Wikipedia brwiki https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikipedia Kaozeadenn Wikipedia Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 0 34143 2191710 1516180 2026-05-25T18:31:23Z Dishual 612 /* Stadoù-Unanet */ 2191710 wikitext text/x-wiki Un '''distrig kevreadel''' zo ur rann eus ur vro gevreadel. Rannet e vez ar broioù kevreadel pe etre [[stad]]où kevreet (evel [[Alamagn]] pe ar [[Stadoù-Unanet]]) pe etre [[proviñs]]où (evel [[Arc'hantina]]), hag a-wechoù e vez un distrig kevredadel ouzhpenn, ha hennezh n'eo ket ur stad pe ur broviñs [[emren]] evel ar re all, peogwir eo stag ouzh ar gouarnamant kreiz. == Stadoù-Unanet == Emañ sez [[Gouarnamant Kevredadel Stadoù-Unanet Amerika|gouarnamant kevreadel stadunanat]] en un distrig kevreadel anvet [[Distrig Columbia]] (''District of Columbia'', e saozneg), e-lec'h emañ ar gêr-benn: [[Washington DC]]. En tu all da se ez eus meur a seurt distrig kevreadel all dindan gouarnamant ar Staodù-Unanet ha n'int ket stag ouzh bezañs ur gêr-benn: * Ar reizhiad lezioù-barn kevredael a rann pep Stad, mui distrigoù Columbia ha [[Puerto Rico]], e meur a zistrig kevreadel justis. Kavout a reer enne pep a lez-varn distrig eus ar Stadoù-Unanet hag a lez evit ar freuzioù-stal. * Bank Kreiz ar Stadoù-Unanet, ar mirlec'h kevreadel, zo anezhañ daouzek bank er vro a-bezh; pep hini eus ar bankoù-se a ra war-dro un distrig eus ar mirlec'h kevreadel. == Malaysia == E [[Malaysia]] e vez graet gant an anv "tiriegezh kevreadel" ([[Malayeg]]: Wilayah Persekutuan) evit an teir rannvro lakaet war-eeun dindan renerezh ar [[kevread|gouarnamant kevreael]]: [[Kuala Lumpur]] (kêr-benn ar Stad), [[Putrajaya]] (kreizenn velestradurel ar gouarnamant kevreadel) hag Enez [[Labuan]] (kreizenn arc'hanterezh offshore etrebroadel). == Amerika ar Su == Pa gomzer eus distrig kevreael (''Distrito Federal'') e [[spagnoleg]] ha [[portugaleg]]) e vez anv: * pe eus distrig kevreadel [[Arc'hantina]] (hiziv kêr emren [[Buenos Aires]]) * pe eus [[Distrig kevreadel (Brazil)|distrig kevreadel Brazil]] * pe eus distrig kevreadel [[Kêr-Vec'hiko|Mec'hiko]] * pe eus distrig kevreadel [[Venezuela]] N'eus nemet unan e pep bro. == Liammoù diavaez == * Distrito federal Arc'hantina: [http://www.tageo.com/index-e-ar-v-07-d-m1468676.htm ar bajenn-mañ] [[Rummad:Ranndirioù kevredadel]] aeyb7ke7l2y9zf905uqliiyrg4e4ln7 0 39869 2191700 1926357 2026-05-25T14:20:22Z GeertivpBot 72977 #pwb Copy label Infobox Skrivagner 2191700 wikitext text/x-wiki {{Infobox Skrivagner}} [[Image:Hoffmann von Fallersleben by Schumacher 1819.jpg|thumb|Hoffmann von Fallersleben, livet gant Schumacher, [[1819]]]] '''August Heinrich Hoffmann''', anavezet evel '''Hoffmann von Fallersleben''', zo ur c'helenner ha skrivagner [[alaman]], ganet d'an [[2 a viz Ebrel]] [[1798]] e [[Fallersleben]] (a zo ur c'harter eus [[Wolfsburg]], e [[Saks-Izel]] hiziv), tost da gêr [[Braunschweig]], ha marvet d'an [[19 a viz Genver]] [[1874]] e [[Corvey]] (hiziv e [[Nordrhein-Westfalen]]). E [[1841]] e skrivas [[kan broadel]] Alamagn, ''[[Deutschlandlied|Das Lied der Deutschen]]''. '''Hoffmann von Fallersleben''' e oa e [[anv-pluenn]], lakaet en doa anv lec'h e barrez c'henidik war-lerc'h e anv-tiegezh abalamour ma'z eo gwall stank an anv « Hoffmann » en [[Alamagn]]. == Buhez== Mab e oa da maer Fallersleben, Heinrich Wilhelm Hoffmann, ostiz, ha da Dorothea Balthasar. Bet e oa er skol e Fallersleben, studiet eskol uhel [[Helmstedt]] eus 1812 betek 1814, ha neuze en hini [[Brunswick]]. E varzhonegoù kentañ a skrivas e miz Mae 1815, pa oa 17 vloaz. E miz Ebrel 1816, hag eñ en e 18 vloaz, e krogas Hoffmann gant studioù [[doueoniezh]] e [[Göttingen]]. Eno e reas anaoudegezh gant ar [[Jacob ha Wilhelm Grimm|vreudeur Grimm]]. Levezonet gante, ne gendalc'has ket gant e hent, met stagañ a reas gant al [[lizheregouriezh]] alamanek. En 1818 ez eas da-heul e gelenner Skol-veur, [[Friedrich Gottlieb Welcker]], da Skol-veur [[Bonn]], ma heulias kentelioù [[Jacob Grimm]] hag [[Ernst Moritz Arndt]]. E miz Mae 1821 ec'h embannas e gentañ dastumad barzhonegoù, ''Lieder und Romanzen'' ('' Kanaouennoù ha tenerganoù''). E miz Kerzu e kuitaas [[Bonn]] da vont da [[Berlin|Verlin]], da vezañ levraoueger. Eno e reas anaoudegezh gant [[Freiherr Gregor von Meusebach]] (an aotrou Gregor eus Meusebach), a oa brudet e levraoueg e Prus. Enni eo e tegouezhas gant tud evel [[Friedrich Carl von Savigny]], [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]], [[Adelbert von Chamisso]] ha [[Ludwig Uhland]]. E 1823 e voe anvet e penn levraoueg Skol-veur [[Wrocław]]. E 1830, echu gantañ e studi, ha tapet gantañ e ziplom kelenner, e c'hellas kelenn digador a-raok bout anvet, e 1835, da gelenner kadoriet. Neuze e krogas da gelenn al lizheregouriezh alamanek. E 1840 ha 1841 e lakaas embann ''Die unpolitischen Lieder'' (''Kanaouennoù dibolitikel'') a reas berzh ken-ha-ken, gant 12 000 skouerenn moullet, un taol kaer en amzer-se. E-kerzh un droiad da [[Heligoland]], d'ar [[26 a viz Eost]] [[1841]], e skrivas ar c'han a zeuy da vout kan broadel [[Alamagn]], ''[[Deutschlandlied|Das Lied der Deutschen]]'', a vo kanet war ul leurenn er bloavezh-se end-eeun, e [[Hamburg]]. === Harlu === Abalamour d'e vennozhioù broadel ha frankizel embannet en e ganaouennoù "dibolitikel" e voe lamet digantañ e garg a gelenner gant gouarnamant [[Prus]] e 1842. Kollet gantañ micher ha gopr. Bloaz war-lerc'h e voe tennet e geodedelezh digantañ ha skarzhet eus Prus. Ret dezhañ mont d'an harlu, setu-eñ krog da gantreal dre Alamagn, o kavout bod e ti kamaraded politikel a sikoure anezhañ da guzhat diouzh ar bolis, bepred war evezh. En {{XXvet kantved}} e voe lakaet plakennoù-kounañ war darn eus an tier ma kavas repu, evel en hini Alt-Wolfsburg, e Wolfsburg, ma lenner ouzh hini moger ar presbital: {| border="0" align="center" width="750" |''Hoffmann von Fallersleben fand in diesem Pfarrhause vor dem Revolutionsjahr 1848 und danach Schutz auf der Flucht vor den staatlichen Verfolgern bei seinem Freund und politischen Weggefährten David Lochte, Pastor von St. Marien 1826-1862'' |''Hoffmann von Fallersleben, o tec'hel rak heskinerezh politikel ar Stad, a gavas bod er presbital-mañ a-raok ha goude dispac'h 1848, e ti e vignon ha kamarad politikel David Lochte, pastor St. Marien, 1826-1862'' |} E-kerzh e vloavezhioù a vuhez kuzh e reas un hir a chomadenn en un domani bras-ec'hon e Mecklemburg, ma voe disklêriet evel paotr-saout. E-doug ar prantad-se eo e savas kanaouennoù evit ar vugale. E 1848, war-lerc'h an Dispac'h, e voe amnistiet, hag un tamm arc'hant a voe roet dezhañ, hogen ne adkavas ket e vicher kelenner. [[Image:Hoffmann von Fallersleben.jpg|left|thumb|150px|Hoffmann von Fallersleben]] === Eured ha bugale === Digabluzet e voe Hoffmann e 1849, ha distreiñ a eure da [[Rheinland-Pfalz]]. Er bloaz-se end-eeun, hag eñ 51 bloaz, e timezas d'e nizez Ida vom Berge, 18 vloaz, merc'h d'ur pastor eus [[Hanover]]. Ur mab o doe, ganet e 1855 e [[Weimar]], anvet [[Franz Friedrich Hoffmann|Franz Friedrich]] en enor d'e zaou baeron [[Franz Liszt]] ha [[Friedrich Preller]]. Anaoudegezh a reas Hoffmann von Fallersleben gant ar sonaozour [[Franz Liszt]] en 1854 e [[Weimar]], e-lec'h ma rae war-dro embann ur gelaouenn lennegel evit an Dug Meur [[Carl Alexander (Sachsen-Weimar-Eisenach)|Karl Alexander]]. En 1855 ez eas an tiegezh da chom da g-Corvey. En 1860 e kavas labour evel levraoueger e kastell an dug [[Viktor Iañ]] e [[Racibórz|Ratibor]]. Er bloaz-se en-eeun e varvas e wreg Ida. Franz Friedrich Hoffmann a reas e studioù en akademiezh an arzoù-kaer e [[Düsseldorf]] da gentañ, e [[Weimar]] goude, a-raok mont da livour. E Weimar e vevas betek en 1888, pan eas da gelenner da [[Berlin]], ma varvas en 1927. Beziet e voe e Weimar. Hiriv emañ e oberennoù war-ziskouez er Mirdi Hoffmann von Fallersleben, e [[Fallersleben|Wolfsbourg-Fallersleben]]. ==Monumantoù== [[Image:Goe.Johannisstr.02.Fallersleben.JPG|right|thumb|150px|Ti Hoffmann von Fallersleben e [[Göttingen]].]] ==Liammoù diavaez== {{commons|August Heinrich Hoffmann von Fallersleben}} {{DEFAULTSORT:Hoffmann von Fallersleben, August Heinrich}} [[Rummad:skrivagnerien Alamagn]] [[Rummad:skrivagnerien alamanek]] [[Rummad:Skrivagnerien kanoù broadel]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1798]] [[Rummad:Marvioù 1874]] nvggwlmhro1akrukdh073cm68m1zmcj 0 45378 2191717 2191544 2026-05-26T07:56:15Z Llydawr 145 2191717 wikitext text/x-wiki [[Restr:StrolladarVroBagan002.JPG|thumb|upright 1.3|[[Kastellin]], miz Gouere 2009 : [[Strollad ar Vro Bagan]] o c'hoari evit tud KEAV]] '''Kamp Etrekeltiek Ar Vrezhonegerion (KEAV)''', krouet e 1952, zo ur gevredigezh hag a ra war-dro aozañ ur skol-hañv<ref>Etre an daou vrezel e veze kaoz eus kampoù-hañv, ar muiañniver anezho evit ar grennarded hag an dud yaouank a blije kampiñ dindan teltennoù dezho.</ref> ha stajoù da zeskiñ ha da studial brezhoneg. Komz brezhoneg a-hed an devezhioù eo ar reolenn ret, ken e c’hell ar stajidi ren ar vuhez en ur pleustriñ ar yezh e pep degouezh. An ober pennañ eo ar skol-hañv, enni daou staj sizhun-pad war ur [[pemzektez]] gant meur a live e miz Gouere<ref>A-raok 1967 e veze dalc’het ar skol-hañv e miz Eost. Cf. Notenn ''Al Liamm'', niv. 121, Meurzh-Ebrel 1967, p. 212.</ref>. Anavezet eo KEAV evel un aozadur-stummañ ez-ofisiel. == Istor == === "Sizunieg vrezonek Sant-Wazeg" ha kampoù-hañv da-heul === Savet e voe ur c'hamp-hañv brezhonek e [[presbital]] [[Sant-Wazeg]] e 1931. Degemeret e voe ar berzhidi gant person ar barrez, an aotrou [[Gwilhou Saout]]. Hervez [[Pêr Denez]] e kemeras perzh un dousennad tud, en o zouez, [[Loeiz Andouard]], [[Raymond Delaporte]], [[Deneza Guieyesse]], Job Gwennegan, [[Armand Keravel]], [[Yann Kerlann|Yann Gerlann]], [[Frañsez Kervella-Kernu]], [[Célestin Lainé]], [[Robert Le Helloco]] hag [[Olier Mordrel]], an holl anezho deuet da glask gounit [[arnodenn ar Simbol]]. Dont a reas ivez [[Marc'harid Gourlaouen]] d'un emvod ma voe divizet sevel ur servij kentelioù brezhonek dre lizher gant ar c'hevarzhe, [[Skol Ober|Ober]] e anv. E 1935 e voe dalc'het ur c'hamp-hañv brezhonek e [[Plougouskant]] dindan atebeg ofisiel Herberc'hti Yaouankiz Vreizh (Auberges de jeunesse de Bretagne), gant sikour [[Jermen Breton]] ha hini Ober. E 1936 ez eas ar gampourien da [[Lopereg]] hag, e 1937, 1938 ha 1939, da greizenn-dudi Milin Penfoull, e [[Loperc'hed]], hag eno e teuas [[Vefa de Bellaing]]. E 1938 e voe lakaet e plas arnodenn ar Simbol [[arnodenn an Trec'h|hini an Trec'h]], kaset an dremenidi da goad Trewarez, e Sant-Wazeg<ref>Tennet eo bet an titouroù diwar pennadoù savet gant Pêr Denez (''Al Liamm'', niv. 65 ha 66, 1956-57).</ref>. === Deroù === Ur c'hamp-hañv hollvrezhonek a voe digoret d'an [[3 a viz Eost]] [[1948]] e [[Kleder]] ([[Penn-ar-Bed]]) gant [[Ronan Huon]], Vefa de Bellaing ha [[Zavier Langleiz]]. [[Paol Kalvez]] en doa kemeret ur perzh bras en aozañ. Da zigentañ e oa ur c'hamp evit familhoù an [[Emsav]] a felle dezhe tremen ur sizhunvezh vakañsoù e brezhoneg penn-da-benn ha degemeret e oa an dud digenvez a-us 17. Lod kaer anezhe n'o deveze ket digarez da glevet kement-se a vrezhoneg a-hed ar bloaz, lod zoken pa ne oant ket o chom e [[Breizh]]. Sikour a reas KEAV ar familhoù-se da zerc'hel bev ar yezh a-hed ar bloaz. Displeget eo bet meur a wezh gant Ronan Huon ha Vefa de Bellaing e oa bet dipitet un toullad brezhonegerien deuet da gamp-hañv [[Bodadeg ar Sonerion]], e [[Sarzhav]], e 1947, pa voe graet an obererezhioù e galleg nemetken. Dalc'het e voe un emvod e lec'h [[Kelc'h keltiek Roazhon]] e miz Genver 1948, pa ne vije ket bet aotreet un obererezh breizhek eus ar seurt estreget dindan [[disglavier]] un aozadur anavezet. Ne voe ket savet ar c'hevarzhe ez-ofisiel a-raok 1952. Skrivet e voe da Yves Berthévas, maer [[Kleder]], ur mignon d'an Emsav hervez komzoù Vefa de Bellaing, a respontas e c'hellfe feurmiñ ar skol bublik ha pa erruas ouzhpenn 90 den<ref>Niver roet gant Vefa de Bellaing e-barzh pennad ''Ar Vro'', e 1961.</ref> e voe implijet parzhioù ar skol gatolik ivez. Digoret e voe ar c'hamp e diwezh Gouere, just goude klozadur Gouel ar [[Bleun-Brug]] e [[Kastell-Paol]], ken o doe tro pennadurezhioù an Emsav da zont da weladenniñ. Aesaet e voe pa veze kentelioù war ar brezhoneg diouzh ar beure hepken, ha pourmenadennoù ha diduamantoù a veze graet goude lein Adalek ar penn-kentañ ez eus bet [[Kelted]] tramor (13 diwar 57 stajiad e 1948), [[Kembre]]iz peurvuiañ, o kemer perzh er c'hamp, diwar-se e raer "etrekeltiek" anezhañ. Hervez diazezourien KEAV, paneve sikour ar re-se ne vefent ket deuet a-benn da sevel tra pe dra diouzhtu goude an [[Eil Brezel-bed]]. Tud eus broioù all a vez resevet ingal. Meur a wezh ez eus deuet skrivagnerien vrezhonek, pe evit ober kentelioù ha prezegennoù, pe evit ober ur weladenn. En derou e teuas [[Roperzh ar Mason]] (Sarzhav), [[Jarl Priel]], ha pelloc’h [[Pierrette Kermoal]], [[Pêr Denez]], [[Goulc'han Kervella]], [[Erwan Evenou]], [[Kristian Brisson]], [[Filip Oillo]], [[Martial Ménard]] hag all. === Pennaennoù difiñv === Staliet e voe KEAV diwar beder bennaenn ha n'eus ket bet kemm dezho : # Brezhoneg eo ar yezh komzet gant an holl hep en em harpañ war ar galleg. Implijet e vez yezhoù keltiek all pe reoù all diouzh ezhommoù an eskemmoù # N'eus [[goprad]] ebet, koulz evit an deskadurezh hag an aozadur war al lec'h, ken e tlee pep stajiad kemer ur perzh e labourioù pemdeziek : [[naetaerezh]], keginañ, leuniañ an asiedoù, derc'hel ar bar, labour melestradurel, hag all… # Darn eus an abadennoù-noz (c'hoariva, kan, sonerezh, dañs) a vez prientet gant ar stajidi harpet gant ar gelennerien. Ar prezegennoù a vez graet evit netra dindan atebeg ar gevredigezh # Digor eo da bep brezhoneger ha ne vez ket sellet ouzh e vennozhioù personel. Goulenn a ra an dud a ren ar gevredigezh ma vez diskouezet un doujañs gwir d'ar re all === Klokaat ha kreñvañ deskadurezh ar brezhoneg === Ouzhpenn kelc'h ar familhoù diazez e teuas muioc'h-mui a dud hag e voe o fal deskiñ brezhoneg en un doare efedus, da skouer tud enskrivet e [[Skol Ober]] pe er c'hentelioù-noz, ken ez eo deuet KEAV da vezañ ur gwir staj yezh komzet ha skrivet, kentoc'h eget ur c'hamp vakañsoù e brezhoneg. Met e teu kalz a familhoù asamblez gant o vugale atav. Rannet eo bet pemzektez ar bloavezhioù kentañ etre div sizhuniad<ref>Teir sizhuniad zo bet aozet tro ar bloaz 2000.</ref>, met posubl eo dont war an holl prantad. Er bloavezioù '80 ha '90 e voe levezonet emdroadur ar skol-hañv gant diorroadur an [[deskadurezh vrezhonek]] (skolioù Diwan adalek 1977 ha skolioù divyezhek un nebeud bloavezhioù goude), pa zeue muioc'h-muiañ a vistri-skol pe danvez mistri. === Lec'hioù ar skolioù-hañv === E-pad pell amzer e veze klasket kemmañ lec'h bep bloaz, [[Plonevez-Porzhe]] (1949), [[Plouenan]] (1950 ha 1960), [[Pleheneg]] (1951) [[Ploueg-ar-Mor]] (1952 ha 1956), [[Plozeved]] (1953 ha 1958), [[Porsal]] (1954), [[Kledenn-ar-C'hab]] (1955), [[Plougouloum]] (1957), [[Rostrenenn]] (1959). Gant an diaes ma oa deuet kavout unan a-feson (abalamour ma oad krog da zihan a lojañ ar vugale er skolioù) e voe dibabet azalek [[1977]] chom e skolaj Sant-Alan e [[Skaer]]. E [[1990]] ez eas KEAV da skol Joliot-Curie, e Skaer bepred, betek [[2007]]. E [[2008]] ne c'hellas mui KEAV derc’hel ar skol-hañv e Skaer pa ne c'halle ket ar skol eno e zegemer ken, ha dalc'het e voe an div sizhunvezh staj e skol labour-douar an Nivod, e [[Lopereg]]. Abaoe [[2009]] e vez graet e Lise labour-douar an Aon [[Kastellin]], e-kreiz miz Gouhere. E 2026 e rankas Skol-hañv KEAV mont da vezañ dalc’het e [[Montroulez]], e-barzh [[Lise labour-douar Sousounioù]], ur c’helenndi meret asamblez gant hini Kastellin. == Skol-hañv hollvrezhonek == [[Restr:KEAV01.JPG|thumb|upright 1.3|[[Kastellin]], miz Gouere 2009, abadenn-noz]] Obererezh pennañ KEAV eo aozañ ar skol-hañv div sizhunvezh a vez dalc'het e miz Gouhere ha ma ne vez komzet nemet brezhoneg evit ma "soubañ er yezh" an Ouzhpenn ar c'hentelioù diwar-benn ar yezh e vez kinniget d'ar stajidi ober a bep sort traoù e brezhoneg : mont da vale, da welet brezhonegerien eus ar c'hornad m'emañ ar skol-hañv ha neuze da gontañ gante, sellet ouzh arvestoù (c'hoariva, kontadennoù ha kement zo). Kentelioù zo bremañ hag a vez kinniget evel stalioù-labour : [[c’hoariva brezhoneg]], video, sevel [[podkast]]où, skrivañ faltazi pe pennadoù kelaouiñ, dibunañ kontadennoù hag all. == An devezhioù-studi == E-pad ar goañv, diouzh ar bloavezhioù, e vez aozet daou devezh-studi diwar-benn poentoù yezh ha traoù e-ser an deskadurezh vrezhonek. Meur a wezh e vezent dalc’h e savadur Amzer Nevez, e Plañvour. Ur seurt devezhioù-studi nevez zo bet kinniget e 2026 war demoù hollekoc'h eget ar poentoù yezh. Savet eo bet asambles gant arnodva Celtic BLM Skol-veur Roazhon 2, ken e oa ar brezegennerien skolveuridi nemetken. Dalc'het e oa bet d'an 28 a viz 2026, e Langedig<ref>"L'association Keav a réuni 53 personnes à l'Ema". E-barzh ''Le Télégramme'', 3 Meurzh 2026.</ref>. == An dibennoù-sizhun == Dibennoù-sizhun evit pleustriñ ar brezhoneg a vez kinniget d’ar familhoù bugale brezhonegerien dezho dindan an talbenn « Brezhoneg er familhoù » abaoe ar bloavezh 2017 ha dalc'het e vezont e lec'hioù dishañvel tro-ha-tro, met pep brezhoneger a c’hell kemer perzh enno. == Animatourien, kelennerien == A-youl-vat eo ar re a labour evit KEAV, na pa vefent kelennerien pe animatourien a bep sort, nemet ur genurzhierez hanter-amzer. Setu un toulladig eus an niver bras a dud o deus bet kemeret perzh : deskadurezh, prezegennoù, melestradurezh… <div style="column-count:3;"> *[[Stefan Alliot]] *[[Anna ar Beg]]<ref name="Renerez">Bet renerez ha melestrourez ar skol-hañv e-pad pell.</ref> *[[Vefa de Bellaing]]<ref name="Renerez" /> *[[Clyde Belmont]] *[[Herve ar Bihan]] *[[Sylvain Botrel]] *[[Serj ar Bozeg]] *[[Kristian Brisson]] *[[Loig de Châteaubriant]] *[[Lus Chauveau]] *[[Cédric Choplin]], rener ar skol-hañv *[[Ronan ar C'hoadig]] *[[Armelle ar C'hozh]] *[[Dominig Cotel]] *[[Nikolaz Davalan]] *[[Pêr Denez]] *[[Visant Dubois]] *[[Loeiza an Duigoù]] *[[Klaod an Duigoù]] *[[Ivon Gag]] *[[Emile Granville]] *[[Myriam Guillevic]] *[[Rhisiart Hincks]] *[[Ronan Hirrien]] *[[Gwenael Huon]]<ref>Bet rener ar skol-hañv e-pad pell.</ref> *[[Tudual Huon]] *[[Dominig Jolivet ar C'hlec'h]] *[[Azenor Kallag]] *[[Riwanon Kallag]] *[[Pierrette Kermoal]] *[[Fañch Kerrain]] *[[Herve Kerrain]] *[[Mark Kerrain]] *[[Jean-Yves Lagadeg]] *[[Ronan L'Hour]] *[[Lena Louarn]] *[[François Louis]] *[[Tomaz Laquaine]] *[[Gwenole Larvol]] *[[Jérôme Masson]] *[[Gwenael Maze]] *[[Martial Menard]] *[[Guy Peñseg]] *[[Jean-Dominique Robin|Jean-Do Robin]] *[[Yann Talbot]] *[[Erwan Tranvouez]] *[[Alan Tudored]] </div> Kelennerien nevez a vez bep bloaz, ha dibosubl eo menegiñ an holl abaoe 1948. == Kentelioù [[SADED]] e K.E.A.V. embannet gant [[Preder]] == E deroù ar [[bloavezhioù 1960]], pa veze darempredet KEAV gant izili [[SADED]], a-raok ma voe savet o hini e [[1968]], e voe embannet kaieroù gant anv KEAV:. * ''Kamp etrekeltiek ar vrezhonegerion 1964'', (Kentelioù ar Rummad Uhel), [[Gwenael Maze]], [[Reun ar Glev|Ronan Ar Glew]], [[Erwan Gwegen]], [[Mari Elen Maze]], [[Goulven Pennaod]], [[Loeiz Lemoine]], [[Ivona Konan]], 1964. * ''Kamp etrekeltiek ar vrezhonegerion 1965'', Erwan Gwegen, Goulven Pennaod, [[Abennez]], [[Olivier Loyer]], 1965. * ''Kamp etrekeltiek ar vrezhonegerion 1966'' (Kentelioù ar Rummad Uhel), Abennez, Mari Elen Maze, [[Gab Cherel]], [[Ronan Jolais]], [[Gwernegan]], [[Yeun Gourves]], [[Tangi Louarn]], 1966. == Pennadoù gant skolidi SADED e K.E.A.V. embannet gant Preder == * ''Areizh 01'' (K.E.A.V. 1967), [[Bernez An Nail]], [[Pierrette Kermoal]], [[Gireg Konan]], Ivona Konan, [[Gi Kreac'h]], [[Erwan Evenou]], [[Yann-Fañch Furic]]. * ''Areizh 02'' (K.E.A.V. 1967), Gwernegan, Ronan Jolais, [[Line Bourdier]], Yeun Gourves, [[Turiaw ar Menteg|Gwion ar Menteg]]. == Liammoù diavaez== * [http://www.keav.bzh/ Lec'hienn KEAV] * 1948 [https://ronanhuon.alliamm.bzh/index.php/rann/index/4 Ronan Huon : kentañ skol-hañv KEAV] * 2006 : [https://web.archive.org/web/20230225143212/https://www.letelegramme.fr/ar/viewarticle1024.php?aaaammjj=20060724&article=12484960&type=ar ''Le Télégramme'', 24/07/2006]] * [https://abp.bzh/mark-kerrain-8220-labour-vat-a-vez-graet-e-keav-8221--30874 Fanny Chauffin, « Mark Kerrain : labour vat a vez graet gant KEAV ». E-barzh Agence Bretagne Presse, 17 Gouere 2013]. Atersadenn Mark Kerrain pa oa o kelenn e skol-hañv KEAV. * [https://www.letelegramme.fr/bretagne/spered-ar-vro/spanjean-jacques-bihanspan-kamp-etrekeltiek-ar-vrezhonegerien-2430083.php Gil Penneg, ''Jean-Jacques Bihan. Kamp Etrekeltiek ar Vrezhonegerien'' Le Télégramme, 26 Mae 2015] * [https://abp.bzh/gwen-huon-marv-eo-rener-keav-mignon-ur-bern-brezhon-52290 Fanny Chauffin, « Marv eo Gwen Huon, rener KEAV, mignon d’ur bern brezhonegerien ». Agence Bretagne Presse, 23 Ebrel 2021]. Mortuaj Gwenael Huon, rener KEAV e-pad 30 bloavezh. * [https://abp.bzh/keav-400-den-e-korf-div-sizhun--58177 Fanny Chauffin, "Keav : 400 den e korf div sizhun !". E-barzh Agence Bretagne Presse, 29 Gouere 2023]. Skol-hañv 2023. *[https://abp.bzh/keav-daou-zevezh-e-menez-are-53906 J. -L. Le Floc’h, "KEAV, daou zevezh e Menez Are". E-barzh Agence Bretagne Presse, 22 Du 2021.]] Rentañ-kont dibenn-sizhun ar familhoù e Boneur, 2023. == Levrlennadurezh == * Pêr Denez, "Notennoù diwar-benn istor Ober". E-barzh ''Al Liamm'', niv. 65, Du-Kerzu 1956. * Pêr Denez, "Istor Ober : notennoù klokaat". E-barzh ''Al Liamm'', niv. 66, Genver-C'hwevrer 1957. * Vefa de Bellaing, "Le camp des Bretonnants". E-barzh ''Ar Vro'', niv. 10, Mezheven 1961, p. p. 25-33. == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} [[Rummad:Brezhoneg]] [[Rummad:Kamp Etrekeltiek Ar Vrezhonegerion]] [[Rummad:Deskadurezh e Breizh]] [[Rummad:Deskadurezh vrezhonek]] [[Rummad:Kevredigezhioù Breizh]] py1w2om18wc7ar7u01flh33ojxruojj 0 54147 2191712 2189783 2026-05-25T20:50:59Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 2 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191712 wikitext text/x-wiki [[Restr:La France au Xe siècle.svg|thumb|upright=1.6|Frankia en {{Xvet kantved}}, da vare ar Garolingidi diwezhañ.]] [[File:France_à_la_fin_du_Xe_siècle.jpeg|thumb|upright=1.6|Rouantelezh Huon Capet{{Legend|#5c1ad6|Domani ar roue}}]] '''Huon Capet''', anvet ivez '''Huon Iañ''' ha '''Huon Bro-C'hall''' (''Hugues Capet'' e galleg), bet ganet war-dro [[940]] ha marvet e [[996]]<ref>Digant ar gronikerien ne zesker ket deiziad marv ar roue, met e dihelloù abati Sant-Denez eo merket « IX Kal Nov », da lavarout eo 9 Kala-Goañv, da lavarout eo 24 a viz Here 996 : ''Obituaires de Sens'', Tome I.1, Abbaye de Saint-Denis, p. 329. [https://web.archive.org/web/20110823191527/http://fmg.ac/Projects/MedLands/CAPET.htm#_Toc154137000] ; Y. Sassier a ginnig entre an 22 hag an 25 a viz Du 996 : Y. Sassier, ''Hugues Capet'', Fayard, Paris, 1987, p. 265.