Wikipedia brwiki https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikipedia Kaozeadenn Wikipedia Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 0 8553 2192035 2192031 2026-05-30T12:26:38Z Kestenn 14086 Disc’hraet kemmoù [[Special:Diff/2192031|2192031]] a-berzh [[Special:Contributions/Dr-Andr888|Dr-Andr888]] ([[User talk:Dr-Andr888|kaozeal]]) : an takadoù aloubet en Ukraina n'int ket anavezet evel rusian gant ar gumuniezh etrebroadel. 2192035 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=250 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big>'''Российская Федерация'''</big><br />'''Kevread Rusia'''<br /> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" style="padding-top: 0.5em;" |- | align="center" width="125px" | [[Restr:Flag_of_Russia.svg|125px|Banniel Rusia]] | align="center" width="110px" | [[Restr:Coat of Arms of the Russian Federation.svg|80px|Skoed-ardamez Rusia]] |- | align="center" width="125px" | <small>[[Banniel Rusia]]</small> | align="center" width="110px" | <small>[[Ardamezioù Rusia]]</small> |- | align="center" colspan=2 | [[Restr:Russian Federation (orthographic projection).svg|thumbnail|300px]] |} |- |'''[[Kan broadel]]''' | ''гимн Российской Федерации''<br />(Gimn Rossiyskoy Federatsii) |- | '''[[Yezhoù ofisiel pe kenofisiel]]''' | [[Rusianeg]] (ha yezhoù ar broadelezhioù e rannvroioù zo) |- | '''[[Kêr-benn]]''' | [[Moskov]] |- | '''Gorread'''<br />-En holl <br />-% dour | <br /> 17 075 400 km²<br />0.5% |- |'''Poblañs '''<br /> -Hollad<br />-Stankter ar boblañs |<br />143 420 309 (2005)<br />8.4/km² |- | '''[[Prezidant]]'''||[[Vladimir Poutin]] (Владимир Путин) |- | '''[[Kentañ ministr]]'''||[[Mic'hail Michoustin]] (Михаил Мишустин) |- |'''[[Gouel broadel]]''' |[[12 Mezheven|12 a viz Even]] |- | '''Moneiz'''||Roubl (RUB) |- | '''Kod pellgomz'''||7 |- | '''Kod war ar Genrouedad'''||[[.ru]] [[.su]] [[.рф]] |} Brasañ bro ar bed eo '''Rusia''' (pe '''Rusi'''<ref>"[http://devri.bzh/dictionnaire/r/rusi/ Rusi]" war al lec'hienn ''devri.bzh''</ref>), ent-ofisiel '''Kevread Rusia''' pe '''Kevread Rusian''' (Российская Федерация, ''Rossiyskaya Federatsiya'', distagadur: [rɐˈsʲijskəjə fʲɪdʲɪˈratsɨjə]). [[Moskov]] eo he c'hêr-benn ha 146,5 milion a dud e oa o chom er vro e 2014. War daou gevandir en em astenn: [[Europa]] hag [[Azia]], war ouzhpenn 9000 kilometrad eus [[Kaliningrad]] betek [[Vladivostok]]. Unnek [[rann-eur]] he deus. Tro-dro da Rusia emañ [[Norvegia]], [[Finland]], [[Estonia]], [[Latvia]], [[Belarus]], [[Lituania]], [[Polonia]] (an daou-mañ gant [[Oblast Kaliningrad]]), [[Ukraina]], [[Jorjia]], [[Azerbaidjan]], [[Kazac'hstan|Kazakstan]], [[Sina]], [[Mongolia]] ha [[Norzhkorea|Republik Demokratel ha Poblel Korea]]. Skeiñ a ra he aodoù war [[Meurvor Arktika]], ar [[Meurvor Habask]], ar [[Mor Baltel]], ar [[Mor Du]], [[Mor Kaspia]], ar [[Mor Gwenn]], [[Mor Barents]], [[Mor Kara]], [[Mor Laptev]], [[Mor Siberia]], [[Mor Okhotsk]], [[Mor Bering]], ha [[Mor Japan]]. Goude [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel]] bezañ disac'het e 1991 eo Rusia deuet da vezañ un [[ekonomiezh varc'had]] gant ur renad parlamantel liesek. [[Vladimir Poutin]] eo prezidant ar stad kevreadel. Emañ Rusia e-barzh ar [[BRICS]] skoaz-ouzh-skoaz gant [[Sina]], [[Brazil]], [[India]] ha [[Suafrika]]. == Istor == ''Pennadoù dre ar munud : [[Istor Rusia]]'' Kregiñ a ra istor Rusia e [[862]] pa eo savet [[Priñselezh Kiev]] gant ar [[Vikinged]] war tiriad a vremañ Bro-Ukraina, Bro-Velarus hag ul lodenn eus Rusia ar c'hôrnog. Andreiñ a ra [[Vladimir 1añ]] ouzh ar [[Kristeniezh reizhkredenn|gristeniezh reizhkredenn]] e [[988]]. Disrannañ a ra priñselezh Kiev tamm ha tamm abalamour da argadennoù pobloù kantreat ar stepennoù ha da gudennoù urvadur etre diskennidi Vladimir. Ur pempzek priñselezh bennak a zo savet, en o zouez [[Priñselezh-veur Moskou|hini Moskou]] e [[1276]]. Aloubet int gant ar C'hKhan [[Batou]], mab bihan [[Gengis Khan]]. Adunvanet int a-nebeudoù etre an XIIIvet hag an XVIvet kantved. Kregiñ a ra tiernac'h ar Romanov e 1613. En em astenn a ra Rusia d'ar reter. Tizhet eo ar Meurvor Habask e 1640. Ergerzhet eo bro [[Strizh-mor Bering]] hag [[Alaska]] er bloavezhioù 1740. War-lerc'h [[Dispac'h rusian 1905|un dispac'h kentañ e 1905]] e tarzh [[Dispac'h miz C'hwevrer]] e 1917 ha dont a ra Rusia da vezañ ur Republik. Krouet e [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel]] e 1922. Fontañ a ra an URSS e 1991. Krouet eo [[Kevread Rusia]], [[Boris Yeltsin]] en e fenn. Adalek 2000 emañ ar prezidant [[Vladimir Poutin]] e penn ar jeu. Gwelout ivez : * [[RSKS Rusia]] * [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel]] == Politikerezh == Ur Republik kevreadel eo Bro-Rusia. Setu penaos eo aozet : * [[Prezidant Rusia|Prezidant ar Stad]] : dilennet gant ar bobl evit 6 bloavezh, 2 wezh d’ar muiañ ([[Vladimir Poutin]] abaoe 2012, c'hoazh e oa bet etre [[1999]] ha 2008). Ret eo kaout tri c'hard eus mouezhioù an Douma evit digargañ anezhañ. * Prezidant ar gouarnamant ([[Mic'hail Michoustin]]). * Ar galloud lezennel emañ gant ar Vodadeg kevreadel a zo 2 gambr dezhi : ** An [[Douma Stad|Douma]] : 450 kannad dilennet war-eeun gant ar bobl evit 4 bloaz. ** [[Kuzul ar C’hevread]] : 178 dileuriad Sujidi ar C’hevread (strollegezhioù lec’hel). E dilennadegoù diwezhañ an Douma e 2011 e oa aet ar plas kentañ da [[Rusia unanet]], strollad prezidant Vladimir Poutin (238 sez). Aet e oa 92 sez gant [[Strollad komunour Kevredad Rusia]], 64 gant [[Rusia reizh]] ha 56 gant [[Strollad Frankizour-Demokratel Rusia]]. == Rannoù melestradurel == 83 elfenn gevreadel disheñvel a zo d’ar c’hevread : * 21 [[republik Rusia|republik]] (22 mar konter [[Republik Krimea]] destaget e miz Meurzh 2014, ar pezh n'eo ket degemeret gant broioù ar c'hornôg). * 49 [[oblast (Rusia)|oblast]] (proviñs) * 9 [[krai (Rusia)|c'hrai]] (tiriad) * 4 [[okroug]] emren (distrig) * 1 oblast emren ([[Oblast Emren Yuzev]]) * 2 gêr gevreadel ([[Moskov]] ha [[Sankt Peterbourg]]) Pep elfenn gevreadel (pe ''sujed kevreadel'') a zo bodet e-barzh seizh [[Distrig kevreadel (Rusia)|distrig kevreadel]]. An distrigoù-se n'eus ket anezho rannoù broadel met rannoù melestradurel hepken. === Kêrioù pennañ === {| class="navbox centre" !colspan="12" style="padding:0.3em 0; line-height:1.2em; font-size:120%;"| Kêrioù pennañ Kevread Rusia |- ! renk !! Anv !! Rann !! Poblañs !! renk !! Anv !! Rann !! Poblañs |- | align=center | 1 ||align=left | '''[[Moskov]]''' || Moskov || {{formatnum:13274285}} || align=center | 11 ||align=left | '''[[Samara (kêr Rusia)|Samara]]''' || [[Oblast Samara]] || {{formatnum:1154223}} |- | align=center | 2 ||align=left | '''[[Sankt-Peterbourg]]''' || Sankt-Peterbourg || {{formatnum:5652922}} || align=center | 12 ||align=left | '''[[Rostov-an-Don]]''' || [[Oblast Rostov]] || {{formatnum:1143123}} |- | align=center | 3 ||align=left | '''[[Novosibirsk]]''' || [[Oblast Novosibirsk]] || {{formatnum:1637266}} || align=center | 13 ||align=left | '''[[Omsk]]''' || [[Oblast Omsk]] || {{formatnum:1101367}} |- | align=center | 4 ||align=left | '''[[Yekaterinbourg]]''' || [[Oblast Sverdlovsk]] || {{formatnum:1548187}} || align=center | 14 ||align=left | '''[[Voronej]]''' || [[Oblast Voronej]] || {{formatnum:1041722}} |- | align=center | 5 ||align=left | '''[[Qazan]]''' || |[[Tatarstan|Republik Tatarstan]] || {{formatnum:1329825}} || align=center | 15 || align=left | '''[[Perm]]''' || [[Kray Perm]] || {{formatnum:1027518}} |- | align=center | 6 ||align=left | '''[[Krasnoyarsk]]''' || [[Kray Krasnoyarsk]] || {{formatnum:1211756}} || align=center | 16 ||align=left | '''[[Volgograd]]''' || [[Oblast Volgograd]] || {{formatnum:1012219}} |- | align=center | 7 ||align=left | '''[[Nijniy Novgorod]]''' || [[Oblast Nijniy Novgorod]] || {{formatnum:1198245}} || align=center | 17 ||align=left | '''[[Saratov]]''' || [[Oblast Saratov]] || {{formatnum:886165}} |- | align=center | 8 ||align=left | '''[[Tchelyabinsk]]''' || [[Oblast Tchelyabinsk]] || {{formatnum:1176770}} || align=center | 18 ||align=left | '''[[Tyoumen]]''' || [[Oblast Tyoumen]] || {{formatnum:872077}} |- | align=center | 9 ||align=left | '''[[Oufa (kêr)|Oufa]]''' || [[Bachqortostan|Republik Bachqortostan]] || {{formatnum:1166098}} || align=center | 19 ||align=left | '''[[Tolyatti]]''' || [[Oblast Samara]] || {{formatnum:662683}} |- | align=center | 10 ||align=left | '''[[Krasnodar]]''' || [[Kray Krasnodar]] || {{formatnum:1154885}} || align=center | 20 ||align=left | '''[[Mac'hatchkala]]''' || [[Dagestan|Republik Dagestan]] || {{formatnum:625322}} |- | colspan="11" align=center style="background:#f5f5f5;" | Niveridigezh 2025<ref>{{cite web|url=https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/%D0%A1hisl_MO_01-01-2025.xlsx|title=Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2025 года|work=rosstat.gov.ru|accessdate=2026-01-17}}</ref><ref>{{cite web|url=https://citypopulation.de/en/russia/cities/|title=Russia: Federal Districts and Major Cities|work=citypopulation.de|accessdate=2026-01-17}}</ref> |} <noinclude> == Douaroniezh == [[Restr:Rs-map-Br.svg|thumb|upright 1.8|Kartenn Kevread Rusia]] Bro vrasañ ar bed eo Rusia, dirak [[Kanada]]. En em ledanañ a ra eus reter [[Europa]] betek norzh [[Azia]]. Derc'hañ a ra a-getep 25,3 % ha 74,7 % eus he ziriad. Dispati eo eus [[Norzhamerika]] gant [[strizh-mor Bering]]. Dindan un [[hinad kevandirel|hin kevandirel]] emañ lodenn vrasañ an tiriad. Plaenennoù ec'hon eo dreist-holl, [[Geoteg Eurazia|stepenn]]où er su, koadeier er norzh hag an [[toundra]] a-hed aodoù ar Meurvor Arktel. Aradennadoù menezioù zo ivez : an [[Oural]], ar [[Kaokaz|C'hoakaz]], an [[Altay]], ar [[Sayan]] eo ar re bennañ. Menezioù-tan zo e [[Ledenez Kamtchatka]], war aodoù ar Meurvor Habask. An [[Don]], ar [[Volga]] (stêr brasañ Europa, 3350 km, 1,4 milion a km²) ha stêrioù bras Siberia : an [[Ob]] (5 410 km, 2,99 milion a km²), an [[Yenisey]] (5 940 km, 2,58 milion a km²), al [[Lena]] (4 337 km, 2,49 milion a km²), an [[Amour]] (4 440 km, 1,85 milion a km²) hag ar c'h[[Kolyma (stêr)|Kolyma]] eo ar stêrioù brasañ. [[Novaya Zemlya]], [[Inizi Franz-Josef]] hag [[Inizi Sibiria-Nevez]] eo an enezegoù pennañ er [[Meurvor Arktek]], hag an enezenn [[Sac'halin]] hag an [[Inizi Kouril]] er [[Meurvor Habask]]. Al [[Lenn Baikal]] a zo ennañ 20% eus miradoù dour dous ar blanedenn. == Ekonomiezh == Un [[ekonomiezh varc'had]] eo deuet da vezañ goude bezañ diskaret ar renad soviedel. Mengleuzioù pinvidik-tre a zo, met start e vez tennañ gounit anezho abalamour d’an hin. * '''PDK :''' 309,95 miliard $ ([[2002]]) **'''Dasparzh ar PDK :''' Gennad kentañ – 7%, Eil – 37%, Trede – 56% ** '''Dle publik :''' 22,2% eus ar PDK ([[2002]]) * '''Poblañs :''' 143,4 milion (73% anezho o vevañ e kêrioù) ** '''Oad :''' 70,4% etre 15 et 64 ans ** '''PDK/annezad :''' 1 750 $ ([[2002]]) ** '''Feur dilabour :''' 7,7% ([[2002]]) ** '''Poblañs dindan [[feur ar baourentez]] :''' 15% ([[2002]]) * '''Kresk :''' ** '''Feur ar c’hresk :''' 6,4% ([[2002]]) * '''Eskemmoù kenwerzhel :''' ** '''Ezporzhadurioù :''' 99,20 miliard $ ([[2002]]) ** '''Enporzhadurioù :''' 41,53 miliard $ ([[2002]]) ** '''Moneiz :''' [[roubl]] rusian (100 RUB = 2,95 € d’an [[9 Kerzu]] [[2005]]) * '''Lu:''' ** 988 000 soudard, etre 2 hag 20 milion adarmead ** '''Budjed :''' 8300 millon $ == Poblañs == [[Restr:Population of Russia.PNG|thumbnail|350px|dehou|Emdroadur ar boblañs etre 1991 ha 2008). Poblañs e miliadoù a annezidi.]] 81% eus ar boblañs a zo Rusianed etnek. 160 strollad kenelel all a zo. Digreskiñ a reas ar boblañs goude fin an URSS. Krog eo da greskiñ endro adalek ar bloavezhioù 2010. === Yezhoù === Hervez mellad 68 ar [[Bonreizh Kevread Rusia|vonreizh]] eo ar [[rusianeg]] yezh ofisiel Kevread Rusia. Kalz yezh a zo ur statud ofisiel ganto avat. Gallout a ra pep Republik kaout he yezh pe yezhoù ofisiel. Div yezh a vez komzet alies gant an dud n'int ket eus ar genel rusian (da skouer rusianeg ha tatareg, oudmourteg, yakouteg pe armenieg). === Deskadurezh === E-touez ar re uhelañ eo ar feur alfabetekaat : 100 % (2003–2008). [[Restr:RIAN archive 312685 Graduates of the Moscow University's Higher School of Business.jpg|thumb|210px|[[Skol-veur Stad Moskov]]]] Etre 2003 ha 2008 e oa 96% ar feur skoliata kriz evit paotred ha merc'hed, ha 91% ar feur rik. En eil derez e oa 85% eus ar baotred ha 83% eus ar merc'hed ar feur skoliata. 21% eus ar vugale skoliataet a c'halle mont war ar Genrouedad er skol e 2007. Mammenn : [[Unicef]] ([https://web.archive.org/web/20110514124527/http://www.unicef.org/french/infobycountry/russia_statistics.html#67 Deskadurezh]; [https://web.archive.org/web/20110514124527/http://www.unicef.org/french/infobycountry/russia_statistics.html#63 Meneger Diazez]) Digoust eo ar skol hag ar skol-veur, skrivet eo ar gwir-mañ ar Vonreizh zoken. Dibabet e vez ar studierien er skolioù-meur dre kenstrivadegoù avat. Skolioù prevez a c'hall koust kalz ivez. Gant Rusia emañ ar feur tud diplomet en Deskadurezh Uhel an hini uhelañ er bed : 54%. Dre e vez lakaet gant an Deskadurezh ar pouez war ar skiant hag an teknologiezh eo Rusia barrek war ar vezegiezh, ar matematikoù, ar skiantoù hag an imbourc'h aeregor. Skol-Veur Stad Moskou ha Skol-Veur Stad Sant-Petersbourc'h eo ar skolioù-meur koshañ er vro. Skolioù-meur kevreadel all a zo avat. === Relijionoù === * [[Iliz Ortodoks|Ortodoksed]] : 55% * [[Islam|Muzulmaned]] : 15% * [[yuzevegezh|Yuzevien]] : 3% * [[protestantiezh|Protestanted]] : 8% * [[Katoligiezh|Katoliked]] : 1% * [[Boudaegezh|Bouddhisted]] : 1% == Sport == Ar mell-droad eo ar sport karetañ e Rusia. Skipailh broadel URSS a oa bet ar c'hentañ skipailh o kaout ar maout e kentañ kib mall-droad Europa. == Liammoù diavaez == {{commons|Category:Russia}} * {{ru}} [https://web.archive.org/web/20140401074830/http://www.duma.ru/ Douma] – Lec’hienn ofisiel eil kambr ar Parlamant ==Notennoù ha daveoù== {{Daveoù}} {{Stadoù Europa}} {{azia}} {{Kenglad ar Stadoù Dizalc'h}} {{AC'hI}} {{Mor Du}} {{Kuzul Surentez ABU}} [[Rummad:Rusia]] 33uex0jz9cwtxcqlroq4qp35hugcmjx 0 12761 2192040 2107328 2026-05-30T14:34:03Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2192040 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Breizh | anv = Kemeneven | skeudenn = Gare de Quéménéven avec AGC par Cramos.jpg | anvOfisiel = Quéménéven | bro = {{Kernev}} | departamant = {{Penn-ar-Bed}} | arondisamant = [[Arondisamant Kastellin|Kastellin]] | kanton = [[Kanton Kastellin|Kastellin]] <small>(betek 2015)</small><br/>[[Kanton Kraozon|Kraozon]] <small>(abaoe 2015)</small> | maer = Erwan Crouan | amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]] | etrekumuniezh = [[Kemper Breizh ar C'hornôg]] | bro velestradurel = [[Bro Gerne]] | lec'hienn web = {{fr}} [https://quemeneven.bzh/ quemeneven.bzh] | gorread = 28.21 | ledred = 48.114722 | hedred = -4.120556 | uk = | ubi = 52 | ubr = 280 | alc'hwez = Ti-gar Kemeneven. | ardamezioù = }} '''Kemeneven''' a zo ur gumun eus [[Bro C'hlazig]] e [[kanton Kraozon]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e kornôg [[Breizh]]. == Douaroniezh == * War lez ar [[Stêr Deir]] emañ Kemeneven. * Emañ e su d'ar [[menez Du]] hag emañ [[Koad an Dug]] e mervent d'ar vourc'h. === Kumunioù amezek === {{Lec'hiadur kêr|kêr=''Kemeneven''|gwalarn=[[Kast]]|norzh=[[Kast]]|biz=[[Kast]]|kornôg=[[Plonevez-Porzhe]]|reter=([[Brieg (kumun)|Brieg]]),<br>[[Landrevarzeg]]|gevred=[[Landrevarzeg]]|su=''[[Sant-Alc'houen]]'' ([[Plogoneg]])|mervent=[[Lokorn]], [[Plogoneg]]}} == Brezhoneg == === Ar Brezoneg er Skol === * 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol<ref>[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 265, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936 </ref>. * Votet eo bet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] a live 1 gant Kuzul-kêr Kemeneven d'ar 6 a viz Gouere [[2017]]. == Istor == === {{XVIIvet kantved}} === * Nac'het e voe an distaoliadeg roueel e miz C'hwevrer 1676 ouzh tri den eus Kemeneven, Guillaume Le Quéau, Germain Balbouët hag Ovarnay (hemañ a voe lakaet da varv), goude [[Emsavadeg ar Bonedoù ruz]]<ref>[[Arthur Le Moyne de La Borderie]], ''La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675'', adembannet e ''Les Bonnets Rouges'', Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e [[galleg]]) </ref> . === [[Dispac'h Gall]] === * Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe graet al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant ar person, Le Gall e anv, ha gant ur c'hure anvet Coatmen<ref>[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 44 </ref>. === {{XXvet kantved}} === ===== [[Brezel-bed kentañ]] ===== * Mervel a reas 89 gwaz eus ar gumun, da lâret eo 4,75% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel<ref>[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=47327&dpt=29 Memorial Genweb] </ref>. ==== [[Eil brezel-bed]] ==== * Mervel a reas 23 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=47327&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>. * Maner Trefry e Kemeneven a voe implijet e-pad ar brezel dre ma oa ul lec'h evit sikour nijerien ar Re Gevredet da achapiñ. Césaire de Poulpiquet ha Geneviève de Poulpiquet a oa perc'henned ar maner ha kemer a raent perzh er rouedad [[Pat Line]]. == Monumantoù ha traoù heverk == * Chapel ''Intron Varia'' ar Gergoad. * Monumant ar re varv er vourc’h, luc'hskeudenn<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=47327 Memorial Genweb] </ref>. * Monumant ar re varv er Gergoad, luc'hskeudenn<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=113212 Memorial Genweb] </ref>. ==Poblañs== === Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 === {{Demografiezh |titl=Niver a annezidi |dimx= |dimy= |popmax=1600 |passo1=200 |passo2=50 |bl1=1962 |bl2=1968 |bl3=1975 |bl4=1982 |bl5=1990 |bl6=1999 |bl7=2006 |bl8=2009 |bl9=2014 |p1=1407 |p2=1323 |p3=1208 |p4=1155 |p5=1151 |p6=1132 |p7=1149 |p8=1137 |p9=1130 |mammenn=EBSSA |bl10=2019|bl11=2021|p10=1114|p11=1111}} == Melestradurezh == == Tud == == Gevelliñ == == Liammoù diavaez == {{Commonscat|Quéménéven}} {{Wikeriadur}} * {{Fr}} [https://web.archive.org/web/20240626105404/https://quemeneven.bzh/ quemeneven.bzh], lec'hienn ofisiel ar gumun * {{br}} [http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29229 Kemeneven war lec'hienn Geobreizh] == Dave ha notennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]] [[Rummad:Kumunioù Kerne]] [[Rummad:Bro C'hlazig]] [[Rummad:Emsavadeg ar Bonedoù ruz]] [[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]] 9twc16cl681g1x21ixc1wi2luy0k2s3 0 17188 2192084 2176975 2026-05-31T08:30:16Z Dakbzh 58931 + Nev. , astenn ha kempenn. 2192084 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Alexander Khalifman.jpg|thumb|Aleksandr Khalifman, 1994]] '''Aleksandr Valeryevitch C'halifman''' (e [[ruseg]]: Александр Валерьевич Халифман) a zo bet ganet d'an [[18 Genver|18 a viz Genver]] [[1966]] e [[Leningrad]] ([[Unaniezh Soviedel]]).<br/>Ur c'hoarier [[echedoù]] [[rusia]]n ha [[URSS|soviedat]] eo.<br/> Mestr Meur Etrebroadel (GM) eo abaoe 1990, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1986, Gourdoner FIDE ''Senior'' eo abaoe 2012<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/109878 E fichenn FIDE]</ref>.<br/>E miz Ebrel [[2005]] e [[renk Elo]] a oa 2658, da lavaret eo 42{{vet}} c'hoarier bedel.<br/>Mae 2026: 2 597 eo e [[Renk Elo|renk Elo]] ''Standard'' ha 2 510 e renk Elo ''Fonnapl''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/109878 E fichenn FIDE]</ref>. 2 702 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=11645 Chess Games]</ref>, bet tizhet e miz Gouhere 2001. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== Kampionad soviedel ar Re Yaouank ==== Trec'h e voe e miz Even 1982 e [[Jūrmala]]<ref>{{en}}[http://al20102007.narod.ru/ch_urs/1982/ch_jun82.html 31st Soviet Union Junior Chess Championship, Yurmala, January 4–17, 1982 - Rus Base]</ref> hag e miz Even 1984 e [[Kirovabad]]<ref>{{en}}[http://al20102007.narod.ru/ch_urs/1984/ch_jun84.html 33rd Soviet Union Junior Chess Championship, Kirovabad, January 1984 - RusBase]</ref>. ==== Kampionad europat ar Re Yaouank ==== Trec'h e voe er rummad e-dan ugent vloaz e 1985. ==== Kampionad [[Moskov]] ==== Trec'h e voe e 1985 hag e 1987. ==== Kampionad [[Leningrad]] ==== Trec'h e voe e 1996 hag e 1997. ==== Kampionad [[Rusia]] ==== Trec'h e voe e 1996. ==== Kampionad bedel ([[FIDE]]) ==== Trec'h e voe e miz Eost 1999 e [[Las Vegas]] ([[SUA]])<ref>{{en}}[https://lasvegassun.com/news/1999/aug/25/two-battle-for-chess-crown-at-caesars-as-the-grand/ David Clayton, Las Vegas Sun, d'ar 25 a viz Eost 1999]</ref>. === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad bedel dre skipailh ==== C'hoariet en deus e skipailh [[Rusia]], ar skipailh a dapas ar vedalenn aour. {| class="wikitable" !|Bloaz || C'hoarierien|| Bro ha kêr || Disoc'h |- |1997 ||<br /><small>[[Evgeny Bareev]]<br />[[Piotr Svidler]]<br /> Aleksandr C'halifman <br />[[Sergei Rublevsky]]<br />[[Alexei Dreiev]]<br />[[Vadim Zvjaginsev]]</small> || {{Suis}} [[Luzern]] || Trec'h e voe ar skipailh. |} ==== [[Olimpiadoù echedoù]] ==== C'hoariet en deus e skipailh [[Rusia]], e skipailh a dapas ar vedalenn aour bewezh: {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Disoc'h |- |Even 1992|| ||30||{{Filipinez}}, [[Manila]]|| |- |2000 || ||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]|| |- |2002 || ||35||{{Slovenia}}, [[Bled]]|| |} {{EloChart|Q4100115}} == Oberennoù skrivet == *{{cite book | author=Alexander Khalifman | author2=Sergei Soloviev | author3=Olga Krylova | title=Mikhail Tal Games 1949–1962 | publisher=Chess Stars | year=1994 | isbn=978-1-199-58317-8}} *{{cite book | author=Alexander Khalifman | author2=Sergei Soloviev | author3=Olga Krylova | title=Mikhail Tal Games 1963–1972 | publisher=Chess Stars | year=1995 | isbn=954-8782-02-2}} *{{cite book | author=Alexander Khalifman | author2=Sergei Soloviev | author3=Olga Krylova | title=Mikhail Tal Games 1973–1981 | publisher=Chess Stars | year=1996 | isbn=978-954-8782-03-6}} *{{cite book | author=Alexander Khalifman | author2=Sergei Soloviev | author3=Olga Krylova | title=Mikhail Tal Games 1982–1992 | publisher=Chess Stars | year=1996 | isbn=954-8782-04-9}} *{{cite book | author=Alexander Khalifman | author2=Leonid Yudasin | title=Jose Raul Capablanca – Games 1901–1926 | publisher=Chess Stars | year=1997 | isbn=9548782065}} *{{cite book | author=Alexander Khalifman | author2=Leonid Yudasin | title=Jose Raul Capablanca – Games 1927–1942 | publisher=Chess Stars | year=1997 | isbn=9548782065}} *{{cite book | author=Sergei Soloviev | author2=Alexander Khalifman | title=Emanuel Lasker 1 – Games 1889–1903 | publisher=Chess Stars | year=1998 | isbn=9548782073}} *{{cite book | author=Sergei Soloviev | author2=Alexander Khalifman | title=Emanuel Lasker 2 – Games 1904–1940 | publisher=Chess Stars | year=1999 | isbn=9548782103}} *{{cite book | author=Alexander Khalifman | author2=Sergei Soloviov | title=Mikhail Chigorin – The First Russian Grandmaster | publisher=Chess Stars | year=1999 | isbn=9548782111}} *{{cite book | author=Alexander Khalifman | author2=Sergei Soloviov | title=Mikhail Botvinnik – Games 1924–1948 | publisher=Chess Stars | year=2000 | isbn=9548782138}} *{{cite book | author=Alexander Khalifman | author2=Sergei Soloviov | title=Mikhail Botvinnik – Games 1951–1970 | publisher=Chess Stars | year=2001 | isbn=9548782170}} *{{cite book | author=Alexander Khalifman | author2=Sergei Soloviov | title=Alexander Alekhine – Games 1902–1923 | publisher=Chess Stars | year=2002 | isbn=954-8782-21-9}} *{{cite book | author=Alexander Khalifman | author2=Sergei Soloviov | title=Alexander Alekhine – Games 1923–1934 | publisher=Chess Stars | year=2002 | isbn=954-8782-23-5}} *{{cite book | author=Alexander Khalifman | title=Opening for Black according to Karpov | publisher=Chess Stars | year=2002 | isbn=978-9548782166}} * Alexander Khalifman (2000–2002). ''Opening for White according to Kramnik 1.♘f3'' (5 volumes). Chess Stars * Alexander Khalifman (2003–2012). ''Opening for White according to Anand 1. e4'' (14 volumes). Chess Stars * Alexander Khalifman (2006–2011). ''Opening for White according to Kramnik 1.♘f3'' (revised edition, 5 volumes). Chess Stars * {{cite book|author1=Alexander Khalifman|author2=Sergei Soloviov|title=The Modern Scotch|publisher=Chess Stars|year=2019|isbn=978-6197188240}} * {{cite book|author1=Alexander Khalifman|author2=Sergei Soloviov|title=Squeezing 1.e4 e5: A Solid Strategic Approach|publisher=Chess Stars|year=2019|isbn=9786197188264}} *{{cite book | author=Alexander Khalifman | author2=Sergei Soloviev | title=Squeezing the Sicilian Alapin Variation | publisher=Chess Stars | year=2020 | isbn=9786197188288}} == Notennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/4100115 E fichenn FIDE] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=11645 E bartiennoù e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Alexander_Khalifman E bartiennoù e 365 Chess] * {{en}}[https://www.chess.com/players/alexander-khalifman E bartiennoù e Chess.com] * {{en}}[http://www.wtharvey.com/khal.html 20 lec'hiadenn a-bouez eus e bartiennoù] * {{en}}[https://web.archive.org/web/20050831033543/http://www.hu-berlin.de/EUNIS2001/hauptseiten/chess/khalifman.html Buhezskrid] {{DEFAULTSORT:C'halifman, Aleksandr}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1966]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù rusian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] 8tcdfj5o95tpbfhcvt8glurodujwi95 0 38022 2192051 2020451 2026-05-30T19:17:16Z Kestenn 14086 2192051 wikitext text/x-wiki {{Kempenn}} {| align="right" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin-left:1em; width:350px; font-size:90%; border:1px solid #999; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px; background-color:#DDDDDD;" ! colspan="2" style="background-color:#003399;" | {| align="center" width="100%" | padding=15px | | style="background:#003399;" align="center" width="100%" | <div style="font-size:1.5em; color:#fff;"> '''Paris Saint-Germain FC'''</div> | padding=15px | |} |- | colspan="2" bgcolor="white" align="center" | |- | '''Klub krouet e''' | bgcolor=#EEEEEE| [[1904]] ; PSG FC abaoe [[1970]] |- | '''Anvioù kozh''' | bgcolor=#EEEEEE| [[Stade Saint-Germain]] |- | '''Statud a-vicher''' | bgcolor=#EEEEEE| Gouhere [[1971]]-Mae [[1972]], <br />hag abaoe Gouhere [[1974]] |- | '''Livioù''' | bgcolor=#EEEEEE| Ruz ha glas gant <br />ul lodenn wenn |- | '''Lesanvioù''' | bgcolor=#EEEEEE| ''PSG'' |- | '''Stad''' | bgcolor=#EEEEEE| [[Parc des Princes]] <br />(47 929 plas) |- | '''Bet ar muiañ a dud''' | bgcolor=#EEEEEE| 49 575 arvester <br />([[2 a viz Meurzh]] [[1983]], {{Waterschei THOR}}) |- | '''C'hoarier implijet ar muiañ''' | bgcolor=#EEEEEE| [[Restr:Flag of France.svg|20px]] [[Jean-Marc Pilorget]] : 435 krogad |- | '''Gwellañ planter palioù''' | bgcolor=#EEEEEE| [[Restr:Flag of Uruguay.svg|20px]] [[Edinson Cavani]] : 170 pal |- | '''Prezidant''' | bgcolor=#EEEEEE| [[Restr:Flag of Qatar.svg|20px]] Nasser Al-Khelaifi |- | '''Gourdoner''' | bgcolor=#EEEEEE| [[Restr:Flag of Germany.svg|20px]] [[Thomas Tuchel]] |- | '''Sez''' | bgcolor=#EEEEEE| 24, rue du Commandant-Guilbaud<br />75016 [[Sport à Paris|Paris]] |- | '''Kreizenn bleustriñ''' | bgcolor=#EEEEEE| [[Camp des Loges (football)|Camp des Loges]] e [[Saint-Germain en Laye|St-Germain]] |- | '''Lec'hiennoù Web''' | bgcolor=#EEEEEE| {{URL|psg.fr}}<br>https://web.archive.org/web/20150924150012/http://www.fff.fr/la-vie-des-clubs/364/infos-pratiques |- |bgcolor="white"|{{Football kit|pattern_la=_psg2021H |pattern_b=_psg2021H |pattern_ra=_psg2021H |pattern_sh=_parissg2021h|pattern_so=_nikewhite|leftarm=000040|body=000040 |rightarm=000040|shorts=000040|socks=000040|title=Home}} |bgcolor="white"|{{Football kit|pattern_la=_psg1920a |pattern_b=_psg1920A|pattern_ra=_psg1920A |pattern_sh=_psg1920a|pattern_so=_psg1920A |leftarm=FF2000|body=FF2000|rightarm=FF2000|shorts=FF2000|socks=FF2000|title=Away}} |bgcolor="white"|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=_psg2021t |pattern_ra=|pattern_sh=_psg2021t|pattern_so=_psg2021t |leftarm=FFFFFF|body=FFFFFF|rightarm=FFFFFF|shorts=FFFFFF|socks=FFFFFF|title=Third}} |} Ar '''Paris Saint-Germain FC''' (anavezet evel '''''Paris SG''''' pe '''''PSG''''' ivez), a zo ur c'hleub mell-droad gall krouet e [[1904]] gant an anv [[Stade Saint-Germain]]. {{Kampionad Frañs L1}} [[Rummad:Kluboù mell-droad Frañs]] htof1mn9p8g65k532iepndz84pfx405 0 41929 2192055 2188992 2026-05-30T19:32:26Z Dishual 612 2192055 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:Colorful houses in New Orleans.jpg|thumb|250px|Ar "[[Karter gall|French Quarter]]" pe "Vieux Carré", karter kozh Orleañs Nevez.]] [[Restr:Map of Louisiana and USA highlighting Orleans Parish.png|thumb|250px]] '''Orleañs Nevez''' (''New Orleans'' e saozneg ha ''La Nouvelle-Orléans'' e [[galleg]]) eo brasañ kêr [[Louiziana]], e kreisteiz [[SUA]], war lez ar stêr [[Mississippi (stêr)|Mississippi]]. E gevred Louiziana emañ, war glannoù al [[lenn Pontchartrain]]. 390 144 annezad zo bet brasjedet e 2019. Ur porzh hag ur greizenn armerzhel bras eo. Dont a ra hec'h anv eus hini [[Fulup II Orleañs]], rejant [[Loeiz XV (Bro-C'hall)|Loeiz XV a Vro-C'hall]] en {{XVIIIvet kantved}}. Unan eus koshañ kêrioù SUA eo. E [[1840]] e oa trede brasañ kêr ar vro. Anavezet eo Orleañs Nevez abalamour d'he gwrizioù liessevenadurel, d'he sonerezh ha d'he c'heginerezh. Eno eo ganet ar [[jazz]]. Brasañ ha brudetañ festival ar gêr eo [[Meurlarjez]]. == Tud ganet e Orleañs Nevez == === Sonerien ha kanerien === * [[Louis Armstrong]] ([[1901]]-[[1971]]) soner jazz * [[Sidney Bechet]] ([[1897]]-[[1959]]) soner jazz * [[Terence Blanchard]] ([[1962]]- ) soner jazz * [[Buddy Bolden]] ([[1870]]-[[1931]]) soner jazz * [[Roy Brown]] ([[1925]]-[[1981]]) kaner blues * [[Fats Domino]] ([[1928]]- ) kaner rhythm and blues * [[Champion Jack Dupree]] ([[1910]]-[[1992]]) bluesman * [[Snooks Eaglin]] ([[1936]]- ) bluesman * [[Stuart Hamm]] ([[1960]]- ), soner gitar-boud * [[Mahalia Jackson]] ([[1911]]-[[1972]]) kanerez negro spiritual ha gospel * [[Dr. John]] ([[1940]]- ), soner * [[Lonnie Johnson]] ([[1894]]-[[1970]]) bluesman * [[Branford Marsalis]] ([[1960]]- ) soner jazz * [[Wynton Marsalis]] ([[1961]]- ) soner jazz ha breur an hini a-raok === Tud all === * [[Poppy Z. Brite]] ([[1967]]- ) skrivagnerez * [[Truman Capote]] ([[1924]]-[[1984]]) skrivagner * [[Harry Connick Jr.]] ([[1967]]- ) soner hag aktour * [[Clyde Drexler]] ([[1962]]- ) c'hoarier basket-ball * [[Marshall Faulk]] ([[1973]]- ) c'hoarier football amerikan * [[Jeffrey Hunter]] ([[1926]]-[[1969]]) aktour * [[Peyton Manning|Peyton]] ([[1976]]- ) hag [[Eli Manning]] ([[1981]]-), c'hoarerien [[football amerikan]] * [[John Allen Muhammad]] ([[1960]]- ) torfedour * [[Ray Nagin]] ([[1956]]- ) maer Orleans-Nevez * [[Lee Harvey Oswald]] ([[1917]]-[[1963]]) torfedour * [[Pauley Perrette]] ([[1969]]- ) aktourez * [[Anne Rice]] ([[1941]]- ) skrivagnerez * [[John Kennedy Toole]] ([[1937]]-[[1969]]) skrivagner * [[Carl Weathers]] ([[1947]]- ) c'hoarier football amerikan hag aktour * [[Stanley Williams]] ([[1953]]-[[2005]]) torfedour, diazezer ar re Crips * [[Reese Witherspoon]] ([[1976]]- ) aktourez * [[Paul Charles Morphy]], meurc'hoarier [[echedoù]] == Tud marvet eno == * [[Antoine Rigau]] ([[1758]]-[[1820]]) jeneral impalaeriezh [[Napoleone Buonaparte]] == Gevellerezh == Trizek kêr zo gevellet gant New Orleans ([[2022]]). {| |- valign="top" | *[[Cap-Haïtien]], {{Haiti}}| *[[Caracas]],{{Venezuela}} *[[Durban]], {{Suafrika}} *[[Innsbruck]], {{Aostria}} *[[Isola del Liri]], {{Italia}} | :*[[Juan-les-Pins]] ([[Antibes]]), {{Bro-C'hall}} :*[[Maracaibo]], {{Venezuela}} :*[[Matsue]], {{Japan}} :*[[Mérida]], {{Mec'hiko}} :*[[Orléans]], {{Bro-C'hall}} | :*[[Pointe-Noire]], {{Republik Kongo}}| :*[[San Miguel de Tucumán]], {{Arc'hantina}} :*[[Tegucigalpa]], {{Honduras}} |} == Daveoù == {{daveoù}} [[Rummad:Kêrioù Louiziana]] [[Rummad:Kêrioù distrujet gant un tan-gwall]] mf2qom6y6qr044kzhwglaigakn16351 0 46410 2192043 2162215 2026-05-30T16:26:55Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2192043 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:Communist star with golden border and red rims.svg|thumb|Simboloù ar gomunouriezh]] Ar '''gomunouriezh''' a zo un ideologiezh a glask sevel ur gevredigezh [[kevatalouriezh|gevatalouriezh]], hep [[renkad]] hag he [[stad]] dizezet war [[perc'hientiezh voutin|berc'hientiezh voutin]] an tuoù a broduadur.<ref>{{cite book | last = Morris | first = William | authorlink = William Morris | title = News from nowhere | url = http://www.marxists.org/archive/morris/works/1890/nowhere/index.htm | language = English | accessdate = Genver 2008 }}</ref>{{,}}<ref name="columbia">{{cite encyclopedia|title=Communism|url=http://www.bartleby.com/65/co/communism.html|encyclopedia=[[The Columbia Encyclopedia]]|edition=6th|date=2007}}</ref>{{,}}<ref name="encarta">{{cite encyclopedia|last=Colton|first=Timothy J.|title=Communism|url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761572241/Communism.html|encyclopedia= Microsoft® Encarta® Online Encyclopedia |date=2007}}</ref> Evel ur skour eus ar [[sokialouriezh]] e vez gwelet. Honnezh a zo ur rummad ledan ag ideologiezhoù sokial ha politikel a zeu eus eus luskadoù politikel ha sokial liesek levezonet gant prederourien eus mare an [[Dispac'h Greantel]] hag an [[Dispac'h Gall]]<ref>"Socialism." Columbia Electronic Encyclopedia. Columbia University Press. 03 Feb. 2008. <Reference.com https://web.archive.org/web/20090927234836/http://www.reference.com/browse/columbia/socialis>.</ref>. Ar gomunourien a ginig diskoulmoù d'ar c'hudennoù kenstag, hervezo, ouzh ar [[kapitalouriezh|gapitalouriezh]]. Hervezo, an tu nemetañ da aozan ur gevredigezh beoc'het ha frank, hep renkad pe [[gouarnamant]] a zo da ziskarr ar [[bourc'hizelezh|vourc'hizelezh]] ha d'hec'h erlerc'hiañ gant ar [[gwerin|werin]]<ref name="columbia"/>. Stummoù pennañ ar gomunouriezh, evel ar [[stalinouriezh]], al [[leninouriezh]] hag an [[trotskouriezh|drotskouriezh]] a zo diazezet war ar [[marksouriezh|varksouriezh]] met stummoù arall a gomunouriezh a zo war gresk adalek [[diskar an Unvaniezh Soviedel]]. == Notennoù == {{Daveoù}} == Daveoù == * [http://www.marxist.com/rircontents-5.htm Reason in Revolt: Marxism and Modern Science By Alan Woods and Ted Grant] * Forman, James D., "Communism from Marx's Manifesto to 20th century Reality", New York, Watts. 