,}}<ref>{{en}}[http://www.chessdom.com/georgia-takes-gold-in-womens-world-team-chess-championship/ Georgia takes gold in Women's World Team Chess Championship Chessdom, 28 a viz Ebrel 2015]</ref>
|-
|Even 2017||6||erlec'hierez||{{Rusia}} [[Khanty-Mansiysk]]||4/5 (+ 4, = 0, - 1)||80||1||aour||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2017v/2017in.html 6th World Team Chess Championship (women): Khanty-Mansiysk 2017 - Olimp Base]</ref>
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13602446 He fichenn FIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=50070 He fartiennoù e Chessgames]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Salome_Melia He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Melia, Salome}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1987]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
g7a82vge04vacxmx6wx72u371vn9429
Timbroù Anguilla
0
180253
2191589
2191550
2026-05-23T07:36:22Z
Tanjee
563
2191589
wikitext
text/x-wiki
[[File:Saint Christopher-Nevis-Anguilla stamp.jpg| thumb|left|upright 0.9|Timbr St Kitts Nevis Anguilla (1956)]]
[[File:Anguilla 22c Rowland Hill stamp 1979.jpg|thumb|right|upright 1.2|Deiz-ha-bloaz ar ''Black Penny'' (1979)]]
Unan eus [[Tiriadoù Tramor Breizh-Veur]] er [[Mor Karib]] eo enez [[Anguilla]]. Tro-dro d’an enezenn vrasañ ez eus enezennoù bihan, didud an darn vrasañ anzezho.
Eus 1882 da 1967 e oa ul lodenn eus trevadenn [[Saint Christopher-Nevis-Anguilla.]]. E miz C’hwevrer 1967 e voe roet an emrenerezh d’an drevadenn-mañ, met trouz a savas en Anguilla a-enep poliserien Saint-Christopher (Saint Kitts). Goude ur boblvouezhiadeg a voe aozet d’an 11 a viz Gouere 1967 e voe embannet dizalc’hidigezh an enezenn. Nac’het e voe gant ar [[Rouantelezh-Unanet]] anavezout an disoc’h avat. Savet e voe un eil vouezhiadeg e miz Genver 1969 : kadarnaet diviz ar muiañ-niver hag embannet « Republik Anguilla » e miz C’hwevrer. Divizout a reas neuze gouarnamant Bro-Saoz kas soudarded eus ar ([[Royal Navy]], ar [[Royal Air Force]], harzlammerien… da Anguilla evit « adsevel an urzh ». Amresis eo statud Anguilla betek an 19 a viz Kerzu 1980 pa voe anavezet an enezenn evel un drevadenn dispartiet diouzh Sant Kitts ha Nevis.
Betek 1903 e veze implijet timbroù-post Antilhez Bihanañ saoz en Anguilla.
Eus 1903 da 1952 e voe implijet timbroù trevadenn Sant-Kitts ha Nevis. Ne voe ouzhpennet an anv Anguilla er vojenn nemet e 1952. E 1950 koulskoude e voe dreistmoullet timbroù gant poltred [[George VI]] embannet e 1968 gant '''ANGUILLA TERCENTENARY 1650-1950''' evit derc’hel soñj eus donedigezh ar Vreizhveuriz tri c’hant bloaz kent.
== Anguilla dizalc'h ==
An timbroù kentañ a voe embannet da vare an emsavadeg a c’hoarvezas e 1967 evit en em zispartiañ diouzh an enezenn all. Dreismoullet e voe timbroù Sant-Kitts gant '''Independent Anguilla''' (''Anguilla Dizalc'h''). Uhel eo priz ar rummad timbroù-se bremañ. Dindan evezh Mestr ar Postoù eo bet graet an embann, a difennet gantañ gwerzhañ anezho d’ar varc’hadourien estren evit ma vefent implijet er vro da gentañ.
Diwezhatoc'h e 1967 e voe produet an timbroù kentañ hep dreistmoulladur a ziskoueze lec'hioù brudet en Anguilla evel tour-tan Sombrero, ilizoù, an ti-post e Valley, aerborzh Wall Blake… ha loened-mor.
Un toullad rummadoù a zo bet embannet e 1968 ha 1969, dezhoù danvez tost ouzh buhez ha sevenadur Anguilla : listri-mor, laboused, 35vet deiz-ha-bloaz ur strollad skouted, an dastum holen, bleunioù Karib, Gouel Nedeleg…
D'ar 7 a viz Gouere 1969 e voe anavezet ent-ofisiel melestradurezh-post emren Anguilla gant gouarnamant Sant-Kitts-Nevis. An alc’hwez « St Christopher – Nevis – Anguilla » a chomas war an timbroù-post betek 1980.
Gant an emglev a voe sinet etre pennoù-bras Anguilla ha dilennad ar Rouantelezh-Unanet e miz Gouere 1971 e voe kadarnaet disrann Anguilla diouzh Stad Sant-Kitts ha Nevis ha lakaet ur c'homiser saoz e penn ar gouarnamant lec’hel, e anv ar rouanez [[Elesbed II]]. Moullet e voe un alc’hwez nevez wan timbroù <small>H.M. COMMISSIONER IN ANGUILLA</small> gant '''E. II R.''' (= ''Elisabeth II Regina'') dindan ur gurunenn.
== An disrann ==
D'an 19 a viz Kerzu 1980 e teuas Anguilla da vezañ un drevadenn saoz distag ent-ofisiel. Lakaet e voe e gwerzh timbroù dreistmoullet gant "SEPARATION 1980 ». Tennet e oa bet anv ar C'homiser ha moullet en dro poltred ar rouanez pe monogramm ar rouantelezh.
An timbroù kentañ a dindan anv Anguilla, hervez al lezenn, a oa bet embannet da vare Pask 1981 ha skeudenniñ a raent tudennoù eus an embregerezh Walt Disney.
Ul lodenn vras eus timbroù Anguilla zo gouestltet d’ar plant, al loened, ar frouezh, lidoù Pask ha Nedeleg, ar familh roueel, ha tudennoù Walt Disney. Un nebeud anezho a laka derc’hel soñj eus an emsavadeg hag ar prantad dizalc'hiezh.
