Wikipedia
brwiki
https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer
MediaWiki 1.47.0-wmf.5
first-letter
Media
Dibar
Kaozeal
Implijer
Kaozeadenn Implijer
Wikipedia
Kaozeadenn Wikipedia
Restr
Kaozeadenn Restr
MediaWiki
Kaozeadenn MediaWiki
Patrom
Kaozeadenn Patrom
Skoazell
Kaozeadenn Skoazell
Rummad
Kaozeadenn Rummad
TimedText
TimedText talk
Modulenn
Kaozeadenn modulenn
Event
Event talk
Pondi
0
1332
2192538
2190173
2026-06-05T09:01:59Z
OPAB44
57507
/* Brezhoneg */
2192538
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Pondivi
| anvOfisiel = Pontivy
| skeudenn = Chateau Pontivy3.jpg
| alc'hwez = Fozioù [[Kastell Pondivi|Kastell ar Roc'haned]]
| ardamezioù = COA fr Pontivy.svg
| bro = {{Bro-Gwened}}
| departamant = {{Mor-Bihan}}
| arondisamant = [[Arondisamant Pondi|Pondi]] <small>([[isprefeti]])</small>
| etrekumuniezh = [[Pondi Kumuniezh]]
| bro velestradurel = [[Bro Bondi]]
| kanton = [[Kanton Pondi|Pondi]] <small>([[pennlec'h]])</small>
| cp = 56300
| maer = Christine Le Strat
| amzer-gefridi = 2020-2026
| gorread = 24.85
| hedred = -2.98
| ledred = 48.07
| uk = 60
| ubi = 48
| ubr = 192
| lec'hienn web = {{fr}}[http://www.pontivy.fr/ Ti-kêr]
}}
'''Pondivi''' zo ur [[kumun c'hall|gumun]] hag ur gêr e [[departamant gall|departamant]] ar [[Mor-Bihan]] e [[Breizh]].
== Douaroniezh ==
<gallery mode="packed" heights="200px">
Blavet canalisé Pontivy.JPG|Treuzet eo Pondi gant ar [[stêr]] [[Blavezh]].
</gallery>
=== Kumunioù amezek ===
{{Lec'hiadur kêr|kêr=''Pondivi''|gwalarn=[[Klegereg]], ''[[Stival]]''|norzh=[[Neulieg]]|biz=[[Neulieg]], [[Noal-Pondi]]|kornôg=[[Malgeneg]]|reter=[[Noal-Pondi]]|gevred=[[Sant-Turiav]], [[Noal-Pondi]]|su=[[Ar Sorn]], [[Sant-Turiav]]|mervent=[[Ar Sorn]]|enklozadur=}}
== [[Ardamezouriezh]] ==
{|
|-
| [[Restr:COA fr Pontivy.svg|60px]]
|
:''En gul a nav mailhenn en aour, 3, 3, 3.''
:Tiegezh Roc'han, [[1222]] ; andon : d'Hozier, 26 Meurzh 1698.
|-
|}
== Istor ==
=== {{VIIvet kantved}} ===
Hervez ar richenn e oa bet krouet Pondivi gant ar [[manac'herezh|manac'h]] sant [[Ivi]] er {{VIIvet kantved}}.
=== {{XVIvet kantved}} ===
;[[Emsavadeg ar Bonedoù ruz]] e [[1675]]:
Trubuilhoù a voe e kêr d'an [[21 Gouere|21]] ha d'an [[22 Gouere|22 a viz Gouere]] [[1675]]<ref>{{fr}}[[Yvon Garlan]] ha [[Claude Nières]], ''Les Révoltes bretonnes de 1675 - papier timbré et bonnets rouges'', Éditions Sociales, Pariz, 1975, p. 113</ref>; taget e voe ti ur bourc'hiz hag evet ar gwin a oa eno. Aloubet e oa bet kêr Bondivi d'an 21 « gant 2000 peizant a lonk pe skuilh 400 muid eus feurm an deverioù » ; dieubet eo bet gant « e vourc'hizien » d'an 21 a viz Even<ref>{{fr}}Auguste Dupouy, ''Histoire de Bretagne'', p. 265, Embannadurioù Boivin, 1932, adembannet gant an embannadur Calligrammes, Kemper, hag embannadurioù Ar Morenn, Ar Gelveneg, 1983</ref>.<br>
Digolloù a voe paeet gant parrezioù [[Noal-Pondivi]] (8 000 lur), [[Malgeneg]] (1 500 lur), [[Stival]] (500 lur) ha [[Bizhui-an-Dour]] (400 lur) d'an aotrou de la Pierre ha da tud all eus Pondivi goude an distrujoù bet graet e kêr e-pad an emsavadeg<ref>{{fr}}''Les Révoltes bretonnes de 1675'', pp. 159-160</ref>.
===[[Dispac'h Gall]]===
Krouet e voe ar gumun e [[1790]] e [[departamant gall|departamant]] ar [[Mor-Bihan]]. Gant al lezenn eus an [[23 a viz Eost]] 1790 e voe lakaet Pondivi da bennlec'h ur c'hanton, hini [[Kanton Pondivi (1790)|Pondivi]], gant kumun Pondivi ennañ hepken, ha da benn un distrig, seizh kanton ennañ : [[Kanton Baod (1790)|Baod]], [[Kanton ar Gemene (1790)|ar Gemene]], [[Kanton Klegereg (1790)|Klegereg]], [[Kanton Logunec'h (1790)|Logunec'h]], [[Kanton Noal-Pondivi (1790)|Noal-Pondivi]], [[Kanton Pluniav (1790)|Pluniav]] hag hini Pondivi. E [[1795]] e voe dilamet [[distrig Pondivi]]. E [[1800]] e voe lakaet Pondivi da bennlec'h [[arondisamant Pondivi]] bet krouet gant al lezenn eus ar 17 a viz C'hwevrer 1800. Brasaet e voe kanton Pondivi dindan anv [[Kanton Pondivi]] ivez gant lezenn an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 Genver|28 a viz Genver]] [[1801]]), dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix''<ref>{{fr}}Jean-Louis Debauve, ''La Justice révolutionnaire dans le Morbihan'', e ti an aozer, Pariz, 1965</ref>{{,}}<ref>{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, p. 290.</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=27570 Cassini - EHESS - Pondivi - Fichenn ar gumun]</ref>.
===''Napoléonville''===
Adalek an [[9 a viz Du]] [[1804]] betek ar [[14 a viz Ebrel]] [[1814]] e oa anvet Pondivi "''Napoléonville''" war urzh an [[diktatour]] ha danvez-impalaer [[Napoleone Buonaparte]]. Evel [[La Roche-sur-Yon]], ''Napoléonville'' e [[Vendée]], e oa bet soñjet gant Napoleon e vefe ur gêr pouezus evit derc'hel kornôg Frañs ha Breizh. C'hoant en devoa da sevel adal ar gêr 3 000 annezad enni « er peoc'h, ur greizenn-genwerzh veur, hag er brezel, ur greizenn vilourel bouezus ».
Napoleon a soñje gantañ e oa Pondivi ur gêr a c'hellje bezañ pouezus-tre ma vije kleuzet [[kanol]]ioù evit al listri-brezel a c'hellfe treuziñ Breizh pell diouzh re ar [[kaeladur kevandirel|Saozon]] a oa mistri war ar mor : [[kanol ar Blavezh]] ha [[kanol Naoned-Brest]].<br>Krouet e oa bet diouzhtu ur c'harter nevez gant ur blasenn-armoù, un [[isprefeti]], ur [[kazarn|c'hazarn]] hag ul [[lise]].
=== {{XIXvet kantved}} ===
* D'an [[29 a viz Genver]] [[1806]] e voe staget kumun [[Stival]] ouzh kumun Pondivi<ref>{{fr}}''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', p. 378</ref>.
* [[1864]]: tizhet e voe Pondivi gant an [[hent-houarn]].
* Krouet e voe kumun [[Ar Sorn]] d'ar 1{{añ}} a viz Meurzh [[1869]] diwar lodennoù eus tiriadoù kumunioù Bizhui, Gwern, Malgeneg, Pondivi ha Stival<ref>{{fr}}''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', p. 14</ref>{{,}}<ref>[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/6_index.htm Cassini-EHESS]</ref>.
* [[Brezel 1870-1871]] : pevar gwaz eus ar gumun a gollas o buhez abalamour d'ar brezel.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* 316 gwaz eus ar gumun a gollas o buhez abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 3,35 % eus he foblañs e [[1911]]<ref name="MARV">{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56178&dpt=56&idsource=2770&table=bp01 Monumant ar re varv]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
[[Restr:UndeneusPondibetfuzuilhetePorzh-Loeiz.JPG|thumb|Anv H. Gaillard, un den eus Pondivi, ouzh monumant ar re fuzuilhet e Porzh-Loeiz]]
* Tremen 3 000 repuad deuet eus hanternoz [[Bro-C'hall]] a oa e Pondivi e miz Even [[1940]]<ref>{{fr}}[http://www.letelegramme.com/local/morbihan/pontivy/ville/18-juin-1940-les-allemands-entrent-dans-la-ville-18-06-2010-960460. "Le Télégramme", 18 a viz Even 2010]</ref>.
* D'an [[18 Mezheven|18 a viz Even]] [[1940]] e tegouezhas al lu [[Alamagn|alaman]] e Pondivi<ref>{{fr}}''Le Morbihan en guerre 1939-1945'', Archives départementales du Morbihan, 2009, p. 23</ref>.
* E miz Here 1940 e voe harzet ar gantreidi er Mor-Bihan; bac'het e voent e kamp Toulboubou e Pondivi, 18 tiegezh hag eizh den o-unan, da lavaret eo 32 waz, 28 maouez ha 56 bugel; war urzh an [[Wehrmacht|Alamaned]] e voent kaset gant un tren betek kamp-bac'h [[Maezon-ar-Stêr]] e miz Du 1940<ref name="ALG">{{fr}}Annik Le Guen, ''Le Morbihan sous le Gouvernement de Vichy'', Miz Kerzu 1993</ref>.
* E miz Gouere 1944 e voe kemeret 150 000 lur en ti-post gant tud eus ar [[Rezistañs]]<ref>{{fr}}''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', p. 297</ref>.
* D'ar [[4 Eost|4 a viz Eost]] [[1944]] e voe dieubet Pondivi<ref>{{fr}}''Le Morbihan en guerre 1939-1945'', p. 130.</ref>.
* D'an [[23 Mae|23 a viz Mae]] [[1945]] e voe kavet korfoù marv tri den eus ar gumun e-tal gwikadell [[Porzh-Loeiz]]. Er Rezistañs e oant ; fuzuilhet e oant bet gant al lu [[Wehrmacht|alaman]]<ref>{{fr}}René Le Guénic, ''Morbihan - Mémorial de la Résistance'', 1998, pp. 315-316</ref>.
* Mervel a reas 96 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref name="MARV" />.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
* Mervel a reas 16 milour e [[Brezel Indez-Sina]] ha pemp arall en [[Aljeria]].<ref name="MARV" />
== Brezhoneg ==
=== Ya d'ar brezhoneg ===
*D'ar 4 a viz Eost [[2004]] e oa bet votet ar garta « [[Ya d'ar brezhoneg]] » gant kuzul-kêr ar gumun.
*D'an 21 a viz Kerzu [[2007]] e oa bet roet d'ar gumun al label « Ya d'ar brezhoneg » live 2.
*E 2022 e oa bet sinet ar garta da dizhout al live 3.
=== Deskadurezh ===
*Klasoù divyezhek a zo eno abaoe [[1984]].
*E distro-skol 2025 e oa 87 skoliad enskrivet er skol [[Diwan]] hag er c'hlasoù divyezhek (8,5 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)<ref>{{br}}[https://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Kelenn]</ref>.
=== Redadeg 2010 ===
E Pondi ez echuas ar [[Redadeg 2010|Redadeg]] e [[2010]].
{{clr|left}}
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery mode="packed" heights="200px">
France Bretagne 56 Pontivy 01.jpg|[[Kastell Pondi|Kastell ar Roc'haned]].
Rohan pontivy.jpg|Ar [[Gwenn-ha-Du]]<br>dirak ar c'hastell.
</gallery>
*Kastell ar Gêr nevez.
*Iliz katolik ''Intron Varia ar Joa'', {{XVIvet kantved}}.
*Iliz katolik ''Sant Meriadeg'', e kêriadenn Stival, {{XVIvet kantved}}.
*Chapel ar Gelenneg.
*Chapel ''Santez Trefin''.
*Karterioù kozh gant tiez XVvet-XVIvet-XVIIvet kantvedoù.
*[[porzh (listri)|Porzh]].
== Tud ==
=== Tud bet ganet eno===
*[[Ferdinand Le Drogo]], [[marc'hhouarnerezh|marc'hhouarnour]] [[breizh]]at, kampion [[Bro-C'hall]] e [[1927]] ha [[1928]], [[10 a viz Here]] [[1903]]
*[[Paul Ihuel]] ([[2 a viz Du]] [[1903]]-[[22 a viz Here]] [[1974]] e [[Pariz]], Bro-C'hall), maer [[Berne]], kuzulier [[Kanton ar Faoued]] ([[1945]]-[[1974]]), kannad ar Mor-Bihan e [[1936]]-[[1940]] hag e [[1945]]-[[1974]], kadoriad kuzul-departamant ar Mor-Bihan, Is-sekretour-stad ha Sekretour-stad al Labour-Douar<ref name="ALG" />
*[[Jef Le Penven]], [[sonaozouriezh|sonaozour]] [[breizh]]at, [[3 a viz Du]] [[1919]].
* [[1969]] : [[Yannig Audran]], skolaer, soner ha skrivagner brezhonek.
==Poblañs==
===Emdroadur ar boblañs abaoe 1793===
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)
ImageSize = width:700 height:300
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:14700
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:2000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:500 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1793 text:1793
bar:1800
bar:1806
bar:1821
bar:1831
bar:1836 text:1836
bar:1841
bar:1846
bar:1851
bar:1856
bar:1861 text:1861
bar:1866
bar:1872
bar:1876
bar:1881
bar:1886 text:1886
bar:1891
bar:1896
bar:1901
bar:1906
bar:1911 text:1911
bar:1921
bar:1926
bar:1931
bar:1936
bar:1946 text:1946
bar:1954
bar:1962
bar:1968
bar:1975
bar:1982 text:1982
bar:1990
bar:1999 text:1999
bar:2006
bar:2012 text:2012
bar:2022 text:2022
PlotData=
color:barra width:14 align:left
bar:1793 from:0 till: 3808
bar:1800 from:0 till: 3793
bar:1806 from:0 till: 4929
bar:1821 from:0 till: 4980
bar:1831 from:0 till: 5956
bar:1836 from:0 till: 6378
bar:1841 from:0 till: 7018
bar:1846 from:0 till: 7929
bar:1851 from:0 till: 7792
bar:1856 from:0 till: 8049
bar:1861 from:0 till: 7602
bar:1866 from:0 till: 8146
bar:1872 from:0 till: 7886
bar:1876 from:0 till: 8252
bar:1881 from:0 till: 8164
bar:1886 from:0 till: 9466
bar:1891 from:0 till: 9175
bar:1896 from:0 till: 9292
bar:1901 from:0 till: 9359
bar:1906 from:0 till: 9506
bar:1911 from:0 till: 9424
bar:1921 from:0 till: 9442
bar:1926 from:0 till: 9440
bar:1931 from:0 till: 8117
bar:1936 from:0 till: 9300
bar:1946 from:0 till: 10878
bar:1954 from:0 till: 10516
bar:1962 from:0 till: 10410
bar:1968 from:0 till: 11412
bar:1975 from:0 till: 12578
bar:1982 from:0 till: 12675
bar:1990 from:0 till: 13140
bar:1999 from:0 till: 13508
bar:2006 from:0 till: 13518
bar:2012 from:0 till: 13973
bar:2022 from:0 till: 14547
</timeline>
*<small>Mammennoù : Cassini hag [[EBSSA]].</small>
== Melestradurezh ==
== Gevelliñ ==
*[[Tavistock]] ([[Devon]]), {{Bro-Saoz}}
*[[Wesseling]] ([[Nordrhein-Westfalen]]), {{Alamagn}}
*[[Napoleonville]] ([[Louisiana]]), {{SUA}}
*[[Ouelessebougou]], {{Mali}}
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Pontivy}}
{{Wikeriadur}}
*{{br}} {{fr}} [https://web.archive.org/web/20190626080444/http://pontivy.fr/ Lec'hienn ofisiel Ti-Kêr Pondivi]
*{{fr}} [https://web.archive.org/web/20050510064343/http://www.pontivy-cite-internationale.com/ Pontivy Cité Internationale]
*{{br}} [http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56178 Geobreizh]
*{{fr}} [https://web.archive.org/web/20160109210550/http://pontivy.asso.fr/ 27 kevarzhe e Pondi]
== Daveoù ha notennoù ==
{{Daveoù|bannoù=2}}
[[Rummad:Pondi]]
[[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]]
[[Rummad:Kumunioù Bro Wened]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]]
[[Rummad:Emsavadeg ar Bonedoù ruz]]
[[Rummad:Pennlec'hioù distrigoù Breizh]]
[[Rummad:Repuidi-brezel er Mor-Bihan (1939-1945)]]
[[Rummad:Tud lakaet d'ar marv gant al lu alaman e Porzh-Loeiz e 1944]]
[[Rummad:Argant tapet e tiez-post ar Mor-Bihan gant tud eus ar Rezistañs e 1944]]
07soudl9uaygvqajb5r008em2qywk8i
Ploeneg
0
1431
2192535
2157167
2026-06-05T08:55:36Z
OPAB44
57507
/* Brezhoneg */
2192535
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Ploeneg
| anvOfisiel = ''Plouhinec''
| skeudenn = Eglise de Plouhinec (29).JPG
| alc'hwez = An iliz katolik.
| ardamezioù = blason_plouhinec.svg
| bro = {{Kernev}}
| departamant = [[Penn-ar-Bed]]
| arondisamant = [[Arondisamant Kemper|Kemper]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Bro ar C'hab]]
| bro velestradurel = [[Bro Gerne (lezenn Voynet)|Bro Gerne]]
| kanton = [[Kanton Pontekroaz|Pontekroaz]] <small>(betek 2015)</small> </br> [[Kanton Douarnenez|Douarnenez]] <small>(abaoe 2015)
| insee = 29197
| cp = 29780
| maer = Yvan Moullec
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 28.05
| hedred = -4.48630000
| ledred = 48.01430000
| uk =
| ubi = 0
| ubr = 104
| lec'hienn web = [http://www.ville-plouhinec29.fr/ Ti-kêr]
}}
'''Ploeneg''' a zo ur gumun eus [[Kerne-Izel]] e [[kanton Douarnenez]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e [[ar C'hab|Bro ar C'hab]] e kornôg [[Breizh]]. Graet e vez ''Ploenegerien'' eus an dud a zo o chom enni.