</ref>, a oa dug ar Franked da gentañ ([[960]]-[[987]]) ha roue ar [[Franked]] goude ([[987]]-[[996]]). Gantañ e krogas [[Kapetianed|tierniezh ar Gapetianed]]. ==E dud== Mab e oa da [[Huon Veur]] ha d'e wreg [[Hadwig von Sachsen]]. Hêr e oa da lignez ar [[Roperzhidi]], hag a oa o keveziñ gant tiegezhioù uhel [[Frankia]] en IXvet ha Xvet kantved. E dibenn an Xvet kantved e voe un dispac'h en [[armerzh]] hag er [[kevredigezh|gevredigezh]] gant an difraostadegoù hag an eskemmoù o stankaat a-drugarez d'an [[diner]] [[arc'hant]]. Echu e oa an [[Aloubadeg|aloubadegoù bras]], krog e oa ar brezelioù etre aotrouien, hag edod o sevel ar c'hastilli ma kavas ar gouerien repu enno. E-keit-se e savas ur rumm nevez, hini ar [[marc'heg (den)|varc'heien]], brezelourien anezho a gevezas gant ar berc'henned veur. Evit mestroniañ ar rumm nevez-se ha gwareziñ o madoù e klaskas an uhelidi hag an [[Iliz katolik roman|Iliz]] reiñ harp d'al lusk a anver [[Peoc'h Doue]]. D'ar mare-se neuze e c'hallas Huon Capet sevel e dierniezh. == Hêrelezh == War-dro 17 vloaz e oa Huon pa varvas e dad e 956. Resev a reas ar glad dastumet gant ar Roperzhidi araozañ : [[markizelezh]] [[Neustria]] ha titl [[dugelezh|dug]] ar Franked. Tutor Huon hag e vreudeur e oa [[Brun von Sachsen|Brunon]], [[Eskob|arc'heskob]] [[Köln]] ha breur d'an impalaer [[Otto Iañ, impalaer santel]]. ==Eured ha bugale== Dimezet e oa da [[Adelheid Akitania]], ha bugale dezho : *Gisèle (''c''. [[968]] - ''c.'' [[1000]]), [[kontelezh|kontez]] [[Ponthieu]] e [[Pikardi]] **dimezet e 987 da Huon Iañ Montreuil kont Ponthieu; *[[Hedwig]], pe Edwige (''c''. [[969]] - [[1013]]), kontez [[Mons]] **dimezet e 996 da Reginar IV (Rainier IV.), kont Hennegau; *[[Roperzh II (Bro-C'hall)]] (''c.'' [[972]] - [[1031]]) *Adélaïde (''c.'' [[973]] - [[1068]]?) == Levrlennadur == ;Mammennoù * [[Abbon de Fleury]], ''Opera'', latin, 139, collection 422-570. * [[Gerbert d'Aurillac]], ''Correspondance'', édition Julien Havet, Picard, Paris, 1889. * [[Richer de Reims]], ''Histoire de France'', édition Robert Latouche, Belles-Lettres, Paris, 1937. ;Levrioù * [[Dominique Barthélemy]], ''L'ordre seigneurial, XI{{e}}-XII{{e}} s.'', Seuil, Paris, 1990. {{ISBN|978-2020115544}} * [[Robert Delort]] (dir.), ''La France de l'an Mil'', Seuil, Paris, 1990. {{ISBN|978-2020115247}} * [[Georges Duby]], ''L'an mil'', Gallimard, Paris, 1993. {{ISBN|978-2070327744}} * [[Claude Gauvard]] (dir.), ''Dictionnaire du Moyen Âge'', PUF, Paris, 2002. {{ISBN|978-2130543398}} * [[Claude Gauvard]], ''La France au Moyen Âge du Ve au XVe'', PUF, Paris, 1999. {{ISBN|978-2130478812}} * [[Olivier Guillot]], ''Hugues Capet et les premiers Capétiens : 987-1180'', Tallandier, Paris, 2002. {{ISBN|978-2235023191}} * [[Olivier Guillot]], [[Yves Sassier]], ''Pouvoirs et institutions dans la France médiévale'', tome 1, ''Des origines à l'époque féodale'', Colin, Paris, 2003. {{ISBN|978-2200265007}} * Dominique Iogna-Prat (dir.), ''Religion et culture autour de l'an Mil'', Picard, Paris, 1990. {{ISBN|978-2708403925}} * Jean-François Lemarignier, ''Le gouvernement royal aux temps des premiers Capétiens (987-1108)'', Picard, Paris, 1965. * Andrew W. Lewis, ''Le Sang royal. La famille capétienne et l'État, France, X{{e}}-XIV{{e}} siècle'', Gallimard, Paris, 1981. {{ISBN|978-2070705146}} * François Menant (''et alii''), ''Les Capétiens. Histoire et dictionnaire. 987-1328'', Robert Laffont, Paris, 1999. {{ISBN|978-2221056875}} * [[Michel Parisse]] (dir.), ''Le roi de France et son royaume autour de l'an mil'', Picard, Paris, 1992. {{ISBN|978-2708404205}} * [[Richer de Reims]], ''Le Coup d'État capétien, 888-997'', Paléo Éditions, Paris, 2002. {{ISBN|978-2913944664}} * [[Yves Sassier]], ''Hugues Capet'', Fayard, Paris, 1987. {{ISBN|978-2213019192}} * [[Yves Sassier]], ''Royauté et idéologie au Moyen Âge'', Colin, Paris, 2000. {{ISBN|978-2200016562}} * [[Laurent Theis]], ''L'avènement d'Hugues Capet, 3 juillet 987'', Gallimard, Paris, 1984. {{ISBN|978-2070700530}} * [[Laurent Theis]], ''L'Héritage des Charles, De la mort de Charlemagne aux environs de l'an mil'', Seuil, Paris, 1990. {{ISBN|978-2020115537}} * [[Laurent Theis]], ''Histoire du Moyen Âge Français'', Perrin, Paris, 1992. * [[Laurent Theis]], ''Robert le Pieux. Le roi de l'an Mil'', Perrin, Paris, 1999. ;Pennadoù studi * Xavier Barral i Altet, « Le paysage architectural de l'an Mil », ''La France de l'an Mil'', Seuil, Paris, 1990, p. 169-183. * [[Dominique Barthélemy]], « Dominations châtelaines de l'an Mil », ''La France de l'an Mil'', Seuil, Paris, 1990, p. 101-113. * [[Dominique Barthélemy]], « Le pillage, la vengeance et la guerre », ''Collections de l'Histoire'', 16, 2002. * [[Robert-Henri Bautier]], « L'avènement d'Hugues Capet », ''Le roi de France et son royaume autour de l'an mil'', Picard, Paris, 1992, p. 27-37. * [[Colette Beaune]], « Roi », ''Dictionnaire du Moyen Âge'', PUF, Paris, 2002, p. 1232-1234. * B. Blumenkranz, « Où est mort Hugues Capet ? », ''Bibliothèque de l'École des Chartes'', 1957, p. 168-171. * [[Pierre Bonnassie]], « D'une servitude à l'autre : Les paysans du royaume 987-1031 » , ''La France de l'an Mil'', Seuil, Paris, 1990, p. 125-141. * [[Michel Bur]], « Adalbéron, archevêque de Reims, reconsidéré », ''Le roi de France et son royaume autour de l'an mil'', Picard, Paris, 1992, p. 55-63. * André Chédeville, « Le paysage urbain vers l'an Mil », ''Le roi et son royaume en l'an Mil'', Picard, Paris, 1990, p. 157-163. * [[Robert Delort]], « France, Occident, monde à la charnière de l'an Mil », ''La France de l'an Mil'', Seuil, Paris, 1990, p. 7-26. * Pierre Gasnault, « Hugues Capet et la villa des Juifs », ''Bibliothèque de l'École des Chartes'', 1960, p. 166-167. * [[Olivier Guyotjeannin]], « Les évêques dans l'entourage royal sous les premiers Capétiens », ''Le roi de France et son royaume autour de l'an mil'', Picard, Paris, 1992, p. 91-98. * Richard Landes, « L'accession des Capétiens : Une reconsidération selon les sources aquitaines », ''Religion et culture autour de l'an Mil'', Picard, Paris, p. 151-166. * Guy Lanoë, « Les ''ordines'' de couronnement (930-1050) : retour au manuscrit », ''Le roi de France et son royaume autour de l'an mil'', Picard, Paris, 1992, p. 65-72. * [[Michel Parisse]], « Qu'est-ce que la France de l'an Mil? », ''La France de l'an Mil'', Seuil, Paris, 1990, p. 29-48. * [[Hervé Pinoteau]], « Les insignes du roi vers l'an mil », ''Le roi de France et son royaume autour de l'an mil'', Picard, Paris, 1992, p. 73-88. * [[Jean-Pierre Poly]], « Le capétien thaumaturge : genèse populaire d'un miracle royal », ''La France de l'an Mil'', Seuil, Paris, 1990, p. 282-308. * Annie Renoux, « Palais capétiens et normands à la fin du Xe et au début du XIe », ''Le roi de France et son royaume autour de l'an mil'', Picard, Paris, 1992, p. 179-191. * Annie Renoux, « Évocation morphologique des palais normands et capétiens à la fin du Xe et au début du XIe », ''Le roi de France et son royaume autour de l'an mil'', Picard, Paris, 1992, p. 193-200. * [[Yves Sassier]], « Capétiens », ''Dictionnaire du Moyen Âge'', PUF, Paris, 2002, p. 214-217. * [[Michel Sot]], « Les élévations royales de 888 à 987 dans l'historiographie du Xe », ''Religion et culture autour de l'an Mil'', Picard, Paris, 1992, p. 145-150. * Thomas G. Waldman, « Saint-Denis et les premiers Capétiens », ''Religion et culture autour de l'an Mil'', Picard, Paris, 1992, p. 191-197. * [[Karl Ferdinand Werner]], « Les Robertiens », ''Le roi de France et son royaume autour de l'an mil'', Picard, Paris, 1992, p. 15-26. == Liammoù diavaez == * {{en}} [http://content.cdlib.org/xtf/view?docId=ft8k4008jd&chunk.id=0&doc.view=print Anne D. Hedeman, ''The Royal Image : Illustrations of the Grandes Chroniques de France, 1274-1422, University of California Press.] * {{fr}} [http://www.herodote.net/histoire/evenement.php?jour=9870701 ''Hugues Capet élu roi des Francs''] * {{en}} [https://web.archive.org/web/20110823191527/http://fmg.ac/Projects/MedLands/CAPET.htm#_Toc154137000 ''France, Capetian Kings''] {| align="center" cellpadding="2" border="2" |- | width="30%" align="center" | En e raok:<br/>'''[[Loeiz V (Bro-C'hall)|Loeiz V]]''' | width="40%" align="center" | '''[[Rouaned Bro-C'hall]] <br/>[[Restr:Arms of the Kings of France (France Ancien).svg|40px]]<br/>[[987]] – [[996]]''' | width="30%" align="center" | War e lerc'h:<br/>'''[[Roperzh II (Bro-C'hall)|Roperzh II]] ''' |} == Notennoù == {{Daveoù}} {{Commons|Category:Hugh Capet of France|Huon Capet}} [[Rummad:Neustria]] [[Rummad:Rouaned ar Franked]] [[Rummad:Rouaned Bro-C'hall]] [[Rummad:Marvioù 996]] 30i3nw5q9x4wlfvwap9986mz9g8xb19 0 64924 2191715 2190147 2026-05-26T06:03:37Z Surajr7 89979 2191715 wikitext text/x-wiki [[Restr:Jan van Eyck - Portrait of a Man (Self Portrait?) 1433.jpg|thumb|right|200px|Den e dulban ruz, 1433. Marteze un emboltred]] [[Restr:DelwennJanVanEyckeBrugge.jpg|thumb|right|120px|Delwenn Jan van Eyck e Brugge]] [[Restr:The Virgin with Chancellor Rolin by Jan van Eyck (Louvre).webp|thumb|240px|''Gwerc'hez ar c'hañseller Rolin'']] [[Restr:Van Eyck - Arnolfini Portrait.jpg|thumb|240px|''Ar priedoù Arnolfini'']] [[Restr: Eyck, Jan van - Madonna with Canon van der Paele.jpeg |240px|thumb|''Itron Varia ar chaloni van der Paele'']] '''Jan van Eyck''' (e-tro [[1390]] e [[Maaseik]] – [[9 a viz Gouere]] [[1441]] e [[Brugge]]) a oa ul livour [[Flandrez|flamank]] brudet a-drugarez d'e boltredoù heñvel-tre ouzh ar wirionez ha leun a vunudoù. Poltred ar priedoù Arnolfini ha stern-aoter Oan Doue a zo e-touez e oberennoù brudetañ. == E vuhez == Ne ouezer ket e peseurt bloavezh e voe ganet. Marteze a-walc'h e teskas e stal-labour ur miniadurour bennak. Al livadur koshañ savet gantañ a vefe bet savet etre [[1417]] ha [[1422]]. Lodenn gleiz un divdaolenn ma weler ar c'hroazstagadur hag a c'haller gwelout er [[Metropolitan Museum of Art]] e [[New York]] eo. Er bloavezhioù [[1422]]-[[1424]] e labouras e lez Yann Bavaria, kont [[Holland]], e [[den Haag]]. Pa varvas ar c'hont e miz Genver [[1425]] ez eas van Eyck da adkavout e vreur [[Hubert van Eyck]] e [[Flandrez]]. Livour e oa e vreur ivez. Eno e teuas van Eyck da vezañ livour ha mevel kambr an dug [[Fulup III Bourgogn]]. Er goañv [[1428]] e voe kaset da [[Portugal|Bortugal]] gant Fulub III, da renta-kont eus «gwirvoud korf ha temz-spered» ar briñsez [[Izabel Portugal (1397-1471)|Izabel]], ha hi merc'h ar roue [[Yann Iañ Portugal|Jean Iañ]]. Goulennet e voe gant van Eyck livañ poltred ar briñsez. Daoust m'eo bet kollet an daolenn e ouezer (un dresadenn a chom) e savas un daolenn heñvel ouzh Mona Lisa. En em staliañ a reas e Brugge ma prenas un ti e [[1432]]. Dimeziñ a reas hag ur mab a voe ganet e [[1434]]. Diaes eo gouzout hag-eñ eo Jan pe Hubert a savas an oberennoù sinet « Van Eyck » a-raok [[1426]] (ar bloavezh ma varvas Hubert). Stern-aoter Oan Doue (1432, en iliz-veur Sant-Bavone e Gand) a voe kroget gant Hubert ha peurechuet gant Jan e miz Mae [[1432]], met ne ouezer ket piv a savas petra ez-resis. Ouzhpenn an oberenn-se e savas poltredoù ha livadurioù ma weler an Itron Varia. Van Eyck a vez gwelet evel an hini a ziazezas al livañ poltredoù en Europa. Holl an dud livet gantañ a zo diskouezet en doare hanterskeudenn, ha diskouezet ¾ an dremmoù war-du an tu-kleiz. Peurliesañ e vez buket selloù e dudennoù ouzh an arvesterien, ar pezh a oa nevez-flamm pa voent livet. En daolenn ''Poltred ar priedoù Arnolfini'' ([[1434]]) e weler ar c'houblad en e di e [[Brugge]] da vare e eured. Giovanni Arnolfini a oa ur marc'hadour pinvidik. E-kreiz an daolenn ez eus ur melezour ma weler daou dest an eured, van Eyck a vefe unan anezho. A-bouez bras e voe ivez perzh van Eyck a-fet diorren teknikoù al livañ en Europa. Gwellaat a reas teknik al liverezh dre eoul ha kalz e pleustras war livañ gwirvoud ar munudoù hag an danvezioù. Ur pennad diwar-benn Jan van Eyck a zo e-barzh ''Vite de' più eccellenti pittori, scultori e architettori'' (Buhez al livourien, kizellerien ha savourien wellañ) gant [[Dominicus Lampsonius]]. == Oberennoù pennañ == {{Commons|Category:Jan van Eyck|Jan van Eyck}} * ''Ar Varnadenn ziwezhañ'' (1420-1425), New York, Metropolitan Museum of Art. * ''Ar C'hroazstagadur'' (1425-1430), New York, Metropolitan Museum of Art. * ''Gwerc'hez en un iliz'' (e-tro 1425), Berlin, [[Gemäldegalerie (Berlin)|Gemäldegalerie]] * ''Poltred un orfebour'' (e-tro 1430), Bukarest, Mirdi broadel * ''Gwerc'hez ar c'hañseller Rolin'' (1435-1436), Pariz, [[Mirdi al Louvre]] * ''Poltred Baudoin Lannoy'' (goude 1430), Berlin, [[Gemäldegalerie (Berlin)|Gemäldegalerie]] * ''Poltred ar c'hardinal Niccolò Albergati'' (1431-1432), Vienna, [[Kunsthistorisches Museum]] * ''Oan Doue'' (e-tro 1432), Gand, iliz-veur Sant Bavon * ''Thymotheos'' (1432), Londrez, National Gallery * ''Den e dulban ruz'' (1433), Londrez, National Gallery * ''Gwerc'hez he bugel o lenn' (1433), Melbourne, National Gallery of Victoria * ''Ar priedoù Arnolfini'' (1434), Londrez, National Gallery * ''Itron Varia ar chaloni van der Paele'' (1434 ou 1436), Brugge, Mirdi kêr Groeninge * ''Gouel Maria Veurzh'' (1435), Washington, National Gallery of Art * ''Poltred Giovanni Arnolfini'' (e-tro 1435, Berlin, [[Gemäldegalerie (Berlin)|Gemäldegalerie]] * ''Poltred Jan Leeuw'' (1436), Vienna, [[Kunsthistorisches Museum]] * ''Gwerc'hez ar chaloni'' (1436), Mirdi Groeninge, Brugge * ''Santez Barba'' (1437), Antwerpen, Mirdi ar roue * ''Gwerc'hez e-kichen ur feunteun' (1439), Antwerpen, Mirdi ar roue * ''Poltred Marguerite van Eyck'' (1439), Brugge, Mirdi-kêr Groeninge * ''Poltred C'hrist'' (1440), Brugge, Mirdi kêr Groeninge * ''Itron Varia Nicolas van der Maelbecke'' (diechu, 1440-1441), Breizh-Veur, dastumadeg prevez == Levrlennadur == * A. Châtelet, ''Van Eyck'', Milan, 1979 * A. Châtelet, ''Jean van Eyck enlumineur'', Presses universitaires de Strasbourg, 1993 * E. Dhanens, ''Hubert et Jan van Eyck'', Albin Michel, 1980 * G. Faggin, ''Tout l’œuvre peint des frères Van Eyck'', Flammarion, 1988 * M. J. Friedländer, ''De Van Eyck à Breughel'', 1985 * C. Harbison, ''Jan Van Eyck'', Reaktion Books, 1991 * L. Seidel, ''Jan Van Eyck’s Arnolfini Portrait'', Cambridge Univ. Press, 1993 == Liammoù diavaez == * [https://web.archive.org/web/20080520090446/http://www.malarze.walhalla.pl/galeria.php5?art=45 Art Gallery - Jan van Eyck] * [https://web.archive.org/web/20090204120419/http://louvre.fr/llv/dossiers/detail_oal.jsp?CONTENT%3C%3Ecnt_id=10134198674055871&CURRENT_LLV_OAL%3C%3Ecnt_id=10134198674055871 Ur sell a-dost ouzh Gwerc'hez ar c'hañseller Rolin - Lec'hienn mirdi al Louvre] * [http://www.wga.hu/html/e/eyck_van/jan/index.html Web Gallery of Art] * [https://web.archive.org/web/20090310190015/http://www.arts-up.info/maitres/van_eyck/van_eyck.htm Arts-up : Jan van Eyck] * [http://xv.kikirpa.be/database/MASTERS/van-eyck.htm Centre for the Study of Fifteenth-Century Painting in the Southern Netherlands and the Principality of Liège] * [http://www.wga.hu/html/e/eyck_van/jan/index.html Web Gallery of Art] * [http://www.museumsyndicate.com/artist.php?artist=9 Jan van Eyck Gallery at MuseumSyndicate] * [http://www.vlaamsekunstcollectie.be/index.aspx?local=en&p=themaspub&query=identifier=668&toppub=668&page=1 Flemish Art Collection: Madonna with Canon Joris van der Paele, a masterpiece by van Eyck] * [http://www.jan-van-eyck.org 103 oberenn gant Jan van Eyck, lec'hienn www.jan-van-eyck.org] {{DEFAULTSORT:Eyck, Jan Van}} [[Rummad:Livourien flamank]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1390]] [[Rummad:Marvioù 1441]] gmehr59tci2wmy07ihs5fckfm692ype 0 65146 2191728 2191693 2026-05-26T08:51:01Z Llydawr 145 /* Pennadoù nevez */ 2191728 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <div style="width:100%;border:1px solid #decbb4; text-align:center; background-color:#f4f4f4; vertical-align: middle;"> {| width="100%" |-bgcolor="#eeb" | width="20%" align="center" | [[Restr:Flag of Germany.svg|160px|Banniel Alamagn]] | width="60%" align="center" | [[Restr:Bildleiste Deutschland.02.jpg|600px]] | width="20%" align="center" | [[Restr:Coat of arms of Germany.svg|110px|Skoed Alamagn]] |- |} {| width="100%" |- valign="middle" | align="center" | <span style="font-size:2.5em;">'''P O R C H E D'''</span><br><span style="font-size:3.1em; color:#d00;"><big>'''A L A M A G N'''</big></span><br><span style="font-size:2.1em; color:#ffce00;"><big>'''D E U T S C H L A N D'''</big></span><br><span style="font-size:1.5em;">Pennadoù diwar-benn Alamagn en holloueziadur brezhonek Wikipedia</span><br><br><hr><br>'''[[Alamagn]]''' ('''Deutschland''' en [[alamaneg]]) zo ur republik kevredel e kreiz Europa etre [[Suis]], [[Aostria]], [[Tchekia]], [[Polonia]], [[Danmark]], an [[Izelvroioù]], [[Belgia]] ha [[Bro-C’hall]].<br>Ezel eus [[Unaniezh Europa]] eo abaoe [[1952]] ([[Kumuniezh ar Glaou hag an Dir]] en amzer-se). | [[Restr:LocationGermany.png|250px|Alamagn en Europa hag er bed]]<br>[[Restr:Germany map.gif|250px|Kartenn Alamagn]] |- |} </div> {| width="100%" align="center" border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" style="border: 1px solid #CCCC99; background-color: #F1F1DE" |- | style="border-top: 4px solid #f1f1de;" colspan="3" align="center" bgcolor=#eeb valign="top"| <span style="font-size:2.5em;>Ar pennadoù</span> |- | style="border-left: 4px solid #F1F1DE; border-right: 4px solid #F1F1DE;" valign="top" width="33%" | == [[Istor Alamagn]] == [[Skeudenn:Brandenburger Tor nachts.jpg|80px|Dor Brandenburg e Berlin]] * [[Feur-emglev Rastatt]] * [[Franked]] * [[Germania]] * [[Habsbourged]] * [[Impalaeriezh alaman]] * [[Impalaeriezh Santel Roman]] * [[Impalaeriezh trevadennel Alamagn]] * [[Moger Berlin]] * [[Nationale Volksarmee]] * [[Prusia]] * [[Republik Demokratel Alamagn]] * [[Republik Weimar]] * [[Saksoned]] * [[Trede Reich]] == [[Douaroniezh Alamagn]] == <div style="text-align:center;">[[Restr:Deutschland topo.png|250px|Douaroniezh Alamagn]]</div> ===''Länder'' / [[Stadoù Alamagn|Stadoù kevredet Alamagn]]=== * [[Baden-Württemberg]] * [[Bavaria]] (Bayern) * [[Berlin]] * [[Brandenburg]] * [[Bremen]] * [[Hamburg]] * [[Hessen]] * [[Mecklenburg-Pomerania ar C'hornaoueg]] (Mecklenburg-Vorpommern) * [[Nordrhein-Westfalen]] * [[Rheinland-Pfalz]] * [[Saarland]] * [[Saks]] * [[Saks-Anhalt]] * [[Saks-Izel]] * [[Schleswig-Holstein]] * [[Thüringen]] ===Stêrioù=== * [[Danav]] * [[Elbe]] * [[Ems]] * [[Inn]] * [[Main]] * [[Oder]] * [[Roen]] * [[Saar]] * [[Spree]] * [[Weser]] ===Inizi=== * [[Inizi Friz an Hanternoz]] * [[Inizi Friz ar Reter]] * [[Fehmarn]] * [[Helgoland]] * [[Rügen]] * [[Sylt]] ===Menezioù=== * [[Alpoù]] * [[Eifel]] * [[Erzgebirge]] * [[Harz (menezioù)|Harz]] * [[Hunsrück]] * [[Rhön]] * [[Schwarzwald]] * [[Taunus]] | style="border-left: 4px solid #F1F1DE; border-right: 4px solid #F1F1DE;" valign="top" width="33%" | == [[Politikerezh Alamagn|Aozadur politikel]] == [[Skeudenn:Bundestag.jpg|100px|Ar Bundestag, Parlamant Alamagn]] * [[Bundestag]] * [[Bundesrat]] * [[Broadelouriezh alamanek]] == [[:Rummad:Strolladoù politikel Alamagn|Strolladoù politikel]]== * [[Bündnis 90/Die Grünen]] * [[Christlich Demokratische Union Deutschlands|CDU]] * [[Christlich-Soziale Union in Bayern|CSU]] * [[Die Friesen]] * [[Die Linke]] * [[Sozialdemokratische Partei Deutschlands|SPD]] * [[Strollad Bavaria]] * [[Alternative für Deutschland]] == Yezhoù == *[[Alamaneg]] *[[Yezhoù alamanek ar c'hreiz]] *[[Yezhoù alamanek izel]] *[[Yezhoù alemanek]] *[[Yezhoù aostriek-bavarek]] *[[Daneg]] *[[Yezhoù frizek|Frizeg]] *[[Sorabeg]] *[[Romeg|Sinteg]] === Kêrioù-penn ar stadoù kevredet=== [[Skeudenn:Dresden-nightpanorama-dri.jpg|220px|Ur sell war Dresden]] * [[Dresden]] * [[Düsseldorf]] * [[Erfurt]] * [[Hannover]] * [[Kiel (Alamagn)|Kiel]] * [[Magdeburg]] * [[Mainz]] * [[München]] * [[Potsdam]] * [[Saarbrücken]] * [[Schwerin]] * [[Stuttgart]] * [[Wiesbaden]] ===Kêrioù all=== * [[Aachen]] * [[Augsburg]] * [[Baden-Baden]] * [[Bayreuth]] * [[Bochum]] * [[Bonn (Alamagn)|Bonn]] * [[Darmstadt]] * [[Dortmund]] * [[Düsseldorf]] * [[Eisleben]] * [[Erlangen]] * [[Essen]] * [[Frankfurt am Main]] * [[Frankfurt an der Oder]] * [[Göttingen]] * [[Hameln]] * [[Heidelberg]] * [[Karlsruhe]] * [[Koblenz]] * [[Kolun]] ([[Köln]]) * [[Konstanz]] * [[Landshut]] * [[Leipzig]] * [[Lübeck]] * [[Mainz]] * [[Mannheim]] * [[Marburg]] * [[Rastatt]] * [[Rostock]] * [[Regensburg]] * [[Trier]] * [[Tübingen]] * [[Ulm]] | style="border-left: 4px solid #F1F1DE; border-right: 4px solid #F1F1DE;" valign="top" width="33%" | == [[Sevenadur Alamagn]] == *[[Arz a-vremañ Alamagn|Arz a-vremañ]] * [[Die Brücke]] * [[Der Blaue Reiter]] * [[Deutsche Sagen]] * [[Lennegezh Alamagn]] * [[Rattenfänger von Hameln]] * [[Sonerezh Alamagn]] == Tud == [[Skeudenn:Goethe.jpg|70px|Johannes Wolfgang von Goethe]] ;Skrivagnerien * [[Heinrich Böll]] * [[Jörg Bong]] * [[Bertolt Brecht]] * [[Adelbert von Chamisso]] * [[Goethe|Johannes Wolfgang Goethe]] * [[Günter Grass]] * [[Jacob ha Wilhelm Grimm]] * [[Hermann Hesse]] * [[Herta Müller]] ;Livourien, sonaozourien hag arzourien all * [[Johann Christian Ludwig Abeille]] * [[Franz Abt]] * [[Johann Sebastian Bach]] * [[Ludwig van Beethoven]] * [[Joseph Beuys]] * [[Albrecht Dürer]] * [[George Grosz]] * [[Fanny Mendelssohn]] * [[Meister E. S.]] * [[Karl Friedrich Schinkel]] * [[Franz von Stuck]] * [[Wolf Vostell]] * [[Richard Wagner]] ;Skiantourien * [[Heinrich Barth]] * [[Hans Hermann Carl Ludwig von Berlepsch]] * [[Hans Geiger (fizikour)|Hans Geiger]] * [[Johann Friedrich Gmelin]] * [[Robert Koch]] * [[Georg Ohm]] * [[Hermann von Fehling]] * [[Otto Heinrich Warburg]] [[Skeudenn:Angela Merkel (2008) (cropped).jpg|70px|Angela Merkel]] ;Politikourien * [[Konrad Adenauer]] * [[Willy Brandt]] * [[Adolf Hitler]] * [[Erich Honecker]] * [[Angela Merkel]] * [[Olaf Scholz]] * [[Gerhard Schröder]] ;Tud all * [[Manfred von Richthofen]] ==A bep seurt == [[Skeudenn:Currywurst_&_Pommes_frites.jpg|70px]] * [[Banniel Alamagn]] * [[Bretzel]] * [[Currywurst]] * [[Deutsches Kreuz]] * [[Die Welt]] * [[Deutschlandlied]] * [[Focke-Wulf Fw 200 Condor]] * [[Lied]] * [[Loreley]] * [[Oktoberfest]] * [[Trabant]] |- | colspan="3" align="center" | == Rummadoù == [[:Rummad:Arzourien Alamagn|Arzourien Alamagn]] | [[:Rummad:Broioù kozh Alamagn|Broioù kozh Alamagn]] | [[:Rummad:Douaroniezh Alamagn|Douaroniezh Alamagn]] | [[:Rummad:Istor Alamagn|Istor Alamagn]] | [[:Rummad:Kestell Alamagn|Kestell Alamagn]] | [[:Rummad:Mirdioù Alamagn|Mirdioù Alamagn]] | [[:Rummad:Timbroù Alamagn|Timbroù en Alamagn]] | [[:Rummad:Yezhoù Alamagn|Yezhoù Alamagn]] |- | colspan="3" align="center" | == Pennadoù nevez == [[Kornôg Berlin]], [[Sömmerda]], [[Schöneiche bei Berlin]], [[Oberndorf am Neckar]], [[Zella-Mehlis]], [[Kremmen]], [[Timbroù Alamagn ar C’hornaoueg]], [[Ludwig Loewe & Co.]], [[Ludwigsburg]], [[Eckernförde]], [[Sonderdienst]], [[Horb am Neckar]], [[Mauser Standard-Modell]], [[Amberg]], [[SD 2]], [[Karl Kehrle]], [[Mittelbiberach]] |} {{Porchedoù roll}} ==Evezhiadennoù== # Mar krouit ur pennad pe mard adsavit ur pennad penn-da-benn, enskrivit anezhañ war roll ar "pennadoù nevez". Tennit anezhañ kuit eus roll ar pennadoù koshoc'h. # Soñjet eo bet ar porched-mañ evel un nor evit mont war-du ar pennadoù a denn da Alamagn ha d'he sevenadur. Ret eo glasaat al liammoù ruz muiañ ma c'haller. [[Rummad:Alamagn| ]] [[Rummad:Porchedoù|Alamagn]] cewimlp3v76cz6s2xynjea3xrralx3l 0 79303 2191716 1928714 2026-05-26T06:03:38Z Surajr7 89979 2191716 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Alberto Henschel - Negra com turbante.jpg|thumb|left|220px|Morianez tulbanet <br />Poltred gant [[Alberto Henschel]], war-dro 1870]] [[File:Sikh wearing turban.jpg|250px|right|thumb|Gwaz sikh [[tulban]]et.]] Un '''tulban''' zo ur [[pennwisk]] graet gant ur pezh danvez hir, ha douget e broioù zo, en [[Azia]] dreist-holl, er broioù [[arab]] hag en [[India]], hag e broioù zo eus [[Afrika]]. ==Skeudennoù== <gallery> File:Gandhi and Laxmidas 2.jpg|Gandhi hag e vreur Laxmidas File:AlgerianJew.jpg|Yuzev aljeriat, war-dro 1901. </gallery> ==Livadurioù== <gallery> File:Bayezid I by Cristofano dell'Altissimo.jpg|[[Bayezid Iañ]], poltredet gant [[Cristofano dell'Altissimo]] File:Jan van Eyck - Portrait of a Man (Self Portrait?) 1433.jpg|Gwaz e dulban ruz, gant [[Jan van Eyck]]. Skeudenn:Johannes Vermeer (1632-1675) - The Girl With The Pearl Earring (1665).jpg|[[Plac'h he ferlezenn]], gant [[Jan Vermeer]]. Ur seurt tulban an hini a zo ganti war he blev. File:Francesco Hayez 020.jpg File:W Laparra Tête de jeune fille au turban vert.jpg|Plac'h yaouank tulbanet, gant [[William Laparra]] File:Sultan Murad III.jpeg|Ar sultan [[Mourad III]]. </gallery> == Pennadoù kar == {{Commonscat|Turbans|Tulbanoù}} *[http://www.sikhnet.com/s/WhyTurbans Ar Sikhed hag o zulbanoù ] *[http://seattletimes.nwsource.com/news/lifestyles/links/turbans_27.html Kompren ar perag eus an tulbanoù] [[Rummad:Pennwiskoù]] [[Rummad:Sikhegezh]] r7ddtj967ki8hre1wurbvwsh9kcwr8b 0 80103 2191740 2127246 2026-05-26T11:07:14Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191740 wikitext text/x-wiki {{Labour zo}} {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="width:300px; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#fafafa; border:1px #aaaaaa solid; border-collapse:collapse; font-size:95%;" |+<span style="font-size:large;"> </span><br /> ! colspan="2" style="background-color: #adafda" |'''Kumunioù Frañs''' |- |- align="center" |Anv |Le Touquet-Paris-Plage |- align="center" |Skoed |[[Skeudenn:Blason ville fr Le Touquet-Paris-Plage (Pas-de-Calais).svg|90px]] |- align="center" |[[Riez]] |{{Frañs}} |- align="center" |[[Rannvro]] |{{FR-NPDC}} |- align="center" |[[Departamant]] |{{FR-Pas-de-Calais-skoed}} |- align="center" |[[Bro hengounel]] | |- align="center" |[[Arondisamant]] |[[Arondisamant Montreuil-sur-Mer|Montreuil-sur-Mer]] |- align="center" |[[Etrekumuniezh]] |Communauté de communes Mer et Terres d'Opale |- align="center" |[[Kanton]] |[[Kanton Montreuil-sur-Mer|Montreuil-sur-Mer]] |- align="center" |[[Kod INSEE]] |62826 |- align="center" |[[Kod post]] |62520 |- align="center" |Maer |Daniel Fasquelle |- align="center" |Amzer-gefridi |[[2008]]-[[2014]] |- align="center" |Gorread |15,31&nbsp;km² |- align="center" |Led |50° 31' 07" Norzh |- align="center" |Hed |01° 35' 42" Reter |- align="center" |Uhelder kreiz |5 m |- align="center" |Uhelder bihanañ |0 m |- align="center" |Uhelder brasañ |42 m |- align="center" |Poblañs hep kontoù doubl |5 355 <small>(2006)</small> |- align="center" |Stankter |350 a./km² |- align="center" |Lec'hienn ar gumun |[https://web.archive.org/web/19981202135830/http://www.letouquet.com/ Le Touquet] |- |} '''Le Touquet-Paris-Plage''' a zo ur gumun eus departamant [[Pas-de-Calais]] ([[Bro-C'hall]]). == Istor == == Monumantoù ha traoù heverk == == Douaroniezh == === An aod === {| |[[Skeudenn:Estuaire canche.JPG|left|thumb|120px| Beg ar stêr Canche]] |[[Skeudenn:Le touquet ag1.jpg|left|thumb|120px|Tevennoù en hanternoz]] |[[Skeudenn:PSCRW 8317tonemapped.jpg|left|thumb|120px|Tevennoù er c'hreisteiz]] |} == Emdroadur ar boblañs 1921-2006 == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7) ImageSize = width:800 height:350 PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50 DateFormat = x.y Period =from:0 till:6000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1912 bar:1913 bar:1914 bar:1915 bar:1916 bar:1917 bar:1918 bar:1919 bar:1920 text:1920 bar:1921 bar:1922 bar:1923 bar:1924 bar:1925 bar:1926 bar:1927 bar:1928 bar:1929 bar:1930 text:1930 bar:1931 bar:1932 bar:1933 bar:1934 bar:1935 bar:1936 bar:1937 bar:1938 bar:1939 bar:1940 text:1940 bar:1941 bar:1942 bar:1943 bar:1944 bar:1945 bar:1946 bar:1947 bar:1948 bar:1949 bar:1950 text:1950 bar:1951 bar:1952 bar:1953 bar:1954 bar:1955 bar:1956 bar:1957 bar:1958 bar:1959 bar:1960 text:1960 bar:1961 bar:1962 bar:1963 bar:1964 bar:1965 bar:1966 bar:1967 bar:1968 bar:1969 bar:1970 text:1970 bar:1971 bar:1972 bar:1973 bar:1974 bar:1975 bar:1976 bar:1977 bar:1978 bar:1979 bar:1980 text:1980 bar:1981 bar:1982 bar:1983 bar:1984 bar:1985 bar:1986 bar:1987 bar:1988 bar:1989 bar:1990 text:1990 bar:1991 bar:1992 bar:1993 bar:1994 bar:1995 bar:1996 bar:1997 bar:1998 bar:1999 bar:2000 text:2000 bar:2001 bar:2002 bar:2003 bar:2004 bar:2005 bar:2006 bar:2007 PlotData= color:barra width:10 align:left bar:1921 from:0 till:2595 bar:1926 from:0 till:3244 bar:1931 from:0 till:3880 bar:1936 from:0 till: 3560 bar:1946 from:0 till: 3296 bar:1954 from:0 till: 3625 bar:1962 from:0 till: 4064 bar:1968 from:0 till: 4403 bar:1975 from:0 till: 5370 bar:1982 from:0 till: 5204 bar:1990 from:0 till: 5596 bar:1999 from:0 till: 5299 bar:2006 from:0 till: 5438 TextData= fontsize:S pos:(50,10) text:source Cassini et INSEE </timeline> <ref>Cassini, [[EBSSA]] ha [[:fr:Le Touquet-Paris-Plage]]</ref> == Melestradurezh == == Tud == == Liammoù diavaez == == Dave ha notennoù== <references/> [[Rummad:Kumunioù Pas-de-Calais]] e68ggai68rdr5ore6carfey7zpz4m9j 10 84351 2191703 2191453 2026-05-25T15:37:04Z Llydawr 145 nevesaat 2191703 wikitext text/x-wiki Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]]. <!--### SKEUDENN ###--> [[Skeudenn:Rhun Ap Iorwerth official photo 2026.jpg|150px|right|Rhun ap Iorwerth]] * [[18 a viz Mae]] : e [[Republik Demokratel Kongo]] e teu adarre ar [[Kleñved viruz Ebola|virus Ebola]] war-wel ha lazhet ez eus gantañ degadoù a dud, e proviñ [[Ituri]] dreist-holl. * miz [[Mae]] : meur a zen zo lazhet ha degadoù gloazet e manifestadegoù a-enep ar gouarnamant e [[Bolivia]]. * [[16 a viz Mae]] : gant [[Dara]], ur ganerez eus [[Bulgaria]], eo aet ar maout e kenstrivadeg kan an [[Kenstrivadeg Eurovision ar C'han|Eurovision]]. *[[12 a viz Mae]] : dont a ra [[Rhun ap Iorwerth]] (''skeudenn'') da vezañ kentañ ministr [[Kembre]]. * [[9 a viz Mae]] : en [[Hungaria]] e teu [[Péter Magyar]] da vezañ Kentañ ministr. * [[8 a viz Mae]] : loc'het eo an 10{{vet}} [[Ar Redadeg|Redadeg]] evit ar brezhoneg e [[Lannuon]]. * [[7 a viz Mae]] : en dilennadegoù evit parlamantoù [[Bro-Skos]] ha [[Kembre]] eo erruet broadelourien an [[SNP]] ha [[Plaid Cymru]] da gentañ e pep bro. * [[4 a viz Mae]] : e [[Yerevan]] e c'hoarvez 8{{vet}} bodadeg [[Kumuniezh Politikel Europa]], asambles gant [[Kanada]]. * [[28 a viz Ebrel]] : an [[Emirelezhioù Arab Unanet]] a embann emaint o vont da guitaat [[Aozadur ar Broioù a Ezporzh Petrol]]. * [[26 a viz Ebrel]] : [[Sabastian Sawe]], eus [[Kenya]], eo an den kentañ en deus redet ur maraton, e [[Londrez]], dindan 2 eurvezh. {{diac'hubiñ}} <noinclude> [[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]] </noinclude> j5enjzkcwudnw6728r15wn5ah0dlzfh 2191704 2191703 2026-05-25T15:37:20Z Llydawr 145 2191704 wikitext text/x-wiki Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]]. <!--### SKEUDENN ###--> [[Skeudenn:Rhun Ap Iorwerth official photo 2026.jpg|150px|right|Rhun ap Iorwerth]] * [[18 a viz Mae]] : e [[Republik Demokratel Kongo]] e teu adarre ar [[Kleñved viruz Ebola|virus Ebola]] war-wel ha lazhet ez eus gantañ degadoù a dud, e proviñs [[Ituri]] dreist-holl. * miz [[Mae]] : meur a zen zo lazhet ha degadoù gloazet e manifestadegoù a-enep ar gouarnamant e [[Bolivia]]. * [[16 a viz Mae]] : gant [[Dara]], ur ganerez eus [[Bulgaria]], eo aet ar maout e kenstrivadeg kan an [[Kenstrivadeg Eurovision ar C'han|Eurovision]]. *[[12 a viz Mae]] : dont a ra [[Rhun ap Iorwerth]] (''skeudenn'') da vezañ kentañ ministr [[Kembre]]. * [[9 a viz Mae]] : en [[Hungaria]] e teu [[Péter Magyar]] da vezañ Kentañ ministr. * [[8 a viz Mae]] : loc'het eo an 10{{vet}} [[Ar Redadeg|Redadeg]] evit ar brezhoneg e [[Lannuon]]. * [[7 a viz Mae]] : en dilennadegoù evit parlamantoù [[Bro-Skos]] ha [[Kembre]] eo erruet broadelourien an [[SNP]] ha [[Plaid Cymru]] da gentañ e pep bro. * [[4 a viz Mae]] : e [[Yerevan]] e c'hoarvez 8{{vet}} bodadeg [[Kumuniezh Politikel Europa]], asambles gant [[Kanada]]. * [[28 a viz Ebrel]] : an [[Emirelezhioù Arab Unanet]] a embann emaint o vont da guitaat [[Aozadur ar Broioù a Ezporzh Petrol]]. * [[26 a viz Ebrel]] : [[Sabastian Sawe]], eus [[Kenya]], eo an den kentañ en deus redet ur maraton, e [[Londrez]], dindan 2 eurvezh. {{diac'hubiñ}} <noinclude> [[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]] </noinclude> 1zavbgwqxp5f0wj4r5vazxlemahg90t 0 108008 2191714 2184585 2026-05-26T05:05:17Z Surajr7 89979 2191714 wikitext text/x-wiki En [[iliz]]où, ur '''stern-aoter''' ([[latin]] : ''retro tabula altaris'' "diadreñv an aoter") zo un aozadur a-serzh a-drek an [[aoter]], hag a zo [[Kizellañ|kizellet]] pe [[Livouriezh|livet]]. <gallery mode="packed" heights="180px"> Ghent Altarpiece Google Art Project.jpg|[[Gent]] : stern-aoter an oan-Doue, gant [[Jan van Eyck]] RetableMuséeAnversMaîtreAnonymeBrabant.jpg|Stern-aoter flamank eus Brabant, {{XVIvet kantved}} RetableMuséeAnversMaîtreAnonymeBrabantDétailAdamEtEve.jpg|Munud eus ar stern-aoter flamank eus Brabant </gallery> [[Rummad:Ilizoù]] 1qj94jcsgikljg3cx5pqlx778l3yky5 0 125712 2191707 2185852 2026-05-25T17:14:31Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191707 wikitext text/x-wiki {{Infobox/Deroù}} {{Infobox/Titl|Gwalldaolioù an 22 a viz Meurzh 2016 e Brusel|E1E1E1|}} {{Infobox/Skeudenn|Brussels suspects CCTV.jpg|}} {{Infobox/Istitl|Skeudenn graet gant kameraioù surentez Aerborzh Etrebroadel Brusel, an tri den a vefe ar sponterien, [[Ibrahim El Bakraoui]] eo an hini e-kreiz}} {{Infobox/Skeudenn|Atentados de Bruselas de marzo de 2016.jpg|}} {{Infobox/Istitl|Lec'hioù ar gwalldaolioù}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Kentañ gwalldaol|[[Restr:Flag of Belgium.svg|22px]] [[Zaventem]], [[Belgia]]}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Pal|[[Aerborzh Brusel]]}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Eil gwalldaol|[[Restr:Flag of Belgium.svg|22px]] Kêr [[Brusel]], [[Belgia]]}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Pal|Dor metro [[Maelbeek]]}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Deiziad|[[22 a viz Meurzh]] [[2016]]<br /> Eus 7eur58 betek 9eur11}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Doare|[[Tarzhadennoù emlazh]]}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Gouzañverien|35 lazhet (en ur gontañ ar sponterien)<br /> * [[Zaventem]] : 14 * [[Maelbeek]] : 17 }} {{Infobox/Linenn gemmesk|Gloazidi|340}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Sponterien|[[Ibrahim El Bakraoui]]<br /> [[Khalid El Bakraoui]]<br /> <br /> Najim Laachraoui}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Pennkaoz|[[Restr:Flag of the Islamic State of Iraq and the Levant2.svg|22px]] [[Stad Islamek]]}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Skour|[[Sponterezh Islamek]]}} {{Infobox/Notennig|Infobox Bro}} {{Infobox/Dibenn}} Gwalldaolioù an [[22 a viz Meurzh]] [[2016]] e [[Brusel]] a oa tri anezho, graet dre [[Arm emlazh|vombez-emlazh]] gant tud eus ar [[Stad Islamek]], hervez a voe embannet gant pennoù an aozadur : daou a voe graet en aerborzh Brusel tre a-raok 8 eur veure, hag unan un tamm goude 9 eur tostik da arsav metro Maelbeek (Wetstraat/rue de la Loi). Hervez ar gouarnamant belgiat e vefe bet lazhet 31 den ha gloazet 340 d'an nebeutañ. Biskoazh c'hoazh ne oa bet graet gwalldaolioù ken gwadek en istor Belgia. Ar vreudeur [[Ibrahim El Bakraoui]] ha [[Khalid El Bakraoui]], tost ouzh [[Salah Abdeslam]], eo an daou dorfedour anavezet ar re gentañ. Najim Laachraoui, an eil den emlazhet an aerborzh a zo bet anavezet diwezhatoc'h, Fayçal Cheffou harzet d'ar 24 a viz Meurzh n'eo ket an trede den en aerborzh lesanvet "an den gant an tog", tamallet eo met lezet eo bet da vont. An hini kentañ a varvas dre emlazh e aerborzh etrevroadel Brusel, an eil en arsav metro Maelbeek<ref>[https://web.archive.org/web/20160323161015/http://www.rtbf.be/info/societe/detail_les-freres-el-bakraoui-identifies-parmi-les-kamikazes-de-l-attentat-de-zaventem?id=9249275 ''{{fr}} 23/04/2016 lechienn rtbf.be : Ar vreudeur El Bakraoui e-touez an dud emlazhet, Ibrahim e Zaventem, Khalid e Maelbeek'']</ref>. == Disoc'h == Hervez ar Stad velgiat hag ar bomperien, d'an 22 a viz Meurzh 2016 diouzh noz e oe bet lazhet 14 den ha gloazet 92 e-pad gwalldaol Aerborzh Brusel. Aotrou bourc'hvestr Brusel [[Yvan Mayeur]] e-pad ur brezegenn kelaouiñ d'an 22 a viz Meurzh a ziskler e vefe bet lazhet 20 den ha gloazet 106 gant 17 den en arvar bras gant gwalldaol arsav metro Maelbeek. Gwalldaolioù Brusel, d'an 22 a viz Meurzh 2016, a zo bet sevenet 7 devezh goude oberiadurioù polis e [[Vorst|Forest]] d'ar [[15 a viz Meurzh]] [[2016]]<ref>[http://www.france24.com/fr/20160315-direct-live-operation-anti-terroriste-franco-belge-bruxelles-forest-policiers-tirs-attentat {{fr}} '' 13/03/2016 lec'hienn france24.com: Un den armet lazhet e-pad un obriadur enep-sponterezh e Brusel'']</ref> a zegasas harzadenn [[Salah Abdeslam]] en unan eus an 19 kumun eus Brusel-Kêrbenn, e [[Sint-Jans-Molenbeek|Molenbeek]]. An oberiadur-se a oa un heuliad da [[Gwalldaolioù an 13 a viz Du 2015 e Pariz|Gwalldaolioù Pariz]], mennet da herzel kendorfedourien ar c'homando e Pariz. == Pazennadur == D'an [[22 a viz Meurzh]] [[2016]] da 7 eur 58, div darzhadenn a voe e sal degemer aerborzh etrevroadel Brusel-[[Zaventem]], unan e-kichen degemer ar gompagnunezh-nij [[Brussels Airlines]] hag an hini all e-kichen hini an [[American Airlines]]. <gallery> Zaventem PierA.jpg|Ur sell war aerborzh etrevroadel Brusel, al lec'h kentañ taget gant ar sponterien Maalbeek - Maelbeek station (25684717280).jpg|Arsav metro Maalbeek, eil lec'h an tagadennoù Maelbeek metro entrance after March 2016 Brussels attacks 2016-03-24 --3.JPG|Arsav metro Maalbeek, eil lec'h an tagadennoù </gallery> Ar [[steuñv gwallreuz]] a zo enaouet evit talañ ouzh dilerc'hioù an div darzhadenn. Hollad an eskemmoù-nij a zo paouezet pe dihentet hag al live war ziwall a zo adlakaet d'an uhelañ, 4, war holl tiriad bro Belgia, dre urzhioù an Azodur kenurzhiañ evit dielfennañ ar gourdrouz (galleg: Organe de coordination pour l'analyse de la menace; OCAM). Gouarnamant Belgia en deus embannet abaoe ar gwalldaolioù ur skeudenn eus an tri sponter tapet gant kameriaoù surentez aerborzh Brusel. Gallout a reer gwelet daou zen hag a vefe ar sponterien emlazh dres a-raok an dagadenn hag un trede, a glasker war e lerc'h, hag a vefe tec'het kuit. Ar polis en deus kavet ur fuzuilh-arsailh [[AK-47|Kalachnikov]] war lerc'h unan eus an darzhadennoù. <gallery> Brussels suspects CCTV.jpg|Poltriji graet gant kameraioù surentez aerborzh etrevroadel Brusel hag a ziskouez ar sponterien oc'h erruout en Aerborzh </gallery> Un darzhadenn all a zo bet da 9eur11 e metro Brusel en ur metro o loc'hañ eus arsav Maelbeek (karter european). An disoc'h da c'hortoz a zo 15 den lazhet ha 55 den gloazet evit an trede tagadenn-se. [[Restr:Quartier Européen carte.jpg|thumb|left|Plan ar c'harter Europat e Brusel]] Ar penn ministr belgian [[Charles Michel]] a ziskler e oa « div dagadenn dall, feuls ha laosk ». Diskleriañ a ra ivez e oa bet « tud lazhet e-leizh, tud gloazet don e-leizh »<ref>[http://www.rtbf.be/info/belgique/detail_explosions-zaventem-l-hypothese-d-un-attentat-n-est-pas-ecartee-selon-charles-michel?id=9247813 ''{{fr}} 22/03/2016 lec'hienn rtbf.be - Charles Michel: "Ar pezh a zegase douetañs deomp, a zo erruet. Hor bro a zo bet taget gant gwalldaolioù laosk"'']</ref>. Ar jujeri kevredadal (galleg:Le Parquet fédéral) a gadarna goude-se e oa an div darzhadenn en aerborzh Zaventem reoù doare emlazh. == Tud lazhet hervez o broadelezh == {| style="text-align:right;" class="wikitable alternance centre sortable" |+Disorc'h d'an 23 a viz Meurzh 2016<br />(Renkadur hervez an niver a dud aet da Anaon) |- ! scope="col" | Broadelezh ! scope="col" | Marvet ! scope="col" | Gloazet ! scope="col" | Hollad |- | align=left | {{Belgia}} || 17 || 6<ref>{{fr}} http://www.leparisien.fr/international/attentats-de-bruxelles-bilan-ramene-a-31-morts-les-premieres-victimes-identifiees-23-03-2016-5652761.php</ref> || 23 |- | align=left | {{Maroko}} || 1 || 6 || 7<ref>{{fr}} https://web.archive.org/web/20160407033302/http://www.medias24.com/INTERNATIONAL/162647-Attentats-de-Bruxelles-nouveau-bilan-des-victimes-marocaines.html</ref> |- | align=left | {{Perou}} || 1 || - || 1 |- | align=left | {{Portugal}} || - || 21 || 21 |- | align=left | {{Frañs}} || 1 || 12 || 13 |- | align=left | {{Spagn}} || 1 || 9 || 10 |- | align=left | {{SUA}} || 4 || 4 || 8 |- | align=left | {{Roumania}} || - || 4 || 4 |- | align=left | {{Rouantelezh-Unanet}} || 1 || 4 || 5 |- | align=left | {{Hungaria}} || - || 2 || 2 |- | align=left | {{Brazil}} || - || 1 || 1 |- | align=left | {{Turkia}} || - || 1 || 1 |- | align=left | {{Kolombia}} || - || 1 || 1 |- | align=left | {{Japan}} || - || 1 || 1 |- | align=left | {{India}} || 1 || - || 1 |- | align=left | {{Sina}} || 1 || - || 1 |- | align=left | {{Italia}} || 2 || - || 2 |- | align=left | {{Alamagn}} || 1 || 1 || 2 |- | align=left | {{Polonia}} || 1 || 3|| 4 |- | align=left | {{Suis}} || 1 || -|| 1 |- | align=left | {{Holand}} || 3 || -|| 3 |- |- class="sortbottom" | '''Hollad holl vroadelezhioù kemmesket''' || '''32'''<ref>{{fr}} http://www.francetvinfo.fr/monde/europe/attentats-de-bruxelles/direct-attentats-de-bruxelles-un-chauffeur-de-taxi-a-conduit-les-trois-suspects-a-l-aeroport_1371603.html</ref> || '''340'''<ref>{{fr}} http://www.lexpress.fr/actualite/monde/europe/attentats-de-bruxelles-qui-sont-les-victimes_1776134.html</ref> ||''' 368 ''' |} === Listenn ar sponterien === ==== Aerborzh Brusel ==== # [[Ibrahim El Bakraoui]] , 29 bloaz † # [[Najim Laachraoui]], lesanvet Soufiane Kayal, 24 bloaz † ==== Arsav metro Maalbeek ==== # [[Khalid El Bakraoui]], 27 vloaz † == Arc'hadurezh == Dre e ostilh propaganda ha kelaouiñ « Amaq News Agency », aozadur ar [[Stad Islamek]] en deus diskleriet goude-merenn d'an 22 a viz Meurzh 2016 e oa un taol eus he ferzh<ref>[https://web.archive.org/web/20160322201213/https://amaqagency.wordpress.com/2016/03/22/bombings-carried-out-by-islamic-state-fighters-hit-belgiums-capital-brussels/ {{en}} 22/03/2016 lec'hienn Amaq (propaganda ar Stad Islamek) - Bombezadeg obererezh kadourien ar Stad Islamek e Brusel, kêr-benn Belgia''].