==Pennadoù kar==
* [[Timbroù an Antilhez Bihanañ saoz]]
* [[Timbroù Sant Kitts ha Nevis]]
* [[Timbroù Nevis]]
* [[Timbroù Saint Kitts]]
[[Rummad:Timbroù Anguilla]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Anguilla]]
eorznerbtwk4nyksnp35j3bjqlggzca
2191590
2191589
2026-05-23T07:36:50Z
Tanjee
563
2191590
wikitext
text/x-wiki
[[File:Saint Christopher-Nevis-Anguilla stamp.jpg| thumb|left|upright 0.9|Timbr St Kitts Nevis Anguilla (1956)]]
[[File:Anguilla 22c Rowland Hill stamp 1979.jpg|thumb|right|upright 1.2|Deiz-ha-bloaz ar ''Black Penny'' (1979)]]
Unan eus [[Tiriadoù Tramor Breizh-Veur]] er [[Mor Karib]] eo enez [[Anguilla]]. Tro-dro d’an enezenn vrasañ ez eus enezennoù bihan, didud an darn vrasañ anzezho.
Eus 1882 da 1967 e oa ul lodenn eus trevadenn [[Saint Christopher-Nevis-Anguilla.]]. E miz C’hwevrer 1967 e voe roet an emrenerezh d’an drevadenn-mañ, met trouz a savas en Anguilla a-enep poliserien Saint-Christopher (Saint Kitts). Goude ur boblvouezhiadeg a voe aozet d’an 11 a viz Gouere 1967 e voe embannet dizalc’hidigezh an enezenn. Nac’het e voe gant ar [[Rouantelezh-Unanet]] anavezout an disoc’h avat. Savet e voe un eil vouezhiadeg e miz Genver 1969 : kadarnaet diviz ar muiañ-niver hag embannet « Republik Anguilla » e miz C’hwevrer. Divizout a reas neuze gouarnamant Bro-Saoz kas soudarded eus ar [[Royal Navy]], ar [[Royal Air Force]], harzlammerien… da Anguilla evit « adsevel an urzh ». Amresis eo statud Anguilla betek an 19 a viz Kerzu 1980 pa voe anavezet an enezenn evel un drevadenn dispartiet diouzh Sant Kitts ha Nevis.
Betek 1903 e veze implijet timbroù-post Antilhez Bihanañ saoz en Anguilla.
Eus 1903 da 1952 e voe implijet timbroù trevadenn Sant-Kitts ha Nevis. Ne voe ouzhpennet an anv Anguilla er vojenn nemet e 1952. E 1950 koulskoude e voe dreistmoullet timbroù gant poltred [[George VI]] embannet e 1968 gant '''ANGUILLA TERCENTENARY 1650-1950''' evit derc’hel soñj eus donedigezh ar Vreizhveuriz tri c’hant bloaz kent.
== Anguilla dizalc'h ==
An timbroù kentañ a voe embannet da vare an emsavadeg a c’hoarvezas e 1967 evit en em zispartiañ diouzh an enezenn all. Dreismoullet e voe timbroù Sant-Kitts gant '''Independent Anguilla''' (''Anguilla Dizalc'h''). Uhel eo priz ar rummad timbroù-se bremañ. Dindan evezh Mestr ar Postoù eo bet graet an embann, a difennet gantañ gwerzhañ anezho d’ar varc’hadourien estren evit ma vefent implijet er vro da gentañ.
Diwezhatoc'h e 1967 e voe produet an timbroù kentañ hep dreistmoulladur a ziskoueze lec'hioù brudet en Anguilla evel tour-tan Sombrero, ilizoù, an ti-post e Valley, aerborzh Wall Blake… ha loened-mor.
Un toullad rummadoù a zo bet embannet e 1968 ha 1969, dezhoù danvez tost ouzh buhez ha sevenadur Anguilla : listri-mor, laboused, 35vet deiz-ha-bloaz ur strollad skouted, an dastum holen, bleunioù Karib, Gouel Nedeleg…
D'ar 7 a viz Gouere 1969 e voe anavezet ent-ofisiel melestradurezh-post emren Anguilla gant gouarnamant Sant-Kitts-Nevis. An alc’hwez « St Christopher – Nevis – Anguilla » a chomas war an timbroù-post betek 1980.
Gant an emglev a voe sinet etre pennoù-bras Anguilla ha dilennad ar Rouantelezh-Unanet e miz Gouere 1971 e voe kadarnaet disrann Anguilla diouzh Stad Sant-Kitts ha Nevis ha lakaet ur c'homiser saoz e penn ar gouarnamant lec’hel, e anv ar rouanez [[Elesbed II]]. Moullet e voe un alc’hwez nevez wan timbroù <small>H.M. COMMISSIONER IN ANGUILLA</small> gant '''E. II R.''' (= ''Elisabeth II Regina'') dindan ur gurunenn.
== An disrann ==
D'an 19 a viz Kerzu 1980 e teuas Anguilla da vezañ un drevadenn saoz distag ent-ofisiel. Lakaet e voe e gwerzh timbroù dreistmoullet gant "SEPARATION 1980 ». Tennet e oa bet anv ar C'homiser ha moullet en dro poltred ar rouanez pe monogramm ar rouantelezh.
An timbroù kentañ a dindan anv Anguilla, hervez al lezenn, a oa bet embannet da vare Pask 1981 ha skeudenniñ a raent tudennoù eus an embregerezh Walt Disney.
Ul lodenn vras eus timbroù Anguilla zo gouestltet d’ar plant, al loened, ar frouezh, lidoù Pask ha Nedeleg, ar familh roueel, ha tudennoù Walt Disney. Un nebeud anezho a laka derc’hel soñj eus an emsavadeg hag ar prantad dizalc'hiezh.
==Pennadoù kar==
* [[Timbroù an Antilhez Bihanañ saoz]]
* [[Timbroù Sant Kitts ha Nevis]]
* [[Timbroù Nevis]]
* [[Timbroù Saint Kitts]]
[[Rummad:Timbroù Anguilla]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Anguilla]]
kz6xrdcf9h8k3mj8468x5uep65947xg
2191591
2191590
2026-05-23T07:37:14Z
Tanjee
563
2191591
wikitext
text/x-wiki
[[File:Saint Christopher-Nevis-Anguilla stamp.jpg| thumb|left|upright 0.9|Timbr St Kitts Nevis Anguilla (1956)]]
[[File:Anguilla 22c Rowland Hill stamp 1979.jpg|thumb|right|upright 1.2|Deiz-ha-bloaz ar ''Black Penny'' (1979)]]
Unan eus [[Tiriadoù Tramor Breizh-Veur]] er [[Mor Karib]] eo enez [[Anguilla]]. Tro-dro d’an enezenn vrasañ ez eus enezennoù bihan, didud an darn vrasañ anzezho.