==An anv==
''Plouhinec'' eo an anv ofisiel gallek. Ur gumun all e departamant ar [[Mor-Bihan]] a zo anvet ''Plouhinec'' ivez e galleg, met [[Pleheneg]] e brezhoneg. Lavaret ez eus e oa savet an anv diwar hini sant [[Winog]], met faltazius e vije hervez lod<ref>{{fr}} ''[https://www.plouhinec.bzh/histoire-plouhinec-dhier-a-aujourdhui Histoire de Plouhinec]'' war lec'hienn an ti-kêr (lennet d'ar 14/09/2025)</ref>. Dont a rafe kentoc'h eus ''[[ploe]]'' hag ''ethin'' (''[[lann]]'' e [[henvrezhoneg]] hag e [[kembraeg]]), hag an dibenn [[-eg]] (evel en anv [[Banaleg]]).
== Douaroniezh ==
* War [[aod]] ar [[Meurvor Atlantel]] emañ Ploeneg e penn krec'h ur [[gwareg)|wareg]] [[aod]]où hag a ya eus [[Beg ar Raz]] betek Beg [[Penmarc'h]] e [[Gevred]] a zo bet graet ''ar Gammell'' anezhi<ref>Geriadur [[Gregor Rostren]]enn</ref>. Roc'hellek ha traezhennek tro-ha-tro eo an aod, kornôg-reter dre-vras e [[reteradur]]. E [[Norzh]] an aod e kaver un [[antiklinal]] etre ar mor ha [[traoñienn]] ar [[Gwaien (dourredenn)|Gwaien]] dezhañ ur reteradur kenstur.
{|
|[[Skeudenn:Bretagne Finistere Plouhinec 007.jpg|left|thumb|200px]]
|}
== Brezhoneg ==
=== Ar Brezoneg er Skol ===
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol<ref>{{fr}}[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 265, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936 </ref>.
=== Magouri ===
*Ar Vagouri-kêr "Les petits Korrigans" a ro un tañva d'ar brezhoneg.
=== Ya d'ar brezhoneg ===
*E 2021 e oa bet sinet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant an ti-kêr, da dizhout al live 2.
==Istor==
=== [[Ragistor]] ===
* Kavet eo bet roudoù eus obererezh an [[Den]] eus ar re goshañ en ur [[kev|gev]] war an [[aod]] e-kichen kêriadenn [[Menez-Dregan]]. 400 000 bloaz 'zo e oa bet enaouet un [[tan]] el lec'h-se, da lavaret eo roud koshañ un tan a zo bet kavet en [[Europa]]. Nepell eus ar c'hev e weler lec'h uhelañ kab ar Souc'h m'emañ nemorantoù teir [[taol-vaen|zaol-vaen]] warnañ. Ac'hano e c'heller gwelout kement bag a dremen etre Beg-ar-Raz ha [[Beg Penmarc'h]] ken e soñj d'an hendraourien e oa ul lec'h arouezel en amzerioù koshañ.
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant Perrien, person, ha Kerdreac'h, beleg<ref>[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 49 </ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 235 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 3,61% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29197&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
*E-touez an dud lazhet, en [[Emgann Rossignol]] : François Moullec, ganet e 1894.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Mervel a reas 105 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29197&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Brezel Korea]] ====
* Lazhet e voe ur c’horporal eus ar gumun e [[Myojang Myon]] d’ar [[6 a viz Here]] [[1952]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6717079 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas ur milour eus ar gumun e miz [[Du]] [[1951]] e [[That Khé]] en [[Tonkin]] er [[Viêtnam]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=4385742 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas daou vilour eus ar gumun<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29197&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* An iliz katolik.
* Monumant ar re varv, aozet gant [[René Quillivic]]; dilec’hiet e voe d’ar [[15 a viz C'hwevrer]] [[2012]]; luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/4530/plouhinec-presdeleglise/ Université de Lille]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=29&id_source=8852 Memorial Genweb]</ref>.
* Plakenn ar besketaerien marvet d’an [[1 a viz Ebrel]] [[1917]], luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=47933&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
=== Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun ===
{| class = "wikitable" style="text-align:center"
|+
! Bro
! Niver a vilourion
|-
|[[Skeudenn:Flag of the United Kingdom.svg|24px]] [[Rouantelezh-Unanet]]
|1 ([[Royal Air Force|aerlu]])
|-
|'''Hollad'''
|'''1'''
|}
Karrnijour e oa. Mervel a reas e-pad an [[Eil Brezel Bed]] d'an [[19 a viz Kerzu]] [[1942]] pa gouezhas e garr-nij ''[[Handley Page H.P.54 Harrow|Harrow]]'' (marilhet ''K7011'') er mor<ref>{{fr}}[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_raf_finistere.html Pertes R.A.F Finistère]</ref>{{,}}<ref>{{en}}[http://www.cwgc.org/search/cemetery_details.aspx?cemetery=2086434&mode=1 Commonwealth War Graves Commission]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1800 ==
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.5,0.5,0.9)
ImageSize = width:800 height:300
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:8000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:500 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1800 text:1800
bar:1821 text:1821
bar:1831 text:1831
bar:1841 text:1841
bar:1851 text:1851
bar:1861 text:1861
bar:1872 text:1872
bar:1881 text:1881
bar:1891 text:1891
bar:1901 text:1901
bar:1911 text:1911
bar:1921 text:1921
bar:1931 text:1931
bar:1946 text:1946
bar:1954 text:1954
bar:1962 text:1962
bar:1968 text:1968
bar:1975 text:1975
bar:1982 text:1982
bar:1990 text:1990
bar:1999 text:1999
bar:2006 text:2006
bar:2012 text:2012
bar:2013 text:2013
PlotData=
color:barra width:25 align:left
bar:1800 from:0 till: 1792
bar:1821 from:0 till: 2304
bar:1831 from:0 till: 2579
bar:1841 from:0 till: 2815
bar:1851 from:0 till: 3052
bar:1861 from:0 till: 3378
bar:1872 from:0 till: 3744
bar:1881 from:0 till: 4262
bar:1891 from:0 till: 4921
bar:1901 from:0 till: 6042
bar:1911 from:0 till: 6512
bar:1921 from:0 till: 6549
bar:1931 from:0 till: 6738
bar:1946 from:0 till: 6219
bar:1954 from:0 till: 6319
bar:1962 from:0 till: 6036
bar:1968 from:0 till: 5792
bar:1975 from:0 till: 5361
bar:1982 from:0 till: 4900
bar:1990 from:0 till: 4524
bar:1999 from:0 till: 4106
bar:2006 from:0 till: 4177
bar:2012 from:0 till: 4107
bar:2013 from:0 till: 4106
PlotData=
bar:1800 at: 1792 fontsize:S text: 1792 shift:(-8,5)
bar:1821 at: 2304 fontsize:S text: 2304 shift:(-10,5)
bar:1831 at: 2579 fontsize:S text: 2579 shift:(-10,5)
bar:1841 at: 2815 fontsize:S text: 2815 shift:(-8,5)
bar:1851 at: 3052 fontsize:S text: 3052 shift:(-10,5)
bar:1861 at: 3378 fontsize:S text: 3378 shift:(-10,5)
bar:1872 at: 3744 fontsize:S text: 3744 shift:(-10,5)
bar:1881 at: 4262 fontsize:S text: 4262 shift:(-10,5)
bar:1891 at: 4921 fontsize:S text: 4921 shift:(-10,5)
bar:1901 at: 6042 fontsize:S text: 6042 shift:(-8,5)
bar:1911 at: 6512 fontsize:S text: 6512 shift:(-10,5)
bar:1921 at: 6549 fontsize:S text: 6549 shift:(-10,5)
bar:1931 at: 6738 fontsize:S text: 6738 shift:(-10,5)
bar:1946 at: 6219 fontsize:S text: 6219 shift:(-10,5)
bar:1954 at: 6319 fontsize:S text: 6319 shift:(-10,5)
bar:1962 at: 6036 fontsize:S text: 6036 shift:(-8,5)
bar:1968 at: 5792 fontsize:S text: 5792 shift:(-10,5)
bar:1975 at: 5361 fontsize:S text: 5361 shift:(-10,5)
bar:1982 at: 4900 fontsize:S text: 4900 shift:(-10,5)
bar:1990 at: 4524 fontsize:S text: 4524 shift:(-10,5)
bar:1999 at: 4106 fontsize:S text: 4106 shift:(-10,5)
bar:2006 at: 4177 fontsize:S text: 4177 shift:(-10,5)
bar:2012 at: 4107 fontsize:S text: 4107 shift:(-10,5)
bar:2013 at: 4106 fontsize:S text: 4106 shift:(-10,5)
TextData=
fontsize:S pos:(20,20)
</timeline>
== Melestradurezh ==
== Gevelliñ ==
{| class="wikitable"
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| [[Restr:Flag of Ireland.svg|border|25px]] [[Iwerzhon]]
| [[Maighean Rátha]]
| 1998
|}
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Plouhinec (Finistère)}}
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160308075908/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/fra/villes-fiche.asp?insee_ville=29197 Ploeneg war lec'hienn Geobreizh]
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Kerne]]
[[Rummad:Porzhioù Breizh]]
[[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]]
[[Rummad:Repuidi Brezel Spagn e Breizh]]
[[Rummad:Bezioù-brezel ar C'hommonwealth e Penn-ar-Bed]]
mtmzay6yejv9rkxr7e33128pjjdh1bc
Bodadenn vonreizhañ vroadel
0
2456
2192492
2069145
2026-06-04T16:37:51Z
Kadwalan
423
2192492
wikitext
text/x-wiki
{{labourAChom}}
{{databox}}
[[Restr:Emblem of the French national assembly (1789-1792).svg|thumb|Skoed ardamaez ar Vodadeg vroadel c'hall etre 1789 ha 1792]]
Evit sevel ur [[bonreizh|vonreizh]] e vez bodet ur vodadenn vonreizhañ. Ur vonreizh a zlee bezañ skrivet evit ur bobl hag e tlee bezañ degemeret asant ar bobl goude. Graet e vez gant ur [[referendom]] d'an aliesañ. Patrom ar vodadenn vonreizhañ eo ar '''Vodadenn vonreizhañ vroadel''' c'hall a oa bet krouet diwar votadeg kannaded [[Breujoù meur]] [[Rouantelezh Bro-C'hall]] e [[1789]].
An darn vrasañ eus ar gannaded a oa bet bodet e [[Versailhez]] diwar urzh ar [[roue]] [[Loeiz XVI (Bro-C'hall)|Loeiz XVI]] ne oant ket evit gouzañv ne vije ket asantet gant an [[Noblañs]] hag ar [[kloareg|Gloer]] cheñch sistem-merañ Bro-C'hall. D'an [[21 a viz Mezheven]] e tivizjont embann, goude ur votadeg, ez ajent d'ober ur vodadenn nevez, he fal dezhi sevel ur vonreizh hag hec'h anv, ar Vodadenn vonreizhañ vroadel.
O welet ne oa ket ar roue evit bleniañ labourioù ar Breujoù meur ec'h embannas e vije lakaet un arsav war o daelioù hag e voe serret dorioù ar sal-vodadeg. D'an [[22 a viz Mezheven]], pa welas ar gannaded e oa bet serret an dorioù e voe kinniget gant un nebeud kloer ma vije graet ar vodadeg en Iliz Sant-Loeiz e Versailhez. Kant nav c'hannnad ha daou-ugent eus ar Gloer ha daou gannad eus an Noblañs a yeas da vodañ gant kannaded an [[Trede-urzh]].
[[Rummad:Dispac'h gall]]
[[Rummad:Istor Bro-C'hall]]
kb657lyijrakq8srgg0hf2eaiz336zk
Plogastell-Sant-Jermen
0
12252
2192536
2182109
2026-06-05T08:57:11Z
OPAB44
57507
/* Brezhoneg */
2192536
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Plogastell-Sant-Jermen
| anvOfisiel = ''Plogastel-Saint-Germain''
| skeudenn = Plogastel-Saint-Germain_21_Mairie.jpg
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù = Blason ville fr Plogastel-Saint-Germain (Finistère).svg
| bro = {{Kernev}}
| departamant = [[Penn-ar-Bed]]
| arondisamant = [[Arondisamant Kemper|Kemper]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Gorre ar Vro Vigoudenn|Gorre ar Vro Vigoudenn]]
| bro velestradurel = [[Bro Gerne]]
| kanton = [[Kanton Plogastell-Sant-Jermen|Plogastell-S.-Jermen]] <small>(betek 2015)</small> </br> [[Kanton Ploneour-Lanwern|Ploneour-Lanwern]] <small>(abaoe 2015)
| insee = 29167
| cp = 29710
| maer = Annie Berrivin
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| hedred = -4.27
| ledred = 47.98
| uk =
| ubi = 35
| ubr = 160
| gorread = 31.39
| lec'hienn web = [http://www.plogastel.fr/wordpress/?page_id=5120 Ti-kêr]
}}
'''Plogastell-Sant-Jermen''' a zo ur gumun eus ar [[Bro Vigoudenn|Vro Vigoudenn]] e departamant [[Penn-ar-Bed]], e mervent [[Breizh]]. [[Kanton Plogastell-Sant-Jermen|Penn kanton]] e oa betek 2015.
== Douaroniezh ==
* War lez [[Gwaien (stêr)|Stêr Waien]] emañ Plogastell.
== Anv ==
* Bernard Tanguy ː '''Plebs Castelli in Kemenet''', 1223; '''Ploegastel''', c. 1330, 1368; '''Ploecastel Sainct Germain''', 1444<ref>{{fr}}Bernard Tanguy : ''Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses du Finistère''. Chasse-Marée. ArMen. 1990</ref>.
* Erwan Vallerie ː '''de Plebe Castelli in Kemenet''', 1223; '''Ploegastel''', 1368; '''Ploegastell''', 1408; '''Ploecastel Sainct-Germain''', 1444; '''Ploegastell''', 1516, 1536; '''Ploecastel''', 1574; '''Plougastel Saint-Germain''', 1779<ref>Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995</ref>.
== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:Blason ville fr Plogastel-Saint-Germain (Finistère).svg|110px]]
|''Rannet etre aour ha gul, e gastell gant teir zourigell, eilet gant teir brizhenn erminig amgempenn, an eil en egile.''
*Aozer: [[Bernard Le Brun]]
|}
== Istor ==
===[[Dispac'h Gall]]===
* Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant Tromeur, eus parrez Plogastell, ha gant Philippe, kure trev Sant-Enored<ref>[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 49</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 111 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,79% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=34464&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Mervel a reas trizek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=47282&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas ur milour eus ar gumun d’ar [[27 a viz C'hwevrer]] [[1954]] e [[Cac Ba]] en [[Tonkin]] er [[Viêtnam]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=47282&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Klozadur galian ha roman Killioù; maner Killioù, bet diskaret.
* Kastell Hilgi (XVII<sup>vet</sup>, XVIII<sup>vet</sup>, XIX<sup>vet)</sup>; marchosioù eus 1682.
* Maner Kerdaniel (XV<sup>vet</sup>, XVI<sup>vet</sup>, XVIII<sup>vet</sup>); chapel eus XVIII<sup>vet</sup>.
* Kalvar (1559), da heul monumant ar Re Varv.