</ref>. Ar pal a oa kaout un digoll dre ma oa Belgia o kemer perzh er stourm enep-sponterezh. Ar gemennadenn a oa titlet "''Kemennadenn war kasadenn benniget Brusel a-enep Belgia kroazet''"<ref>[http://www.20minutes.fr/monde/1811723-20160322-video-attentats-bruxelles-pourquoi-revendication-tarde ''{{fr}} 22/03/2016 lec'hienn 20minutes.fr - Gwalldaolioù Brusel: Perak eo bet hir da c'hortoz an arc'hadurezh''].</ref>{{,}}<ref>[http://www.linternaute.com/actualite/monde/1289434-revendication-daesh-apres-les-attentats-de-bruxelles-l-ei-predit-un-avenir-plus-dur-et-plus-amer-23-mars-2016/''{{fr}} 23/03/2016 lec'hienn linternaute.com Linternaute.com - Kemennadenn Daesh : Goude ar gwalldaolioù e Brusel, ar Stad Islamek a ziougan un dazont "teneroc'h ha trenk muioc'h-mui"''].</ref> == Gwazoniezhoù == ==== ''Tresadennoù'' ==== <gallery> Brussels.5526-photogallery.jpg|Kartenn Belgia livet gant livioù ar banniel </gallery> Evel evit ma oa bet goude gwalldaolioù Pariz e voe savet e-leizh a dresadennoù evit diskouez harp an arzourien da c'houzañverien ar sponterezh. ==== Ar rouedadoù sokial ==== [[Restr:Je suis Bruxelles.jpg|thumb|Lugan "Me 'zo Brusel" adkemer eus an hini ijinet goude [[Gwalldaolioù an 13 a viz Du 2015 e Pariz|gwalldaolioù Pariz]]]] [[Restr:Bruxelles 22 mars 2016 - panneau recommandations.jpg|thumb|Bruxelles 22 a viz Meurzh 2016 - pannel kemenniñ]] Ar rouedadoù sokial a zo bet awenet bras gant ar gwalldaolioù, implijet int bet gant harp an nerzhioù surentez belgian evit reiñ da c'houzout e oa bev an den-mañ-den e-serr implij ar pellgomzerioù hezoug. Implijet int bet ivez gant ar bolitikourien evit reiñ o gourc'hemennoù a gengañv d'ar re lazhet gant ar gwalldaolioù. == Kinkladurioù du-melen-ruz == Evel goude [[gwalldaolioù an 13 a viz Du 2015 e Pariz]] ez eo bet kinklet monumantoù dre ar bed gant livioù ar banniel belgian: du melen ha ruz. <gallery> Brandenburg Gate lit up in Belgian flag colors to show solidarity.jpg|Dor Brandenburg e [[Berlin]] <!--Senado iluminado con la banderas de Belgica.jpg|Kambr ar sened e [[Kêr-Vec'hiko]]--> Eiffel Tower with Belgium colors.jpg|An [[tour Eiffel]] livet gant livioù banniel Belgia </gallery> == Kounlidoù == Kounlidoù a bep seurt a zo bet en enor d'ar c'houzañverien. Tri devezh kañv zo bet e Belgia. Ur vunutennad tav a zo bet d'an 23 a viz Meurzh 2016 e Belgia. <gallery> Bruxelles est (re)belle - 22 mars 2016.jpg|Bleunioù ha skrivadurioù Place de la Bourse e Brusel Brussels after the attacks (10).jpg|Bleunioù en ur c'hounlec'h Zamachy w Brukseli w marcu 2016 01.JPG|Lec'h koun dirak kannati Belgia e [[Varsovia]], [[Polonia]] Gathering - Bruxelles - 22-march-2016.jpg|Tolpadeg tud place de Brouckère e Brusel Brussels after the attacks (11).jpg|Bannieloù a-bep seurt tolpet evit diskouezh kengred ar vroioù gant Belgia Belgian flag after terrorist attacks.jpg|Banniel Belgia a-zistribil ouzh ur prenestr e Brusel Brussels after the attacks (1).jpg|Kamionoù soudarded bet kaset evit surentez Brusel Brussels after the attacks (15).jpg|Straedoù Brusel didud Brussels after the attacks (8).jpg|Skrivadurioù koun e Brusel Maelbeek metro entrance after March 2016 Brussels attacks 2016-03-24 --6.JPG|Skrivadurioù koun e Brusel Brussels after the attacks (7).jpg|Kazetennerien tolpet evit filmañ al lidoù koun Krans22mrt16Apen.jpg|Bleunioù e-stumme ar simbol a peoc'h livet e Du-mele-ruz Racing_92_-_RC_Toulon.JPG|[[26 a viz Meurzh]] [[2016]] skipailh [[Racing 92]] e [[Toulon]] e [[parkva Pierre-Mauroy]]. </gallery> == Goude ar gwalldaolioù == ==== Forbannerezh ha sponterezh islamek ==== Gant e vreur [[Khalid El Bakraoui]], hent [[Ibrahim El Bakraoui]] a ziskouez anatoc'h anatañ al liamm etre ar forbannerezh vras hag ar sponterezh islamek en Europa ha dre ar bed. Lod politikourien a gomz eus ar fed-se evel un nevezinti, padal al liamm forbanerezh ha sponterezh islamek n'eo ket nevez tamm ebet. Abaoe ar bloavezhioù 1980 e voe dija an [[Hezbollah]] o kemer liamm gant trafikerien dramm Amerika ar Su a-benn kavout ur vammenn all evit arc'hantaouiñ o stourm<ref>[http://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/view/hizbullah-narco-terrorism-a-growing-cross-border-threat ''{{en}} Matthew Levitt, « Hizbullah Narco-Terrorism: A Growing Cross-Border Threat » &#91;Hezbollah trafikerezh dramm ha sponterezh: Un eskemm tre an harzoù o vont war-gresk&#93;, IHS Defense, Risk, and Security Consulting,‎ Gwengolo 2012'']</ref>. Gouiet e vez ivez anat emañ ar [[Stad Islamek]] o trafikañ an dramm [[Captagon]] evit arc'hantouiñ e stourm a reiñ nerzh kalon d'e soudarded<ref>[http://www.liberation.fr/planete/2015/07/02/le-captagon-une-drogue-au-service-du-jihad_1341671 ''{{fr}}2/07/2015 Lec'hienn Liberation.fr gant Morgane Heuclin-Reffait « Ar C'haptagon un dramm e servij d'an djihad » '']</ref>. ==== Perak Brusel? ==== Klasket e vez kompren goude ar gwalldaolioù, na perak eo bet tizhet Brusel ha ket ul lec'h all en Europa. Meur a abeg a vez lakaet war-wel: * Digoll goude oberiadenn polis Forest a welas harzadenn [[Salah Abdeslam]] [[Restr:Placard outside one of the entrances to the Maelbeek metro station asks ‘why’.jpg|thumb|Skrid dre dirak arsav metro Maelbeek o sevel ar goulenn "perak?"]] * Hervez lod e vije an abeg hini an estrengasoni e Belgia evel ma tiskler [[Christophe Mincke]], ur sokiologour a Vrusel<ref>[http://www.lemonde.fr/idees/article/2016/03/23/la-legende-doree-de-la-petite-belgique-cache-un-racisme-rampant_4888744_3232.html '' {{fr}} 23/03/2016 Lec'hienn Le Monde gant Christophe Mincke: Mojenn alaouret Belgia a guzh ur gouennelouriez o ruzañ''].</ref> {{Quotation|"Comme tout mythe, la légende dorée de la petite Belgique cache bien des misères. Mille haines recuites, un pays et des villes clivés, un racisme rampant (de moins en moins), la tentation du repli." — « La légende dorée de la petite Belgique cache un racisme rampant », Le Monde, 23 a viz Meurzh 2016 gant Christophe Mincke}} * An trede abeg lakaet war-wel a zo eo [[Brusel]] kêrbenn Europa ha neuze e oa ur pal anat da sponterien ar [[Stad Islamek]] hag a zo a-enep holl kredennoù ar c'hevandir. ==== Stadoù-Unanet Amerika hag ar gwalldaolioù ==== An [[New York City Police Department]] en devoa kelaouet ar Stad Izelvroeek d'ar [[16 a viz Meurzh]] [[2016]] war ar vreudeur El Bakraoui hag al liammoù etrezo hag ar sponterezh. Ar c'heloù-se a oa bet kaset etrezek Belgia met hep ma vefe graet un dra bennak evit herzel anezho<ref>[http://www.20minutes.fr/societe/1815643-20160329-attentats-bruxelles-fbi-transmis-informations-freres-el-bakraoui-avant-attaques {{fr}} ''29/03/2016 lec'hienn 20minutes.fr - Gwalldaolioù Brusel: an FBI en devoa kelaouet war ar vreudeur El Bakraoui a-raok an dagadennoù '']</ref>{{,}}<ref>[http://www.lesoir.be/1166226/article/actualite/fil-info/fil-info-belgique/2016-03-30/attentats-bruxelles-fbi-n-est-pas-l-emetteur-des-informations-su {{fr}} ''30/03/2016 lec'hienn lesoir.be - Gwalldaolioù Brusel: «An FBI n’eo ket mammenn ar c'helaouiñ a-zivout ar vreudeur El Bakraoui» '']</ref>. An [[FBI]] a gemer perzh en enklaskoù dre ma oa bet gouzañverien lazhet ha gloazet a orin Amerikan<ref>[http://www.lesoir.be/1159623/article/actualite/fil-info/fil-info-belgique/2016-03-23/attentats-bruxelles-fbi-va-se-rendre-en-belgique{{fr}} ''23/03/2016 lec'hienn lesoir.be - Gwalldaolioù Brusel: an FBI a zeuio e Brusel'']</ref>. Gouarnamant [[Stadoù-Unanet Amerika]] a zo saouzanet gant an darvoudoù feuls e-liamm gant ar sponterezh islamek en Europa. Soñjal a ra d'ar pennoù e vefe tu da welet ur gwalldaol gant un arm lous, doare derc'hanel, o c'hoarvezout pe war o tiriad pe war hini Europa. Kinniget eo bet gant gouarnamant Amerika da sikour Belgia a-benn difenn ar greizennoù nukleel diouzh un dagadenn pe ul laeroñsi a-berzh sponterien. Ar [[Pentagone]] en deus aon «e vefe tapet armoù a zistruj meur gant sponterien». An Ti Gwenn en deus harpet ar c'homzoù-se dre diskleriañ « aozadurioù sponterezh a glask abaoe bloavezhioù da dapout dafar nukleel »<ref>[http://www.ouest-france.fr/terrorisme/etat-islamique/le-spectre-dune-bombe-sale-de-lei-plane-sur-washington-4131219 {{fr}} ''30/03/2016 lec'hienn Ouestfrance - Neuz ur « vombezenn lous » gant ar Stad Islamek o darnijal a-us da Washington'']</ref>. == Politikerezh degemer an divroidi == Goude gwalldaolioù Brusel, Polonia a ziskler ne fell ket mui d'ar vro da zegemer repuidi dre mouezh ar benn ministr [[Beata Szydlole]]: «Ret eo deomp da ziwall gant menneg surentez hor geodedourien a-raok pep tra»<ref>[http://www.20minutes.fr/monde/1812561-20160323-attentats-bruxelles-pologne-refuse-desormais-accueillir-migrants ''{{fr}} 23/03/2016 Lec'hienn 20 minutes - Gwalldaolioù Brusel: Polonia a nac'h bremañ da zegemer repuidi''].</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù|bannoù=2}} == Gwelet ivez == * [[Gwalldaolioù an 13 a viz Du 2015 e Pariz]] * [[Salah Abdeslam]] * [[Stad Islamek]] [[Rummad:Gwalldaolioù]] [[Rummad:Islamouriezh]] [[Rummad:2016]] [[Rummad:Stad Islamek]] [[Rummad:Gwalldaolioù an 22 a viz Meurzh 2016 e Brusel]] [[Rummad:Tagadennoù emlazh]] 92clyj6q1fcsmu9d2irc6gov5nzta8r 0 130014 2191697 1967066 2026-05-25T12:32:47Z GeertivpBot 72977 #pwb Copy label Infobox Skrivagner [[c:Category:Ernest Claes|Commonscat Ernest Claes]] 2191697 wikitext text/x-wiki {{Infobox Skrivagner}} [[Restr:ErnestClaes(persp.).jpg|thumb|Ernest Claes]] '''Andreas Ernestus Josephus Claes''', pe '''Ernest Claes''', ganet e [[Zichem]], d'ar [[24 a viz Here]] [[1885]] ha marvet d'an [[2 a viz Gwengolo]] [[1968]] en [[Elsene]], a oa ur skrivagner [[flandrez]]at. Lod eus e skridoù en deus sinet gant an anv-pluenn ''G. van Hasselt''. E oberenn anavezetañ eo ar romant ''De Witte'' ([[1920]]), a gont istor ur paotrig, e istor dezhañ e gwirionez, hag a zo bet savet filmoù diwarnañ gant [[Jan Vanderheyden]] e [[1934]] ha gant [[Robbe De Hert]] e [[1980]]. E-touez e levrioù all e c'haller menegiñ ''Herman Coene'' ([[1925]]-[[1930]]), ''Kiki'' ([[1925]]) ha ''Floere het Fluwijn'' ([[1950]]). E-barzh ''Namen 1914'' en deus kontet penaos e oa tremenet ar [[Brezel-bed Kentañ]] evitañ, pa voe kaset d'ar c'hlañvdi ha d'ar prizon e-kichen [[Namur]]. War an dachenn bolitikel e oa a-du gant emrenerezh [[Flandrez]] ha stourm a reas gant ar [[Vlaams Nationaal Verbond]], ul luskad broadelour hag a genlabouras gant an [[Nazied]] e-pad an [[Eil Brezel-bed]]. Rebechet e voe kement-se dezhañ goude ar brezel ha tremen a reas tri miz e toull-bac'h [[Sint-Gillis (Brusel)]], a-raok bezañ didamallet. {{Commonscat}} {{DEFAULTSORT:Claes, Ernest}} [[Rummad:Skrivagnerien nederlandek]] [[Rummad:Skrivagnerien Belgia]] [[Rummad:Emsaverien Flandrez]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1885]] [[Rummad:Marvioù 1968]] 4jljiv0l21hbl00evkg1urtz6zm3dz3 0 142171 2191713 1908462 2026-05-25T21:50:37Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191713 wikitext text/x-wiki '''''Infernal Devices''''' eo eil romant an heuliad lennegel ''[[Mortal Engines Quartet]]'' krouet gant [[Philip Reeve]]. == Tudennoù == * Tom Natsworthy * Hester Shaw * Anna Fang == Notennoù == * {{cite book | last = Keazor | first = Henry | author-link = Henry Keazor | title = Techniknostalgie und Retrotechnologie | issue = Techniknostalgie und Retrotechnologie | editor1-last = Böhn | editor1-first = Andreas | editor2-last = Möser | editor2-first = Kurt | year = 2010 | pages = 129 - 147 |chapter='Mortal Engines' und 'Infernal Devices': Architektur- und Technologie-Nostalgie bei Philip Reeve}} {{Daveoù}} == Liammoù == * [http://www.predatorcities.co.uk/ Predator Cities] * [https://web.archive.org/web/20191206221719/http://www.philip-reeve.com/ Philip Reeve] {{Mortal Engines}} [[Rummad:Mortal Engines Quartet]] [[Rummad:Levrioù 2005]] pqoeitg47et7akm8vdfa8gkjkco260o 0 170211 2191731 2191560 2026-05-26T09:01:46Z Kestenn 14086 /* Istor, lezenn ha kevredigezh */ 2191731 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2" | align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]] | align="left" valign="center"| <div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !''' </div> <div align="center" style="font-size:100%;"> An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis. '''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.''' </div> | align="right" valign="center"| [[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]] |}<div style="text-align:center;"> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] == === [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] === [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] ''•'' [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón (fuzuilh)|Mondragón]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[SVT-40|SVT 40]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]] === [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] === [[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]] === [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] === [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] === [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] === [[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]] === [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] === [[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]] === [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] === [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]] === [[Karabinenn|Karabinennoù]] === [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • [[Remington Model 30]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] === [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] === [[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]] === [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] === [[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] == === [[Pistolenn|Pistolennoù]] === '''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] •• '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Star M14]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]] === [[Revolver|Revolverioù]] === [[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] == Armoù eneptank == ''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]] == [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] == [[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8.8 cm Flak 18/36/37/41|Kanol 88 mm]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]] == [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] == [[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]] == [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] == [[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]] == Doareoù armoù-tan kozh == [[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]] == Armoù hiron == [[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Thompson/Center Contender]] |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div> |- | align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]] === Evit ar c'hanolioù flour === [[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]] === Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) === * {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Winchester]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Wheatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.416 Rigby]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]] * {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S|8 × 64 mm]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]] * {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]] * {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]] * {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm SR|12,7 × 81 mm]] • [[.700 Nitro Express]] * {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]] * {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[9 mm Browning Long]] * {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]] * {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]] * {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]] * {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] * {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]] * {{Finland}} : [[.338 Lapua Magnum]] * {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]] * {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]] |} {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div> |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]] === Elfennoù armoù ha munisionoù === [[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] === Mont en-dro ha teknikoù tennañ === [[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]'' |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] === ==== Armoù (hervez o bro) ==== [[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • {{Belgia}} : [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]] ==== Munisionoù ha dafar adkargañ ==== [[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ==== Kenwerzh ==== [[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]] === Krouerien hag embregererien === [[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Nikolai Fiodorovitch Makarov|Nikolai Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Oliver Winchester]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Istor, lezenn ha kevredigezh === [[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Winchester ankounac'haet]] ==== Mediaoù hag embann ==== ''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]'' ==== Tennerien ha tennerezed en Istor ==== [[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]] === Er sevenadur === [[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]'' === [[Sportoù tennañ]] === [[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]] ==== Tennerien ha tennerezed sport ==== [[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[Jean Quiquampoix]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]] |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div> [[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]] ==== Armoù dre zarvoud istorel ==== '''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]] '''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]] '''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]] ==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ==== [[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]] |} <br> {{Porchedoù roll}} [[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]] [[Rummad:Armoù]] tl7gkzp0ofi97afqdxz1o94m5q3k7va 0 171905 2191725 2190374 2026-05-26T08:44:00Z Kestenn 14086 /* Lezenn */ 2191725 wikitext text/x-wiki Ar '''feulster gant armoù-tan''' eo an hollad fedoù feuls kaset da benn a-drugarez da [[Arm-tan|armoù-tan]], bihan o [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]] peurliesañ (da lavaret dindan 20 mm), pe e vefent armoù-skoaz pe armoù-dorn. Tro 250.000 den a zo marvet er bed abalamour d'an armoù-tan e 2019, da lavaret eo war-dro 685 bemdez<ref name=":0">{{Fr}} ''[https://www.amnesty.org/fr/what-we-do/arms-control/gun-violence/ Violence par arme à feu]'' war lec'hienn Amnesty International (lennet d'ar 05/08/2024)</ref>. Ar braz anezhe (71%) a oa lazhadennoù. 21% anezhe a oa [[Emlazh|emlazhioù]] hag 8% anezhe gwallzarvoudoù<ref name=":1">{{En}} ''[https://worldpopulationreview.com/country-rankings/gun-deaths-by-country Gun deaths by country 2024]'' war al lec'hienn ''World Population Review'' (lennet d'ar 05/08/2024)</ref>. [[Restr:Niver a armoù evit kant den e 2007.svg|thumb|400x400px|Kartenn an niver a armoù-tan sivil evit 100 den e pep bro (2007)]] E 2019 e oa c'hoarvezet an div drederenn eus an oberoù feuls gant armoù-tan (er-maez eus ar brezelioù) e c'hwec'h bro nemetken : [[Brazil|Brazil,]] [[Stadoù-Unanet Amerika]], [[Venezuela]], [[Mec'hiko]], [[India]] ha [[Kolombia]]<ref name=":1" />. Nav den lazhet gant armoù-tan diwar dek a oa paotred. An dud du o c'hroc'hen, gwelet evel izili [[Minorelezh|minorelezhioù]] pe o chom e karterioù paour o dez muioc'h a riskloù da vezañ lazhet gant un arm-tan<ref name=":0" />. An niver a lazhadennoù dre armoù-tan evit 100.000 annezad a zo uheloc'h en [[El Salvador]], Venezuela, [[Guatemala]], Kolombia, [[Inizi Gwerc'h ar Stadoù-Unanet]], Brazil, [[Puerto Rico]], [[Bahamas]], [[Belize]] hag [[Honduras]] (en urzh adalek an hini uhelañ)<ref name=":1" />. N'eo ket stag dre ret an niver a lazhadennoù dre armoù-tan ouzh an niver a armoù perc'hennet er vro evit 100 den, pe e vefent disklêriet pe get : uheloc'h eo an niver-mañ e broioù hag a zo izel o niver muntroù (32,36 arm-tan evit 100 annezad e [[Finland]], 31,74 en [[Island]] pe 27,58 e [[Suis]]) evit e broioù [[Kreizamerika]] pe norzh [[Suamerika]] meneget a-us (18,47 e Venezuela, 12,13 er Guatemala, 11,96 en El Salvador pe 10,13 e Kolombia da skouer)<ref name=":2">{{En}} ''[https://www.smallarmssurvey.org/database/global-firearms-holdings Global firearms holdings]'' war lec'hienn Small Arms Survey (lennet d'ar 06/08/2024)</ref>. == Hervez ar vro == === Bro-C'hall === Hervez ar [[Small Arms Survey]] e oa war-dro 12,7 milion a armoù-tan e Frañs e 2018. Un drederenn anezhe hepken (4.501.235) a oa disklêriet<ref name=":2" />. War ziskar e ya an niver a dud lazhet gant armoù-tan e Frañs hervez ar CépiDC : 2187 e 2005, 1.793 e 2010 ha 1.594 e 2014<ref>{{Fr}} Meneget er pennad ''[https://www.liberation.fr/checknews/2017/10/05/quels-est-le-nombre-moyen-de-morts-par-armes-a-feu-chaque-annee-en-france-crimes-suicides-accidents_1652547/ Quels est le nombre moyen de morts par armes à feu chaque année en France (crimes, suicides, accidents) ?]'', war Libération, 05/10/2017 (lennet d'an 08/08/2024)</ref>. E 2019 e oa 3,23 marv dre arm-tan evit 100.000 annezad e Frañs (10,34 er Stadoù-Unanet da skouer). Emlazhioù eo al lod brasañ eus ar marvioù-se (2 evit 100.000 annezad, da lavaret eo tost d'an div drederenn eus ar marvioù dre arm-tan). 