Eus 1882 da 1967 e oa ul lodenn eus trevadenn [[Saint Christopher-Nevis-Anguilla.]]. E miz C’hwevrer 1967 e voe roet an emrenerezh d’an drevadenn-mañ, met trouz a savas en Anguilla a-enep poliserien Saint-Christopher (Saint Kitts). Goude ur boblvouezhiadeg a voe aozet d’an 11 a viz Gouere 1967 e voe embannet dizalc’hidigezh an enezenn. Nac’het e voe gant ar [[Rouantelezh-Unanet]] anavezout an disoc’h avat. Savet e voe un eil vouezhiadeg e miz Genver 1969 : kadarnaet diviz ar muiañ-niver hag embannet « Republik Anguilla » e miz C’hwevrer. Divizout a reas neuze gouarnamant Bro-Saoz kas soudarded eus ar [[Royal Navy]], ar [[Royal Air Force]], harzlammerien… da Anguilla evit « adsevel an urzh ». Amresis eo statud Anguilla betek an 19 a viz Kerzu 1980 pa voe anavezet an enezenn evel un drevadenn dispartiet diouzh Sant Kitts ha Nevis.
Betek 1903 e veze implijet timbroù-post Antilhez Bihanañ saoz en Anguilla.
Eus 1903 da 1952 e voe implijet timbroù trevadenn Sant-Kitts ha Nevis. Ne voe ouzhpennet an anv Anguilla er vojenn nemet e 1952. E 1950 koulskoude e voe dreistmoullet timbroù gant poltred [[George VI]] embannet e 1968 gant '''ANGUILLA TERCENTENARY 1650-1950''' evit derc’hel soñj eus donedigezh ar Vreizhveuriz tri c’hant bloaz kent.
== Anguilla dizalc'h ==
An timbroù kentañ a voe embannet da vare an emsavadeg a c’hoarvezas e 1967 evit en em zispartiañ diouzh an enezenn all. Dreismoullet e voe timbroù Sant-Kitts gant '''Independent Anguilla''' (''Anguilla Dizalc'h''). Uhel eo priz ar rummad timbroù-se bremañ. Dindan evezh Mestr ar Postoù eo bet graet an embann, a difennet gantañ gwerzhañ anezho d’ar varc’hadourien estren evit ma vefent implijet er vro da gentañ.
Diwezhatoc'h e 1967 e voe produet an timbroù kentañ hep dreistmoulladur a ziskoueze lec'hioù brudet en Anguilla evel tour-tan Sombrero, ilizoù, an ti-post e Valley, aerborzh Wall Blake… ha loened-mor.
Un toullad rummadoù a zo bet embannet e 1968 ha 1969, dezhoù danvez tost ouzh buhez ha sevenadur Anguilla : listri-mor, laboused, 35vet deiz-ha-bloaz ur strollad skouted, an dastum holen, bleunioù Karib, Gouel Nedeleg…
D'ar 7 a viz Gouere 1969 e voe anavezet ent-ofisiel melestradurezh-post emren Anguilla gant gouarnamant Sant-Kitts-Nevis. An alc’hwez « St Christopher – Nevis – Anguilla » a chomas war an timbroù-post betek 1980.
Gant an emglev a voe sinet etre pennoù-bras Anguilla ha dilennad ar Rouantelezh-Unanet e miz Gouere 1971 e voe kadarnaet disrann Anguilla diouzh Stad Sant-Kitts ha Nevis ha lakaet ur c'homiser saoz e penn ar gouarnamant lec’hel, e anv ar rouanez [[Elesbed II]]. Moullet e voe un alc’hwez nevez wan timbroù <small>H.M. COMMISSIONER IN ANGUILLA</small> gant '''E. II R.''' (= ''Elisabeth II Regina'') dindan ur gurunenn.
== An disrann ==
D'an 19 a viz Kerzu 1980 e teuas Anguilla da vezañ un drevadenn saoz distag ent-ofisiel. Lakaet e voe e gwerzh timbroù dreistmoullet gant "SEPARATION 1980 ». Tennet e oa bet anv ar C'homiser ha moullet en dro poltred ar rouanez pe monogramm ar rouantelezh.
An timbroù kentañ a dindan anv Anguilla, hervez al lezenn, a oa bet embannet da vare Pask 1981 ha skeudenniñ a raent tudennoù eus an embregerezh Walt Disney.
Ul lodenn vras eus timbroù Anguilla zo gouestltet d’ar plant, al loened, ar frouezh, lidoù Pask ha Nedeleg, ar familh roueel, ha tudennoù Walt Disney. Un nebeud anezho a laka derc’hel soñj eus an emsavadeg hag ar prantad dizalc'hiezh.
==Pennadoù kar==
* [[Timbroù an Antilhez Bihanañ saoz]]
* [[Timbroù Sant Kitts ha Nevis]]
* [[Timbroù Nevis]]
* [[Timbroù Saint Kitts]]
[[Rummad:Timbroù Anguilla]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Anguilla]]
ddj7dzxvlx8pbv13k1mc56pr9igy0uc
Benjamin Tyler Henry
0
180255
2191582
2191562
2026-05-22T20:19:58Z
Kestenn
14086
2191582
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Benjamin Tyler Henry.jpg|thumb|247x247px|Benjamin Tyler Henry e 1862.]]
'''Benjamin Tyler Henry''', bet ganet d'an 22 a viz Meurzh 1821 e [[Claremont (New Hampshire)|Claremont]] ([[New Hampshire]]) ha marvet d'an 8 a viz Even 1898 e [[New Haven (Connecticut)|New Haven]] ([[Connecticut]]), a oa un ijinour hag un armeurer [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]], brudet evit bezañ savet ar garabinenn [[Arm-tennata|dennata]] fiziapl gentañ, hag he gwikefre dre [[Geriaoueg an armoù-tan#Loc'henn-grogenn|loc'henn-grogenn]].