* Chapel ''Sant Jermen'' (XV<sup>vet</sup>, XVI<sup>vet</sup>).
* Chapel ''Sant Honore'' (XVIIvet), roudoù nemetken.
* Iliz katolik ''Sant Pêr'' (XIX<sup>vet</sup>).
* Feunteun ''Santez Kristina''.
<gallery>
Plogastel-Saint-Germain (29) Château du Hilguy 09.JPG|Kastell Hilgi.
Plogastel-Saint-Germain (29) Château du Hilguy 07.JPG|Kastell Hilgi.
Plogastel-Saint-Germain (29) Chapelle Saint-Germain 07.JPG|Chapel ''Sant Jermen''.
Plogastel-Saint-Germain (29), chapelle Saint-Honoré 1.JPG|Chapel ''Sant Honore''.
Plogastel-Saint-Germain (29) Chapelle Saint-Germain 11.JPG|Kalvar chapel ''Sant Jermen''.
Plogastel-Saint-Germain_19_Eglise_paroissiale.jpg|An iliz katolik.
</gallery>
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/29574/plogastel-saint-germain-presdeleglise/ Université de Lille]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=2000
|passo1=200
|passo2=50
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|p1=1677
|p2=1521
|p3=1656
|p4=1615
|p5=1687
|p6=1691
|p7=1768
|p8=1857
|mammenn=EBSSA
}}
== Melestradurezh ==
=== Brezhoneg ===
<gallery>
Plogastel-Saint-Germain_22_Ecole_Diwan.jpg|Ar skol Diwan.
</gallery>
* E distro-skol 2024 e oa 35 skoliad enskrivet er skol [[Diwan]] (21,9 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)<ref>[http://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Distro-skol ar c’helenn divyezhek]
</ref>.
=== Skolioù ===
* Ur skol-stad.
* ur skol [[Diwan]] digoret e miz Gwengolo 2010.
=== Ya d'ar brezhoneg ===
* E 2022 e oa bet sinet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant an ti-kêr, da dizhout al live 2
== Tud ==
;Tud ganet eno
* [[1927]] : [[Lukian Tangi]], skrivagner brezhonek
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class="wikitable"
|[[Restr:Le Barbu du Quilliou.gif|80px]]
|'''Le Barbu / Barvet''',
Aotrounez Killioù
|''En aour e gizenn en glazur''
|-
|[[Restr:Du Quélennec.gif|80px]]
|'''Le Quélenec'''
Aotrounez Hilguy
|''En erminoù, e gab en gul karget gant teir flourdilizenn en aour''
|}
== Gevelliñ ==
Ar gevellerezh gant [[Silverton]] e [[Devon]] ([[Bro-Saoz]]) deraouet e 1991 a zo bet lakaet termen dezhañ e 2004.
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Plogastel-Saint-Germain}}
*[https://web.archive.org/web/20110425110434/http://www.plogastel.fr/ Lec'hienn ofisiel ar gumun]
== Levrlennadur ==
* {{fr}}Daniel Delattre : ''Le Finistère. Les 283 communes'', 2004.
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Bro Vigoudenn]]
[[Rummad:Kumunioù Kerne]]
gqqulv8pslg80p4khf31tfoo54glvgs
Redene
0
12764
2192539
2190063
2026-06-05T09:03:10Z
OPAB44
57507
/* Brezhoneg */
2192539
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Redene
| anvOfisiel = ''Rédené''<ref>Met skrivet e vez "Rédéné" an aliesañ gant ar gumun, h.a.</ref>
| skeudenn = Mairie de Rédené, Finistère.JPG
| alc'hwez = An ti-kêr.
| ardamezioù =
| bro = {{Bro-Wened}}
| departamant = [[Penn-ar-Bed]]
| arondisamant = [[Arondisamant Kemper|Kemper]]
| etrekumuniezh = [[Kemperle Kumuniezh]]
| bro velestradurel = [[Bro Gerne (lezenn Voynet)|Bro Gerne]]
| kanton = [[Kanton an Arzhanaou|an Arzhanaou]] (betek 2015)
[[Kanton Kemperle|Kemperle]] (abaoe 2015)
| insee = 29234
| cp = 29300
| maer = Yves Bernicot
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 24.49
| hedred = -3.47
| ledred = 47.85
| uk =
| ubi = 4
| ubr = 81
| lec'hienn web = [http://www.redene.fr Ti-kêr]
}}
'''Redene''' zo ur gumun e [[Bro-Gwened]] e [[kanton Kemperle]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e mervent [[Breizh]].
== Douaroniezh ==
<gallery>
RedeneEle.jpg|Ar stêr Ele e Koad Rozgrann
</gallery>
* War lez ar stêr [[Ele]] emañ Redene.
== Anv ==
* Erwan Vallerie (1995) ː ''Redene'', 1066 ; ''Plebs Redene'', 1081 ; ''Reddene'', ~1330 ; ''Redenez'', 1380 ; ''Redenne'', 1382 ; ''Redene'', 1387.
== Istor ==
=== [[Henamzer]] ===
* An hent roman eus [[Darioritum]] (Gwened bremañ) da [[Kemper|Lokmaria-Kemper]] a dreuze Redene; savet e voe ur c'hreñvlec'h gant ar [[Romaned]] e Mager war lez an hent<ref>[[Henri Guiriec]], ''La Région de l'Ellé - bas et haut Ellé'', e ti an aozer, 1939, (e [[galleg]]), pajenn 16</ref>.
=== {{XIVvet kantved}} ===
* [[Brezel hêrezh dugelezh Breizh]]: pilet e voe ur strollad soudarded [[Charlez Bleaz]] e miz Gouere [[1342]] e Redene gant [[Janed Flandrez]]<ref> [http://www.redene.fr/index.php?option=com_content&view=article&id=56&Itemid=41 Lec'hienn ar gumun]</ref>.
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Tennet e voe trev Sant-Dewi (''Saint-David'' ez-ofisiel) digant Redene ha staget e voe ouzh kumun [[Kemperle]]<ref>[http://patrimoine.region-bretagne.fr/gertrude-diffusion/recherche/globale?texte=Rédéné&type= Glad]</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
;[[Brezel-bed kentañ]]
* Mervel a reas 53 gwaz ag ar gumun<ref>Monumant ar re varv</ref>.
;[[Eil Brezel-bed]]
* Mervel a reas seitek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=20865&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
* D'ar [[26 a viz Gouere]] [[1944]] e voe serret daou Rezistant ha dafar radio gant an Alamaned, e Kastell Rozgrann, e piaou an tiegezh de Neuville, un ugent bennak all a Rezistanted hag a gave bod er c'hastell a zeuas a-benn da achap; d'an 28 e voe lazhet ur Rezistant all, André de Neuville, a zeuas betek ar c'hastell da glask àr-lerc'h ur skigner-skingomz; lazhet e voe gant an Alamaned ha douaret gante er c'hoad e-kichen ar c'hastell<ref>[https://web.archive.org/web/20140411224756/http://famillebutlerdelarochelle.com/torquat.html Famille Butler de La Rochelle]</ref>.
* D'ar [[27 a viz Gouere]] [[1944]] e kouezhas un nijerez [[Supermarine Spitfire|Spitfire]] marilhet BM200 ha kodet AZ-? eus ar ''234th Squadron'' eus ar [[Royal Air Force]] e "Manegwenan"; tapet e voe he levier d'an [[Alamagn|Alamaned]]<ref> [http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_raf_finistere.html Fichenn - Pertes RAF Finistère]</ref>{{,}}<ref>[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Morbihan/27%20juillet%2044/Walton.html Pennadoù ha luc'hskeudennoù - Pertes RAF Morbihan]</ref>.
;Brezelioù didrevadennañ
*[[Brezel Indez-Sina]] : mervel a reas ur milour eus ar gumun e miz [[Gouhere]] [[1954]] er C’hamp prizonidi 75 e [[Ðiện Biên Phủ]] en [[Tonkin]] er [[Viêtnam]]<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5125457 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
*[[Brezel Aljeria]] : mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’an [[13 a viz Here]] [[1959]] e [[Bejaia]] (departamant [[Setif]])<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6420569 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
ChapelSantezMarc'haridRedene.jpg|Chapel ''Santez Marc'harid''.
Monumantarrevarv, Redene.jpg|Monumant ar re varv.
IlizkatolikRedene.jpg|Iliz katolik ''Sant Pêr hag Intron-Varia Loreta''.
RedenedeNeuville.jpg|Monumant André de Neuville, bet lazhet gant an Alamaned d'an 28 a viz Gouere 1944.
</gallery>
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=3000
|passo1=500
|passo2=100
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2013
|bl10=2020
|p1=1034
|p2=1053
|p3=1759
|p4=2112
|p5=2383
|p6=2313
|p7=2637
|p8=2891
|p9=2898
|p10=2911
|mammenn=EBSSA
}}
== Melestradurezh ==
<gallery>
TikêrRedene.jpg|Ar maerdi.
</gallery>
{{DilennadDeroù |Titl= Roll maered ar gumun}}
{{DilennadBremañ |Deroù= 2020|Anv= Yves Bernicot |Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=Meurzh 2001 |Penn=2001 |Anv=Jean Lomenech |Strollad= Tu-dehou, distrollad|Karg= Kuzulier-departamant kozh}}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}
== Tud ==
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{|
|[[Restr:Bennerven-d.jpg|60px]]
|
:;de Bénerven / Bennerven
:Aotrounez al lec'h se ha Kerdanouarn
:''En argant e wezenn derv c'heotet, meziet en aour; e c'houezoc'h en gul tremenant war troad ar c'hef.''
|-
|[[Restr:Lohéac de Trévoazec.png|60px]]
|
:;Lohéac
:Aotrounez Trevoazeg
:''En argant e vailhenn en sabel''
|}
== Brezhoneg ==
* E distro-skol 2025 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 27 skoliad (10,4 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez). [https://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Ofis ar Brezhoneg]
* E 2021 e oa bet sinet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant an ti-kêr, da dizhout al live 1.
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Rédené}}
* {{fr}} [http://www.redene.fr lec’hienn ar gumun]
* {{br}} [https://web.archive.org/web/20160307075058/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29234 Redene war lec'hienn Geobreizh]
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Bro Wened]]
[[Rummad:Nijerezioù ar C'hommonwealth aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]
4blz69mvbod3kehd1m6z0bw7cyqqtn6
Emsavadeg ar Bonedoù ruz
0
14964
2192522
2182216
2026-06-05T07:22:50Z
Dishual
612
2192522
wikitext
text/x-wiki
{|class="infobox" style="font-size:95%;"
|-align="center"
|[[File:099 La révolte du papier timbré.jpg|330px]]<br>« ''La révolte du papier timbré'' »<br>[[Jean-Bernard Chalette]] (1676)<br><small>Mirdi an Arzoù-kaer, Roazhon</small>
|}
'''Emsavadeg ar Bonedoù ruz''' zo un emsavadeg pobl hag a c’hoarvezas e Breizh e [[1675]] ; kastizet garv e voe gant gouarnamant ar roue [[Loeiz XIV]].
Daou varead a vez digejet gant an istorourien :
*unan kentañ a c’hoarvezas e miz [[Ebrel]] 1675 e kêrioù bras reter ar vro, [[Roazhon]] ha [[Naoned]] dreist-holl, hag anvet « Emsavadeg ar Paper timbr » dre ma oa savet a-enep taosoù berniet war an dud, en o zouez ar paper timbr lakaet da ret evit ober [[akta (gwir)|akta]]où ;
*e Breizh-Izel e voe lakaet reuz er maezioù gant kouerien, hag anvet eo « Emsavadeg ar Bonedoù ruz » pe « Emsavadeg ar re Dorreben » dre ma veze gwisket ar beizanted gant [[boned]]où ruz (pe glas, kement-se a oa hervez al lec’hioù). E [[Kerne]]v hag e [[Treger]] dreist-holl e voe freuz ha reuz, e miz [[Gouere]] hag [[Eost]].
Tammoù reuz a savas er memes mare e kêrioù evel [[Dinan]], [[Gwened]] hag e [[Roazhon]] muioc’h c’hoazh.
== Kenarroud ==
[[File:Papier-timbre-9-aout-1674.jpg|thumb|Papertimbr, [[Abati ar Groaz Santel e Kemperle|Abati ar Groaz-Santel]], [[Kemperle]], d'an 9 a viz Eost [[1674]].]]
Ar roue Loeiz XIV en devoa ezhomm mammennoù nevez evit arc'hantaouiñ [[Brezel Holland]] ([[1672]]-[[1678]]), a zlee bezañ unan prim met a veze oc'h en em ledañ dre an amzer. Armeoù Frañs a oa bet stanket dre ma voe digoret ar skluzioù gant Hollandiz. Ouzhpenn da se, o [[morlu]] a oa kroget da lakaat seziz war an aodoù gall. Sparlet tamm-pe-damm e oa an hentoù dezougen, ar pezh a groge da vezañ drastus evit ar c'henwerzh e Breizh. Div wech e tilestras Hollandiz eno : er [[Ar Gerveur|Gerveur]] e [[1673]] hag e [[Groe]] e [[1674]]. [[Jean-Baptiste Colbert|Colbert]], maodiern an arc'hant da Loeiz XIV, a zivizas neuze sevel tailhoù nevez. Da gentañ feurm ar paper timbr, un tailh hag a voe lakaet e pleustr e miz Ebrel 1674. Ar paper-se a oa ret evit an holl skridoù justis (testamantoù, kevradoù gwerzh hag ar marilhoù ganedigezh) ; evit an dud foran e lakaas kresk war an oberiadurioù e-liamm gant ar justis, hag evit labourerien ar gwir e oa ur riskl da welet o danvez labour o vont war zigresk dre un niver bihanoc'h a oberiadurioù a-berzh ar bobl.
An holl dud neuze avoe kounnaret gant an tailh nevez. D'ar [[27 a viz Gwengolo]] 1674 e voe miret gwerzh ar [[butun]] gant ar roue, un tailh a voe lakaet ha feurmoù war ar butun a voe lakaete pleustr. An dud aotreet da werzhañ butun a adprenas staliadoù ar genwerzhourien, pa oa difennet dezho e werzhañ o-unan. An adaozadur-se a blantas reuz er rouedadoù dasparzh ar butun da vutuniñ pe da chaokañ, ral evoe ar butun wararmarc'hadoù, ar vutunerien hag ar genwerzhourien a voe kounnaret.
Er memes mare, un tailh nevez a voe savet war an traezoù graet diwar [[staen]], ha pa vijent e gwerzh pe biaouet a-werso ; paket fall e voe ar gouerien binvidik hag an davarnourien, ret e voe dezho lakaat kresk war o frizioù evit adtapout ar c'holloù nevez. Koulz ar werzherien hag o fratikoù a voe fuloret.
== Red an darvoudoù ==
[[Restr:Chapelle de languivoa.jpg|thumb|Evit gwaskañ an emsavadeg e voe dibennet tourioù-iliz er [[Vro-Vigoudenn ]], evel da skouer e chapel Langiwa e [[Ploneour-Lanwern]]]]
Klevet e voe diwar-benn un emsavadeg e [[Bourdel]] a-enep lod tailhoù (nebeut a dra e gwirionez) ; en em sevel a reas an dud e kêr Roazhon d’an [[3 Ebrel|3 a viz Ebrel]] 1675 pa glevjont ar c’heloù. Lakaet e voe an arigrap war burevioù butun ha war burev ar paper timbr e [[Breujoù Breizh]].<br>
Kemend-all a c’hoarvezas e [[Naoned]], [[Gwened]], [[Konk-Kerne]], [[Rosporden]], [[Pont-an-Abad]], [[Kemper]], Brest, [[Gwengamp]], [[Dinan]] hag all ; un emsavadeg kêriz e voe er penn-kentañ eta.
[[Parlamant]]idi ha tud eus ar bobl a oa e penn an emsavadeg. Arme ar roue, renet gant [[Charles d'Albert d'Ailly]], dug Chaulnes ha lesanvet "An hoc'h lart"<ref>[[Loeiz Herrieu]] &al., ''Istoér Breih, pe Hanes ar Vretoned'', An Oriant, Dihunamb, 1910, p. 248.</ref>, a voe karget da lakaat an urzh da ren en-dro.
*E Naoned e krogas an adurzhiañ, hag eno e chomas ar soudarded c'hall e-pad teir sizhun. Eno e voe lakaet d’ar marv [[Goulven Salaun]] a oa e penn ar jeu.
*E Gwengamp e voe krouget tri den, ur vaouez en o zouez.
*Misionerien a veze o kenteliañ ar bobl, Jezuisted anezho, ha [[Juluan Maner]] en o zouez.