1972. ISBN 978-0-531-02571-0 * [https://web.archive.org/web/20090409181036/http://www.marxist.com/marxist-books.htm Books on Communism, Socialism and Trotskyism] * [[François Furet]], Deborah Kan (Translator), "The Passing of an Illusion: The Idea of Communism in the Twentieth Century", University of Chicago Press, 2000, ISBN 978-0-226-27341-9 * Daniels, Robert Vincent, "A Documentary History of Communism and the World: From Revolution to Collapse", University Press of New England, 1994, ISBN 978-0-87451-678-4 * [[Karl Marx|Marx, Karl]] and [[Friedrich Engels]], "Communist Manifesto", (Mass Market Paperback - REPRINT), Signet Classics, 1998, ISBN 978-0-451-52710-3 * Dirlik, Arif, "Origins of Chinese Communism", Oxford University Press, 1989, ISBN 978-0-19-505454-5 * Beer, Max, "The General History of Socialism and Social Struggles Volumes 1 & 2", New York, Russel and Russel, Inc. 1957 * Adami, Stefano, 'Communism', in Encyclopedia of Italian Literary Studies, ed. Gaetana Marrone - P.Puppa, Routledge, New York- London, 2006 == Liammoù diavaez == * [http://www.marxist.com] * https://web.archive.org/web/20190701231625/https://www.broadleft.org/ * [http://dwardmac.pitzer.edu/anarchist_archives/index.html * [http://www.libcom.org/library ] * [http://www.marxists.org] * [http://www.marxist.net Marxist.net] * [https://web.archive.org/web/20201210174618/http://www.communistleague.org/] * [http://www.wumingfoundation.com/english/outtakes/communism.htm * [http://www.osaarchivum.org/guide/fonds/communismandcoldwar.shtml Open Society Archives] * [http://www.quran-miracle.info/Quran-Communism.htm Islam ha komunouriezh] {{Ideologiezh}} [[Rummad:Komunouriezh]] [[Rummad:Ideologiezhioù]] 5etqhl2d7mc6i6rsl560iiq6wbj01rj 0 51966 2192087 2127785 2026-05-31T08:49:35Z Dishual 612 2192087 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Multiple image|total_width = 220 | header_background = #abcdef | header = Etanol | image1 = Ethanol Keilstrich.svg | image2 = Ethanol-3D-vdW.png | footer = [[Molekulenn]] an etanol }} An '''etanol''' pe '''alkool etilek''', zo un [[Alkool (kimiezh)|alkool]] dezhañ an delun [[Karbon|C]][[Hidrogen|H]]₃-CH₂-OH. Alies e vez anvet EtOH. Un dourenn diliv eo, a c'haller meskañ gant [[dour]]. [[Rummad:Kimiezh]] bwing031v0hesb99h58lsy09f5kt878 0 57386 2192044 2018955 2026-05-30T16:58:23Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2192044 wikitext text/x-wiki {{Taxobox Loen|Koukoug beg melen|Coccyzus-americanus-001.jpg|statud=LC|Ur goukoug beg melen.}} {{Taxobox Phylum|Chordata}} {{Taxobox Classis|Aves}} {{Taxobox Ordo|Cuculiformes}} {{Taxobox Familia|Cuculidae}} {{Taxobox Genus|Coccyzus}} {{Taxobox Anv skiantel|Coccyzus americanus|([[Linnaeus]], [[1758]])}} {{Taxobox Echu}} [[File:Coccyzus americanus MHNT.ZOO.2010.11.151.2.jpg|thumb|''Coccyzus americanus'']] Ar '''goukoug beg melen'''<ref>Studiet gant TermOfis [[Ofis Publik ar Brezhoneg]].</ref> (liester : '''koukouged beg melen''') a zo ur [[spesad]] [[evn]]ed, ''Coccyzus americanus'' an anv skiantel anezhañ. Anvet e voe ''Cuculus americanus'' da gentañ-penn (e [[1758]])<ref>[https://web.archive.org/web/20250225161541/http://www.animalbase.uni-goettingen.de/zooweb/servlet/AnimalBase/home/speciestaxon?id=2499 AnimalBase.]</ref> gant an naturour [[Sveden|svedat]] [[Carl von Linné]] ([[1707]]-[[1778]]). ==Doareoù pennañ== ==Boued== Bevañ a ra diwar [[amprevan]]ed dreist-holl hep ober fae war [[hugenn (frouezhenn)|hugennoù]], vioù laboused all ha [[saorian]]ed. ==Annez== Neizhañ a ra ar spesad en un takad hag a ya eus [[Kanada]] da v[[Mec'hiko]] ha [[Bahamas]]-[[Jamaika]]-[[Kuba]]-[[Puerto Rico]]-[[Republik Dominikan]]-[[Republik Haiti]] tra ma nij kuit da hanternoz [[Arc'hantina]] da c'hoañviñ<ref>[http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=BR&avibaseid=0CF12F8155708DC8 ''Coccyzus americanus'' war al lec'hienn ''Avibase''.]</ref>. ==Liammoù diavaez== * [https://web.archive.org/web/20150914230327/http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22684331 ''Coccyzus americanus'' war al lec'hienn BirdLife International.] * [http://www.iucnredlist.org/details/22684331/0 ''Coccyzus americanus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).] {{Commonscat|Coccyzus americanus}} ==Notennoù ha daveennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Cuculidae]] [[Rummad:Evned Kreizamerika]] [[Rummad:Evned Norzhamerika]] d6q6thuajvysa5j7blia0455qnl421p 0 83200 2192090 1474795 2026-05-31T08:52:14Z Dishual 612 2192090 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Sorghum''' a zo ur genad plantennoù gounezet evit magañ an dud hag ar chatal. {| |[[Skeudenn:Sorghum.jpg|left|thumb|200px]] |} [[Rummad:Ed]] t9sbfubcb545fm0xzlwbhmry0m4zlh9 0 84382 2192062 2152451 2026-05-30T21:50:12Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2192062 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sonerezh (arzour) | karta = strollad | anv = Les Ramoneurs de Menhirs | alias = | skeudenn = [[Restr:Ramoneurs de menhirs & Louise Ebrel 50 ans War'l Leur 2017 Quimper 03.jpg|250px]] | alc'hwez = Les Ramoneurs de menhirs gant [[Louise Ebrel]] e 2017. | logo = | bro orin = [[Bro C'hlazig]] ({{Breizh}}) | bloavezhioù = [[2006]]- | doare = [[Sonerezh Breizh]], [[punk]], [[rock]] | label = [[Coop Breizh]] | izili = Éric Gorce, Richard Bévillon, Gwénaël Kere, Loran | izili bet = Maurice Jouanno | endro = [[Louise Ebrel]] | lec'hienn = [http://www.ramoneursdemenhirs.fr/ Lec'hienn ofisiel] }} '''Les Ramoneurs de Menhirs''' zo ur strollad [[punk]] brezhonek bet savet e 2006. [[Eric Gorce]] a son ar [[bombard|vombard]], Richard Bévillon ar [[binioù kozh]], [[Maurice Jouanno]] a zo kaner (e brezhoneg Gwened) ha Loran - bet soner er [[Bérurier Noir]] er bloavezhioù 80 - zo [[gitar]]our. Klevet e vezont e-kerzh sonadegoù a bep seurt ha troet mat int gant meur a stourm : brezhoneg, ekologiezh, gwirioù ar pobloù, stourmoù sokial hag a-enep d'ar varc'hadourien-avel... == Istor ar strollad == [[Restr:FIL 2009 - Les Ramoneurs de Menhirs 1.JPG|thumb|250px|Bévillon/Gorce (An Oriant 2009)]] Savet eo bet ar strollad e 2006. Goude un nebeud sonadegoù ec'h enrollont ar bladenn studio gentañ, «Dañs an diaoul». Ar ganerez [[Louise Ebrel]], merc'h [[Eugénie Goadeg]] anezhi, a vez klevet e-barzh meur a ganaouenn en albom. Ar Ramoneurs de Menhirs a gemer perzh e-barzh gouelioù meur etrekeltiek an Oriant. E miz Genver 2008, e reont ur droiad dre Europa (Bro-Skos, Bro-Frañs, Bro-Suis). E miz Ebrel e ya ar maout ganto e kenstrivadeg [[Kan ar Bobl]], e-barzh rummad ar strolladoù sonerezh. E miz Ebrel 2010 e savont un eil pladenn, «Amzer an dispac'h» hec'h anv. D'an 10 a viz Mae e oant e Roazhon o seniñ dirak an dud kanaouenn "ofisiel" [[Ar Redadeg]]. == O sonerezh == Dibar a-walc'h eo dre ma vez mesket enni gitar-tredan punk ha boest-lusk Loran asambles gant ur c'houblad binioù-kozh/bombard ha sonioù hengouneloc'h. Gwech an amzer e pedont arzourien a bep seurt da seniñ ganto : [[Louise Ebrel]], [[Gilles Servat]], [[bagad Kemper]], bugale ar skolioù brezhonek da geñver ar Redadeg 2010... Daoust dezho implijout sonioù kozh e vez modern a-walc'h temoù o c'hanaouennoù : enno e klever pozioù diwar-benn saveteiñ koad Breselien, [[Nicolas Sarkozy]] hag ar gevredigezh c'hall a-vremañ, ar stourmoù sokial, ar stourmoù evit adunaniñ Naoned ouzh peurrest Breizh ha kas ar brezhoneg war-raok, gwirioù Indianed an Amerik, ar gwir da vutuniñ drammoù zo... Plijout a reont kenaén d'ar re yaouank, d'ar re gozh avat e vez diaesoc'h chom da selaou sonerezh ken trouzus. == O fladennoù == === Kerne Izel, 2006 === Gant [[Louise Ebrel]] ha Maurice Jouanno === Dañs an Diaoul, 2007 === # K,A # BellARB # Dañs gwadek 1 (Plinn) (diwar Gilles Servat) # Yaw ha yaw ha yaw (An Dro) # Nomades (diwar Ze6) # Edan ur blez (Laridé) # Na gast na matezh (Gavotenn Bourlet) # Captain Kirk (Diwar Spizzenergi) # Dañs Gwadeg 2 (Plinn) # Vive le feu (diwar Bérurier noir) # 'Vel un tour-tan (gavotenn vras) === Amzer an dispac’h, 2010 === # Unnek Gwezh # Oy ! Oy ! Oy ! # La Blanche Hermine # Menez Unan # Tamm Kreiz # Menez Daou # If the Kids ar United (diwar Sham 69) # Marijanig # Ya'at'eeh # Auschwitz planète (diwar Tromatism) # Breizhistañs == Dastumad pladennoù == === Albomoù === {| class="wikitable" style="margin-bottom: 10px;" href="punk" |+Albomoù (''studio'') ! rowspan="2" align="center" |Bloaz ! rowspan="2" align="center" |Albom !Renkadur ! rowspan="2" align="center" |Unanennoù |- ! width="40" |<small href="Restr:FIL 2009 - Les Ramoneurs de Menhirs 1.JPG">[[Bro-C'hall|F]]<nowiki/>[[Bro-C'hall|rañs]]</small> <small href="Restr:FIL 2009 - Les Ramoneurs de Menhirs 1.JPG"><nowiki/></small><small href="Restr:FIL 2009 - Les Ramoneurs de Menhirs 1.JPG">(<nowiki/>pladen</small><small href="Restr:FIL 2009 - Les Ramoneurs de Menhirs 1.JPG"><nowiki/></small><small href="Restr:FIL 2009 - Les Ramoneurs de Menhirs 1.JPG">n</small><small href="Restr:FIL 2009 - Les Ramoneurs de Menhirs 1.JPG">où)</small> |- | rowspan="1" align="center" |2<small href="Restr:FIL 2009 - Les Ramoneurs de Menhirs 1.JPG"><nowiki/></small>007 |''Dañs an Diaoul'' | align="center" |— | align="center" href="Rummad:Rock brezhonek" |19 000+ (Mae 2010)<ref name=":0">« Le nouvel album des Ramoneurs de menhirs », ''Le Télégramme'',‎ 24 a viz Mae 2010, e lec'hienn [https://www.letelegramme.fr/local/morbihan/lorient/ville/musique-le-nouvel-album-des-ramoneurs-de-menhirs-24-05-2010-928232.php letelegramme.fr]</ref> |- | rowspan="1" align="center" |2010 |''Amzer an dispac'h'' | align="center" |143<ref>https://lescharts.com/showinterpret.asp?interpret=Les+Ramoneurs+de+Menhirs</ref> | align="center" |5 000+ (Mae 2010)<ref name=":0" /> |- | rowspan="1" align="center" |2014 |''Tan ar Bobl'' | align="center" |— | align="center" | |- | rowspan="1" align="center" |2017 |''Breizh Anok'' | align="center" |134<ref>http://www.snepmusique.com/tops-semaine/top-albums-physiques/?ye=2017&we=26</ref> | align="center" | |- ! colspan="4" | * 60 000 unanenn a voe gwerzhet betek 2012 evit an albomoù ''Dañs an Diaoul'' hag ''Amzer an dispac'h'', hervez "Aujourd'hui en France"<ref>J.C., « Les Ramoneurs de Menhirs marient punk et tradition », ''Aujourd'hui en France'',‎ 18 a viz Mae 2012</ref>. * Ouzhpenn 50 000 unanenn a voe gwerzhet eus an holl pladennoù betek 2017, hervez [[Coop Breizh]]<ref>https://web.archive.org/web/20180615151758/http://www.coop-breizh.fr/7946-cd-les-ramoneurs-de-menhirs-breizh-anok-parution-juin-2017-3359340161733.html</ref>. |} == Liammoù == * [https://web.archive.org/web/20120918220416/http://www.ramoneursdemenhirs.fr/ Lec'hienn ofisiel] * [http://www.myspace.com/lesramoneursdemenhirs Myspace] == Notennoù ha daveoù == [[Rummad:Strolladoù sonerien Breizh]] [[Rummad:Rock brezhonek]] prgqlgg1qaanwgj2ha765erlyyyv860 0 99286 2192092 2191970 2026-05-31T09:02:56Z Llydawr 145 2192092 wikitext text/x-wiki {{Infobox Skrivagner | anv = | skeudenn = | ment = | alc'hwez = | anv mat = Jean-Marie-François Jacob | anv pluenn = Efflam Koed Skaù | obererezh = Barzh, saver-kanaouennoù | deiziad ganet = e [[1882]] | lec'h ganet = e [[Lokmaria-Kaer]], {{Breizh}} | deiziad marv = e [[1938]] | lec'h marv = e [[Lusenac]], {{Okitania}} | yezh = [[Brezhoneg]], [[Galleg]] | luskad = | rumm = | enorioù = Marc'heg en urzh Ospitalourion Sant-Lazar Jeruzalem | oberennoù pennañ = * ''Barzaz Bro Gwened'' * ''Biographie de Jean-Marie Hermely'' * ''La Gaule continue'' | traoù ouzhpenn = | sinadur = | ment sinadur = | lec'hienn = }} '''Efflam Koed Skaù''' a oa anv-pluenn ar barzh ''Jean-Marie-François Jacob'', pe ''Yann-Vari Jakob'' e brezhoneg. Ganet e voe e [[Lokmaria-Kaer]] d'an [[31 a viz Mae]] 1882 ha mervel a reas e [[Lusenac]], e su [[Okitania]] e 1938. Barzh ha saver-kanaouennoù e oa. Ober a reas gant an anv-pluenn "''Efflam Koed-Skaù''" peurvuiañ pe sinañ a rae gant e [[anv-barzh]], "''Barzh Dariorig''" pe "''Ehoarn Ruis''" ha "''Jehan de Kaer''" a-wezhioù ==E vuhez== Ganet e voe en ur familh kristen strizh eus a Vro-Wened hag a oa eus lignez unan eus letananted [[Jorj Kadoudal (chouan)|Jorj Kadoudal]] hag a voe Jean-Marie Hermely e anv. Mab e oa d'ur paramantour ha brezhoneg Bro-Wened a oa e yezh-vamm. Desavet e voe e [[Dax]], e mervent Bro-C'hall hag ez eas d'ar c'hloerdi bihan er gêr-se pa oa aet da emzivad. Studiañ a reas e skolaj Sant Visant a Baol en [[Naoned]], a 1895 da 1900. Bezañ e voe studier e skol [[Skol ar Studioù Uhel war ar Skiantoù Sokial|''École pratique des Hautes Études'']] (Skol bleustrek ar Studioù Uhel) e [[Pariz]]. Kregiñ a reas gant ur post mestr-skol kristen, a-raok mont da labourat er c'henwerzh hogen abalamour d'e jeu fall e voe toullbac'het un toullad sizhunvezhioù -laosket en doa ur paot-mat a sac'hadoù patatez da vreinañ war ur c'hae. Kejañ a reas gant Skolaj ar Varzhed ar [[Goursez Vreizh|Gorsedd]] e 1903 da-geñver Kendalc'h Kevredigezh Brodel Breizh en Alre. Eno e savas liammoù gant [[Loeiz Herrieu]], [[Yann-Bêr Kalloc'h|Yann-Ber Kalloc'h]] hag [[André Mellac]]. E 1913 e krouas ur gevredigezh hag a vode Brezhoned [[Touren|Bro-Douren]], "La Fleur d'Ajonc" an anv anezhi. War-lerc'h ar brezel-bed kentañ e-men e oa klañvdiour e-kostez Saloniki e Bro-C'hres ez eas da Aveyron e su Bro-C'hall e-lec'h e voe kelenner-ti. Ezel e oa eus ar ''Société Archéologique de France'' (Kevredigezh arkeologel Bro-C'hall) hag eus an ''Académie d'Histoire Internationale'' (Akademiezh etrebroadel war an Istor). Mervel a reas e [[Lengadok]] e 1938. == Skrivagner gwenedek priziet == Chom a reas pell diouzh Breizh e vuhez-pad ha santout a reer levezon an harlu war e oberennoù, hervez Loeiz Herrieu<ref>"''Deusto d'e vrehoneg bout oah ag en divroereh''", [[Dihunamb]], Niv. 329. </ref> ha gwellañ barzh e gwenedeg war-lerc'h [[Yann-Ber Kalloc'h]] hervez [[Frañsez Kervella]]. Levezonet e voe e oberennoù gant e soñjoù kristen, roueelour ha kar-e-vro breizhat. Brudet e voe evit an istor a skrivas diwar-benn ar Chouaned, e gontadennoù, e varzhonegoù, e gantikoù hag e ganaouennoù giz-pobl. Sevel a reas un dastumad tonioù evit ar biniawoù hag a voe sonet gant sonerion [[Lokmaria-Kaer]] evel Job Braz. == Ezel eus Goursez Breizh ha Skolaj Barzhed Bro-C'hall == E-barzh Goursez Breizh e voe degemeret evel barzh, da-geñver ar Goursez dalc'het e 1908 en Uhelgoad. Aozañ a reas Gorsedd Breizh e [[Lokmaria-Kaer]] e 1928, asambles gant [[Loeiz Herrieu]] hag [[André Mellac]]. Evel drouiz e kemeras perzh e krouidigezh [[Skolaj Barzhed Bro-C'hall]]. Ret e voe dezhañ gortoz un nebeud bloavezhioù a-raok mont-tre e-barzh, avat, rak Loeiz Herrieu a nac'he hen aotreañ da gemer perzh ennañ e kement dilennadeg a oa, en abeg d'an amzer-toullbac'h. ==Oberennoù== *''Barzaz Bro Gwened'', diembann, met tammoù anezhañ a gaver e meur a gazetenn evel [[An Oaled]], [[Ar Vro]], [[Dihunamb]], [[Kroaz ar Vretoned]], [[Le Pays breton]] etc. . *''Biographie de Jean-Marie Hermely''. Embannadurioù La Science Historique, Pariz, 1933. Ul levr diwar-benn e dad-kuñv a stourmas gant Kadoudal hag ar Chouaned. *''La Gaule continue malgré les Invasions des Romains, des Barbares et des Métèques - Abrégé d'Histoire de France écrit par un Breton à l'usage des Français'', [[Embannadurioù Armorica]], 1935. Ul levr diwar-benn keltiegezh Bro-C'hall gant soñjoù roueelour ha gouennelour. *Dornskrid diembann : ''Hunvréeeu ar hoaskedenn''. miret e Dielloù Kemper (?) hervez Lukian Raoul. ===Arroudenn=== EN ESTIG ''En Estig e gan er spernek''<br>''Chujeu flour e galon joéius,''<br>''Hag e vam g'é son melodius''<br>''En nozieu tuem ha stirennek.'' ''P'en ahuil, nij e blun saius,''<br>''En ur grenaden terhenek,''<br>''En estig e gan er spernek''<br>''Chujeu flour e galon joéius.'' ''Perak son éan ken kalonek ?''<br>''Emen nij e chuj disoursius''<br>''P'édan ur boket ligernus''<br>''En ur grenadenn térhének,''<br>''E gan en estig ér spernek ?'' (Ar Vro, miz Kerzu 1904) == Enorioù == * [[Kroaz an Emganner]] * Marc'heg Sant-Lazar Jeruzalem == Levrlennadurezh == * Lukian Raoul, ''Geriadur ar skrivagnerien hag ar yezhourien vrezhonek, Embannadurioù Al Liamm, 1991. Pennad : Jacob, Jean Marie François. ==Liammoù diavaez== *[http://membres.multimania.fr/efflam/ Lec'hienn diwar-benn Efflam Koed Skaù] *[https://web.archive.org/web/20210305001325/http://locmariaquer.info/f921.htm Locmariaquer Info] ==Notennoù== {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Koedskau, Efflam}} [[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek an XXvet kantved]] [[Rummad:Barzhed]] [[Rummad:Izili ar Goursez]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1882]] [[Rummad:Marvioù 1938]] 2syhzpu8we8dbf8el3dxqm3gqyd9wmn 0 110456 2192063 2192000 2026-05-30T22:08:27Z Ch. Rogel 46 Derou ar rendael gant Breiz Atao 2192063 wikitext text/x-wiki [[Restr:Photo d'Abalor (Léon Le Berre).jpg|thumb]] '''Leon ar Berr''', ''Léon Marie Le Berre'' er marilhoù-kêr, bet ganet d'an [[30 a viz Gwengolo]] [[1874]] en [[An Erge-Vihan|Erge-Vihan]] (staget ouzh [[Kemper]] e [[1960]]) ha marvet d'ar [[4 a viz Kerzu]] [[1946]] e [[Roazhon]], a oa ur [[kazetennerezh|c'helaouenner]] breizhat, hag ur skrivagner. Pa oa mignon bras da d-[[Taldir]] e skoazellas anezhañ a-zevri el [[luskad rannvroelour Breizh|luskad rannvroelour breizhat]] hag er [[Goursez Breizh]] ma voe un penn araok enni. Sevel a reas liammoù er broioù keltiek tramor en ur veajiñ enno. ''Abalor''<ref>''Ab Alor'' a implijas da anv-pluenn da gentañ.</ref> a voe e [[anv-barzh]] hag e anv-pluenn pennañ. Implij a reas ''Armel d’Ergué'' ha ''Tête en l’air'' ivez. == Buhez== Ur [[sistrerezh|sistrer]] aet da genwerzher koad ha staliet e-kichen [[porzh-houarn Kemper]], en Erge-Vihan, e oa e dad, Alain, dimezet gant Marie-Armandine Mignan, e vamm.<ref>Akta ganedigezh, niv. 67, 30 Gwengolo 1874. Notenn er marzh : reizhet anv ar vamm eus Meignan da v-Mignan diwar ur varnedigezh justis e 1887.</ref>, met ne voe ket desavet e brezhoneg gant e dud. Ur breur koshoc'h, Alain François, hag ur c'hoar yaouankoc'h, [[Marthe Le Berre|Marthe Marie]], hag hi ganet e 1881, en doa ha chom a reas tost dezhi<ref>He anv e lakaas war gentañ pajen e levrig ''Nuptialia''. Hounnezh a voe skrivagnerez ha kelaouennerez eveltañ.</ref>. Kaset e voe d’ober e studioù e skolaj Sant-Salver, e [[Redon]] hag ez eas da [[Skol-veur Roazhon]] evit studiañ ar Gwir hag al Lizhiri ivez.<br> Eno e kejas gant ur bochad studierien, entanet gant Breizh, Frañsez Jaffrennou-Taldir, Olier Gwion ha Victor Nouël de Kerangué, en o zouez. Pa voe krouet [[Breuriez ar Studierien Vreton]], e 1901, e voe lakaet en he fenn. Pa voe studier e voe lakaet e-maez an enluañ, dre'n abeg e oa bet torret e ilin dehou, ar pezh a voe kadarnaet da vare ar [[kevodadeg|c’hevodadeg]] e 1914<ref>Fichenn-varilh, niv. 4, Burev Kemper, 1R1146.</ref>.<br> Er momed-se e voe krouet ar [[pemdezieg]] ''L’Ouest-Éclair'', ken ez eas da gendrec’hiñ e bennoù da zegemer pennadoù brezhonek ingal<ref>''Bolonte Doue'', pennad kentañ e 1901.</ref>.<br> E 1898 e emezelas ouzh [[Kevredigezh Vroadel Breizh]], aozadur kentañ Emsav Breizh ha ez eas da Eil-sekretour anezhi. Diouzhtu e voe klasket gant al luskad rannvroelour-se sevel liammoù gant an [[Iwerzhon]]iz o stourm ouzh ar galloud saoz hag ar Gembreiz a blede gant adsavidigezh o sevenadur.<br> En hañv 1901 ez eas gant Taldir hag tud all da v-[[Merthyr Tudful]] evit bezañ degemeret evel Barzh gant [[Goursez Kembre]] hag eno e tisklêrias e kemere ''Abalor''<ref>Diwar anv ar sant paeron en Erge-Vihan, mab [[Alor]].</ref> da anv-barzh. E Gwengolo 1901 e kemeras perzh e krouidigezh ofisiel<ref>Anavezet e voe un nebeud barzhed vrezhon e 1899 e Bro-Gembre ken e weler ar bloaz-se roet da hini krouidigezh ar Goursez.</ref>. Goursez Breizh e [[Gwengamp]] ha lakaet e voe da zrouiz. E miz Eost 1902 e veajas da [[Dulenn|Zulenn]] evit kemer perzh en eil [[Kendalc’h keltiek|C'hendalc’h keltiek]] hag e kejas gant [[Douglas Hyde]] ha mignoned vras e chomont a-hed ar bloavezhioù. Kinniget e voe ur post kelenner war ar galleg dezhañ e Skol ar mestrezed-skol Dulenn ha ne zistroas ket ac’hann a-raok 1905.<br> E-pad an daou vloaz goude e kenlabouras gant Taldir evit sevel pennadoù er c’hazetennoù krouet gant e vignon e [[Karaez-Plougêr|Karaez]] abaoe 1904. Mont a reas da rener ar c’helaouennoù ''L’Arvor'' ha ''Le Courrier morbihannais’', e [[Gwened]], hag e kenlabouras gant ar sizhunieg ''L’Union agricole du Finistère'', staliet e [[Kemperle]], a-raok prenañ ar gazetenn-se adanvet ''L’Union agricole et maritime'' digant hêred [[James Montjarret de Kerjégu]] e 1914. Gant an arc’hant dastumet diwar atiz [[Anatol ar Braz]] ha [[Teodor Botrel]] e c’hellas kas skouerennoù evit netra d’ar soudarded vrezhon enluet e-pad ar [[Brezel-bed kentañ]] hag a vourre o kaout keloù eus o broioù.<br> Oberiant-tre e voe e-barzh renerezh Goursez Breizh hag e vourre kanañ kanaouennoù brezhonek e-doug ar gouelioù pa oa ezel eus [[Ti kaniri Breiz]]. Kuitaas a reas, e 1911, Kevredigezh Vroadel Vreizh asambles gant lod eus e genseurted e Skolaj ar Varzhed evit mont da grouiñ [[Unvaniez Arvor]]. Er bloaz-se e veajas da Iwerzhon adarre. E 1916 ez eas Leon ar Berr da obidoù [[Jos Parker]], prezidant Unvaniezh Arvor hag ezel Goursez Breizh, e bered [[Fouenant]], hag e prezegennas e brezhoneg dirak ar bez, ha ne voe kalz a dud eno, abalamour d'ar brezel. Goude an ehan a zo ret d’ar Goursez, pa vez ar brezel o ren, dre e statudoù, Abalor, asamblez gant [[Erwan Berthou]], Drouiz-meur Breizh anezhañ, ha Taldir, Drouiz Embanner, a c’halvas izili Skolaj ar Varzhed da labourat en-dro ha da nevesaat reolennoù diabarzh ar genvreuriezh.<br> E 1926 e respontas da [[Anatole de Monzie]] a embanne e tlefed lakaat ar brezhoneg da vervel evit kas unaniezh Bro-C’hall da-benn, da gentañ dre e gazetenn, met dre ur c’hampagn e kelaouennoù Breizh a-bezh ivez ken e lakaas sevel ur gwir skrid-dael a-enep ar ministr.<br> E miz Eost 1927 ez eas gant [[Jean de Saisy de Kerampuil]] ha Taldir da seveniñ ur gefridienn e oa he fal skoulmañ kreñvoc’h al liammoù gant pennoù [[Bro-Skos]], Iwerzhon ha Kembre, war an dachenn sevenadurel ha war an tu armerzhel ivez. Sevel a reas ur rentañ-kont war an hir eus ar veaj e niverenn diskar-amzer 1927 ar gelaouenn ''Le Consortium breton-[[ar C'hevre Breizek]]''. Er bloaz-se e kemeras ur perzh bras e aozañ ar gouelioù keltiek savet gant ar C'hevre Breizek e Rieg, fiziet « Servij ar Wask » dezhañ. E diwezh miz Mae 1928 e tilezas micher rener kazetenn an ''Union agricole et maritime'' hag ez eas da Roazhon evit mont da gelaouenner e ''L’Ouest-Éclair''. En destenn evit kimiadiñ e venegas e oa bet rebechet dezhañ lakaat Breizh da gentañ hag e oa bet disprizet evel barzh. Ne dizhas ket al live ma oa en e soñj pignat, pa ne veze ket lezet da skrivañ estreget kronikenn ar barnedigezhioù. Koulskoude e c'helle kinnig nevezintioù diwar-benn ar sevenadur breizhek, kendalc’hioù ha gouelioù, re Goursez Breizh en o zouez.<br> Sevel a reas al liammoù micherel gant an [[Ti-embann Armorica]] a embanne ar gelaouenn ''An Oaled'', ken a voe dalc'het emvod ar goumananterien 1938 e saloñs a-enor ar pemdezieg roazhonat.<br> Skrivañ a reas par ma c’hellas er c’helaouennoù holloueziadurel trimiziek a veze embannet gant Taldir etre 1927 ha 1940. Meur a bennad diwar-benn ar Gelted, Istor Breizh hag ar relijion a yeas d’ober e zegasadennoù.<br> War bep niverenn ''An Oaled'' e veze dispaket, e penn ar bajenn gentañ, ar poellgor paeroniezh, darn anezho kevrannerien Ti-embann Armorica (savet e 1927) ha bewezh e voe lakaet anv Léon ar Berr e penn ar roll. Ne seblant ket ma voe kavet tu dezhañ mont da zimziñ<ref>E 1926 e laka da c'houzout emañ dizimez e-ser un dael renet gant micherourien e di-moullañ.</ref>. Mervel a reas pell eus e Gerne genidik, un tammig harluet eus ar brezhonegva. == Kelaouenner == Pa oa ur c’helaouenner e c’hoarias gant levezon ar wask e-barzh « emgann ar mennozhioù » a-feur ma kreske niver an dud desket e Breizh. Tapañ a reas e [[remziad]] muioc’h a varregezhioù evit kehentiñ gant ar broioù estren, broioù Breizh-Veur hag Iwerzhon da gentañ. Sevel liammoù gant Kelted tramor a voe ur pal eztaolet dre an [[hollgeltiegezh]], met ur pal sevenadurel nemetken. Evel holl izili ar Goursez ec’h embanne e lealded d’ar Republik c’hall, ar « [[mammvro|vammvro]] vras » ha ne oa ket ur harz da ziwall gwir e vammvro vihan da gaout doujañs ouzh he doareoù perzhek, ar brezhoneg en o zouez.<br> A-raok ma voe tapet un tammig pouez gant ar vroadelouriezh vrezhon e 1932 e veze kreñvik a-walc’h al luskad rannvroelour e Breizh, pa lakae embann pennadoù er c’helaouennoù ha pa oa tomm dilennidi zo ouzh ar rannvroelouriezh.<br> Er gazetenn ma voe perc'henn warnañ e-pad 13 bloaz e klaskas silañ traoù diwar-benn Breizh, istor Breizh, ar brezhoneg hag al lennegezh vrezhonek ingal. Gouelioù ha prezegennoù a veze roet o rentaoù-kont hag meuleudioù a veze savet da d-Taldir, Pêr Mokaer, Auguste Brizeux ha Kervarker. == Skrivagner liesseurt == Donezonet e oa e meur a yezh, e galleg, brezhoneg ha saozneg, met sot e oa gant galleg ar Grennamzer ken e savas testennoù er yezh-se. Sevel kontadennoù brezhonek ha pennadoù istorel a blije dezhañ ivez. Koulskoude e skrivas un nebeud levrigoù ha pennadoù a bep seurt, er gazetenn ''L’Union agricole et maritime'' (1914-1928), ma oa perc'henn anezhi, er gelaouenn ''Le Consortium breton-Ar C’hevre breizek'' (1927-1928) hag er gelaouenn a zeuas war-lerc’h, ''An Oaled''.<br> Gantañ ha gant [[Taldir Jaffrennou]] e voe savet hag arc'hantaet ar gelaouenn drimiziek [[An Oaled]] (istitlet''Le Foyer breton'') e galleg hag e brezhoneg, embannet etre 1928 ha 1939. == Stourmer breizhek ha katolik == === Penn araok ar Goursez, kalon emanvet ar ranvroelouriezh breizhek === Ur stourmer politikel rannvroelour e voe, mat-tre evit displegañ e vennozhioù ken e oa aes sevel skridoù dezhañ. Goude bezañ bet Eil-sekretour e 1901 e voe anvet Sekretour-meur Kevredigezh Broadel Breizh e 1906<ref>Meneget gant Taldir : ''Eñvorennou'' e-barzh ''An Oaled'' e 1939.</ref>. E 1911 ez eas er-maez eus an aozadur-se evit sevel, gant ur strolladig drouized ha barzhed, eveltañ Unvaniezh Arvor, dezhi he fal kinnig ar [[kevreadelouriezh|gevreadelouriezh]] e Bro-C'hall.<br> Ur seurt klub prederiañ war Breizh a grede bezañ perzh anezhañ "ar Varzhed" ha prest e oant ren brezel ar mennozhioù war o zachenn, hini ar c'helaouennoù meret ganto, "L'Union agricole et maritime" ha pelloc'h ''An Oaled ha ''L'Ouest-Éclair''. Er momed ma oant oadsevel evit adsevel Goursez Breizh adalek 1923 e tleas pennoù ar rannvroelouriezh breizhat klask penaos en em ober diouzh doareoù nevez an dud yaouank a embanne daou dra digredus : nac'hañ da Vro-C'hall chom mestr e Breizh ha lakaat ar relijion gatolik evel unan eus e berzhioù hag e gavent dezho ma vefe gwelloc'h chom hep meskañ anezhi gant ar politikerezh. === Rendaeloù gant ar c'hostez broadelour === E penn ar bloaz 1923 e voe klasket gant skipailh ar gelaouenn viziek ''Breiz Atao!'' tagañ eztaoladur [[lealded]] da Vro-C'hall a yeas war wel a-hed Gouel ar [[Bleun-Brug]] er Folgoat. Abegoù. a voe kavet gant niver bras ar bannieloù tri-liv hag ivez menegoù Bro-C'hall e prezegenn an eskob Duparc.<br> Ur respont a zeuas digant sekretour-meur ar Bleun-Brug, [[Erwan ar Moal]] : "Ne blij ket da Vreiz Atao m'en em harp an eil war egile ar gatoligiezh ha Breizh ha ma lkerzhontont dorn ouzh dorn… Ho enebadur da Feiz ha Breiz a ya re bell pa vez eipennet diazoù an emsav ganti… Ne c'heller ket adstummañ ene ur bobl diouzh studioù teknikel." Pa voe dalc'het kendalc'h diazezañ [[Strollad Emrenerien Vreiz]] e [[Rosporden]], d'an 9 ha 10 a viz Gwengolo 1927 e c'hellas ober ur rentañ-kont resis, pa oa tremenet an darvoud-se en e bastell-vro.<br> Ne yeas ket betek nac'hañ groñs mennozhioù "an emrenerien nevez", met displegañ a reas e savboent, hemañ heñvel ouzh hini Unvaniezh Arvor, heñvel ouzh hini pennoù Goursez Breizh ivez. {{quotation|Neuze, evit ar re a zo nes da vod ar Republik e vije posubl arnodiñ ar reizhiad kevreadel : un emrenerezh bennak da bep proviñs, un dael hag ur [[bezin|vezin]] war an dro (ur seurt gwarant (e vije) evit ar beoc'helourien). Miret e vefe ur Prezidant ar Republik, dezhañ da vezañ karget eus al lazioù boutin. ''L'Union agricole et maritime'', 14 a viz Here 1927.}} Daou viz goude e lakaas embann un destenn savet gant André Mellac, teñzorer Unvaniezh Arvor, e-lec'h e tisplege n'eus ket da veskañ emrenerezh ha dizalc'hiezh. {{quotation|Ya, ezhomm eo deomp kaout emrenerezh melestradurel ar ranvroioù e Bro-C'hall, hag e chomo ken unvan m'eo hiziv ar vro. André Mellac, ''L'Union agricole et maritime'', 13 a viz Genver 1928.}} ==Oberennoù== ===E brezhoneg=== * [[1910]] : ''Istor Breiz hag ar C'helted'', sinet ''Trivarz'', kenskrivet gant [[Erwan Berthou]] ha [[Paul Diverrès]], Pariz, Le Dault. * [[1911]] : ''Sinatur an Eil Testamant'', Karaez, [[Ar Bobl]], 1911. Pezh-c'hoari. * [[1913]] : ''Ar verc'h he divreac'h mougn'', An Oriant, Le Pays breton. Pezh-c'hoari. ===E brezhoneg hag e galleg=== * [[1903 e Breizh|1903]] : ''La Victoire de Mgr sainct Ronan, suyvie de Goulennou, complaincte briève en langue armoricaine, sur le poids que supporte en l'aultre monde l'Anaon de MM. les sçavants’’, Gwened, Lafolye, 53 p. * [[1905]] : ''Ar Gwir Treac'h d'ar Gaou'', [[Pariz]], Le Dault. Pezh-c'hoari ===E [[galleg]]=== ;Levrioù * [[1901]] : ''Fleurs de Basse-Bretagne (Bleun a Vreiz-Izel)'', Roazhon, Simon. Kontadennoù. * [[1902]] : ''Nuptialia'', Gwened, Lafolye, 24 p. Danevell. * [[1904]] : ''Les épousailles de Brébiot'', Gwened, Lafolye. Pastoralenn e galleg-krenn. Pezh-c’hoari. * [[1913]] : ''Français de Quimper'', An Oriant, [[Le Pays breton]]. Komedi. * [[1922]] : ''Guide du touriste édité par le Syndicat d'initiative de Quimperlé et de sa région'', 68 p. * [[1923 e Breizh|1923]] : ''Autour de Plaz-ar-c'horn (Troménie de guerre 1917)'', Kemper, Le Goaziou, 55 p. * [[1924 e Breizh|1924]] : ''Almanach de l'Union agricole et maritime pour l'année 1926'', Kemperle, Union Agricole et Maritime. * [[1926]] : ''La circulaire de Monzie contre l'enseignement du breton''. * 1926 : ''Après Carentoir. Jeunes et anciens dans le mouvement breton. Documents du débat'', Kemperlé, impr. de L. Le Berre, 42 p. * [[1928]] : ''Guide illustré de Quimperlé et de la région des collerettes’'. * [[1934 e Breizh|1934]] : ''La Parure du vieux Rennes’’, Roazhon, L’Ouest-Éclair, 48 p. * [[1935]] : ''Le 145{{e}} anniversaire du [[traité de la Mabilais]]''. * 1935 : ''Un grand évêque gallo-romain, [[saint Melaine]]’', Roazhon, Riou-Reuzé, circa 1932. * [[1936]] : ''Bretagne d'hier'', Roazhon, [[L'Ouest-Éclair]], 223 p. * 1938 : ''L'Omelette du baz-valan'', bluette bretonne, c’hoariet er Foyer du soldat e Roazhon, 17 novembre 1937, Roazhon, Ouest-Éclair, 15 p. * [[1945]] : ''Les Chevaliers de la Table Ronde. Épisodes de la légende celtique'', rakskrid gant [[Ronan Caerléon]], Landerne, Brittia. ;Pennadoù * « La mission du Consortium breton dans les Îles britanniques ». E-barzh ''Le Consortium breton-Ar C’hevre breizek'’, Eost 1927, p. p. 717-752. ;Kentskridoù * [[Simone Morand]], ''Chansons de Haute-Bretagne'', Roazhon, Impr. bretonne, 1938. (1er juin,40 p. Kevrollennoù. * [[Ronan Caerleon]], Les Chevaliers de la Table ronde, épisodes de la légende celtique, Landerne, Brittia, 1945, 22 p. == Levrlennadurezh == * [[Ronan Caouissin]] (Ronan Caerleon), ''Bretons d’aujourd’hui'', 1935 * Lukian Raoul, ''Geriadur ar skrivagnerien hag ar yezhourien'', Embannadurioù Al Liamm, 1992. Pennad Le Berre, Léon. * [[Michel Nicolas]], ''Histoire de la revendication bretonne'', Coop Breizh, 2007.{{ISBN|9782843463129}} * [[Erwan Chartier]], ''Histoire de l’Interceltisme en Bretagne'', Speied, Coop Breizh, 2013. {{ISBN|9782843465840}}. Diwar an tezenn soutenet dirak Skol-veur Roazhon 2 e 2010. * [[Sébastien Carney]], ''Breiz Atao!'', Roazhon, PUR, 2015. Tezenn. == Pennadoù nes == * [[Marc Le Berre]] * [[Frañsez Jaffrennou]] * [[Goursez Breizh]] == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} {{Wikimammenn|Oberour:Leon ar Berr}} {{DEFAULTSORT:Berr, Leon ar}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1874]] [[Rummad:Marvioù 1946]] [[Rummad:Emsaverien Breizh]] [[Rummad:Kazetennerien Breizh]] [[Rummad:Skrivagnerien Breizh]] [[Rummad:Izili ar Goursez]] [[Rummad:Tud eus Kemper]] fndo8cp13hg4jk7f1x742p0asf3boga 2192091 2192063 2026-05-31T08:56:39Z Llydawr 145 yezh 2192091 wikitext text/x-wiki [[Restr:Photo d'Abalor (Léon Le Berre).jpg|thumb]] '''Leon ar Berr''', ''Léon Marie Le Berre'' er marilhoù-kêr, bet ganet d'an [[30 a viz Gwengolo]] [[1874]] en [[An Erge-Vihan|Erge-Vihan]] (staget ouzh [[Kemper]] e [[1960]]) ha marvet d'ar [[4 a viz Kerzu]] [[1946]] e [[Roazhon]], a oa ur [[kazetennerezh|c'helaouenner]] breizhat, hag ur skrivagner. Pa oa mignon bras da d-[[Taldir]] e skoazellas anezhañ a-zevri el [[luskad rannvroelour Breizh|luskad rannvroelour breizhat]] hag er [[Goursez Breizh]] ma voe un penn araok enni. Sevel a reas liammoù er broioù keltiek tramor en ur veajiñ enno. ''Abalor''<ref>''Ab Alor'' a implijas da anv-pluenn da gentañ.</ref> a voe e [[anv-barzh]] hag e anv-pluenn pennañ. Implij a reas ''Armel d’Ergué'' ha ''Tête en l’air'' ivez. == Buhez== Ur [[sistrerezh|sistrer]] aet da genwerzher koad ha staliet e-kichen [[porzh-houarn Kemper]], en Erge-Vihan, e oa e dad, Alain, dimezet gant Marie-Armandine Mignan, e vamm.<ref>Akta ganedigezh, niv. 67, 30 Gwengolo 1874. Notenn er marzh : reizhet anv ar vamm eus Meignan da v-Mignan diwar ur varnedigezh justis e 1887.</ref>, met ne voe ket desavet e brezhoneg gant e dud. Ur breur koshoc'h, Alain François, hag ur c'hoar yaouankoc'h, [[Marthe Le Berre|Marthe Marie]], hag hi ganet e 1881, en doa ha chom a reas tost dezhi<ref>He anv e lakaas war gentañ pajen e levrig ''Nuptialia''. Hounnezh a voe skrivagnerez ha kelaouennerez eveltañ.</ref>. Kaset e voe d’ober e studioù e skolaj Sant-Salver, e [[Redon]] hag ez eas da [[Skol-veur Roazhon]] evit studiañ ar Gwir hag al Lizhiri ivez.<br> Eno e kejas gant ur bochad studierien, entanet gant Breizh, Frañsez Jaffrennou-Taldir, Olier Gwion ha Victor Nouël de Kerangué, en o zouez. Pa voe krouet [[Breuriez ar Studierien Vreton]], e 1901, e voe lakaet en he fenn. Pa voe studier e voe lakaet e-maez an enluañ, dre'n abeg e oa bet torret e ilin dehou, ar pezh a voe kadarnaet da vare ar [[kevodadeg|c’hevodadeg]] e 1914<ref>Fichenn-varilh, niv. 4, Burev Kemper, 1R1146.</ref>.<br> Er momed-se e voe krouet ar [[pemdezieg]] ''L’Ouest-Éclair'', ken ez eas da gendrec’hiñ e bennoù da zegemer pennadoù brezhonek ingal<ref>''Bolonte Doue'', pennad kentañ e 1901.</ref>.<br> E 1898 e emezelas ouzh [[Kevredigezh Vroadel Breizh]], aozadur kentañ Emsav Breizh hag ez eas da Eil-sekretour anezhi. Diouzhtu e voe klasket gant al luskad rannvroelour-se sevel liammoù gant an [[Iwerzhon]]iz o stourm ouzh ar galloud saoz hag ar Gembreiz a blede gant adsavidigezh o sevenadur.<br> En hañv 1901 ez eas gant Taldir hag tud all da v-[[Merthyr Tudful]] evit bezañ degemeret evel Barzh gant [[Goursez Kembre]] hag eno e tisklêrias e kemere ''Abalor''<ref>Diwar anv ar sant paeron en Erge-Vihan, mab [[Alor]].</ref> da anv-barzh. E Gwengolo 1901 e kemeras perzh e krouidigezh ofisiel<ref>Anavezet e voe un nebeud barzhed vrezhon e 1899 e Bro-Gembre ken e weler ar bloaz-se roet da hini krouidigezh ar Goursez.</ref>. Goursez Breizh e [[Gwengamp]] ha lakaet e voe da zrouiz. E miz Eost 1902 e veajas da [[Dulenn|Zulenn]] evit kemer perzh en eil [[Kendalc’h keltiek|C'hendalc’h keltiek]] hag e kejas gant [[Douglas Hyde]] ha mignoned vras e chomont a-hed ar bloavezhioù. Kinniget e voe ur post kelenner war ar galleg dezhañ e Skol ar mestrezed-skol Dulenn ha ne zistroas ket ac’hann a-raok 1905.<br> E-pad an daou vloaz goude e kenlabouras gant Taldir evit sevel pennadoù er c’hazetennoù krouet gant e vignon e [[Karaez-Plougêr|Karaez]] abaoe 1904. Mont a reas da rener ar c’helaouennoù ''L’Arvor'' ha ''Le Courrier morbihannais'', e [[Gwened]], hag e kenlabouras gant ar sizhunieg ''L’Union agricole du Finistère'', staliet e [[Kemperle]], a-raok prenañ ar gazetenn-se adanvet ''L’Union agricole et maritime'' digant hêred [[James Montjarret de Kerjégu]] e 1914. Gant an arc’hant dastumet diwar atiz [[Anatol ar Braz]] ha [[Teodor Botrel]] e c’hellas kas skouerennoù evit netra d’ar soudarded vrezhon enluet e-pad ar [[Brezel-bed kentañ]] hag a vourre o kaout keloù eus o bro.