222 den a oa marvet abalamour da fedoù feulster a-berzh un den all (drouklazhoù stag ouzh an trafikerezh drogaj pe e diabarzh ur c'houblad da skouer)<ref name=":1" />. Ar peurrest eus ar marvioù dre armoù-tan a zeue eus gwallzarvoudoù-chase da skouer (7 evit ar mare-chase 2018/2019) pe eus abegoù nann-termenet. An niver a wallzarvoudoù-chase marvus a ya war zigresk ingal abaoe un ugent vloaz bennak : 29 e 2003/2004, 16 e 2013/2014 ha 6 e 2022/2023<ref>{{Fr}} ''Bilan des accidents et incidents de chasse 2022/2023'', Office Français de la Biodiversité, p. 5, [https://web.archive.org/web/20240909134246/https://www.ofb.gouv.fr/sites/default/files/Fichiers/Presse/bilan-accidents-incidents-chasse2022-2023.pdf pellgarget] d'an 08/08/2024</ref>. Ral-tre eo al lazhadegoù a-yoc'h e Frañs. Peurliesañ int stag ouzh fedoù sponterezh (17 den marv er gwalldaol e ti [[Charlie Hebdo]] ha tro-dro e miz Genver 2005, pe 129 den lazhet e [[gwalldaolioù an 13 a viz Du 2015 e Pariz]]). 8 den a voe lazhet a-drugarez da armoù-dorn d'ar 27 a viz Meurzh 2002, e dibenn un emvod kuzul-kêr e [[Nanterre]] ([[Hauts-de-Seine]]) gant un den gantañ kudennoù psikologel<ref>{{Fr}} JACQUET Léa, ''[https://france3-regions.francetvinfo.fr/paris-ile-de-france/paris/tuerie-de-nanterre-le-traumatisme-toujours-present-plus-de-20-ans-apres-les-faits-2941935.html Tuerie de Nanterre : le traumatisme toujours présent, plus de 20 ans après les faits]'', France 3 Paris Île-de-France, 19/03/2024 (lennet d'an 08/08/2024)</ref>. === Stadoù-Unanet Amerika === * ''Pennad spisoc'h: [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika]]'' [[Restr:2010 homicide rates - gun versus non-gun - high-income countries.png| thumb | upright=1.5 |Keñveriadenn eus niver al lazhadennoù gant armoù-tan (barrennoù ruz) hag hep arm-tan (barrennoù gwer) e broioù an OCDE e 2010, renket hervez o niver hollek a lazhadennoù. Er Stadoù-Unanet eo e vez lazhet ar muiañ a dud gant armoù-tan.]] Ouzhpenn 393 milion a armoù-tan a oa etre daouarn ar siviled er vro e 2018, da lavaret eo 1,2 arm dre annezad<ref name=":2" />. Poblañs ar Stadoù-Unanet a zo par d'an hanter eus poblañs an 22 vro binvidikañ er bed, met 82% eus ar marvioù dre arm-tan er broioù-se a oa c'hoarvezet er Stadoù-Unanet e 2010<ref>{{En}} PREIDT Robert, ''[https://www.cbsnews.com/news/how-u-s-gun-deaths-compare-to-other-countries/ How US gun deaths compare to other countries]'', CBS News, 03/02/2016 (lennet d'ar 06/08/2024)</ref>. E 2022 e oa marvet da skouer 48.204 den dre arm-tan eno<ref name=":0" />. Ur Stadunanad diwar bemp a oa en e familh un den lazhet dre se<ref>{{Fr}} ''[https://www.lemonde.fr/international/article/2024/06/25/l-administrateur-de-la-sante-publique-aux-etats-unis-declare-la-violence-par-armes-a-feu-crise-de-sante-publique-un-avis-historique_6243680_3210.html La violence par armes à feu déclarée « crise de santé publique » par l’administrateur de la santé publique aux Etats-Unis]'', war Le Monde, 25/06/2024 (lennet d'ar 06/08/2024)</ref>. Uheloc'h eo an niver a emlazhioù dre arm-tan eno ivez abalamour d'an aested evit prenañ unan, pa vez gwarezet o dalc'h hag o implij gant eil amandamant bonreizh ar vro<ref>{{En}} "A well regulated Militia, being necessary to the security of a free State, the right of the people to keep and bear Arms, shall not be infringed." [https://www.law.cornell.edu/wex/second_amendment meneget war lec'hienn ar Cornell Law School] (lennet d'ar 06/08/2024)</ref>. War-dro an hanter eus ar marvioù dre armoù-tan e SUA a oa emlazhioù e 2021<ref>{{Fr}} AUTRAN Frédéric, CLAIRE Alice, GUILLOT Julien, ''[https://www.liberation.fr/international/amerique/aux-etats-unis-les-tueries-de-masse-et-les-ventes-darmes-battent-des-records-20230124_JI363WDR35BJHLPLTVR36RKREA/ Aux États-Unis, les tueries de masse et les ventes d’armes battent des records]'', war lec'hienn Libération, 24/01/2023 (lennet d'ar 06/08/2024)</ref>. ==== Lazhadegoù a-yoc'h (''mass shootings'') ==== Al lazhadegoù a-yoc'h, pe e vefent e skolioù, skolioù-meur pe lec'hioù publik, a zo bet ouzhpenn 4600 anezhe etre 2014 ha 2023<ref>{{Fr}} MELOCHE-HOLUBOWSKI Mélanie, ''[https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2021463/tueries-masse-violence-armes-feu-etats-unis-usa-graphiques-morts Violence par armes à feu aux États-Unis : 8 graphiques pour mieux comprendre]'', Radio-Canada, 26/10/2023 (lennet d'ar 06/08/2024)</ref>. N'int ket termenet resis en ur mod unvan, met peurliesañ e raer lazhadeg a-yoc'h (''mass shooting'') pa vez lazhet ouzhpenn 3 pe 4 den gant ar memes tenner pe strollad tennerien en ul lec'h. Skouerioù lazhadegoù a-yoc'h a zo anavezet er Stadoù-Unanet abaoe deroù an XX{{Vet}} kantved da nebeutañ, evel e [[Orleañs Nevez|New Orleans]] ([[Louiziana]]) e miz Gouere 1900 (8 den lazhet, 20 gloazet) pe e [[Tuscumbia]] ([[Alabama (stad)|Alabama]]) e miz Ebrel 1902 (8 den lazhet, 2 c'hloazet). Stag int a-wechoù ouzh abegoù gouennelouriezh, evel e [[Tulsa]] ([[Oklahoma]]) pa voe lazhet degadoù a dud du d'an 31 a viz Mae ha 1añ a viz Even 1921, pe abegoù politikel : e miz Even 1922 e voe lazhet 23 miner deuet da labourat evit terriñ un harz-labour en ur vengleuz e [[Herrin (Illinois)|Herrin]] ([[Illinois]]) gant izili ar sindikad ''United Mineworkers of America''<ref>{{En}} ''[https://web.archive.org/web/20190726164008/https://www.dailyherald.com/article/20131115/news/711159858/ Illinois cemetery search finds 1922 massacre victims]'', en Daily Herald, 15/11/2013 (lennet d'ar 06/08/2024)</ref>. Fuzuilhadeg kentañ ar mare a-vremañ en ur skol a c'hoarvezas d'ar 1{{añ}} a viz Eost 1966 e skol-veur [[Austin (Texas)|Austin]] (Texas) pa voe lazhet 17 den ha gloazet 31 gant Charles Whitman, ur studier bet soudard en [[United States Marine Corps|USMC]]. ===== Lazhadegoù a-yoc'h vrasañ ===== Eizh diwar an dek lazhadeg vrasañ e istor ar vro a zo bet kaset er {{XXIañ}} kantved. Ne gonter ket al lazherien en niveroù da heul. {| class="wikitable sortable" |- !Renk ! Lazhadeg !! Bloaz !! Lec'h !! data-sort-type="number" | Marvioù !! data-sort-type="number" | Tud gloazet !! Doare arm(où) implijet |- |1 | [[Fuzuilhadenn Las Vegas 2017|Fuzuilhadeg Las Vegas]] || data-sort-value="2017-10-01" | 2017 || [[Paradise]] ([[Nevada]]) || 60|| War-dro 867 || [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] [[Geriaoueg an armoù-tan#Damaotomatek|damaotomatek]] (kemmet evit lod gant [[Lamm (arm-tan)|lammoù]] ''bump-stock'' a-benn kaout ul lusk-tennañ tost d'un arm aotomatek), fuzuilh-vorailh ha [[revolver]] |- |2 | [[Fuzuilhadeg er voest-noz Pulse|Fuzuilhadeg er voest-noz ''Pulse'']] || data-sort-value="2016-06-12" | 2016 || [[Orlando (Florida)|Orlando]] ([[Florida]]) || 49 || 58 || Fuzuilh ha [[pistolenn]] damaotomatek |- |3 | [[Fuzuilhadeg Virginia Tech]] || data-sort-value="2007-04-16" | 2007 || [[Blacksburg]] ([[Virginia]]) || 32 || 23 || Pistolennoù damaotomatek |- |4 | [[Lazhadeg er skol kentañ-derez Sandy Hook|Fuzuilhadeg er skol kentañ-derez Sandy Hook]] || data-sort-value="2012-12-14" | 2012 || [[Newtown (Connecticut)|Newtown]] ([[Connecticut]]) | 27 || 2 || Fuzuilh damaotomatek, fuzuilh-vorailh ha pistolenn |- |5 | [[Fuzuilhadeg e iliz Sutherland Springs]] || data-sort-value="2017-11-05" | 2017 || [[Sutherland Springs]] ([[Texas]]) || 26 || 22 || Fuzuilh damaotomatek |- | rowspan="2" |6 | [[Fuzuilhadeg er preti Luby's]] || data-sort-value="1991-10-16" | 1991 || [[Killeen]] (Texas) || 23 || 27 || Pistolennoù damaotomatek |- | [[Fuzuilhadeg e stal Walmart El Paso]] || data-sort-value="2019-08-03" | 2019 || [[El Paso (Texas)|El Paso]] (Texas) || 23|| 23 || Fuzuilh damaotomatek |- | 8 | [[Fuzuilhadeg McDonald's San Ysidro]] || data-sort-value="1984-07-18" | 1984 || [[San Diego (Kalifornia)|San Diego]] ([[Kalifornia]]) || 22||19 || [[Karabinenn]], pistolenn ha [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilh-chase]] damaotomatek |- |9 | [[Fuzuilhadeg Uvalde]] || data-sort-value="2022-05-24" | 2022 || [[Uvalde]] (Texas) || 21 || 18 || Fuzuilh damaotomatek |- | 10 | [[Fuzuilhadegoù Lewiston]] || data-sort-value="2023-10-25" | 2023 || [[Lewiston (Maine)|Lewiston]] ([[Maine (stad)|Maine]]) || 18 || 13 || Fuzuilh damaotomatek |} [[Restr:Columbine Shooting Security Camera.jpg|thumb|Eric Harris ha Dylan Klebold, lazherien 13 den da vare [[Lazhadeg lise Columbine|fuzuilhadeg Columbine]] (1999)]] E-touez an abegoù meneget evit an niver uhel a lazhadegoù a-yoc'h er Stadoù-Unanet e kaver an aested da brenañ armoù damaotomatek. Enklaskerien evel ar bsikologourien Jean Twenge ha W. Keith Campbell o deus lakaet ar biz war [[narkisegezh]] ha distaol sokial al lazherien en ur gevredigezh stadunanat troet war-zu an [[hiniennelouriezh]]<ref>{{En}} TWENGE Jean, CAMPBELL W. Keith, ''The Narcissism Epidemic: Living in the Age of Entitlement'', Atria Publishing Group, 2010, pp. 199-200</ref>. ==== Lezenn ==== Daoust da eil amandamant ar [[Bonreizh Stadoù-Unanet Amerika|vonreizh]] en deus lakaet ar gouarnamant-kevredad stadunanat lezennoù e plas evit lakaat harzoù da werzhañ hag implij an armoù-tan, en o zouez : * ''Gun Control Act'' (1968) : miret e vez anv, chomlec'h ha oad ar prener ; berzet eo gwerzhañ armoù d'an dorfedourien pe d'an estrañjourien e-maez lezenn ; * ''Lezenn Brady'' (1993) : ret eo da bep gwerzher armoù-tan kontroliñ profil ur prener a-drugarez d'ur fichennaoueg. Pemp devezh e rank gortoz un den etre ar mare ma c'houlenn prenañ un arm-dorn hag ar poent ma c'hell e gaout da vat <ref>{{En}} ''[https://www.atf.gov/rules-and-regulations/brady-law Brady Law]'' war lec'hienn an ATF, 15/07/2021 (lennet d'ar 06/08/2024)</ref>; * ''[[Federal Assault Weapons Ban]]'' (1994) : difennet e oa gwerzhañ armoù damaotomatek 'zo produet goude 1994 pa vezent gwelet evel armoù-arsailh. Ur padelezh termenet a zek vloaz he doa al lezenn-mañ ; daoust d'al labour graet evit hiraat anezhi e voe dilezet e 2004. Pep stad stadunanat a c'hall divizout he lezennoù dezhi war prenañ, dougen pe treuzdougen an armoù-tan, hervez o doare. Daoust da se e chom kreñv pouez lobby an armoù-tan evel an [[National Rifle Association of America|NRA]]. E 2013 int deuet a-benn da lakaat ar [[Sened ar Stadoù-Unanet|Sened]] da stankañ ul lezenn a ginnige berzañ gwerzh an holl armoù arsailh er vro<ref>{{En}} WARBURTON Moira, ''[https://www.reuters.com/world/us/us-senate-republicans-block-assault-style-weapons-ban-mass-shootings-rise-2023-12-06/ US Senate Republicans block assault-style weapons ban as mass shootings rise]'', 06/12/2023 (lennet d'ar 06/08/2024)</ref>. === Suis === ''Da glokaat.'' == Gwelet ivez == * [[Lezennoù war an armoù e Frañs|Lezennoù war an armoù-tan e Frañs]] * ''[[Bowling for Columbine]]'' * [[Trafikerezh armoù]] == Liammoù diavaez == * {{Fr}} ''[https://www.youtube.com/watch?v=zZC4Qp4pgOU L'arme corse]'', gant Khaled Belkhiria, France 3 Corse, 2002, 53' : un teulfilm war plas an armoù-tan hag ar feulster stag oute e istor [[Korsika]] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Armoù-tan]] [[Rummad:Kevredigezh]] [[Rummad:Feulster]] [[Rummad:Torfedoù]] [[Rummad:Hoplologiezh]] d2wy6p0enb5k1nx61s7oplkuzw64yyr 0 172359 2191726 2140383 2026-05-26T08:44:46Z Kestenn 14086 /* Gwelet ivez */ 2191726 wikitext text/x-wiki [[Restr:1999- Gun-related deaths USA.svg|thumb|325px|Feulster dre emlazh pe lazhet gant armoù-tan en SUA.]] '''Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet''' zo un droienn politikel, ekonomikel ha sokiologel implijet evit ober anv eus ar milieroù a dud lazhet pe gloazet bep bloaz gant [[arm-tan|armoù-tan]] e [[Stadoù-Unanet Amerika]]. E 2016, ur paotr [[stadunanat]] oadet etre 15 ha 24 bloaz en doa 70 a chañsoù ouzhpenn da vezañ lazhet gant un arm-tan keñveriet gant ur paotr eus [[Bro-C'hall]] pe [[Bro-Saoz]]. E 2022 e voe lazhet 100 den ha gloazet kantadoù a re all bemdez abalamour da fedoù feulster gant armoù-tan en SUA. E 2018, ar bloavezh diwezhañ gant sifroù, ar [[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC) hag an [[National Center for Health Statistics]] o doa istimet e oa bet lazhet 38 390 den gant armoù-tan, 24 432 emlazh en o zouez. Keidenn an dud lazhet dre armoù-tan a zo pignet eus 10,3 den dre 100 000 e 1999 betek 11,9 den dre 100 000 e 2018, ar pezh a dalvez 109 lazhadenn bemdez (tro 14 542 muntr ar bloaz). E 2010, e oa bet 19 392 emlazh gant un arm-tan, hag 11 078 lazhadenn gant un arm-tan en SUA. E 2010, 358 muntr a oa bet oc'h implijout un arm-skoaz ha 6009 lazhet gant un arm-dorn ; 1939 gant un arm-tan hep gouzout peseurt doare resis. E 2011, un hollad a 478 400 torfed marvus pe gant gloazadennoù a oa bet sevenet oc'h implijout un arm-tan. == Gwelet ivez == * [[Feulster gant armoù-tan]] * ''[[Federal Assault Weapons Ban]]'' == Levrlennadur == * {{Fr}} COMBEAU Didier, ''Des Américains et des armes à feu : Démocratie et violence aux États-Unis'', Belin, 2007, 272 p., ISBN 978-2701146034 {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Kevredigezh]] [[Rummad:Feulster]] [[Rummad:Torfedoù]] [[Rummad:Hoplologiezh]] r951rm2b2dug9stagvsjji8n288v5d4 0 172363 2191698 2119790 2026-05-25T12:34:48Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191698 wikitext text/x-wiki [[Restr:FIA_F2_Austria_2019_Nr._9_Schumacher_1.jpg|thumb| [[Dallara]] F2 2019 gant [[Mick Schumacher]] .]] Ar '''Formulenn 2 FIA''', berraet e F2, zo ur rummad kevezadegoù kirri-tan e doare monoplas. Ar rummad Formulenn 2, reoliet gant Kevread etrebroadel ar c'hirri, a dalvez da hent da vont war-eeun d'al live uhelañ (ha dreist-holl, d'ar [[Formulenn 1]]) evit al lomaned yaouank. Distreiñ a reas ar rummad e 2017, da gemer plas an [[GP2 Series|heuliad GP2]] . Stourmet e oa bet da gentañ e stumm kampionad Europa hag un nebeud heuliadoù broadel (e Japan, e Breizh-Veur hag e Suamerika peurgetket). Tamm-ha-tamm e oa aet ar Formulenn 2 da get e dibenn ar bloavezhioù 1980, a-raok distreiñ da c'hortoz e dibenn ar bloavezhioù 2000 gant ur c'hampionad dizalc'h. E 2010 e oa bet krouet ar c'hentañ kampionad Formulenn 1. E renkadur ar c'hirri-nij unvan, an F2où o deus ul live galloud etre ar Formulenn 3 hag ar Formulenn 1. == Istor == === Ur vuhez kentañ (1947-1987) === [[Restr:Peter_scharmann_formel2_1978.jpg|kleiz|thumb|Formulenn 2 miz Meurzh 1978.]] [[Restr:BMW_F2,_4-Zyl.,_2_l_-_Hahne_1968.jpg|thumb|BMW Formulenn 2 eus 1968.]] [[Restr:Porsche_Formel_2_1960.jpg|thumb|Formulenn 2 Porsche eus 1960.]] Mard eo bet reolennet ar rummad Formulenn 2 gant an FIA e dibenn 1947<ref name="formula2">{{En}} [https://web.archive.org/web/20071011020230/http://www.formula2.net/ Formula 2 & Voiturettes] - F2 Register.</ref> (ur bloaz war-lerc'h donedigezh ofisiel ar rummad [[Formulenn 1]]), e oa bet krouet ar redadegoù war rouedadoù gant ar soñj diazezañ un urzhaz. Betek neuze, e-keñver ar Prizioù Bras, ma veze ar c'hirri galloudusañ, e oa ur rummad kirri izeloc'h : AN « kirri » <ref name="formula2" />. Redadegoù liesseurt a veze aozet neuze bep bloaz pe a-wechoù (da sk. : Kib Katalonia, Kopa ar Voiturettes, Kib ar Priñs Rainier, h.a.). Ar rummad-se a voe anvet « Formulenn Redadegoù Etrebroadel B » e 1948, berraet buan e Formulenn B, ha goude-se e Formulenn 2 adalek 1949<ref name="formula2" /> . E 1961 e tremenas ar Formulenn 1 eus 2 500 da 1 500 cm3, hag ar Formulenn Junior (Formulenn 3 er bloavezhioù 1950) a gemeras plas ar Formulenn 2. D'ar 1añ a viz Genver 1944, hag ivez ar Formulenn 3 gant kefluskerioù {{Unanenn|1000|cm³}}. Betek 1967 ha krouidigezh kampionad Europa ne oa ket a gampionadoù etrebroadel Formulenn 2. Koulskoude, e 1952 hag e 1953 e oa bet trec'h kampionad bed al lomaned pa oa bet lakaet reolennoù teknikel an F2 da dalvezout <ref>Le changement de réglementation en 1952-1953 par Johnny Rives, ''[[Ar skipailh|L'Équipe]]'', « 50 ans de Formule 1 », tome 1 1950/1978, {{P.|21}}.</ref>. Kampionad Europa Formulenn Yaouankiz a voe ivez eus 1961 da 1963, pa oa ar rummad-se e-lec'h ar Formulenn 2. Poblek-kenañ e oa kampionad Formulenn 2 Europa e-pad ar bloavezhioù kentañ. Danvez-lomaned a c'halle kevezañ gant pennoù bras ar Formulenn 1, ha n'o doa ket aon da lakaat o brud en arvar en ur enebiñ ouzh blenierien na oant ket ken barrek en un diskiblezh ma oa bihanoc'h an diforc'hioù dafar eget e F1. Met tamm-ha-tamm ez eas ar meskaj-se da get er [[bloavezhioù 1970]], dre ma oa arbennikoc'h ar vlenierien ha ma oa rannet an diskiblezhioù. Koll nerzh a reas kampionad Europa ar Formulenn 2 e penn-kentañ ar [[bloavezhioù 1980]] ha kemeret e voe e lec'h adalek [[1985]] gant kampionad etrebroadel ar Formulenn 3000. Padout a reas an anv Formulenn 2 e-pad un nebeud bloavezhioù c'hoazh e kampionadoù broadel zo (evel e Japan pe e Breizh-Veur), a-raok mont da get penn-da-benn. === Adsav (2009-2012) === [[Restr:Dean_stoneman.jpg|thumb| Ur c'harr Williams-Audi Formulenn 2 2010.]] E [[2008]] e oa bet embannet gant an FIA e c'hoarife ar Formulenn 2 en-dro goude 25 bloaz ezvezañs. Ar redadegoù all a vez graet distag diouzh ar c'hampionadoù all, nemet ar c'hrogad Spa-Francorchamps, raktreset e-kerzh an International GT Open. Ar c'hirri ur-plas 2009 o deus ur c'hastell savet gant [[Williams F1 Team|Williams]] hag ur c'heflusker [[Audi]] pevar bailh savet gant Mountune Racing (ur c'heflusker turbo {{Unanenn|1.8|litr}}) o tiorren 400 ch da gentañ, ha neuze 425 ch e 2010 <ref>{{En}} [https://web.archive.org/web/20130928050909/http://automotivepr.com/news_detail.php?Mountune-increases-power-for-Formula-Two-in-2010-399 Mountune increases power for Formula Two in 2010] - Automotive PR, 15 mars 2010.</ref> ). Pal ar c’hampionad eo sikour lomaned n’o deus ket kalz a arc’hant da vezañ brudet. War-dro 240 000 a euroioù e koust ur c'houlzad e Formulenn 2. Ar c'hevredad Motorsport Vision gant Jonathan Palmer zo karget da gas ar c'hampionad war-raok. Kregiñ a ra an dibenn-sizhun redadegoù d’ar Sadorn gant div wech 30 munutenn arnodennoù dieub ha goude-se div wech 30 munutenn evit bezañ dibabet. Div redadeg a vez bep dibenn-sizhun, 40 munutenn pe 110 km pep hini. Ur pit stop ma rank ar blenier paouez e-pad 10 eilenn a zo raktreset e-pad unan eus an div redadeg. Met buan e oa bet e kañv: d'an 19 a viz Gouere 2009 e Brands Hatch, Henry Surtees, mab [[John Surtees]], a voe lazhet er redadeg gant ur rod o tont eus ur c'harr, a skoas gant e dokarn war al linenn eeun <ref>[https://web.archive.org/web/20140427221848/http://archives-lepost.huffingtonpost.fr/article/2009/07/19/1626180_formule-2-henry-surtees-en-soins-intensifs.html Formule 2 : Henry Surtees décède en course] - Le Post, 19 juillet 2009.</ref>. 18 vloaz e oa ha pignet e oa war ar podiom evit ar wech kentañ d'an deiz a-raok. E fin ar c'houlzad 2012 ha goude pevar c'houlzad e oa chomet a-sav ar c'hampionad Formulenn 2, abalamour d'ar c'hevezerezh gant rummadoù all (ar [[GP3 Series]] hag ar [[GP2 Series]], hag ar formulennoù Renault 2.0 ha 3.5 peurgetket) ; n'eus ket anezhañ ken. === Dont en-dro (abaoe 2017) === [[Restr:FIA_F2_Austria_2019_Nr._19_Hubert_1.jpg|thumb| Anthoine Hubert en e garr eus skipailh etrebroadel Arden.]] E 2017, evit abegoù gwelet, e oa bet kinniget ar c'hampionad evel kambr a-raok ar Formulenn 1 <ref>[https://web.archive.org/web/20171114202239/https://news.sportauto.fr/news/1514236/formule-2-gp2-nom-2017-Renault F2 : Le GP2 devient Formule 2] - ''[[Sport Auto]]'', 9 mars 2017.</ref>. Adanvet e voe an [[GP2 Series|Heuliad GP2]] “ kampionad FIA Formulenn 2 ". Diskouezet eo ar c'harr-tan nevez e [[Monza]]<ref>{{Cite web|language=fr|author=Mickael Guilmeau|url=https://franceracing.fr/formule-2/fia-f2-nouvelle-generation-se-devoile/|title=La FIA F2 nouvelle génération se dévoile|publisher=FranceRacing.fr|date=31 août 2017}}.</ref>. D'an 31 a viz Eost e oa bet ar Formulenn 2 e kañv adarre, pa oa bet lazhet ar blenier gall Anthoine Hubert, 22 vloaz, en ur gwallzarvoud e Spa-Francorchamps, <ref>{{Cite web|url=https://www.lemonde.fr/sport/article/2019/08/31/le-pilote-automobile-francais-anthoine-hubert-tue-lors-d-une-course-de-formule-2_5504988_3242.html|title=Le pilote automobile français Anthoine Hubert tué lors d’une course de Formule 2|date=31 août 2019|accessdate=}}.</ref>. Goude bezañ skoet war ar rail surentez e voe tapet e c'harr gant hini an Amerikan Juan Manuel Correa (hag a oa bet gloazet-bras e-unan <ref>{{Cite web|author=Elisabeth Maingé|title=Des nouvelles de l'état de santé de Correa impliqué dans l'accident qui a couté la vie à Anthoine Hubert|url=https://f1actu.com/des-nouvelles-de-letat-de-sante-de-correa-implique-dans-laccident-qui-a-coute-la-vie-a-anthoine-hubert/|publisher=F1actu.com|date=31 août 2019|accessdate=}}.