===E Roazhon===
*D'ar 25 a viz Here, el lanneg anvet "la Courouse", ez eas dug Chaulnes hag an dugez, gant noblañsed deuet e 25 karroñs, da arvestiñ ouzh gweladeg 3000 soudard: mousketaerien, dragoned, lod eus rejimant ar Gurunenn hag eus hini ar Warded, archerien . *D'ar 26 a viz Here, [[Pierre Daligault]], violoñser, "suffisamment atteint et convaincu d'avoir emeu la populace, rompu et pillé les bureaux du papier timbré," a voe brevet e gorf a daolioù barrenn houarn, lakaet e gorf war zikouez war ar rod e-pad 24 eur, rannet e pevar zamm, kaset da vezañ ispilhet "er pevar avel', unan er Magdeleine (hent [[Naoned]]), an eil e Bourg an Eskob, an trede er "ruë Haute", hag ar pevare er "ruë Huë" (straed Pariz), ouzh postoù plantet evit se".
*D'an 29 a viz Here e voe krouget [[Pierre Trehol]] , marc'hadour dilhad kozh, e penn ar c'hoc'hu ("grand bout de Cohuë") dre an abeg m'en devoa tennet gant ar fuzuilh war dug Chaulnes,
*D'an 31 a viz Here, Perrine Dubois, convaincue d'avoir participé au vol du vœu d'argent en l'église des Dominicains dite de Bonne Nouvelle, fut condamnée à la question, pendue et étranglée au "Grand bout de Cohuë".
*D'ar 4 a viz Du, [[Jean Rivé]], tavarnour ar "Sauvage" er rue Haute, reconnu comme chef de la révolte est condamné "de faire amande honorable à la porte de l'églize cathédrale de Saint-Pierre avec une torche ardente aux mains, la corde, tête et pieds nus, demandant pardon à Dieu, au roy et à la justice, de là etre conduit au placis de Sainte Anne, et y etre rompu vif sur un échafaut, et sa tête séparée de son tronc etre plantée au haut d'une pique qui sera placée près le pont Saint Martin avec un ecriteau qui contenoit ces mots : Chef de séditieux, son corps jetté à la voirie, ses biens acquis et confisqués au roy".
**En hevelep deiz e voe kondaonet ha brevet [[Pierre Boissard]] a daolioù.
*D'an 2 a viz Du, Jean Blé, eus ar ''rue Haute'', a voe krouget er Grand bout de Cohuê dre an abeg m'en devoa rediet an ofiserien da gemer an armoù.
D'ar 5 a viz Du, [[Guillaume Froc]], eus [[Sant-Jili]], a oa gant ur fuzuilh, en devoa lavaret c'hoantaat lazhañ an dug, a voe brevet a daolioù barrenn houarn ha lakaet e gorf war zikouez e Sant-Jili.
*D'ar 7 a viz Du ez eas dug Chaulnes d'ar Stadoù, da gêr [[Dinan]].
== Abegoù an emsavadegoù ==
Koulz an noblañs hag ar bobl a oa paket gant ar c'hresk a veze atav war an tailhoù bet savet gant ar galloud kreiz adalek [[1670]]. Pa voe lakaet e peustr ur paper timbr a-ratozh evit an aktaoù gwiriañ ha justis ha gwirioù nevez war ar milinoù, ar goredoù, ha kalz traoù all c’hoazh, [[Stadoù Breizh]] a glaskas adprenañ editoù ar roue en eskemm ouzh an hanter muioc'h eget o zalvoudegezh. Darn hepken a voe dilezet. Bloaz war-lerc’h e voe adsavet an editoù-se hep goulenn nag ali nag aotre Stadoù Breizh.<br>
Un emsavadeg all a voe enep an noblañs hag an uhelidi, an taosoù, ar brientoù. Goulennet e voe ivez ma vije difennet frankiz Breizh. Plantet e voe an tan e manerioù hag e kastelloù ha devet dielloù.
A-wechoù e lakaas an emsaverien o c’hoantoù dre skrid, anvet ''Code païsan'', pe neuze c’hoazh e brezhoneg ''Pessovat'' ("pezh zo a vat"), ha sinet ''Torr e benn''.
==Skeudenn ar Bonedoù Ruz en amzer a-vremañ==
[[Restr:LannarstêrBonedoùRuz01.03.2014.jpg|thumb|"Bonedoù Ruz" o vanifestiñ e [[Lannarstêr]] war ur pont d'ar 1{{añ}} a viz Meurzh 2014]]
E [[1975]] e oa bet lidet 300 vloaz an emsavadeg gant ar [[Strollad Komunour Gall]] en doa aozet ur gouel e [[Karaez]] ha gant [[Unvaniezh Demokratel Breizh]] en doa lakaet c'hoari dre Vreizh a-bezh ur pezh-c'hoari savet gant [[Paol Keineg]], ''Le Printemps des Bonnets rouges'', c'hoariet gant ar strollad ''Théâtre de la Tempête'' eus [[Pariz]]<ref>Jean-Jacques Monnier, ''Histoire de l'Union démocratique bretonne'', Les cahiers du Peuple breton, niv. 7, Presse Populaires de Bretagne, 1998, p. 19.</ref>.
E [[2006]] en doa klasket [[prefed]] [[Penn-ar-Bed]] mirout na vije skeudenn [[Sebastian ar Balp]] war panell vrudañ kêr Garaez war bord an hent bras.
E [[2013]] e voe kemeret ar "Bonedoù Ruz" da arouez gant un emsavadeg evit "[[Bonedoù Ruz (2013)|labourat, bevañ ha divizout er vro]]", hag a c'houlenn dilez an ''écotaxe'' da skouer. Gwisket e voe bonedoù ruz ganto e-kerzh ar manifestadegoù, evel e [[Kemper]] d'an [[2 a viz Du]] pe e Karaez d'an [[30 a viz Du]].
== Levrioù ==
;E galleg
*Henry Chotard (1862), ''Madame de Sévigné en Bretagne'', Nabu Press, 2011 {{ISBN|978-1-246-54962-1}}.
**Lizher gant ar varkizez e 1675: [https://fr.wikisource.org/wiki/Lettre_du_20_octobre_1675_(Sévigné)?]fbclid=IwAR29fwLxSROIZoeqf5J9RYqjDq03jZghNCqfODAokja46KtqUQCjb9lQ48I
*Léon de La Brière (1882), ''[[Madame de Sévigné]] en Bretagne'', Forgotten Books, 2017 {{ISBN|978-0-243-05333-9}}
*Jean Lemoine (1896), ''Documents inédits relatifs à la Révolte du Papier timbré en Basse Bretagne en 1675'', Bulletin de la Société archéologique du Finistère
*Jean Lemoine (1898), ''La Révolte du Papier timbré ou des Bonnets Rouges'', Ulan Press, 2012 <small>(ASIN : B009LDO46S)</small>
*[[Charles Le Goffic]] (1906), ''Les Bonnets Rouges'', Éditions des Régionalismes, 2013 {{ISBN|978-2-8240-0150-0}} • Levrel (embannadur niverel) e 2013 {{ISBN|978-2-8240-5003-4}}
*Yves Garlan & Claude Nières, ''Les révoltes bretonnes de 1675 – Papier timbré et Bonnets rouges'', Éditions Sociales, Paris, 1975 <small>(ASIN : B01MQ29ELV)</small>
*[[Arthur Le Moyne de La Borderie]], ''La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675'', adembannet e-barzh ''Les Bonnets Rouges'', Union Générale d'Éditions (dastumad 10/18), Paris, 1976
*[[Boris Porchnev]], ''Les buts et les revendications des paysans lors de la révolte bretonne de 1675'', embannet e-barzh ''Les Bonnets Rouges'', Union Générale d'Éditions (collection 10/18), Paris, 1976
*Serge Duigou, ''La Révolte des Bonnets Rouges en pays bigouden'', Éditions Ressac, Kemper, 1989 {{ISBN|978-2-904966-19-4}}
*Serge Duigou, ''La révolte des pêcheurs bigoudens sous Louis XIV'', Editions Ressac, Kemper, 1989 {{ISBN|978-2-904966-19-4}}
*Armand Puillandre, ''Sébastien Le Balp - Bonnets Rouges et papier timbré'', Éditions Keltia Graphic- Kan an Douar, Landelo-Speied, 1996 {{ISBN|978-2-906992-65-8}}
*Serge Duigou, ''Les coiffes de la révolte – Légendes du pays bigouden'', Editions Ressac, Kemper, 1997 {{ISBN|978-2-904966-36-1}}
*Jean-Pierre Kerloc'h, ''La révolte des Bonnets rouges'', SEDRAP Jeunesse (8-11 vloaz), 2012 {{ISBN|978-2-7581-1503-8}}
*Michel Nassiet, ''Qui étaient les Bonnets Rouges ?'', Skol Vreizh, 2013 {{ISBN|978-2-36758-020-3}}
;E brezhoneg
*[[Yann Bijer]], ''[[Torrebenn !]]'', romant, [[Embannadurioù Al Liamm]], 2011 {{ISBN|978-2-7368-0083-3}}
==Liammoù diavaez==
*{{fr}} [https://web.archive.org/web/20131031194646/http://www.contreculture.org/TB_Code_Paysan_1675.html Kod peizant] {{fr}}
*{{fr}} [https://www.herodote.net/18_avril_1675-evenement-16750418.php Pennad er gelaouenn ''Hérodote''.]
*{{fr}} [[Arthur Le Moyne de La Borderie]]. ''La révolte du papier timbré''. In : {{cite web|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110250r/f90.item|title=''Revue de Bretagne et Vendée'', 1860|accessdate=28/09/2022}}.
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Istor Breizh dindan ar renad kozh]]
[[Rummad:Emsavadeg ar Bonedoù ruz|*]]
6faf400awlbkj2ixdhbw0u8sno1ihek
2192543
2192522
2026-06-05T11:36:17Z
Dishual
612
2192543
wikitext
text/x-wiki
{|class="infobox" style="font-size:95%;"
|-align="center"
|[[File:099 La révolte du papier timbré.jpg|330px]]<br>« ''La révolte du papier timbré'' »<br>[[Jean-Bernard Chalette]] (1676)<br><small>Mirdi an Arzoù-kaer, Roazhon</small>
|}
'''Emsavadeg ar Bonedoù ruz''' zo un emsavadeg pobl hag a c’hoarvezas e Breizh e [[1675]] ; kastizet garv e voe gant gouarnamant ar roue [[Loeiz XIV]].
Daou varead a vez digejet gant an istorourien :
*unan kentañ a c’hoarvezas e miz [[Ebrel]] 1675 e kêrioù bras reter ar vro, [[Roazhon]] ha [[Naoned]] dreist-holl, hag anvet « Emsavadeg ar Paper timbr » dre ma oa savet a-enep taosoù berniet war an dud, en o zouez ar paper timbr lakaet da ret evit ober [[akta (gwir)|akta]]où ;
*e Breizh-Izel e voe lakaet reuz er maezioù gant kouerien, hag anvet eo « Emsavadeg ar Bonedoù ruz » pe « Emsavadeg ar re Dorreben » dre ma veze gwisket ar beizanted gant [[boned]]où ruz (pe glas, kement-se a oa hervez al lec’hioù). E [[Kerne]]v hag e [[Treger]] dreist-holl e voe freuz ha reuz, e miz [[Gouere]] hag [[Eost]].
Tammoù reuz a savas er memes mare e kêrioù evel [[Dinan]], [[Gwened]] hag e [[Roazhon]] muioc’h c’hoazh.
== Kenarroud ==
[[File:Papier-timbre-9-aout-1674.jpg|thumb|Papertimbr, [[Abati ar Groaz Santel e Kemperle|Abati ar Groaz-Santel]], [[Kemperle]], d'an 9 a viz Eost [[1674]].]]
Ar roue Loeiz XIV en devoa ezhomm mammennoù nevez evit arc'hantaouiñ [[Brezel Holland]] ([[1672]]-[[1678]]), a zlee bezañ unan prim met a veze oc'h en em ledañ dre an amzer. Armeoù Frañs a oa bet stanket dre ma voe digoret ar skluzioù gant Hollandiz. Ouzhpenn da se, o [[morlu]] a oa kroget da lakaat seziz war an aodoù gall. Sparlet tamm-pe-damm e oa an hentoù dezougen, ar pezh a groge da vezañ drastus evit ar c'henwerzh e Breizh. Div wech e tilestras Hollandiz eno : er [[Ar Gerveur|Gerveur]] e [[1673]] hag e [[Groe]] e [[1674]]. [[Jean-Baptiste Colbert|Colbert]], maodiern an arc'hant da Loeiz XIV, a zivizas neuze sevel tailhoù nevez. Da gentañ feurm ar paper timbr, un tailh hag a voe lakaet e pleustr e miz Ebrel 1674. Ar paper-se a oa ret evit an holl skridoù justis (testamantoù, kevradoù gwerzh hag ar marilhoù ganedigezh) ; evit an dud foran e lakaas kresk war an oberiadurioù e-liamm gant ar justis, hag evit labourerien ar gwir e oa ur riskl da welet o danvez labour o vont war zigresk dre un niver bihanoc'h a oberiadurioù a-berzh ar bobl.
An holl dud neuze avoe kounnaret gant an tailh nevez. D'ar [[27 a viz Gwengolo]] 1674 e voe miret gwerzh ar [[butun]] gant ar roue, un tailh a voe lakaet ha feurmoù war ar butun a voe lakaete pleustr. An dud aotreet da werzhañ butun a adprenas staliadoù ar genwerzhourien, pa oa difennet dezho e werzhañ o-unan. An adaozadur-se a blantas reuz er rouedadoù dasparzh ar butun da vutuniñ pe da chaokañ, ral evoe ar butun wararmarc'hadoù, ar vutunerien hag ar genwerzhourien a voe kounnaret.
Er memes mare, un tailh nevez a voe savet war an traezoù graet diwar [[staen]], ha pa vijent e gwerzh pe biaouet a-werso ; paket fall e voe ar gouerien binvidik hag an davarnourien, ret e voe dezho lakaat kresk war o frizioù evit adtapout ar c'holloù nevez. Koulz ar werzherien hag o fratikoù a voe fuloret.
== Red an darvoudoù ==
[[Restr:Chapelle de languivoa.jpg|thumb|Evit gwaskañ an emsavadeg e voe dibennet tourioù-iliz er [[Bro-Vigoudenn|Vro-Vigoudenn ]], evel da skouer e chapel Langiwa e [[Ploneour-Lanwern]]]]
Klevet e voe diwar-benn un emsavadeg e [[Bourdel]] a-enep lod tailhoù (nebeut a dra e gwirionez) ; en em sevel a reas an dud e kêr Roazhon d’an [[3 Ebrel|3 a viz Ebrel]] 1675 pa glevjont ar c’heloù. Lakaet e voe an arigrap war burevioù butun ha war burev ar paper timbr e [[Breujoù Breizh]].<br>
Kemend-all a c’hoarvezas e [[Naoned]], [[Gwened]], [[Konk-Kerne]], [[Rosporden]], [[Pont-an-Abad]], [[Kemper]], Brest, [[Gwengamp]], [[Dinan]] hag all ; un emsavadeg kêriz e voe er penn-kentañ eta.
[[Parlamant]]idi ha tud eus ar bobl a oa e penn an emsavadeg. Arme ar roue, renet gant [[Charles d'Albert d'Ailly]], dug Chaulnes ha lesanvet "An hoc'h lart"<ref>[[Loeiz Herrieu]] &al., ''Istoér Breih, pe Hanes ar Vretoned'', An Oriant, Dihunamb, 1910, p. 248.</ref>, a voe karget da lakaat an urzh da ren en-dro.
*E Naoned e krogas an adurzhiañ, hag eno e chomas ar soudarded c'hall e-pad teir sizhun. Eno e voe lakaet d’ar marv [[Goulven Salaun]] a oa e penn ar jeu.
*E Gwengamp e voe krouget tri den, ur vaouez en o zouez.
*Misionerien a veze o kenteliañ ar bobl, Jezuisted anezho, ha [[Juluan Maner]] en o zouez.
===E Roazhon===
*D'ar 25 a viz Here, el lanneg anvet "la Courouse", ez eas dug Chaulnes hag an dugez, gant noblañsed deuet e 25 karroñs, da arvestiñ ouzh gweladeg 3000 soudard: mousketaerien, dragoned, lod eus rejimant ar Gurunenn hag eus hini ar Warded, archerien . *D'ar 26 a viz Here, [[Pierre Daligault]], violoñser, "suffisamment atteint et convaincu d'avoir emeu la populace, rompu et pillé les bureaux du papier timbré," a voe brevet e gorf a daolioù barrenn houarn, lakaet e gorf war zikouez war ar rod e-pad 24 eur, rannet e pevar zamm, kaset da vezañ ispilhet "er pevar avel', unan er Magdeleine (hent [[Naoned]]), an eil e Bourg an Eskob, an trede er "ruë Haute", hag ar pevare er "ruë Huë" (straed Pariz), ouzh postoù plantet evit se".
*D'an 29 a viz Here e voe krouget [[Pierre Trehol]] , marc'hadour dilhad kozh, e penn ar c'hoc'hu ("grand bout de Cohuë") dre an abeg m'en devoa tennet gant ar fuzuilh war dug Chaulnes,
*D'an 31 a viz Here, Perrine Dubois, convaincue d'avoir participé au vol du vœu d'argent en l'église des Dominicains dite de Bonne Nouvelle, fut condamnée à la question, pendue et étranglée au "Grand bout de Cohuë".