== Buhez ==
Goude studioù betek e 16 vloaz hag ur stummadur war an [[armerezh]], Benjamin Tyler Henry a labouras en embregerezh armoù-tan Robbins & Lawrence e [[Windsor (Vermont)|Windsor]] ([[Vermont]]). Eno e komprenas sioù ar fuzuilh [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]], an arm kentañ dezhañ ur sistem tennata gant ul loc'henn grogenn. Labourat a reas evit gwellaat an fuzuilh, met breouet e voe e ijinadenn gant [[Horace Smith]] e 1851, a implijas anezhi evit produiñ pistolennoù<ref>{{Fr}} LESPART Michel, ''Les armes de la conquête de l'Ouest'', Jean Dullis Éditeur, 1975, 174 p., pp. 77-80</ref>.
Horace Smith a gensavas an embregerezh [[Volcanic Repeating Arms Company]] e 1852, asambles gant [[Daniel B. Wesson]], met ne reas ket berzh o armoù, abalamour da wander o [[Munision|munisionoù]] dreist-holl. Prenet e voe ar stal e 1854 gant [[Oliver Winchester]], hag adanvet e voe [[New Haven Arms Company]]. Envel a reas Benjamin Tyler Henry da rener. Diwar e labour e voe kinniget e 1860 ar [[Henry (fuzuilh)|fuzuilh Henry]], kambret evit ar [[.44 Henry]], ur munision ijinet gantañ ivez. An ijinadenn-mañ zo bet ur bazenn a-bouez e istor an armoù-tan, pa oa an arm tennata fiziapl kentañ<ref>{{Fr}} LESPART Michel, ''Les armes de la conquête de l'Ouest'', Jean Dullis Éditeur, 1975, 174 p., pp. 116-121</ref>. En em gavout a reas adalek 1862 etre daouarn soudarded eus an [[Unvaniezh (Brezel diabarzh stadunanat)|Unaniezh]] da geñver ar [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Brezel diabarzh]], ha brud a dapas er bed sivil goude 1865 ivez<ref>{{en}} ''[https://www.henryusa.com/about-us/henry-history/ Henry History]'', Henry USA (lennet d'an 22/05/2026)</ref>. Aweniñ a reas ar c'harabinennoù dre loc'henn grogenn a zegasas dour da vilin Winchester e dibenn an XIX{{vet}} kantved.
[[Restr:NMAH-2004-26295-12 transparent.png|kleiz|thumb|Ur fuzuilh Henry.]]
Henry a c'houlennas digant Oliver Winchester reseviñ brientalioù diwar e armoù, met nac'het e voe, hag e plas e voe kinniget dezhañ ur marc'had kamm, ma c'halle Henry produiñ un nebeud fuzuilhoù a-drugarez da vekanikoù Winchester, en ur baeañ ar vicherourien e-unan. Klask a reas Henry lakaat da anavezout e berc'henniezh war an New Heaven Arms Company, en aner.
Pa voe adanvet ar stal e [[Winchester Repeating Arms Company]] e 1866 e roas Henry e sac'h. Armeurer dizalc'h e chomas war-lerc'h<ref name="Boorman2001">{{en}} Dean K. Boorman ''The History of Winchester Firearms'', Globe Pequot Press, 2001, ISBN 978-1-58574-307-0, pp. 19–21</ref><ref>{{en}} Herb HOUZE, ''Winchester Repeating Arms Company'', Gun Digest Books, 2011, ISBN 978-1-4402-2725-7, p. 14</ref>. Mervel a reas d'an 8 a viz Even 1989 e New Haven, e-lec'h m'emañ e vez bremañ<ref>{{en}} ''[https://fr.findagrave.com/memorial/113236904/benjamin-tyler-henry Benjamin Tyler Henry]'', Find a Grave (lennet d'an 22/05/2026)</ref>.
== Levrlennadur ==
* {{en}} Les Quick, ''The Story of Benjamin Tyler Henry and His Famed Repeating'', Graphic Publishers, 2008, ISBN 978-1882824335
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:Henry, Benjamin Tyler}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1821]]
[[Rummad:Marvioù 1898]]
[[Rummad:Krouerien armoù-tan]]
[[Rummad:Ijinourien SUA]]
79kg5it6zs0vxz93xguehku0behhfyt
Morlenn an Oriant
0
180258
2191576
2026-05-22T15:56:00Z
Adriendelucca
53023
Adkas war-du [[Lenn-vor an Oriant]]
2191576
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Lenn-vor an Oriant]]
etizn6nmefjpfnxwkdj9z3euc0i6qst
Lazhadenn Chandra Levy
0
180259
2191578
2026-05-22T18:52:31Z
Dishual
612
Pajenn krouet gant : "{{databox}} '''Chandra Ann Levy''', ganet d'ar [[14 a viz Ebrel]] [[1977]] hag aet da Anaon e-tro ar [[1añ a viz Mae]] [[2001]], a oa ur studierez e staj e [[Burev Kevredadel an toulloù-bac'h]] e [[Washington, D.C.]], hag a oa steuziet e miz Mae May 2001. A-hervez e oa ebt lazhet goude ma vije bet adkavet he relegoù e [[Rock Creek Park]] e Mae 2002. An afer a oa bet brudet-mat er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] hag e-pad bloavezhioù e oa chomet ur sujed..."
2191578
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Chandra Ann Levy''', ganet d'ar [[14 a viz Ebrel]] [[1977]] hag aet da Anaon e-tro ar [[1añ a viz Mae]] [[2001]], a oa ur studierez e staj e [[Burev Kevredadel an toulloù-bac'h]] e [[Washington, D.C.]], hag a oa steuziet e miz Mae May 2001. A-hervez e oa ebt lazhet goude ma vije bet adkavet he relegoù e [[Rock Creek Park]] e Mae 2002. An afer a oa bet brudet-mat er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] hag e-pad bloavezhioù e oa chomet ur sujed abadennoù.