</ref>) e-kichen tornaod an Eau Rouge. Anthoine Hubert a varvas da 18 h 35 abalamour d'e c'hloazioù. An deiz war-lerc'h ar gwallzarvoud e voe aozet ul lid enor dirak an holl lomaned hag ar skipailhoù a oa eno. Ur vunutenn sioulder a voe dalc'het en e eñvor a-raok kregiñ gant Priz Bras an F1. == Amprouennoù == === Kampion ar c'houlzad === {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |c'houlzad ! colspan="3" |Kampionad al lomaned ! rowspan="2" |Kampionad dre skipailh |- !Loman !Skurienn !keflusker |- |2009 |Andy Soucek |[[Williams F1 Team|Williams]]-[[Audi]] |MotorSport Vision | rowspan="4" | |- |2010 |Dean Stoneman |[[Williams F1 Team|Williams]]-[[Audi]] |MotorSport Vision |- |2011 |Mirko Bortolotti |[[Williams F1 Team|Williams]]-[[Audi]] |MotorSport Vision |- |2012 |Luciano Bacheta |[[Williams F1 Team|Williams]]-[[Audi]] |MotorSport Vision |- |2013-2016 | colspan="4" |kevezadeg ebet |- |2017 |[[Charles Leclerc]] |[[Dallara]]-Mecachrome |Prema Racing |Russian Time |- |2018 |[[George Russell]] |[[Dallara]]-Mecachrome |ART Grand Prix |Carlin Motorsport |- |2019 |[[Nyck de Vries]] |[[Dallara]]-Mecachrome |ART Grand Prix |DAMS |- |2020 |[[Mick Schumacher]] |[[Dallara]]-Mecachrome |Prema Racing |Prema Racing |- |2021 |[[Oscar Piastri]] |[[Dallara]]-Mecachrome |Prema Racing |Prema Racing |- |2022 |Felipe Drugovich |[[Dallara]]-Mecachrome |MP Motorsport |MP Motorsport |- |2023 |Théo Pourchaire |[[Dallara]]-Mecachrome |ART Grand Prix |ART Grand Prix |} === Kenstrivadegoù F2 modern === {| | {| class="wikitable sortable" style="font-size: 85%;" !<nowiki> Takad - bro |</nowiki> ! Kenstrivadeg ! Anv orin ! Cat. ! Ur plas hepken ! Deiziad krouidigezh |- | Bed | Kampionad FIA Formulenn 2 | ''Kampionad FIA Formulenn 2'' | align="center" | '''<span style="padding:1px 4px; color:#BE926A; background-color:#004B82;">FIA</span>''' | [[Dallara]] F2 2024 Mecachrome | 2023 |} | valign="top" | {| class="wikitable" style="font-size: 85%;" ! Arlun ! Rummad |- | align="center" | '''<span style="padding:1px 4px; color:#BE926A; background-color:#004B82;">FIA</span>''' | Testeniekaet gant ar FIA |} |} === Kenstrivadegoù F2 kozh === A-drugarez d'ar berzh a oa bet graet gant ar Formulenn 2 e oa bet adimplijet patromoù kirri da-geñver kampionadoù istorel. {| | {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" ! Kenstrivadeg ! Anv orin ! Cat. ! Ur plas hepken ! Deiziad krouidigezh |- | | | | | |- |} |valign="top"| {| class="wikitable" style="font-size: 90%;" ! Icône ! Catégorie |- |align=center| '''<span style="padding:1px 4px; color:#BE926A; background-color:#004B82;">FIA</span>''' | Certifié par la FIA |} |} === Kenstrivadegoù aet da get === {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" ! Takad - bro ! Kenstrivadeg ! Deiziad krouidigezh ! Emdroadur |- | [[Europa (kevandir)|Europa]] | $ | 1967-1984 | Aet da get, kemeret e lec'h gant ar Formulenn 3000 |- | Amerika ar Su | Kampionad Formulenn 2 e Suamerika | 1983-1986 | Aet da get |- | {{Arc'hantina}} | Kampionad Arc'hantina Formulenn 2 | | Aet da get |- | {{Aostralia}} | Kampionad Formulenn 2 Aostralia | 1964-1988 | Aet da get |- | {{Brazil}} | Tournamant etrebroadel Brazil Formulenn 2 | 1971-1972 | Aet da get |- | rowspan="2"|{{Frañs}} | Trofeoù Frañs | 1964-1967 | Aet da get |- | Prizioù bras Frañs | align="center"|1952 | Aet da get |- | {{Japan}} |  Kampionad Japan Formulenn 2 (Formula Nippon) | 1978-1986 | Aet da get |- | {{Mec'hiko}} |  Kampionad Mec'hiko Formulenn 2 | | Aet da get |- | {{Rouantelezh-Unanet}} | Kampionad Formulenn 2 Breizh-Veur (British Formula Two Championship) | 1957-1972 | Aet da get |} {| class="wikitable sortable" style="font-size: 90%;" ! Takad - bro ! Kenstrivadeg ! Deiziad krouidigezh ! Emdroadur |- | [[Europa (kevandir)|Europa]] | [[Championnat d'Europe de Formule 2]] | 1967-1984 | Aet da get, kemeret e lec'h gant ar [[Formulenn 3000]] |- | Amerika ar Su | [[Championnat de Formule 2 de la CODASUR|Championnat d'Amérique du Sud de Formule 2]] | 1983-1986 | Aet da get |- | {{Arc'hantina}} | [[Championnat d'Argentine de Formule 2]] | | Aet da get |- | {{Aostralia}} | [[Championnat d'Australie de Formule 2]] (Australian Formula 2) | 1964-1988 | Aet da get |- | {{Brazil}} | [[Tournoi international du Brésil de Formule 2]] | 1971-1972 | Aet da get |- | rowspan="2"|{{Frañs}} | [[Trophées de France]] | 1964-1967 | Aet da get |- | [[Grands Prix de France]] | align="center"|1952 | Aet da get |- | {{Japan}} | [[Formula Nippon|Championnat du Japon de Formule 2]] (Formula Nippon) | 1978-1986 | Aet da get |- | {{Mec'hiko}} | [[Championnat du Mexique de Formule 2]] | | Aet da get |- | {{Rouantelezh-Unanet}} | [[Championnat de Grande-Bretagne de Formule 2]] (British Formula Two Championship) | 1957-1972 | Aet da get |} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} === Pennadoù kar === * [[Formulenn 1]] * Formulenn 3000 * [[GP2 Series|Heuliad GP2]] * Formulenn 3 === Liamm diavaez === * {{Cite web|author=Gonzalo Forbes|url=https://www.autohebdo.fr/actualites/monoplace/formule-2/avant-theo-pourchaire-ces-francais-qui-ont-ete-champions-dans-lantichambre-de-la-f1.html|title=Avant Théo Pourchaire, ces Français qui ont été champions dans l’antichambre de la F1|date=26 11 2023}} [[Rummad:Redadegoù kirri]] l193e1i44tgx3v9jolb88nkevxgxqpw 0 178441 2191702 2178508 2026-05-25T15:32:48Z CommonsDelinker 424 Lamet kuit eo bet ar restr ''Matka_Boża_Zwycięska_z_Mariampola.jpg'' peogwir eo bet diverket diwar Commons gant Infrogmation evit an abeg-mañ: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Matka Boża Zwycięska z Mariampola.jpg|]] 2191702 wikitext text/x-wiki Kevredet gant [[Dugelezh Veur Lituania]] adalek 1569 ([[Feur-emglev Lublin]]), [[Polonia]] a oa bet dismantret e fin an {{XVIIIvet kantved}} ha rannet e voe he ziriad etre [[Prusia]], [[Aostria]] ha [[Rusia]]. Daoust d’an emsavadegoù feuls a c’hoarvezas e-pad an {{XIXvet kantved}}, e voe dav gortoz fin ar [[Brezel-bed kentañ]] (e miz Du 1918) evit ma vije eus Stad dizalc’h Polonia a-nevez. A-drugarez da [[Kendalc'h Vienna|Gendalc’h Vienna]] e 1815, a glaskas tresañ bevennoù stadoù Europa da zont goude brezelioù [[Napoleon]], e voe savet ''Rouantelezh Polonia'', bet anvet ivez '''Rouantelezh ar C'hendalc'h''' (''Królestwo Kongresowe'' pe ''Królestwo Polskie'' e poloneg) gant an dilennidi. Ur vro hanter-emren dindan beli Impaleriezh Rusia e oa, dezhi un tiriad heñvel a-walc’h ouzh [[Dugelezh Varsovia]] savet e 1807. == Impalaeriezh Rusia == [[File:Królestwo Polskie 1860r..jpg|thumb|left|200 px|Timbr kentañ Polonia (1860)]] Gant Rouantelezh Polonia e voe embannet an timbr kentañ d’ar 1añ a viz Genver 1860 ([[deiziadur gregorian]]). Heñvel e oa an dresadenn (skoed-ardamez ar C’hendalc’h er c’hreiz) ouzh re Rusia ar marevezh. Engravet e oa bet gant Henryk Mejer a laboure e Bank Polonia, met n’ouzer mui piv e oa an tresour. Implijet e voe ar mekanik a oa bet ijinet gant [[Izrael Abraham Staffel]] (1814–1884) evit moullañ timbroù gant daou liv asambles. Gouest e oa da voullañ 1 000 pajennad bep eurvezh ha derc’hel ar c’hont anezho, n’ouzer ket muioc’h evit se diwar-benn ar benveg avat. Moullet e oa bet an timbroù hep goulenn ali melestradurezh rusian ar postoù. Roet e voe d’ar 4 a viz Meurzh 1860 hepken gant burev [[Sant-Petersbourg]]. Aotreet e oa implij an timbroù e Rusia hag e Rouantelezh Polonia hepken, ret e oa paeañ gant arc’hant paper evit kas lizhiri d’ar broioù all. War-dro tri milion eus an timbroù-se a voe embannet, ha pa voent tennet eus ar werzh d’ar 1añ a viz Ebrel 1865 e voe distrujet 208 515 timbr. Ret e oa ober gant timbroù rusian adalek an deiziad-se. == Galitsia == [[File:GLADYSZOW Issue1874.jpg|thumb|right|200 px|Timbr Aostria gant ur siell Gladyszow (1874)]] Ur rann eus tiriad Polonia anvet [[Galitsia]] a oa bet fiziet en [[Impalaeriezh Aostria-Hungaria]]. E-pad an {{XIXvet kantved}} e veze implijet timbroù Aostria gant ur siell en anv ar gêr. == Brezel Aostria-Hungaria == E 1915 e voe aloubet Rouantelezh ar C'hendalc'h gant ar [[Galloudoù kreiz]], hag arme Aostria a annezas e su ar vro. Ne voe embannet timbr ispisial ebet, met timbroù Aostria a voe lakaet da dalvezout ha diazezet ur rouedad burevioù-post meret gant al lu. Kachedet e oa an timbroù gant anv kêrioù zo eus Polonia. Sed amañ ar roll timbroù a c'haller kavout gant ur siell polonat : * An darn vrasañ eus ar re embannet gant Postoù milourel Aostria-Hungaria eus 1915 da 1918 (75 a dimbroù disheñvel). * Un nebeud re eus [[Bosnia-ha-Herzegovina]] eus ar prantad 1904–1916 (41 a dimbroù disheñvel). * Un nebeud timbroù aostrian eus ar prantad 1908–1916 (42 dimbr disheñvel). Erlec'hiet e voe timbroù-post rusian gant re Aostria. An enskrivadur '''K. u. K. ETAPPENPOSTAMT''' a veze skrivet war ar c’hached, en nec'h, hag anv ar gêr bolonat en traoñ. == Aloubadeg Alamagn (1915-1918) == [[File:Germania GenGouv 1916 3Pf B001.jpg|thumb|left|150px|Germania (1916)]] [[File:Germania RussPol 10Pfg B001.jpg|thumb|right|150px|Germania dreistmoullet (1915)]] Ar rannvro aloubet gant an Alamaned a voe anvet diouzh anv ar framm a voe lakaet war droad gant pennoù bras al lu : Gouarnamant-meur Varsovia (''Generalgouvernement Warschau'' en alamaneg). D'an 12 a viz Mae 1915 e voe embannet pemp timbr alaman gant moullerezh impalaerel Berlin, dreistmoullet gant ‘’’Russisch-Polen’’’. D'ar 1añ a viz Eost 1916, goude ma voe gounezet Varsovia ha rannvro kreiz Polonia en he fezh, e voe embannet ur rummad unnek timbr dreistmoullet gant ‘’’Gen.-Gouv. Warschau’’’. Chom a rejont e gwerzh betek miz Du 1918. Hervez reolennoù an alouber e veze kaset al lizhiri d’an ti-post tostañ d'ar chomlec’h merket war ar golo, ket da hini an den a oa war-nes resev al lizher sañset. Produet e voe ivez [[paperach-postel]] dreistmoullet gant '''Russisch-Polen''': kartennoù-post dezho tri [[talvoud-gwerzh|zalvoud-gwerzh]] disheñvel (3 [[pfennig]], 5 pf, ha 10 pf), goloioù-lizher rakpaeet (3 pf, 5 pf, 10 pf, 20 pf, ha 40 pf), hag ur pakad kazetennoù a gouste 3 pfennig. Gant ur skeudenn pe hepti e oa ar c'hartennoù-post hag ar goloennoù-lizher a oa da brenañ. == Rouantelezh Polonia == E 1916 e tivizas Alamagn hag Aostria adsevel rouantelezh (nevez) Polonia. E penn-kentañ 1917 e c'houlennas an Alamaned digant penn ar velestradurezh sivil e Varsovia reiñ urzh da Gevredigezh Arzourien Varsovia (Warszawskie Towarzystwo Artystyczne e poloneg) aozañ ur genstrivadeg evit tresañ timbroù-post evit ar Rouantelezh polonat da zont. Digor e oa ar genstrivadeg d'an arzourien bolonat. Unan eus ar goulennoù a oa e vefe skrivet '''KRÓLESTWO POLSKIE''' ( = Rouantelezh Polonia) war an timbroù. Ar c’hopradenn a save eus 150 da 1 000 [[mark]] ha lakaet e voe ar 1añ a viz Du 1917 evel termen evit kinnig raktresoù. D’ar c’houlz merket e voe kinniget 148 tres gant 32 arzour. An amprouennoù a voe moullet war follennoù paper e liv du, gell, gwer ha glas. Embannet e voe ivez ul levrig o vodañ an holl skeudennoù-se d'an 11 a viz Genver 1918. Triwec'h eus an tresoù-se a voe dibabet hag engravet gant Ofis Moullañ Impalaerel Berlin. An trizek tres dibabet a oa bet moullet gant al livioù ret war pemp follenn. Diskouezet e voe an timbroù-se neuze d’an dud implijet e kannatioù Alamagn en amzer-se. Pa zeuas Polonia da vezañ dizalc'h e 1918 e voe pedet daou eus an arzourien o doa kemeret perzh e kenstrivadeg 1917, Edward Trojanowski hag Edmund Bartłomiejczyk, da gemmañ o zresoù evit ma vije savet timbroù kentañ Republik Polonia nevez ganet. == Postoù lec’hel (1915–1918) == [[File :Warszawa-stamps-PM-1-2.jpg|left|thumb|250 px|Timbroù lec’hel Varsovia (1915)]] [[File:Poczta Miejska w Żarkach 24h 12h.jpg| right|thumb|150 px|Timbr lec’hel Zarki (1915)]] Dre ma oa diaes kas al lizheroù e diabarzh ur gêr e voe fiziet ar garg-se e pennadurezhioù lec'hel gant an alouberien alaman. Un niver mat a diez-kêr a embannas timbroù lec'hel eta, ul lodenn anezho a savas kachedoù espres-kaer. Kement-se a veze graet hep aotre an Alamaned alies. Tennet e voent eus ar marc’had e miz Du 1918 pa savas ar Gouarnamant berrbad timbroù evit Polonia a-bezh. Setu amañ ur roll eus ar servijoù postel lec'hel a implije timbroù lec’hel moullet pe savet gant an dorn : <div style="column-count:4;"> *Aleksandrów *Będzin *Chęciny (8 timbr nann-ofisiel) *Czeladż *[[Częstochowa]] *Grodno *Kalisz *Koło *Lipno *[[Łódź]] *Mława *Otwock *Pabiannice *Pruszków *Przedbórz (18 timbr) *Siedlce *[[Sosnowiec]] (7 timbr) *Skierniewice *Tomaszów Mazowiecki *Warszawa/Varsovia (10 timbr) *Wilno *Włocławek *Wysokie Mazowieckie *Zawiercie (2 dimbr) *Żarki (9 zimbr) *Żyrardów </div> == Bagad-brezel Polonia (1918) == Al Lejionoù polonat e-pad ar Brezel-bed kentañ (e poloneg : ''Legiony Polskie'') a oa unvezioù milourel gant Poloniz a-youl vat, bet krouet gant ar stadoù a gemere perzh er Brezel-bed kentañ. Meur a hini a servijas dindan gouarnamant da c'hortoz Rusia e 1917 ha goude-se war an talbenn gall (''Lu Glas'') e 1918. Timbroù Rusia eus 1909-1918 a oa bet dreistmoullet gant '''POCTA Pol. Korp.''' hag an erer polonat. Daou rummad a voe embannet e 1918, da lavaret eo 19 timbr. == Gouarnamant berrbad == [[File:Stamp PL Mi131 over DE Mi99.jpg|thumb|left|150px|Timbr Alamagn (1919)]] [[File:Krakow 1919 10hal postage due.jpg|thumb|right|150px|Timbr Aostria (1919)]] E dibenn ar Brezel-bed kentañ soudarded Alamagn a guitaas ar vro. Ur gouarnamant da c'hortoz a voe staliet, [[Jędrzej Moraczewski]] en e benn. Ne oa ket peurunvan ar vro c’hoazh hag hervez ar rannvroioù e voe lakaet e gwerzh timbroù alaman pe aostrian dreistmoullet : *Timbroù Alamagn 1916 (<small>GEN. GOUV WARSCHAU</small>) dreistmoullet gant '''Poczta Polska''' ha linennoù du e Varsovia (1918). *Timbroù Alamagn 1905-1916 dreistmoullet gant '''Poczta Polska''' , sifroù hag ur varrenn e Poznan (1919). *Timbroù Aostria 1916-1918 dreistmoullet gant '''POCZTA POLSKA''' ha sifroù e KrakKraków ow (1919), gant tresadenn un erer e Lublin. * Timbroù Aostria dreistmoullet gant '''Rzp. Polska''' e Tarnow (1919).. [[File:Poland 50h1919 1st.jpg|thumb|left|200px|Postoù Krakow (1919)]] E [[Kraków]] e voe embannet ar rummad kentañ a ziskoueze arouez broadel Polonia (un erer) e 1919. 11 timbr nann-kranellet, hep gom, a yae d’ober anezhañ. An talvoudoù-gwerzh a save eus 2 [[halerz]] (= Heller en Aostria) da 1 [[korona]]. Skignet e voe war-lerc’h un eil rummad e hanternoz Polonia, warno un erer ha tresadennoù brogarour (perzh al labour-douar, arouez ar peoc’h, kadarnded ar marc’heger). An talvoudoù-gwerzh a save eus 1 [[Fennig]] da 5 [[Marka]]. == Republik Polonia (1920-1939) == [[File:450th birth anniversary of Copernicus Poland 1923.jpg|thumb|left|200px|450vet deiz-ha-bloaz Copernicus]] [[File:Polska 312 - XX rocznica odzyskania niepodległości, Władysław Jagiełło i Jadwiga.png| thumb|right|180px|Ar roue Ladislaz II (1938)]] Ganet e oa bet Republik Polonia diwar diviz ar C'hevredidi, enskrivet e [[Feur-emglev vihan Versailhez]] (e 1919), met tamm-ha-tamm e voe diazezet. Chom a reas Polonia bresk ha distabil : harzoù didermen er reter hag er c'hornôg, emgannoù gant [[Ukraina]], bezañs minorelezhioù broadel ([[Ruteniz]], [[Alamaned]], h.a.), ha diouer a voneiz heñvel e pevar c’horn ar vro… Gant an heuliad timbroù kentañ e voe enoret an dud veur o deus strivet evit reiñ he frankiz da Bolonia (Ignacy Jan Paderewski, [[Józef Piłsudski]], Trampczynski), gant embann skeudennoù alegorek (an hader, arouez ur vro nevez da-zont), timbroù-lidañ (embann ar Vonreizh e 1921), ar skoed-ardamez… Deizioù-ha-bloaz e varv hag e c’hanedigezh a zo un digarez da lidañ daou Boloniad brudet, [[Stanisław Konarski]] ha [[Nicolaus Copernicus]] e 1923. Treiñ a reas ar moneiz da [[grosz]] ha [[złoty]] e 1924, pezh a lakaas un termen da gresk ar prizioù (un timbr gant un talvoud-gwerzh a save da 200 000 mark a oa bet embannet er bloaz-se). A-drugarez d’un taol stad bet kaset da benn e 1926, Piłsudski a gemeras ar galloud hag a savas ur ren diktatouriel mod pe vod. Alese e voe embannet poltred ar marichal war meur a dimbr : e 1927, e 1928 (evit diskouezadeg timbrawouriezh Varsovia), e 1934 (deiz-ha-bloaz al Lejion poloniat), hag e 1935 goude e varv. Kestell ha monumantoù all Polonia a oa danvez an heuliad "touristel" kentañ e 1935 : kastell [[Mir]] ha [[Czorsztyn]], palez [[Belvedere]] e Varsovia, iliz-veur [[Vilnius]] (e Lituania Greiz), hag all. Un eil rummad a voe savet e 1937-38. Anaoudek e oa Polonia ouzh Stadoù-Unanet Amerika evit bezañ harpet adsavidigezh ar vroad goude ar Brezel-bed Kentañ. N’eo ket souezh eta e voe lidet ''Uncle Sam'' gant daou dimbr : daou-c'hant vloaz ganedigezh [[George Washington]] e 1932 ha 150vet deiz-ha-bloaz Bonreizh ar Stadoù-Unanet e 1938. Tra ma kreske perzh an diktatouriezhioù en Europa, ha ganto politikerezhioù astennour, melestradurezh postoù Polonia a embannas daou heuliad timbroù e 1938-39 evit derc’hel soñj eus deiz-ha-bloaz he dizalc'hiezh. An heuliadenn gentañ - 14 timbroù enni – a zegas da soñj eus istor hir ar vroad polonat, tra ma tiskoueze an eil hini pevar den bet e penn ar vro abaoe 1918. Dizalc'hiezh Polonia a echuas e 1939 pa voe aloubet gant nerzhioù alaman ha slovak d'ar 1añ a viz Gwengolo 1939, ar pezh a lakaas an Eil Brezel-bed da gregiñ. Aloubet e voe reter ar vro gant an [[Unvaniezh Soviedel]] d'ar 17 a viz Gwengolo. Rannet e voe an tiriad etre an daou c'halloud. == Aloubadeg Alamagn (1939-1940) == [[File:Generalgouvernement 1939 6 Paul von Hindenburg.jpg| thumb|left|150px| melestradurezh milourel (1939)]] [[File:Generalgouvernement 1941 63 Barbakan, Torzwinger in Krakau.jpg|thumb|right|200px|Rotonda Krakow (1941)]] Lakaet e voe an tiriad dindan melestradurezh milourel da gentañ penn. Timbroù alaman eus ar rummad ''Hindeburg'' a oa bet moullet '''Deutsche Post OSTEN''' (= Postoù Alamagn - Reter). Ul lodenn eus Polonia a voe staget ouzh Alamagn, tra ma oa ar peurrest dindan melestradur nann-soudardel anvet ''Generalgouvernement für die besetzten polnischen Gebiete'' (= Gouarnamant Jeneral an tiriadoù poloniat aloubet) renet gant [[Hans Frank]]. Aloubet e voe Galitsa ar Reter gant ar Soviediz (1939-1941) ha goude-se gant an Alamaned (1941-1944), o tont da vezañ an ''Distrikt Galizien''. Gant ar velestradurezh alaman e voe embannet timbroù warno nemet an enskrivadur GENERALGOUVERNEMENT (ouzhpennet e voe '''Deutsche Reich''' goude 1942), hep meneg ebet eus Polonia. Hervez raktresoù an Trede Reich e ranke tiriad Polonia dont da vezañ ur vro poblet gant Alamaned, ar [[Slaved]] o vezañ is-tud hervezo. Evit seveniñ o fal e roas lañs an Nazied d’ur politikerezh diboblañ, dre an distruj, dre al lazhañ milionoù a dud (ar yuzevien eus Polonia da gentañ) e kampoù-marv… [[File:Generalgouvernement 1944 117 Adolf Hitler.jpg|thumb|right|150px|Deiz-ha-bloaz Hitler (1944)]] Estreget un nebeud timbroù a ziskoueze kêrioù bras eo liammet temoù an timbroù ouzh Alamagn : *Savadurioù Krakow, Lublin, Varsovia (e 1940-41, 1941 hag e 1943-44) *Tudennoù an istor : ar barzh alaman [[Conrad Celtes]], [[Hans Dürer]] (breur [[Albrecht Dürer|Albrecht]]), [[Veit Stoss]], [[Hans Boner]], Copernicus… *Deiz-ha-bloaz [[Adolf Hitler]], bep bloaz eus 1942 da 1944. == Republik poblel (1944-1989) == [[File:Stamp from Poland commemorating Avicenna (Ibn Sina) - DPLA - 69ad4964ca65a0d59352b03fe9a02a6a.jpg|thumb|left|150 px|Avisenna (1952)]] [[File:Polish stamp Gemini.jpg| thumb|left|150px|Gemini(1966)]] [[File:Falco subbuteo (Eurasian hobby) stamp from Poland (52894211126).jpg|thumb|right|150px|Sparfell (1974)]] E 1944 e oa Polonia ur vro distrujet. Kemmet e oa bet linennoù an harzoù : dont a reas al lodenn reter da vezañ soviedel, ha [[Prusia]] alaman da vezañ poloniat. Treiñ a reas kêr [[Danzig]] da gêr [[Gdańsk]]. Ar c'hemmoù-se a voe kaoz eus dilec’hiañ un niver bras a dud. Republik Poblel Polonia (''Polska Rzeczpospolita Ludowa'' (PRL) e poloneg) e oa anv ofisiel Polonia etre 1952 ha 1989. Renet e oa ar vro gant ur gouarnamant a embanne bezañ marksour-leninour. Abalamour d'an diouer a zanvezioù e oa gros a-walc'h an timbroù kentañ, unliv, ha nann-kranellet a-wechoù. Ar ger '''POLSKA''' hepmuiken, hep meneg ebet eus ar renad, e oa alc'hwez an timbroù-post. Meur a hini a rae anv eus darvoudoù heugus ar brezel : ur rummad a ziskoueze ur skeudenn eus Varsovia a-raok ha goude ar brezel (1945), un timbr skrijus savet e 1946 a lakae soñjal en dud lazhet e kamp-bac'h [[Majdanek]], en ur ziskouez an Ankou gwisket gant ul lifre soudard, un all a voe savet da-geñver deiz-ha-bloaz [[Emsavadeg Ghetto Warszawa]] (1948). Koulskoude, muioc'h a dimbroù a ziskoueze adsavidigezh Polonia (an heuliad 1947 gant tresadennoù ur pesketaer, ur mengleuzier, ur micherour, hag ur peizant), hag ivez tudennoù ha darvoudoù istorel (Chopin, Mickjewicz, dispac'h 1848, h.a.). Adalek 1948 e teuas war wel timbroù-boutin gant poltred ar prezidant [[Bolesław Bierut]]. A-hed ar bloavezhioù e tostae temoù an dimbrawouriezh ouzh re ar broioù komunour arall : luskad al labourerien hag ar beizanted, tudennoù brudet ([[Lenin]], [[Karl Marx]], [[Stalin]]), ar peoc'h er bed, ar steuñv liesvloaziek, an darvoudoù istorel (emsavadegoù, ar Brezel-bed…), ar vignoniezh rusian-polonat, hag all. Er bloavezhioù 1960 e teuas da vezañ liesseurtoc’h an danvezioù, ha savet timbroù gant ur stumm bras peurliesañ : al loened ragistorel (1965 ha 1966), al livadurioù, ar C'hoarioù Olimpek, ergerzhadeg an egor, hag all.. E 1979 hag e 1983 e voe