<br> Oberiant-tre e voe e-barzh renerezh Goursez Breizh hag e vourre kanañ kanaouennoù brezhonek e-doug ar gouelioù pa oa ezel eus [[Ti kaniri Breiz]]. Kuitaas a reas, e 1911, Kevredigezh Vroadel Vreizh asambles gant lod eus e genseurted e Skolaj ar Varzhed evit mont da grouiñ [[Unvaniez Arvor]]. Er bloaz-se e veajas da Iwerzhon adarre. E 1916 ez eas Leon ar Berr da obidoù [[Jos Parker]], prezidant Unvaniezh Arvor hag ezel Goursez Breizh, e bered [[Fouenant]], hag e prezegennas e brezhoneg dirak ar bez, ha ne voe kalz a dud eno, abalamour d'ar brezel. Goude an ehan a zo ret d’ar Goursez, pa vez ar brezel o ren, dre e statudoù, Abalor, asambles gant [[Erwan Berthou]], Drouiz-meur Breizh anezhañ, ha Taldir, Drouiz Embanner, a c’halvas izili Skolaj ar Varzhed da labourat en-dro ha da nevesaat reolennoù diabarzh ar genvreuriezh.<br> E 1926 e respontas da [[Anatole de Monzie]] a embanne e tlefed lakaat ar brezhoneg da vervel evit kas unaniezh Bro-C’hall da-benn, da gentañ dre e gazetenn, met dre ur c’hampagn e kelaouennoù Breizh a-bezh ivez ken e lakaas sevel ur gwir skrid-dael a-enep ar ministr.<br> E miz Eost 1927 ez eas gant [[Jean de Saisy de Kerampuil]] ha Taldir da seveniñ ur gefridienn e oa he fal skoulmañ kreñvoc’h al liammoù gant pennoù [[Bro-Skos]], Iwerzhon ha Kembre, war an dachenn sevenadurel ha war an tu armerzhel ivez. Sevel a reas ur rentañ-kont war an hir eus ar veaj e niverenn diskar-amzer 1927 ar gelaouenn ''Le Consortium breton-[[ar C'hevre Breizek]]''. Er bloaz-se e kemeras ur perzh bras e aozañ ar gouelioù keltiek savet gant ar C'hevre Breizek e Rieg, fiziet « Servij ar Wask » dezhañ. E diwezh miz Mae 1928 e tilezas micher rener kazetenn an ''Union agricole et maritime'' hag ez eas da Roazhon evit mont da gelaouenner e ''L’Ouest-Éclair''. En destenn evit kimiadiñ e venegas e oa bet rebechet dezhañ lakaat Breizh da gentañ hag e oa bet disprizet evel barzh. Ne dizhas ket al live ma oa en e soñj pignat, pa ne veze ket lezet da skrivañ estreget kronikenn ar barnedigezhioù. Koulskoude e c'helle kinnig nevezintioù diwar-benn ar sevenadur breizhek, kendalc’hioù ha gouelioù, re Goursez Breizh en o zouez.<br> Sevel a reas al liammoù micherel gant an [[Ti-embann Armorica]] a embanne ar gelaouenn ''An Oaled'', ken a voe dalc'het emvod ar goumananterien 1938 e saloñs a-enor ar pemdezieg roazhonat.<br> Skrivañ a reas par ma c’hellas er c’helaouennoù holloueziadurel trimiziek a veze embannet gant Taldir etre 1927 ha 1940. Meur a bennad diwar-benn ar Gelted, Istor Breizh hag ar relijion a yeas d’ober e zegasadennoù.<br> War bep niverenn ''An Oaled'' e veze dispaket, e penn ar bajenn gentañ, ar poellgor paeroniezh, darn anezho kevrannerien Ti-embann Armorica (savet e 1927) ha bewezh e voe lakaet anv Léon ar Berr e penn ar roll. Ne seblant ket ma voe kavet tu dezhañ mont da zimziñ<ref>E 1926 e laka da c'houzout emañ dizimez e-ser un dael renet gant micherourien e di-moullañ.</ref>. Mervel a reas pell eus e Gerne genidik, un tammig harluet eus ar brezhonegva. == Kelaouenner == Pa oa ur c’helaouenner e c’hoarias gant levezon ar wask e-barzh « emgann ar mennozhioù » a-feur ma kreske niver an dud desket e Breizh. Tapañ a reas e [[remziad]] muioc’h a varregezhioù evit kehentiñ gant ar broioù estren, broioù Breizh-Veur hag Iwerzhon da gentañ. Sevel liammoù gant Kelted tramor a voe ur pal eztaolet dre an [[hollgeltiegezh]], met ur pal sevenadurel nemetken. Evel holl izili ar Goursez ec’h embanne e lealded d’ar Republik c’hall, ar « [[mammvro|vammvro]] vras » ha ne oa ket ur harz da ziwall gwir e vammvro vihan da gaout doujañs ouzh he doareoù perzhek, ar brezhoneg en o zouez.<br> A-raok ma voe tapet un tammig pouez gant ar vroadelouriezh vrezhon e 1932 e veze kreñvik a-walc’h al luskad rannvroelour e Breizh, pa lakae embann pennadoù er c’helaouennoù ha pa oa tomm dilennidi zo ouzh ar rannvroelouriezh.<br> Er gazetenn ma voe perc'henn warnañ e-pad 13 bloaz e klaskas silañ traoù diwar-benn Breizh, istor Breizh, ar brezhoneg hag al lennegezh vrezhonek ingal. Gouelioù ha prezegennoù a veze roet o rentaoù-kont hag meuleudioù a veze savet da d-Taldir, Pêr Mokaer, Auguste Brizeux ha Kervarker. == Skrivagner liesseurt == Donezonet e oa e meur a yezh, e galleg, brezhoneg ha saozneg, met sot e oa gant galleg ar Grennamzer ken e savas testennoù er yezh-se. Sevel kontadennoù brezhonek ha pennadoù istorel a blije dezhañ ivez. Koulskoude e skrivas un nebeud levrigoù ha pennadoù a bep seurt, er gazetenn ''L’Union agricole et maritime'' (1914-1928), ma oa perc'henn anezhi, er gelaouenn ''Le Consortium breton-Ar C’hevre breizek'' (1927-1928) hag er gelaouenn a zeuas war-lerc’h, ''An Oaled''.<br> Gantañ ha gant [[Taldir Jaffrennou]] e voe savet hag arc'hantaet ar gelaouenn drimiziek [[An Oaled]] (istitlet''Le Foyer breton'') e galleg hag e brezhoneg, embannet etre 1928 ha 1939. == Stourmer breizhek ha katolik == === Penn araok ar Goursez, kalon emanvet ar ranvroelouriezh breizhek === Ur stourmer politikel rannvroelour e voe, mat-tre evit displegañ e vennozhioù ken e oa aes sevel skridoù dezhañ. Goude bezañ bet Eil-sekretour e 1901 e voe anvet da Sekretour-meur Kevredigezh Broadel Breizh e 1906<ref>Meneget gant Taldir : ''Eñvorennou'' e-barzh ''An Oaled'' e 1939.</ref>. E 1911 ez eas er-maez eus an aozadur-se evit sevel, gant ur strolladig drouized ha barzhed eveltañ, Unvaniezh Arvor, a oa he fal kinnig ar [[kevreadelouriezh|gevreadelouriezh]] e Bro-C'hall.<br> Ur seurt klub prederiañ war Breizh a felle d'ar "Varzhed" bezañ ha prest e oant da ren brezel ar mennozhioù war o zachenn, hini ar c'helaouennoù meret ganto, "L'Union agricole et maritime" ha pelloc'h ''An Oaled ha ''L'Ouest-Éclair''. Er momed ma oant o klask adsevel Goursez Breizh adalek 1923 e tleas pennoù ar rannvroelouriezh vreizhat klask penaos en em ober diouzh doareoù nevez an dud yaouank a embanne daou dra digredus : nac'hañ da Vro-C'hall chom mestr e Breizh ha lakaat ar relijion gatolik evel unan eus e berzhioù hag a gave dezho e vefe gwelloc'h chom hep meskañ anezhi gant ar politikerezh. === Rendaeloù gant ar c'hostez broadelour === E penn kentañ ar bloaz 1923 e voe klasket gant skipailh ar gelaouenn viziek ''Breiz Atao!'' tagañ eztaoladur al [[lealded]] da Vro-C'hall a yeas war wel a-hed Gouel ar [[Bleun-Brug]] er Folgoad. Abeg a voe kavet gant niver bras ar bannieloù triliv hag ivez menegoù Bro-C'hall e prezegenn an eskob Duparc.<br> Ur respont a zeuas digant sekretour-meur ar Bleun-Brug, [[Erwan ar Moal]] : "Ne blij ket da Vreiz Atao m'en em harp an eil war egile ar gatoligiezh ha Breizh ha ma kerzhont dorn ouzh dorn… Ho enebadur da Feiz ha Breiz a ya re bell pa vez eilpennet diazoù an emsav ganti… Ne c'heller ket adstummañ ene ur bobl diouzh studioù teknikel." Pa voe dalc'het kendalc'h diazezañ [[Strollad Emrenerien Vreiz]] e [[Rosporden]], d'an 9 ha 10 a viz Gwengolo 1927 e c'hellas ober ur rentañ-kont resis, pa oa tremenet an darvoud-se en e bastell-vro.<br> Ne yeas ket betek nac'hañ groñs mennozhioù "an emrenerien nevez", met displegañ a reas e savboent, hemañ heñvel ouzh hini Unvaniezh Arvor, heñvel ouzh hini pennoù Goursez Breizh ivez. {{quotation|Neuze, evit ar re a zo nes da vod ar Republik e vije posubl arnodiñ ar reizhiad kevreadel : un emrenerezh bennak da bep proviñs, un dael hag ur [[bezin|vezin]] war an dro (ur seurt gwarant (e vije) evit ar beoc'helourien). Miret e vefe ur Prezidant ar Republik, dezhañ da vezañ karget eus al lazioù boutin. ''L'Union agricole et maritime'', 14 a viz Here 1927.}} Daou viz goude e lakaas embann un destenn savet gant André Mellac, teñzorer Unvaniezh Arvor, e-lec'h e tisplege n'eus ket da veskañ emrenerezh ha dizalc'hiezh. {{quotation|Ya, ezhomm eo deomp kaout emrenerezh melestradurel ar ranvroioù e Bro-C'hall, hag e chomo ken unvan m'eo hiziv ar vro. André Mellac, ''L'Union agricole et maritime'', 13 a viz Genver 1928.}} ==Oberennoù== ===E brezhoneg=== * [[1910]] : ''Istor Breiz hag ar C'helted'', sinet ''Trivarz'', kenskrivet gant [[Erwan Berthou]] ha [[Paul Diverrès]], Pariz, Le Dault. * [[1911]] : ''Sinatur an Eil Testamant'', Karaez, [[Ar Bobl]], 1911. Pezh-c'hoari. * [[1913]] : ''Ar verc'h he divreac'h mougn'', An Oriant, Le Pays breton. Pezh-c'hoari. ===E brezhoneg hag e galleg=== * [[1903 e Breizh|1903]] : ''La Victoire de Mgr sainct Ronan, suyvie de Goulennou, complaincte briève en langue armoricaine, sur le poids que supporte en l'aultre monde l'Anaon de MM. les sçavants’’, Gwened, Lafolye, 53 p. * [[1905]] : ''Ar Gwir Treac'h d'ar Gaou'', [[Pariz]], Le Dault. Pezh-c'hoari ===E [[galleg]]=== ;Levrioù * [[1901]] : ''Fleurs de Basse-Bretagne (Bleun a Vreiz-Izel)'', Roazhon, Simon. Kontadennoù. * [[1902]] : ''Nuptialia'', Gwened, Lafolye, 24 p. Danevell. * [[1904]] : ''Les épousailles de Brébiot'', Gwened, Lafolye. Pastoralenn e galleg-krenn. Pezh-c’hoari. * [[1913]] : ''Français de Quimper'', An Oriant, [[Le Pays breton]]. Komedi. * [[1922]] : ''Guide du touriste édité par le Syndicat d'initiative de Quimperlé et de sa région'', 68 p. * [[1923 e Breizh|1923]] : ''Autour de Plaz-ar-c'horn (Troménie de guerre 1917)'', Kemper, Le Goaziou, 55 p. * [[1924 e Breizh|1924]] : ''Almanach de l'Union agricole et maritime pour l'année 1926'', Kemperle, Union Agricole et Maritime. * [[1926]] : ''La circulaire de Monzie contre l'enseignement du breton''. * 1926 : ''Après Carentoir. Jeunes et anciens dans le mouvement breton. Documents du débat'', Kemperlé, impr. de L. Le Berre, 42 p. * [[1928]] : ''Guide illustré de Quimperlé et de la région des collerettes’'. * [[1934 e Breizh|1934]] : ''La Parure du vieux Rennes’’, Roazhon, L’Ouest-Éclair, 48 p. * [[1935]] : ''Le 145{{e}} anniversaire du [[traité de la Mabilais]]''. * 1935 : ''Un grand évêque gallo-romain, [[saint Melaine]]’', Roazhon, Riou-Reuzé, circa 1932. * [[1936]] : ''Bretagne d'hier'', Roazhon, [[L'Ouest-Éclair]], 223 p. * 1938 : ''L'Omelette du baz-valan'', bluette bretonne, c’hoariet er Foyer du soldat e Roazhon, 17 novembre 1937, Roazhon, Ouest-Éclair, 15 p. * [[1945]] : ''Les Chevaliers de la Table Ronde. Épisodes de la légende celtique'', rakskrid gant [[Ronan Caerléon]], Landerne, Brittia. ;Pennadoù * « La mission du Consortium breton dans les Îles britanniques ». E-barzh ''Le Consortium breton-Ar C’hevre breizek'’, Eost 1927, p. p. 717-752. ;Kentskridoù * [[Simone Morand]], ''Chansons de Haute-Bretagne'', Roazhon, Impr. bretonne, 1938. (1er juin,40 p. Kevrollennoù. * [[Ronan Caerleon]], Les Chevaliers de la Table ronde, épisodes de la légende celtique, Landerne, Brittia, 1945, 22 p. == Levrlennadurezh == * [[Ronan Caouissin]] (Ronan Caerleon), ''Bretons d’aujourd’hui'', 1935 * Lukian Raoul, ''Geriadur ar skrivagnerien hag ar yezhourien'', Embannadurioù Al Liamm, 1992. Pennad Le Berre, Léon. * [[Michel Nicolas]], ''Histoire de la revendication bretonne'', Coop Breizh, 2007.{{ISBN|9782843463129}} * [[Erwan Chartier]], ''Histoire de l’Interceltisme en Bretagne'', Speied, Coop Breizh, 2013. {{ISBN|9782843465840}}. Diwar an tezenn soutenet dirak Skol-veur Roazhon 2 e 2010. * [[Sébastien Carney]], ''Breiz Atao!'', Roazhon, PUR, 2015. Tezenn. == Pennadoù nes == * [[Marc Le Berre]] * [[Frañsez Jaffrennou]] * [[Goursez Breizh]] == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} {{Wikimammenn|Oberour:Leon ar Berr}} {{DEFAULTSORT:Berr, Leon ar}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1874]] [[Rummad:Marvioù 1946]] [[Rummad:Emsaverien Breizh]] [[Rummad:Kazetennerien Breizh]] [[Rummad:Skrivagnerien Breizh]] [[Rummad:Izili ar Goursez]] [[Rummad:Tud eus Kemper]] ebemfroahq5wocqlsnpavvzmkvbntsf 0 112692 2192045 2187681 2026-05-30T17:21:01Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2192045 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} {{databox}} '''Kreizenn an Enklaskoù Breizhek ha Keltiek''' (KEBK) a zo ur labourva liesdiskiblezh hag a voe krouet e [[1969]] e Kevre al Lizhiri ha Skiantoù ar Gevredigezh eus [[Skol-veur Breizh-Izel]] ([[Brest]], [[Penn-ar-Bed]]). Anavezet eo ar greizenn dreist holl dre hec'h anvadur gallek '''Centre de Recherche Bretonne et Celtique''', CRBC an teskanv gallek anezhañ. == Istor == [[Yves Le Gallo]] a voe he c'hentañ prezidant, ur garg hag a voe dalc'het gantañ betek [[1986]]. Roll ar brezidanted : Yves Le Gallo (1969-1985), [[Donatien Laurent]], [[Jean Kerhervé]], [[Daniel Giraudon]]. Abaoe 2008 eo aet ar gelennerien hag an enklaskerien a laboure war dachenn ar studioù keltiek e [[Skol-veur Roazhon 2]] a-gevret gant re skol-veur Brest da sevel ur greizenn vrasoc'h hag enni daou skourr. == Levraoueg Yves Le Gallo == Kreizenn gelaouiñ ar c'hKEBK, anvet Levraoueg Yves Le Gallo, a endalc'h unan eus ar fonnusañ levraouegoù war dachenn Breizh hag ar broioù keltiek. Ouzhpennoù levrioù kozh ha nevez e tastum kelaouennoù ha dielloù. Fañch Broudig a voe kentañ implijad al levraoueg ha Marie-Rose Prigent da-heul. == Kelaouenn == * [[La Bretagne linguistique]] == Embannadennoù == ==Liamm diavaez== *{{fr}} [https://www.univ-brest.fr/crbc/br?languageId=5 Lec'hienn KEBK e Brest] *{{fr}} [https://web.archive.org/web/20140915065527/http://www.univ-rennes2.fr/crbc KEBK - Roazhon] [[Rummad:Skolioù-meur Breizh]] [[Rummad:Levraouegoù Breizh]] [[Rummad:Levrioù istor Breizh]] em2wao06rhqskuutd9zh53fkbg08a3w 0 114265 2192041 2109415 2026-05-30T15:15:04Z Carsten Steger 64771 Aerial image of Bruniquel inserted. 2192041 wikitext text/x-wiki {{implijoù all}} {{Infobox kumunioù Frañs | anv = Borniquèl | anvOfisiel = Bruniquel | anvYezh = Borniquèl | Yezh = okitaneg | skeudenn = Aerial image of Bruniquel (view from the west).jpg | alc'hwez = | ardamezioù = Blason_ville_fr_Bruniquel_(Tarn-et-Garonne).svg | logo = | bro = [[Carcin]] | rannvro = [[Midi-Pyrénées]] | departamant = [[Tarn-ha-Garona]] | arondisamant = [[Arondisamant Montalban|Montalban]] | kanton = [[kanton Montclar de Carcin|Monclar de Carcin]] | etrekumuniezh = | bro velestradurel = | insee = 82026 | cp = 82800 | maer = Michel Montet | amzer-gefridi = 2014-2020 | poblañs = {{PoblansKumun|64|24}} | deiziad-poblañs = {{PoblansKumun|64|deiziad}} | gorread = 33.2 | hedred = 1.40 | ledred = 44.03 | uk = 130 | ubi = 90 | ubr = 382 | lec'hienn web = [http://www.bruniquel.fr www.bruniquel.fr] }} '''Borniquèl''' (e galleg: ''Bruniquel'') zo ur gêrig eus [[Carcin]] en [[Okitania]], hag ur [[kumun|gumun]] lec'hiet en departamant [[Tarn-et-Garonne]], e rannvro [[Midi-Pyrénées]]. ==Liammoù diavaez== {{Commons|Category:Bruniquel}} [[Rummad:Kêrioù Okitania]] [[Rummad:Kumunioù Tarn-ha-Garona]] 3l14iid64x1usvjuzauk6uczylxxwso 0 115484 2192080 2191197 2026-05-31T07:38:13Z François Malo-Renault 38501 Extrait de l'article: Notes sur trois cathédrales bretonnes (1979) 2192080 wikitext text/x-wiki [[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]] '''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Emile Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet Nori Malo-Renault ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''Le Fureteur Breton''<ref>:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&l=fr</ref>. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh. *[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]]. *[[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet e oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh). *[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]]. *[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr. *[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon. *[[Restr:Portrait Jean Malo-Renault (1982).jpg|thumb|Jean Malo-Renault ]][[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''<ref>https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&l=fr</ref> evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù. *[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. *1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh. * [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel. * Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn. En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se. Kumun Roazhon he deus roet e anv d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür<ref>[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]</ref>.<gallery> Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|''L'église de Fouesnant'' (1974) </gallery><gallery> Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|Extrait de l'article: ''Notes sur trois cathédrales bretonnes (''1979) </gallery> == Oberennoù == *{{fr}} ''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art du livre]'' (1931) *{{fr}} ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item La lettre ornée du Moyen Âge I]'' ha [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f150.item II] *{{fr}} ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item Les monuments français en péril en Bretagne]'' (1932) *{{fr}} ''[[commons:File:Le_malouin_Jean_Le_CUDENEC,_Roi_de_Madagascar.pdf|Le malouin Jean Le CUDENNEC, Roi de Madagascar]]'' (1948) *{{fr}} ''[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:L%27%C3%A9glise_de_Fouesnant_(JMR).pdf L'église de Fouesnant]'' er vareadeg ''Fouesnant'',n^o 4, 1974, p. 11-17 *{{fr}} ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires]'' », e ''Revue de l'art'', n^o 319, Gwengolo-Here 1930, p. 109-130. *{{fr}} ''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item Notes sur trois cathédrales bretonnes]'', Notebook n° 103 - 26{{vet}} bloavezh, n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, p. 141 - 145. *{{fr}} ''[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Les pseudonymes des Bretons : 16e-20e siècle]'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496) ==Levrlennadur== *AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embannadur, ISBN 978-2-914612-10-4) ==Daveennoù== {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}} [[Rummad:Levraouegerien]] [[Rummad:Tud Breizh]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1900]] [[Rummad:Marvioù 1988]] mqj46betgs45r2q9ybxcmi4uvlqmaix 2192081 2192080 2026-05-31T07:42:10Z François Malo-Renault 38501 Galerie ajout 2 œuvres 2192081 wikitext text/x-wiki [[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]] '''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Emile Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet Nori Malo-Renault ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''Le Fureteur Breton''<ref>:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&l=fr</ref>. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh. *[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]]. *[[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet e oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh). *[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]]. *[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr. *[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon. *[[Restr:Portrait Jean Malo-Renault (1982).jpg|thumb|Jean Malo-Renault ]][[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''<ref>https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&l=fr</ref> evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù. *[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. *1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh. * [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel. * Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn. En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se. Kumun Roazhon he deus roet e anv d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür<ref>[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]</ref>.<gallery> Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|''L'église de Fouesnant'' (1974) </gallery><gallery> Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|Extrait de l'article: ''Notes sur trois cathédrales bretonnes (''1979) Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|L'église de Fouesnant (1979) </gallery> == Oberennoù == *{{fr}} ''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art du livre]'' (1931) *{{fr}} ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item La lettre ornée du Moyen Âge I]'' ha [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f150.item II] *{{fr}} ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item Les monuments français en péril en Bretagne]'' (1932) *{{fr}} ''[[commons:File:Le_malouin_Jean_Le_CUDENEC,_Roi_de_Madagascar.pdf|Le malouin Jean Le CUDENNEC, Roi de Madagascar]]'' (1948) *{{fr}} ''[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:L%27%C3%A9glise_de_Fouesnant_(JMR).pdf L'église de Fouesnant]'' er vareadeg ''Fouesnant'',n^o 4, 1974, p. 11-17 *{{fr}} ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires]'' », e ''Revue de l'art'', n^o 319, Gwengolo-Here 1930, p. 109-130. *{{fr}} ''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item Notes sur trois cathédrales bretonnes]'', Notebook n° 103 - 26{{vet}} bloavezh, n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, p. 141 - 145. *{{fr}} ''[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Les pseudonymes des Bretons : 16e-20e siècle]'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496) ==Levrlennadur== *AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embannadur, ISBN 978-2-914612-10-4) ==Daveennoù== {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}} [[Rummad:Levraouegerien]] [[Rummad:Tud Breizh]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1900]] [[Rummad:Marvioù 1988]] inh6x1nd8n8uq5l48y3cfdqgr9btylz 0 129902 2192093 2191809 2026-05-31T09:05:52Z Llydawr 145 2192093 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} An '''aluzener''' (pe '''aluzenner''') zo un den a Iliz bet karget da reiñ an [[aluzen]] ([[aluzon]], e yezh Treger) d’an dud paour gwezhall, pe karget d’ober war-dro an ofisoù, ar [[sakramant]]où hag ar gelennadurezh kristen en un ensavadur bennak hiziv : ''Aluzener ar skolaj, aluzener ar gouent…'' == Daou furm kavet e brezhoneg == Kavet e vez ''aluzener'' pe ''aluzenner'' tro-ha tro er [[Aimable-Gilles Troude|Geriadur Troude]] (1869) hag er [[Geriadur Favereau]] (1982). Ar [[Geriadur Vallée]], ar [[Geriadur brezhoneg-galleg Roparz Hemon]], ar "''Geriadur Istorel ar brezhoneg''" savet gant [[Roparz Hemon]]<ref>E Geriadur Al Liamm (''Nouveau dictionnaire breton-français-français-breton'', 2014) ivez.</ref>, hag ar [[Geriadur brezhoneg An Here]] a zispak ''aluzener''. Ober a ra [[Geriadur Seite-Stefan]], [[Geriadur Garnier]] renet gant [[Per-Jakez Heliaz]] ha Geriadur [[Andreo ar Merser]] gant ''aluzenner''. == Gerdarzh ha heñvelger == Amprestet eo bet ar ger-se digant an [[henc'hresianeg]], ἐλεημοσύνη, ''eleēmosynē'', dre al [[latin]] ''almosinarius''. Kavet e veze ''alusoner'' e-barzh ar [[Catholicon|C'hatolicon]] (e [[1464]]). Kavet e vez ''alüseneor'' e [[kerneveureg]] hag ''elusennwr'' e [[kembraeg]], met implijet e vez dreist-holl ar ger ''caplan'' e kembraeg abalamour ma ra ar [[saozneg]] gant ar ger ''chaplain''. Ar gerioù ''aluzener'' ha ''chapalan'' (''cappellanus'' e [[latin]]<ref>''Cappellano'' en italianeg, ''capellán'' e spagnoleg, ''chaplain'' e saozneg, ''caplan'' e kembraeg, ''kaplan'' en alamaneg.</ref>) zo heñvelster met, hervez gwir an Iliz katolik, e rank ur chapalan bezañ [[beleg]] (kanon 564 eus Lezenn gwir kanoneg), daoust ma vez roet, e [[Bro-C'hall|Bro Frañs]], al lesanv relijiel a aluzener d’ar veleien karget d’ober ur ministrerezh pastorel, beleien barrez aet da goshaat peurvuiañ : aluzener ar [[skolaj]], al lise ; aluzener en [[ospital]], en un ti-retred ; aluzener en armeoù ; aluzener un [[toull-bac'h]]. ==Tud== *Sant Yann (an) Aluzener, [[Patriark Aleksandria]], etre 610 ha 619. ==Notennoù== {{Daveoù}} == Gwelet ivez == *[[Beleg]] *[[Person]] *[[Kure]] **{{en}} [[:en:Chaplain|Chaplain]] [[Rummad:Kristeniezh]] [[Rummad:Kloer]] [[Rummad:Lesanvioù relijiel]] oaxrpzxe2c03jhrbdwy9vmuw9ulhcm7 0 131707 2192085 1742843 2026-05-31T08:38:47Z Dishual 612 2192085 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ar '''plant bloaziek''' zo [[plant]] ha ne badont ket pelloc'h eget [[bloaz]], evel [[piz bihan]] pe [[gleizh|c'hleizh]] ''(Anagallis arvensis)'' ==Pennadoù kar== *[[Plant daouvloaziek]] *[[Plant liesvloaziek]] [[Rummad:Plant]] gdlhwe4741ifabihhon88b8gsw7sz4e 0 138761 2192037 2159032 2026-05-30T13:56:55Z ~2026-32173-74 91917 /* Gwallreuz ar c'hontrollerezh */ 2192037 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- | [[Restr:YouTube 2024.svg|400px|Logo YouTube e 2024]] |- align="center" | [[Restr:Youtube founders.jpg|400px]]<br>Krouerien YouTube : [[Chad Hurley]], [[Steve Chen]] ha [[Jawed Karim]] |} {{databox}} '''YouTube, LLC''' zo ur savenn [[stadunanat]] da eskemm videoioù war an [[Internet]], diazezet e [[San Bruno]] e [[Kalifornia]].<br> Tri implijiad eus [[PayPal]] : Chad Hurley, Steve Chen, ha Jawed Karim, o devoa savet ar servij e miz C'hwevrer [[2005]]. [[Google]] en deus prenet al lec'hienn e miz Du [[2006]] evit ur sammad a 1,65 milmilion US$ ; unan eus skourroù Google ez eo YouTube hiziv-an-deiz.<br> Implijerien YouTube a c'hall lakaat videoioù en-linenn, sellet ouzh videoioù all, o notenniñ ha burutellañ, o eskemm, o gwellaat, o diskuliañ, ha heuliañ implijerien all. Dre YouTube e c'heller gwelet a bep seurt doareoù [[film]]oùigoù, pe e vefent bet savet gant tud a-vicher, embregerezhioù pe gant tud nann arbennikaet. E-touez an danvez a c'heller kavout war ar savenn ez eus klipoù, klipoù [[skinwel]], filmoùigoù, filmoùigoù bruderezh, teulfilmoù, enroladennoù son, filmoùigoù tañva, filmoùigoù live, ha videoioù blogañ, filmoùigoù kelenn ha filmoùigoù doare [[Do it yourself|DOY]]. Darn eus an danvez a gaver war YouTube zo lakaet en-linenn gant hiniennoù ; lod anezho a-teu a-benn da vezañ brudet ha da c'hounit arc'hant e-giz-se ([[Inoxtag]], [[Squeezie]]…). Bez' ez eus ivez danvez degaset gant embregerezhioù bras evel [[CBS]], [[BBC]], [[Vevo]], hag [[Hulu]] a ro digoust danvez da welet dre hanterouriezh YouTube dre un c'henemglev gant ar savenn. An arvesterien n'int ket enrollet ne c'hellont nemet gwelet videoioù al lec'hienn. Ar re a zo izili a c'hell ouzhpenn arvestiñ, lakaat en-linenn danvez diniver, notenniñ hag eskemm. Ar videoioù hag a c'hellfe bezañ arvarus (feulster, reizh....) na c'hellont bezañ gwelet nemet gant an implijerien enrollet a zo 18 vloaz pe ouzhpenn. == Gwallreuz ar c'hontrollerezh == E miz Gwengolo 2025 ez eus bet savet ur gemennadenn digareziñ gant [https://www.vidmateapp.com/download-youtube-videos YouTube], anzavet eo bet gant an embregerezh e oa bet rediet da lakaat da dalvezout ur c'hontrollerezh warar pezh a oa bet embannet, betek skarzhañ kontoù tud, dre gwask gouarnamant [[Joe Biden]]. Embannet eo bet ganto e vo adrentet ar c'hontoù bet skarzhet hep na vije bet graet un obererezh difennet gant reolennoù ar savenn. An temoù a oa bet goulennet da vezañ eveshiaet strizh a oa: ar [[COVID-19|C'hovid 19]]<ref> {{en}} https://judiciary.house.gov/media/in-the-news/google-reinstate-banned-youtube-accounts-censored-political-speech</ref> <ref>“[https://nypost.com/2025/09/23/us-news/google-to-reinstate-youtube-accounts-banned-for-repeated-violations-of-covid-19-content/ E-kerzh … ur mare marteze e vije diskrivet ar gwellañ gant ledanadur prederiadennoù ha douetañs, ar gouarnamant stadunanat a zo bet o kemer ur roll damheñvel ouzh ‘Ministrerezh ar Wirionez,’” Orwellian en deus skrivet Doughty pa oa bet kemennet ar varnadenn.]</ref>, dilennadegoù stadunanat prezidantel 2020 ha mab ar prezidant d'ar mare-se [[Hunter Biden]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:YouTube]] [[Rummad:Embregerezhioù SUA]] [[Rummad:Alphabet Inc.]] [[Rummad:Kenrouedad]] [[Rummad:2005]] 177kypp3qcvk04hn6m9fv1zcoci0613 2192039 2192037 2026-05-30T14:26:54Z Dishual 612 Disc’hraet kemmoù [[Special:Diff/2192037|2192037]] a-berzh [[Special:Contributions/~2026-32173-74|~2026-32173-74]] ([[User talk:~2026-32173-74|kaozeal]]) 2192039 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- | [[Restr:YouTube 2024.svg|400px|Logo YouTube e 2024]] |- align="center" | [[Restr:Youtube founders.jpg|400px]]<br>Krouerien YouTube : [[Chad Hurley]], [[Steve Chen]] ha [[Jawed Karim]] |} {{databox}} '''YouTube, LLC''' zo ur savenn [[stadunanat]] da eskemm videoioù war an [[Internet]], diazezet e [[San Bruno]] e [[Kalifornia]].<br> Tri implijiad eus [[PayPal]] : Chad Hurley, Steve Chen, ha Jawed Karim, o devoa savet ar servij e miz C'hwevrer [[2005]]. [[Google]] en deus prenet al lec'hienn e miz Du [[2006]] evit ur sammad a 1,65 milmilion US$ ; unan eus skourroù Google ez eo YouTube hiziv-an-deiz.<br> Implijerien YouTube a c'hall lakaat videoioù en-linenn, sellet ouzh videoioù all, o notenniñ ha burutellañ, o eskemm, o gwellaat, o diskuliañ, ha heuliañ implijerien all. Dre YouTube e c'heller gwelet a bep seurt doareoù [[film]]oùigoù, pe e vefent bet savet gant tud a-vicher, embregerezhioù pe gant tud nann arbennikaet. E-touez an danvez a c'heller kavout war ar savenn ez eus klipoù, klipoù [[skinwel]], filmoùigoù, filmoùigoù bruderezh, teulfilmoù, enroladennoù son, filmoùigoù tañva, filmoùigoù live, ha videoioù blogañ, filmoùigoù kelenn ha filmoùigoù doare [[Do it yourself|DOY]]. Darn eus an danvez a gaver war YouTube zo lakaet en-linenn gant hiniennoù ; lod anezho a-teu a-benn da vezañ brudet ha da c'hounit arc'hant e-giz-se ([[Inoxtag]], [[Squeezie]]…). Bez' ez eus ivez danvez degaset gant embregerezhioù bras evel [[CBS]], [[BBC]], [[Vevo]], hag [[Hulu]] a ro digoust danvez da welet dre hanterouriezh YouTube dre un c'henemglev gant ar savenn. An arvesterien n'int ket enrollet ne c'hellont nemet gwelet videoioù al lec'hienn. Ar re a zo izili a c'hell ouzhpenn arvestiñ, lakaat en-linenn danvez diniver, notenniñ hag eskemm. Ar videoioù hag a c'hellfe bezañ arvarus (feulster, reizh....) na c'hellont bezañ gwelet nemet gant an implijerien enrollet a zo 18 vloaz pe ouzhpenn. == Gwallreuz ar c'hontrollerezh == E miz Gwengolo 2025 ez eus bet savet ur gemennadenn digareziñ gant YouTube, anzavet eo bet gant an embregerezh e oa bet rediet da lakaat da dalvezout ur c'hontrollerezh war ar pezh a oa bet embannet, betek skarzhañ kontoù tud, dre gwask gouarnamant [[Joe Biden]]. Embannet eo bet ganto e vo adrentet ar c'hontoù bet skarzhet hep na vije bet graet un obererezh difennet gant reolennoù ar savenn. An temoù a oa bet goulennet da vezañ eveshiaet strizh a oa: ar [[COVID-19|C'hovid 19]]<ref> {{en}} https://judiciary.house.gov/media/in-the-news/google-reinstate-banned-youtube-accounts-censored-political-speech</ref> <ref>“[https://nypost.com/2025/09/23/us-news/google-to-reinstate-youtube-accounts-banned-for-repeated-violations-of-covid-19-content/ E-kerzh … ur mare marteze e vije diskrivet ar gwellañ gant ledanadur prederiadennoù ha douetañs, ar gouarnamant stadunanat a zo bet o kemer ur roll damheñvel ouzh ‘Ministrerezh ar Wirionez,’” Orwellian en deus skrivet Doughty pa oa bet kemennet ar varnadenn.]