Dre ma oa bet kudennoù urzhioù, ar [[Metropolitan Police Department of the District of Columbia]] (MPD) a oa bet o c'hwitañ klask Levy er Rock Creek Park, ha ne ao ket bet kavet ar c'horf, ha pa oa bet graet bloaz war-lec'h e oa [[Prreñvadur|preñvedet]]. Goude-se, an MPD a oa bet kelaouet a-ziwar Ingmar Guandique evel susped, hag a oa bet harzet dija evit tagadenn ur vaouez e Rock Creek Park, hag a oa bet oc'h anzav en doa taget Levy, met a-benn ar fin e oa bet nac'het ar c'heloù-se. An MPD (hag ar mediaoù) a oa bet o kemm ha kavet e oa bet Levy o vezañ sec'h gant an [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet|dileuriad]] [[Gary Condit]], un [[Strollad Demokratel (Stadoù-Unanet)|Demokrat]] hag a oa o servij e pempvet resped evel kannad 18vet distrig Kalifornia, hag ezel eus an [[House Permanent Select Committee on Intelligence]]. Biken na voe lakaet Condit da susped gant ar polis; ha bet e oa bet didamallet sklaer.<ref>{{Cite magazine |title=Cheney, Condit Meet |language=en-US |url=https://www.wired.com/2001/07/cheney-condit-meet/ |magazine=[[Wired (kelaouenn)|Wired]] |date=July 21, 2001 |issn=1059-1028 |access-date=January 14, 2022 |agency=[[Reuters]] |archive-date=October 24, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211024043256/https://www.wired.com/2001/07/cheney-condit-meet/ |url-status=live }}</ref> Dre ma oa trouz bras gant ar mediaioù tro-dro dezhañ o vezañ liammet gant steuziadur ar stajiadez, Condit a oa bet o koll p'en doa klasket bezañ addilennet e 2002.
Goude un heuliad abadennoù enklask gant ''[[The Washington Post]]'' e 2008, an MPD a oa bet o tistreiñ war ar susped Ingmar Guandique hag ur c'hlask ofisiel a oa bet krouet d'an 3 a viz Meurzh 2009, evit herzel anezhañ. Bet e oa bet kondaonet evit tagadenn div vaouez er Rock Creek Park er mare ma oa bet steuziet Levy hag en toull-bac'h e oa pa oa bet krouet ar c'hlask evit muntr Levy. Hervez ar prokulor e oa bet Guandique o tagañ ha stagañ anezhi en ul lec'h er park ha laosket anezhi da vervel dre [[dizourañ|zizourañ]]. E miz Du 2010, Guandique a voe kondaonet evit muntr Levy; ha kondaonet e miz C'hwevrer 2011 da 60 vloaz toull-bac'h. E miz Even 2015, e voe aotreet Guandique da gaout ur prosez nevez. D'an 28 a viz Gouhere 2016, ar brokulored o devoa embannet ne vije ket klasket da gaout ur prosez nevez evit Guandique met e vije goulennet ganto e vije skarzhet eus ar vro dre ma oa un envroad maez lezenn. E miz Meurzh 2017, Guandique en doa kollet e c'houlenn da vezañ aotreet da chom da vevañ er Stadoù-Unanet ha skarzhet e oa bet en e vor orin [[El Salvador]] d'ar 5 a viz Mae 2017. Betek-henn e chom digoret ha diziskoulm afer lazhadenn Levy.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1977]]
[[Rummad:Marvioù 2001]]
[[Rummad:Tud muntret]]
[[Rummad:Yuzevien SUA]]
bcuh92040c2wh13t49oqkmbn2nbdhu6
2191579
2191578
2026-05-22T18:53:25Z
Dishual
612
2191579
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Chandra Ann Levy''', ganet d'ar [[14 a viz Ebrel]] [[1977]] hag aet da Anaon e-tro ar [[1añ a viz Mae]] [[2001]], a oa ur studierez e staj e [[Burev Kevredadel an toulloù-bac'h]] e [[Washington, D.C.]], hag a oa steuziet e miz Mae May 2001. A-hervez e oa ebt lazhet goude ma vije bet adkavet he relegoù e [[Rock Creek Park]] e Mae 2002. An afer a oa bet brudet-mat er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] hag e-pad bloavezhioù e oa chomet ur sujed abadennoù.
Dre ma oa bet kudennoù urzhioù, ar [[Metropolitan Police Department of the District of Columbia]] (MPD) a oa bet o c'hwitañ klask Levy er Rock Creek Park, ha ne ao ket bet kavet ar c'horf, ha pa oa bet graet bloaz war-lec'h e oa [[Prreñvadur|preñvedet]]. Goude-se, an MPD a oa bet kelaouet a-ziwar Ingmar Guandique evel susped, hag a oa bet harzet dija evit tagadenn ur vaouez e Rock Creek Park, hag a oa bet oc'h anzav en doa taget Levy, met a-benn ar fin e oa bet nac'het ar c'heloù-se. An MPD (hag ar mediaoù) a oa bet o kemm ha kavet e oa bet Levy o vezañ [[serc'h]] an [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet|dileuriad]] [[Gary Condit]], un [[Strollad Demokratel (Stadoù-Unanet)|Demokrat]] hag a oa o servij e pempvet resped evel kannad 18vet distrig Kalifornia, hag ezel eus an [[House Permanent Select Committee on Intelligence]]. Biken na voe lakaet Condit da susped gant ar polis; ha bet e oa bet didamallet sklaer.<ref>{{Cite magazine |title=Cheney, Condit Meet |language=en-US |url=https://www.wired.com/2001/07/cheney-condit-meet/ |magazine=[[Wired (kelaouenn)|Wired]] |date=July 21, 2001 |issn=1059-1028 |access-date=January 14, 2022 |agency=[[Reuters]] |archive-date=October 24, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211024043256/https://www.wired.com/2001/07/cheney-condit-meet/ |url-status=live }}</ref> Dre ma oa trouz bras gant ar mediaioù tro-dro dezhañ o vezañ liammet gant steuziadur ar stajiadez, Condit a oa bet o koll p'en doa klasket bezañ addilennet e 2002.