*D'ar 4 a viz Du, [[Jean Rivé]], tavarnour ar "Sauvage" er rue Haute, reconnu comme chef de la révolte est condamné "de faire amande honorable à la porte de l'églize cathédrale de Saint-Pierre avec une torche ardente aux mains, la corde, tête et pieds nus, demandant pardon à Dieu, au roy et à la justice, de là etre conduit au placis de Sainte Anne, et y etre rompu vif sur un échafaut, et sa tête séparée de son tronc etre plantée au haut d'une pique qui sera placée près le pont Saint Martin avec un ecriteau qui contenoit ces mots : Chef de séditieux, son corps jetté à la voirie, ses biens acquis et confisqués au roy".
**En hevelep deiz e voe kondaonet ha brevet [[Pierre Boissard]] a daolioù.
*D'an 2 a viz Du, Jean Blé, eus ar ''rue Haute'', a voe krouget er Grand bout de Cohuê dre an abeg m'en devoa rediet an ofiserien da gemer an armoù.
D'ar 5 a viz Du, [[Guillaume Froc]], eus [[Sant-Jili]], a oa gant ur fuzuilh, en devoa lavaret c'hoantaat lazhañ an dug, a voe brevet a daolioù barrenn houarn ha lakaet e gorf war zikouez e Sant-Jili.
*D'ar 7 a viz Du ez eas dug Chaulnes d'ar Stadoù, da gêr [[Dinan]].
== Abegoù an emsavadegoù ==
Koulz an noblañs hag ar bobl a oa paket gant ar c'hresk a veze atav war an tailhoù bet savet gant ar galloud kreiz adalek [[1670]]. Pa voe lakaet e peustr ur paper timbr a-ratozh evit an aktaoù gwiriañ ha justis ha gwirioù nevez war ar milinoù, ar goredoù, ha kalz traoù all c’hoazh, [[Stadoù Breizh]] a glaskas adprenañ editoù ar roue en eskemm ouzh an hanter muioc'h eget o zalvoudegezh. Darn hepken a voe dilezet. Bloaz war-lerc’h e voe adsavet an editoù-se hep goulenn nag ali nag aotre Stadoù Breizh.<br>
Un emsavadeg all a voe enep an noblañs hag an uhelidi, an taosoù, ar brientoù. Goulennet e voe ivez ma vije difennet frankiz Breizh. Plantet e voe an tan e manerioù hag e kastelloù ha devet dielloù.
A-wechoù e lakaas an emsaverien o c’hoantoù dre skrid, anvet ''Code païsan'', pe neuze c’hoazh e brezhoneg ''Pessovat'' ("pezh zo a vat"), ha sinet ''Torr e benn''.
==Skeudenn ar Bonedoù Ruz en amzer a-vremañ==
[[Restr:LannarstêrBonedoùRuz01.03.2014.jpg|thumb|"Bonedoù Ruz" o vanifestiñ e [[Lannarstêr]] war ur pont d'ar 1{{añ}} a viz Meurzh 2014]]
E [[1975]] e oa bet lidet 300 vloaz an emsavadeg gant ar [[Strollad Komunour Gall]] en doa aozet ur gouel e [[Karaez]] ha gant [[Unvaniezh Demokratel Breizh]] en doa lakaet c'hoari dre Vreizh a-bezh ur pezh-c'hoari savet gant [[Paol Keineg]], ''Le Printemps des Bonnets rouges'', c'hoariet gant ar strollad ''Théâtre de la Tempête'' eus [[Pariz]]<ref>Jean-Jacques Monnier, ''Histoire de l'Union démocratique bretonne'', Les cahiers du Peuple breton, niv. 7, Presse Populaires de Bretagne, 1998, p. 19.</ref>.
E [[2006]] en doa klasket [[prefed]] [[Penn-ar-Bed]] mirout na vije skeudenn [[Sebastian ar Balp]] war panell vrudañ kêr Garaez war bord an hent bras.
E [[2013]] e voe kemeret ar "Bonedoù Ruz" da arouez gant un emsavadeg evit "[[Bonedoù Ruz (2013)|labourat, bevañ ha divizout er vro]]", hag a c'houlenn dilez an ''écotaxe'' da skouer. Gwisket e voe bonedoù ruz ganto e-kerzh ar manifestadegoù, evel e [[Kemper]] d'an [[2 a viz Du]] pe e Karaez d'an [[30 a viz Du]].
== Levrioù ==
;E galleg
*Henry Chotard (1862), ''Madame de Sévigné en Bretagne'', Nabu Press, 2011 {{ISBN|978-1-246-54962-1}}.
**Lizher gant ar varkizez e 1675: [https://fr.wikisource.org/wiki/Lettre_du_20_octobre_1675_(Sévigné)?]fbclid=IwAR29fwLxSROIZoeqf5J9RYqjDq03jZghNCqfODAokja46KtqUQCjb9lQ48I
*Léon de La Brière (1882), ''[[Madame de Sévigné]] en Bretagne'', Forgotten Books, 2017 {{ISBN|978-0-243-05333-9}}
*Jean Lemoine (1896), ''Documents inédits relatifs à la Révolte du Papier timbré en Basse Bretagne en 1675'', Bulletin de la Société archéologique du Finistère
*Jean Lemoine (1898), ''La Révolte du Papier timbré ou des Bonnets Rouges'', Ulan Press, 2012 <small>(ASIN : B009LDO46S)</small>
*[[Charles Le Goffic]] (1906), ''Les Bonnets Rouges'', Éditions des Régionalismes, 2013 {{ISBN|978-2-8240-0150-0}} • Levrel (embannadur niverel) e 2013 {{ISBN|978-2-8240-5003-4}}
*Yves Garlan & Claude Nières, ''Les révoltes bretonnes de 1675 – Papier timbré et Bonnets rouges'', Éditions Sociales, Paris, 1975 <small>(ASIN : B01MQ29ELV)</small>
*[[Arthur Le Moyne de La Borderie]], ''La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675'', adembannet e-barzh ''Les Bonnets Rouges'', Union Générale d'Éditions (dastumad 10/18), Paris, 1976
*[[Boris Porchnev]], ''Les buts et les revendications des paysans lors de la révolte bretonne de 1675'', embannet e-barzh ''Les Bonnets Rouges'', Union Générale d'Éditions (collection 10/18), Paris, 1976
*Serge Duigou, ''La Révolte des Bonnets Rouges en pays bigouden'', Éditions Ressac, Kemper, 1989 {{ISBN|978-2-904966-19-4}}
*Serge Duigou, ''La révolte des pêcheurs bigoudens sous Louis XIV'', Editions Ressac, Kemper, 1989 {{ISBN|978-2-904966-19-4}}
*Armand Puillandre, ''Sébastien Le Balp - Bonnets Rouges et papier timbré'', Éditions Keltia Graphic- Kan an Douar, Landelo-Speied, 1996 {{ISBN|978-2-906992-65-8}}
*Serge Duigou, ''Les coiffes de la révolte – Légendes du pays bigouden'', Editions Ressac, Kemper, 1997 {{ISBN|978-2-904966-36-1}}
*Jean-Pierre Kerloc'h, ''La révolte des Bonnets rouges'', SEDRAP Jeunesse (8-11 vloaz), 2012 {{ISBN|978-2-7581-1503-8}}
*Michel Nassiet, ''Qui étaient les Bonnets Rouges ?'', Skol Vreizh, 2013 {{ISBN|978-2-36758-020-3}}
;E brezhoneg
*[[Yann Bijer]], ''[[Torrebenn !]]'', romant, [[Embannadurioù Al Liamm]], 2011 {{ISBN|978-2-7368-0083-3}}
==Liammoù diavaez==
*{{fr}} [https://web.archive.org/web/20131031194646/http://www.contreculture.org/TB_Code_Paysan_1675.html Kod peizant] {{fr}}
*{{fr}} [https://www.herodote.net/18_avril_1675-evenement-16750418.php Pennad er gelaouenn ''Hérodote''.]
*{{fr}} [[Arthur Le Moyne de La Borderie]]. ''La révolte du papier timbré''. In : {{cite web|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110250r/f90.item|title=''Revue de Bretagne et Vendée'', 1860|accessdate=28/09/2022}}.
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Istor Breizh dindan ar renad kozh]]
[[Rummad:Emsavadeg ar Bonedoù ruz|*]]
nrdt30woa51ucpdxmjed6b2zvvd12b6
Tourc'h (kumun)
0
14968
2192541
2158396
2026-06-05T09:07:47Z
OPAB44
57507
2192541
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Tourc'h
| anvOfisiel = ''Tourch''
| skeudenn = Tourc'h (29) Mairie.JPG
| alc'hwez = An ti-kêr.
| ardamezioù = COA fr Tourc'h.svg
| bro = {{Kernev}}
| departamant = [[Penn-ar-Bed]]
| arondisamant = [[Arondisamant Kemper|Kemper]]
| etrekumuniezh = [[Konk-Kerne Tolpad-kêrioù]]
| bro velestradurel = [[Bro Gerne (lezenn Voynet)|Bro Gerne]]
| kanton = [[Kanton Rosporden|Rosporden]] <small>(betek 2015)</small> <br /> [[Kanton Konk-Kerne|Konk-Kerne]] <small>(abaoe 2015)
| insee = 29281
| cp = 29140
| maer = Michel Cotten
| amzer-gefridi = [[2001]]-[[2026]]
| gorread = 19.70
| hedred = -3.825278
| ledred = 48.025
| uk =
| ubi = 118
| ubr = 216
| lec'hienn web = [http://www.tourch.fr Ti-kêr]
}}
Ur gumun eus Kernev ([[Bro-Gerne|Bro-Gerne)]] e [[kanton Konk-Kerne]] eo '''Tourc'h.''' En departamant [[Penn-ar-Bed]] emañ e mervent [[Breizh]]. [tɔʁx] e vez distaget hec'h anv gant tud ar c'horn-bro ha neuze [tuʁx] gant ar re all a belloc'h. Annezidi Tourc'h a vez graet tud Tourc'h anezho pe raloc'h a-galz Tourc'hiz, maouezed ha gwazed anezho. Paotr Tourc'h ha plac'h Tourc'h a-hent-all a vez graet eus unan ac'hane.
== Douaroniezh ==
Ur gumun war ar maez eo Tourc'h er su da Penn-ar-Bed. War-hed 21.3 km war-nij emañ bourc'h Tourc'h diouzh Kemper, en tu reter dezhi ha neuze 63,8 diouzh Brest er mervent. Strizh eo tachenn ar gumun eus an norzh d'ar su. 8,3 km eo en he hirañ pa ne dap ket 3 km en he ledanañ.
Ar c'humunioù en-dro dezhi a vez graet anezho : Eliant, Rosporden, Skaer, Leuc'han ha Kore. Meur a stêr zo oc'h ober harz d'ar gumun: Stêr-Aven (er c'hornôg diouzh tu Kore hag er reter diouzh tu Skaer ha Rosporden), ar wazh-dour (e) Pont Ar C'hleudig (er reter diouzh tu Skaer), Stêr-Jet (er c'hornôg diouzh tu Kore) ha neuze ar wazh-dour (e) Pont Ar Bastad (er su diouzh tu Rosporden).
== Anv ==
* Erwan Vallerie ː '''Turch''', XI<sup>vet</sup>; '''Tourc''', 1182; '''Turch''', XIII<sup>vet</sup>; '''Tourh''', 1516; '''Tourch''', 1536; '''Tourh''', 1731
----E galleg ofisiel e vez skrivet Tourch hag e brezhoneg eo Tourc'h gant C'H. Merkañ a ra ar skriv-se ar soniad [X] en anv. War panelloù kêr ne weler nemet TOURC'H.
'''Orin an anv'''
Pa zeuas Brezhoned Enez-Vreizh da Arvorig da annezañ hag int o tec'hel kuit dirak an Angled hag ar Saozon etre ar pevare kantved hag ar seizhvet kantved e rajont en o bro nevez gant anvioù rouantelezhioù pe anvioù lec'hioù eus o enezenn c'henidik. E-giz-se emañ ''Llanelian, Llangollen'' da skouer hag ur stêr hec'h anv ''Afon Twrch'' e kontelezh Denbighshire e Bro-Gembre. Dereout a ra an anvioù kembraek-se ouzh Eliant, Langolen ha Tourc'h. En ''Afon Twrch'' emañ ar ger "afon" zo heñvel ouzh "aven" koulz lâret stêr ha neuze "twrc'h" zo mil heñvel ouzh "tourc'h" a dalv kement ha pemoc'h gouez.
== Ardamezioù ==
''En argant e c'houzhoc'h tremenant en sabel, lagadek ha stilhonnek en argant, e vevenn en glazur; e gab en argant karget gant pemp brizhenn erminig en sabel.''
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant Guéguen, person<ref>[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 51.</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 59 gwaz ag ar gumun, eleze 4,82% ag he foblañs e 1911,abalamour d'ar brezel<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=11305&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Mervel a reas 23 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=11305&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Tourc'h (29) Église 01.JPG|An iliz katolik.
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Korneli''.
<gallery>
Chapel Lokundu su.JPG|Chapel Lokundu. Talbenn en aer-vat.
Chapel Lokundu norzh.JPG|Chapel Lokundu. Talbenn en aer-eneb.
Kloc'hdi Lokundu.JPG|Kloc'hdi Lokundu.
</gallery>
* Chapel Lokundu.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=11305 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=1050
|passo1=100
|passo2=20
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|p1=1029
|p2=996
|p3=935
|p4=891
|p5=820
|p6=836
|p7=892
|p8=1001
|mammenn=EBSSA
}}
== Brezhoneg ==
* E 2021 e oa bet sinet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant an ti-kêr, da dizhout al live 1.
== Melestradurezh ==
== Tud ==
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class="wikitable"
|[[Restr:Audren-de-Brenillio.jpg|80px]]
|'''Audren''',
aotrounez Brenillio
|''En argant e c'hilhog en sabel''
|-
|
|
|
|}
== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Tourch|Tourc'h}}
*{{fr}} {{en}} {{es}} {{pt}} {{pl}} {{ru}} {{de}} {{it}} [https://web.archive.org/web/20231207010233/https://www.tourch.bzh/ Lec'hienn an ti-kêr]
== Levrlennadur ==
* Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Kerne]]
42qwal6fgmempfrwlax3fh1rflh14b7
Lokmac'hloù
0
15774
2192529
2150004
2026-06-05T08:22:02Z
OPAB44
57507
2192529
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Lokmac'hloù
| anvOfisiel = Locmalo
| skeudenn = Locmalo mairie.jpg
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù =
| bro = [[Bro-Gwened]]
| departamant = [[Mor-Bihan]]
| arondisamant = [[Arondisamant Pondi|Pondi]]
| etrekumuniezh = [[Roue Morvan Kumuniezh]]
| bro velestradurel = [[Bro Kornôg Kreiz-Breizh]]
| kanton = [[Kanton Gourin|Gourin]]
| cp = 56160
| maer = Jean-Charles Lohé
| amzer-gefridi = [[2014]]-[[2026]]
| gorread = 23.91
| hedred = -3.18527777778
| ledred = 48.0733333333
| uk = 160
| ubi = 112
| ubr = 216
| lec'hienn web =
}}
'''Lokmac'hloù''' a zo ur gumun e [[Breizh]] e [[kanton Gourin]] e departamant ar [[Mor-Bihan]].
== Douaroniezh ==
* War lez ar stêrioù [[Skorf]] ha [[Sar (Breizh)|Sar]] emañ ar gumun.
== Dezougen ==
* War al linenn [[Hent-houarn Pondi Mêlann|hent-houarn Pondi Mêlann]] edo Lokmac'hloù.
== Brezhoneg ==
* Sinet eo bet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] e 2025 da dizhout a live 1.
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Melestradurezh: krouet e voe kumun Lokmac'hloù e 1790; gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e [[Kanton ar Gemene (1790)|kanton ar Gemene]]; e [[distrig Pondi]] e oa. Miret ha brasaet e voe kanton ar Gemene e 1801 gant lezenn an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 Genver|28 a viz Genver]] [[1801]]), dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix''. Lakaet e oa bet Lokmac'hloù en [[arondisamant Pondi]] bet krouet e 1800<ref>{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 175</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=19780 Cassini - EHESS - Lokmac'hloù - Fichenn ar gumun]</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 60 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 4,33 % eus he foblañs e 1911<ref name="memorialgenweb.org">{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56113&dpt=56&idsource=8139&table=bp02 Memorialgenweb - Monumant ar re varv]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Mervel a reas trizek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref name="memorialgenweb.org"/>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Locmalo Eglise paroissiale.JPG|An iliz katolik .
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Maloù'', {{XVvet kantved}}.
<gallery>
Locmalo chapelle de Kerlenat 1.jpg|Kerlenat.
Locmalo chapelle Saint-Eugène.jpg|Sant Tujen.
Locmalo chapelle sainte christine.png|Santez Kristina.
</gallery>
* Chapelioù.
<gallery>
Croixdecimetiere-locmalo.JPG|Ar groaz.