</ref>, dilennadegoù stadunanat prezidantel 2020 ha mab ar prezidant d'ar mare-se [[Hunter Biden]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:YouTube]] [[Rummad:Embregerezhioù SUA]] [[Rummad:Alphabet Inc.]] [[Rummad:Kenrouedad]] [[Rummad:2005]] bpeweo1zhnzhled7oevw200so42woh8 0 168950 2192036 2078304 2026-05-30T13:24:21Z Boja02 63702 /* */ 2192036 wikitext text/x-wiki [[Restr:Governor of California Gavin Newsom (cropped 3x4).jpg|thumb|Poltred ofisiel Gavin Newsom.]] '''Gavin Newsom''', ganet d'an [[10 a viz Here]] [[1967]] e [[San Francisco (Kalifornia)|San Francisco]], zo ur [[politiker]] [[stadunanat]]. Un [[Strollad Demokratel (Stadoù-Unanet)|demokrat]] eo, bet eo bet [[maer]] San Fransisco ha bremañ eo 40{{vet}} gouarnour [[Kalifornia]]. {{DEFAULTSORT:Newsom, Gavin}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1967]] [[Rummad:Politikourien Stadoù-Unanet Amerika]] 7pqvh6bl9nlrf665jnl8ldss9im7gfd 0 175850 2192098 2191869 2026-05-31T11:08:19Z Dakbzh 58931 2192098 wikitext text/x-wiki '''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]]. == Kampioned == {| | valign="top" | :{| class="sortable wikitable" ! Nn !! Bloaz !! Kampioned (kemmesk) |- |1||1928||[[Victor Goglidze]] |- |2||1938||[[Archil Ebralidze]] |- |3||1939||Archil Ebralidze |- |4||1941||Archil Ebralidze |- |5||1944||[[Vladas Mikėnas]] |- |6||1946||[[Paul Keres]] (off contest)<br>Archil Ebralidze |- |7||1947||[[Nikolay Sorokin]] |- |8||1948||[[Mikhail Shishov]] |- |9||1949||[[Akaki Pirtskhalava]] |- |10||1950||[[Alexandre Blagidze]] |- |11||1951||Nikolay Sorokin |- |12||1952||Mikhail Shishov |- |13||1953||Alexandre Blagidze |- |14||1954||[[Alexandr Buslaev]] |- |15||1955||[[Bukhuti Gurgenidze]] |- |16||1956||Mikhail Shishov |- |17||1957||Alexandre Blagidze |- |18||1958||[[Bukhuti Gurgenidze]] |- |19||1959||Bukhuti Gurgenidze |- |20||1960||Bukhuti Gurgenidze |- |21||1961||Bukhuti Gurgenidze |- |22||1962||Bukhuti Gurgenidze |- |23||1963||Bukhuti Gurgenidze |- |24||1964||Bukhuti Gurgenidze |- |25||1965||Bukhuti Gurgenidze |- |26||1966||[[Roman Dzindzichashvili]] |- |27||1967||Roman Dzindzichashvili |- |28||1968||Bukhuti Gurgenidze |- |29||1969||Roman Dzindzichashvili |- |30||1970||Bukhuti Gurgenidze |- |31||1971||[[Zurab Mikadze]] <br/> [[Alexandre Bokuchava]] |- |32||1972||[[Tamaz Giorgadze]] |- |33||1973||Bukhuti Gurgenidze |- |34||1974||[[Elizbar Ubilava]] |- |35||1975||[[Zurab Sturua]] |- |36||1976||[[Iuri Chikovani]] |- |37||1977||[[Zurab Sturua]] |- |38||1978||[[Gennadi Zaichik]] |- |39||1979||Gennadi Zaichik |- |40||1980||[[Zurab Azmaiparashvili]] |- |41||1981||Zurab Sturua |- |42||1982||[[Giorgi Giorgadze]] |- |43||1984||Zurab Sturua |- |44||1985||Zurab Sturua |- |45||1986||[[Elizbar Ubilava]] |- |46||1987||Mikhail Krasenkov |- |47||1988||Giorgi Giorgadze |- |48||1989||[[Giorgi Bagaturov]] |- |49||1990||[[Aleksandr Dgebouadze]] |- |50||1991||[[Tamaz Tabatadze]] |- |51||1992||[[Khvicha Supatashvili]] |- |52||1993||[[Akaki Shalamberidze]] |- |53||1994||[[Lasha Janjgava]] |- |54||1995||[[Giorgi Bagaturov]] |- |55||1996||[[Lasha Janjgava]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Kampionad jorjiat 1996, Mark Crowther, The Week in Chess]</ref>. |- |56||1997||[[Giorgi Kacheishvili]] |- |57||1998||[[Nino Khurtsidze]] |- |58||1999|| Giorgi Bagaturov |- |59||2000||[[Tamaz Gelashvili]] |- |60||2001||[[Mikheil Mchedlishvili]] |- |61||2002||Mikheil Mchedlishvili |- |62||2003||[[Baadur Jobava]] |- |63||2004||[[Merab Gagunashvili]] |- |64||2005||[[Valeriane Gaprindashvili]] |- |65||2006||Giorgi Kacheishvili |- |66||2007||[[Baadur Jobava]] |- |67||2008||[[Levan Pantsulaia]] |- |68||2009||[[Tornike Sanikidze]] |- |69||2010||Merab Gagunashvili |- |70||2011||[[Davit Zarkua]] |- |71||2012||Baadur Jobava |- |72||2013||[[Gaioz Nigalidze]] |- | 73||2014||Gaioz Nigalidze |- |74||2015||Levan Pantsulaia<ref>{{en}}[http://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces Levan Pantsulaia Champion of Georgia - World Sport]</ref>. |- |75||2016||[[Davit Jojua]] |- |76||2017||[[Luka Paichadze]] |- |77||2018||Mikheil Mchedlishvili |- |78||2019||[[Giga Quparadze]] |- |79||2020||Luka Paichadze |- |80 |2021 |Levan Pantsulaia |- |81 |2022 |Levan Pantsulaia |- |- |82 |2023 |Mikheil Mchedlishvili |- |- |83 |2024 |Baadur Jobava |- |- |84 |2025 |Levan Pantsulaia<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111228.aspx?lan=1&art=1 GEO 84th Ch]</ref>. |- |} | valign="top" | :{| class="sortable wikitable" ! Nn!! Bloaz !! Kampionez |- |1||1935||[[Fani Kats]] |- |2||1936||[[Fani Kats]] |- |3||1937||[[Berta Krezberg]] |- |4||1938||[[Varvara Zargarian]] |- |5||1940||[[Varvara Zargarian]] |- |6||1940||[[Ksenia Gogiava]] |- |7||1945||[[Varvara Zargarian]] |- |8||1947||[[Ksenia Gogiava]] |- |9||1948||[[Lili Gelovani]] |- |10||1950||[[Ksenia Gogiava]] |- |11||1952||[[Ksenia Gogiava]] |- |12||1953||[[Eliso Kakabadze]] |- |13||1954||[[Eliso Kakabadze]] |- |14||1955||[[Eliso Kakabadze]] |- |15||1956||[[Nona Gaprindachvili]] |- |16||1957||[[Eliso Kakabadze]] |- |17||1958||[[Manana Togonidze]] |- |18||1959||[[Nona Gaprindachvili]] |- |19||1960||[[Nona Gaprindachvili]] |- |20||1961||[[Nona Gaprindachvili]] |- |21||1963||[[Alla Chaikovskaya]] |- |22||1964||[[Nana Aleksandria]] |- |23||1965||[[Nana Aleksandria]] |- |24||1966||[[Tsitsino Kakhabrishvili]] |- |25||1968||[[Nana Aleksandria]] |- |26||1969||[[Tsiuri Kobaidze]] |- |27||1970||[[Tsitsino Kakhabrishvili]] |- |28||1971||[[Svetlana Kalandarishvili]] |- |29||1972||[[Tamar Khmiadashvili]] |- |30||1973||[[Tsitsino Kakhabrishvili]] |- |31||1974||[[Tsiuri Kobaidze]] |- |32||1975||[[Tamar Khmiadashvili]] |- |33||1976||[[Nino Gurieli]] |- |34||1977||[[Nino Melashvili]] |- |35||1978||[[Tamar Khmiadashvili]] |- |36||1979|||[[Tamila Meskhi]] |- |37||1980||[[Tsiala Kasoshvili]] |- |38||1981||[[Tsiala Kasoshvili]] |- |39||1982||[[Tsitsino Kakhabrishvili]] |- |40||1983||[[Ketevan Arakhamia]] |- |41||1984||[[Ketevan Arakhamia]] |- |42||1985||[[Genrieta Lagvilava]] |- |43||1986||[[Sofio Tereladze]]<br>[[Ketevan Melashvili]] |- |44||1987||[[Ketino Kachiani]] |- |45||1988||[[Tsiala Kasoshvili]] |- |46||1989||[[Nino Khurtsidze]] |- |47||1990||[[Ketevan Arakhamia]] |- |48||1991||[[Inga Khurtsilava]] |- |49||1992||[[Nino Gurieli]] |- |50||1993||[[Nino Khurtsidze]] |- |51||1994||[[Natia Janjgava]] |- |52||1995||[[Miranda Khorava]] |- |53||1996||[[Maia Lomineishvili]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 - The Week in Chess]</ref> |- |54||1997||[[Inga Khurtsilava]] |- |55||1998||[[Maia Lomineishvili]] |- |56||1999||[[Inga Charkhalashvili]] |- |57||2000||[[Sofio Tereladze]]<br>[[Inga Khurtsilava]] |- |58||2001||[[Lela Javakhishvili]] |- |59||2002||[[Maia Lomineishvili]], [[Ana Matnadze]] |- |60||2003||[[Nana Dzagnidze]] |- |61||2004||[[Nana Dzagnidze]] |- |62||2005||[[Nino Khurtsidze]] |- |63||2006||[[Nino Khurtsidze]] |- |64||2007||[[Lela Javakhishvili]], [[Sopiko Khukhashvili]] |- |65||2008||[[Nana Dzagnidze]], [[Salome Melia]] |- |66||2009||[[Maia Lomineishvili]] |- |67||2010||[[Salome Melia]] |- |68||2011||[[Maia Lomineishvili]] |- |69|| 2012||[[Bella Khotenashvili]] |- |70||2013||[[Nino Khurtsidze]] |- |71||2014||[[Lela Javakhishvili]] |- | 72||2015||[[Nino Batsiashvili]] |- |73||2016||[[Lela Javakhishvili]] |- |74||2017||[[Bella Khotenashvili]] |- |75||2018||[[Nino Batsiashvili]] |- |76||2019||[[Meri Arabidze]] |- |77||2020||[[Nino Batsiashvili]] |- |78||2021||[[Bella Khotenashvili]] |- |79||2022||[[Nino Batsiashvili]] |- |80||2023||[[Bella Khotenashvili]] |- |81||2024||[[Lela Javakhishvili]] |- |82||2025||[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch]</ref>. |- |83||2026||[[Nino Batsiashvili]] |} |} == Liammoù diavaez == *{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008] *{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994] *{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960] *{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990] *{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984] *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=23 May 2005 | title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13 | publisher=London Chess Center }} *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=23 January 2006 | title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6 | publisher=London Chess Center }} *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=6 February 2006 | title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5 | publisher=London Chess Center }} *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=26 March 2007 | title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6 | publisher=London Chess Center }} *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=17 March 2008 | title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6 | publisher=London Chess Center }} *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=31 March 2008 | title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6 | publisher=London Chess Center }} *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=2 February 2009 | title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9 | publisher=London Chess Center }} == Notennoù ha dave == {{daveoù}} [[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]] 3be5s332j1ss5yi0y0z8ges0tdupqm8 0 175885 2192033 2152529 2026-05-30T12:11:30Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2192033 wikitext text/x-wiki [[File:Indonesia_map.png|thumb|right|Indonesia]] ''' Kampionad indonezian an echedoù''' ('''Kejuaraan Catur Indonesia''') eo kampionad broadel ofisiel an [[echedoù]] en [[Indonezia]]. Aozet e vez gant Kevre indonezian an Echedoù. Krouet e voe ar c'hampionad e 1955. Aozet e vez gant Kevre indonezian an Echedoù, ''Persatuan Catur Seluruh Indonesia'' (''PERCASI''), ezel eus ar [[FIDE]]. == Kampionad kemmesk == [[Restr:Megaranto_susanto_20081119_olympiade_dresden.jpg|right|thumb|Susanto Megaranto e [[Dresden]] e miz Du 2008.]] {| style="margin: 1em 2em 1em 2em;" | valign="top" | {| class="sortable wikitable" |+ Kampionad open ! # !! Bloaz !! Kêr !! Kampion(ed) |- |1 ||1953||[[Surakarta]]||Arovah Bachtiar |- |2 ||1954||[[Tegal]]||Baris Hutagalung |- |3 ||1955||[[Jakarta]]||Baris Hutagalung |- |4 ||1956||[[Magelang]]|| Abubakar Baswedan |- |5 ||1958||[[Malang]]|| - ''diechu''<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20160720123651/http://indonesiabase.com/5th-indonesia-national-championship-malang-1958/ 5th Indonesian Championship, Malang 1958]</ref> |- |6 ||1960|| [[Medan]]||Baris Hutagalung |- |7 ||1962||Jakarta||Arovah Bachtiar |- |8 ||1964||Jakarta||Ong Yok Hwa |- |9 ||1967||Jakarta||Arovah Bachtiar |- | 10 ||1969||[[Banjarmasin]]||[[Ardiansyah]] |- | 11 ||1970||Jakarta||[[Ardiansyah]] |- | 12 ||1971||[[Padang (Indonezia)|Padang]]||Arovah Bachtiar |- | 13 ||1972||Jakarta||Jacobus Sampouw |- | 14 ||1973||[[Denpasar]]||Johny Suwuh |- | 15 ||1974||[[Malang]]||[[Ardiansyah]] |- | 16 ||1975||[[Medan]]||[[Herman Suradiradja]] |- | 17 ||1976||Jakarta||[[Ardiansyah]] |- | 18 ||1978||[[Yogyakarta]]||[[Edhi Handoko]] |- | 19 ||1979||[[Cipayung]]||[[Edhi Handoko]] |- | 20 ||1980||[[Salatiga]]||Sutan Aritonang |- | 21 ||1982||[[Bandung]]||[[Utut Adianto]] |- | 22 ||1984||Jakarta||[[Edhi Handoko]] |- | 23 ||1986||[[Mataram]]||Salor Sitanggang |- | 24 ||1987||[[Palu (Indonezia)|Palu]]||Cerdas Barus |- | 25 ||1988||[[Salatiga]]||[[Ardiansyah]] |- | 26 ||1990||[[Banjarmasin]]||Nasib Ginting |- | 27 ||1991||[[Ujung Pandang]]||[[Edhi Handoko]] |- | 28 ||1992||Jakarta||[[Utut Adianto]] |- | 29 ||1993||Bandung||Salor Sitanggang |- | 30 ||1994||Yogyakarta||Nasib Ginting |- | 31 ||1995||[[Palangkaraya]]||Awam Wahono |- | 32 ||1997||[[Banda Aceh]]||Suyud Hartoyo |- | 33 ||1999||[[Bekasi]]||Cerdas Barus |- | 34 ||2001||[[Denpasar]] ||Irwanto Sadikin |- | 35 ||2002||[[Palembang]]||Cerdas Barus |- | 36 ||2003||[[Semarang]]||Junaid Pamungkas |- | 37 ||2005||[[Tarakan]]||Irwanto Sadikin |- | 38 ||2006||[[Batam]]||[[Susanto Megaranto]] |- | 39 ||2007||[[Surabaya]]||[[Susanto Megaranto]] |- | 40 ||2009||[[Palangkaraya]]||[[Susanto Megaranto]] |- | 41 ||2010||[[Manado]]||[[Susanto Megaranto]] |- | 42 ||2011||Palembang||Salor Sitanggang |- | 43 ||2013||Jakarta||Pitra Andika |- | 44 ||2014||[[Makassar]]||Tirta Chandra Purnama |- | 45 ||2015||Jakarta||Sean W. Cuhendi |- | 46 ||2017||[[Bogor]]||[[Novendra Priasmoro]] |- | 47 ||2018||[[Banda Aceh]]||Mochamad Agus |- | 48 ||2019||[[Ambon (kêr)|Ambon]]||Muhammad Kurniawan |} [[Restr:Irine_Kharisma_Sukandar_2013.jpg|right|thumb|Irine Kharisma Sukandar en [[Inchon]] e miz Gouhere 2013.]] {| class="sortable wikitable" |+ Kampionad ar Maouezi ! # !! Bloaz !! Kêr !! Kampionez(ed) |- |1 || 1978||[[Yogyakarta]]||Hanik Maria |- |2 || 1979||[[Cipayung]]||Ummy Imasniti |- |3 || 1980||[[Salatiga]]||Darmayanti Tamin |- |4 || 1982||[[Bandung]]||Darmayanti Tamin |- |5 || 1984|| [[Jakarta]]||Lindri Juni Wijayanti |- |6 || 1986||[[Mataram]]||Darmayanti Tamin |- |7 || 1987||Palu||Betty Makalew |- |8 || 1988|| Salatiga||Lindri Juni Wijayanti |- |9 || 1990||[[Banjarmasin]]||Lindri Juni Wijayanti |- | 10 || 1991||[[Ujung Pandang]]||Lindri Juni Wijayanti |- | 11 || 1992||Jakarta ||Suzana Widiastuti |- | 12 || 1993||[[Bandung]]||Maria Lucia Ratnasari |- | 13 || 1994||Yogyakarta||Lisa K. Lumongdong |- | 14 || 1995||[[Palangka Raya|Palangkaraya]]|||Maria Lucia Ratnasari |- | 15 || 1997||[[Banda Aceh]]||Elizabeth Musung |- | 16 || 1999||Bekasi||Ai Zakiah |- | 17 || 2001||[[Denpasar]]||Ai Zakiah |- | 18 || 2002||[[Palembang]]||Evi Lindiawati |- | 19 || 2003||[[Semara]]||Susianah Handayani |- | 20 || 2005||Taraka||Lisa K. Lumongdong |- | 21 || 2006||Batam||[[Irine Kharisma Sukandar|Irine K. Sukandar]] |- | 22 || 2007||[[Surabaya]]||[[Irine Kharisma Sukandar|Irine K. Sukandar]] |- | 23 || 2009||Palangkaraya||[[Irine Kharisma Sukandar|Irine K. Sukandar]] |- | 24 || 2010||[[Manado]]||[[Irine Kharisma Sukandar|Irine K. Sukandar]] |- | 25 || 2011||Palembang||Yemi Jelsen |- | 26 || 2013||Jakarta ||Baiq Vina Lestari |- | 27 || 2014||[[Makassar]]||Medina Warda Aulia |- | 28 || 2015 ||Jakarta||Chelsie M. Ignesias |- | 29 || 2017||[[Bogor]]||Aisya Anisah |- | 30 || 2018||[[Banda Aceh]]||Ummy Fisabilillah |- | 31 || 2019||[[Ambon (kêr)|Ambon]]||Fariha Mariroh |} == Kampioned echedoù dre lizher == <div style="column-width:25em"> # [[Jansen Malelak]] (2017-2017)<ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=65569 1.Kampionad echedoù dre lizher]</ref> # [[Adhy Margana]] (2018-2019)<ref>{{en}}[https://www.iccf.com7event?id=73832 2.Kampionad echedoù dre lizher]</ref> # [[Ali Tatundu]] (2019)<ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=79191 3.Kampionad echedoù dre lizher]</ref> # [[Yosua Sitorus]], [[Janto Yusin]], [[Heri Darmanto]] (2020-2021)<ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=84481 4.Kampionad echedoù dre lizher]</ref> </div> == Liammoù diavaez == * {{id}} [https://web.archive.org/web/20250717150116/https://www.pbpercasi.com/ Lec'hienn ofisiel ar PERCASI] * {{en}} [http://indonesiabase.com/who-won-indonesia-national-championships/ Kampioned] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160722124609/http://indonesiabase.com/who-won-indonesia-national-championships/ }} == Notennoù ha dave == {{daveoù}} [[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Indonezia]] aegx7navhgnlznz1fc3k21u2onwmpt3 0 176006 2192034 2175490 2026-05-30T12:23:04Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2192034 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} '''Kampionad norvegiat an echedoù''' eo kampionad broadel an [[echedoù]] e [[Norvegia]]. Aozet e vez gant Kevre norvegiat an Echedoù (''Norges Sjakkforbund''). C'hoariet e vez bep bloaz pe dost. [[File:Simen Agdestein NM Bergen 2009.jpg|thumb|right|180px|[[Simen Agdestein]], trec'h nav gwezh.]] [[File:Berge Østenstad NM Bergen 2009.jpg|thumb|right|180px|[[Berge Østenstad]], trec'h eizh gwezh.]] [[File:Barda_-_no-nb_digifoto_20160714_00072_NB_MIT_FNR_17560.jpg|thumb|right|180px|[[Olaf Barda]], trec'h c'hwec'h gwezh.]] == Kampionad kemmesk == :{| class="sortable wikitable" ! # !! Bloaz !! Kampion ha kleub || Niver a berzhidi |- |1918 |Kristiania ([[Oslo]]) |[[Josef Lilja]], CS (Christiania Schakselskab) |30 |- |1919 |Kristiania ([[Oslo]]) |[[Jac. A. Brekke]], CS |30 |- |1920 |Kristiania ([[Oslo]]) |[[Jac. A. Brekke]], CS |32 |- |1921 |[[Bergen (Norvegia)|Bergen]] |[[H. G. Hansen]], CS (goude an dirampoiñ) |27 |- |1922 |Kristiania ([[Oslo]]) |[[A. M. Erichsen]], CS |30 |- |1923 |Kristiania ([[Oslo]]) |[[Jac. A. Brekke]], CS |30 |- |1924 |Kristiania ([[Oslo]]) |[[Leif F. D. Lund]], CS |49 |- |1925 |[[Oslo]] |[[Jac. A. Brekke]], SK Centrum, Oslo |66 |- |1926 |[[Bergen (Norvegia)|Bergen]] |[[Hans Christian Christoffersen]], Drammens SK (goude an dirampoiñ) |50 |- |1927 |[[Trondheim (kêr)|Trondheim]] |[[H. G. Hansen]], OSS (Oslo Schakselskap) |40 |- |1928 | Ne voe ket graet abalamour d'an Tournamant Norzhat c'hoariet en Oslo. | | |- |1929 |[[Drammen (kêr)|Drammen]] |[[Hans Christian Christoffersen]], Drammens SK |33 |- |1930 |[[Oslo]] |[[Olaf Barda|Olaf M. Olsen]], SK Odin, Oslo (goude an dirampoiñ) |45 |- |1931 |[[Stavanger (kêr)|Stavanger]] |[[Andreas Gulbrandsen]], Moss SK |35 |- |1932 |[[Bergen (Norvegia)|Bergen]] |[[Eugen Johnsen]], SK Odin |58 |- |1933 |[[Fredrikstad (kêr)|Fredrikstad]] |[[Trygve Halvorsen]], OSS (goude an dirampoiñ) |48 |- |1934 |[[Hamar]] |[[Trygve Halvorsen]], OSS |42 |- |1935 |[[Sandefjord (kêr)|Sandefjord]] |[[Jørgen Saurén]], OSS |48 |- |1936 |[[Oslo]] |[[Hans Christian Christoffersen]], Drammens SK |60 |- |1937 |[[Trondheim (kêr)|Trondheim]] |[[Arne Kroghdahl|Arne S.B. Krogdahl]], OSS |31 |- |1938 |[[Grimstad (kêr)|Grimstad]] |[[Oluf Kavlie-Jørgensen]], Bergens SK |53 |- |1939 | Ne voe ket graet abalamour d'an Tournamant Norzhat c'hoariet en Oslo. | | |- |1940-1944 | Ne voe ket graet, ac'hubet e oa ar vro gant an nazied. | | |- |1945 |[[Oslo]] |[[Ernst Rojahn]], Tønsberg SK (goude an dirampoiñ) |132 |- |1946 |[[Bergen (Norvegia)|Bergen]] |[[Erling Myhre]], OSS (goude an dirampoiñ) |109 |- |1947 |[[Kristiansand (kêr)|Kristiansand]] |[[Olaf Barda]], OSS |79 |- |1948 |[[Fredrikstad (kêr)|Fredrikstad]] |[[Olaf Barda]], OSS (goude an dirampoiñ) |96 |- |1949 |[[Oslo]] |[[Aage Vestøl]], OSS |125 |- |1950 |[[Trondheim (kêr)|Trondheim]] |[[Erling Myhre]], OSS |96 |- |1951 |[[Stavanger (kêr)|Stavanger]] |[[Harry Kongshavn]], OSS |127 |- |1952 |[[Skien (kêr)|Skien]] |[[Olaf Barda]], OSS |165 |- |1953 |[[Fredrikstad (kêr)|Fredrikstad]] |[[Olaf Barda]], OSS |160 |- |1954 |[[Drammen (kêr)|Drammen]] |[[Einar Haave]], Stavanger SK |120 |- |1955 |[[Stabekk]] |[[Erling Myhre]], OSS |113 |- |1956 |[[Steinkjer (kêr)|Steinkjer]] |[[Otto Birger Morcken]], OSS |94 |- |1957 |[[Lillehammer (kêr)|Lillehammer]] |[[Olaf Barda]], OSS |148 |- |1958 |[[Ålesund (kêr)|Ålesund]] |[[Ernst Rojahn]], Tønsberg SK |111 |- |1959 |[[Oslo]] |[[Svein Johannessen]], OSS |131 |- |1960 |[[Fredrikstad (kêr)|Fredrikstad]] |[[Daan de Lange]], Hamar SS |108 |- |1961 |[[Sandefjord (kêr)|Sandefjord]] |[[Per Ofstad]], Bergens SK |145 |- |1962 |[[Hamar]] |[[Svein Johannessen]], OSS |174 |- |1963 |[[Moss (kêr)|Moss]] |[[Ragnar Hoen]], OSS |156 |- |1964 |[[Oslo]] |[[Arne Zwaig]], OSS |143 |- |1965 |[[Mosjøen]] |[[Arne Vinje|Arne V. Gulbrandsen]], OSS |112 |- |1966 |[[Bodø (kêr)|Bodø]] |[[Paul Svedenborg]], Narvik SK |160 |- |1967 |[[Bergen (Norvegia)|Bergen]] |[[Paul Svedenborg]], Narvik SK |130 |- |1968 |[[Oslo]] |[[Arne Vinje|Arne V. Gulbrandsen]], OSS |202 |- |1969 |[[Hamar]] |[[Arne Zwaig]], OSS |178 |- |1970 |[[Kristiansund (kêr)|Kristiansund]] |[[Svein Johannessen]], OSS |156 |- |1971 |[[Skien (kêr)|Skien]] |[[Terje Wibe]], OSS (goude an dirampoiñ) |214 |- |1972 |[[Røros (kêr)|Røros]] |[[Erling Kristiansen (c'hoarier echedoù)|Erling Kristiansen]] |270 |- |1973 |[[Sandnes (kêr)|Sandnes]] |[[Svein Johannessen]], SK Fischer |326 |- |1974 |[[Sandefjord (kêr)|Sandefjord]] |[[Leif Øgaard]], OSS |378 |- |1975 |[[Oslo]] |[[Leif Øgaard]], OSS |327 |- |1976 |[[Harstad (kêr)|Harstad]] |[[Knut J. Helmers]], SK Stjernen |215 |- |1977 |[[Bergen (Norvegia)|Bergen]] |[[Knut J. Helmers]], SK Stjernen |330 |- |1978 |[[Risør (kêr)|Risør]] |[[Ragnar Hoen]], OSS |375 |- |1979 |[[Molde (kêr)|Molde]] |[[Leif Øgaard]], OSS |419 |- |1980 |[[Oslo]] |[[Sverre Heim]], Akademisk SK |546 |- |1981 |[[Kirkenes]] |[[Ragnar Hoen]], OSS |226 |- |1982 |[[Lillehammer (kêr)|Lillehammer]] |[[Simen Agdestein]], Asker SK (goude an dirampoiñ) |417 |- |1983 |[[Trondheim (kêr)|Trondheim]] |[[Bjørn Tiller]], OSS |377 |- |1984 |[[Oslo]] |[[Berge Østenstad]], Asker SK |427 |- |1985 |[[Gausdal]] |[[Leif Øgaard]], Brugata SK |299 |- |1986 |[[Steinkjer (kêr)|Steinkjer]] |[[Simen Agdestein]], OSS |297 |- |1987 |[[Kristiansand (kêr)|Kristiansand]] |[[Jonathan Tisdall]], Brugata SK (goude an dirampoiñ) |437 |- |1988 |[[Asker]] |[[Simen Agdestein]], OSS |564 |- |1989 |[[Randaberg (keriadenn)|Randaberg]] |[[Simen Agdestein]], OSS |446 |- |1990 |[[Brønnøysund]] |[[Berge Østenstad]], Asker SK |334 |- |1991 |[[Gjøvik (kêr)|Gjøvik]] |[[Jonathan Tisdall]], Brugata SK |587 |- |1992 |[[Kristiansund (kêr)|Kristiansund]] |[[Einar Gausel]], OSS |463 |- |1993 |[[Oslo]] |[[Leif Øgaard]], OSS |588 |- |1994 |[[Drammen (town)|Drammen]] |[[Berge Østenstad]], Asker SK |519 |- |1995 |[[Namsos (kêr)|Namsos]] |[[Jonathan Tisdall]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic43.html The week in chess - Kampionad norvegiat 1995]</ref>, Nordstrand SK |433 |- |1996 |[[Alta (kêr)|Alta]] |[[Einar Gausel]], OSS |299 |- |1997 |[[Stavanger (kêr)|Stavanger]] |[[Berge Østenstad]], Asker SK |486 |- |1998 |[[Oslo]] |[[Roy H. Fyllingen]], Bergens SK |537 |- |1999 |[[Gausdal]] |[[Berge Østenstad]], Asker SK (goude an dirampoiñ) |414 |- |2000 |[[Asker]] |[[Simen Agdestein]], NTG (goude an dirampoiñ) |427 |- |2001 |[[Kristiansund (kêr)|Kristiansund]] |[[Einar Gausel]], OSS |420 |- |2002 |[[Røros (kêr)|Røros]] |[[Simen Agdestein]], NTG |549 |- |2003 |[[Fredrikstad (kêr)|Fredrikstad]] |[[Berge Østenstad]], Asker SK |623 |- |2004 |[[Molde (kêr)|Molde]] |[[Berge Østenstad]], Asker SK<ref>{{no}}[http://pub.tv2.no/nettavisen/sport/article274721.ece NM-gullet røk for Magnus] (Norwegian Championship gold slipped for Magnus), ''Nettavisen'', 5 September 2004]</ref> (goude an dirampoiñ) |520 |- |2005 |[[Sandnes (kêr)|Sandnes]] |[[Simen Agdestein]], NTG<ref>{{no}}[http://pub.tv2.no/nettavisen/sjakk/article489452.ece Deilig å vinne] (Great to win) ''Nettavisen'', d'an 11 a viz Gwengolo 2005</ref> (goude an dirampoiñ) |583 |- |2006 |[[Moss (kêr)|Moss]] (Mossehallen)<ref>{{no}}[https://web.archive.org/web/20071009145855/http://www.nm2006.sjakknet.no/spillested.php Official page for the 2006 championship] (Web Archive)</ref> |[[Magnus Carlsen]], NTG<ref>{{no}}[http://pub.tv2.no/nettavisen/sjakk/article745143.ece Magnus knuste Simen] (Magnus crushed Simen), ''Nettavisen'', d'an 21 a viz Gwengolo 2006 </ref> (goude an dirampoiñ) |533 |- |2007 |[[Hamar]] (Scandic Hotel)<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20160303195017/http://www.nm2007.hedmarksjakk.net/Spillested.htm Venue information from the official page for the 2007 championship]</ref> |[[Espen Lie]], Porsgrunn<ref>{{no}}[http://www.nettavisen.no/sjakk/article1349278.ece Ny norgesmester i sjakk] ("New Norwegian chess champion") Nettavisen, d'an 23 a viz Gwengolo 2007.</ref> (goude an dirampoiñ) |501 |- |2008 |[[Tønsberg]] (Slagenhallen)<ref>[https://web.archive.org/web/20160303172057/http://home.no.net/tonsjakk/Landsturneringe%20%20i%20%202008.htm Tønsberg Chess Club's current page for the 2008 championship] {{in lang|no}}</ref> |[[Frode Elsness]], Moss<ref>[https://web.archive.org/web/20131203010613/http://www.nettavisen.no/sjakk/article2251501.ece 35-åring vant sitt første sjakk-NM] Nettavisen {{in lang|no}}</ref> (goude an dirampoiñ) |471 |- |2009 |[[Bergen (Norvegia)|Bergen]] ([[Haukelandshallen]])<ref>[https://web.archive.org/web/20131203035312/http://sjakknm2009.no/nettsted/index.php?option=com_content&view=article&id=55:haukelandshallen&catid=31:om-arrangementet&Itemid=69 Venue information] 2009 event website</ref> |[[Kjetil Aleksander Lie]], Porsgrunn<ref>{{cite news|url=http://www.nettavisen.no/sjakk/article2666082.ece|title=Endelig ble han norgesmester |date=12 July 2009|publisher=Nettavisen|language=no|access-date=13 July 2009}}</ref> |513 |- |2010 |[[Fredrikstad (kêr)|Fredrikstad]]<ref>{{cite web|url=http://www.nm2010.sjakk.net/|title=Sjakk NM 2010|publisher=Fredriksstad Schakselskap|access-date=13 July 2009}}</ref> |[[Kjetil Aleksander Lie]], Porsgrunn<ref>{{cite news|url=http://www.nettavisen.no/sjakk/article3007003.ece|title=Han er norgesmester – igjen|last=Valaker|first=Ole|date=17 October 2010|publisher=Nettavisen|language=no|access-date=17 October 2010}}</ref> (goude an dirampoiñ) |485 |- |2011 |[[Oslo]]<ref>Event awarded to SK 1911 of Oslo in the 2009 congress. See [https://web.archive.org/web/20110718020205/http://www.sjakk.no/nsf/kongressen/referat/88.pdf minutes], pt. 9 {{in lang|no}}</ref>([[Njårdhallen]]<ref name="referat2010">{{cite web|url=http://www.sjakkhuset.no/2010/07/kongress/|title=Rolig kongress i Norges Sjakkforbund|date=4 July 2010|publisher=Sjakkhuset|language=no|access-date=5 July 2010}}</ref>) |[[Berge Østenstad]], Asker SK<ref>{{cite news|url=http://www.nettavisen.no/sjakk/article3291497.ece|title=Han er tidenes NM-konge |date=11 December 2011|publisher=Nettavisen|language=no|access-date=11 December 2011}}</ref> (goude an dirampoiñ) |496 |- |2012 |[[Sandefjord (kêr)|Sandefjord]] |[[Frode Olav Olsen Urkedal]], SK 1911<ref>{{cite news|url=http://www.nettavisen.no/sjakk/article3497428.ece|title=Tenåring vant kongepokalen i sjakk|last=Valaker|first=Ole|date=21 October 2012|publisher=Nettavisen|language=no|access-date=21 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121022024928/http://www.nettavisen.no/sjakk/article3497428.ece|archive-date=22 October 2012|url-status=dead}}</ref> (goude an dirampoiñ) |437 |- |2013 |[[Lillehammer (kêr)|Lillehammer]]<ref>{{cite web|url=http://tournamentservice.com/invitation.aspx?TID=LandsturneringenNMisjakk2013-NorskSjakkforlag|title=Landsturneringen NM i sjakk 2013|publisher=Turneringsservice|language=no|access-date=9 July 2012}}</ref> |[[Jon Ludvig Hammer]], OSS<ref>{{cite web|url=http://tournamentservice.com/standings.aspx?TID=LandsturneringenNMisjakk2013-NorskSjakkforlag|title=Landsturneringen NM i sjakk 2013|publisher=Tournamentservice|access-date=6 July 2013}}</ref> |490 |- |2014 |[[Trondheim (kêr)|Trondheim]] |[[Frode Olav Olsen Urkedal]], SK 1911 |503 |- |2015 |[[Oslo]] (Oppsal Arena) <ref>{{cite web|url=http://www.sjakknm2015.no/|title=LANDSTURNERINGEN 2015|publisher=Nordstrand sjakklubb|language=no|access-date=29 October 2013}}</ref> |[[Aryan Tari]], Vålerenga SK<ref>{{cite web|url=http://tournamentservice.com/standings.aspx?TID=Landsturneringen2015-NordstrandSjakklubb&group=Elite|title=Landsturneringen 2015|date=11 July 2015|publisher=Tournamentservice|access-date=11 July 2015}}</ref> |671 |- |2016 |[[Tromsø]]<ref>{{no}}[https://web.archive.org/web/20150712042401/http://nyheter.eidsvollsjakklubb.no/?p=41 LANDSTURNERINGEN DE NESTE FIRE ÅR, Eidsvoll sjakklubb]</ref> |[[Johan Salomon]], Nordstrand<ref>{{no}}[http://sjakknm2016.no/nm-blogg/im-johan-salomon-er-norgesmester-2016/ IM Johan Salomon er Norgesmester 2016! Nilsen Sven Wisløff, d'ar 16 a viz Gouhere 2016, Sjakk NM 2016]</ref> |378 |- |2017 |[[Stavanger (kêr)|Stavanger]] |[[Jon Ludvig Hammer]], OSS<ref>{{cite news|url=https://www.aftenposten.no/100Sport/sjakk/Jon-Ludvig-Hammer-vant-NM-etter-nervepirrende-avslutning--Jeg-havnet-i-kjempetrobbel-238487b.html|title=Jon Ludvig Hammer vant NM etter nervepirrende avslutning: – Jeg havnet i kjempetrøbbel|last=Bergh|first=Nicolas|date=8 July 2017|publisher=Aftenposten|language=no|access-date=8 July 2017}}</ref> |606 |- |2018 |[[Sarpsborg (kêr)|Sarpsborg]]<ref>{{cite news|url=http://www.sa.no/sjakk/gralum/nyhet/moss-med-sjakk-nm-i-sarpsborg/s/5-46-198272|title=Moss med sjakk-NM i Sarpsborg|last=Langsæter|first=Erik|date=4 May 2016|work=Sarpsborg Arbeiderblad|language=no|access-date=26 July 2016}}</ref> |[[Jon Ludvig Hammer]] |544 |- |2019 |[[Larvik (kêr)|Larvik]]<ref>{{cite web|url=http://www.sjakk.no/2017/05/08/larvik-arrangerer-landsturneringen-2019/|title=Larvik arrangerer landsturneringen 2019|publisher=Norwegian chess federation|language=no|access-date=8 July 2017}}</ref> |[[Aryan Tari]] |526 |- |2020 | Ne voe ket graet abalamour d’ar [[Bedreuziad COVID-19|bandemiezh]]<ref>{{cite web|url=https://www.sjakk.no/2020/05/14/landsturneringen-2020-avlyst-nsfs-kongress-og-usfs-arsmote-vil-bli-avholdt-pa-nett/|title=Landsturneringen 2020 avlyst – NSFs kongress og USFs årsmøte vil bli avholdt på nett|publisher=Norwegian chess federation|language=no|access-date=15 May 2020}}</ref>. | | |- |2021 |[[Oslo]]{{efn|The tournament was originally to be held in Bergen, but was cancelled due to the COVID-19 pandemic. A tournament with only the championship section was instead held in Oslo.<ref>[https://www.sjakk.no/2021/06/19/sjakk-nm-2021/ Norgesmesterskapet i sjakk 2021 – Eliteklassen]</ref>}} |[[Kristian Stuvik Holm]], Vålerenga SK<ref>[https://web.archive.org/web/20231105230340/http://tournamentservice.com/standings.aspx?TID=Eliteklassen2021-NorgesSjakkforbund Results Norgesmesterskapet i sjakk 2021 – Eliteklassen] Turneringsservice</ref> |26 |- |2022 |[[Kongsvinger (kêr)|Kongsvinger]]<ref name="2021-2023">[https://bergensjakk.no/2019/07/07/kindred-avtalen-falt-pa-nsfs-kongress/ Kindred-avtalen falt på NSFs kongress]</ref> |[[Simen Agdestein]], OSS |384 |- |2023 |[[Oslo]]<ref name="2021-2023"/> |[[Simen Agdestein]], OSS |686 |- |2024 |[[Gol (keriadenn)|Gol]] (Storesund Resort Hotel) |[[Aksel Bu Kvaløy]], Stavanger |514 |- |2025 |[[Bergen (Norvegia)|Bergen]] |[[Jon Ludvig Hammer]] |592 |- |2026 |[[Kristiansund (kêr)|Kristiansund]]<ref>[https://bergensjakk.no/2023/07/04/litt-fra-nsfs-kongress-2023/ Litt fra NSFs kongress 2023]</ref> | | |- |2027 |[[Hamar]]<ref>[https://bergensjakk.no/2025/07/07/litt-fra-sjakkforbundets-kongress-2025/ Litt fra NSFs kongress 2025]</ref> | | |- |} == Lieskampioned== * 9 gwezh : [[Simen Agdestein]], * 8 gwezh : [[Berge Østenstad]], * 6 gwezh: [[Olaf Barda]], * 5 gwezh : [[Leif Øgaard]], * 4 gwezh: [[Jac. A. Brekke]], [[Svein Johannessen]], * 3 gwezh: [[Einar Gausel]], [[Erling Myhre]], [[H. C. Christoffersen]], [[Jonathan Tisdall]], [[Ragnar Hoen]], [[Jon Ludvig Hammer]], * 2 wezh : [[Arne Zwaig]], [[Ernst Rojahn]], [[H. G. Hansen]], [[Kjetil Lie]], [[Knut J. Helmers]], [[Trygve Halvorsen]], [[Arne Gulbrandsen]], [[Knut J. Helmers]], [[Paul Svedenborg]], [[Frode Urkedal]], [[Aryan Tari]]. == Kampionad norvegiat an Echedoù dre lizher == E 1945 e voe krouet Kevre norvegiat an Echedoù dre lizher (NPSF) . Aozañ a ra ar c’hampionad dre lizher. C’hwec’h gwezh e voe tapet an titl gant Edvard Sterud ha Terje Wibe. <div style="column-width:25em"> # [[Olaf Barda]] (1946-47) # [[Sverre Lillelien]] (1947-48) # [[Olaf Barda]] (1949-50) # [[Erik Madsen]] (1951-52) # [[Einar Tinnesand]] (1952-53) # [[Per Lindholm]] (1953-54) # [[Kare Ormhaug]] (1954-55) # [[Henry Pettersen]] (1955-56) # [[Daan de Lange]] (1956-57) # [[Edvard Sterud]] (1957-58) # [[Sverre Aarseth]] (1958-59) # [[Edvard Sterud]] (1959-60) # [[Daan de Lange]] (1960-61) # [[Jan Svenneby]] (1961-62) # [[Edvard Sterud]] (1962-63) # [[Per Lindblon]] (1963-64) # [[Henry Pettersen]] (1964-65) # [[Trygve Plukkerud]] (1965-66) # [[Jan Svenneby]] (1966-67) # [[Daan de Lange]] (1967-68) # [[Einar Hatlebakk]] (1968-69) # [[Edvard Sterud]] (1969-70) # [[Edvard Sterud]] (1970-71) # [[Odd Lie]] (1971-72) # [[Nils Larsen]] (1972-73) # [[Leif Ǿgaard]] (1973-74) # [[Karl Michelsen,jr]] (1974-75) # [[Henry Pettersen]] (1975-76) # [[Ǿystein Sande]] (1976-77) # [[Terje Wibe]] (1977-78) # [[Dag Orseth]] (1978-79) # [[Terje Wibe]] (1979-80) # [[Terje Wibe]] (1980-81) # [[Erling Iversland]] (1981-82) # [[Terje Wibe]] (1982-83) # [[Einar Hatlebakk]] (1983-84) # [[Odd Lie]] (1984-85) # [[Ǿystein Sande]] (1985-86) # [[Tore Resǿy]] (1986-87) # [[Ivar Bern]] (1987-88) # [[Petter Stigar]] (1988-89) # [[Terje Wibe]] (1989-90) # [[Jan Svenneby]] (1990-91) # [[Janos Szalai]] (1991-92) # [[Rune Gasemyr]] (1992-93) # [[Terje Wibe]] (1993-94) # [[Sven Wisloff-Nilsen]] (1994-95) # [[Bjorn Minge]] (1995-96) # [[Ǿystein Lorentzen]] (1996-97) # [[Rune Bergquist]] (1997-98) # [[Edvard Sterud]] (1998-99) # [[Jens Otto Jemsen]] (1999-2000) # [[Rune Bergquist]] (2000-01) # [[Ǿystein Lorentzen]] (2001-02) # [[Svein Olsen]] (2002-03) # [[Ǿystein Lorentzen]] (2003-04) # [[Tor-Arne Klausen]] (2004-05) <ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=6032 57{{vet}} Kampionad dre lizher]</ref> # [[Ǿystein Lorentzen]] (2005-06) <ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=1012 58{{vet}} Kampionad dre lizher]</ref> # [[Morten Lilleoren]] (2006-07) <ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=10433 59{{vet}} Kampionad dre lizher]</ref> # [[Arne Trana]] (2007-08) <ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=13850 60{{vet}} Kampionad dre lizher]</ref> # [[Cato Bekkesleten]] (2008-09) <ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=17687 61{{añ}} Kampionad dre lizher]</ref> # [[Rune Andersen]] (2009-2010) <ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=20654 62{{vet}} Kampionad dre lizher]</ref> # [[Arild Haugen]] (2010-2011) <ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=24175 63{{vet}} Kampionad dre lizher]</ref> # [[Trond Glǿrstad]] - [[Arild Haugen]] (2011-12) <ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=27858 64{{vet}} Kampionad dre lizher]</ref> # [[Terje Hagen]] (2012-13) <ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=32620 65{{vet}} Kampionad dre lizher]</ref> # [[Reidar Gramstad]] (2013-14) <ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=41525 66{{vet}} Kampionad dre lizher]</ref> # [[Arild Haugen]] (2014-2015) <ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=50146 67{{vet}} Kampionad dre lizher]</ref> # [[Anders Johansen]] (2015-16) <ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=57250 68{{vet}} Kampionad dre lizher]</ref> # [[Anders Hǿyer Berg]] - [[Ole Hegelund]] (2016-17) <ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=64075 69{{vet}} Kampionad dre lizher]</ref> # [[Arild Haugen]] (2017-18) <ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=72839 70{{vet}} Kampionad dre lizher]</ref> # [[Finn Wister]] (2018-19) <ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=77400 71{{vet}} Kampionad dre lizher]</ref> # [[Reidar Gramstad]] (2019-20) <ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=82916 72{{vet}} Kampionad dre lizher]</ref> # [[Arild Haugen]] (2020-21) <ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=90443 73{{vet}} Kampionad dre lizher]</ref> # [[James Steedman]] (2021-22) <ref>{{en}}[https://www.iccf.com/event?id=96288 74{{vet}} Kampionad dre lizher]</ref> </div> == Notennoù ha dave == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * Kampioned betek 2002 is available 2003 event in Fredrikstad {{no}}[http://www.sjakk.net/tidligere-vinnere.html s.o. 2003 e Fredrikstad] * Kampionad 2003 {{no}}[http://www.sjakk.net/Nm003e.htm Gouhere]. * Kêrioù ha niver ar berzhidi betek 2008 gant 2008 dielloù Federation archives ({{no}}[https://web.archive.org/web/20110724184013/http://sjakk.no/fra_arkivet/Antall%20deltakere%20i%20landsturneringen.pdf full list]) * Kampionad 2009 s.o. {{no}}[https://web.archive.org/web/20250811161645/http://turneringsservice.sjakklubb.no/enrolled.aspx?TID=LandsturneringenNMiSjakk2009-HordalandSjakkrets Roll ar berzhidi]. [[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Norvegia]] 7a0i22y05lzgryhlky8fsqdaib9u7nr 0 177355 2192038 2175954 2026-05-30T14:05:42Z IvanScrooge98 36646 /* */ +pron 2192038 wikitext text/x-wiki [[Restr:Zohran Mamdani 05.25.25 (b) (cropped).jpg|thumb|272x272px|Zohran Mamdani e 2025.]] {{audio|Zohran Mamdani.ogg|'''Zohran Kwame Mamdani'''}}, bet ganet d'an 18 a viz Here 1991 e [[Kampala]] ([[Ouganda]]), zo ur politikour ougandat ha [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]], bet dilennet e [[Bodadenn Stad New York]] e 2021, ha maer [[New York]]. Ezel ouzh ar [[Strollad Demokratel (Stadoù-Unanet)|Strollad Demokratel]] hag ouzh [[Sokialourien demokrat Amerika]] eo. E miz Gouere 2025 eo bet dilennet gant ar Strollad Demokratel evit bezañ war ar renk evit dilennadegoù ti-kêr New York e 2025<ref>{{En}} RUBINSTEIN Dana, ''[https://www.nytimes.com/2025/07/01/nyregion/mamdani-wins-mayor-primary-nyc.html Zohran Mamdani Wins N.Y.C. Mayoral Primary in Decisive 12-Point Victory]'', New York Times, 01/07/2025 (lennet d'an 03/11/2025)</ref>. Dilennet eo bet da vaer e deroù miz Du 2025<ref>{{En}} PAZMINO Gloria, ''[https://edition.cnn.com/2025/11/04/politics/nyc-mayor-zohran-mamdani-wins Zohran Mamdani wins New York City mayoral election]'', CNN, 05/11/2025</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}}{{ALC'HWEZDIBAB:Mamdani, Zohran}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1991]] [[Rummad:Politikourien Stadoù-Unanet Amerika]] [[Rummad:Demokrated SUA]] [[Rummad:Maered New York]] pvf7xl3c26525eg5b0uczdhlauodl4s 0 179481 2192046 2191904 2026-05-30T17:56:41Z ~2026-32211-67 91923 2192046 wikitext text/x-wiki '''Anjelika Nenova''' (e [[bulgareg]]:'''Анжелика Ненова''') a zo bet ganet e [[2010]] e [[Bulgaria]].<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] bulgar eo.<br/>2 012 edo he [[renk Elo]] ''Standard'', 1 877 he renk Elo ''Fonnapl'' ha 1 839 he renk Elo ''Luc'hedenn'' e miz Mae 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2939355 He fichenn FIDE]</ref>.<br/> == Kevezadegoù == === [[Kampionad bulgar an echedoù|Kampionad bulgar ar maouezi]] === Trec'h e voe e 2025 en [[Etropole]], 6/7 (+ 5, = 2, - 0)<ref>{{bg}}[https://www.bulchess.com/post/%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0-%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0-%D1%88%D0%B0%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD-%D0%B7%D0%B0-2025-%D0%B3 Bul Chess d'ar 24 a viz Du 2025]</ref>. === Kampionad europat ar Maouezi === C'hoari a reas, 5/11 (+ 4, = 2, - 5), e [[Enez Rodos|Rodos]] ([[Gres]]) e mizioù Meurzh hag Ebrel 2025 <ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=216302 He c'hoari e Chess Games]</ref>. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2939355 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Nenova_Andzhelika/708929 He c'hoari e Chess Base] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=216302 He c'hoari e Chess Games] {{DEFAULTSORT:Nenova, Andzhelika}} [[Rummad:Ganedigezhioù 2010]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]] mfgitey573ajb4ehagqgu4s3q6rz6a2 2192048 2192046 2026-05-30T19:09:47Z Kestenn 14086 Kemmoù [[Special:Contributions/~2026-32211-67|~2026-32211-67]] ([[User_talk:~2026-32211-67|Kaozeal]]) distaolet; adlakaet da stumm diwezhañ [[User:Dakbzh|Dakbzh]] 2191904 wikitext text/x-wiki '''Andzhelika Nenova''' (e [[bulgareg]]:'''Анжелика Ненова''') a zo bet ganet e [[2010]] e [[Bulgaria]].<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] bulgar eo.<br/>2 012 edo he [[renk Elo]] ''Standard'', 1 877 he renk Elo ''Fonnapl'' ha 1 839 he renk Elo ''Luc'hedenn'' e miz Mae 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2939355 He fichenn FIDE]</ref>.<br/> == Kevezadegoù == === [[Kampionad bulgar an echedoù|Kampionad bulgar ar maouezi]] === Trec'h e voe e 2025 en [[Etropole]], 6/7 (+ 5, = 2, - 0)<ref>{{bg}}[https://www.bulchess.com/post/%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0-%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0-%D1%88%D0%B0%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD-%D0%B7%D0%B0-2025-%D0%B3 Bul Chess d'ar 24 a viz Du 2025]</ref>. === Kampionad europat ar Maouezi === C'hoari a reas, 5/11 (+ 4, = 2, - 5), e [[Enez Rodos|Rodos]] ([[Gres]]) e mizioù Meurzh hag Ebrel 2025 <ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=216302 He c'hoari e Chess Games]</ref>. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2939355 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Nenova_Andzhelika/708929 He c'hoari e Chess Base] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=216302 He c'hoari e Chess Games] {{DEFAULTSORT:Nenova, Andzhelika}} [[Rummad:Ganedigezhioù 2010]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]] qts1gbdjoo8iau3kmduzbny14eb2ptr 2192050 2192048 2026-05-30T19:12:46Z Kestenn 14086 2192050 wikitext text/x-wiki '''Andzhelika Nenova''' (e [[bulgareg]] : '''Анжелика Ненова''') a zo bet ganet e [[2010]] e [[Bulgaria]].<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] bulgar eo.<br/>2 012 edo he [[renk Elo]] ''Standard'', 1 877 he renk Elo ''Fonnapl'' ha 1 839 he renk Elo ''Luc'hedenn'' e miz Mae 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2939355 He fichenn FIDE]</ref>. == Kevezadegoù == === [[Kampionad bulgar an echedoù|Kampionad bulgar ar maouezi]] === Trec'h e voe e 2025 en [[Etropole]], 6/7 (+ 5, = 2, - 0)<ref>{{bg}}[https://www.bulchess.com/post/%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0-%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0-%D1%88%D0%B0%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD-%D0%B7%D0%B0-2025-%D0%B3 Bul Chess d'ar 24 a viz Du 2025]</ref>. === Kampionad europat ar Maouezi === C'hoari a reas, 5/11 (+ 4, = 2, - 5), e [[Enez Rodos|Rodos]] ([[Gres]]) e mizioù Meurzh hag Ebrel 2025 <ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=216302 He c'hoari e Chess Games]</ref>. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2939355 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Nenova_Andzhelika/708929 He c'hoari e Chess Base] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=216302 He c'hoari e Chess Games] {{DEFAULTSORT:Nenova, Andzhelika}} [[Rummad:Ganedigezhioù 2010]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]] r10780j5uopvzhoes3kvj527ja5y74h 0 180120 2192058 2192015 2026-05-30T21:35:16Z Ch. Rogel 46 Klokaet an embannadennoù 2192058 wikitext text/x-wiki '''Jean-Pierre Le Mat''' a zo un emsaver, un embreger hag un istorour breizhat ganet e [[Plouigno]] (Bro-Dreger) d'ar 1{{añ}} a viz Mae 1952. Savet en deus kalz a pennadoù hag a levrioù a bled gant elfennouriezh ar vroadelouriezh vreizhek. Ur perzh bras en deus kemeret da emsavadur ar Bonedoù Ruz e 2013-2014. Nac'hañ a reas ober e goñje en arme c'hall pa oa 20 vloaz ha mont a reas da [BroSkos|Vro-Skos]] ha da [[Iwerzhon|Vro-Iwerzhon]], e-lec'h ma reas micherioù a bep seurt. Eno e kejas gant Bretoned en harlu evel [[Alan Heusaff]]. Pa zistroas da Vreizh e voe bac'het 15 miz evit disujidigezh<ref>[https://www.yoran-embanner.com/82-le-mat-jean-pierre Atersadenn war lec'hienn Yoran Embanner], gwelet d'ar 7 a viz Mae 2026.</ref>. E 2013 ha 2014 e blenias gant pevar den all emsavadur ar [[Bonedoù Ruz (2013)|Bonedoù Ruz]]<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/cotes-d-armor/cotes-darmor-un-petit-patron-chez-les-bonnets-rouges-4477561 ''Côtes d'Armor. Un petit patron chez les bonnets rouges''], Ouest-France, 18/11/2013.</ref>, pa voe nac'het gant meur a zen e Breizh ma vefe staliet porchedoù evezhiñ war ar gourhentoù evit dastum [[taos]]où war monedone ar c'harrsammoù. Ijinour gounezoniour eo, hag un MBA en deus. Krouet en deus un embregerezh war dachenn an heuliadusted e yec'hed al loened. War e leve emañ. Prezidant ar sindikad CGPME Aodoù-an-Arvor eo bet. == Embannadennoù == * ''Histoire de Bretagne'' gant [[Henri Poisson]], Coop Breizh, 1993 {{ISBN|2-84346-091-3}}. Embannadur nevez gant peder rann diwar-benn Istor Breizh betek 1960, hag ar bempvet rann "Les Texans de l'Europe" skrivet gant Jean-Pierre Le Mat diwar-benn ar prantad etre 1960 ha 1990. Adembannet e 2000. {{ISBN|2843460913}} * ''The sons of the Ermine'', Belfast, An Clochan, 1996, 98 p . {{ISBN|9781900286015}}. ''Les Cent Vies de l’Hermine'', Coop Breizh, 1997. {{ISBN|2843460131}}. Troidigezh diwar ''The sons of the Ermine''. * ''Histoire de la France, le point de vue breton'', Yoran Embanner, 2006. {{ISBN|9782916579757}}. Kreskadur ''Les Cent Vies de l’Hermine''. Advoullet meur a wezh. * ''History of Brittany : the Breton point of view'', postscript, ''The insufficient nations'', Yoran embanner, 2006. Troidigezh ''Histoire de Bretagne : le point de vue breton''. {{ISBN|9782914855242}} * ''Die Geschichte der Bretagne: der bretonische Standpunkt'', Nachwort, ''Die unzureichenden Nationen'', Yoran embanner, 2010. {{ISBN|78291485576}}. * ''Enquête sur les prophéties de Merlin'', Yoran Embanner, 2011. {{ISBN|9782916579412}}. * ''Carnet d'un Bonnet rouge : saison 1, version abrégée''. Précédé du ''Cri du coeur'' de Christophe Le Baquer, Yoran Embanner, 2014, 22 p. {{ISBN|9782916579696}} * ''Ils ont fait la France, contre-enquête - De Clovis à Charles De Gaulle'', Yoran Embanner, 2015. {{ISBN|9782367470054}} * ''La chevêche de Brocéliande'', skeudennet gant Serge Kergoat, [[Kameled]], Serge Kergoat éditions, 2018. {{ISBN|9782919359202}}. * ''Archives d'un bonnet rouge breton : documents internes et analyses personnelles (rien à voir avec un «travail» universitaire)'', Ar Faou, Jean-Pierre Le Mat, 2023. {{ISBN|9782958703387}}. * ''L'art de décider : les bonnes décisions passent par la maîtrise de techniques originales'', Ar Faou : Jean Pierre Le Mat, 2023.{{ISBN|9782958587710}}. * ''L'art de se lancer : La démarche et les techniques pour personnaliser sa vie et lui donner un sens original !'', Ar Faou, Jean-Pierre Le Mat, 2023. {{ISBN|9782958587796}}. * ''Du rêve démocratique à l'aventure nationaliste : éléments constitutifs pour un nationalisme breton du XXIe siècle'', Ar Faou, Jean-Pierre Le Mat, 2023. {{ISBN|9782958904616}}. == Daveoù == {{daveoù}} {{ALC'HWEZDIBAB:Le Mat, Jean-Pierre}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1952]] [[Rummad:Emsaverien Breizh]] [[Rummad:Istorourien Breizh]] [[Rummad:Embregerien Breizh]] qb1gmmvc06b1gukghmux9d5a29cfa1b 2192086 2192058 2026-05-31T08:42:29Z Llydawr 145 yezh 2192086 wikitext text/x-wiki '''Jean-Pierre Le Mat''' zo un emsaver, un embreger hag un istorour breizhat ganet e [[Plouigno]] (Bro-Dreger) d'ar 1{{añ}} a viz Mae 1952. Savet en deus kalz a bennadoù hag a levrioù a bled gant ar vroadelouriezh vreizhek. Ur perzh bras en deus kemeret en emsavadeg ar Bonedoù Ruz e 2013-2014. Nac'hañ a reas ober e goñje en arme c'hall pa oa 20 vloaz ha mont a reas da [BroSkos|Vro-Skos]] ha da [[Iwerzhon|Vro-Iwerzhon]], e-lec'h ma reas micherioù a bep seurt. Eno e kejas gant Bretoned en harlu evel [[Alan Heusaff]]. Pa zistroas da Vreizh e voe bac'het 15 miz evit disujidigezh<ref>[https://www.yoran-embanner.com/82-le-mat-jean-pierre Atersadenn war lec'hienn Yoran Embanner], gwelet d'ar 7 a viz Mae 2026.</ref>. E 2013 ha 2014 e vlenias gant pevar den all emsavadeg ar [[Bonedoù Ruz (2013)|Bonedoù Ruz]]<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/cotes-d-armor/cotes-darmor-un-petit-patron-chez-les-bonnets-rouges-4477561 ''Côtes d'Armor. Un petit patron chez les bonnets rouges''], Ouest-France, 18/11/2013.</ref>, pa voe nac'het gant meur a zen e Breizh ma vefe staliet porchedoù evezhiñ war ar gourhentoù evit dastum [[taos]]où war monedone ar c'hirri-samm. Ijinour gounezoniour eo, hag un MBA en deus. Krouet en deus un embregerezh war dachenn an heuliadusted e yec'hed al loened. War e leve emañ. Prezidant ar sindikad CGPME Aodoù-an-Arvor eo bet. == Embannadennoù == * ''Histoire de Bretagne'' gant [[Henri Poisson]], Coop Breizh, 1993 {{ISBN|2-84346-091-3}}. Embannadur nevez gant peder rann diwar-benn Istor Breizh betek 1960, hag ar bempvet rann "Les Texans de l'Europe" skrivet gant Jean-Pierre Le Mat diwar-benn ar prantad etre 1960 ha 1990. Adembannet e 2000. {{ISBN|2843460913}} * ''The sons of the Ermine'', Belfast, An Clochan, 1996, 98 p . {{ISBN|9781900286015}}. ''Les Cent Vies de l’Hermine'', Coop Breizh, 1997. {{ISBN|2843460131}}. Troidigezh diwar ''The sons of the Ermine''. * ''Histoire de la France, le point de vue breton'', Yoran Embanner, 2006. {{ISBN|9782916579757}}. Kreskadur ''Les Cent Vies de l’Hermine''. Advoullet meur a wezh. * ''History of Brittany : the Breton point of view'', postscript, ''The insufficient nations'', Yoran embanner, 2006. Troidigezh ''Histoire de Bretagne : le point de vue breton''. {{ISBN|9782914855242}} * ''Die Geschichte der Bretagne: der bretonische Standpunkt'', Nachwort, ''Die unzureichenden Nationen'', Yoran embanner, 2010. {{ISBN|78291485576}}. * ''Enquête sur les prophéties de Merlin'', Yoran Embanner, 2011. {{ISBN|9782916579412}}. * ''Carnet d'un Bonnet rouge : saison 1, version abrégée''. Précédé du ''Cri du coeur'' de Christophe Le Baquer, Yoran Embanner, 2014, 22 p. {{ISBN|9782916579696}} * ''Ils ont fait la France, contre-enquête - De Clovis à Charles De Gaulle'', Yoran Embanner, 2015. {{ISBN|9782367470054}} * ''La chevêche de Brocéliande'', skeudennet gant Serge Kergoat, [[Kameled]], Serge Kergoat éditions, 2018. {{ISBN|9782919359202}}. * ''Archives d'un bonnet rouge breton : documents internes et analyses personnelles (rien à voir avec un «travail» universitaire)'', Ar Faou, Jean-Pierre Le Mat, 2023. {{ISBN|9782958703387}}. * ''L'art de décider : les bonnes décisions passent par la maîtrise de techniques originales'', Ar Faou : Jean Pierre Le Mat, 2023.{{ISBN|9782958587710}}. * ''L'art de se lancer : La démarche et les techniques pour personnaliser sa vie et lui donner un sens original !'', Ar Faou, Jean-Pierre Le Mat, 2023. {{ISBN|9782958587796}}. * ''Du rêve démocratique à l'aventure nationaliste : éléments constitutifs pour un nationalisme breton du XXIe siècle'', Ar Faou, Jean-Pierre Le Mat, 2023. {{ISBN|9782958904616}}. == Daveoù == {{daveoù}} {{ALC'HWEZDIBAB:Le Mat, Jean-Pierre}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1952]] [[Rummad:Emsaverien Breizh]] [[Rummad:Istorourien Breizh]] [[Rummad:Embregerien Breizh]] dhgd9e6v7nq7z7acmijcv0jbue3xl8a 0 180246 2192042 2191543 2026-05-30T15:44:34Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2192042 wikitext text/x-wiki {{pennad zo|Kistin}}{{databox}} '''Kistin-Roazhon''', pe '''kistin''' hepken, a zo frouezh mat da zebriñ ar [[gwez-kistin]]. Ar memes liv ha [[gwez-kistin-Spagn|kistin-Spagn]] o deus, met n'int ket frouezh ar memes gwez. Gwarezet eo pep div pe dri c'histinenn en ur glorenn spernek anvet an dorgenn. Pa'z eo darev an dorgenn en em zigor evit dieubiñ he c'histinennoù. Etre 10 ha 25 g. eo pouezh ur gistinenn hervez ar seurtad. 700 seurtad a zo<ref>{{Liamm web |langue=fr |anv-bihan=La |anv=Rédaction |titl=Châtaigne : saison, conservation, comment la cuisiner |url=https://cuisine.journaldesfemmes.fr/encyclopedie-produits/1956824-chataigne/ |lec'hienn=cuisine.journaldesfemmes.fr |deiziad=2025-06-16 |consulté le=2025-12-09}}</ref>{{,}}<ref>UPOV, Caractères distinctifs des variétés de châtaignier : [https://web.archive.org/web/20220419233946/https://www.upov.int/en/publications/tg-rom/tg124/tg_124_3.pdf Lenn enlinenn (Pdf)].</ref>. == Ekonomiezh == [[Restr:Intramontabile Passione.jpg|thumb|Dibab dorn kistin sec'het a-raok bezañ brevet evit kaout ur bleud eus ar gwellañ e milin gêr [[Fabbriche di Vergemoli]] en Italia. Miz Kerzu 2019.]] Eost ar bed kistin eo 1 milion a donennoù ([[Aozadur ar Broadoù-Unanet evit ar boued hag al labour-douar|FAO]] 2002). Ar produiñ gall, en [[Ardèche (departamant)|Ardèche]] (26 %), e [[Dordogne (departamant)|Dordogne]] hag e [[Var (departamant)|Var]] dreist-holl, eo tro-dro 12000 tonenn bep bloaz e 2004, pa oa 110000 tonenn e 1945<ref>{{Liamm web |titl=Le chancre du châtaignier en Europe |url=https://www.fao.org/3/x5348f/x5348f03.htm |lec'hienn=www.fao.org |consulté le=2024-03-11}}</ref>. N'eo ket bastet d'an ezhommoù gall gant ar produadur, evit produioù oberiet zo da gentañ, enporzhiet e vez etre 13000 ha 14000 tonenn hag ezporzhiet tost da 2000 tonenn gant Bro-C'hall<ref>[http://www.inra.fr/internet/Directions/DIC/presinra/SAQfiches/chataigne.htm Mammenn:INRA].</ref>. E 2006 e voe krouet an AOK Kistin Ardèche gant an [[INAO]]. Un hektar gwez-kistin a c'hall produiñ etre 1 ha 4 tonenn a gistin bep bloaz (hervez ar gouennoù) marc'hataet gant ar produer e 2009 etre 1 ha 2.5 euro/kg (hervez ar gouennoù). {| class="wikitable centre" style="text-align:right;" |- |colspan="6" align="center" bgcolor="#DDFFDD"|'''Produadur bloaz kistin (e tonennoù)'''<br /> <small>Roadennoù ar FAOSTAT ([[Aozadur ar Broadoù-Unanet evit ar boued hag al labour-douar|FAO]])</small> |- !Stad !colspan="2"|2003 !colspan="2"|2004 |- !scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;"|{{Sina}} |{{formatnum:715000}} |69 % |{{formatnum:715000}} |69 % |- !scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;"|{{Sukorea}} |{{formatnum:72405}} |7 % |{{formatnum:72405}} |7 % |- !scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;"|{{Italia}} |{{formatnum:50000}} |5 % |{{formatnum:50000}} |5 % |- !scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;"|{{Turkia}} |{{formatnum:48000}} |5 % |{{formatnum:48000}} |5 % |- !scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;"|{{Bolivia}} |{{formatnum:35000}} |3 % |{{formatnum:35000}} |3 % |- !scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;"|{{Portugal}} |{{formatnum:32856}} |3 % |{{formatnum:33000}} |3 % |- !scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;"|{{Japan}} |{{formatnum:25100}} |2 % |{{formatnum:25100}} |2 % |- !scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;"|{{Rusia}} |{{formatnum:17000}} |2 % |{{formatnum:17000}} |2 % |- !scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;"|{{Gres}} |{{formatnum:12000}} |1 % |{{formatnum:12000}} |1 % |- !scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;"|{{Frañs}} |{{formatnum:10118}} |1 % |{{formatnum:11000}} |1 % |- !scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;"|''Stadoù all'' |{{formatnum:24022}} |2 % |{{formatnum:24238}} |2 % |- !scope="row" style="text-align:left;"|'''Hollad''' |'''{{formatnum:1041501}}''' |100 % |'''{{formatnum:1042743}}''' |100 % |} [[Skeudenn:Frucht der Edelkastanie.jpg|thumb|Kistinennoù en o [[tolgenn|zolgenn]].]] [[Skeudenn:Chestnut.jpg|thumb|Kistin [[Diglorañ|digloret]].]] {| class="wikitable centre" style="text-align:right;" |+Produadur bloaz kistin (e tonennoù), etre 2011 ha 2017, er broioù produer pennañ<br /> <small>Roadennoù an FAOSTAT ([[Aozadur ar Broadoù-Unanet evit ar boued hag al labour-douar|FAO]])<ref>Livr gwenn ar c'histin en Europa, embannet gant ar rouedad EUROCASTANEA hag an AREFLH (''Assemblée des régions européennes fruitières, légumières et horticoles''), [https://issuu.com/areflh/docs/livre-blanc-chataigne-fr.*-87897 Lenn enlinenn], p.11.</ref></small> |- !scope="col"|Stad !scope="col"|2011 !scope="col"|2012 !scope="col"|2013 !scope="col"|2014 !scope="col"|2015 !scope="col"|2016 !scope="col"|2017 |- !scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;"|{{Sina}} |{{formatnum:1693502}} |{{formatnum:1709649}} |{{formatnum:1719410}} |{{formatnum:1683815}} |{{formatnum:1668895}} |{{formatnum:1903939}} |{{formatnum:1939719}} |- !scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;"|{{Sukorea}} |{{formatnum:64586}} |{{formatnum:62345}} |{{formatnum:64184}} |{{formatnum:56552}} |{{formatnum:55593}} |{{formatnum:53600}} |{{formatnum:52764}} |- !scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;"|{{Turkia}} |{{formatnum:60270}} |{{formatnum:57881}} |{{formatnum:60019}} |{{formatnum:63762}} |{{formatnum:63750}} |{{formatnum:64750}} |{{formatnum:62904}} |- !scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;"|{{Italia}} |{{formatnum:56853}} |{{formatnum:59764}} |{{formatnum:55086}} |{{formatnum:51959}} |{{formatnum:51601}} |{{formatnum:52240}} |{{formatnum:52356}} |- !scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;"|{{Gres}} |{{formatnum:21500}} |{{formatnum:28700}} |{{formatnum:27800}} |{{formatnum:28440}} |{{formatnum:30049}} |{{formatnum:28280}} |{{formatnum:36000}} |- !scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;"|{{Japan}} |{{formatnum:19100}} |{{formatnum:20900}} |{{formatnum:21000}} |{{formatnum:21400}} |{{formatnum:16300}} |{{formatnum:16500}} |{{formatnum:18700}} |- !scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;"|{{Portugal}} |{{formatnum:18271}} |{{formatnum:19130}} |{{formatnum:24739}} |{{formatnum:18465}} |{{formatnum:27618}} |{{formatnum:26780}} |{{formatnum:29875}} |- !scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;"|{{Spagn}} |{{formatnum:16900}} |{{formatnum:15300}} |{{formatnum:17200}} |{{formatnum:16136}} |{{formatnum:16413}} |{{formatnum:16178}} |{{formatnum:15623}} |- !scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;"|{{Korea an Norzh}} |{{formatnum:11000}} |{{formatnum:12000}} |{{formatnum:12000}} |{{formatnum:12156}} |{{formatnum:12100}} |{{formatnum:12363}} |{{formatnum:12540}} |- !scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;"|{{Frañs}} |{{formatnum:7036}} |{{formatnum:8676}} |{{formatnum:9200}} |{{formatnum:8668}} |{{formatnum:7943}} |{{formatnum:8642}} |{{formatnum:8406}} |- !scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;"|{{Albania}} |{{formatnum:5200}} |{{formatnum:5800}} |{{formatnum:5451}} |{{formatnum:6590}} |{{formatnum:6600}} |{{formatnum:6040}} |{{formatnum:6220}} |- !scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;"|{{Chile}} |500 |920 |{{formatnum:1100}} |{{formatnum:1100}} |{{formatnum:1066}} |{{formatnum:3040}} |{{formatnum:2583}} |- !scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;"|{{Polonia}} |373 |460 |394 |400 |403 |413 |400 |- !scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;"|{{Hungaria}} |256 |330 |270 |300 |265 |239 |511 |} Meur a spesad gwez-kistin eus ar genad ''[[Castanea]]'' a zo e Sina :'' [[Castanea henryi]], [[Castanea mollissima|C. mollissima]], [[Castanea seguini|C. seguini]], [[Castanea crenata|C. crenata]]'' met n'eus ket gwez-kistin-moc'h (''C. sativa'') Europa<ref>{{en}} [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=105816 Lec'hienn Flora of China] [[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.efloras.org%2Fflorataxon.aspx%3Fflora_id%3D2%26taxon_id%3D105816 diell]].</ref>. Hervez Hu<ref>''Food Plants of CHINA'' gant Shiu-ying Hu, The Chinese University Press, 2005, 844 p.</ref>, ar spesad ''[[Castanea mollissima]]'' Blume, ''banli'' 板栗, a zo gounezet e-leizh war rozioù rannvro ar [[Yangtze]] evit e graoñ mat da zebriñ. Debret e vez ar c'histin grilhet pe keginet e meuzioù evel [[poudiñg]]où, soubennoù hag all. == Talvoudegezh vezhurel == En un alamandezenn fresk ez eus betek 35 % [[glukid]] ([[ampez]], [[sakaroz]], [[dekstrin]]), 5 % [[fibr]], met paour eo e protidoù ([[albumin]]où) ha [[lipid]]où. [[Vitamin]]où a zo enni ivez, [[vitamin C]] hag elfennoù maenel peurgetket, en o zouez [[potasiom]]. Cheñch a ra ar feur sukr en amzer. Brasoc'h e vez un nebeud sizhunioù goude an dastumadeg alies. Ouzhpenn 75 % glukid a zo er bleud kistin, ar pezh a ra anezhañ da vezañ boued energetek. {| class="wikitable centre" |----- ! colspan="4" align="center" |'''Kistin grilhet'''<br /><small>(talvoudegezh vezhurel evit 100 g., hervez an Anses<ref>[https://pro.anses.fr/TableCIQUAL/index.htm Taolennoù CIQUAL an Anses].</ref>)</small> |----- | [[dour]] : 40.5 g || [[ludu hollek]] : g | [[fibr]]où : 5.1 g || [[talvoudegezh energetek]] : 998 kJ / 236 kilokalorienn |----- | [[protein]] : 3.17 g || lipid : 2.2 g | [[glukid]] : 47.8 g | [[ampez]] : 32 g |----- ! colspan="4" align="center" | [[oligoelfenn]]où |----- | [[kalkiom]] : 29 mg | [[houarn]] : 0.91 mg | [[magneziom]] : 33 mg | [[fosfor]] : 107 mg |----- |bgcolor=#A9EAFE| [[potasiom]] : 592 mg |bgcolor=#A9EAFE| [[manganez]] : 1.18 mg | [[kouevr]] : 0.5 mg | [[sodiom]] : 2 mg |- |[[zink]] : 0.57 mg |[[iod]] : 0.12 µg | | |----- ! colspan="4" align="center" | [[vitamin]]où |----- |bgcolor=#A9EAFE| [[vitamin C]] : 26 mg|| [[vitamin B1]] : 0.24 mg | [[vitamin B2]] : 0.17 mg|| [[vitamin B3]] : 1.34 mg |----- | [[vitamin B5]] : 0.55 mg|| [[vitamin B6]] : 0.5 mg | [[vitamin B9]] : 164 µg|| [[vitamin B12]] : 0 µg |----- | [[beta-karoten]] : 14 µg || [[retinol]] : 0 µg | [[vitamin E]] : 1.2 mg EAT |[[Filokinon|vitamin K1]] : 7.8 µg |- |[[vitamin D]] : 0 µg | |----- ! colspan="4" align="center" | [[polifenol]]où hervez Phenol-Explorer<ref>[http://phenol-explorer.eu/contents/food/467 Phenol-Explorer (INRA)].</ref> evit kistin kriz (bec'h keitat evit 100 g) |---------- |[[trenkenn elagik]] : 735 mg||[[trenkenn c'halik]] : 479 mg ||[[proanthokianidol]] trimer C-1 : 0.02 mg ||[[katekin|(+)-katekin]] : 0.01 mg |----- |} N'eus ket kalz danvezenn druz er c'histin, ha nebeutoc'h c'hoazh a golesterol ha natriom. Pinvidik eo e [[manganez]]. == Keginañ == [[Skeudenn:Rome (Italy), Piazza di Spagna -- 2013 -- 11.jpg|thumb|Kistin grilhet e [[Plasenn Bro-Spagn]] e [[Roma]].]] Gounezet e vez ar gwez-kistin evit o frouezh e kalz broioù eus Europa abaoe an Henamzer. Gwechall e oa a-bouez ar c'histin evit magañ an dud e keinvro ar broioù kreizdouarel, e [[Limousin]] hag e [[kanton Ticino]] (Suis) peurgetket. Servijout a raent da vagañ ar moc'h ivez, hag an dud e-pad ar bloavezhioù kernezh. Aozet e vez kistin e meur a zoare : kistin grilhet, [[yod kistin]], [[kistin lindret]]... Bleud a c'haller ober diganto ivez. Kig-yar-Indez gant kistin a zo ur meuz hengounel eus [[Pellgent|noz an Nedeleg]] e meur a vro. == Sevenadur == Lidet e vez an [[Tolgenn aour|Dolgenn aour]] e [[Redon]], ur gouel bep miz Here. == Daveoù == {{daveoù}} [[Rummad:Frouezh]] o0ue7jmb0l8fc5166uii4zpwaq4snb8 0 180314 2192059 2191967 2026-05-30T21:46:55Z Dakbzh 58931 + Olimpiadoù. 2192059 wikitext text/x-wiki ''' Ketino Kachiani''' (e [[jorjieg]]: '''ქეთინო კახიანი'''), ganet d'an 11 a viz Kerzu [[1971]] e [[ Didi Lilo]], e Republik [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[Unaniezh Soviedel]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]], [[URSS|soviedat]] hag alaman.<br/> <br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 1997, Mestrez-veur (WGM) abaoe 1990, Gourdoner FIDE abaoe 2019<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/4623614 He fichenn FIDE]</ref>.<br/> E miz Mae 2026 e oa 2 325 he [[renk Elo]] ''Standard'' ha 2 308 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' <ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/4623614 He fichenn FIDE]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe e 1987. ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) - Rummad e-dan ugent vloaz ==== Trec'h e voe div wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/i/i6akqkeq-wu20g.html World Girls' Junior Chess Championship – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk |- |Eost 1989||7||{{Kolombia}}, [[Tunja]]||11,5/13 (+ 10, = 3, - 0)||88,4||1/26 |- |Eost 1990||8||{{Chile}}, [[Santiago de Chile|Santiago]]||10,5/13 ||80,7||1/36 |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoari a reas eizh gwezh e skipailh Alamagn. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk he skipailh||Daveenn |- |Du-Kerzu 1994||1||31||{{Rusia}}, [[Moskov]]||7,5/13 (+ 3, = 9, - 1)||57,7||28||7||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1994w/1994in.html 31st Chess Olympiad (women): Moscow 1994 - Olimp Base]</ref> |- |Gwengolo-Here 1996||1||32||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||6,5/13 (+ 4, = 5, - 4)||50||36||15 ||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1996w/1996in.html 32nd Chess Olympiad (women): Yerevan 1996 - Olimp Base]</ref> |- |Gwengolo-Here 1998||1||33||{{Rusia}}, [[Elista]]||8,5/12 (+ 6, = 5, - 11)||70,8||5 ||16 ||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1998w/1998ger.html 33rd Chess Olympiad (women): Moscow 1994 - Olimp Base]</ref> |- |Here-Du 2000||1||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||9,5/14 (+ 7, = 5, - 2)||67,9||8||8||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2000w/2000ger.html 34th Chess Olympiad: Istanbul 2000 - Olimp Base]</ref> |- |Here-Du 2002||1||35||{{Slovenia}}, [[Bled]]||8,5/13 (+ 5, = 7, - 1)||65,4||8||16||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2002w/2002ger.html 35th Chess Olympiad (women): Bled 2002 - Olimp Base]</ref> |- |Here 2004||1||36||{{Spagn}}, [[Calvià]]||5,5/12 (+ 3, = 8, - 2)||45,8||58||17||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2004w/2004ger.html 36th Chess Olympiad (women): Calvià 2004 - Olimp Base]</ref> |- |Mae – Even 2006||2||37||{{Italia}}, [[Torino]]||8,5/12 (+ 6, = 5, - 1)||70,8||7||11||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2006w/2006in.html 37th Chess Olympiad (women): Turin 2006 - Olimp Base]</ref> |- |Du 2008||2||38||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||5/9 (+ 3, = 4, - 2)||55,6||18||21||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2008w/2008ger.html 38th Chess Olympiad (women): Dresden 2008 - Olimp Base]</ref> |- |} == Mammenn == * {{ru}}"Echedoù: Geriadur holloueziadurel", dindan renerezh [[Anatoliy Karpov|Anatoliy Yevgenyevitch Karpov]] - M .: Hollad Soviedel, pajenn 608, 1990, 621 pajenn - ISBN 5-85270-005-3. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == *{{ka}}[https://worldsport.ge/ge/page/qetino-kaxiani-gersinska-chemtvis-mtavari-odjaxia World Sport] *{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/4623614 He fichenn FIDE] *{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=85153 He fartiennoù e Chessgames] *{{en}}[https://www.365chess.com/players/Ketino_Kachiani_Gersinska He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Kachiani, Ketino}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1971]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] 3x2yhhm6lpjcxbj3tmhd81xokknvvw2 2192064 2192059 2026-05-30T22:12:26Z Dakbzh 58931 2192064 wikitext text/x-wiki ''' Ketino Kachiani''' (e [[jorjieg]]: '''ქეთინო კახიანი'''), ganet d'an 11 a viz Kerzu [[1971]] e [[ Didi Lilo]], e Republik [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[Unaniezh Soviedel]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]], [[URSS|soviedat]] hag [[alaman]].<br/> <br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 1997, Mestrez-veur (WGM) abaoe 1990, Gourdoner FIDE abaoe 2019<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/4623614 He fichenn FIDE]</ref>.<br/> E miz Mae 2026 e oa 2 325 he [[renk Elo]] ''Standard'' ha 2 308 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' <ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/4623614 He fichenn FIDE]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe e 1987. ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) - Rummad e-dan ugent vloaz ==== Trec'h e voe div wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/i/i6akqkeq-wu20g.html World Girls' Junior Chess Championship – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk |- |Eost 1989||7||{{Kolombia}}, [[Tunja]]||11,5/13 (+ 10, = 3, - 0)||88,4||1/26 |- |Eost 1990||8||{{Chile}}, [[Santiago de Chile|Santiago]]||10,5/13 ||80,7||1/36 |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoari a reas eizh gwezh e skipailh Alamagn. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk he skipailh||Daveenn |- |Du-Kerzu 1994||1||31||{{Rusia}}, [[Moskov]]||7,5/13 (+ 3, = 9, - 1)||57,7||28||7||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1994w/1994in.html 31st Chess Olympiad (women): Moscow 1994 - Olimp Base]</ref> |- |Gwengolo-Here 1996||1||32||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||6,5/13 (+ 4, = 5, - 4)||50||36||15 ||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1996w/1996in.html 32nd Chess Olympiad (women): Yerevan 1996 - Olimp Base]</ref> |- |Gwengolo-Here 1998||1||33||{{Rusia}}, [[Elista]]||8,5/12 (+ 6, = 5, - 11)||70,8||5 ||16 ||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1998w/1998ger.html 33rd Chess Olympiad (women): Moscow 1994 - Olimp Base]</ref> |- |Here-Du 2000||1||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||9,5/14 (+ 7, = 5, - 2)||67,9||8||8||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2000w/2000ger.html 34th Chess Olympiad: Istanbul 2000 - Olimp Base]</ref> |- |Here-Du 2002||1||35||{{Slovenia}}, [[Bled]]||8,5/13 (+ 5, = 7, - 1)||65,4||8||16||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2002w/2002ger.html 35th Chess Olympiad (women): Bled 2002 - Olimp Base]</ref> |- |Here 2004||1||36||{{Spagn}}, [[Calvià]]||5,5/12 (+ 3, = 8, - 2)||45,8||58||17||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2004w/2004ger.html 36th Chess Olympiad (women): Calvià 2004 - Olimp Base]</ref> |- |Mae – Even 2006||2||37||{{Italia}}, [[Torino]]||8,5/12 (+ 6, = 5, - 1)||70,8||7||11||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2006w/2006in.html 37th Chess Olympiad (women): Turin 2006 - Olimp Base]</ref> |- |Du 2008||2||38||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||5/9 (+ 3, = 4, - 2)||55,6||18||21||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2008w/2008ger.html 38th Chess Olympiad (women): Dresden 2008 - Olimp Base]</ref> |- |} == Mammenn == * {{ru}}"Echedoù: Geriadur holloueziadurel", dindan renerezh [[Anatoliy Karpov|Anatoliy Yevgenyevitch Karpov]] - M .: Hollad Soviedel, pajenn 608, 1990, 621 pajenn - ISBN 5-85270-005-3. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == *{{ka}}[https://worldsport.ge/ge/page/qetino-kaxiani-gersinska-chemtvis-mtavari-odjaxia World Sport] *{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/4623614 He fichenn FIDE] *{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=85153 He fartiennoù e Chessgames] *{{en}}[https://www.365chess.com/players/Ketino_Kachiani_Gersinska He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Kachiani, Ketino}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1971]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù alaman]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] 27g77775qhlp059izr2ndvbzl6d5nvh 2192097 2192064 2026-05-31T10:59:39Z Dakbzh 58931 + Kampionad europat ar Maouezi (skipailh). 2192097 wikitext text/x-wiki ''' Ketino Kachiani''' (e [[jorjieg]]: '''ქეთინო კახიანი'''), ganet d'an 11 a viz Kerzu [[1971]] e [[ Didi Lilo]], e Republik [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[Unaniezh Soviedel]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]], [[URSS|soviedat]] hag [[alaman]].<br/> <br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 1997, Mestrez-veur (WGM) abaoe 1990, Gourdoner FIDE abaoe 2019<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/4623614 He fichenn FIDE]</ref>.<br/> E miz Mae 2026 e oa 2 325 he [[renk Elo]] ''Standard'' ha 2 308 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' <ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/4623614 He fichenn FIDE]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe e 1987. ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) - Rummad e-dan ugent vloaz ==== Trec'h e voe div wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/i/i6akqkeq-wu20g.html World Girls' Junior Chess Championship – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk |- |Eost 1989||7||{{Kolombia}}, [[Tunja]]||11,5/13 (+ 10, = 3, - 0)||88,4||1/26 |- |Eost 1990||8||{{Chile}}, [[Santiago de Chile|Santiago]]||10,5/13 ||80,7||1/36 |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoari a reas eizh gwezh e skipailh Alamagn. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk he skipailh||Daveenn |- |Du-Kerzu 1994||1||31||{{Rusia}}, [[Moskov]]||7,5/13 (+ 3, = 9, - 1)||57,7||28||7||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1994w/1994in.html 31st Chess Olympiad (women): Moscow 1994 - Olimp Base]</ref> |- |Gwengolo-Here 1996||1||32||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||6,5/13 (+ 4, = 5, - 4)||50||36||15 ||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1996w/1996in.html 32nd Chess Olympiad (women): Yerevan 1996 - Olimp Base]</ref> |- |Gwengolo-Here 1998||1||33||{{Rusia}}, [[Elista]]||8,5/12 (+ 6, = 5, - 11)||70,8||5 ||16 ||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1998w/1998ger.html 33rd Chess Olympiad (women): Moscow 1994 - Olimp Base]</ref> |- |Here-Du 2000||1||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||9,5/14 (+ 7, = 5, - 2)||67,9||8||8||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2000w/2000ger.html 34th Chess Olympiad: Istanbul 2000 - Olimp Base]</ref> |- |Here-Du 2002||1||35||{{Slovenia}}, [[Bled]]||8,5/13 (+ 5, = 7, - 1)||65,4||8||16||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2002w/2002ger.html 35th Chess Olympiad (women): Bled 2002 - Olimp Base]</ref> |- |Here 2004||1||36||{{Spagn}}, [[Calvià]]||5,5/12 (+ 3, = 8, - 2)||45,8||58||17||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2004w/2004ger.html 36th Chess Olympiad (women): Calvià 2004 - Olimp Base]</ref> |- |Mae – Even 2006||2||37||{{Italia}}, [[Torino]]||8,5/12 (+ 6, = 5, - 1)||70,8||7||11||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2006w/2006in.html 37th Chess Olympiad (women): Turin 2006 - Olimp Base]</ref> |- |Du 2008||2||38||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||5/9 (+ 3, = 4, - 2)||55,6||18||21||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2008w/2008ger.html 38th Chess Olympiad (women): Dresden 2008 - Olimp Base]</ref> |- |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh Jorjia, e 1992, ha seizh gwezh e skipailh Alamagn<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/ai8wkacg.html European Women’s Team Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh|| |- |1992||erlec'hierez||1||{{Hungaria}}, [[Debrecen]]||4/5 (+ 3, = 2, - 0)||80||1||aour||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1992u/1992in.html 1st European Team Chess Championship (women): Debrecen 1992 - Olimp Base]</ref>. |- |1997||1||2||{{Kroatia}}, [[Pula]]||6,5/9 (+ 4, = 5, - 0)||72,2||3||arem||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2001u/2001geo.html 2nd European Team Chess Championship (women): Pula 1997 - Olimp Base]</ref>. |- |1999||1||3||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||5/9 (+ 3, = 4, - 2)||55,6||14||-||17||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1999u/1999ger.html 3rd European Team Chess Championship (women): Batumi 1999 - Olimp Base]</ref>. |- |2001||1||4||{{Spagn}}, [[León (Spagn)|León]]||6,5/9 (+ 4, = 5, - 0)||72,2||1||aour||4||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2001u/2001ger.html 4th European Team Chess Championship (women): Leon 2001 - Olimp Base]</ref>. |- |2005||2||6||{{Sveden}}, [[Göteborg]]||5,5/8 (+ 4, = 3, - 1)||64,3||20||-||14||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2005u/2005ger.html 6th European Team Chess Championship (women): Gothenburg 2005 - Olimp Base]</ref>. |- |2007||2||7||{{Gres}}, [[Heraklion]]||4/8 (+ 3, = 2, - 3)||50||14||-||11||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2007u/2007geo.html 7th European Team Chess Championship (women): Heraklion 2007 - Olimp Base]</ref>. |- |2009||2||8||{{Slovenia}}, [[Novi Sad]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,9||22||-||12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2009u/2009ger.html 8th European Team Chess Championship (women): Novi Sad 2009 - Olimp Base]</ref>. |- |2013||3||10||{{Polonia}}, [[Varsovia]]||5/8 (+ 3, = 4, - 1)||62,5||7||-||7||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2013u/2013ger.html 10th European Team Chess Championship (women): Warsaw 2013 - Olimp Base]</ref>. |- |} == Mammenn == * {{ru}}"Echedoù: Geriadur holloueziadurel", dindan renerezh [[Anatoliy Karpov|Anatoliy Yevgenyevitch Karpov]] - M .: Hollad Soviedel, pajenn 608, 1990, 621 pajenn - ISBN 5-85270-005-3. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == *{{ka}}[https://worldsport.ge/ge/page/qetino-kaxiani-gersinska-chemtvis-mtavari-odjaxia World Sport] *{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/4623614 He fichenn FIDE] *{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=85153 He fartiennoù e Chessgames] *{{en}}[https://www.365chess.com/players/Ketino_Kachiani_Gersinska He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Kachiani, Ketino}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1971]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù alaman]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] apehy9cgaloyfqi19hbp0ucrii9ch16 0 180322 2192047 2192027 2026-05-30T19:06:11Z Dishual 612 2192047 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Emgann Orleañs Nevez''' ([[saozneg]]: ''Battle of New Orleans'') a oa bet stourmet d'an [[8 a viz Genver]] [[1815]], etre ar [[British Army]] renet gant ar Major jeneral Sir [[Edward Pakenham]] hag an [[United States Army]] renet gant ar Major jeneral [[Andrew Jackson]], a-vras 8 km e Gevred diouezh ar [[Karter gall|C'harter gall]] eus [[Orleañs Nevez]],{{sfnp|Kessler|2010}} hiziv-an-deiz e bannlev [[Chalmette (Louisiana)|Chalmette]], e [[Louiziana]]. An emgann a oa bet klozadur [[Brezel eus 1812#Golf Mec'hiko|kampagn ar golf]] a oa padet pemp miz (Gwengolo 1814 betek miz C'hwevrer 1815) o welet Breizh-Veur o klask aloubiñ, Orleañs Nevez, [[Kornôg Florida]], ha betek [[Tiriad Louiziana]] hag a oa kroget gant [[Fort Bowyer#Kentañ emgann|kentañ emgann kreñvlec'h Bowyer]]. Breizh-Veur a oa bet o kregiñ gant kampagn Orleañs Nevez d'ar 14 a viz Kerzu 1814, gant [[Emgann Lenn Borgne]] ha meur a emgannoù bihan hag eskemmoù tennoù kanolierezh hag a oa bet ar sizhunioù a-raok Emgann Orleañs Nevez. An emgann a oa bet stourmet 15 devezh goude sinadur [[skrid-emglev Gent]], hag a baoueze [[Brezel 1812]], d'ar 24 a viz Kerzu 1814, met ret e oa gortoz evit na vije lakaet da dalvezout gant ar Stadoù-Unanet (ha neuze ne oa ket efedus d'an amzer-se) d'ar 16 a viz C'hwevrer 1815. ar c'heloù eus an emglev sinet en Europa n'o doa ket tizhet c'hoazh ar Stadoù-Unanet. En desped d'ar fed ma oa niverusoc'h ar Saozon, gordonet gwelloc'h, ha gant skiant-prenet, an nerzhioù stadunanat a oa deuet a-benn da drec'hiñ anezho goude un argadenn c'hwitet a oa padet un 30 munutenn bennak nemetken. Kolloù ar Stadunaniz a oa bet 71, padal evit ar Saozon e oa bet 2000, gant marvioù Pakenham hag e [[second-in-command]], ar Major jeneral Samuel Gibbs. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Istor Orleañs Nevez]] [[Rummad:Brezel 1812]] [[Rummad:Istor Louiziana]] [[Rummad:Aloubadegoù eus SUA]] nzdlrvv8xm93ox4svds532wkv04fkso 1 180325 2192049 2026-05-30T19:12:13Z Kestenn 14086 /* Anv-bihan */ rann nevez 2192049 wikitext text/x-wiki == Anv-bihan == Ur c'hemm a oa bet graet er pennad evit lakaat "Andzhelika" e "Anjelika" : reishoc'h e seblant bezañ e-keñver distagadur ar bulgareg, met "Andzhelika" eo a vez implijet gant an holl lec'hiennoù war an echedoù, hag er c'henstrivadegoù. Gwelloc'h mirout evel-se din-me, met divizout a c'haller evel-just. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 30 Mae 2026 da 19:12 (UTC) 00poeyrat4djlce17bb5sf0aj08tg2z 2192060 2192049 2026-05-30T21:49:39Z Dakbzh 58931 /* Anv-bihan */ 2192060 wikitext text/x-wiki == Anv-bihan == Ur c'hemm a oa bet graet er pennad evit lakaat "Andzhelika" e "Anjelika" : reishoc'h e seblant bezañ e-keñver distagadur ar bulgareg, met "Andzhelika" eo a vez implijet gant an holl lec'hiennoù war an echedoù, hag er c'henstrivadegoù. Gwelloc'h mirout evel-se din-me, met divizout a c'haller evel-just. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 30 Mae 2026 da 19:12 (UTC) ::Ingal eo din. Kollet e vezan gant ar yezhoù a-wezhoù, ha ne lâran ket gant ar jeorjieg! a galon. [[Implijer:Dakbzh|Dakbzh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dakbzh|kaozeal]]) 30 Mae 2026 da 21:49 (UTC) 3k1nh0gth5scmr2nxcf0o6z7spiafgj 2192061 2192060 2026-05-30T21:50:00Z Dakbzh 58931 2192061 wikitext text/x-wiki == Anv-bihan == Ur c'hemm a oa bet graet er pennad evit lakaat "Andzhelika" e "Anjelika" : reishoc'h e seblant bezañ e-keñver distagadur ar bulgareg, met "Andzhelika" eo a vez implijet gant an holl lec'hiennoù war an echedoù, hag er c'henstrivadegoù. Gwelloc'h mirout evel-se din-me, met divizout a c'haller evel-just. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 30 Mae 2026 da 19:12 (UTC) ::Ingal eo din. Kollet e vezan gant ar yezhoù slavek a-wezhoù, ha ne lâran ket gant ar jeorjieg! a galon. [[Implijer:Dakbzh|Dakbzh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dakbzh|kaozeal]]) 30 Mae 2026 da 21:49 (UTC) dr2v8ab192dplbfvoqrbjteamspowl8 0 180326 2192052 2026-05-30T19:28:37Z Dishual 612 Pajenn krouet gant : "{{databox}} Ar '''c'harter gall''', '''Vieux Carré français''' (''Vieux Carré'' pe ''Quartier français'') e [[galleg]], ha '''French Quarter''' e [[saozneg]] eo anv [[Karterioù Orleañs Nevez|karter]] koshañ kêr [[Orleañs Nevez]]. Goude ma vije bet krouet Orleañs Nevez (galleg: Nouvelle-Orléans) e 1718 gant [[Jean-Baptiste Le Moyne de Bienville]], ar gêr a oa diorroet tro-dro d'ar c'harrez kozh (galleg: Vieux Carré), ur skouar kreiz. An distrig a vez graet..." 2192052 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ar '''c'harter gall''', '''Vieux Carré français''' (''Vieux Carré'' pe ''Quartier français'') e [[galleg]], ha '''French Quarter''' e [[saozneg]] eo anv [[Karterioù Orleañs Nevez|karter]] koshañ kêr [[Orleañs Nevez]]. Goude ma vije bet krouet Orleañs Nevez (galleg: Nouvelle-Orléans) e 1718 gant [[Jean-Baptiste Le Moyne de Bienville]], ar gêr a oa diorroet tro-dro d'ar c'harrez kozh (galleg: Vieux Carré), ur skouar kreiz. An distrig a vez graet an aliesañ French Quarter anezhañ hiziv, ha berraet en "The Quarter", dre ar c'hemmoù degaset gant donedigezh enbroidi stadunanat e kêr goude ma vije bet [[Prenadenn Louiziana|prenet Louiziana e 1803]].<ref>{{Cite web |url = http://www.inetours.com/New_Orleans/French_Quarter_History.html |title = New Orleans French Quarter History, Architecture and Pictures<!-- Bot generated title --> |access-date = October 28, 2006 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130325111616/http://inetours.com/New_Orleans/French_Quarter_History.html |archive-date = March 25, 2013 |url-status = usurped }}</ref> An darn eus ar savadurioù istorel a oa bet savet e fin an {{XVIIIvet kantved}}, pa oa kêr dindan beli ar Spagnoliz, pe a voe savet e-kerzh kentañ hanterenn an {{XIXvet kantved}}, goude ar brenadenn stadunanat. An distrig a-bezh a zo bet lakaet da dalvezout evel [[National Historic Landmark]], gant savadurioù lies o vezañ lakaet da dalvezout evel reoù dibar. Bez eo al lec'h a zesach ar muiañ a douristed e kêr, met ivez annezidi kêr. Ar c'harter gall a zo bet labezet gant an [[dour-beuz]] met nebeutoc'h evit na oa bet peurrest kêr hag an trowardroioù eus ar rann-vro, dre ma oa pell a-walc'h diouzh al lec'hioù toullet er chaoserioù gant ar [[Kroventenn Katrika|Gorventenn Katrina]] e 2005, ha pell a-walc'h e oa ivez diouzh brec'hioù ar stêr Mississippi.<ref>{{Cite web |url=http://www.nola.com/katrina/graphics/flashflood.swf |title=Archived copy |access-date=February 15, 2015 |archive-date=January 30, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150130054914/http://www.nola.com/katrina/graphics/flashflood.swf |url-status=dead }}</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Karter gall]] [[Rummad:Orleañs Nevez]] [[Rummad:Istor Louiziana]] 7i26yixns6dsyva55azded244b0jyze 2192056 2192052 2026-05-30T20:21:34Z Kestenn 14086 Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Karter gall]] da [[Karter gall (Orleañs Nevez)]]: Evit chom hep droukveskañ gant karterioù gall kêrioù all. A galon, 2192052 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ar '''c'harter gall''', '''Vieux Carré français''' (''Vieux Carré'' pe ''Quartier français'') e [[galleg]], ha '''French Quarter''' e [[saozneg]] eo anv [[Karterioù Orleañs Nevez|karter]] koshañ kêr [[Orleañs Nevez]]. Goude ma vije bet krouet Orleañs Nevez (galleg: Nouvelle-Orléans) e 1718 gant [[Jean-Baptiste Le Moyne de Bienville]], ar gêr a oa diorroet tro-dro d'ar c'harrez kozh (galleg: Vieux Carré), ur skouar kreiz. An distrig a vez graet an aliesañ French Quarter anezhañ hiziv, ha berraet en "The Quarter", dre ar c'hemmoù degaset gant donedigezh enbroidi stadunanat e kêr goude ma vije bet [[Prenadenn Louiziana|prenet Louiziana e 1803]].<ref>{{Cite web |url = http://www.inetours.com/New_Orleans/French_Quarter_History.html |title = New Orleans French Quarter History, Architecture and Pictures<!-- Bot generated title --> |access-date = October 28, 2006 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130325111616/http://inetours.com/New_Orleans/French_Quarter_History.html |archive-date = March 25, 2013 |url-status = usurped }}</ref> An darn eus ar savadurioù istorel a oa bet savet e fin an {{XVIIIvet kantved}}, pa oa kêr dindan beli ar Spagnoliz, pe a voe savet e-kerzh kentañ hanterenn an {{XIXvet kantved}}, goude ar brenadenn stadunanat. An distrig a-bezh a zo bet lakaet da dalvezout evel [[National Historic Landmark]], gant savadurioù lies o vezañ lakaet da dalvezout evel reoù dibar. Bez eo al lec'h a zesach ar muiañ a douristed e kêr, met ivez annezidi kêr. Ar c'harter gall a zo bet labezet gant an [[dour-beuz]] met nebeutoc'h evit na oa bet peurrest kêr hag an trowardroioù eus ar rann-vro, dre ma oa pell a-walc'h diouzh al lec'hioù toullet er chaoserioù gant ar [[Kroventenn Katrika|Gorventenn Katrina]] e 2005, ha pell a-walc'h e oa ivez diouzh brec'hioù ar stêr Mississippi.<ref>{{Cite web |url=http://www.nola.com/katrina/graphics/flashflood.swf |title=Archived copy |access-date=February 15, 2015 |archive-date=January 30, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150130054914/http://www.nola.com/katrina/graphics/flashflood.swf |url-status=dead }}</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Karter gall]] [[Rummad:Orleañs Nevez]] [[Rummad:Istor Louiziana]] 7i26yixns6dsyva55azded244b0jyze 0 180327 2192053 2026-05-30T19:30:55Z Dishual 612 Adkas war-du [[Karter gall]] 2192053 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Karter gall]] i7jjto9sz56obx0b0kdu1mpdi2yncxl 2192065 2192053 2026-05-30T23:48:34Z Xqbot 6654 Robot : Dresañ an adkas doubl da [[Karter gall (Orleañs Nevez)]] 2192065 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Karter gall (Orleañs Nevez)]] olt7guwqeupiowdrf0jbiho5ju3r8m1 0 180328 2192054 2026-05-30T19:31:11Z Dishual 612 Adkas war-du [[Karter gall]] 2192054 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Karter gall]] i7jjto9sz56obx0b0kdu1mpdi2yncxl 2192066 2192054 2026-05-30T23:48:39Z Xqbot 6654 Robot : Dresañ an adkas doubl da [[Karter gall (Orleañs Nevez)]] 2192066 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Karter gall (Orleañs Nevez)]] olt7guwqeupiowdrf0jbiho5ju3r8m1 0 180329 2192057 2026-05-30T20:21:34Z Kestenn 14086 Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Karter gall]] da [[Karter gall (Orleañs Nevez)]]: Evit chom hep droukveskañ gant karterioù gall kêrioù all. A galon, 2192057 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Karter gall (Orleañs Nevez)]] olt7guwqeupiowdrf0jbiho5ju3r8m1 0 180330 2192067 2026-05-31T01:02:17Z Kadwalan 423 Pajenn krouet gant : "Ur glozenn amzer, anezhi ur guzhiadell madoù pe titouroù, a dalvez peurliesañ da venveg da gehentiñ a-ratozh gant tud all en amzer da zont, ha da sikour arkeologourien, antropologourien, pe istorourien an amzer-hont<ref>M. Guzman, A.M. Hein, C. Welch, [https://www.researchgate.net/publication/282816969_Eternal_Memory_Long-Duration_Storage_Concepts_for_Space "Eternal Memory: Long-Duration Storage Concepts for Space"], 66vet Kendalc'h astraerezh etrebroadel, Jeruzal..." 2192067 wikitext text/x-wiki Ur glozenn amzer, anezhi ur guzhiadell madoù pe titouroù, a dalvez peurliesañ da venveg da gehentiñ a-ratozh gant tud all en amzer da zont, ha da sikour arkeologourien, antropologourien, pe istorourien an amzer-hont<ref>M. Guzman, A.M. Hein, C. Welch, [https://www.researchgate.net/publication/282816969_Eternal_Memory_Long-Duration_Storage_Concepts_for_Space "Eternal Memory: Long-Duration Storage Concepts for Space"], 66vet Kendalc'h astraerezh etrebroadel, Jeruzalem, Israel.</ref>. Abaoe milvedoù e reer evel-se da viret traoù sakr, met ar c'hiz da brientiñ ha da viret un dastumad traezoù eus ar vuhez pemdez ha kemmennadennoù evit tud an amzer da zont a seblant bezañ kalz nevesoc'h. A-wezhioù e vez savet ha douaret an hevelep klozennoù amzer e-doug da-geñver gouelioù, da skouer da vare al lidoù ma lakaer maen kentañ ur savadur pe da goulz darvoudoù all. == Istor == ===Kentañ roudoù=== Rendael zo da c'houzout pegoulz e voe graet gant klozennoù amzer da zigentañ, met eeun a-walc'h eo ar mennozh, ha kalz koshoc'h e c'hallfe bezañ soñj ha kentañ implij ar c'hlozennoù amzer evit ar pezh zo testeniekaet<ref name="rusticstone">{{cite news|url=http://www.rusticstone.net/all-about-time-capsules-and-plaque-markers/|title="Rustic Stone" article Monday, October 1st, 2012: ''All about Time Capsules and Plaque Markers''|access-date=November 6, 2012}}</ref>. Savet eo bet an anv a "glozenn amzer" n'eus ket keit-se. E saozneg e oa implijet adalek 1938<ref name="MWDict">{{cite web |title=time capsule |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/time%20capsule |website=Merriam-Webster |publisher=Merriam-Webster, Incorporated |access-date=2019-04-29}}</ref>. E Polonia e oa bet kavet ur glozenn amzer eus 1726<ref>{{Cite web |title=World's oldest time capsule found hidden in church spire |url=https://www.thefirstnews.com/article/oldest-time-capsule-in-the-world-found-hidden-in-church-spire-41523 |access-date=2023-09-28 |website=www.thefirstnews.com |language=en}}</ref>. War-dro 1761 e oa bet lakaet un nebeud traezoù e-barzh ur [[gwiblenn|wiblenn]] kouevr kleuz e furm ur [[karveg|c'harveg]], a oa bet savet e 1742, e lein ''[[Faneuil Hall]]'' e Boston<ref name="BostonTC">{{cite web |title=A Lion, A Grasshopper And Other Boston Time Capsules |url=https://www.wbur.org/news/2014/10/09/boston-time-capsules |website=WBUR 90.9 |publisher=WBUR |access-date=2019-04-29 |language=en |date=October 9, 2014}}</ref>. Dizoloet e oa bet ur glozenn amzer eus 1777 e diabarzh un delwenn relijius e [[Sotillo de la Ribera]]<ref>{{cite web|url=https://www.abc.es/espana/castilla-leon/abci-hallan-capsula-tiempo-oculta-talla-siglo-xviii-201711272030_noticia.html|title=Hallan una "cápsula del tiempo" oculta en una talla del siglo XVIII|date=November 27, 2017|website=abc|access-date=April 14, 2019}}</ref>. D'an 30 a viz Du 2017 e oa bet dizoloet ur glozenn amzer all e [[Burgos]]. Un delwenn brenn eus Jezuz a oa kuzhet enni un destenn gant titour diwar-benn an ekonomiezh, ar politikerezh hag ar sevenadur, bet skrivet gant Joaquín Mínguez, ur chapalan eus iliz-veur Burgo de Osma e 1777<ref>{{cite web |url=https://news.nationalgeographic.com/2017/12/letters-found-butt-jesus-statue-time-capsule-spain-spd/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20171205100432/https://news.nationalgeographic.com/2017/12/letters-found-butt-jesus-statue-time-capsule-spain-spd/ |url-status=dead |archive-date=December 5, 2017 |title='Time Capsule' Found in Jesus Statue—Where You Wouldn't Expect |date=December 4, 2017 |access-date=January 7, 2018}}</ref>. Ur glozenn eus 1795 ha lakaet war gont [[Samuel Adams]] ha [[Paul Revere]], a oa tennet e 2014 e-pad ul lajad eus maen-diazez kapitol ar [[Massachusetts]] e Boston<ref name="MFAshow"/> It had been previously opened in 1855, and some new items had been added before it was reinstalled.<ref name="MFAshow"/>. Digoret e voe adarre gant lid e miz Genver 2015 e mirdi an arzoù-kaer eus Boston<ref name="MFAopening">{{cite web |title=Media Advisory: Time Capsule Unveiling at Museum of Fine Arts, Boston |url=https://www.mfa.org/node/430606 |website=MFA: Museum of Fine Arts Boston |publisher=Museum of Fine Arts, Boston |access-date=2019-04-29 |language=en |date=23 December 2014 |archive-date=2018-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908202418/https://www.mfa.org/node/430606 |url-status=dead }}</ref>. Lakaet e voe an endalc'h war ziskouez e-pad berr amzer, ha lakaet en-dro neuze en he lec’h orin<ref name="MFAshow">{{cite web |title=Inside the Box |url=https://www.mfa.org/exhibitions/inside-the-box-massachusetts-state-house-time-capsule |website=MFA: Museum of Fine Arts Boston |publisher=Museum of Fine Arts, Boston |access-date=2019-05-02 |language=en |date=23 February 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cnn.com/2014/12/11/us/boston-time-capsule-paul-revere-sam-adams/index.html|title=Paul Revere's 1795 time capsule unearthed|first=Kevin |last=Conlon|date=December 11, 2014|website=CNN}}</ref>. Ar glozenn goshañ eus ar Stadoù-Unanet eo. ==Notennoù== 1bxlxy39wpkhi1m0r78m7pvlcf7xrq4 2192069 2192067 2026-05-31T01:32:18Z Kadwalan 423 /* Kentañ roudoù */ 2192069 wikitext text/x-wiki Ur glozenn amzer, anezhi ur guzhiadell madoù pe titouroù, a dalvez peurliesañ da venveg da gehentiñ a-ratozh gant tud all en amzer da zont, ha da sikour arkeologourien, antropologourien, pe istorourien an amzer-hont<ref>M. Guzman, A.M. Hein, C. Welch, [https://www.researchgate.net/publication/282816969_Eternal_Memory_Long-Duration_Storage_Concepts_for_Space "Eternal Memory: Long-Duration Storage Concepts for Space"], 66vet Kendalc'h astraerezh etrebroadel, Jeruzalem, Israel.</ref>. Abaoe milvedoù e reer evel-se da viret traoù sakr, met ar c'hiz da brientiñ ha da viret un dastumad traezoù eus ar vuhez pemdez ha kemmennadennoù evit tud an amzer da zont a seblant bezañ kalz nevesoc'h. A-wezhioù e vez savet ha douaret an hevelep klozennoù amzer e-doug da-geñver gouelioù, da skouer da vare al lidoù ma lakaer maen kentañ ur savadur pe da goulz darvoudoù all. == Istor == ===Kentañ roudoù=== Rendael zo da c'houzout pegoulz e voe graet gant klozennoù amzer da zigentañ, met eeun a-walc'h eo ar mennozh, ha kalz koshoc'h e c'hallfe bezañ soñj ha kentañ implij ar c'hlozennoù amzer evit ar pezh zo testeniekaet<ref name="rusticstone">{{cite news|url=http://www.rusticstone.net/all-about-time-capsules-and-plaque-markers/|title="Rustic Stone" article Monday, October 1st, 2012: ''All about Time Capsules and Plaque Markers''|access-date=November 6, 2012}}</ref>. Savet eo bet an anv a "glozenn amzer" n'eus ket keit-se. E saozneg e oa implijet adalek 1938<ref name="MWDict">{{cite web |title=time capsule |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/time%20capsule |website=Merriam-Webster |publisher=Merriam-Webster, Incorporated |access-date=2019-04-29}}</ref>. E 2023 e oa kavet ur glozenn amzer eus 1726 e Polonia gant micherourien a oa oc'h adneveziñ iliz Sant Stanislas e [[Wschowa]]<ref>{{Cite web |title=World's oldest time capsule found hidden in church spire |url=https://www.thefirstnews.com/article/oldest-time-capsule-in-the-world-found-hidden-in-church-spire-41523 |access-date=2023-09-28 |website=www.thefirstnews.com |language=en}}</ref>. Tennet e oa ar glozenn amzer, anezhi pevar fakad eus 1726, 1786, 1884 ha 1914, eus ar sferenn a oa e nec'h tour an iliz-parrez. Er glozenn e voe kavet pakadoù skoulmet gant sifel, ene 300 pezh moneiz kozh eus an XVIII{{vet}} hag eus an XIX{{vet}} kantved, medalennoù, kazetennoù hag dielloù a-leizh a denn da istor kêr. En ur parch e latin e oa danevellet un tan-gwall spontus en doa pulluc'het kêr ha distrujet an iliz gwezhall. Pa vo kadarnaet deiziad ar glozenn e c'hallfe bezañ ar glozenn amzer goshañ anavezet er bed. War-dro 1761 e oa bet lakaet un nebeud traezoù e-barzh ur [[gwiblenn|wiblenn]] kouevr kleuz e furm ur [[karveg|c'harveg]], a oa bet savet e 1742, e lein ''[[Faneuil Hall]]'' e Boston<ref name="BostonTC">{{cite web |title=A Lion, A Grasshopper And Other Boston Time Capsules |url=https://www.wbur.org/news/2014/10/09/boston-time-capsules |website=WBUR 90.9 |publisher=WBUR |access-date=2019-04-29 |language=en |date=October 9, 2014}}</ref>. Dizoloet e oa bet ur glozenn amzer eus 1777 e diabarzh un delwenn relijius e [[Sotillo de la Ribera]]<ref>{{cite web|url=https://www.abc.es/espana/castilla-leon/abci-hallan-capsula-tiempo-oculta-talla-siglo-xviii-201711272030_noticia.html|title=Hallan una "cápsula del tiempo" oculta en una talla del siglo XVIII|date=November 27, 2017|website=abc|access-date=April 14, 2019}}</ref>. D'an 30 a viz Du 2017 e oa bet dizoloet ur glozenn amzer all e [[Burgos]]. Un delwenn brenn eus Jezuz a oa kuzhet enni un destenn gant titour diwar-benn an ekonomiezh, ar politikerezh hag ar sevenadur, bet skrivet gant Joaquín Mínguez, ur chapalan eus iliz-veur Burgo de Osma e 1777<ref>{{cite web |url=https://news.nationalgeographic.com/2017/12/letters-found-butt-jesus-statue-time-capsule-spain-spd/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20171205100432/https://news.nationalgeographic.com/2017/12/letters-found-butt-jesus-statue-time-capsule-spain-spd/ |url-status=dead |archive-date=December 5, 2017 |title='Time Capsule' Found in Jesus Statue—Where You Wouldn't Expect |date=December 4, 2017 |access-date=January 7, 2018}}</ref>. Ur glozenn eus 1795 zo lakaet war gont [[Samuel Adams]] ha [[Paul Revere]], a oa tennet e 2014 e-pad ul lajad eus maen-diazez kapitol ar [[Massachusetts]] e Boston<ref name="MFAshow"/>. Digoret e oa bet ur wezh kentañ e 1855, ha lakaet e oa bet un nebeud traoùù ouzhpenn enni a-raok he lakaaat en he flas en-dro<ref name="MFAshow"/>. Digoret e voe adarre gant lid e miz Genver 2015 e mirdi an arzoù-kaer eus Boston<ref name="MFAopening">{{cite web |title=Media Advisory: Time Capsule Unveiling at Museum of Fine Arts, Boston |url=https://www.mfa.org/node/430606 |website=MFA: Museum of Fine Arts Boston |publisher=Museum of Fine Arts, Boston |access-date=2019-04-29 |language=en |date=23 December 2014 |archive-date=2018-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908202418/https://www.mfa.org/node/430606 |url-status=dead }}</ref>. Lakaet e voe an endalc'h war ziskouez e-pad berr amzer, ha lakaet en-dro neuze en he lec’h orin<ref name="MFAshow">{{cite web |title=Inside the Box |url=https://www.mfa.org/exhibitions/inside-the-box-massachusetts-state-house-time-capsule |website=MFA: Museum of Fine Arts Boston |publisher=Museum of Fine Arts, Boston |access-date=2019-05-02 |language=en |date=23 February 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cnn.com/2014/12/11/us/boston-time-capsule-paul-revere-sam-adams/index.html|title=Paul Revere's 1795 time capsule unearthed|first=Kevin |last=Conlon|date=December 11, 2014|website=CNN}}</ref>. Ar glozenn goshañ eus ar Stadoù-Unanet eo. ==Notennoù== qu1i8c0rwoiudf1u75b5drbaui0nw54 2192070 2192069 2026-05-31T01:36:17Z Kadwalan 423 /* Notennoù */ 2192070 wikitext text/x-wiki Ur glozenn amzer, anezhi ur guzhiadell madoù pe titouroù, a dalvez peurliesañ da venveg da gehentiñ a-ratozh gant tud all en amzer da zont, ha da sikour arkeologourien, antropologourien, pe istorourien an amzer-hont<ref>M. Guzman, A.M. Hein, C. Welch, [https://www.researchgate.net/publication/282816969_Eternal_Memory_Long-Duration_Storage_Concepts_for_Space "Eternal Memory: Long-Duration Storage Concepts for Space"], 66vet Kendalc'h astraerezh etrebroadel, Jeruzalem, Israel.</ref>. Abaoe milvedoù e reer evel-se da viret traoù sakr, met ar c'hiz da brientiñ ha da viret un dastumad traezoù eus ar vuhez pemdez ha kemmennadennoù evit tud an amzer da zont a seblant bezañ kalz nevesoc'h. A-wezhioù e vez savet ha douaret an hevelep klozennoù amzer e-doug da-geñver gouelioù, da skouer da vare al lidoù ma lakaer maen kentañ ur savadur pe da goulz darvoudoù all. == Istor == ===Kentañ roudoù=== Rendael zo da c'houzout pegoulz e voe graet gant klozennoù amzer da zigentañ, met eeun a-walc'h eo ar mennozh, ha kalz koshoc'h e c'hallfe bezañ soñj ha kentañ implij ar c'hlozennoù amzer evit ar pezh zo testeniekaet<ref name="rusticstone">{{cite news|url=http://www.rusticstone.net/all-about-time-capsules-and-plaque-markers/|title="Rustic Stone" article Monday, October 1st, 2012: ''All about Time Capsules and Plaque Markers''|access-date=November 6, 2012}}</ref>. Savet eo bet an anv a "glozenn amzer" n'eus ket keit-se. E saozneg e oa implijet adalek 1938<ref name="MWDict">{{cite web |title=time capsule |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/time%20capsule |website=Merriam-Webster |publisher=Merriam-Webster, Incorporated |access-date=2019-04-29}}</ref>. E 2023 e oa kavet ur glozenn amzer eus 1726 e Polonia gant micherourien a oa oc'h adneveziñ iliz Sant Stanislas e [[Wschowa]]<ref>{{Cite web |title=World's oldest time capsule found hidden in church spire |url=https://www.thefirstnews.com/article/oldest-time-capsule-in-the-world-found-hidden-in-church-spire-41523 |access-date=2023-09-28 |website=www.thefirstnews.com |language=en}}</ref>. Tennet e oa ar glozenn amzer, anezhi pevar fakad eus 1726, 1786, 1884 ha 1914, eus ar sferenn a oa e nec'h tour an iliz-parrez. Er glozenn e voe kavet pakadoù skoulmet gant sifel, ene 300 pezh moneiz kozh eus an XVIII{{vet}} hag eus an XIX{{vet}} kantved, medalennoù, kazetennoù hag dielloù a-leizh a denn da istor kêr. En ur parch e latin e oa danevellet un tan-gwall spontus en doa pulluc'het kêr ha distrujet an iliz gwezhall. Pa vo kadarnaet deiziad ar glozenn e c'hallfe bezañ ar glozenn amzer goshañ anavezet er bed. War-dro 1761 e oa bet lakaet un nebeud traezoù e-barzh ur [[gwiblenn|wiblenn]] kouevr kleuz e furm ur [[karveg|c'harveg]], a oa bet savet e 1742, e lein ''[[Faneuil Hall]]'' e Boston<ref name="BostonTC">{{cite web |title=A Lion, A Grasshopper And Other Boston Time Capsules |url=https://www.wbur.org/news/2014/10/09/boston-time-capsules |website=WBUR 90.9 |publisher=WBUR |access-date=2019-04-29 |language=en |date=October 9, 2014}}</ref>. Dizoloet e oa bet ur glozenn amzer eus 1777 e diabarzh un delwenn relijius e [[Sotillo de la Ribera]]<ref>{{cite web|url=https://www.abc.es/espana/castilla-leon/abci-hallan-capsula-tiempo-oculta-talla-siglo-xviii-201711272030_noticia.html|title=Hallan una "cápsula del tiempo" oculta en una talla del siglo XVIII|date=November 27, 2017|website=abc|access-date=April 14, 2019}}</ref>. D'an 30 a viz Du 2017 e oa bet dizoloet ur glozenn amzer all e [[Burgos]]. Un delwenn brenn eus Jezuz a oa kuzhet enni un destenn gant titour diwar-benn an ekonomiezh, ar politikerezh hag ar sevenadur, bet skrivet gant Joaquín Mínguez, ur chapalan eus iliz-veur Burgo de Osma e 1777<ref>{{cite web |url=https://news.nationalgeographic.com/2017/12/letters-found-butt-jesus-statue-time-capsule-spain-spd/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20171205100432/https://news.nationalgeographic.com/2017/12/letters-found-butt-jesus-statue-time-capsule-spain-spd/ |url-status=dead |archive-date=December 5, 2017 |title='Time Capsule' Found in Jesus Statue—Where You Wouldn't Expect |date=December 4, 2017 |access-date=January 7, 2018}}</ref>. Ur glozenn eus 1795 zo lakaet war gont [[Samuel Adams]] ha [[Paul Revere]], a oa tennet e 2014 e-pad ul lajad eus maen-diazez kapitol ar [[Massachusetts]] e Boston<ref name="MFAshow"/>. Digoret e oa bet ur wezh kentañ e 1855, ha lakaet e oa bet un nebeud traoùù ouzhpenn enni a-raok he lakaaat en he flas en-dro<ref name="MFAshow"/>. Digoret e voe adarre gant lid e miz Genver 2015 e mirdi an arzoù-kaer eus Boston<ref name="MFAopening">{{cite web |title=Media Advisory: Time Capsule Unveiling at Museum of Fine Arts, Boston |url=https://www.mfa.org/node/430606 |website=MFA: Museum of Fine Arts Boston |publisher=Museum of Fine Arts, Boston |access-date=2019-04-29 |language=en |date=23 December 2014 |archive-date=2018-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908202418/https://www.mfa.org/node/430606 |url-status=dead }}</ref>. Lakaet e voe an endalc'h war ziskouez e-pad berr amzer, ha lakaet en-dro neuze en he lec’h orin<ref name="MFAshow">{{cite web |title=Inside the Box |url=https://www.mfa.org/exhibitions/inside-the-box-massachusetts-state-house-time-capsule |website=MFA: Museum of Fine Arts Boston |publisher=Museum of Fine Arts, Boston |access-date=2019-05-02 |language=en |date=23 February 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cnn.com/2014/12/11/us/boston-time-capsule-paul-revere-sam-adams/index.html|title=Paul Revere's 1795 time capsule unearthed|first=Kevin |last=Conlon|date=December 11, 2014|website=CNN}}</ref>. Ar glozenn goshañ eus ar Stadoù-Unanet eo. ==Notennoù== [[Rummad:Endalc'herioù]] [[Rummad:arkeologiezh]] 2wrb2g1s8im7x0t7zwmjdjekhzs6q3k 2192071 2192070 2026-05-31T01:53:49Z Kadwalan 423 /* Istor */ 2192071 wikitext text/x-wiki Ur glozenn amzer, anezhi ur guzhiadell madoù pe titouroù, a dalvez peurliesañ da venveg da gehentiñ a-ratozh gant tud all en amzer da zont, ha da sikour arkeologourien, antropologourien, pe istorourien an amzer-hont<ref>M. Guzman, A.M. Hein, C. Welch, [https://www.researchgate.net/publication/282816969_Eternal_Memory_Long-Duration_Storage_Concepts_for_Space "Eternal Memory: Long-Duration Storage Concepts for Space"], 66vet Kendalc'h astraerezh etrebroadel, Jeruzalem, Israel.</ref>. Abaoe milvedoù e reer evel-se da viret traoù sakr, met ar c'hiz da brientiñ ha da viret un dastumad traezoù eus ar vuhez pemdez ha kemmennadennoù evit tud an amzer da zont a seblant bezañ kalz nevesoc'h. A-wezhioù e vez savet ha douaret an hevelep klozennoù amzer e-doug da-geñver gouelioù, da skouer da vare al lidoù ma lakaer maen kentañ ur savadur pe da goulz darvoudoù all. == Istor == ===Kentañ roudoù=== Rendael zo da c'houzout pegoulz e voe graet gant klozennoù amzer da zigentañ, met eeun a-walc'h eo ar mennozh, ha kalz koshoc'h e c'hallfe bezañ soñj ha kentañ implij ar c'hlozennoù amzer evit ar pezh zo testeniekaet<ref name="rusticstone">{{cite news|url=http://www.rusticstone.net/all-about-time-capsules-and-plaque-markers/|title="Rustic Stone" article Monday, October 1st, 2012: ''All about Time Capsules and Plaque Markers''|access-date=November 6, 2012}}</ref>. Savet eo bet an anv a "glozenn amzer" n'eus ket keit-se. E saozneg e oa implijet adalek 1938<ref name="MWDict">{{cite web |title=time capsule |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/time%20capsule |website=Merriam-Webster |publisher=Merriam-Webster, Incorporated |access-date=2019-04-29}}</ref>. E 2023 e oa kavet ur glozenn amzer eus 1726 e Polonia gant micherourien a oa oc'h adneveziñ iliz Sant Stanislas e [[Wschowa]]<ref>{{Cite web |title=World's oldest time capsule found hidden in church spire |url=https://www.thefirstnews.com/article/oldest-time-capsule-in-the-world-found-hidden-in-church-spire-41523 |access-date=2023-09-28 |website=www.thefirstnews.com |language=en}}</ref>. Tennet e oa ar glozenn amzer, anezhi pevar fakad eus 1726, 1786, 1884 ha 1914, eus ar sferenn a oa e nec'h tour an iliz-parrez. Er glozenn e voe kavet pakadoù skoulmet gant sifel, ene 300 pezh moneiz kozh eus an XVIII{{vet}} hag eus an XIX{{vet}} kantved, medalennoù, kazetennoù hag dielloù a-leizh a denn da istor kêr. En ur parch e latin e oa danevellet un tan-gwall spontus en doa pulluc'het kêr ha distrujet an iliz gwezhall. Pa vo kadarnaet deiziad ar glozenn e c'hallfe bezañ ar glozenn amzer goshañ anavezet er bed. War-dro 1761 e oa bet lakaet un nebeud traezoù e-barzh ur [[gwiblenn|wiblenn]] kouevr kleuz e furm ur [[karveg|c'harveg]], a oa bet savet e 1742, e lein ''[[Faneuil Hall]]'' e Boston<ref name="BostonTC">{{cite web |title=A Lion, A Grasshopper And Other Boston Time Capsules |url=https://www.wbur.org/news/2014/10/09/boston-time-capsules |website=WBUR 90.9 |publisher=WBUR |access-date=2019-04-29 |language=en |date=October 9, 2014}}</ref>. Dizoloet e oa bet ur glozenn amzer eus 1777 e diabarzh un delwenn relijius e [[Sotillo de la Ribera]]<ref>{{cite web|url=https://www.abc.es/espana/castilla-leon/abci-hallan-capsula-tiempo-oculta-talla-siglo-xviii-201711272030_noticia.html|title=Hallan una "cápsula del tiempo" oculta en una talla del siglo XVIII|date=November 27, 2017|website=abc|access-date=April 14, 2019}}</ref>. D'an 30 a viz Du 2017 e oa bet dizoloet ur glozenn amzer all e [[Burgos]]. Un delwenn brenn eus Jezuz a oa kuzhet enni un destenn gant titour diwar-benn an ekonomiezh, ar politikerezh hag ar sevenadur, bet skrivet gant Joaquín Mínguez, ur chapalan eus iliz-veur Burgo de Osma e 1777<ref>{{cite web |url=https://news.nationalgeographic.com/2017/12/letters-found-butt-jesus-statue-time-capsule-spain-spd/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20171205100432/https://news.nationalgeographic.com/2017/12/letters-found-butt-jesus-statue-time-capsule-spain-spd/ |url-status=dead |archive-date=December 5, 2017 |title='Time Capsule' Found in Jesus Statue—Where You Wouldn't Expect |date=December 4, 2017 |access-date=January 7, 2018}}</ref>. Ur glozenn eus 1795 zo lakaet war gont [[Samuel Adams]] ha [[Paul Revere]], a oa tennet e 2014 e-pad ul lajad eus maen-diazez kapitol ar [[Massachusetts]] e Boston<ref name="MFAshow"/>. Digoret e oa bet ur wezh kentañ e 1855, ha lakaet e oa bet un nebeud traoùù ouzhpenn enni a-raok he lakaaat en he flas en-dro<ref name="MFAshow"/>. Digoret e voe adarre gant lid e miz Genver 2015 e mirdi an arzoù-kaer eus Boston<ref name="MFAopening">{{cite web |title=Media Advisory: Time Capsule Unveiling at Museum of Fine Arts, Boston |url=https://www.mfa.org/node/430606 |website=MFA: Museum of Fine Arts Boston |publisher=Museum of Fine Arts, Boston |access-date=2019-04-29 |language=en |date=23 December 2014 |archive-date=2018-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908202418/https://www.mfa.org/node/430606 |url-status=dead }}</ref>. Lakaet e voe an endalc'h war ziskouez e-pad berr amzer, ha lakaet en-dro neuze en he lec’h orin<ref name="MFAshow">{{cite web |title=Inside the Box |url=https://www.mfa.org/exhibitions/inside-the-box-massachusetts-state-house-time-capsule |website=MFA: Museum of Fine Arts Boston |publisher=Museum of Fine Arts, Boston |access-date=2019-05-02 |language=en |date=23 February 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cnn.com/2014/12/11/us/boston-time-capsule-paul-revere-sam-adams/index.html|title=Paul Revere's 1795 time capsule unearthed|first=Kevin |last=Conlon|date=December 11, 2014|website=CNN}}</ref>. Ar glozenn goshañ eus ar Stadoù-Unanet eo. ===XXvet kantved=== E 2019, e oa bet kaset peder c'hlozenn amzer en egor. an div [[plakenn Pioneer|blakenn Pioneer]] hag an div [[pladenn aour Voyager|bladenn aour Voyager]] zo bet lakaet e-barzh egorlistri evit ar veajerien a c'hallfe en em gavout gante en egor en amzer da zont. Ur pempvet klozenn amzer, al loarell KEO, a oa da vezañ kaset e 2015–16<ref></ref>. Daleet eo bet ar raktres meur a wezh avat hag an deiziad ma vo bannet n'eo ket anavezet c'hoazh. Pa vo kaset e tougo kemenadennoù hiniennel a-berzh annezidi eus an Douar evit annezidi an Douar e 52.000, pa zistroio war ar blanedenn. ==Notennoù== [[Rummad:Endalc'herioù]] [[Rummad:arkeologiezh]] namxmq09p5hnaxu7mrh84hrxz8gmrve 2192072 2192071 2026-05-31T01:54:56Z Kadwalan 423 /* XXvet kantved */ 2192072 wikitext text/x-wiki Ur glozenn amzer, anezhi ur guzhiadell madoù pe titouroù, a dalvez peurliesañ da venveg da gehentiñ a-ratozh gant tud all en amzer da zont, ha da sikour arkeologourien, antropologourien, pe istorourien an amzer-hont<ref>M. Guzman, A.M. Hein, C. Welch, [https://www.researchgate.net/publication/282816969_Eternal_Memory_Long-Duration_Storage_Concepts_for_Space "Eternal Memory: Long-Duration Storage Concepts for Space"], 66vet Kendalc'h astraerezh etrebroadel, Jeruzalem, Israel.