Goude un heuliad abadennoù enklask gant ''[[The Washington Post]]'' e 2008, an MPD a oa bet o tistreiñ war ar susped Ingmar Guandique hag ur c'hlask ofisiel a oa bet krouet d'an 3 a viz Meurzh 2009, evit herzel anezhañ. Bet e oa bet kondaonet evit tagadenn div vaouez er Rock Creek Park er mare ma oa bet steuziet Levy hag en toull-bac'h e oa pa oa bet krouet ar c'hlask evit muntr Levy. Hervez ar prokulor e oa bet Guandique o tagañ ha stagañ anezhi en ul lec'h er park ha laosket anezhi da vervel dre [[dizourañ|zizourañ]]. E miz Du 2010, Guandique a voe kondaonet evit muntr Levy; ha kondaonet e miz C'hwevrer 2011 da 60 vloaz toull-bac'h. E miz Even 2015, e voe aotreet Guandique da gaout ur prosez nevez. D'an 28 a viz Gouhere 2016, ar brokulored o devoa embannet ne vije ket klasket da gaout ur prosez nevez evit Guandique met e vije goulennet ganto e vije skarzhet eus ar vro dre ma oa un envroad maez lezenn. E miz Meurzh 2017, Guandique en doa kollet e c'houlenn da vezañ aotreet da chom da vevañ er Stadoù-Unanet ha skarzhet e oa bet en e vor orin [[El Salvador]] d'ar 5 a viz Mae 2017. Betek-henn e chom digoret ha diziskoulm afer lazhadenn Levy.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1977]]
[[Rummad:Marvioù 2001]]
[[Rummad:Tud muntret]]
[[Rummad:Yuzevien SUA]]
fx79vjbqxmm6qbp2rashiq81o3fzf0d
2191580
2191579
2026-05-22T18:53:44Z
Dishual
612
2191580
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Chandra Ann Levy''', ganet d'ar [[14 a viz Ebrel]] [[1977]] hag aet da Anaon e-tro ar [[1añ a viz Mae]] [[2001]], a oa ur studierez e staj e [[Burev Kevredadel an toulloù-bac'h]] e [[Washington, D.C.]], hag a oa steuziet e miz Mae May 2001. A-hervez e oa ebt lazhet goude ma vije bet adkavet he relegoù e [[Rock Creek Park]] e Mae 2002. An afer a oa bet brudet-mat er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] hag e-pad bloavezhioù e oa chomet ur sujed abadennoù.
Dre ma oa bet kudennoù urzhioù, ar [[Metropolitan Police Department of the District of Columbia]] (MPD) a oa bet o c'hwitañ klask Levy er Rock Creek Park, ha ne ao ket bet kavet ar c'horf, ha pa oa bet graet bloaz war-lec'h e oa [[Prreñvadur|preñvedet]]. Goude-se, an MPD a oa bet kelaouet a-ziwar Ingmar Guandique evel susped, hag a oa bet harzet dija evit tagadenn ur vaouez e Rock Creek Park, hag a oa bet oc'h anzav en doa taget Levy, met a-benn ar fin e oa bet nac'het ar c'heloù-se. An MPD (hag ar mediaoù) a oa bet o kemm ha kavet e oa bet Levy o vezañ [[serc'h]] an [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet|dileuriad]] [[Gary Condit]], un [[Strollad Demokratel (Stadoù-Unanet)|Demokrat]] hag a oa o servij e pempvet resped evel kannad 18vet distrig Kalifornia, hag ezel eus an [[House Permanent Select Committee on Intelligence]]. Biken na voe lakaet Condit da susped gant ar polis; ha bet e oa bet didamallet sklaer.<ref>{{Cite magazine |title=Cheney, Condit Meet |language=en-US |url=https://www.wired.com/2001/07/cheney-condit-meet/ |magazine=[[Wired (kelaouenn)|Wired]] |date=July 21, 2001 |issn=1059-1028 |access-date=January 14, 2022 |agency=[[Reuters]] |archive-date=October 24, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211024043256/https://www.wired.com/2001/07/cheney-condit-meet/ |url-status=live }}</ref> Dre ma oa trouz bras gant ar mediaioù tro-dro dezhañ o vezañ liammet gant steuziadur ar stajiadez, Condit a oa bet o koll p'en doa klasket bezañ addilennet e 2002.
Goude un heuliad pennadoù enklask gant ''[[The Washington Post]]'' e 2008, an MPD a oa bet o tistreiñ war ar susped Ingmar Guandique hag ur c'hlask ofisiel a oa bet krouet d'an 3 a viz Meurzh 2009, evit herzel anezhañ. Bet e oa bet kondaonet evit tagadenn div vaouez er Rock Creek Park er mare ma oa bet steuziet Levy hag en toull-bac'h e oa pa oa bet krouet ar c'hlask evit muntr Levy. Hervez ar prokulor e oa bet Guandique o tagañ ha stagañ anezhi en ul lec'h er park ha laosket anezhi da vervel dre [[dizourañ|zizourañ]]. E miz Du 2010, Guandique a voe kondaonet evit muntr Levy; ha kondaonet e miz C'hwevrer 2011 da 60 vloaz toull-bac'h. E miz Even 2015, e voe aotreet Guandique da gaout ur prosez nevez. D'an 28 a viz Gouhere 2016, ar brokulored o devoa embannet ne vije ket klasket da gaout ur prosez nevez evit Guandique met e vije goulennet ganto e vije skarzhet eus ar vro dre ma oa un envroad maez lezenn. E miz Meurzh 2017, Guandique en doa kollet e c'houlenn da vezañ aotreet da chom da vevañ er Stadoù-Unanet ha skarzhet e oa bet en e vor orin [[El Salvador]] d'ar 5 a viz Mae 2017. Betek-henn e chom digoret ha diziskoulm afer lazhadenn Levy.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1977]]
[[Rummad:Marvioù 2001]]
[[Rummad:Tud muntret]]
[[Rummad:Yuzevien SUA]]
riko46z6pd5dxajertvn7brkhwgfmmt
Windsor (Vermont)
0
180260
2191581
2026-05-22T20:18:57Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "{{Pennad zo|Windsor}} [[Restr:Windsor VT 2-07-2026.jpg|dehou|300x300px]] '''Windsor''' zo ur gêr e [[kontelezh Windsor (Vermont)|kontelezh Windsor]], e gevred [[Vermont]] ([[Stadoù-Unanet Amerika]]). {{formatnum:3559}} annezad a oa e 2020<ref>{{en}} ''[https://data.census.gov/profile/Windsor_town,_Windsor_County,_Vermont?g=060XX00US5002784925 Windsor town, Windsor county, Vermont]'', United States Census Bureau (lennet d'an 22/05/2026)</ref>. == Istor == Eno e oa..."