</gallery>
* Kroaz ar vered.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc'hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=56&id_source=8139 Memorial Genweb]</ref>. Dioueliet e voe d'ar [[14 a viz Even]] [[1925]]<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/66750/locmalo-presdeleglise/?elm=154 Université de Lille]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=1000
|passo1=100
|passo2=20
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2022
|p1=871
|p2=800
|p3=812
|p4=934
|p5=936
|p6=886
|p7=834
|p8=896
|p9=894
|mammenn=EBSSA
}}
== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll ar vaered}}
{{Dilennad |Deroù=Mezheven 1995 |Penn=Meurzh 2001 |Anv= Fernand Kerijaouen|Strollad=tost ouzh ar [[Strollad Komunour Gall]] |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=Meurzh 2001 |Penn=Meurzh 2014 |Anv= Jean-Michel Le Cunff|Strollad= |Karg= }}
{{DilennadBremañ |Deroù=Meurzh [[2014]] |Anv= Jean-Charles Lohé|Strollad= |Karg= }}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}
== Tud ==
* [[Arnaud Le Lan]], melldroader.
== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==
*{{br}}[http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56113 Lokmac'hloù war lec'hienn Geobreizh]
== Dave ha notennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]]
62gb7xh1zp8q8zcgqehp4cxtz4v31kc
Ploue
0
15867
2192542
2192353
2026-06-05T09:10:04Z
OPAB44
57507
/* Ya d'ar brezhoneg */
2192542
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Ploue
| anvOfisiel = ''Plouay''
| skeudenn = Mairie_Plouay.JPG
| alc'hwez = An ti-kêr.
| ardamezioù = Blason ville fr Plouay (Morbihan).svg
| bro = {{Bro-Wened}}
| departamant = [[Mor-Bihan]]
| arondisamant = [[Arondisamant an Oriant|an Oriant]]
| etrekumuniezh = [[An Oriant tolpad-kêrioù]]
| bro velestradurel = [[Bro an Oriant]]
| kanton = [[Kanton Ploue|Ploue]] <small>(betek 2015)</small> </br> [[Kanton Gwidel|Gwidel]] <small>(abaoe 2015)
| cp = 56240
| maer = Gwenn Le Nay
| amzer-gefridi = 2020-2026
| gorread = 67.33
| hedred = -3.33388888889
| ledred = 47.9155555556
| uk = 83
| ubi = 13
| ubr = 164
| lec'hienn web = {{fr}}[http://www.plouay.fr/ www.plouay.fr]
}}
'''Ploue''' zo ur gumun e [[Breizh]], e [[Bro-Wened]] e departamant ar [[Mor-Bihan]]. [[Kanton Ploue|Penn kanton]] e oa betek 2015.
== Douaroniezh ==
<gallery>
Scorff Plouay Pont Kerlo.jpg|Ar Skorf e pont Kerlo e Ploue.
</gallery>
* War lez ar [[Skorf]] emañ Ploue.
== Gerdarzh ==
* Diwar ''plou-'' » ha [[Doe]], manac'h brezhon<ref>{{fr}}[[Henri Guiriec]], ''La Région de l'Ellé - bas et haut Ellé'', e ti an aozer, 1939, (e [[galleg]]), pajenn 21</ref>.
== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:Blason ville fr Plouay (Morbihan).svg|70px]]
|
:''En geotet e gember en aour, e gab en erminig karget gant ur c'houdreustell gommek en glazur.''
*Diviz-kêr : 26 a viz C'hwevrer 1981
|}
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet da bennlec'h [[Kanton Ploue (1790)|kanton Ploue]] gant peder c'humun: [[Kalann]], [[Lanvodan]], Ploue ha [[Zinzag-Lokrist]]; e [[distrig Henbont]] e oa; miret ha brasaet e voe [[anton Ploue]] e 1801 gant al lezenn eus an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 a viz Genver]] [[1801]]), dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix''; lakaet e voe Ploue en [[arondisamant an Oriant]] bet krouet e 1800<ref>{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajennoù 59, 146, 168 ha 270</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=27192 Cassini - EHESS - Ploue - Fichenn ar gumun]</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 224 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lâret eo 4,55 % eus he foblañs e 1911<ref>{{fr}}Monumant ar re varv </ref>{{,}}<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?act=view&insee=56166&pays=France&dpt=56&idsource=4551&table=bp&lettre=&fusxx=&debut=100 Memorialgenweb]</ref>.
=== [[Maroko]] ===
* Lazhet e voe ur soudard eus ar gumun en [[El Herri]] d'an [[13 a viz Du]] [[1914]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5861951 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* [[1944]]:
** d'ar [[1 Mezheven|1{{añ}} a viz Even]] e kouezhas ur c'harr-nij (''[[Supermarine Spitfire|Spitfire]] LFIX'' marilhet MK798 ha kodet JX-R) eus [[Royal Air Force]] (aerlu ar Rouantelezh-Unanet) e Ploue; e nijour a voe gloazet ha tapet gant an [[Alamagn|Alamaned]]; mervel a reas en ospital e [[Roazhon]]<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20130515041824/http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Morbihan/pertes_raf_morbihan.html Pertes RAF Morbihan]</ref>;
** d'ar [[4 a viz Gouere]] e voe tapet 165 000 lur en ti-post gant tud eus ar Rezistañs, ha d'an [[3 a viz Eost]] e voe roet 20 000 Lur d'an FFI<ref>{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, ar Faoued, 2006, pajennoù 272 ha 273 </ref>.
<gallery mode="packed" heights="180px">
Battle of Brittany - Lorient 01.jpg|Daou soudard [[Heer (Wehrmacht)|alaman]] bet serret da [[US Army|Lu ar Stadoù-Unanet]] e miz Eost 1944 e Ploue
UndeneusPlouebetfuzuilhetePorzh-Loeizluc'hskKlaodanDuigou.JPG|Anv R. Hello, unan eus tud Ploue bet fuzuilhet, ouzh monumant [[Porzh-Loeiz]]
</gallery>
* [[1945]]: d'an [[23 a viz Mae]] e voe kavet korfoù marv pevar den eus ar gumun e-tal gwikadell [[Porzh-Loeiz]]. Er Rezistañs e oant; fuzuilhet e oant bet gant al [[Heer (Wehrmacht)|lu alaman]]<ref>{{fr}}René Le Guénic, ''Morbihan - Mémorial de la Résistance'', 1998, pajennoù 315-316</ref>.
* Mervel a reas 35 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?act=view&insee=56166&pays=France&dpt=56&idsource=4551&table=bp&lettre=&fusxx=&debut=100 Memorialgenweb]</ref>.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas nav milour eus ar gumun<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?act=view&insee=56166&pays=France&dpt=56&idsource=4551&table=bp&lettre=&fusxx=&debut=100 Memorialgenweb]</ref>.
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas nav milour eus ar gumun<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?act=view&insee=56166&pays=France&dpt=56&idsource=4551&table=bp&lettre=&fusxx=&debut=100 Memorialgenweb]</ref>.
== Brezhoneg ==
=== Ya d'ar brezhoneg ===
* D’an 10 a viz C'hwevrer 2006 e oa bet votet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant kuzul-kêr ar gumun.
* D'an 22 a viz Mezheven 2006 e oa bet roet d'ar gumun al label live 1.
* D'an 18 a viz Mae [[2025|2026]] e oa sinet ar garta evit tizhout al live 2.
=== Deskadurezh ===
* Klasoù divyezhek publik a zo eno abaoe [[1994]].
* E distro-skol 2025 e oa 108 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (26 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)<ref>{{br}}[http://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Distro-skol ar c’helenn divyezhek]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
BreizhPloueChapelItron-Varia ar Bleuñv01.jpg
BreizhPloueChapelItron-Varia ar Bleuñv02.jpg
</gallery>
* Chapel ''Intron-Varia ar Bleuñv''.
<gallery>
Plouay Eglise nouveau clocher 1925.jpg|An iliz katolik.
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Owen''.
<gallery>
Plouay monument aux morts 1.jpg|Ar monumant.
</gallery>
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc'hskeudenn ha kartenn-bost <ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/cpa/com.php?insee=56166&dpt=56&comm=Plouay Memorial Genweb]</ref>.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc'hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=95732 Memorial Genweb]</ref>.
* Monumant ar Rezistanted, luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=113328 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=6000
|passo1=1000
|passo2=200
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2013
|bl10=2020
|p1=3964
|p2=3876
|p3=4053
|p4=4368
|p5=4834
|p6=4759
|p7=5112
|p8=5336
|p9=5385
|p10=5789
|p11=5779
|mammenn=EBSSA
}}
== Melestradurezh ==
== Tud ==
===Tud ganet eno===
*[[1954]] : [[Alan Botrel]], skrivagner brezhonek.
===Tud marvet eno===
*[[2015]] : [[Herri ar Borgn]], skrivagner brezhonek.
===Tud hag o deus bevet eno===
* [[Stefan ar Strad]], skrivagner brezhonek, a zo bet person e Ploue.
== Sport ==
* [[Marc'hhouarnerezh e Ploue]]
===Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn===
* [[15 a viz Gouere]] [[1998]] : loc'hañ a ra 4<sup>e</sup> tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1998|Tro Bro-C'hall]] eus Ploue war-du [[Cholet]] ([[Maine-et-Loire]]).
* [[14 a viz Gouere]] [[2002]] : 8{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 2002|Tro Bro-C'hall]] etre [[Saint-Martin-de-Landelles]] ([[Manche]]) ha Ploue; trec'h eo [[Karsten Kroon]] ([[Izelvroioù]]).
== Gevelliñ ==
* {{Bro-Saoz}} : [[Pershore]] ([[Worcestershire]]), 1996
* {{Alamagn}} : [[Küps]] ([[Bavaria]]), 1998
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Plouay}}
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307075126/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56166 Ploue war lec'hienn Geobreizh]
== Dave ha notennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Wened]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]]
[[Rummad:Nijerezioù ar C'hommonwealth aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]
[[Rummad:Tud lakaet d'ar marv gant al lu alaman e Porzh-Loeiz e 1944]]
[[Rummad:Argant tapet e tiez-post ar Mor-Bihan gant tud eus ar Rezistañs e 1944]]
cty5sg1vs0t840tkr7231e95k11425z
Langedig
0
15879
2192524
2190137
2026-06-05T08:12:00Z
OPAB44
57507
2192524
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Langedig
| anvOfisiel = ''Languidic''
| skeudenn = Mairie Languidic (2).JPG
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù = Blason_ville_fr_Languidic_(Morbihan).svg
| bro = [[Bro-Gwened]]
| departamant = [[Mor-Bihan]]
| arondisamant = [[Arondisamant an Oriant|an Oriant]]
| etrekumuniezh = [[Kab an Oriant tolpad-kêrioù]]
| bro velestradurel = [[Bro an Oriant]]
| kanton = [[Kanton Henbont|Henbont]]
| cp = 56440
| maer = Laurent Duval
| amzer-gefridi = 2020-2026
| gorread = 109.08
| hedred = -3.15666666667
| ledred = 47.8341666667
| uk = 66
| ubi = 7
| ubr = 126
| lec'hienn web = {{fr}}[http://www.languidic.fr/ Lec'hienn an ti-kêr]
}}
'''Langedig''' a zo ur gumun e [[Breizh]] e [[kanton Henbont]] e departamant ar [[Mor-Bihan]].
== Douaroniezh ==
* Langedig eo eil brasañ kumun Breizh, war-lerc'h [[Skaer]] ha dirak [[Pempont]] ha [[Gwenvenez-Penfaou]].
* Eieniñ a ra [[Stêr an Intel]] e Langedig.
== Anv ==
* Erwan Vallerie ː '''Lankintic''', 1160; '''Landgendic, Landgedic''', 1264; '''Languidic''', 1282; '''Languindic''', 1291, 1310; '''Languendic''', 1313; '''Languidic''', 1387; '''Languendic''', 1399; '''Languidic''', 1453, 1516
'''Gerdarzh'''
== Ardamezioù ==
{|
|-
|''En glazur e gebrenn en erminoù, heuliet ouzh kab gant div steredenn en aour hag ouzh beg gant ur vleuñienn aval, an holl en aour.''<ref>Aozet gant an abad Marquer ha H. Martin.</ref> • Sturiad : ''<q> Leuein ha frehin </q>''
|-
|}
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Melestradurezh: krouet e voe kumun Langedig e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Langedig da benn ur c'hanton, hini [[Kanton Langedig (1790)|Langedig]]; div gumun a oa ennañ: [[Prederion]] ha Langedig, e [[distrig Henbont]] e oa. Diskaret e voe kanton Langedig gant lezenn an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 Genver|28 a viz Genver]] [[1801]]), dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix''. Lakaet e voe kumun Langedig e [[kanton Henbont]] bet miret ha brasaet e 1801 gant an hevelep lezenn. Lakaet e oa bet en [[arondisamant an Oriant]] bet krouet e 1800<ref>{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=18628 Cassini - EHESS - Langedig - Fichenn ar gumun]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 164</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 348 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lâret eo 8,05 % eus he foblañs e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56101&dpt=56&idsource=47746&table=bp07 Memorialgenweb - Monumant ar re varv]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Ur c'harr-nij (''Wellington Mk.IV'' marilhet Z1383 ha kodet UV-D) eus [[aerlu]] ar [[Rouantelezh-Unanet]] (''[[Royal Air Force]]'') a gouezhas e Kerroc'h d'ar [[22 Mezheven|22 a viz Even]] [[1942]]: mervel a reas ar pemp milour [[Aostralia|aostralian]] a oa ennañ, douaret int e bered Kerantreizh [[An Oriant|en Oriant]]<ref>{{fr}}''[[Ouest-France]]'', 20 a viz Mae 2010 </ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20130515041824/http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Morbihan/pertes_raf_morbihan.html Pertes RAF Morbihan]</ref>.
* Ur c'harr-nij (''[[B-17]]-F'' marilhet ''40-BO'') eus [[Aerlu]] [[SUA]] ([[United States Army Air Forces]]) a gouezhas e Kergurun d'ar [[16 Ebrel|16 a viz Imbril]] [[1943]]: pemp milour a varvas, ar pemp nijour all a voe tapet d'an [[Wehrmacht|Alamaned]]<ref>{{fr}}[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Morbihan/pertes_usaaf_morbihan.html Pertes USAAF]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}''[[Ouest-France]]'', 20 a viz Mae 2010 </ref>.
* D'ar [[7 Eost|7 a viz Eost]] [[1944]] e voe dieubet Langedig gant lu [[SUA]]<ref>{{fr}}''[[Le Télégramme]]'', 17 a viz Eost 2010</ref>, mervel a reas pemp den nann-soudard, pemzek den all a voe gloazet, pa voe tennet taolioù-kanol gant an Alamaned<ref>{{fr}}[[Roger Leroux]], ''Le Morbihan en guerre 1939-1945'', Imprimerie de la Manutention, Mayenne, 1991, pajenn 545 </ref>{{,}}<ref>{{fr}}René Le Guénic, ''Morbihan - Mémorial de la Résistance'', 1998, pajenn 545</ref>.
* D'an [[16 Mae|16 a viz Mae]] [[1945]] e voe kavet korf marv un den eus ar gumun, ezel eus ar Rezistañs, bet boureviet, lazhet ha mañsonet d'an [[13 Gouere|13 a viz Gouere]] [[1944]] gant al lu alaman e kreñvlec'h Pentevr e [[Sant-Pêr-Kiberen]]<ref>{{fr}}René Le Guénic, ''Morbihan - Mémorial de la Résistance'', 1998, pajennoù 322-329</ref>.
* Mervel a reas 54 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56101&dpt=56&idsource=47746&table=bp07 Memorialgenweb - Monumant ar re varv] </ref>.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas seizh milour.
== Brezhoneg ==
* Ar Brezoneg er Skol, 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol<ref>{{fr}}[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936 </ref>.
* Klasoù divyezhek a zo eno abaoe [[2001]].
* E distro-skol 2025 e oa enskrivet 138 skoliad er c'hlasoù divyezhek (19,2 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)<ref>{{br}}[https://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Ofis ar Brezhoneg]</ref>.
* E 2023 e oa bet sinet ar garta Ya d'ar brezhoneg ganto da dizhout al live 2, ha roet al live 1 dezho.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Alignement de Kersolan.jpg|Meurvein Kersolan.
Menhir de Kerdanué.jpg|Peulvan Kerdanue.
Fontaine de Saint Urlo Languidic.jpg|Feunteun Sant [[Urloù]] e Langedig.
Iliz Langedig.jpg|Iliz Langedig lec'h ma timezas Loeiz Herrieu gant Loeiza ar Meliner.
</gallery>
* Steudadoù meurvein Kêrsolan.
* Peulvan Kerdanue.
* Feunteun Sant Urloù.
* An iliz katolik.
<gallery>
Monument aux morts (Languidic).JPG|Monumant ar re varv er vered.
Stèle Kergurun (Languidic).jpg|Monumant an nijourion [[Royal Air Force|aostralian]] e Kerroc'h.
Stèle Kerroch (Languidic).jpg|Monumant an nijourion [[United States Army Air Forces|SUAat]] e Kergurun.