</ref>. Abaoe milvedoù e reer evel-se da viret traoù sakr, met ar c'hiz da brientiñ ha da viret un dastumad traezoù eus ar vuhez pemdez ha kemmennadennoù evit tud an amzer da zont a seblant bezañ kalz nevesoc'h. A-wezhioù e vez savet ha douaret an hevelep klozennoù amzer e-doug da-geñver gouelioù, da skouer da vare al lidoù ma lakaer maen kentañ ur savadur pe da goulz darvoudoù all. == Istor == ===Kentañ roudoù=== Rendael zo da c'houzout pegoulz e voe graet gant klozennoù amzer da zigentañ, met eeun a-walc'h eo ar mennozh, ha kalz koshoc'h e c'hallfe bezañ soñj ha kentañ implij ar c'hlozennoù amzer evit ar pezh zo testeniekaet<ref name="rusticstone">{{cite news|url=http://www.rusticstone.net/all-about-time-capsules-and-plaque-markers/|title="Rustic Stone" article Monday, October 1st, 2012: ''All about Time Capsules and Plaque Markers''|access-date=November 6, 2012}}</ref>. Savet eo bet an anv a "glozenn amzer" n'eus ket keit-se. E saozneg e oa implijet adalek 1938<ref name="MWDict">{{cite web |title=time capsule |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/time%20capsule |website=Merriam-Webster |publisher=Merriam-Webster, Incorporated |access-date=2019-04-29}}</ref>. E 2023 e oa kavet ur glozenn amzer eus 1726 e Polonia gant micherourien a oa oc'h adneveziñ iliz Sant Stanislas e [[Wschowa]]<ref>{{Cite web |title=World's oldest time capsule found hidden in church spire |url=https://www.thefirstnews.com/article/oldest-time-capsule-in-the-world-found-hidden-in-church-spire-41523 |access-date=2023-09-28 |website=www.thefirstnews.com |language=en}}</ref>. Tennet e oa ar glozenn amzer, anezhi pevar fakad eus 1726, 1786, 1884 ha 1914, eus ar sferenn a oa e nec'h tour an iliz-parrez. Er glozenn e voe kavet pakadoù skoulmet gant sifel, ene 300 pezh moneiz kozh eus an XVIII{{vet}} hag eus an XIX{{vet}} kantved, medalennoù, kazetennoù hag dielloù a-leizh a denn da istor kêr. En ur parch e latin e oa danevellet un tan-gwall spontus en doa pulluc'het kêr ha distrujet an iliz gwezhall. Pa vo kadarnaet deiziad ar glozenn e c'hallfe bezañ ar glozenn amzer goshañ anavezet er bed. War-dro 1761 e oa bet lakaet un nebeud traezoù e-barzh ur [[gwiblenn|wiblenn]] kouevr kleuz e furm ur [[karveg|c'harveg]], a oa bet savet e 1742, e lein ''[[Faneuil Hall]]'' e Boston<ref name="BostonTC">{{cite web |title=A Lion, A Grasshopper And Other Boston Time Capsules |url=https://www.wbur.org/news/2014/10/09/boston-time-capsules |website=WBUR 90.9 |publisher=WBUR |access-date=2019-04-29 |language=en |date=October 9, 2014}}</ref>. Dizoloet e oa bet ur glozenn amzer eus 1777 e diabarzh un delwenn relijius e [[Sotillo de la Ribera]]<ref>{{cite web|url=https://www.abc.es/espana/castilla-leon/abci-hallan-capsula-tiempo-oculta-talla-siglo-xviii-201711272030_noticia.html|title=Hallan una "cápsula del tiempo" oculta en una talla del siglo XVIII|date=November 27, 2017|website=abc|access-date=April 14, 2019}}</ref>. D'an 30 a viz Du 2017 e oa bet dizoloet ur glozenn amzer all e [[Burgos]]. Un delwenn brenn eus Jezuz a oa kuzhet enni un destenn gant titour diwar-benn an ekonomiezh, ar politikerezh hag ar sevenadur, bet skrivet gant Joaquín Mínguez, ur chapalan eus iliz-veur Burgo de Osma e 1777<ref>{{cite web |url=https://news.nationalgeographic.com/2017/12/letters-found-butt-jesus-statue-time-capsule-spain-spd/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20171205100432/https://news.nationalgeographic.com/2017/12/letters-found-butt-jesus-statue-time-capsule-spain-spd/ |url-status=dead |archive-date=December 5, 2017 |title='Time Capsule' Found in Jesus Statue—Where You Wouldn't Expect |date=December 4, 2017 |access-date=January 7, 2018}}</ref>. Ur glozenn eus 1795 zo lakaet war gont [[Samuel Adams]] ha [[Paul Revere]], a oa tennet e 2014 e-pad ul lajad eus maen-diazez kapitol ar [[Massachusetts]] e Boston<ref name="MFAshow"/>. Digoret e oa bet ur wezh kentañ e 1855, ha lakaet e oa bet un nebeud traoùù ouzhpenn enni a-raok he lakaaat en he flas en-dro<ref name="MFAshow"/>. Digoret e voe adarre gant lid e miz Genver 2015 e mirdi an arzoù-kaer eus Boston<ref name="MFAopening">{{cite web |title=Media Advisory: Time Capsule Unveiling at Museum of Fine Arts, Boston |url=https://www.mfa.org/node/430606 |website=MFA: Museum of Fine Arts Boston |publisher=Museum of Fine Arts, Boston |access-date=2019-04-29 |language=en |date=23 December 2014 |archive-date=2018-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908202418/https://www.mfa.org/node/430606 |url-status=dead }}</ref>. Lakaet e voe an endalc'h war ziskouez e-pad berr amzer, ha lakaet en-dro neuze en he lec’h orin<ref name="MFAshow">{{cite web |title=Inside the Box |url=https://www.mfa.org/exhibitions/inside-the-box-massachusetts-state-house-time-capsule |website=MFA: Museum of Fine Arts Boston |publisher=Museum of Fine Arts, Boston |access-date=2019-05-02 |language=en |date=23 February 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cnn.com/2014/12/11/us/boston-time-capsule-paul-revere-sam-adams/index.html|title=Paul Revere's 1795 time capsule unearthed|first=Kevin |last=Conlon|date=December 11, 2014|website=CNN}}</ref>. Ar glozenn goshañ eus ar Stadoù-Unanet eo. ===XXvet kantved=== E 2019, e oa bet kaset peder c'hlozenn amzer en egor. an div [[plakenn Pioneer|blakenn Pioneer]] hag an div [[pladenn aour Voyager|bladenn aour Voyager]] zo bet lakaet e-barzh egorlistri evit ar veajerien a c'hallfe en em gavout gante en egor en amzer da zont. Ur pempvet klozenn amzer, al loarell KEO, a oa da vezañ kaset e 2015–16<ref>{{cite web |url=http://www.keo.org/Alerte.html |title=Les dates de KEO |access-date=December 7, 2014}}</ref>. Daleet eo bet ar raktres meur a wezh avat hag an deiziad ma vo bannet n'eo ket anavezet c'hoazh. Pa vo kaset e tougo kemenadennoù hiniennel a-berzh annezidi eus an Douar evit annezidi an Douar e 52.000, pa zistroio war ar blanedenn. ==Notennoù== [[Rummad:Endalc'herioù]] [[Rummad:arkeologiezh]] dzjx4f3u0qbaceg9k8w5hyp3p0rtbv4 2192073 2192072 2026-05-31T01:55:57Z Kadwalan 423 2192073 wikitext text/x-wiki Ur glozenn amzer, anezhi ur guzhiadell madoù pe titouroù, a dalvez peurliesañ da venveg da gehentiñ a-ratozh gant tud all en amzer da zont, ha da sikour arkeologourien, antropologourien, pe istorourien an amzer-hont<ref>M. Guzman, A.M. Hein, C. Welch, [https://www.researchgate.net/publication/282816969_Eternal_Memory_Long-Duration_Storage_Concepts_for_Space "Eternal Memory: Long-Duration Storage Concepts for Space"], 66vet Kendalc'h astraerezh etrebroadel, Jeruzalem, Israel.</ref>. Abaoe milvedoù e reer evel-se da viret traoù sakr, met ar c'hiz da brientiñ ha da viret un dastumad traezoù eus ar vuhez pemdez ha kemennadennoù evit tud an amzer da zont a seblant bezañ kalz nevesoc'h. A-wezhioù e vez savet ha douaret an hevelep klozennoù amzer e-doug da-geñver gouelioù, da skouer da vare al lidoù ma lakaer maen kentañ ur savadur pe da goulz darvoudoù all. == Istor == ===Kentañ roudoù=== Rendael zo da c'houzout pegoulz e voe graet gant klozennoù amzer da zigentañ, met eeun a-walc'h eo ar mennozh, ha kalz koshoc'h e c'hallfe bezañ soñj ha kentañ implij ar c'hlozennoù amzer evit ar pezh zo testeniekaet<ref name="rusticstone">{{cite news|url=http://www.rusticstone.net/all-about-time-capsules-and-plaque-markers/|title="Rustic Stone" article Monday, October 1st, 2012: ''All about Time Capsules and Plaque Markers''|access-date=November 6, 2012}}</ref>. Savet eo bet an anv a "glozenn amzer" n'eus ket keit-se. E saozneg e oa implijet adalek 1938<ref name="MWDict">{{cite web |title=time capsule |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/time%20capsule |website=Merriam-Webster |publisher=Merriam-Webster, Incorporated |access-date=2019-04-29}}</ref>. E 2023 e oa kavet ur glozenn amzer eus 1726 e Polonia gant micherourien a oa oc'h adneveziñ iliz Sant Stanislas e [[Wschowa]]<ref>{{Cite web |title=World's oldest time capsule found hidden in church spire |url=https://www.thefirstnews.com/article/oldest-time-capsule-in-the-world-found-hidden-in-church-spire-41523 |access-date=2023-09-28 |website=www.thefirstnews.com |language=en}}</ref>. Tennet e oa ar glozenn amzer, anezhi pevar fakad eus 1726, 1786, 1884 ha 1914, eus ar sferenn a oa e nec'h tour an iliz-parrez. Er glozenn e voe kavet pakadoù skoulmet gant sifel, ene 300 pezh moneiz kozh eus an XVIII{{vet}} hag eus an XIX{{vet}} kantved, medalennoù, kazetennoù hag dielloù a-leizh a denn da istor kêr. En ur parch e latin e oa danevellet un tan-gwall spontus en doa pulluc'het kêr ha distrujet an iliz gwezhall. Pa vo kadarnaet deiziad ar glozenn e c'hallfe bezañ ar glozenn amzer goshañ anavezet er bed. War-dro 1761 e oa bet lakaet un nebeud traezoù e-barzh ur [[gwiblenn|wiblenn]] kouevr kleuz e furm ur [[karveg|c'harveg]], a oa bet savet e 1742, e lein ''[[Faneuil Hall]]'' e Boston<ref name="BostonTC">{{cite web |title=A Lion, A Grasshopper And Other Boston Time Capsules |url=https://www.wbur.org/news/2014/10/09/boston-time-capsules |website=WBUR 90.9 |publisher=WBUR |access-date=2019-04-29 |language=en |date=October 9, 2014}}</ref>. Dizoloet e oa bet ur glozenn amzer eus 1777 e diabarzh un delwenn relijius e [[Sotillo de la Ribera]]<ref>{{cite web|url=https://www.abc.es/espana/castilla-leon/abci-hallan-capsula-tiempo-oculta-talla-siglo-xviii-201711272030_noticia.html|title=Hallan una "cápsula del tiempo" oculta en una talla del siglo XVIII|date=November 27, 2017|website=abc|access-date=April 14, 2019}}</ref>. D'an 30 a viz Du 2017 e oa bet dizoloet ur glozenn amzer all e [[Burgos]]. Un delwenn brenn eus Jezuz a oa kuzhet enni un destenn gant titour diwar-benn an ekonomiezh, ar politikerezh hag ar sevenadur, bet skrivet gant Joaquín Mínguez, ur chapalan eus iliz-veur Burgo de Osma e 1777<ref>{{cite web |url=https://news.nationalgeographic.com/2017/12/letters-found-butt-jesus-statue-time-capsule-spain-spd/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20171205100432/https://news.nationalgeographic.com/2017/12/letters-found-butt-jesus-statue-time-capsule-spain-spd/ |url-status=dead |archive-date=December 5, 2017 |title='Time Capsule' Found in Jesus Statue—Where You Wouldn't Expect |date=December 4, 2017 |access-date=January 7, 2018}}</ref>. Ur glozenn eus 1795 zo lakaet war gont [[Samuel Adams]] ha [[Paul Revere]], a oa tennet e 2014 e-pad ul lajad eus maen-diazez kapitol ar [[Massachusetts]] e Boston<ref name="MFAshow"/>. Digoret e oa bet ur wezh kentañ e 1855, ha lakaet e oa bet un nebeud traoùù ouzhpenn enni a-raok he lakaaat en he flas en-dro<ref name="MFAshow"/>. Digoret e voe adarre gant lid e miz Genver 2015 e mirdi an arzoù-kaer eus Boston<ref name="MFAopening">{{cite web |title=Media Advisory: Time Capsule Unveiling at Museum of Fine Arts, Boston |url=https://www.mfa.org/node/430606 |website=MFA: Museum of Fine Arts Boston |publisher=Museum of Fine Arts, Boston |access-date=2019-04-29 |language=en |date=23 December 2014 |archive-date=2018-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908202418/https://www.mfa.org/node/430606 |url-status=dead }}</ref>. Lakaet e voe an endalc'h war ziskouez e-pad berr amzer, ha lakaet en-dro neuze en he lec’h orin<ref name="MFAshow">{{cite web |title=Inside the Box |url=https://www.mfa.org/exhibitions/inside-the-box-massachusetts-state-house-time-capsule |website=MFA: Museum of Fine Arts Boston |publisher=Museum of Fine Arts, Boston |access-date=2019-05-02 |language=en |date=23 February 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cnn.com/2014/12/11/us/boston-time-capsule-paul-revere-sam-adams/index.html|title=Paul Revere's 1795 time capsule unearthed|first=Kevin |last=Conlon|date=December 11, 2014|website=CNN}}</ref>. Ar glozenn goshañ eus ar Stadoù-Unanet eo. ===XXvet kantved=== E 2019, e oa bet kaset peder c'hlozenn amzer en egor. an div [[plakenn Pioneer|blakenn Pioneer]] hag an div [[pladenn aour Voyager|bladenn aour Voyager]] zo bet lakaet e-barzh egorlistri evit ar veajerien a c'hallfe en em gavout gante en egor en amzer da zont. Ur pempvet klozenn amzer, al loarell KEO, a oa da vezañ kaset e 2015–16<ref>{{cite web |url=http://www.keo.org/Alerte.html |title=Les dates de KEO |access-date=December 7, 2014}}</ref>. Daleet eo bet ar raktres meur a wezh avat hag an deiziad ma vo bannet n'eo ket anavezet c'hoazh. Pa vo kaset e tougo kemenadennoù hiniennel a-berzh annezidi eus an Douar evit annezidi an Douar e 52.000, pa zistroio war ar blanedenn. ==Notennoù== [[Rummad:Endalc'herioù]] [[Rummad:arkeologiezh]] 0jsji02yw7mamtvckne7z2qiq8q71av 2192074 2192073 2026-05-31T02:09:55Z Kadwalan 423 /* Istor */ 2192074 wikitext text/x-wiki Ur glozenn amzer, anezhi ur guzhiadell madoù pe titouroù, a dalvez peurliesañ da venveg da gehentiñ a-ratozh gant tud all en amzer da zont, ha da sikour arkeologourien, antropologourien, pe istorourien an amzer-hont<ref>M. Guzman, A.M. Hein, C. Welch, [https://www.researchgate.net/publication/282816969_Eternal_Memory_Long-Duration_Storage_Concepts_for_Space "Eternal Memory: Long-Duration Storage Concepts for Space"], 66vet Kendalc'h astraerezh etrebroadel, Jeruzalem, Israel.</ref>. Abaoe milvedoù e reer evel-se da viret traoù sakr, met ar c'hiz da brientiñ ha da viret un dastumad traezoù eus ar vuhez pemdez ha kemennadennoù evit tud an amzer da zont a seblant bezañ kalz nevesoc'h. A-wezhioù e vez savet ha douaret an hevelep klozennoù amzer e-doug da-geñver gouelioù, da skouer da vare al lidoù ma lakaer maen kentañ ur savadur pe da goulz darvoudoù all. == Istor == ===Kentañ roudoù=== [[File:Wschowa Fara.jpg|300px|right|thumb|skeudenn eus an iliz Saint Stanislaus e Wschowa]] Rendael zo da c'houzout pegoulz e voe graet gant klozennoù amzer da zigentañ, met eeun a-walc'h eo ar mennozh, ha kalz koshoc'h e c'hallfe bezañ soñj ha kentañ implij ar c'hlozennoù amzer evit ar pezh zo testeniekaet<ref name="rusticstone">{{cite news|url=http://www.rusticstone.net/all-about-time-capsules-and-plaque-markers/|title="Rustic Stone" article Monday, October 1st, 2012: ''All about Time Capsules and Plaque Markers''|access-date=November 6, 2012}}</ref>. Savet eo bet an anv a "glozenn amzer" n'eus ket keit-se. E saozneg e oa implijet adalek 1938<ref name="MWDict">{{cite web |title=time capsule |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/time%20capsule |website=Merriam-Webster |publisher=Merriam-Webster, Incorporated |access-date=2019-04-29}}</ref>. E 2023 e oa kavet ur glozenn amzer eus 1726 e Polonia gant micherourien a oa oc'h adneveziñ iliz Sant Stanislaus e [[Wschowa]]<ref>{{Cite web |title=World's oldest time capsule found hidden in church spire |url=https://www.thefirstnews.com/article/oldest-time-capsule-in-the-world-found-hidden-in-church-spire-41523 |access-date=2023-09-28 |website=www.thefirstnews.com |language=en}}</ref>. Tennet e oa ar glozenn amzer, anezhi pevar fakad eus 1726, 1786, 1884 ha 1914, eus ar sferenn a oa e nec'h tour an iliz-parrez. Er glozenn e voe kavet pakadoù skoulmet gant sifel, ene 300 pezh moneiz kozh eus an XVIII{{vet}} hag eus an XIX{{vet}} kantved, medalennoù, kazetennoù hag dielloù a-leizh a denn da istor kêr. En ur parch e latin e oa danevellet un tan-gwall spontus en doa pulluc'het kêr ha distrujet an iliz gwezhall. Pa vo kadarnaet deiziad ar glozenn e c'hallfe bezañ ar glozenn amzer goshañ anavezet er bed. War-dro 1761 e oa bet lakaet un nebeud traezoù e-barzh ur [[gwiblenn|wiblenn]] kouevr kleuz e furm ur [[karveg|c'harveg]], a oa bet savet e 1742, e lein ''[[Faneuil Hall]]'' e Boston<ref name="BostonTC">{{cite web |title=A Lion, A Grasshopper And Other Boston Time Capsules |url=https://www.wbur.org/news/2014/10/09/boston-time-capsules |website=WBUR 90.9 |publisher=WBUR |access-date=2019-04-29 |language=en |date=October 9, 2014}}</ref>. Dizoloet e oa bet ur glozenn amzer eus 1777 e diabarzh un delwenn relijius e [[Sotillo de la Ribera]]<ref>{{cite web|url=https://www.abc.es/espana/castilla-leon/abci-hallan-capsula-tiempo-oculta-talla-siglo-xviii-201711272030_noticia.html|title=Hallan una "cápsula del tiempo" oculta en una talla del siglo XVIII|date=November 27, 2017|website=abc|access-date=April 14, 2019}}</ref>. D'an 30 a viz Du 2017 e oa bet dizoloet ur glozenn amzer all e [[Burgos]]. Un delwenn brenn eus Jezuz a oa kuzhet enni un destenn gant titour diwar-benn an ekonomiezh, ar politikerezh hag ar sevenadur, bet skrivet gant Joaquín Mínguez, ur chapalan eus iliz-veur Burgo de Osma e 1777<ref>{{cite web |url=https://news.nationalgeographic.com/2017/12/letters-found-butt-jesus-statue-time-capsule-spain-spd/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20171205100432/https://news.nationalgeographic.com/2017/12/letters-found-butt-jesus-statue-time-capsule-spain-spd/ |url-status=dead |archive-date=December 5, 2017 |title='Time Capsule' Found in Jesus Statue—Where You Wouldn't Expect |date=December 4, 2017 |access-date=January 7, 2018}}</ref>. Ur glozenn eus 1795 zo lakaet war gont [[Samuel Adams]] ha [[Paul Revere]], a oa tennet e 2014 e-pad ul lajad eus maen-diazez kapitol ar [[Massachusetts]] e Boston<ref name="MFAshow"/>. Digoret e oa bet ur wezh kentañ e 1855, ha lakaet e oa bet un nebeud traoùù ouzhpenn enni a-raok he lakaaat en he flas en-dro<ref name="MFAshow"/>. Digoret e voe adarre gant lid e miz Genver 2015 e mirdi an arzoù-kaer eus Boston<ref name="MFAopening">{{cite web |title=Media Advisory: Time Capsule Unveiling at Museum of Fine Arts, Boston |url=https://www.mfa.org/node/430606 |website=MFA: Museum of Fine Arts Boston |publisher=Museum of Fine Arts, Boston |access-date=2019-04-29 |language=en |date=23 December 2014 |archive-date=2018-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908202418/https://www.mfa.org/node/430606 |url-status=dead }}</ref>. Lakaet e voe an endalc'h war ziskouez e-pad berr amzer, ha lakaet en-dro neuze en he lec’h orin<ref name="MFAshow">{{cite web |title=Inside the Box |url=https://www.mfa.org/exhibitions/inside-the-box-massachusetts-state-house-time-capsule |website=MFA: Museum of Fine Arts Boston |publisher=Museum of Fine Arts, Boston |access-date=2019-05-02 |language=en |date=23 February 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cnn.com/2014/12/11/us/boston-time-capsule-paul-revere-sam-adams/index.html|title=Paul Revere's 1795 time capsule unearthed|first=Kevin |last=Conlon|date=December 11, 2014|website=CNN}}</ref>. Ar glozenn goshañ eus ar Stadoù-Unanet eo. ===XXvet kantved=== [[File:1965 Westinghouse time capsule contents.jpg|thumb|Traezoù a bep seurt prientet evit klozenn amzer Westinghouse, savet da-geñver foar etrebroadel New York 1964–1965, hag a zle bezañ digoret e 5000 bloaz ac'hann]] E 2019, e oa bet kaset peder c'hlozenn amzer en egor. an div [[plakenn Pioneer|blakenn Pioneer]] hag an div [[pladenn aour Voyager|bladenn aour Voyager]] zo bet lakaet e-barzh egorlistri evit ar veajerien a c'hallfe en em gavout gante en egor en amzer da zont. Ur pempvet klozenn amzer, al loarell KEO, a oa da vezañ kaset e 2015–16<ref>{{cite web |url=http://www.keo.org/Alerte.html |title=Les dates de KEO |access-date=December 7, 2014}}</ref>. Daleet eo bet ar raktres meur a wezh avat hag an deiziad ma vo bannet n'eo ket anavezet c'hoazh. Pa vo kaset e tougo kemenadennoù hiniennel a-berzh annezidi eus an Douar evit annezidi an Douar e 52.000, pa zistroio war ar blanedenn. ==Notennoù== [[Rummad:Endalc'herioù]] [[Rummad:arkeologiezh]] 19mpqd7ydummlne3i9dhaeedi4hvble 2192075 2192074 2026-05-31T02:10:38Z Kadwalan 423 /* Istor */ 2192075 wikitext text/x-wiki Ur glozenn amzer, anezhi ur guzhiadell madoù pe titouroù, a dalvez peurliesañ da venveg da gehentiñ a-ratozh gant tud all en amzer da zont, ha da sikour arkeologourien, antropologourien, pe istorourien an amzer-hont<ref>M. Guzman, A.M. Hein, C. Welch, [https://www.researchgate.net/publication/282816969_Eternal_Memory_Long-Duration_Storage_Concepts_for_Space "Eternal Memory: Long-Duration Storage Concepts for Space"], 66vet Kendalc'h astraerezh etrebroadel, Jeruzalem, Israel.</ref>. Abaoe milvedoù e reer evel-se da viret traoù sakr, met ar c'hiz da brientiñ ha da viret un dastumad traezoù eus ar vuhez pemdez ha kemennadennoù evit tud an amzer da zont a seblant bezañ kalz nevesoc'h. A-wezhioù e vez savet ha douaret an hevelep klozennoù amzer e-doug da-geñver gouelioù, da skouer da vare al lidoù ma lakaer maen kentañ ur savadur pe da goulz darvoudoù all. == Istor == ===Kentañ roudoù=== [[File:Wschowa Fara.jpg|300px|right|thumb|skeudenn eus an iliz Saint Stanislaus e Wschowa]] Rendael zo da c'houzout pegoulz e voe graet gant klozennoù amzer da zigentañ, met eeun a-walc'h eo ar mennozh, ha kalz koshoc'h e c'hallfe bezañ soñj ha kentañ implij ar c'hlozennoù amzer evit ar pezh zo testeniekaet<ref name="rusticstone">{{cite news|url=http://www.rusticstone.net/all-about-time-capsules-and-plaque-markers/|title="Rustic Stone" article Monday, October 1st, 2012: ''All about Time Capsules and Plaque Markers''|access-date=November 6, 2012}}</ref>. Savet eo bet an anv a "glozenn amzer" n'eus ket keit-se. E saozneg e oa implijet adalek 1938<ref name="MWDict">{{cite web |title=time capsule |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/time%20capsule |website=Merriam-Webster |publisher=Merriam-Webster, Incorporated |access-date=2019-04-29}}</ref>. E 2023 e oa kavet ur glozenn amzer eus 1726 e Polonia gant micherourien a oa oc'h adneveziñ iliz Sant Stanislaus e [[Wschowa]]<ref>{{Cite web |title=World's oldest time capsule found hidden in church spire |url=https://www.thefirstnews.com/article/oldest-time-capsule-in-the-world-found-hidden-in-church-spire-41523 |access-date=2023-09-28 |website=www.thefirstnews.com |language=en}}</ref>. Tennet e oa ar glozenn amzer, anezhi pevar fakad eus 1726, 1786, 1884 ha 1914, eus ar sferenn a oa e nec'h tour an iliz-parrez. Er glozenn e voe kavet pakadoù skoulmet gant sifel, ene 300 pezh moneiz kozh eus an XVIII{{vet}} hag eus an XIX{{vet}} kantved, medalennoù, kazetennoù hag dielloù a-leizh a denn da istor kêr. En ur parch e latin e oa danevellet un tan-gwall spontus en doa pulluc'het kêr ha distrujet an iliz gwezhall. Pa vo kadarnaet deiziad ar glozenn gant ar skiantourien e c'hallfe bezañ ar glozenn amzer goshañ anavezet er bed. War-dro 1761 e oa bet lakaet un nebeud traezoù e-barzh ur [[gwiblenn|wiblenn]] kouevr kleuz e furm ur [[karveg|c'harveg]], a oa bet savet e 1742, e lein ''[[Faneuil Hall]]'' e Boston<ref name="BostonTC">{{cite web |title=A Lion, A Grasshopper And Other Boston Time Capsules |url=https://www.wbur.org/news/2014/10/09/boston-time-capsules |website=WBUR 90.9 |publisher=WBUR |access-date=2019-04-29 |language=en |date=October 9, 2014}}</ref>. Dizoloet e oa bet ur glozenn amzer eus 1777 e diabarzh un delwenn relijius e [[Sotillo de la Ribera]]<ref>{{cite web|url=https://www.abc.es/espana/castilla-leon/abci-hallan-capsula-tiempo-oculta-talla-siglo-xviii-201711272030_noticia.html|title=Hallan una "cápsula del tiempo" oculta en una talla del siglo XVIII|date=November 27, 2017|website=abc|access-date=April 14, 2019}}</ref>. D'an 30 a viz Du 2017 e oa bet dizoloet ur glozenn amzer all e [[Burgos]]. Un delwenn brenn eus Jezuz a oa kuzhet enni un destenn gant titour diwar-benn an ekonomiezh, ar politikerezh hag ar sevenadur, bet skrivet gant Joaquín Mínguez, ur chapalan eus iliz-veur Burgo de Osma e 1777<ref>{{cite web |url=https://news.nationalgeographic.com/2017/12/letters-found-butt-jesus-statue-time-capsule-spain-spd/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20171205100432/https://news.nationalgeographic.com/2017/12/letters-found-butt-jesus-statue-time-capsule-spain-spd/ |url-status=dead |archive-date=December 5, 2017 |title='Time Capsule' Found in Jesus Statue—Where You Wouldn't Expect |date=December 4, 2017 |access-date=January 7, 2018}}</ref>. Ur glozenn eus 1795 zo lakaet war gont [[Samuel Adams]] ha [[Paul Revere]], a oa tennet e 2014 e-pad ul lajad eus maen-diazez kapitol ar [[Massachusetts]] e Boston<ref name="MFAshow"/>. Digoret e oa bet ur wezh kentañ e 1855, ha lakaet e oa bet un nebeud traoùù ouzhpenn enni a-raok he lakaaat en he flas en-dro<ref name="MFAshow"/>. Digoret e voe adarre gant lid e miz Genver 2015 e mirdi an arzoù-kaer eus Boston<ref name="MFAopening">{{cite web |title=Media Advisory: Time Capsule Unveiling at Museum of Fine Arts, Boston |url=https://www.mfa.org/node/430606 |website=MFA: Museum of Fine Arts Boston |publisher=Museum of Fine Arts, Boston |access-date=2019-04-29 |language=en |date=23 December 2014 |archive-date=2018-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908202418/https://www.mfa.org/node/430606 |url-status=dead }}</ref>. Lakaet e voe an endalc'h war ziskouez e-pad berr amzer, ha lakaet en-dro neuze en he lec’h orin<ref name="MFAshow">{{cite web |title=Inside the Box |url=https://www.mfa.org/exhibitions/inside-the-box-massachusetts-state-house-time-capsule |website=MFA: Museum of Fine Arts Boston |publisher=Museum of Fine Arts, Boston |access-date=2019-05-02 |language=en |date=23 February 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cnn.com/2014/12/11/us/boston-time-capsule-paul-revere-sam-adams/index.html|title=Paul Revere's 1795 time capsule unearthed|first=Kevin |last=Conlon|date=December 11, 2014|website=CNN}}</ref>. Ar glozenn goshañ eus ar Stadoù-Unanet eo. ===XXvet kantved=== [[File:1965 Westinghouse time capsule contents.jpg|thumb|Traezoù a bep seurt prientet evit klozenn amzer Westinghouse, savet da-geñver foar etrebroadel New York 1964–1965, hag a zle bezañ digoret e 5000 bloaz ac'hann]] E 2019, e oa bet kaset peder c'hlozenn amzer en egor. an div [[plakenn Pioneer|blakenn Pioneer]] hag an div [[pladenn aour Voyager|bladenn aour Voyager]] zo bet lakaet e-barzh egorlistri evit ar veajerien a c'hallfe en em gavout gante en egor en amzer da zont. Ur pempvet klozenn amzer, al loarell KEO, a oa da vezañ kaset e 2015–16<ref>{{cite web |url=http://www.keo.org/Alerte.html |title=Les dates de KEO |access-date=December 7, 2014}}</ref>. Daleet eo bet ar raktres meur a wezh avat hag an deiziad ma vo bannet n'eo ket anavezet c'hoazh. Pa vo kaset e tougo kemenadennoù hiniennel a-berzh annezidi eus an Douar evit annezidi an Douar e 52.000, pa zistroio war ar blanedenn. ==Notennoù== [[Rummad:Endalc'herioù]] [[Rummad:arkeologiezh]] eu52hd0i48fyl3d0bc358ehm9fmqvep 2192076 2192075 2026-05-31T02:30:50Z Kadwalan 423 /* XXvet kantved */ 2192076 wikitext text/x-wiki Ur glozenn amzer, anezhi ur guzhiadell madoù pe titouroù, a dalvez peurliesañ da venveg da gehentiñ a-ratozh gant tud all en amzer da zont, ha da sikour arkeologourien, antropologourien, pe istorourien an amzer-hont<ref>M. Guzman, A.M. Hein, C. Welch, [https://www.researchgate.net/publication/282816969_Eternal_Memory_Long-Duration_Storage_Concepts_for_Space "Eternal Memory: Long-Duration Storage Concepts for Space"], 66vet Kendalc'h astraerezh etrebroadel, Jeruzalem, Israel.</ref>. Abaoe milvedoù e reer evel-se da viret traoù sakr, met ar c'hiz da brientiñ ha da viret un dastumad traezoù eus ar vuhez pemdez ha kemennadennoù evit tud an amzer da zont a seblant bezañ kalz nevesoc'h. A-wezhioù e vez savet ha douaret an hevelep klozennoù amzer e-doug da-geñver gouelioù, da skouer da vare al lidoù ma lakaer maen kentañ ur savadur pe da goulz darvoudoù all. == Istor == ===Kentañ roudoù=== [[File:Wschowa Fara.jpg|300px|right|thumb|skeudenn eus an iliz Saint Stanislaus e Wschowa]] Rendael zo da c'houzout pegoulz e voe graet gant klozennoù amzer da zigentañ, met eeun a-walc'h eo ar mennozh, ha kalz koshoc'h e c'hallfe bezañ soñj ha kentañ implij ar c'hlozennoù amzer evit ar pezh zo testeniekaet<ref name="rusticstone">{{cite news|url=http://www.rusticstone.net/all-about-time-capsules-and-plaque-markers/|title="Rustic Stone" article Monday, October 1st, 2012: ''All about Time Capsules and Plaque Markers''|access-date=November 6, 2012}}</ref>. Savet eo bet an anv a "glozenn amzer" n'eus ket keit-se. E saozneg e oa implijet adalek 1938<ref name="MWDict">{{cite web |title=time capsule |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/time%20capsule |website=Merriam-Webster |publisher=Merriam-Webster, Incorporated |access-date=2019-04-29}}</ref>. E 2023 e oa kavet ur glozenn amzer eus 1726 e Polonia gant micherourien a oa oc'h adneveziñ iliz Sant Stanislaus e [[Wschowa]]<ref>{{Cite web |title=World's oldest time capsule found hidden in church spire |url=https://www.thefirstnews.com/article/oldest-time-capsule-in-the-world-found-hidden-in-church-spire-41523 |access-date=2023-09-28 |website=www.thefirstnews.com |language=en}}</ref>. Tennet e oa ar glozenn amzer, anezhi pevar fakad eus 1726, 1786, 1884 ha 1914, eus ar sferenn a oa e nec'h tour an iliz-parrez. Er glozenn e voe kavet pakadoù skoulmet gant sifel, ene 300 pezh moneiz kozh eus an XVIII{{vet}} hag eus an XIX{{vet}} kantved, medalennoù, kazetennoù hag dielloù a-leizh a denn da istor kêr. En ur parch e latin e oa danevellet un tan-gwall spontus en doa pulluc'het kêr ha distrujet an iliz gwezhall. Pa vo kadarnaet deiziad ar glozenn gant ar skiantourien e c'hallfe bezañ ar glozenn amzer goshañ anavezet er bed. War-dro 1761 e oa bet lakaet un nebeud traezoù e-barzh ur [[gwiblenn|wiblenn]] kouevr kleuz e furm ur [[karveg|c'harveg]], a oa bet savet e 1742, e lein ''[[Faneuil Hall]]'' e Boston<ref name="BostonTC">{{cite web |title=A Lion, A Grasshopper And Other Boston Time Capsules |url=https://www.wbur.org/news/2014/10/09/boston-time-capsules |website=WBUR 90.9 |publisher=WBUR |access-date=2019-04-29 |language=en |date=October 9, 2014}}</ref>. Dizoloet e oa bet ur glozenn amzer eus 1777 e diabarzh un delwenn relijius e [[Sotillo de la Ribera]]<ref>{{cite web|url=https://www.abc.es/espana/castilla-leon/abci-hallan-capsula-tiempo-oculta-talla-siglo-xviii-201711272030_noticia.html|title=Hallan una "cápsula del tiempo" oculta en una talla del siglo XVIII|date=November 27, 2017|website=abc|access-date=April 14, 2019}}</ref>. D'an 30 a viz Du 2017 e oa bet dizoloet ur glozenn amzer all e [[Burgos]]. Un delwenn brenn eus Jezuz a oa kuzhet enni un destenn gant titour diwar-benn an ekonomiezh, ar politikerezh hag ar sevenadur, bet skrivet gant Joaquín Mínguez, ur chapalan eus iliz-veur Burgo de Osma e 1777<ref>{{cite web |url=https://news.nationalgeographic.com/2017/12/letters-found-butt-jesus-statue-time-capsule-spain-spd/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20171205100432/https://news.nationalgeographic.com/2017/12/letters-found-butt-jesus-statue-time-capsule-spain-spd/ |url-status=dead |archive-date=December 5, 2017 |title='Time Capsule' Found in Jesus Statue—Where You Wouldn't Expect |date=December 4, 2017 |access-date=January 7, 2018}}</ref>. Ur glozenn eus 1795 zo lakaet war gont [[Samuel Adams]] ha [[Paul Revere]], a oa tennet e 2014 e-pad ul lajad eus maen-diazez kapitol ar [[Massachusetts]] e Boston<ref name="MFAshow"/>. Digoret e oa bet ur wezh kentañ e 1855, ha lakaet e oa bet un nebeud traoùù ouzhpenn enni a-raok he lakaaat en he flas en-dro<ref name="MFAshow"/>. Digoret e voe adarre gant lid e miz Genver 2015 e mirdi an arzoù-kaer eus Boston<ref name="MFAopening">{{cite web |title=Media Advisory: Time Capsule Unveiling at Museum of Fine Arts, Boston |url=https://www.mfa.org/node/430606 |website=MFA: Museum of Fine Arts Boston |publisher=Museum of Fine Arts, Boston |access-date=2019-04-29 |language=en |date=23 December 2014 |archive-date=2018-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908202418/https://www.mfa.org/node/430606 |url-status=dead }}</ref>. Lakaet e voe an endalc'h war ziskouez e-pad berr amzer, ha lakaet en-dro neuze en he lec’h orin<ref name="MFAshow">{{cite web |title=Inside the Box |url=https://www.mfa.org/exhibitions/inside-the-box-massachusetts-state-house-time-capsule |website=MFA: Museum of Fine Arts Boston |publisher=Museum of Fine Arts, Boston |access-date=2019-05-02 |language=en |date=23 February 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cnn.com/2014/12/11/us/boston-time-capsule-paul-revere-sam-adams/index.html|title=Paul Revere's 1795 time capsule unearthed|first=Kevin |last=Conlon|date=December 11, 2014|website=CNN}}</ref>. Ar glozenn goshañ eus ar Stadoù-Unanet eo. ===XXvet kantved=== [[File:1965 Westinghouse time capsule contents.jpg|thumb|Traezoù a bep seurt prientet evit klozenn amzer Westinghouse, savet da-geñver foar etrebroadel New York 1964–1965, hag a zle bezañ digoret e 5000 bloaz ac'hann]] E 2019, e oa bet kaset peder c'hlozenn amzer en egor. an div [[plakenn Pioneer|blakenn Pioneer]] hag an div [[pladenn aour Voyager|bladenn aour Voyager]] zo bet lakaet e-barzh egorlistri evit ar veajerien a c'hallfe en em gavout gante en egor en amzer da zont. Ur pempvet klozenn amzer, al loarell KEO, a oa da vezañ kaset e 2015–16<ref>{{cite web |url=http://www.keo.org/Alerte.html |title=Les dates de KEO |access-date=December 7, 2014}}</ref>. Daleet eo bet ar raktres meur a wezh avat hag an deiziad ma vo bannet n'eo ket anavezet c'hoazh. Pa vo kaset e tougo kemenadennoù hiniennel a-berzh annezidi eus an Douar evit annezidi an Douar e 52.000, pa zistroio war ar blanedenn. Savet e voe klozenn amzer foar etrebroadel 1939 e New York gant ''Westinghouse Electric'' evel ul lodenn eus o diskouezadeg. 2,30 metr hed ha 17 kantimetr treuz e oa, evit ur pouez 360 kg. Westinghouse a embanne e oa ken kreñv ha dir dous ar c'hendeuzad kwevr, kromiom, hag arc'hant badezet "[[cupaloy]]", a yae d'he ober. Lakaet e oa bet enni traezoù eus ar vuhez pemdez evel ur ganellad neud hag ur boupinell, ur film keleier 15 munut eus Pathé, hadoù da c'hounit boued diazez, ur mikroskop. Mikrofilmoù a oa enne endalc'h ur c'hatalog [[Sears Roebuck]], ur geriadur, un almanak, ha testennoù all evel oberennoù lennegel. ==Notennoù== [[Rummad:Endalc'herioù]] [[Rummad:arkeologiezh]] 2njpwzl4myy2psjvifzbph8eshnxcuf 2192077 2192076 2026-05-31T02:31:29Z Kadwalan 423 /* XXvet kantved */ 2192077 wikitext text/x-wiki Ur glozenn amzer, anezhi ur guzhiadell madoù pe titouroù, a dalvez peurliesañ da venveg da gehentiñ a-ratozh gant tud all en amzer da zont, ha da sikour arkeologourien, antropologourien, pe istorourien an amzer-hont<ref>M. Guzman, A.M. Hein, C. Welch, [https://www.researchgate.net/publication/282816969_Eternal_Memory_Long-Duration_Storage_Concepts_for_Space "Eternal Memory: Long-Duration Storage Concepts for Space"], 66vet Kendalc'h astraerezh etrebroadel, Jeruzalem, Israel.