2191581
wikitext
text/x-wiki
{{Pennad zo|Windsor}}
[[Restr:Windsor VT 2-07-2026.jpg|dehou|300x300px]]
'''Windsor''' zo ur gêr e [[kontelezh Windsor (Vermont)|kontelezh Windsor]], e gevred [[Vermont]] ([[Stadoù-Unanet Amerika]]). {{formatnum:3559}} annezad a oa e 2020<ref>{{en}} ''[https://data.census.gov/profile/Windsor_town,_Windsor_County,_Vermont?g=060XX00US5002784925 Windsor town, Windsor county, Vermont]'', United States Census Bureau (lennet d'an 22/05/2026)</ref>.
== Istor ==
Eno e oa bet sinet bonreizh [[Republik Vermont]] e 1777. Lesanvet eo ar gêr "Birthplace of Vermont". Eno e oa sez an embregerezh [[Robbins & Lawrence]].
== Liamm diavaez ==
* {{en}} [https://www.windsorvt.org/ Lec'hienn ofisiel]
* {{En}} [https://www.windsorvthistory.org/ Windsor Vermont Historical Society]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù Vermont]]
cl1rrwh4g11m9qsjqh75si33kb6ecmx
Sopiko Khukhashvili
0
180261
2191583
2026-05-22T20:27:18Z
Dakbzh
58931
+ Boulc'het.
2191583
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Kukaschwili sopiko 20081120 olympiade dresden.jpg|right|140px|Sopiko Khukhashvili e Dresden e 2008.]]
'''Sopiko Khukhashvili''' (e [[jorjieg]]:''' სოფიკო ხუხაშვილი'''), bet ganet d'ar 4 a viz Genver 1985 e [[Batoumi]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian.<br/>
Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2007 ha Mestrez-veur (WGM) abaoe 2005, Mestrez Etrebroadel (WIM) ha Woman FIDE Master e oa abaoe 2000<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13602055 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>E miz Mae 2026 e oa 2 329 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 264 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 213 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13602055 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 451 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Gwengolo]] 2009.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://ratings.fide.com/profile/13602055 He fichenn FIDE]
* {{en}} [http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=50108 Sopiko Khukhashvili e Chessgames]
* {{en}} [https://www.365chess.com/players/Sopiko_Khukhashvili He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Khukhashvili, Sopiko}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1985]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
maourd8u2tzdism4hab8gwldkik7i22
2191584
2191583
2026-05-22T20:47:16Z
Dakbzh
58931
+ Emdroadur he renk Elo.
2191584
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Kukaschwili sopiko 20081120 olympiade dresden.jpg|right|140px|Sopiko Khukhashvili e Dresden e 2008.]]
'''Sopiko Khukhashvili''' (e [[jorjieg]]:''' სოფიკო ხუხაშვილი'''), bet ganet d'ar 4 a viz Genver 1985 e [[Batoumi]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian.<br/>
Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2007 ha Mestrez-veur (WGM) abaoe 2005, Mestrez Etrebroadel (WIM) ha Woman FIDE Master e oa abaoe 2000<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13602055 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>E miz Mae 2026 e oa 2 329 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 264 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 213 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13602055 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 451 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Gwengolo]] 2009.
{{EloChart|Q13602055}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://ratings.fide.com/profile/13602055 He fichenn FIDE]
* {{en}} [http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=50108 Sopiko Khukhashvili e Chessgames]
* {{en}} [https://www.365chess.com/players/Sopiko_Khukhashvili He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Khukhashvili, Sopiko}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1985]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
3m4wauko0lg3lmik13rbc3kcluh9zhd
2191592
2191584
2026-05-23T07:51:41Z
Dakbzh
58931
+ Kampionadoù hiniennel.
2191592
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Kukaschwili sopiko 20081120 olympiade dresden.jpg|right|140px|Sopiko Khukhashvili e Dresden e 2008.]]
'''Sopiko Khukhashvili''' (e [[jorjieg]]:''' სოფიკო ხუხაშვილი'''), bet ganet d'ar 4 a viz Genver 1985 e [[Batoumi]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian.<br/>
Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2007 ha Mestrez-veur (WGM) abaoe 2005, Mestrez Etrebroadel (WIM) ha Woman FIDE Master e oa abaoe 2000<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13602055 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>E miz Mae 2026 e oa 2 329 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 264 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 213 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13602055 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 451 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Gwengolo]] 2009.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe e 2007, rampo gant [[Lela Javakhishvili]].
==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ====
===== Rummad e-dan c'hwezek vloaz =====
Trec'h e voe div wezh : e 1999<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic261.html#10 TWIC 261: World Youth Championships, Mark Crowther, The Week in Chess]</ref> hag e 2000<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic312.html#7 TWIC 312: World Youth Championships Oropesa del Mar, Mark Crowther, The Week in Chess]</ref>.
{{EloChart|Q13602055}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://ratings.fide.com/profile/13602055 He fichenn FIDE]
* {{en}} [http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=50108 Sopiko Khukhashvili e Chessgames]
* {{en}} [https://www.365chess.com/players/Sopiko_Khukhashvili He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Khukhashvili, Sopiko}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1985]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
4lfrs9hx7edo68x3sz86i50qozzd0if
Porzh-houarn Kemper
0
180262
2191585
2026-05-22T21:22:57Z
Ch. Rogel
46
Lañs ar bajenn
2191585
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Porzh-houarn Kemper''', war al ''[[linenn hent-houarn Savenneg-Landerne]]'', a zo bet savet e [[1867]] evit degas servijoù dezougerezh da benn-gêr departamant [[Penn-ar-Bed]]. Ma voe un ostilh evit an diorroadur armerzhel e roas tu da [[Kerne|Vro-Gerne]] dedennañ muioc'h-muiañ a [[touristerezh|douristed]] ivez, p'eo ar vro hoalus kenañ diwar he hêrezh sevenadurel ha [[braventez]] he endro, war he aodoù, koulz ha he maezioù.