lidet beaj ar pab poloniat kentañ [[Yann-Baol II]] e Polonia. Eus 1944 da 1989 e voe embannet ouzhpenn 2 600 timbr gant Republik Pobl Polonia. == Republik Polonia (1989 - ) == [[File:Tadeusz Manteuffel Polish stamp.jpg| thumb|left|150px|[[Tadeusz Manteuffel]] (1992)]] Goude bloavezhioù a vanifestadegoù e voe lamet kuit eus ar vonreizh gant Parlamant Polonia kement meneg a denne da roll pennañ ar Strollad Komunour, e miz Kerzu 1989. Distreiñ a reas ar vro d'hec'h anv ofisiel kent a '''Republik Polonia''' (''Rzeczpospolita Polska'' e poloneg). Emezelañ a reas da [[Unvaniezh Europa]] e 2004. Emdreiñ a reas timbrawouriezh Polonia gant ar cheñchamant renad-se. *An heuliad timbroù bras ''Rouaned, rouanezed ha priñsed Polonia'', kroget e 1986, a badas betek 2000. *Ar relijion gatolik, hini an darn vrasañ eus an dud er vro, a vez lakaet war wel dre hec’h izili brudetañ (ar c'hardinal [[Stefan Wyszynski]], [[Maximilian Kolbe]], [[Yann Bosco]], h.a.), pe dre heuilañ buhez ar pab Yann-Baol II. Enoret e vez ivez santualioù ar Werc'hez Vari a vloaz da vloaz. *Timbroù a denn d'ar sinema polonat, da arz ar skritelloù, d'an disavouriezh, d'ar folkloraj, da berzh Poloniz en estrenvro ([[Marie Curie]]), d'an arzourien ([[Gombrowicz]], [[Frédéric Chopin]]...) d'an natur, da Europa... a vez kavet stank ivez. == Liammoù diavaez == *[https://www.poczta-polska.pl/en/dla-ciebie/oferta/filatelistyka Postoù Polonia] == Pennadoù kar == *[[Timbroù Alamagn - Impalaeriezh]] *[[Timbroù Aostria]] *[[Timbroù Rusia]] *[[Timbroù Unvaniezh Soviedel]] [[Rummad:Polonia]] [[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Polonia]] 4bu08umab1d4va80tmzchu2e07wxats 0 180062 2191705 2189733 2026-05-25T15:41:33Z Llydawr 145 2191705 wikitext text/x-wiki [[Restr:Bruder Adam ScAD0009.jpg|thumb|Ar frer Adam e 1991.]] '''Karl Kehrle''', pe '''Frer Adam''', bet ganet d'an 3 a viz Eost 1898 e [[Mittelbiberach]] ([[Impalaeriezh alaman]]) ha marvet d'ar 1{{Añ}} a viz Gwengolo 1996 e [[Buckfast]] ([[Bro-Saoz]]), a oa ur manac'h [[Urzh Sant Benead|beneadat]] hag ur [[gwenaner]] arbennikaet war an desevel gwenan. Ar [[gwenan Buckfast]] zo bet krouet gantañ. == Gwenanerezh == Abalamour da gudennoù yec'hed voe kaset Karl Kehrle gant e vamm da abati beneadat Buckfast, en [[Devon]], pa oa unnek vloaz. Dont a reas da vezañ manac'h eno, dindan an anv frer Adam, ha lakaet e voe e penn ar ruskeg e 1916. Talañ a rankas ober diouzhtu ouzh "kleñved Enez Wight", un [[akariaz]] degaset gant ''[[Acarapis woodi]]'' hag a zistrujas ar braz eus koloniennoù gwenan an abati. Gwenan du Bro-Saoz, un isspesad tost-tre da wenan du ar c'hevandir (''[[Apis mellifera mellifera]]''), a voe darbet dezho mont da get penn-da-benn abalamour d'an epidemiezh-mañ<ref name=":0">{{fr}} Elsa Faugere, Dorothée Dussy, ''[https://hal.inrae.fr/hal-04164794v1/document La création d’une abeille améliorée : la Buckfast]'', 2023 ⟨hal-04164794⟩ (pellgarget d'an 02/05/2026)</ref>. Karl Kehrle a welas e oa chomet bev ar c'holoniennoù ganet diwar rouanezed gwenan italian (''[[Apis mellifera ligustica]]'') speriet gant pared gwenan du saoz. Ar gwenan-mañ a oa bleuniaouerezed gwelloc'h ivez. Ar frer Adam a gendalc'has da sevel gwenan en ur verlañchañ isspesadoù, ar pezh a yae a-enep da deoriennoù ar mare, a lavare e oa gwelloc'h ar spesadoù loened "glan", ha ne oant ket bet berlañchet. Awenet e voe gant studiadenn ar c'helenner [[Ludwig Armbruster]], ''Bienenzüchtungskunde'' ("Skiant an desevel gwenan")<ref>{{de}} [https://dl.ub.uni-freiburg.de/diglit/armbruster1919-1 Lenn enlinenn] war lec'hienn skol-veur Freibourg.</ref>, bet embannet e 1919. Ganet e voe ar gwenan anvet "Buckfast" diwar e labour e 1922 da vat<ref name=":0" />. Klask a reas ivez ar frer Adam kaout amprevaned sioul, aes da labourat gante, ha brudet eo ar Buckfast evit se<ref>{{fr}} BARBAÇON Jean-Marie, ''Le traité Rustica de l'Apiculture'', Rustica, 2009, ISBN 978-2-840038-734-3, p. 348</ref>. Muioc'h-mui a wenanerien en Europa a grogas da labourat gant an isspesad-mañ, hag ar frer Adam a c'houlennas gant Raymond Zimmer, ur gwenaner tost outañ, da enrollañ "Buckfast" evel ur merk kenwerzhel, neket evit gounit muioc'h a arc'hant, kentoc'h evit mirout ouzh tud all da werzhañ forzh peseurt gwenan dindan an anv-mañ. Kudennoù a savas goude marv ar frer e 1996, e Bro-C'hall peurgetket, pa glaskas an holl re a voe perc'henn war ar merk da virout ouzh gwenanerien all da implijout an anv Buckfast. Goude pemzek vloaz argerzhadurioù ha seizh prosez e voe aotreet an holl wenanerien d'ober gant an termen-mañ, gant ma werzhfent loened eus ar ouenn krouet gant ar frer Adam<ref name=":0" />. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched gwenanerezh}} {{DEFAULTSORT:Kehrle, Karl}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1898]] [[Rummad:Marvioù 1996]] [[Rummad:Gwenanerien]] [[Rummad:Menec'h Alamagn]] [[Rummad:Menec'h Bro-Saoz]] 9heuaruegoa33c9dkwa25v0pld4v1rd 2191718 2191705 2026-05-26T07:58:08Z Llydawr 145 2191718 wikitext text/x-wiki [[Restr:Bruder Adam ScAD0009.jpg|thumb|Ar frer Adam e 1991.]] '''Karl Kehrle''', pe '''Frer Adam''', bet ganet d'an 3 a viz Eost 1898 e [[Mittelbiberach]] ([[Impalaeriezh alaman]]) ha marvet d'ar 1{{Añ}} a viz Gwengolo 1996 e [[Buckfast]] ([[Bro-Saoz]]), a oa ur manac'h [[Urzh Sant Benead|beneadat]] hag ur [[gwenaner]] arbennikaet war an desevel gwenan. Ar [[gwenan Buckfast]] zo bet krouet gantañ. == Gwenanerezh == Abalamour da gudennoù yec'hed voe kaset Karl Kehrle gant e vamm da abati beneadat Buckfast, en [[Devon]], pa oa unnek vloaz. Dont a reas da vezañ manac'h eno, dindan an anv frer Adam, ha lakaet e voe e penn ar ruskeg e 1916. Talañ a rankas ober diouzhtu ouzh "kleñved Enez Wight", un [[akariaz]] degaset gant ''[[Acarapis woodi]]'' hag a zistrujas ar braz eus koloniennoù gwenan an abati. Gwenan du Bro-Saoz, un isspesad tost-tre da wenan du ar c'hevandir (''[[Apis mellifera mellifera]]''), a voe darbet dezho mont da get penn-da-benn abalamour d'an epidemiezh-mañ<ref name=":0">{{fr}} Elsa Faugere, Dorothée Dussy, ''[https://hal.inrae.fr/hal-04164794v1/document La création d’une abeille améliorée : la Buckfast]'', 2023 ⟨hal-04164794⟩ (pellgarget d'an 02/05/2026)</ref>. Karl Kehrle a welas e oa chomet bev ar c'holoniennoù ganet diwar rouanezed gwenan italian (''[[Apis mellifera ligustica]]'') speriet gant pared gwenan du saoz. Ar gwenan-mañ a oa bleuniaouerezed gwelloc'h ivez. Ar frer Adam a gendalc'has da sevel gwenan en ur verlañchañ isspesadoù, ar pezh a yae a-enep da deoriennoù ar mare, a lavare e oa gwelloc'h ar spesadoù loened "glan", ha ne oant ket bet berlañchet. Awenet e voe gant studiadenn ar c'helenner [[Ludwig Armbruster]], ''Bienenzüchtungskunde'' ("Skiant an desevel gwenan")<ref>{{de}} [https://dl.ub.uni-freiburg.de/diglit/armbruster1919-1 Lenn enlinenn] war lec'hienn skol-veur Freibourg.</ref>, bet embannet e 1919. Ganet e voe ar gwenan anvet "Buckfast" diwar e labour e 1922 da vat<ref name=":0" />. Klask a reas ivez ar frer Adam kaout amprevaned sioul, aes da labourat gante, ha brudet eo ar Buckfast evit se<ref>{{fr}} BARBAÇON Jean-Marie, ''Le traité Rustica de l'Apiculture'', Rustica, 2009, ISBN 978-2-840038-734-3, p. 348</ref>. Muioc'h-mui a wenanerien en Europa a grogas da labourat gant an isspesad-mañ, hag ar frer Adam a c'houlennas gant Raymond Zimmer, ur gwenaner tost outañ, da enrollañ "Buckfast" evel ur merk kenwerzhel, neket evit gounit muioc'h a arc'hant, kentoc'h evit mirout ouzh tud all da werzhañ forzh peseurt gwenan dindan an anv-mañ. Kudennoù a savas goude marv ar frer e 1996, e Bro-C'hall peurgetket, pa glaskas an holl re a voe perc'henn war ar merk mirout ouzh gwenanerien all da implijout an anv Buckfast. Goude pemzek vloaz argerzhadurioù ha seizh prosez e voe aotreet an holl wenanerien d'ober gant an termen-mañ, gant ma werzhfent loened eus ar ouenn krouet gant ar frer Adam<ref name=":0" />. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched gwenanerezh}} {{DEFAULTSORT:Kehrle, Karl}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1898]] [[Rummad:Marvioù 1996]] [[Rummad:Gwenanerien]] [[Rummad:Menec'h Alamagn]] [[Rummad:Menec'h Bro-Saoz]] qct6wzu2r3tqoqpmwyxn17oof0wf33q 0 180066 2191719 2189778 2026-05-26T08:01:45Z Llydawr 145 2191719 wikitext text/x-wiki '''Swift Guad''', hervez e anv gwir '''François Yvan Marletta''', zo ur rapour a-orin deus [[Montreuil (Seine-Saint-Denis)|Montreuil]] ([[Seine-Saint-Denis]], [[Bro-C'hall]]), bet ganet d'ar 16 a viz Du 1981. == Oberenn == Swift Guad zo arbennikaet war ar boom bap, an trap, an drill... Ezel eo eus ar strolladoù [[Inglurious Bastardz]] ( IBZ) gant Furax Bararossa, 10vers, Neka, Amanite, Menshen, Jeff le nerf, L'hexaleur, hag eus [[Soleil Noir]] gant Dooz kawa (12k.o), Davodka hag Euphonik. === Pladennoù === Gant Inglurious Bastardz en deus graet un album 15 titl. Gant Soleil Noir en deus graet un album ivez, 13 kanaouenn ennañ. Swift Guad en deus graet kalz pladennoù. An hini gentañ e oa " Mixtape Avant Gout " gant Horizon Prod hag an hini diwezhañ eo ''Nota Bene'' gant Nuisance . Swift Guad en deus graet 25 album gant 2 mixtape ha 2 compil . Graet en deus kalz ''feat'', gant Misère record (beatmaker), ol zico, paco, deadi, cenza ( L'uzine), Greenfinch (beatmaker), Davodka, Al tarba (beatmaker, Drougz Brigade)... Graet en deus un album gant Paco favereau "Balafré " ha gant Itam ( beatmaker) . Graet en deus 2 album da heul gant Al tarba : ''Musique Classique'' ha ''Partition oubliée''. 2 album zo bet ivez gant Raw Saitama (beatmaker) : ''Guerilla'' ha ''Guernica'' . Graet en deus ivez un album gant Mani deiz (beatmaker) ha Favereau, ''Masterpiece''<ref>''[https://www.radiofrance.fr/mouv/swift-guad-narvalo-a-temps-plein-8355300 Swift Guad, narvalo à temps plein]'', Radio France, 2 a viz Meurzh 2020</ref> <ref>''[https://lerapcetaitmieuxavant.fr/swift-guad-carriere-narvalo-show-et-projets-a-venir SWIFT GUAD : CARRIÈRE, NARVALO SHOW ET PROJETS À VENIR]'', Le Rap c'était mieux avant, 15 a viz Meurzh 2026</ref>. == Daveoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1981]] [[Rummad:Kanerien Bro-C'hall]] [[Rummad:Raperien Bro-C'hall]] sycfue939tmmfu8w2si0ms708zkkmqz 0 180067 2191720 2189763 2026-05-26T08:03:02Z Llydawr 145 2191720 wikitext text/x-wiki [[Restr:Werenoi.jpg|thumb|332x332px|'''Werenoi''' e 2024]] '''Werenoi''', hervez e anv gwir '''Jeremy Bana Owana''', a oa ur c'haner [[rap]] gallek ganet d'an 30 a viz Genver 1994 e [[Melun]] ([[Bro-C'hall]]) ha marvet d'ar 17 a viz Mae 2025<ref>{{fr}} ''[https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2025/05/17/werenoi-rappeur-numero-un-des-ventes-d-albums-en-france-en-2024-est-mort-a-l-age-de-31-ans_6606551_3382.html Werenoi, rappeur numéro un des ventes d’albums en France en 2024, est mort à l’âge de 31 ans]'', Le Monde, 17/05/2025 (lennet d'an 03/05/2026)</ref>. Werenoi en doa gounnezet ar [[Les Flammes (prizioù)|Flammes]] e 2023. Kalz a albomoù en deus graet evel " [[Carré werenoi|''<u>Carré</u>'']] ". Werenoi a vire sekred e vuhez prevez, neuze n'ouzer ket kalz traou diwar-benn e familh. E ganaouenn vrudet kentañ eo ''[[Guadalajara (kanaouenn)|Guadalajara]]''. Kenlabouret en deus ar rapour gant Ninho, [[PLK]], Tiakola ha Lacrim, Damso, [[Aya Nakamura]], SCH, Maes ha Gazo da skouer. == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1994]] [[Rummad:Marvioù 2025]] [[Rummad:Raperien Bro-C'hall]] bh0xqvaojcfskmu5pjwe43mtlsp1t6s 2191722 2191720 2026-05-26T08:15:33Z Kestenn 14086 2191722 wikitext text/x-wiki [[Restr:Werenoi.jpg|thumb|332x332px|'''Werenoi''' e 2024]] '''Werenoi''', hervez e anv gwir '''Jeremy Bana Owana''', a oa ur c'haner [[rap]] gallek ganet d'an 30 a viz Genver 1994 e [[Melun]] ([[Bro-C'hall]]) ha marvet d'ar 17 a viz Mae 2025<ref>{{fr}} ''[https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2025/05/17/werenoi-rappeur-numero-un-des-ventes-d-albums-en-france-en-2024-est-mort-a-l-age-de-31-ans_6606551_3382.html Werenoi, rappeur numéro un des ventes d’albums en France en 2024, est mort à l’âge de 31 ans]'', Le Monde, 17/05/2025 (lennet d'an 03/05/2026)</ref>. Werenoi en doa gounezet ar [[Les Flammes (prizioù)|Flammes]] e 2023. Kalz a albomoù en deus graet evel " [[Carré werenoi|''<u>Carré</u>'']] ". Werenoi a vire sekred e vuhez prevez, neuze n'ouzer ket kalz traoù diwar-benn e familh. E ganaouenn vrudet kentañ eo ''[[Guadalajara (kanaouenn)|Guadalajara]]''. Kenlabouret en deus ar rapour gant Ninho, [[PLK]], Tiakola ha Lacrim, Damso, [[Aya Nakamura]], SCH, Maes ha Gazo da skouer. == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1994]] [[Rummad:Marvioù 2025]] [[Rummad:Raperien Bro-C'hall]] n8e9pnujq74p482wyds4u4cs1gntv95 0 180068 2191721 2189754 2026-05-26T08:10:04Z Llydawr 145 2191721 wikitext text/x-wiki [[Restr:Hoshi 2018.jpg|thumb|436x436px|'''Hoshi''']]'''Mathilde Gerner''', lavaret '''Hoshi''', zo ur ganerez hag ur gompozerez c'hallek. Ganet eo bet d'ar 14 a viz Gwengolo 1996 e [[Versailhez]] ([[Bro-C'hall]]). == Buhez == Mathilde Gerner zo bet desavet e [[Montigny-le-Bretonneux]], e-kichen [[Saint-Quentin-en-Yvelines]]. Kroget he doa da seniñ piano adalek 6 vloaz ha gitar adalek 15 vloaz. Kregiñ a reas ivez da skrivañ he zammoù sonerezh kentañ d'an oad-se. [[Rummad:Kanerezed Bro-C'hall]] [[Rummad:Kanerezed gallek]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1996]] dz3fws1gbnlqcszk5r3q1sg0n4pepw5 0 180069 2191723 2189749 2026-05-26T08:25:12Z Llydawr 145 2191723 wikitext text/x-wiki ''Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl'' zo ur film amerikan renet gant Gregor Justin Verbinski, ganet e 1964. ''Pirates of the Caribbean'' zo anvet e galleg ''Pirates des Caraïbes'', ha deuet e oa er-maez e miz Gouere 2003. An aktourien bennañ eo [[Jonny Depp]], a c'hoarie Jack Sparrow, [[Geaffrey Rush]], a c'hoarie Hector Barbossa hag [[Orlando Bloom]] a c'hoarie Will Turner. [[Rummad:Filmoù 2003]] [[Rummad:Filmoù SUA]] [[Rummad:Filmoù saoznek]] kviidzuxdd90qn61c8tfc3no0xl82rj 0 180070 2191724 2189756 2026-05-26T08:37:04Z Llydawr 145 2191724 wikitext text/x-wiki [[Restr:The Jacksons 1977.JPG|thumb|A-gleiz da zehoù : Randy, Marlon, Tito, Jackie ha Michael Jackson.]] '''The Jackson Five''' a oa ur strollad sonerezh [[Stadoù-Unanet Amerika|amerikan]] hag a rae [[funk]], [[Soul (sonerezh)|soul]], ha [[blues]]. Eus [[Gary (Indiana)|Gary]], en [[Indiana]], e oant a-orin. Da gentañ int breudeur ([[Michael Jackson|Michael]], Tito, Jackie, Marlon, Jermaine ha Randy). Broudet int bet da seniñ gant o zad Joe Jackson. {{DEFAULTSORT:Jackson 5, The}} [[Rummad:Strolladoù sonerezh SUA]] [[Rummad:Strolladoù sonerezh funk]] 52aj5i9t4mr0l1ryzhalcceant6kc37 0 180071 2191727 2189753 2026-05-26T08:49:21Z Llydawr 145 2191727 wikitext text/x-wiki '''Neil Frederick Pryde''' zo ur moraer eus [[Zeland-Nevez]]. Krouet en deus ar merk lien [[Neilpryde]]<ref>Planchemag n°430</ref>. A-raok bezañ un den a bouez e bed ar goueliañ, Neil Pryde a oa ur Zelandneveziad yaouank ivoulus gant ar [[rugby]]. Ganet e oa d'an 19 a viz Here 1938, kresket e oa e-barzh un familh hep liamm gant ar mor : e dad a oa ur bankour hag un ofiser e-barzh an arme-zouar, ha mobilizet e oa en Europa e-pad an [[Eil Brezel-bed]]. Gwelet a reas e dad da 4 bloaz evit ar wech kentañ hepken. E vamm a zesave ar vugale er gêr. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{ALC'HWEZDIBAB:Pryde, Neil}} [[Rummad:Sportourien Zeland-Nevez]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1938]] er5sjo31q0bp7gtl0l7d7jx2fauk9ri 0 180080 2191729 2189780 2026-05-26T08:52:54Z Llydawr 145 2191729 wikitext text/x-wiki {{Danvez pennad}} '''Les Flammes''', anavezet evel ar '''Flammes Awards''' ivez, zo prizioù deroet bep bloaz abaoe 2023 da ganerien pe sonerien [[rap]] pe [[RnB a-vremañ]]. Krouet e voe diwar atiz ar mediaioù [[Booska-P]] ha [[Yard (embregerezh)|Yard]]<ref>{{fr}} Rachel ROUSSEAU, ''[https://www.telerama.fr/musique/les-flammes-2026-les-cinq-temps-forts-d-une-ceremonie-dominee-par-theodora-7030776.php Les Flammes 2026 : les cinq temps forts d’une cérémonie dominée par Theodora]'', Télérama, 24/04/2026 (lennet d'an 03/05/2026)</ref>, pa soñje da arzourien a-vremañ evel [[Kery James]] pe [[SCH (raper)|SCH]] ne veze ket roet pouez a-walc'h d'ar seurtoù muzik-mañ e abadennoù prizioù all e [[Bro-C'hall]] evel ar ''[[Victoires de la musique]]'' pe an ''[[NRJ Music Awards]]''. An div abadenn gentañ, e 2023 hag e 2024, a voe skignet war chadennoù [[YouTube]] ha kontoù [[Switch]]. Adalek 2025 e krogas da vezañ skignet war chadennoù ledanoc'h o fublik evel [[W9]], [[M6]], ha [[France 4]] e 2026. == Liamm diavaez == * {{Fr}} [https://lesflammesawards.com/ Lec'hienn ofisiel] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Prizioù]] [[Rummad:Rap]] [[Rummad:RnB a-vremañ]] 46svrs2bh98q61viotoyalzdxinm6cw 0 180081 2191730 2189786 2026-05-26T08:53:54Z Llydawr 145 2191730 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|.300 H&H Magnum|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:300HHMagAnd30-06.JPG|frameless|250x250px]] <br /><br />Kartouchennoù '''.300 H&H Magnum''' (a-gleiz) ha [[.30-06 Springfield]] (a-zehou) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" |Doare korf an douilhez |gouriz, boutailh |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! scope="row" |Bro orin |{{Rouantelezh-Unanet}} |- ! scope="row" |Bloavezh krouidigezh |1925 |- ! scope="row" |Saver |[[Holland & Holland]] |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! scope="row" |Ø bannadell |7,8 mm |- ! scope="row" |Ø kolier |8,6 mm |- ! scope="row" |Ø skoaz |11,4 mm |- ! scope="row" |Ø korf an douilhez |13 mm |- ! scope="row" |Ø strad |13,5 mm |- ! scope="row" |Tevder ar strad |1,3 mm |- ! scope="row" |Hirder an douilhez |72,4 mm |- ! scope="row" |Hirder ar gartouchenn |91,4 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all |- ! scope="row" |Pouez ar vannadell |10 - 14 g<br>Boled standart : 180 greunenn (12 g) |- ! scope="row" |Tizh ar boled V₀ |936 - {{formatnum:1025}} m/s |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |{{formatnum:4984}} - {{formatnum:5132}} J |- ! scope="row" |Gwask ar gazoù d'ar muiañ |{{formatnum:3700}} bar (CIP) |- ! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]] |LRM |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |C |} An '''.300 Holland & Holland Magnum''' pe '''.300 H&H Mag.''' hervez ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]], zo ur [[munision]] armoù-skoaz galloudus krouet gant an embregerezh breizhveuriat [[Holland & Holland]] e 1925. Soñjet e oa bet evit ar [[Chaseal|chase]] da gentañ, met brud a dapas e kenstrivadegoù [[sportoù tennañ]] er Stadoù-Unanet er bloavezhioù 1930. An embregerezh [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] a ginnigas ur garabinenn [[Winchester Model 70|Model 70]] kambret e .300 H&H Magnum er mare-se<ref>{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 148</ref>. Karget e veze gant [[kordit]] da gentañ. Deveret eo eus an [[.375 H&H Magnum]], strishaet e golier. Nebeutoc'h-nebeutañ a embregerezhioù a brodu anezhañ hiziv an deiz<ref>{{En}} Craig BODDINGTON, ''[https://www.petersenshunting.com/editorial/300-hh-magnum-cartridge-centennial/519159 The .300 H&H Magnum Cartridge Celebrates 100 Years]'', Petersen's Hunting, 09/04/2025 (lennet d'an 03/05/2026)</ref>. == Liammoù diavaez == * {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-iii/300-h-h-mag-fr.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:300 H&H Magnum}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù ar Rouantelezh-Unanet]] [[Rummad:Munisionoù-chase]] 314vehx0yz3ttd9hwc88rnzwz4ibzob 0 180086 2191732 2189880 2026-05-26T09:08:53Z Llydawr 145 2191732 wikitext text/x-wiki {{databox}} Un '''arsailh''' a vez graet eus un [[argadenn]] e-kerzh un [[emgann]] pa vez [[Stourmer (Gwir)|stourmerien]] o fiñval war-zu an enebourien en ur glask mont diouzh ar [[tizh|buanañ]] evit [[Close-quarters combat|tagañ a-dost]] ha bezañ trec'h. An arsailh a zo diazez er strategiezh [[Taktik stroñs|stroñs]] hag a zo implijet abaoe pell hag e meur a emgann en istor. An arsailhoù a-vremañ a implij unvezioù bihan [[troadegiezh]] dafaret gant armoù gant ul [[lusk-tennañ]] uhel evit badaouiñ kreñvlec'hioù bihan (evel [[Hesco bastion|begoù-moger]] pe [[bunker]]ioù), ha n'eo ket mui strolladoù soudarded bras oc'h arsailhañ unan all kuzhet gant ul [[linenn difenn]]. [[Rummad:Geriaoueg ar brezel]] 0o83viyukx0auvuxm0zmrw2u3vdeh92 0 180087 2191734 2189887 2026-05-26T09:14:09Z Llydawr 145 2191734 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Oblast Jitomir''' ([[ukraineg]]: Житомирська область, Jitomirska oblast), anvet ivez '''Jitomirshchina''' (ukraineg: Житомирщина), a zo unan eus [[Rannoù melestradurel Ukraina|oblastoù]] (proviñsoù) [[gwalarn]] [[Ukraina]]. [[Kreizenn velestradurel]] an oblast eo kêr [[Jitomir]]. Poblet e oa gant tro-dro 1 179 032 a dud e 2022. == Istor == [[Restr:Flag of Zhytomyr Oblast (2002-2003).svg|thumb|left|Banniel oblast Jitomir, implijet ur pennadig amzer etre 2002 ha 2003.<ref>{{cite web |title=Zhytomyr Oblast |url=http://www.vexillographia.ru/ukraine/zhitomir.htm |website=Vexillographia |access-date=17 September 2024}}</ref>]] An oblast a oa bet krouet evel lodenn eus [[Republik Soviedel Ukraina]] d'an 22 a viz Gwengolo 1937, en ur gemer tiriadoù eus [[Oblast Vinnytsia]] ha [[Oblast Kyiv]] met ivez eus daou [[Okrougoù Republik Soviedel Ukraina|okroug harz]] eus Oblast Kyiv; Okroug Korosten hag Okroug Novohrad-Volynsky. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Oblastoù Ukraina]] q9n67sdh8nxbuzfz1ftwy7ri9o4q4ga 0 180088 2191736 2189898 2026-05-26T09:17:41Z Llydawr 145 2191736 wikitext text/x-wiki [[Restr:Charles Dadant.jpg|dehou|271x271px]] '''Charles Dadant'''<ref>''Louis Charles Dadant'' er marilhoù.</ref>, bet ganet d'an 23 a viz Mae 1817 e [[Vaux-sous-Aubigny]] ([[Haute-Marne]], [[Bro-C'hall]])<ref>{{fr}} ''[https://recherche.archives.haute-marne.fr/viewer/series/E/Edepot/AD52_Edepot16318_01/ Tables décennales de l'état civil > Vaux-sous-Aubigny]'', war lec'hienn dielloù departamant Haute-Marne (lennet d'ar 04/05/2026 - p. 22)</ref> ha marvet d'ar 16 pe d'ar 26<ref>Hervez ar mammennoù.</ref> a viz Gouere 1902 e [[Hamilton (Illinois)|Hamilton]] ([[Illinois]], [[Stadoù-Unanet Amerika]]), a oa ur [[gwenaner]] gall-ha-stadunanat, gwelet evel unan eus tadoù ar [[gwenanerezh]] a-vremañ. == Buhez == E 1863 e tivroas d'ar Stadoù-Unanet. Klask a reas sevel ur [[Gwinieg (gwini)|winieg]] e Hamilton, met ne zeuas ket a-benn dre vank a arc'hant. Divizout a reas dont da vezañ gwenaner. Goude dibenn ar [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Brezel diabarzh]] e kantreas a-hed ribl ar [[Mississippi (stêr)|Mississippi]] evit gwerzhañ mel ha koar asambles gant e vab. Sevel a reas un embregerezh - a zo c'hoazh anezhañ hiziv an deiz - evit produiñ dafar gwenanerezh. Al labouradeg kentañ a seurt-se e oa er bed. Eno e ijinas ar [[Dadant (ruskenn)|ruskennoù Dadant]], a vez implijet gant kalz gwenanerien hiziv an deiz, en Europa da skouer<ref>{{fr}} A-stroll, ''La bible de l'apiculteur'', Delachaux et Niestlé, 2013, ISBN 978-2-603-01893-4, p. 61</ref>. Eus miz Du 1867 betek e varv e 1902 e embannas pennadoù er gelaouenn wenanerezh ''[[American Bee Journal]]''<ref>{{en}} ''[https://americanbeejournal.com/history/ History]'', American Bee Journal (lennet d'ar 04/05/2026)</ref>. == Soñjoù == Er Stadoù-Unanet en doa dilezet ar feiz [[Katoligiezh|katolik]] evit dont da vezañ [[Sokialouriezh|sokialour]]. == Liamm diavaez == * {{En}} [https://www.dadant.com/ Lec'hienn an embregerezh Dadant] hiziv an deiz == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched gwenanerezh}} {{ALC'HWEZDIBAB:Dadant, Charles}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1817]] [[Rummad:Marvioù 1902]] [[Rummad:Gwenanerien]] dcpf6gfjhhxqk5f2ch6a76setk2cq6l 0 180089 2191737 2189899 2026-05-26T09:18:20Z Llydawr 145 2191737 wikitext text/x-wiki [[Restr:Vaux-sous-Aubigny FR (march 2008).jpg|thumb|Vaux-sous-Aubigny (2008).]] '''Vaux-sous-Aubigny''' a oa ur gumun eus departamant [[Haute-Marne]], e reter [[Bro-C'hall]]. E 2016 e oa bet kendeuzet e kumun nevez [[Le Montsaugeonnais]], asambles gant kumunioù kozh [[Montsaugeon]] ha [[Prauthoy]]. 690 annezad a oa e 2013. == Tud == * [[Charles Dadant]] (1817-1902), gwenaner, krouer ar [[Dadant (ruskenn)|ruskennoù Dadant]], ganet er gumun. [[Rummad:Kumunioù kozh Haute-Marne]] e7r4w6slunz8059a36s8v0j7weoemx7 0 180091 2191738 2189972 2026-05-26T09:28:56Z Llydawr 145 2191738 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''John Blake''', ganet e 1890 hag aet da Anaon d'an [[2 a viz Gwengolo]] [[1960]], brudet evel '''Bandsman Jack Blake''', a oa ur [[boks|bokser]] [[Bro-Saoz|saoz]] deuet da vezañ kampion [[pouez etre]] e [[1916]]. ==Red micher== Ganet e Tower Street, [[Great Yarmouth]], e 1890, John Blake a oa mab d'ur pesketaer.<ref name="GYM">{{En}} ''Swimming instructor who packed a punch'', [[Great Yarmouth Mercury]], 2 a viz Gwengolo 2010 ([https://web.archive.org/web/20150924023653/https://www.greatyarmouthmercury.co.uk/news/swimming_instructor_who_packed_a_punch_1_651625/ stumm diellet] d'ar 24/09/2015, lennet d'ar 05/04/ 2026)</ref> Skoliataet e oa bet e Skol Nelson e Yarmouth hag emezelet e oa en [[British Army|tirlu saoz]] en [[Royal Norfolk Regiment|eil batailhon rejimant Norfolk]] pa oa-eñ 14 vloaz, ha servijet en doa e meur a vro tramor. Kroget e oa gant ar boks pa oa-eñ el lu ; enskrivet e oa bet hep gouzout dezhañ en ur genstrivadeg boks pa oa e [[Jibraltar]]<ref name="GYM" />. Dre ma oa en em dennet mat en doa kendalc'het hag e 1912 e oa bet kampion an arme en [[India]].<ref name="GYM" /> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Blake, Bandsman Jack}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1890]] [[Rummad:Marvioù 1960]] [[Rummad:Bokserien]] [[Rummad:Royal Norfolk Regiment]] [[Rummad:Soudarded Breizh-Veur]] pgr8iq3ocqk33nsqfohw1w3hyz64p6a 0 180097 2191739 2189984 2026-05-26T09:38:42Z Llydawr 145 2191739 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Half-pay''' (berreat en '''h.p.''', [[brezhoneg]]: hanter gopr) ) a oa un droienn implijet en [[British Army|tirlu]] ha [[Royal Navy|morlu saoz]] eus an XVIIIvet, XIXvet hag XXvet kantved evit ober anv eus ar gopr pe digoll a oa gant un ofiser pa oa war e leve pe pa ne oa ket er servij oberiant.<ref>{{Cite web|url=http://www.oed.com/view/Entry/83498?redirectedFrom=+half+pay#eid|title=Home : Oxford English Dictionary|website=www.oed.com|language=en|access-date=2017-04-13}}</ref> == Implij kozh == === Rouantelezh-Unanet === El [[Lu saoz]] (1661 betek 1707) e oa bet diorroet ur gwir da gaout hanter-bae e fin ar XVIIvet kantved ha penn-kentañ an XVIIIvet kantved, d'ar mare ma oa eus ar reizhiad [[Pourchas enraogoù ha kefridioù er British Army|pourchas enraogoù ha kefridioù]] evit an ofiserien. Servij an ofiserien a c'halle bezañ unan half-pay dre c'hoant, pe rediet ma ne oant ket oberiant e-kerzh ul lajad amzer hir. Ne ra forzh an doare, gellout a raent bezañ adgalvet d'o rejimantoù ma oa un ezhomm trumm eus outo. Da skouer, e-pad [[Emsavadeg jakobit 1715]], an holl ofiserien a oa hanter baeet e voe adgalvet el lu<ref name=CWS>{{cite book|first=Cecil|last=Woodham-Smith|author-link=Cecil Woodham-Smith|page=[https://archive.org/details/reasonwhybehinds00wood/page/31 31]|title=The Reason Why|isbn=0-14-001278-8|year=1958|publisher=Penguin Publishing |url=https://archive.org/details/reasonwhybehinds00wood/page/31}}</ref>. E-kerzh ar mareadoù a beoc'h, gant an niver a soudarded o tigreskiñ er [[British Army]], evel goude [[brezelioù Napoleon]], ar reizhiad half-pay a oa ivez un doare da dremen hebiou ar servij en estrenvro hag a oa unan diaes. An ofiserien binvidik hag a oa bet enraoget dre reizhiad ar prenañ a c'halle tremen d'ar statud half-pay ha bezañ war al listenn pa vezze o rejimant en India pe e lec'hioù en estrenvro. An tu a oa dezho da brenañ enraogoù pe kefridioù ouzhpenn e rejimantoù hag a oa o servij e Breizh-Veur. Ar gwir d'ober mont ha dont etre ar statud half-pay hag an hini oberiant a oa aotreet hervez c'hoant ar [[Secretary at War]]<ref name=CWS/>. == Pennadoù kar == * [[The Half-Pay Officers]] == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Geriaoueg ar brezel]] [[Rummad:Brezelioù Napoleon]] kv8u9l6wclf9bn6ttt6nm9b07ku818s 0 180274 2191701 2191682 2026-05-25T15:26:20Z Dishual 612 2191701 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Gouarnamant Kevredadel Stadoù-Unanet Amerika''' ([[saozneg]]: ''federal government of the United States'', anvet ivez ''U.S. federal government'' pe ''U.S. government'')<ref>The [[U.S. Government Publishing Office]] specifies the capitalization of ''Federal Government'', in regards to the national government of the United States, as a [[proper noun]].</ref><ref>{{cite book |title=U.S. Government Publishing Office Style Manual |date=2016 |publisher=[[U.S. Government Publishing Office]] |isbn=978-0-16-093601-2 |page=32 |edition=2016 |chapter-url=https://www.govinfo.gov/content/pkg/GPO-STYLEMANUAL-2016/pdf/GPO-STYLEMANUAL-2016.pdf |access-date=July 29, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180729022842/https://www.govinfo.gov/content/pkg/GPO-STYLEMANUAL-2016/pdf/GPO-STYLEMANUAL-2016.pdf |archive-date=July 29, 2018 |url-status=live |language=en |chapter=3}}</ref> eo [[Stad kevreadel|gouarnamant broadel]] ar [[Stadoù-Unanet]].<ref name="Zimmermann_Page_4">{{cite book |last1=Zimmermann |first1=Joseph F. |title=Contemporary American Federalism: The Growth of National Power |date=2008 |publisher=State University of New York Press |location=Albany |isbn=9780791475966 |pages=4–12 |edition=2nd |url=https://books.google.com/books?id=qDP0eQfUNHAC&pg=PA4 |access-date=17 May 2025 |archive-date=January 7, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260107182748/https://books.google.com/books?id=qDP0eQfUNHAC&pg=PA4 |url-status=live }}</ref> {{Anchor|branches}}Gouarnamant Kevredadel ar Stadoù-Unanet a zo rannet e tri skourr: [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet|lezennel]], [[Prezidant Stadoù-Unanet Amerika|errounid]], ha [[Reizhiad justis kevredadel ar Stadoù-Unanet|justis]]. Galloudoù an tri skourr a zo diazezet ha frammet gant [[bonreizh ar Stadoù-Unanet]], abaoe he skrivadur d'ar 4 a viz Meurzh 1789.<ref>{{Cite web |title=Government structure |url=https://usafacts.org/reports/2021/government-10-k/part-i/item-1-purpose-and-function-of-our-government-general/government-structure/ |access-date=2024-02-10 |website=USAFacts |archive-date=February 22, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240222005658/https://usafacts.org/reports/2021/government-10-k/part-i/item-1-purpose-and-function-of-our-government-general/government-structure/ |url-status=live }}</ref> Ar galloudoù ha kefridioù eus ar skourroù a zo bet dielffennet resisoc'h gant [[Akt ar C'hendalc'h|aktaoù eus ar C'hendalc'h]], evel krouidigezh [[Departamantoù errounid kevredadel ar Stadoù-Unanet|departamantoù errounid]] hag al lezioù-barn hag a zo suj da [[Lez Uhelañ ar stadoù-Unanet]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Gouarnamant SUA]] bzkhpin9zeyq8qtk1oo3x8pb9qna1cn 0 180277 2191699 2191695 2026-05-25T12:43:47Z Dakbzh 58931 2191699 wikitext text/x-wiki [[File:Khmiadashvili 1996 Bad Liebenzell.jpg|right|180px|Tamar Khmiadashvili e 1996 e Bad Liebenzell.]] '''Tamar Khmiadashvili''' (e [[jorjieg]]: თამარ ხმიადაშვილი), ganet d'ar [[27 a viz Du]] [[1944]] e [[Tbilisi]], e Republik [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[Unaniezh Soviedel]]), ha marvet e 2019 a oa ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] ha [[URSS|soviedat]]<ref>{{ka}}[http://gcf.org.ge/ka/s-m-z-i-m-r-i-2 ს ა მ ძ ი მ ა რ ი Kevre jorjiat an echedoù, d’an 2 a viz Du 2019]</ref>.<br/>Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 1998 ha Tredeog FIDE abaoe 2007.<br/>[[Renk Elo]] diwezhañ: 2 008 e ''Standard'', 1 822 e ''Fonnapl'' ha 1 838 e ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://www.365chess.com/players/Tamar_Khmiadashvili He fartiennoù e 365 Chess]</ref>.<br/>2 249 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 2001.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe teir gwezh: e 1972, e 1975 hag e 1978. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == *{{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=25588 He fartiennoù e Chessgames] *{{en}}[https://www.365chess.com/players/Tamar_Khmiadashvili He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Khmiadashvili, Tamar}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1944]] [[Rummad:Marvioù 2019]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] blk1iqgxgn5cy6jtzm9arovhxvxjhqf 0 180278 2191706 2026-05-25T16:30:57Z Dakbzh 58931 + Boulc'het. 2191706 wikitext text/x-wiki [[Restr:Nino Gurieli 2013(2).jpg|right|180px|Nino Gurieli e 2013.]] '''Nino Gurieli''' (e [[jorjieg]]: ნინო გურიელი), ganet d'ar [[7 a viz Kerzu]] [[1961]] e [[Tbilisi]], e Republik [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[Unaniezh Soviedel]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] ha [[URSS|soviedat]].<br/>Mestr Etrebroadel eo abaoe 1997, Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 1980, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1979, Gourdoner FIDE eo abaoe 2018.<br/>[[Renk Elo]] e miz Mae 2026: 2 295 e ''Standard'', 2 253 e ''Fonnapl'' ha 2 266 e ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600222 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 400 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1997.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe ur wezh, e 1976. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == *{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600222 He fichenn FIDE] *{{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=24996 He fartiennoù e Chessgames] *{{en}}[https://www.365chess.com/players/Nino_Gurieli He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Gurieli, Nino}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1944]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] 6mu4ce5gvfli3245074bvxxzd9lule9 0 180279 2191708 2026-05-25T18:27:34Z Dishual 612 Pajenn krouet gant : "{{databox}} '''Reizhiad justis kevredadel ar Stadoù-Unanet''' ([[saozneg]]: ''federal judiciary of the United States'' ) eo anv unan eus an tri skourr eus [[gouarnamant Kevredadel Stadoù-Unanet Amerika]] aozet hervez [[bonreizh ar Stadoù-Unanet]] hag al [[Gwir er Stadoù-Unanet|lezennoù]] eus ar gouarnamant kevredadel. Er reizhiad justis kevredadel ne gaver ket [[State court (SUA)|ar state court]] (gant al lezioù-barn lec'hel), hag a zo dieub diouzh ar gouarnaman..." 2191708 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Reizhiad justis kevredadel ar Stadoù-Unanet''' ([[saozneg]]: ''federal judiciary of the United States'' ) eo anv unan eus an tri skourr eus [[gouarnamant Kevredadel Stadoù-Unanet Amerika]] aozet hervez [[bonreizh ar Stadoù-Unanet]] hag al [[Gwir er Stadoù-Unanet|lezennoù]] eus ar gouarnamant kevredadel. Er reizhiad justis kevredadel ne gaver ket [[State court (SUA)|ar state court]] (gant al lezioù-barn lec'hel), hag a zo dieub diouzh ar gouarnamant kevredadel. Ar reizhiad justis kevredadel a zo savet gant [[Supreme Court of the United States|al lez uhel stadunanat]], [[United States Courts of Appeals|lezioù-barn galv stadunanat]], hag al [[United States District Courts|lezioù-barn distrig stadunanat]].<ref name="Friedman_Page_60">{{cite book |last1=Friedman |first1=Lawrence M. |last2=Hayden |first2=Grant |author1-link=Lawrence M. Friedman |title=American Law: An Introduction |date=2017 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |isbn=9780190460594 |page=60 |url=https://books.google.com/books?id=2bJjDQAAQBAJ&pg=PA60 |access-date=December 3, 2023}}</ref> Ouzhpenn-se e kaver lezioù-barn kevredadel all lies ha disteroc'h. Hervez [[Mellad III bonreizh ar Stadoù-Unanet|mellad III ar vonreizh]] e vez ret da gaout ul lez uhel hag aotreet eo ar C'hendalc'h da grouiñ lezioù-barn ha reiñ harzoù d'ar [[barnerezhn]]. Ar mellad III a embann eo [[United States federal judge|ar varnerien kevredadel]] da vezañ choazet gant ar [[Prezidant Stadoù-Unanet Amerika|prezidant]] met gant aotre ar [[Sened Stadoù-Unanet Amerika|Sened]] ha da servij betek un dilez, ma vezont empentet ha kondaonet, pe ma varvont.<ref>{{cite web |title=Mellad III |url=https://www.law.cornell.edu/constitution/articleiii |website=Legal Information Institute |language=en |access-date=2021-10-09 |archive-date=2018-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180927234814/https://www.law.cornell.edu/constitution/articleiii |url-status=live }}</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Reizhiad justis kevredadel ar Stadoù-Unanet]] [[Rummad:Lezioù-barn kevredadel SUA]] 6gnlfy6n64vlexpgo3y7q270bzs9fh4 0 180280 2191709 2026-05-25T18:29:16Z Dishual 612 Adkas war-du [[Reizhiad justis kevredadel ar Stadoù-Unanet]] 2191709 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Reizhiad justis kevredadel ar Stadoù-Unanet]] fc6d4vul0xsr5t8srlk2dzod0i5ddm7 0 180281 2191711 2026-05-25T19:58:21Z Dakbzh 58931 + Boulc'het. 2191711 wikitext text/x-wiki '''Nino Melashvili''' (e [[jorjieg]]: ნინო მელაშვილი), ganet d'ar [[4 a viz Here]] [[1961]] e [[Tbilisi]], e Republik [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[Unaniezh Soviedel]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] ha [[URSS|soviedat]].<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) ha Mestrz FIDE eo abaoe 2011<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13310828 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>[[Renk Elo]] diwezhañ: 2 091 e ''Standard'', 2 109 e ''Fonnapl'' ha 2 020 e ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600397 He fichenn FIDE]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe e 1977. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == *{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13310828 He fichenn FIDE] *{{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=111008 He fartiennoù e Chessgames] *{{en}}[https://www.365chess.com/players/Nino_Melashvili He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Melashvili, Nino}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1961]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] bjhx1iw2t43symngl90k0yusf5rhomk 1 180282 2191733 2026-05-26T09:10:19Z Llydawr 145 /* Strizh */ rann nevez 2191733 wikitext text/x-wiki == Strizh == Pelec'h e kaver meneg eus ur ster ken strizh-se d'ar ger <nowiki>''</nowiki>arsailh<nowiki>''</nowiki> ? [[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 26 Mae 2026 da 09:10 (UTC) frht9un7mmjp6zkivxz72bodsfp37w1 2191741 2191733 2026-05-26T11:39:22Z Kestenn 14086 /* Strizh */ Respont 2191741 wikitext text/x-wiki == Strizh == Pelec'h e kaver meneg eus ur ster ken strizh-se d'ar ger <nowiki>''</nowiki>arsailh<nowiki>''</nowiki> ? [[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 26 Mae 2026 da 09:10 (UTC) :Goulennoù a zeu din ivez diwar-benn meizadoù brezeloniezh liesseurt evel e galleg ''charge'', ''attaque'', ''offensive'', hag a zo traoù disheñvel. "Arsailh" a glotfe gant "assaut" pe "attaque" marteze, met ret e vefe kavout ur ger evit "charge", a vefe resisoc'h evit pennad-mañ. N'emañ ket geriadur M. Ménard ganin bremañ, marteze e kinnig ur ger ? A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 26 Mae 2026 da 11:39 (UTC) tvk37xx4y4s4cuzrl4pa6mcjb8rlwtk 0 180283 2191735 2026-05-26T09:14:29Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "{{Stumm an titl|''Federal Assault Weapons Ban''}} [[Restr:Clinton signing AWB.jpg|thumb|Bill Clinton o sinañ al lezenn e 1990.]] Ar '''''Federal Assault Weapons Ban''''', hervez hec'h anv ofisiel '''''Public Safety and Recreational Firearms Use Protection Act''''', a zo ul lodenn eus ar '''''Violent Crime Control and Law Enforcement Act''''', ul lezenn gevredadel bet votet d'ar 25 a viz Eost 1994 gant [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet]] ha sinet d'an 13 a viz Gwengolo er..." 2191735 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Federal Assault Weapons Ban''}} [[Restr:Clinton signing AWB.jpg|thumb|Bill Clinton o sinañ al lezenn e 1990.]] Ar '''''Federal Assault Weapons Ban''''', hervez hec'h anv ofisiel '''''Public Safety and Recreational Firearms Use Protection Act''''', a zo ul lodenn eus ar '''''Violent Crime Control and Law Enforcement Act''''', ul lezenn gevredadel bet votet d'ar 25 a viz Eost 1994 gant [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet]] ha sinet d'an 13 a viz Gwengolo er memes bloaz gant ar prezidant [[Bill Clinton]]<ref>{{en}} ''[https://www.congress.gov/bill/103rd-congress/house-bill/3355/actions H.R.3355 - Violent Crime Control and Law Enforcement Act of 1994]'', War lec'hienn Kendalc'h ar Stadoù-Unanet (lennet d'ar 26/05/2026)</ref>. Pal al lezenn-mañ e oa berzañ produiñ armoù-tan damaotomatek zo evit ar siviled, pa oant gwelet evel "armoù-arsailh" pe pa oa uhel endalc'h o [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] da skouer. Savet e oa bet goude darvoudoù feuls, evel an dennadeg e skol [[Stockton (Kalifornia)|Stockton]] ([[Kalifornia]]) e 1989, ma oa bet lazhet pemp bugel ha gloazet 29 den all<ref>{{en}} ''[https://news.google.com/newspapers?id=onk0AAAAIBAJ&dq=assault-weapon&pg=7212%2C4372530 Senate restricts assault weapon imports, production]'', The Pittsburgh Press & Associated Press, 23/05/1990, p. A13 (lennet d'ar 26/05/2026) : ''"A campaign for curbs on assault weapons began in January 1989 after a deranged gunman with an AK-47 semiautomatic rifle opened fire on a Stockton, Calif., schoolyard at recess time, leaving five children dead and 30 wounded."''</ref>. An armoù damaotomatek a oa termenet evel "armoù-arsailh" m'o doa, evit an armoù-skoaz da skouer, div elfenn da nebeutañ e-touez ar re-mañ <ref>{{en}} ''[https://www.gpo.gov/fdsys/pkg/BILLS-103hr3355enr/pdf/BILLS-103hr3355enr.pdf Public Safety and Recreational Firearms Use Protection Act]'', H.R.3355, 103de Kendalc'h (1993–1994), Government Printing Office (lennet d'ar 26/05/2026)</ref>: * ul [[Lamm (arm-tan)|lamm]] a c'halled plegañ ; * un dornikell bistolenn ; * ur pezh evit stagañ ur [[Baionetez|vaionetez]] ; * ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Kuzh-tan|c'huzh-tan]] ; * ur [[banner-greunadennoù]]. Er bloavezhioù kent e oa bet berzet dija armoù produet e diavaez ar [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]], en ur implijout lezennoù war ar c'henwerzh. Abalamour d'ar ''Federal Assault Weapons Ban'' bezañ bet votet gant un diferadenn steuzidigezh (''sunset provision'') a zek vloaz, hag hep lezenn nevez ebet votet etretant, eztalvoud e teuas al lezenn da vezañ e 2004. == Gwelet ivez == * [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Lezennoù SUA]] [[Rummad:Armoù-tan]] ejhoxtbamw6hplejndhcqbumisctpfl