</gallery>
* Monumant ar re varv er vered, "De Vugale Languedeg Maru aveit er Vro", luc'hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=56&id_source=47746 Memorial Genweb]</ref> ha kartenn-bost<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=47746 Memorial Genweb]</ref>.
* Monumantoù an nijourion [[Royal Air Force|aostralian]] ha [[United States Army Air Forces|SUAat]].
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1793 ==
<div class="center">
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)
ImageSize = width:700 height:300
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:8300
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:500 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1793 text:1793
bar:1800
bar:1806
bar:1821
bar:1831
bar:1836 text:1836
bar:1841
bar:1846
bar:1851
bar:1856
bar:1861 text:1861
bar:1866
bar:1872
bar:1876
bar:1881
bar:1886 text:1886
bar:1891
bar:1896
bar:1901
bar:1906
bar:1911 text:1911
bar:1921
bar:1926
bar:1931
bar:1936
bar:1946 text:1946
bar:1954
bar:1962
bar:1968
bar:1975
bar:1982 text:1982
bar:1990
bar:1999 text:1999
bar:2006
bar:2012 text:2012
bar:2013
bar:2022 text:2022
PlotData=
color:barra width:14 align:left
bar:1793 from:0 till: 6012
bar:1800 from:0 till: 6076
bar:1806 from:0 till: 5842
bar:1821 from:0 till: 6029
bar:1831 from:0 till: 6064
bar:1836 from:0 till: 6420
bar:1841 from:0 till: 6105
bar:1846 from:0 till: 6293
bar:1851 from:0 till: 6358
bar:1856 from:0 till: 6222
bar:1861 from:0 till: 6382
bar:1866 from:0 till: 6483
bar:1872 from:0 till: 6094
bar:1876 from:0 till: 6433
bar:1881 from:0 till: 6745
bar:1886 from:0 till: 6920
bar:1891 from:0 till: 7122
bar:1896 from:0 till: 7498
bar:1901 from:0 till: 7741
bar:1906 from:0 till: 7815
bar:1911 from:0 till: 7865
bar:1921 from:0 till: 7919
bar:1926 from:0 till: 8045
bar:1931 from:0 till: 8012
bar:1936 from:0 till: 7803
bar:1946 from:0 till: 8262
bar:1954 from:0 till: 5763
bar:1962 from:0 till: 5547
bar:1968 from:0 till: 5326
bar:1975 from:0 till: 5223
bar:1982 from:0 till: 5847
bar:1990 from:0 till: 6350
bar:1999 from:0 till: 6489
bar:2006 from:0 till: 7076
bar:2012 from:0 till: 7409
bar:2013 from:0 till: 7562
bar:2022 from:0 till: 8046
</timeline>
</div>
== Melestradurezh ==
== Tud ==
* [[Benoît Purenne]], c'hoarier [[echedoù]].
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class="wikitable"
|[[Restr:Loisel de la Couldre.gif|80px]]
|'''Loisel, Loaisel, Louaisel,'''
Aotrounez Saint-Benoît, Espinefort, la Vigne
|''En argant e deir moualc'henn en sabel''
|-
|[[Restr:Barisy de Kermaria.gif|80px]]
|'''Barisy''',
Aotrounez Kerouriou
|''En argant, e deir joskenn diframmet en sabel''
|-
|[[Restr:De Baud.gif|80px]]
|'''de Baud'''
Aotrounez la Vigne-le-Houlle hag Espinefort
|''En glazur e zek hanochenn en aour, 4, 3, 2, 1''
|}
=== Tud ganet eno ===
*[[Loeiza er Meliner|Loeiza ar Meliner]], skrivagnerez vrezhonek, d'an [[9 a viz Meurzh]]. [[1887]].
*[[Lucien Pouëdras]], livour, e [[1937]].
=== Tud marvet eno ===
== Gevelliñ ==
{| class="wikitable"
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| [[Restr:Flag of England.svg|border|25px]] [[Bro-Saoz]]
| [[Great Cornard]]
| 1989
|-
| [[Restr:Flag of Romania.svg|border|25px]] [[Roumania]]
| [[Silivașu de Câmpie]]
| 1990
|-
| [[Restr:Flag of Germany.svg|border|25px]] [[Alamagn]]
| [[Rimpar]]
| 1997
|}
== Krennlavar ==
Re Langedig, pennoù du, <br />
A ra krampouezh gant ludu <br />
Evit armerzh o gwinizh-du ! <br />
== Levrlennadur ==
* {{fr}}Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* {{br}}Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995
== Liammoù diavaez ==
*{{br}} [http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56101 Langedig war lec'hienn Geobreizh]
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]]
[[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]]
[[Rummad:Nijerezioù ar C'hommonwealth aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]
[[Rummad:Nijerezioù SUA aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]
[[Rummad:Tud lakaet d'ar marv gant al lu alaman e kreñvlec'h Pentevr e 1944]]
pizjxvcfee7fuu6lqi0p0viklvafuqq
2192525
2192524
2026-06-05T08:15:10Z
OPAB44
57507
2192525
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Langedig
| anvOfisiel = ''Languidic''
| skeudenn = Mairie Languidic (2).JPG
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù = Blason_ville_fr_Languidic_(Morbihan).svg
| bro = [[Bro-Gwened]]
| departamant = [[Mor-Bihan]]
| arondisamant = [[Arondisamant an Oriant|an Oriant]]
| etrekumuniezh = [[Kab an Oriant tolpad-kêrioù]]
| bro velestradurel = [[Bro an Oriant]]
| kanton = [[Kanton Henbont|Henbont]]
| cp = 56440
| maer = Laurent Duval
| amzer-gefridi = 2020-2026
| gorread = 109.08
| hedred = -3.15666666667
| ledred = 47.8341666667
| uk = 66
| ubi = 7
| ubr = 126
| lec'hienn web = {{fr}}[http://www.languidic.fr/ Lec'hienn an ti-kêr]
}}
'''Langedig''' a zo ur gumun e [[Breizh]] e [[kanton Henbont]] e departamant ar [[Mor-Bihan]].
== Douaroniezh ==
* Langedig eo eil brasañ kumun Breizh, war-lerc'h [[Skaer]] ha dirak [[Pempont]] ha [[Gwenvenez-Penfaou]].
* Eieniñ a ra [[Stêr an Intel]] e Langedig.
== Anv ==
* Erwan Vallerie ː '''Lankintic''', 1160; '''Landgendic, Landgedic''', 1264; '''Languidic''', 1282; '''Languindic''', 1291, 1310; '''Languendic''', 1313; '''Languidic''', 1387; '''Languendic''', 1399; '''Languidic''', 1453, 1516
'''Gerdarzh'''
== Ardamezioù ==
{|
|-
|''En glazur e gebrenn en erminoù, heuliet ouzh kab gant div steredenn en aour hag ouzh beg gant ur vleuñienn aval, an holl en aour.''<ref>Aozet gant an abad Marquer ha H. Martin.</ref> • Sturiad : ''<q> Leuein ha frehin </q>''
|-
|}
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Melestradurezh: krouet e voe kumun Langedig e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Langedig da benn ur c'hanton, hini [[Kanton Langedig (1790)|Langedig]]; div gumun a oa ennañ: [[Prederion]] ha Langedig, e [[distrig Henbont]] e oa. Diskaret e voe kanton Langedig gant lezenn an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 Genver|28 a viz Genver]] [[1801]]), dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix''. Lakaet e voe kumun Langedig e [[kanton Henbont]] bet miret ha brasaet e 1801 gant an hevelep lezenn. Lakaet e oa bet en [[arondisamant an Oriant]] bet krouet e 1800<ref>{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=18628 Cassini - EHESS - Langedig - Fichenn ar gumun]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 164</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 348 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lâret eo 8,05 % eus he foblañs e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56101&dpt=56&idsource=47746&table=bp07 Memorialgenweb - Monumant ar re varv]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Ur c'harr-nij (''Wellington Mk.IV'' marilhet Z1383 ha kodet UV-D) eus [[aerlu]] ar [[Rouantelezh-Unanet]] (''[[Royal Air Force]]'') a gouezhas e Kerroc'h d'ar [[22 Mezheven|22 a viz Even]] [[1942]]: mervel a reas ar pemp milour [[Aostralia|aostralian]] a oa ennañ, douaret int e bered Kerantreizh [[An Oriant|en Oriant]]<ref>{{fr}}''[[Ouest-France]]'', 20 a viz Mae 2010 </ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20130515041824/http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Morbihan/pertes_raf_morbihan.html Pertes RAF Morbihan]</ref>.
* Ur c'harr-nij (''[[B-17]]-F'' marilhet ''40-BO'') eus [[Aerlu]] [[SUA]] ([[United States Army Air Forces]]) a gouezhas e Kergurun d'ar [[16 Ebrel|16 a viz Imbril]] [[1943]]: pemp milour a varvas, ar pemp nijour all a voe tapet d'an [[Wehrmacht|Alamaned]]<ref>{{fr}}[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Morbihan/pertes_usaaf_morbihan.html Pertes USAAF]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}''[[Ouest-France]]'', 20 a viz Mae 2010 </ref>.
* D'ar [[7 Eost|7 a viz Eost]] [[1944]] e voe dieubet Langedig gant lu [[SUA]]<ref>{{fr}}''[[Le Télégramme]]'', 17 a viz Eost 2010</ref>, mervel a reas pemp den nann-soudard, pemzek den all a voe gloazet, pa voe tennet taolioù-kanol gant an Alamaned<ref>{{fr}}[[Roger Leroux]], ''Le Morbihan en guerre 1939-1945'', Imprimerie de la Manutention, Mayenne, 1991, pajenn 545 </ref>{{,}}<ref>{{fr}}René Le Guénic, ''Morbihan - Mémorial de la Résistance'', 1998, pajenn 545</ref>.
* D'an [[16 Mae|16 a viz Mae]] [[1945]] e voe kavet korf marv un den eus ar gumun, ezel eus ar Rezistañs, bet boureviet, lazhet ha mañsonet d'an [[13 Gouere|13 a viz Gouere]] [[1944]] gant al lu alaman e kreñvlec'h Pentevr e [[Sant-Pêr-Kiberen]]<ref>{{fr}}René Le Guénic, ''Morbihan - Mémorial de la Résistance'', 1998, pajennoù 322-329</ref>.
* Mervel a reas 54 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56101&dpt=56&idsource=47746&table=bp07 Memorialgenweb - Monumant ar re varv] </ref>.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas seizh milour.
== Brezhoneg ==
* Ar Brezoneg er Skol, 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol<ref>{{fr}}[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936 </ref>.
* Klasoù divyezhek a zo eno abaoe [[2001]].
* E distro-skol 2025 e oa enskrivet 138 skoliad er c'hlasoù divyezhek (19,2 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)<ref>{{br}}[https://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Ofis ar Brezhoneg]</ref>.
* E 2023 e oa bet sinet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] ganto da dizhout al live 2, ha roet al live 1 dezho.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Alignement de Kersolan.jpg|Meurvein Kersolan.
Menhir de Kerdanué.jpg|Peulvan Kerdanue.
Fontaine de Saint Urlo Languidic.jpg|Feunteun Sant [[Urloù]] e Langedig.
Iliz Langedig.jpg|Iliz Langedig lec'h ma timezas Loeiz Herrieu gant Loeiza ar Meliner.
</gallery>
* Steudadoù meurvein Kêrsolan.
* Peulvan Kerdanue.
* Feunteun Sant Urloù.
* An iliz katolik.
<gallery>
Monument aux morts (Languidic).JPG|Monumant ar re varv er vered.
Stèle Kergurun (Languidic).jpg|Monumant an nijourion [[Royal Air Force|aostralian]] e Kerroc'h.
Stèle Kerroch (Languidic).jpg|Monumant an nijourion [[United States Army Air Forces|SUAat]] e Kergurun.
</gallery>
* Monumant ar re varv er vered, "De Vugale Languedeg Maru aveit er Vro", luc'hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=56&id_source=47746 Memorial Genweb]</ref> ha kartenn-bost<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=47746 Memorial Genweb]</ref>.
* Monumantoù an nijourion [[Royal Air Force|aostralian]] ha [[United States Army Air Forces|SUAat]].
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1793 ==
<div class="center">
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)
ImageSize = width:700 height:300
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:8300
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:500 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1793 text:1793
bar:1800
bar:1806
bar:1821
bar:1831
bar:1836 text:1836
bar:1841
bar:1846
bar:1851
bar:1856
bar:1861 text:1861
bar:1866
bar:1872
bar:1876
bar:1881
bar:1886 text:1886
bar:1891
bar:1896
bar:1901
bar:1906
bar:1911 text:1911
bar:1921
bar:1926
bar:1931
bar:1936
bar:1946 text:1946
bar:1954
bar:1962
bar:1968
bar:1975
bar:1982 text:1982
bar:1990
bar:1999 text:1999
bar:2006
bar:2012 text:2012
bar:2013
bar:2022 text:2022
PlotData=
color:barra width:14 align:left
bar:1793 from:0 till: 6012
bar:1800 from:0 till: 6076
bar:1806 from:0 till: 5842
bar:1821 from:0 till: 6029
bar:1831 from:0 till: 6064
bar:1836 from:0 till: 6420
bar:1841 from:0 till: 6105
bar:1846 from:0 till: 6293
bar:1851 from:0 till: 6358
bar:1856 from:0 till: 6222
bar:1861 from:0 till: 6382
bar:1866 from:0 till: 6483
bar:1872 from:0 till: 6094
bar:1876 from:0 till: 6433
bar:1881 from:0 till: 6745
bar:1886 from:0 till: 6920
bar:1891 from:0 till: 7122
bar:1896 from:0 till: 7498
bar:1901 from:0 till: 7741
bar:1906 from:0 till: 7815
bar:1911 from:0 till: 7865
bar:1921 from:0 till: 7919
bar:1926 from:0 till: 8045
bar:1931 from:0 till: 8012
bar:1936 from:0 till: 7803
bar:1946 from:0 till: 8262
bar:1954 from:0 till: 5763
bar:1962 from:0 till: 5547
bar:1968 from:0 till: 5326
bar:1975 from:0 till: 5223
bar:1982 from:0 till: 5847
bar:1990 from:0 till: 6350
bar:1999 from:0 till: 6489
bar:2006 from:0 till: 7076
bar:2012 from:0 till: 7409
bar:2013 from:0 till: 7562
bar:2022 from:0 till: 8046
</timeline>
</div>
== Melestradurezh ==
== Tud ==
* [[Benoît Purenne]], c'hoarier [[echedoù]].
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class="wikitable"
|[[Restr:Loisel de la Couldre.gif|80px]]
|'''Loisel, Loaisel, Louaisel,'''
Aotrounez Saint-Benoît, Espinefort, la Vigne
|''En argant e deir moualc'henn en sabel''
|-
|[[Restr:Barisy de Kermaria.gif|80px]]
|'''Barisy''',
Aotrounez Kerouriou
|''En argant, e deir joskenn diframmet en sabel''
|-
|[[Restr:De Baud.gif|80px]]
|'''de Baud'''
Aotrounez la Vigne-le-Houlle hag Espinefort
|''En glazur e zek hanochenn en aour, 4, 3, 2, 1''
|}
=== Tud ganet eno ===
*[[Loeiza er Meliner|Loeiza ar Meliner]], skrivagnerez vrezhonek, d'an [[9 a viz Meurzh]]. [[1887]].
*[[Lucien Pouëdras]], livour, e [[1937]].
=== Tud marvet eno ===
== Gevelliñ ==
{| class="wikitable"
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| [[Restr:Flag of England.svg|border|25px]] [[Bro-Saoz]]
| [[Great Cornard]]
| 1989
|-
| [[Restr:Flag of Romania.svg|border|25px]] [[Roumania]]
| [[Silivașu de Câmpie]]
| 1990
|-
| [[Restr:Flag of Germany.svg|border|25px]] [[Alamagn]]
| [[Rimpar]]
| 1997
|}
== Krennlavar ==
Re Langedig, pennoù du, <br />
A ra krampouezh gant ludu <br />
Evit armerzh o gwinizh-du ! <br />
== Levrlennadur ==
* {{fr}}Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* {{br}}Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995
== Liammoù diavaez ==
*{{br}} [http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56101 Langedig war lec'hienn Geobreizh]
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]]
[[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]]
[[Rummad:Nijerezioù ar C'hommonwealth aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]
[[Rummad:Nijerezioù SUA aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]
[[Rummad:Tud lakaet d'ar marv gant al lu alaman e kreñvlec'h Pentevr e 1944]]
fr9ygybq0vhy1nkm4f3x8h3pal96x91
Santez-Elen
0
15942
2192540
2149259
2026-06-05T09:05:54Z
OPAB44
57507
/* Ar Brezoneg er Skol */
2192540
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Santez-Elen
| anvOfisiel = ''Sainte-Hélène''
| skeudenn = Fontaine du bourg (Sainte-Hélène) 4117.JPG
| alc'hwez = Feunteun ar vourc'h.
| ardamezioù = Blason ville fr Sainte-Hélène (Morbihan).svg
| bro = [[Bro-Gwened]]
| departamant = [[Mor-Bihan]]
| arondisamant = [[Arondisamant an Oriant|an Oriant]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Blavezh Gwelmeur hag ar Mor Bras]]
| bro velestradurel = [[Bro an Oriant]]
| kanton = [[Kanton Pleuwigner|Pleuwigner]]
| maer = Christèle Perrel
| amzer-gefridi = Du 2024-2026
| gorread = 8.08
| hedred = -3.20333333333
| ledred = 47.7208333333
| uk = 15
| ubi = 0
| ubr = 20
}}
'''Santez-Elen''' zo ur gumun e [[Breizh]] e [[kanton Pleuwigner]] e departamant ar [[Mor-Bihan]].