[[Rummad:Porzhioù-houarn Breizh]]
[[Rummad:Kemper]]
2g4rcbzucyfnsbswbiyis87z3x2neyl
2191593
2191585
2026-05-23T07:53:04Z
Dakbzh
58931
2191593
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Porzh-houarn Kemper''', war al ''[[Hent-houarn Landerne Savenneg]]'', a zo bet savet e [[1867]] evit degas servijoù dezougerezh da benn-gêr departamant [[Penn-ar-Bed]]. Ma voe un ostilh evit an diorroadur armerzhel e roas tu da [[Kerne|Vro-Gerne]] dedennañ muioc'h-muiañ a [[touristerezh|douristed]] ivez, p'eo ar vro hoalus kenañ diwar he hêrezh sevenadurel ha [[braventez]] he endro, war he aodoù, koulz ha he maezioù.
[[Rummad:Porzhioù-houarn Breizh]]
[[Rummad:Kemper]]
95zgd31uj19zhph15t6mh3ggq6yd19y
2191594
2191593
2026-05-23T07:56:37Z
Dakbzh
58931
+ Luc'hskeudenn.
2191594
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
[[Restr:KemperKernePenn-ar-BedBreizhPorzh-houarn.jpg|right|180px|An ti-gar.]]
'''Porzh-houarn Kemper''', war al ''[[Hent-houarn Landerne Savenneg]]'', a zo bet savet e [[1867]] evit degas servijoù dezougerezh da benn-gêr departamant [[Penn-ar-Bed]]. Ma voe un ostilh evit an diorroadur armerzhel e roas tu da [[Kerne|Vro-Gerne]] dedennañ muioc'h-muiañ a [[touristerezh|douristed]] ivez, p'eo ar vro hoalus kenañ diwar he hêrezh sevenadurel ha [[braventez]] he endro, war he aodoù, koulz ha he maezioù.
[[Rummad:Porzhioù-houarn Breizh]]
[[Rummad:Kemper]]
r25syzqx6240njxo5rgzbh08x04zet7
2191595
2191594
2026-05-23T07:57:55Z
Dakbzh
58931
2191595
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
[[Restr:KemperKernePenn-ar-BedBreizhPorzh-houarn.jpg|right|450px|An ti-gar.]]
'''Porzh-houarn Kemper''', war al ''[[Hent-houarn Landerne Savenneg]]'', a zo bet savet e [[1867]] evit degas servijoù dezougerezh da benn-gêr departamant [[Penn-ar-Bed]]. Ma voe un ostilh evit an diorroadur armerzhel e roas tu da [[Kerne|Vro-Gerne]] dedennañ muioc'h-muiañ a [[touristerezh|douristed]] ivez, p'eo ar vro hoalus kenañ diwar he hêrezh sevenadurel ha [[braventez]] he endro, war he aodoù, koulz ha he maezioù.
[[Rummad:Porzhioù-houarn Breizh]]
[[Rummad:Kemper]]
fuy0qtanj7ftuec5o3ibjxs08gg4szf
Ana Matnadze
0
180263
2191605
2026-05-23T11:23:46Z
Dakbzh
58931
+ Boulc'het.
2191605
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:AnaMatnadze23a.jpg|right|140px|Ana Matnadze e 2023.]]
'''Ana Matnadze''' (e [[jorjieg]]:''' ანა მათნაძე'''), bet ganet d'an 20 a viz C'hwevrer 1983 e [[ [[Telavi]]]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian.<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2006 ha Mestrez-veur (WGM) abaoe 2002, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1999<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601377 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>E miz Mae 2026 e oa 2 310 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 287 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 326 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601377 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 447 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Genver]] 2012.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://ratings.fide.com/profile/13601377 He fichenn FIDE]
* {{en}} [http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=51599 He fartiennoù e Chessgames]
* {{en}} [https://www.365chess.com/players/Ana_Matnadze He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Matnadze, Ana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1983]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
0vlhhkv2a60jy80zxhg5rmnrw28g4xv
2191607
2191605
2026-05-23T11:25:47Z
Dakbzh
58931
+ Emdroadur he renk Elo.
2191607
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:AnaMatnadze23a.jpg|right|140px|Ana Matnadze e 2023.]]
'''Ana Matnadze''' (e [[jorjieg]]:''' ანა მათნაძე'''), bet ganet d'an 20 a viz C'hwevrer 1983 e [[Telavi]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian.<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2006 ha Mestrez-veur (WGM) abaoe 2002, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1999<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601377 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>E miz Mae 2026 e oa 2 310 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 287 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 326 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601377 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 447 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Genver]] 2012.
{{EloChart|Q13601377}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://ratings.fide.com/profile/13601377 He fichenn FIDE]
* {{en}} [http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=51599 He fartiennoù e Chessgames]
* {{en}} [https://www.365chess.com/players/Ana_Matnadze He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Matnadze, Ana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1983]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
3zx4pehitk0he74u4vtvbt5owmqd7yo
2191609
2191607
2026-05-23T11:47:13Z
Dakbzh
58931
+ Kevezadegoù hiniennel.
2191609
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:AnaMatnadze23a.jpg|right|140px|Ana Matnadze e 2023.]]
'''Ana Matnadze''' (e [[jorjieg]]:''' ანა მათნაძე'''), bet ganet d'an 20 a viz C'hwevrer 1983 e [[Telavi]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian.<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2006 ha Mestrez-veur (WGM) abaoe 2002, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1999<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601377 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>E miz Mae 2026 e oa 2 310 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 287 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 326 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601377 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 447 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Genver]] 2012.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe e 2002, rampo gant [[Maia Lomineishvili]].
==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ====
===== Rummad e-dan daouzek vloaz =====
Trec'h e voe div wezh : e 1994 hag e 1995.
===== Rummad e-dan pevarzek vloaz =====
Trec'h e voe e 1997.
===== Rummad e-dan c'hwezek vloaz =====
Trec'h e voe div wezh : e 1998 hag e 1999.
==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ====
===== Rummad e-dan dek vloaz =====
Trec'h e voe e 1993.
===== Rummad e-dan pevarzek vloaz =====
Trec'h e voe e 1997.
{{EloChart|Q13601377}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://ratings.fide.com/profile/13601377 He fichenn FIDE]
* {{en}} [http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=51599 He fartiennoù e Chessgames]
* {{en}} [https://www.365chess.com/players/Ana_Matnadze He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Matnadze, Ana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1983]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
oz8ldr953h487e9haaaemextjnu1gze