</ref>. Abaoe milvedoù e reer evel-se da viret traoù sakr, met ar c'hiz da brientiñ ha da viret un dastumad traezoù eus ar vuhez pemdez ha kemennadennoù evit tud an amzer da zont a seblant bezañ kalz nevesoc'h. A-wezhioù e vez savet ha douaret an hevelep klozennoù amzer e-doug da-geñver gouelioù, da skouer da vare al lidoù ma lakaer maen kentañ ur savadur pe da goulz darvoudoù all. == Istor == ===Kentañ roudoù=== [[File:Wschowa Fara.jpg|300px|right|thumb|skeudenn eus an iliz Saint Stanislaus e Wschowa]] Rendael zo da c'houzout pegoulz e voe graet gant klozennoù amzer da zigentañ, met eeun a-walc'h eo ar mennozh, ha kalz koshoc'h e c'hallfe bezañ soñj ha kentañ implij ar c'hlozennoù amzer evit ar pezh zo testeniekaet<ref name="rusticstone">{{cite news|url=http://www.rusticstone.net/all-about-time-capsules-and-plaque-markers/|title="Rustic Stone" article Monday, October 1st, 2012: ''All about Time Capsules and Plaque Markers''|access-date=November 6, 2012}}</ref>. Savet eo bet an anv a "glozenn amzer" n'eus ket keit-se. E saozneg e oa implijet adalek 1938<ref name="MWDict">{{cite web |title=time capsule |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/time%20capsule |website=Merriam-Webster |publisher=Merriam-Webster, Incorporated |access-date=2019-04-29}}</ref>. E 2023 e oa kavet ur glozenn amzer eus 1726 e Polonia gant micherourien a oa oc'h adneveziñ iliz Sant Stanislaus e [[Wschowa]]<ref>{{Cite web |title=World's oldest time capsule found hidden in church spire |url=https://www.thefirstnews.com/article/oldest-time-capsule-in-the-world-found-hidden-in-church-spire-41523 |access-date=2023-09-28 |website=www.thefirstnews.com |language=en}}</ref>. Tennet e oa ar glozenn amzer, anezhi pevar fakad eus 1726, 1786, 1884 ha 1914, eus ar sferenn a oa e nec'h tour an iliz-parrez. Er glozenn e voe kavet pakadoù skoulmet gant sifel, ene 300 pezh moneiz kozh eus an XVIII{{vet}} hag eus an XIX{{vet}} kantved, medalennoù, kazetennoù hag dielloù a-leizh a denn da istor kêr. En ur parch e latin e oa danevellet un tan-gwall spontus en doa pulluc'het kêr ha distrujet an iliz gwezhall. Pa vo kadarnaet deiziad ar glozenn gant ar skiantourien e c'hallfe bezañ ar glozenn amzer goshañ anavezet er bed. War-dro 1761 e oa bet lakaet un nebeud traezoù e-barzh ur [[gwiblenn|wiblenn]] kouevr kleuz e furm ur [[karveg|c'harveg]], a oa bet savet e 1742, e lein ''[[Faneuil Hall]]'' e Boston<ref name="BostonTC">{{cite web |title=A Lion, A Grasshopper And Other Boston Time Capsules |url=https://www.wbur.org/news/2014/10/09/boston-time-capsules |website=WBUR 90.9 |publisher=WBUR |access-date=2019-04-29 |language=en |date=October 9, 2014}}</ref>. Dizoloet e oa bet ur glozenn amzer eus 1777 e diabarzh un delwenn relijius e [[Sotillo de la Ribera]]<ref>{{cite web|url=https://www.abc.es/espana/castilla-leon/abci-hallan-capsula-tiempo-oculta-talla-siglo-xviii-201711272030_noticia.html|title=Hallan una "cápsula del tiempo" oculta en una talla del siglo XVIII|date=November 27, 2017|website=abc|access-date=April 14, 2019}}</ref>. D'an 30 a viz Du 2017 e oa bet dizoloet ur glozenn amzer all e [[Burgos]]. Un delwenn brenn eus Jezuz a oa kuzhet enni un destenn gant titour diwar-benn an ekonomiezh, ar politikerezh hag ar sevenadur, bet skrivet gant Joaquín Mínguez, ur chapalan eus iliz-veur Burgo de Osma e 1777<ref>{{cite web |url=https://news.nationalgeographic.com/2017/12/letters-found-butt-jesus-statue-time-capsule-spain-spd/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20171205100432/https://news.nationalgeographic.com/2017/12/letters-found-butt-jesus-statue-time-capsule-spain-spd/ |url-status=dead |archive-date=December 5, 2017 |title='Time Capsule' Found in Jesus Statue—Where You Wouldn't Expect |date=December 4, 2017 |access-date=January 7, 2018}}</ref>. Ur glozenn eus 1795 zo lakaet war gont [[Samuel Adams]] ha [[Paul Revere]], a oa tennet e 2014 e-pad ul lajad eus maen-diazez kapitol ar [[Massachusetts]] e Boston<ref name="MFAshow"/>. Digoret e oa bet ur wezh kentañ e 1855, ha lakaet e oa bet un nebeud traoùù ouzhpenn enni a-raok he lakaaat en he flas en-dro<ref name="MFAshow"/>. Digoret e voe adarre gant lid e miz Genver 2015 e mirdi an arzoù-kaer eus Boston<ref name="MFAopening">{{cite web |title=Media Advisory: Time Capsule Unveiling at Museum of Fine Arts, Boston |url=https://www.mfa.org/node/430606 |website=MFA: Museum of Fine Arts Boston |publisher=Museum of Fine Arts, Boston |access-date=2019-04-29 |language=en |date=23 December 2014 |archive-date=2018-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908202418/https://www.mfa.org/node/430606 |url-status=dead }}</ref>. Lakaet e voe an endalc'h war ziskouez e-pad berr amzer, ha lakaet en-dro neuze en he lec’h orin<ref name="MFAshow">{{cite web |title=Inside the Box |url=https://www.mfa.org/exhibitions/inside-the-box-massachusetts-state-house-time-capsule |website=MFA: Museum of Fine Arts Boston |publisher=Museum of Fine Arts, Boston |access-date=2019-05-02 |language=en |date=23 February 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cnn.com/2014/12/11/us/boston-time-capsule-paul-revere-sam-adams/index.html|title=Paul Revere's 1795 time capsule unearthed|first=Kevin |last=Conlon|date=December 11, 2014|website=CNN}}</ref>. Ar glozenn goshañ eus ar Stadoù-Unanet eo. ===XXvet kantved=== [[File:1965 Westinghouse time capsule contents.jpg|thumb|Traezoù a bep seurt prientet evit klozenn amzer Westinghouse, savet da-geñver foar etrebroadel New York 1964–1965, hag a zle bezañ digoret a-benn 5000 bloaz ac'hann]] E 2019, e oa bet kaset peder c'hlozenn amzer en egor. an div [[plakenn Pioneer|blakenn Pioneer]] hag an div [[pladenn aour Voyager|bladenn aour Voyager]] zo bet lakaet e-barzh egorlistri evit ar veajerien a c'hallfe en em gavout gante en egor en amzer da zont. Ur pempvet klozenn amzer, al loarell KEO, a oa da vezañ kaset e 2015–16<ref>{{cite web |url=http://www.keo.org/Alerte.html |title=Les dates de KEO |access-date=December 7, 2014}}</ref>. Daleet eo bet ar raktres meur a wezh avat hag an deiziad ma vo bannet n'eo ket anavezet c'hoazh. Pa vo kaset e tougo kemenadennoù hiniennel a-berzh annezidi eus an Douar evit annezidi an Douar e 52.000, pa zistroio war ar blanedenn. Savet e voe klozenn amzer foar etrebroadel 1939 e New York gant ''Westinghouse Electric'' evel ul lodenn eus o diskouezadeg. 2,30 metr hed ha 17 kantimetr treuz e oa, evit ur pouez 360 kg. Westinghouse a embanne e oa ken kreñv ha dir dous ar c'hendeuzad kwevr, kromiom, hag arc'hant badezet "[[cupaloy]]", a yae d'he ober. Lakaet e oa bet enni traezoù eus ar vuhez pemdez evel ur ganellad neud hag ur boupinell, ur film keleier 15 munut eus Pathé, hadoù da c'hounit boued diazez, ur mikroskop. Mikrofilmoù a oa enne endalc'h ur c'hatalog [[Sears Roebuck]], ur geriadur, un almanak, ha testennoù all evel oberennoù lennegel. ==Notennoù== [[Rummad:Endalc'herioù]] [[Rummad:arkeologiezh]] d66oy8c4jdrvfk97c5vbm8ipy1n5zhh 2192078 2192077 2026-05-31T02:54:14Z Kadwalan 423 /* Istor */ 2192078 wikitext text/x-wiki Ur glozenn amzer, anezhi ur guzhiadell madoù pe titouroù, a dalvez peurliesañ da venveg da gehentiñ a-ratozh gant tud all en amzer da zont, ha da sikour arkeologourien, antropologourien, pe istorourien an amzer-hont<ref>M. Guzman, A.M. Hein, C. Welch, [https://www.researchgate.net/publication/282816969_Eternal_Memory_Long-Duration_Storage_Concepts_for_Space "Eternal Memory: Long-Duration Storage Concepts for Space"], 66vet Kendalc'h astraerezh etrebroadel, Jeruzalem, Israel.</ref>. Abaoe milvedoù e reer evel-se da viret traoù sakr, met ar c'hiz da brientiñ ha da viret un dastumad traezoù eus ar vuhez pemdez ha kemennadennoù evit tud an amzer da zont a seblant bezañ kalz nevesoc'h. A-wezhioù e vez savet ha douaret an hevelep klozennoù amzer e-doug da-geñver gouelioù, da skouer da vare al lidoù ma lakaer maen kentañ ur savadur pe da goulz darvoudoù all. == Istor == ===Kentañ roudoù=== [[File:Wschowa Fara.jpg|300px|right|thumb|skeudenn eus an iliz Saint Stanislaus e Wschowa. Gwelet a reer ar voul ma oa klozet ar glozenn aamzer e nec'h an tour]] Rendael zo da c'houzout pegoulz e voe graet gant klozennoù amzer da zigentañ, met eeun a-walc'h eo ar mennozh, ha kalz koshoc'h e c'hallfe bezañ soñj ha kentañ implij ar c'hlozennoù amzer evit ar pezh zo testeniekaet<ref name="rusticstone">{{cite news|url=http://www.rusticstone.net/all-about-time-capsules-and-plaque-markers/|title="Rustic Stone" article Monday, October 1st, 2012: ''All about Time Capsules and Plaque Markers''|access-date=November 6, 2012}}</ref>. Savet eo bet an anv a "glozenn amzer" n'eus ket keit-se. E saozneg e oa implijet adalek 1938<ref name="MWDict">{{cite web |title=time capsule |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/time%20capsule |website=Merriam-Webster |publisher=Merriam-Webster, Incorporated |access-date=2019-04-29}}</ref>. E 2023 e oa kavet ur glozenn amzer eus 1726 e Polonia gant micherourien a oa oc'h adneveziñ iliz Sant Stanislaus e [[Wschowa]]<ref>{{Cite web |title=World's oldest time capsule found hidden in church spire |url=https://www.thefirstnews.com/article/oldest-time-capsule-in-the-world-found-hidden-in-church-spire-41523 |access-date=2023-09-28 |website=www.thefirstnews.com |language=en}}</ref>. Tennet e oa ar glozenn amzer, anezhi pevar fakad eus 1726, 1786, 1884 ha 1914, eus ar sferenn a oa e nec'h tour an iliz-parrez. Er glozenn e voe kavet pakadoù skoulmet gant sifel, ene 300 pezh moneiz kozh eus an XVIII{{vet}} hag eus an XIX{{vet}} kantved, medalennoù, kazetennoù hag dielloù a-leizh a denn da istor kêr. En ur parch e latin e oa danevellet un tan-gwall spontus en doa pulluc'het kêr ha distrujet an iliz gwezhall. Pa vo kadarnaet deiziad ar glozenn gant ar skiantourien e c'hallfe bezañ ar glozenn amzer goshañ anavezet er bed. War-dro 1761 e oa bet lakaet un nebeud traezoù e-barzh ur [[gwiblenn|wiblenn]] kouevr kleuz e furm ur [[karveg|c'harveg]], a oa bet savet e 1742, e lein ''[[Faneuil Hall]]'' e Boston<ref name="BostonTC">{{cite web |title=A Lion, A Grasshopper And Other Boston Time Capsules |url=https://www.wbur.org/news/2014/10/09/boston-time-capsules |website=WBUR 90.9 |publisher=WBUR |access-date=2019-04-29 |language=en |date=October 9, 2014}}</ref>. Dizoloet e oa bet ur glozenn amzer eus 1777 e diabarzh un delwenn relijius e [[Sotillo de la Ribera]]<ref>{{cite web|url=https://www.abc.es/espana/castilla-leon/abci-hallan-capsula-tiempo-oculta-talla-siglo-xviii-201711272030_noticia.html|title=Hallan una "cápsula del tiempo" oculta en una talla del siglo XVIII|date=November 27, 2017|website=abc|access-date=April 14, 2019}}</ref>. D'an 30 a viz Du 2017 e oa bet dizoloet ur glozenn amzer all e [[Burgos]]. Un delwenn brenn eus Jezuz a oa kuzhet enni un destenn gant titour diwar-benn an ekonomiezh, ar politikerezh hag ar sevenadur, bet skrivet gant Joaquín Mínguez, ur chapalan eus iliz-veur Burgo de Osma e 1777<ref>{{cite web |url=https://news.nationalgeographic.com/2017/12/letters-found-butt-jesus-statue-time-capsule-spain-spd/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20171205100432/https://news.nationalgeographic.com/2017/12/letters-found-butt-jesus-statue-time-capsule-spain-spd/ |url-status=dead |archive-date=December 5, 2017 |title='Time Capsule' Found in Jesus Statue—Where You Wouldn't Expect |date=December 4, 2017 |access-date=January 7, 2018}}</ref>. Ur glozenn eus 1795 zo lakaet war gont [[Samuel Adams]] ha [[Paul Revere]], a oa tennet e 2014 e-pad ul lajad eus maen-diazez kapitol ar [[Massachusetts]] e Boston<ref name="MFAshow"/>. Digoret e oa bet ur wezh kentañ e 1855, ha lakaet e oa bet un nebeud traoùù ouzhpenn enni a-raok he lakaaat en he flas en-dro<ref name="MFAshow"/>. Digoret e voe adarre gant lid e miz Genver 2015 e mirdi an arzoù-kaer eus Boston<ref name="MFAopening">{{cite web |title=Media Advisory: Time Capsule Unveiling at Museum of Fine Arts, Boston |url=https://www.mfa.org/node/430606 |website=MFA: Museum of Fine Arts Boston |publisher=Museum of Fine Arts, Boston |access-date=2019-04-29 |language=en |date=23 December 2014 |archive-date=2018-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908202418/https://www.mfa.org/node/430606 |url-status=dead }}</ref>. Lakaet e voe an endalc'h war ziskouez e-pad berr amzer, ha lakaet en-dro neuze en he lec’h orin<ref name="MFAshow">{{cite web |title=Inside the Box |url=https://www.mfa.org/exhibitions/inside-the-box-massachusetts-state-house-time-capsule |website=MFA: Museum of Fine Arts Boston |publisher=Museum of Fine Arts, Boston |access-date=2019-05-02 |language=en |date=23 February 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cnn.com/2014/12/11/us/boston-time-capsule-paul-revere-sam-adams/index.html|title=Paul Revere's 1795 time capsule unearthed|first=Kevin |last=Conlon|date=December 11, 2014|website=CNN}}</ref>. Ar glozenn goshañ eus ar Stadoù-Unanet eo. ===XXvet kantved=== [[File:1965 Westinghouse time capsule contents.jpg|thumb|Traezoù a bep seurt prientet evit klozenn amzer Westinghouse, savet da-geñver foar etrebroadel New York 1964–1965, hag a zle bezañ digoret a-benn 5000 bloaz ac'hann]] E 2019, e oa bet kaset peder c'hlozenn amzer en egor. an div [[plakenn Pioneer|blakenn Pioneer]] hag an div [[pladenn aour Voyager|bladenn aour Voyager]] zo bet lakaet e-barzh egorlistri evit ar veajerien a c'hallfe en em gavout gante en egor en amzer da zont. Ur pempvet klozenn amzer, al loarell KEO, a oa da vezañ kaset e 2015–16<ref>{{cite web |url=http://www.keo.org/Alerte.html |title=Les dates de KEO |access-date=December 7, 2014}}</ref>. Daleet eo bet ar raktres meur a wezh avat hag an deiziad ma vo bannet n'eo ket anavezet c'hoazh. Pa vo kaset e tougo kemenadennoù hiniennel a-berzh annezidi eus an Douar evit annezidi an Douar e 52.000, pa zistroio war ar blanedenn. Savet e voe klozenn amzer foar etrebroadel 1939 e New York gant ''Westinghouse Electric'' evel ul lodenn eus o diskouezadeg. 2,30 metr hed ha 17 kantimetr treuz e oa, evit ur pouez 360 kg. Westinghouse a embanne e oa ken kreñv ha dir dous ar c'hendeuzad kwevr, kromiom, hag arc'hant badezet "[[cupaloy]]", a yae d'he ober. Lakaet e oa bet enni traezoù eus ar vuhez pemdez evel ur ganellad neud hag ur boupinell, ur film keleier 15 munut eus Pathé, hadoù da c'hounit boued diazez, ur mikroskop. Mikrofilmoù a oa enne endalc'h ur c'hatalog [[Sears Roebuck]], ur geriadur, un almanak, ha testennoù all evel oberennoù lennegel. ==Notennoù== [[Rummad:Endalc'herioù]] [[Rummad:arkeologiezh]] eoqts0bmf6of3k9ratnb6xn23zu7r5k 2192079 2192078 2026-05-31T02:55:12Z Kadwalan 423 /* XXvet kantved */ 2192079 wikitext text/x-wiki Ur glozenn amzer, anezhi ur guzhiadell madoù pe titouroù, a dalvez peurliesañ da venveg da gehentiñ a-ratozh gant tud all en amzer da zont, ha da sikour arkeologourien, antropologourien, pe istorourien an amzer-hont<ref>M. Guzman, A.M. Hein, C. Welch, [https://www.researchgate.net/publication/282816969_Eternal_Memory_Long-Duration_Storage_Concepts_for_Space "Eternal Memory: Long-Duration Storage Concepts for Space"], 66vet Kendalc'h astraerezh etrebroadel, Jeruzalem, Israel.</ref>. Abaoe milvedoù e reer evel-se da viret traoù sakr, met ar c'hiz da brientiñ ha da viret un dastumad traezoù eus ar vuhez pemdez ha kemennadennoù evit tud an amzer da zont a seblant bezañ kalz nevesoc'h. A-wezhioù e vez savet ha douaret an hevelep klozennoù amzer e-doug da-geñver gouelioù, da skouer da vare al lidoù ma lakaer maen kentañ ur savadur pe da goulz darvoudoù all. == Istor == ===Kentañ roudoù=== [[File:Wschowa Fara.jpg|300px|right|thumb|skeudenn eus an iliz Saint Stanislaus e Wschowa. Gwelet a reer ar voul ma oa klozet ar glozenn aamzer e nec'h an tour]] Rendael zo da c'houzout pegoulz e voe graet gant klozennoù amzer da zigentañ, met eeun a-walc'h eo ar mennozh, ha kalz koshoc'h e c'hallfe bezañ soñj ha kentañ implij ar c'hlozennoù amzer evit ar pezh zo testeniekaet<ref name="rusticstone">{{cite news|url=http://www.rusticstone.net/all-about-time-capsules-and-plaque-markers/|title="Rustic Stone" article Monday, October 1st, 2012: ''All about Time Capsules and Plaque Markers''|access-date=November 6, 2012}}</ref>. Savet eo bet an anv a "glozenn amzer" n'eus ket keit-se. E saozneg e oa implijet adalek 1938<ref name="MWDict">{{cite web |title=time capsule |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/time%20capsule |website=Merriam-Webster |publisher=Merriam-Webster, Incorporated |access-date=2019-04-29}}</ref>. E 2023 e oa kavet ur glozenn amzer eus 1726 e Polonia gant micherourien a oa oc'h adneveziñ iliz Sant Stanislaus e [[Wschowa]]<ref>{{Cite web |title=World's oldest time capsule found hidden in church spire |url=https://www.thefirstnews.com/article/oldest-time-capsule-in-the-world-found-hidden-in-church-spire-41523 |access-date=2023-09-28 |website=www.thefirstnews.com |language=en}}</ref>. Tennet e oa ar glozenn amzer, anezhi pevar fakad eus 1726, 1786, 1884 ha 1914, eus ar sferenn a oa e nec'h tour an iliz-parrez. Er glozenn e voe kavet pakadoù skoulmet gant sifel, ene 300 pezh moneiz kozh eus an XVIII{{vet}} hag eus an XIX{{vet}} kantved, medalennoù, kazetennoù hag dielloù a-leizh a denn da istor kêr. En ur parch e latin e oa danevellet un tan-gwall spontus en doa pulluc'het kêr ha distrujet an iliz gwezhall. Pa vo kadarnaet deiziad ar glozenn gant ar skiantourien e c'hallfe bezañ ar glozenn amzer goshañ anavezet er bed. War-dro 1761 e oa bet lakaet un nebeud traezoù e-barzh ur [[gwiblenn|wiblenn]] kouevr kleuz e furm ur [[karveg|c'harveg]], a oa bet savet e 1742, e lein ''[[Faneuil Hall]]'' e Boston<ref name="BostonTC">{{cite web |title=A Lion, A Grasshopper And Other Boston Time Capsules |url=https://www.wbur.org/news/2014/10/09/boston-time-capsules |website=WBUR 90.9 |publisher=WBUR |access-date=2019-04-29 |language=en |date=October 9, 2014}}</ref>. Dizoloet e oa bet ur glozenn amzer eus 1777 e diabarzh un delwenn relijius e [[Sotillo de la Ribera]]<ref>{{cite web|url=https://www.abc.es/espana/castilla-leon/abci-hallan-capsula-tiempo-oculta-talla-siglo-xviii-201711272030_noticia.html|title=Hallan una "cápsula del tiempo" oculta en una talla del siglo XVIII|date=November 27, 2017|website=abc|access-date=April 14, 2019}}</ref>. D'an 30 a viz Du 2017 e oa bet dizoloet ur glozenn amzer all e [[Burgos]]. Un delwenn brenn eus Jezuz a oa kuzhet enni un destenn gant titour diwar-benn an ekonomiezh, ar politikerezh hag ar sevenadur, bet skrivet gant Joaquín Mínguez, ur chapalan eus iliz-veur Burgo de Osma e 1777<ref>{{cite web |url=https://news.nationalgeographic.com/2017/12/letters-found-butt-jesus-statue-time-capsule-spain-spd/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20171205100432/https://news.nationalgeographic.com/2017/12/letters-found-butt-jesus-statue-time-capsule-spain-spd/ |url-status=dead |archive-date=December 5, 2017 |title='Time Capsule' Found in Jesus Statue—Where You Wouldn't Expect |date=December 4, 2017 |access-date=January 7, 2018}}</ref>. Ur glozenn eus 1795 zo lakaet war gont [[Samuel Adams]] ha [[Paul Revere]], a oa tennet e 2014 e-pad ul lajad eus maen-diazez kapitol ar [[Massachusetts]] e Boston<ref name="MFAshow"/>. Digoret e oa bet ur wezh kentañ e 1855, ha lakaet e oa bet un nebeud traoùù ouzhpenn enni a-raok he lakaaat en he flas en-dro<ref name="MFAshow"/>. Digoret e voe adarre gant lid e miz Genver 2015 e mirdi an arzoù-kaer eus Boston<ref name="MFAopening">{{cite web |title=Media Advisory: Time Capsule Unveiling at Museum of Fine Arts, Boston |url=https://www.mfa.org/node/430606 |website=MFA: Museum of Fine Arts Boston |publisher=Museum of Fine Arts, Boston |access-date=2019-04-29 |language=en |date=23 December 2014 |archive-date=2018-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908202418/https://www.mfa.org/node/430606 |url-status=dead }}</ref>. Lakaet e voe an endalc'h war ziskouez e-pad berr amzer, ha lakaet en-dro neuze en he lec’h orin<ref name="MFAshow">{{cite web |title=Inside the Box |url=https://www.mfa.org/exhibitions/inside-the-box-massachusetts-state-house-time-capsule |website=MFA: Museum of Fine Arts Boston |publisher=Museum of Fine Arts, Boston |access-date=2019-05-02 |language=en |date=23 February 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cnn.com/2014/12/11/us/boston-time-capsule-paul-revere-sam-adams/index.html|title=Paul Revere's 1795 time capsule unearthed|first=Kevin |last=Conlon|date=December 11, 2014|website=CNN}}</ref>. Ar glozenn goshañ eus ar Stadoù-Unanet eo. ===XXvet kantved=== [[File:1965 Westinghouse time capsule contents.jpg|thumb|Traezoù a bep seurt prientet evit klozenn amzer Westinghouse, savet da-geñver foar etrebroadel New York 1964–1965, hag a zle bezañ digoret a-benn 5000 bloaz ac'hann]] Savet e voe klozenn amzer foar etrebroadel 1939 e New York gant ''Westinghouse Electric'' evel ul lodenn eus o diskouezadeg. 2,30 metr hed ha 17 kantimetr treuz e oa, evit ur pouez 360 kg. Westinghouse a embanne e oa ken kreñv ha dir dous ar c'hendeuzad kwevr, kromiom, hag arc'hant badezet "[[cupaloy]]", a yae d'he ober. Lakaet e oa bet enni traezoù eus ar vuhez pemdez evel ur ganellad neud hag ur boupinell, ur film keleier 15 munut eus Pathé, hadoù da c'hounit boued diazez, ur mikroskop. Mikrofilmoù a oa enne endalc'h ur c'hatalog [[Sears Roebuck]], ur geriadur, un almanak, ha testennoù all evel oberennoù lennegel. E 2019, e oa bet kaset peder c'hlozenn amzer en egor. an div [[plakenn Pioneer|blakenn Pioneer]] hag an div [[pladenn aour Voyager|bladenn aour Voyager]] zo bet lakaet e-barzh egorlistri evit ar veajerien a c'hallfe en em gavout gante en egor en amzer da zont. Ur pempvet klozenn amzer, al loarell KEO, a oa da vezañ kaset e 2015–16<ref>{{cite web |url=http://www.keo.org/Alerte.html |title=Les dates de KEO |access-date=December 7, 2014}}</ref>. Daleet eo bet ar raktres meur a wezh avat hag an deiziad ma vo bannet n'eo ket anavezet c'hoazh. Pa vo kaset e tougo kemenadennoù hiniennel a-berzh annezidi eus an Douar evit annezidi an Douar e 52.000, pa zistroio war ar blanedenn. ==Notennoù== [[Rummad:Endalc'herioù]] [[Rummad:arkeologiezh]] mejug2l7g50pzj6mopzs3d627kboj5m 4 180331 2192068 2026-05-31T01:04:12Z Strebot 79554 Boulc’het 2192068 wikitext text/x-wiki = 01/06/2026 — 07/06/2026 = :[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_23,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak en drede sizhun warn-ugent eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_22, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_24, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]] jgooimfnpwru2gtvcvjpu1i15jakxua 0 180332 2192082 2026-05-31T08:24:55Z Dishual 612 Pajenn krouet gant : "{{databox}} '''Élisabeth Le Bas''', ganet '''Éléonore Élisabeth Duplay''' <ref>He anv badez a oa bet skrivet "Éléonore Élisabeth Duplay," met brudet e oa evel "Élisabeth Duplay" hag unan eus he c'hoarezed henañ a oa anvet "[[Éléonore Duplay]]."</ref> d'ar 16 a viz Eost 1772 hag aet da Anaon d'ar 4 a viz Ebrel 1859, a oa ur [[Dispac'h gall|reveulzierez c'hall]] ha buhezskriverez tost da [[Maximilien Robespierre]]. Dimzet e oa gant Philippe-François-Joseph..." 2192082 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Élisabeth Le Bas''', ganet '''Éléonore Élisabeth Duplay''' <ref>He anv badez a oa bet skrivet "Éléonore Élisabeth Duplay," met brudet e oa evel "Élisabeth Duplay" hag unan eus he c'hoarezed henañ a oa anvet "[[Éléonore Duplay]]."</ref> d'ar 16 a viz Eost 1772 hag aet da Anaon d'ar 4 a viz Ebrel 1859, a oa ur [[Dispac'h gall|reveulzierez c'hall]] ha buhezskriverez tost da [[Maximilien Robespierre]]. Dimzet e oa gant [[Philippe-François-Joseph Le Bas]], un harper da Robespierre, e 1793, hag ur mab o devoa bet anvet [[Philippe Le Bas|Philippe ivez]]. Goude [[Kouezhadenn Maximilien Robespierre|kouezhadenn Robespierre]] e 1794, he gwaz hag e vamm a oa [[Emlazh|emlazhet]], he familh a voe harzet, ha toullbac'het e oa bet gant he mab e-kerzh 100 devezh. Er bloavezhioù goude he dieubidigezh, e oa dimezet gant breur he gwaz ha daou bugel o doa bet. Élisabeth he devoa skrivet a-zivout he obererezhioù politikel hag e amzer en toull-bac'h en he skrid-buhez, ha chomet e oa leal betek azeuler eus he gwaz kentañ Philippe, Robespierre, hag an deputeed [[Menezidi]] betek he marv. === Marv hag hêrez === [[Restr:Père-Lachaise - Division 34 - Le Bas 01.jpg|thumb|right|alt=Élisabeth's grave at Père-Lachaise cemetery|Bez Élisabeth e bered Père-Lachaise e Pariz.]] Élisabeth a oa marvet e [[Rouen]] d'ar 4 a viz Ebrel 1859 oadet a 86 vloaz. Beziet eo bet e [[Bered Père-Lachaise]]. He buhez-skrid a oa bet embannet dre [[dalif]] e stumm un dastumadenn lizhiri skrivet d'he kentañ gwaz, [[Philippe-François-Joseph Le Bas]], lesanvet ''Le Conventionnel Le Bas''. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1772]] [[Rummad:Marvioù 1856]] [[Rummad:Jakobined]] k1z48cov28tlx93a5lllrcbs65kzci5 2192083 2192082 2026-05-31T08:28:22Z Dishual 612 2192083 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Élisabeth Le Bas''', ganet '''Éléonore Élisabeth Duplay''' <ref>He anv badez a oa bet skrivet "Éléonore Élisabeth Duplay," met brudet e oa evel "Élisabeth Duplay" hag unan eus he c'hoarezed henañ a oa anvet "[[Éléonore Duplay]]."</ref> d'ar 16 a viz Eost 1772 hag aet da Anaon d'ar 4 a viz Ebrel 1859, a oa ur [[Dispac'h gall|reveulzierez c'hall]] ha buhezskriverez tost da [[Maximilien Robespierre]]. Dimzet e oa gant [[Philippe-François-Joseph Le Bas]], un harper da Robespierre, e 1793, hag ur mab o devoa bet anvet [[Philippe Le Bas|Philippe ivez]]. Goude [[Kouezhadenn Maximilien Robespierre|kouezhadenn Robespierre]] e 1794, he gwaz hag e vamm a oa [[Emlazh|emlazhet]], he familh a voe harzet, ha toullbac'het e oa bet gant he mab e-kerzh 100 devezh. Er bloavezhioù goude he dieubidigezh, e oa dimezet gant breur he gwaz ha daou bugel o doa bet. Élisabeth he devoa skrivet a-zivout he obererezhioù politikel hag e amzer en toull-bac'h en he skrid-buhez, ha chomet e oa leal betek azeuler eus he gwaz kentañ Philippe, Robespierre, hag an deputeed [[Menezidi]] betek he marv. === Marv hag hêrez === [[Restr:Père-Lachaise - Division 34 - Le Bas 01.jpg|thumb|right|alt=Élisabeth's grave at Père-Lachaise cemetery|Bez Élisabeth e bered Père-Lachaise e Pariz.]] Élisabeth a oa marvet e [[Rouen]] d'ar 4 a viz Ebrel 1859 oadet a 86 vloaz. Beziet eo bet e [[Bered Père-Lachaise]]. He buhez-skrid a oa bet embannet dre [[dalif|zalif]] e stumm un dastumadenn lizhiri skrivet d'he kentañ gwaz, [[Philippe-François-Joseph Le Bas]], lesanvet ''Le Conventionnel Le Bas''. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1772]] [[Rummad:Marvioù 1856]] [[Rummad:Jakobined]] 398lvh4wbaacguuc01hkjdzcz2smrgv 0 180333 2192088 2026-05-31T08:50:31Z Dishual 612 Lañs dister 2192088 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''''Sorgo boutin''''', anvet ivez '''[[sorghum]]''' pe '''Sorghum bicolor''' zo ur spesad [[Poaceae|geotegenn]] ''[[Sorghum]]''. Ur blantenn [[Plant bloaziek|bloaziek]] eo, met lod kenel a c'hall bezañ [[plantenn vividik|plantennoù bividik]]. Poulzañ a ra ar Sorgo e bodennoù hag a c'hall bezañ ken bras a 4 metrad uhelder. Ar [[greunenn]] a ra 2 betek 4 mm treuzkiz. Ar sorgo a oa a orin eus [[Soudan]] da gentañ hag eno e oa bet kroget ar gounezerez. A orin eus [[Afrika]] hag [[Iskevandir Indez]], gounezet e vez e rannvroioù gant metoù trovanel pe is trovanel evit ar greun. Ar pempvet [[ed]] eo a-fed gounezerez dre ar bed. Ar greun a vez implijet evit bouetañ an dud, padal ar blantenn a vez implijet evit [[Boued loened|bouetañ al loened]] ha produiñ [[etanol]] . [[Rummad:Sorghum]] [[Rummad:Ed]] olf8caohfkmzvj06egqhnhf9l9abto3 2192094 2192088 2026-05-31T10:44:30Z Dishual 612 2192094 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''''Sorgo boutin''''', anvet ivez '''[[sorghum]]''' pe '''Sorghum bicolor''' zo ur spesad [[Poaceae|geotegenn]] ''[[Sorghum]]''. Ur blantenn [[Plant bloaziek|bloaziek]] eo, met lod kenel a c'hall bezañ [[plantenn vividik|plantennoù bividik]]. Poulzañ a ra ar Sorgo e bodennoù hag a c'hall bezañ ken bras a 4 metrad uhelder. Ar [[greunenn]] a ra 2 betek 4 mm treuzkiz. Ar sorgo a oa a orin eus [[Soudan]] da gentañ hag eno e oa bet kroget ar gounezerez. A orin eus [[Afrika]] hag [[Iskevandir Indez]], gounezet e vez e rannvroioù gant metoù trovanel pe is trovanel evit ar greun. Ar pempvet [[ed]] eo a-fed gounezerez dre ar bed. Ar greun a vez implijet evit bouetañ an dud, padal ar blantenn a vez implijet evit [[Boued loened|bouetañ al loened]] ha produiñ [[etanol]] . == Istor == === Implij denel === {{further|Doñvañ|Doñvadur ar plantennoù}} [[Restr:Piece of sorghum bread contained in basket S - Museo Egizio, Turin S 285 p09.jpg|thumb|Tamm bara sorghum en ur paner, [[Egipt ragistorel]], e-tro 3100 AJK (5100 vloaz 'zo). [[Mirdi Egizio|Mirdi egiptan, Torino]]<ref name="Egyptian Museum, Turin">{{cite web |title=Pane di sorgo contenuto nel cesto S. 283; fa parte del corredo funerario infantile della mummia S. 278 |url=https://collezioni.museoegizio.it/it-IT/material/S_285 |publisher=Egyptian Museum, Turin |access-date=6 May 2024 |quote=S. 285, la 15 Vetrina 02}}</ref>]] ''S. bicolor'' a oa bet [[Doñvañ|doñvaet]] 5000 vloaz 'zo e reter [[Soudan]] en takad ar stêrioù [[Stêr Atbarah|Atbara]] ha [[Stêr Gash|Gash]].<ref>{{cite book |last=Carney |first=Judith |title=In the Shadow of Slavery |publisher=University of California Press |year=2009 |isbn=978-0-5202-6996-5 |page=16}}</ref><ref>"Earliest Evidence of Domesticated Sorghum Discovered | Sci.News" https://www.sci.news/archaeology/earliest-evidence-domesticated-sorghum-05271.html</ref> Kavet ez eus bet roudoù arkeologel e [[Kassala]] e reter Soudan, istimet da vezañ eus 3500 betek 3000; ha liammet int gant sevenadurezh ar [[bobl Butana]] eus an [[Neolitik]].<ref>{{cite journal |last1=Winchell |first1=Frank |last2=Stevens |first2=Chris J. |last3=Murphy |first3=Charlene |last4=Champion |first4=Louis |last5=Fuller |first5=Dorian Q. |title=Evidence for sorghum domestication in fourth millennium BC eastern Sudan: Spikelet morphology from ceramic impressions of the Butana Group |journal=Current Anthropology |volume=58 |issue=5 |year=2017 |pages=673–683 |doi=10.1086/693898 |url=https://discovery.ucl.ac.uk/id/eprint/1574602/7/Fuller_693898.pdf}}</ref> Ar bara sorgo a oa bet kavet e bezioù eus [[Egipt ragistorel]], ur 5100 vloaz 'zo, ha war ziskouez eo e [[Mirdi Egizio|Mirdi egiptan, Torino]], en [[Italia]].<ref name="Egyptian Museum, Turin"/> [[Rummad:Sorghum]] [[Rummad:Ed]] bdx4wk2my12ayxqchifprkopkkkcyos 2192095 2192094 2026-05-31T10:44:53Z Dishual 612 2192095 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''''Sorgo boutin''''', anvet ivez '''[[sorghum]]''' pe '''Sorghum bicolor''' zo ur spesad [[Poaceae|geotegenn]] ''[[Sorghum]]''. Ur blantenn [[Plant bloaziek|bloaziek]] eo, met lod kenel a c'hall bezañ [[plantenn vividik|plantennoù bividik]]. Poulzañ a ra ar Sorgo e bodennoù hag a c'hall bezañ ken bras a 4 metrad uhelder. Ar [[greunenn]] a ra 2 betek 4 mm treuzkiz. Ar sorgo a oa a orin eus [[Soudan]] da gentañ hag eno e oa bet kroget ar gounezerez. A orin eus [[Afrika]] hag [[Iskevandir Indez]], gounezet e vez e rannvroioù gant metoù trovanel pe is trovanel evit ar greun. Ar pempvet [[ed]] eo a-fed gounezerez dre ar bed. Ar greun a vez implijet evit bouetañ an dud, padal ar blantenn a vez implijet evit [[Boued loened|bouetañ al loened]] ha produiñ [[etanol]] . == Istor == === Implij denel === {{further|Doñvañ|Doñvadur ar plantennoù}} [[Restr:Piece of sorghum bread contained in basket S - Museo Egizio, Turin S 285 p09.jpg|thumb|Tamm bara sorghum en ur paner, [[Egipt ragistorel]], e-tro 3100 AJK (5100 vloaz 'zo). [[Mirdi Egizio|Mirdi egiptan, Torino]]<ref name="Egyptian Museum, Turin">{{cite web |title=Pane di sorgo contenuto nel cesto S. 283; fa parte del corredo funerario infantile della mummia S. 278 |url=https://collezioni.museoegizio.it/it-IT/material/S_285 |publisher=Egyptian Museum, Turin |access-date=6 May 2024 |quote=S. 285, la 15 Vetrina 02}}</ref>]] ''S. bicolor'' a oa bet [[Doñvañ|doñvaet]] 5000 vloaz 'zo e reter [[Soudan]] en takad ar stêrioù [[Stêr Atbarah|Atbara]] ha [[Stêr Gash|Gash]].<ref>{{cite book |last=Carney |first=Judith |title=In the Shadow of Slavery |publisher=University of California Press |year=2009 |isbn=978-0-5202-6996-5 |page=16}}</ref><ref>"Earliest Evidence of Domesticated Sorghum Discovered | Sci.News" https://www.sci.news/archaeology/earliest-evidence-domesticated-sorghum-05271.html</ref> Kavet ez eus bet roudoù arkeologel e [[Kassala]] e reter Soudan, istimet da vezañ eus 3500 betek 3000; ha liammet int gant sevenadurezh ar [[bobl Butana]] eus an [[Neolitik]].<ref>{{cite journal |last1=Winchell |first1=Frank |last2=Stevens |first2=Chris J. |last3=Murphy |first3=Charlene |last4=Champion |first4=Louis |last5=Fuller |first5=Dorian Q. |title=Evidence for sorghum domestication in fourth millennium BC eastern Sudan: Spikelet morphology from ceramic impressions of the Butana Group |journal=Current Anthropology |volume=58 |issue=5 |year=2017 |pages=673–683 |doi=10.1086/693898 |url=https://discovery.ucl.ac.uk/id/eprint/1574602/7/Fuller_693898.pdf}}</ref> Ar bara sorgo a oa bet kavet e bezioù eus [[Egipt ragistorel]], ur 5100 vloaz 'zo, ha war ziskouez eo e [[Mirdi Egizio|Mirdi egiptan, Torino]], en [[Italia]].<ref name="Egyptian Museum, Turin"/> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Sorghum]] [[Rummad:Ed]] 5tkmbhkq5lwxn3mt43klxjapy7d2i2p 2192096 2192095 2026-05-31T10:45:06Z Dishual 612 /* Implij denel */ 2192096 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''''Sorgo boutin''''', anvet ivez '''[[sorghum]]''' pe '''Sorghum bicolor''' zo ur spesad [[Poaceae|geotegenn]] ''[[Sorghum]]''. Ur blantenn [[Plant bloaziek|bloaziek]] eo, met lod kenel a c'hall bezañ [[plantenn vividik|plantennoù bividik]]. Poulzañ a ra ar Sorgo e bodennoù hag a c'hall bezañ ken bras a 4 metrad uhelder. Ar [[greunenn]] a ra 2 betek 4 mm treuzkiz. Ar sorgo a oa a orin eus [[Soudan]] da gentañ hag eno e oa bet kroget ar gounezerez. A orin eus [[Afrika]] hag [[Iskevandir Indez]], gounezet e vez e rannvroioù gant metoù trovanel pe is trovanel evit ar greun. Ar pempvet [[ed]] eo a-fed gounezerez dre ar bed. Ar greun a vez implijet evit bouetañ an dud, padal ar blantenn a vez implijet evit [[Boued loened|bouetañ al loened]] ha produiñ [[etanol]] . == Istor == === Implij denel === {{further|Doñvadur ar plantennoù}} [[Restr:Piece of sorghum bread contained in basket S - Museo Egizio, Turin S 285 p09.jpg|thumb|Tamm bara sorghum en ur paner, [[Egipt ragistorel]], e-tro 3100 AJK (5100 vloaz 'zo). [[Mirdi Egizio|Mirdi egiptan, Torino]]<ref name="Egyptian Museum, Turin">{{cite web |title=Pane di sorgo contenuto nel cesto S. 283; fa parte del corredo funerario infantile della mummia S. 278 |url=https://collezioni.museoegizio.it/it-IT/material/S_285 |publisher=Egyptian Museum, Turin |access-date=6 May 2024 |quote=S. 285, la 15 Vetrina 02}}</ref>]] ''S. bicolor'' a oa bet [[Doñvañ|doñvaet]] 5000 vloaz 'zo e reter [[Soudan]] en takad ar stêrioù [[Stêr Atbarah|Atbara]] ha [[Stêr Gash|Gash]].<ref>{{cite book |last=Carney |first=Judith |title=In the Shadow of Slavery |publisher=University of California Press |year=2009 |isbn=978-0-5202-6996-5 |page=16}}</ref><ref>"Earliest Evidence of Domesticated Sorghum Discovered | Sci.News" https://www.sci.news/archaeology/earliest-evidence-domesticated-sorghum-05271.html</ref> Kavet ez eus bet roudoù arkeologel e [[Kassala]] e reter Soudan, istimet da vezañ eus 3500 betek 3000; ha liammet int gant sevenadurezh ar [[bobl Butana]] eus an [[Neolitik]].<ref>{{cite journal |last1=Winchell |first1=Frank |last2=Stevens |first2=Chris J. |last3=Murphy |first3=Charlene |last4=Champion |first4=Louis |last5=Fuller |first5=Dorian Q. |title=Evidence for sorghum domestication in fourth millennium BC eastern Sudan: Spikelet morphology from ceramic impressions of the Butana Group |journal=Current Anthropology |volume=58 |issue=5 |year=2017 |pages=673–683 |doi=10.1086/693898 |url=https://discovery.ucl.ac.uk/id/eprint/1574602/7/Fuller_693898.pdf}}</ref> Ar bara sorgo a oa bet kavet e bezioù eus [[Egipt ragistorel]], ur 5100 vloaz 'zo, ha war ziskouez eo e [[Mirdi Egizio|Mirdi egiptan, Torino]], en [[Italia]].<ref name="Egyptian Museum, Turin"/> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Sorghum]] [[Rummad:Ed]] bk2j2078sdd0s3f9fyo36wk6p7jhew2 0 180334 2192089 2026-05-31T08:51:53Z Dishual 612 Adkas war-du [[Sorgo boutin]] 2192089 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Sorgo boutin]] 5cxg86dwxmf6f0dwkrq38avul8vb3dk