== Brezhoneg ==
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol<ref>{{fr}}[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936</ref>.
* E 2022 e oa bet sinet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant an ti-kêr, da dizhout al live 2.
== Douaroniezh ==
{| style="background-color:#fffff0; border:1px solid #aaaaaa;"
|-
|
<gallery mode="packed"heights="140px">
Santez-ElenStêranIntel.jpg
Santez-ElenStêranInteleil.jpg
</gallery>
|-
| colspan="2" align="center" | [[Stêr an Intel]] e Santez-Elen
|-
|}
* War lez [[Stêr an Intel]] emañ Santez-Elen.
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e [[1790]] diwar ul lodenn eus parrez [[Lokoal]]; e [[Kanton Kervignag (1790)|kanton Kervignag]] hag e [[distrig Henbont]] e oa. Lakaet e voe en [[arondisamant an Oriant]] pa voe krouet e 1800 hag e [[Kanton Porzh-Loeiz]], bet brasaet e 1801<ref>{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 368</ref>.
=== {{XIXvet kantved}} ===
* E 1841 e voe lakaet c'hwec'h kêriadenn eus [[Pleheneg]] e kumun Santez-Elen.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 35 milour ag ar gumun, da lavaret eo 4,92 % eus he foblañs e 1911<ref>{{fr}}Monumant ar re varv</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Mervel a reas tri milour ag ar gumun hag ur glañvdiourez<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5304926 Memorial Genweb]</ref> eus ar Rezistañs<ref>{{fr}}Monumant ar re varv </ref>; war dalbenn [[Sankenn an Oriant]] edo Santez-Elen; pemp den nann-soudard eus ar gumun a voe lazhet<ref>{{fr}}René Le Guénic, ''Morbihan - Mémorial de la Résistance'', 1998, pajenn 314</ref>. Kanoliataet hag entanet e voe ar vourc'h gant an [[Wehrmacht|Alamaned]] d'an [[11 Gwengolo|11 a viz Gwengolo]] [[1944]]: an iliz katolik ha 90% eus an tiez a voe distrujet. Tapet e voe ar vourc'h gant an [[Wehrmacht|Alamaned]] d'an [[28 Gwengolo|28 a viz Gwengolo]] [[1944]] goude emgannoù start. Dieubet e voe ar gumun d'an [[10 Mae|10 a viz Mae]] [[1945]]<ref>{{fr}}[http://www.cheminsdememoire.gouv.fr/telechargement/pdf/Reddition_Lorient.pdf Chemins de Mémoire] </ref>. D'ar [[6 Du|6 a viz Du]] [[1944]] e kouezhas ur c'harr-nij ''Douglas A24'' marilhet N° 254--549 eus an [[aerlu]] [[gall]] (''Armée de l'Air'') e Santez-Elen; lazhet e voe an daou nijour a oa en e vourzh<ref>{{fr}}[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Morbihan/pertes_armee_france.html Pertes de l'Armée de l'Air]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Santez-ElenDismantroùarchapel.jpg|Dismantroù ar chapel.
</gallery>
* Dismantroù ar chapel, 590, e Beg Santez-Elen.
<gallery>
Santez-ElenFeunteunervourc'h01.jpg
Santez-ElenFeunteunervourc'h02.jpg
</gallery>
* Ar feunteun er vourc'h, {{XVIIIvet}} kantved.
<gallery>
Santez-ElenIlizkatolik01.jpg|An iliz.
Santez-ElenIlizkatolik02.jpg|Ar c'hloc'hdi.
</gallery>
* An iliz katolik a voe savet en {{XVIIIvet}} kantved hag adsavet e [[1840]] gant un embreger [[italian]], La Casa. Relegoù [[Impalaerez Elena|Santez Elen]] ha [[Stefan (kentañ merzher)|Sant Steven]] a voe roet dezhi gant ar pab [[Pi VII]] e [[1817]]. Adsavet e voe goude an [[Eil brezel-bed]]: tost distrujet razh e oa bet e miz [[Gwengolo]] [[1944]] gant ar c'hanolioù [[alaman]]. Miret eo bet an tour-iliz eus an {{XVIIIvet}} kantved.
<gallery>
Chapelle de Kerdavid (Sainte-Hélène).jpg|Ar chapel.
Sainte-Hélène - Église paroissiale 03.JPG|Ur gador-brezeg.
Santez-Elenkroaz01.jpg|Santez-Elen, ur groaz.
</gallery>
* Chapel ''Intron-Varia Druez'' e Kerdavid.
* Ur meni gador-brezeg e-tal an iliz ha kroazioù war ar maez.
<gallery>
Santez-ElenMonumantarrevarv.jpg|Santez-Elen, Monumant ar re varv.
</gallery>
* Monumant ar re varv, er vourc'h. Dioueliet e voe d’ar [[25 a viz Eost]] [[1923]]<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/42112/sainte-helene-place/ Université de Lille]</ref>.
== Armerzh ==
<gallery>
Santez-ElenBagistrerezh.jpg|Ur vag istrerezh o tremen e-bioù d'ur park istr.
</gallery>
* Istr a saver er gumun e [[Stêr an Intel]].
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=1400
|passo1=200
|passo2=50
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2013
|bl9=2022
|p1=628
|p2=662
|p3=661
|p4=957
|p5=1007
|p6=906
|p7=1145
|p8=1156
|p9=1298
|mammenn=EBSSA
}}
== Melestradurezh ==
<gallery>
Santez-ElenMaerdi.jpg|Ar maerdi.
</gallery>
{{DilennadDeroù |Titl= Roll maered ar gumun}}
{{Dilennad |Deroù= Du 2024|Penn = |Anv= Christèle Perrel|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 2020|Penn = Gwengolo 2024|Anv= Jean-Yves Croguennec|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 2014|Penn= 2020|Anv= Pierric Le Fur|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 1978|Penn= 2014|Anv= Emmanuel Giquel|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= |Penn= 1978|Anv= Jean Davigo|Strollad= |Karg= }}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}
== Tud ==
=== Tud bet marvet eno ===
* [[Firmin Tristan]] ([[25 a viz Meurzh]] [[1886]] e [[Groe]]-[[10 a viz Meurzh]] [[1965]]), maer Groe, kuzulier [[kanton Groe]] ha kannad ar [[Mor-Bihan]] e [[Kambr an deputeed]]<ref>{{fr}}Annik Le Guen, ''Le Morbihan sous le Gouvernement de Vichy'', Miz Kerzu 1993</ref>.
== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==
* {{br}}[http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56220 Santez-Elen war lec'hienn Geobreizh]
== Dave ha notennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]]
[[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]]
[[Rummad:Nijerezioù gall aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]
[[Rummad:Sankenn an Oriant]]
cdf02w5o4jpqj6ng6qra2paf5j0toy3
Pleheneg
0
15951
2192534
2181949
2026-06-05T08:32:48Z
OPAB44
57507
/* Brezhoneg */
2192534
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Pleheneg
| anvOfisiel = ''Plouhinec''
| skeudenn = Eglise de Plouhinec.jpg
| alc'hwez = Iliz katolik ''Sant Pêr ha Sant Paol'', er vourc'h.
| ardamezioù = Blason ville fr Plouhinec (Morbihan).svg
| bro = {{Bro-Gwened}}
| departamant = {{Mor-Bihan}}
| arondisamant = [[Arondisamant an Oriant|an Oriant]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Blavezh Gwelmeur hag ar Mor Bras]]
| bro velestradurel = [[Bro an Oriant]]
| kanton = [[Kanton Pleuwigner|Pleuwigner]]
| cp = 56680
| maer = Sophie Le Chat
| amzer-gefridi = 2020-2026
| gorread = 35.58
| hedred = -3.24972222222
| ledred = 47.6983333333
| uk = 20
| ubi = 0
| ubr = 25
| lec'hienn web = {{fr}}[http://www.plouhinec.com/ www.plouhinec.com]
}}
'''Pleheneg''' zo ur gumun e [[Breizh]] e [[kanton Pleuwigner]] e departamant ar [[Mor-Bihan]].
== Douaroniezh ==
<gallery mode="packed"heights="140px">
Pont-lorois.JPG|Pont-Lorois dreist da Stêr an Intel.
Pleheneg01.xcf|''Magoer'' war lez Stêr an Intel.
</gallery>
* War lez genoù [[Stêr an Intel]] hag ar [[Meurvor Atlantel]] emañ Pleheneg. Ur pont etre [[Belz]], war glann dehoù ar stêr ha Pleheneg war ar c'hall gleiz.
=== Kumunioù amezek ===
{{Lec'hiadur kêr|kêr=''Pleheneg''|gwalarn=[[Brelevenez]]|norzh=[[Brelevenez]]|biz=[[Santez-Elen]]|kornôg=[[Gavr]], [[Rianteg]], {{Splannañ|#CCEAFF|''[[Mor bihan Gavr]]''}}|reter={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Stêr an Intel|Intel]]''}}, [[Belz]]|gevred={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Stêr an Intel|Intel]]''}}, [[An Intel]], [[An Ardeven]]|su={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Meurvor Atlantel]]''}}|mervent={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Meurvor Atlantel]]''}}|enklozadur=}}
== Anv ==
* Erwan Vallerie ː ''Ploiuhinoc'', ''Ploehidinuc'', 1037 ; ''Plebe Ithunuc'', 1058 ; ''Plebe Ithinuc'', 1067 ; ''Ploezinec'', 1283 ; ''Ploesnec'', 1284 ; ''Pleyzineuc'', 1320 ; ''Ploezinec'', 1387 ; ''Plezinec'', 1396 ; ''Plehenet'', 1420 ; ''Ploezinec'', 1467 ; ''Ploehinec'', 1516 ; '' Lohinel '', 1630 ; ''Pluhinec'', 1636.
;Gerdarzh
== Ardamezioù ==
* ''Tredeet diouzh sourin en gul ː ouzh 1 geotet e gwiñver en aour, ouzh 2 en gul karget ouzh kab gant ur peulven en aour, ouzh 3 en glazur e besk ouzh kleiz en aour ; e gab gwriet en glazur karget gant ur pont e-pign en sabel loc'hant diouzh al lezioù?''
* Aozer ː Loïc Ermoy
* Degemeret gant ar Gumun er bloaz 1976.
== Brezhoneg ==
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol<ref>{{fr}}[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936</ref>.
* E 2025 e oa bet sinet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] da dizhout al live1. Roet eo bet al label 1.
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Melestradurezh : savet e voe ar gumun e [[1790]] ; e [[Kanton Porzh-Loeiz (1790)|kanton Porzh-Loeiz]] hag e [[distrig Henbont]] e oa. Lakaet e voe en [[Arondisamant an Oriant]] pa voe krouet e [[1800]] ha chom a reas e [[kanton Porzh-Loeiz]], bet brasaet e [[1801]]<ref>{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 275.</ref>.
=== {{XIXvet kantved}} ===
* E [[1841]] e voe lakaet c'hwec'h kêriadenn eus Pleheneg e kumun [[Santez-Elen]].
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 161 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 5,01 % eus he foblañs e 1911<ref name="MG">{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56169&dpt=56&idsource=5172&table=bp01 Memorialgenweb - Monumant ar re varv]</ref>.
==== Korventenn ====
* [[19 Gwengolo|19]]-[[20 Gwengolo|20 a viz Gwenholon]] [[1930]]: mervel a reas pesketaerion eus Pleheneg abalamour d'ar gorventenn<ref>{{fr}}''[[Ouest-France]]'', pajenn "Mor-Bihan", [[26 Ebrel|26 a viz Ebrel]] [[2011]]</ref>..
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Mervel a reas 49 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel, meur a zen nann-soudard en o mesk<ref name="MG" />.
<gallery>
Condamnation à mort Louis Larboulette Musée résistance Saint-Marcel.jpg|Skritell alaman o kemenn kondaonidigezh ha marv Louis Larboulette.
</gallery>
* D'an [[22 a viz Mae]] [[1941]] e voe fuzuilhet ur micherour eus ar gumun gant ar [[Wehrmacht]] evit ''feulster ouzh ur milour alaman''<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=280708 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
* D'an [[13 Kerzu|13 a viz Kerzu]] [[1944]] e kouezhas ur c'harr-nij ''Douglas A24'' eus an [[aerlu]] [[gall]] (''Armée de l'Air'') e Pleheneg<ref>{{fr}}[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Morbihan/pertes_armee_france.html ''Pertes de l'Armée de l'Air'']</ref>.
* E [[Sankenn an Oriant]] edo ar gumun<ref>{{fr}}[[Roger Leroux]], ''Le Morbihan en guerre 1939-1945'', Imprimerie de la Manutention, Mayenne, 1991, pajenn 597</ref>; dieubet e voe Pleheneg d'an [[10 a viz Mae]] [[1945]] goude emzaskoridigezh an [[Wehrmacht|Alamaned]]<ref>{{fr}}[[Roger Leroux]], ''op.cit'', pajenn 622</ref>.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas pemp milour er [[Viêtnam]]<ref name="MG">{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56169&dpt=56&idsource=5172&table=bp01 Memorialgenweb - Monumant ar re varv]</ref>.
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas tri milour<ref name="MG">{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56169&dpt=56&idsource=5172&table=bp01 Memorialgenweb - Monumant ar re varv]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery mode="packed" heights="120px">
Alignements du Gueldro 4779.JPG
Alignements du Gueldro 4787.JPG
</gallery>
* Steudadoù peulvanoù er "Gueldro".
<gallery mode="packed" heights="120px">
PlehenegKalvar.jpg|Kalvar.
PlehenegChapelSant-Gwilherm.jpg|Chapel ''Sant Gwilherm''.
</gallery>
* Ur c'halvar.
* Peder chapel.
* Iliz katolik ''Sant Pêr ha Sant Paol'' (1870-1873) er vourc'h.
* Iliz katolik ''Sant Wennin'', bet adsavet en {{XVIIIvet kantved}}.
* Monumant d'an 99 martolod eus Pleheneg marvet war vor adalek [[1840]] betek [[2002]]<ref>{{fr}}''[[Ouest-France]]'', pajenn "Mor-Bihan", [[26 Ebrel|26 a viz Ebrel]] [[2011]]</ref>.
* Monumant ar re varv dirak iliz katolik ar vourc'h, luc'hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=56&id_source=5172 Memorial Genweb]</ref>. Dioueliet e voe d'ar [[26 a viz Gouhere]] [[1924]]<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/41914/plouhinec-presdeleglise/ Université de Lille]</ref>.
* Plakenn ar re varv, luc'hskeudenn ha kartenn-bost (1914-1918) en iliz katolik<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/cpa/com.php?insee=56169&dpt=56&comm=Plouhinec Memorial Genweb]</ref>.
== Poblañs ==
===Emdroadur ar boblañs abaoe 1962===
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=5500
|passo1=500
|passo2=200
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2013
|bl9=2022
|p1=3601
|p2=3451
|p3=3372
|p4=3553
|p5=4026
|p6=4143
|p7=4657
|p8=5291
|p9=5343
|mammenn=EBSSA
}}
== Melestradurezh ==
== Tud ==
* [[Hélène Jegado]] : muntrerez vrudet, bet ganet e Pleheneg e 1803.
* [[Christian Le Squer]] (1962), mestr-keginer ganet e Pleheneg.
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{|
|[[Restr:De Bahuno.jpg|80px]]
|style="padding-left:20px;"|'''Du Bahuno'''<br>Aotrounez Berinque<br>''En sabel e vleiz tremenant en argant, leinet gant ur greskenn ivez en argant.''
|}
== Gevelliñ ==
{{Gevelliñ|Cill Chaoi|Iwerzhon|Ireland|bloavezh=1992}}
== Levrlennadur ==
* {{fr}}Michel Froger & Michel Pressensé : ''Armorial des communes du Morbihan''. 1999
* {{fr}}Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* {{br}}Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995
== Liammoù diavaez ==
*{{br}} [http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56169 Pleheneg war lec'hienn Geobreizh]
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]]
[[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]]
[[Rummad:Nijerezioù gall aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]
[[Rummad:Sankenn an Oriant]]
fsj1vl6ou03fjjsqwuauc1zpi3z87cl
Logunec'h
0
16000
2192527
2190149
2026-06-05T08:17:35Z
OPAB44
57507
/* Brezhoneg */
2192527
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Logunec'h
| anvOfisiel = Locminé
| skeudenn = Locminé - Place de la République.jpg
| alc'hwez = Plasenn ar Republik.
| ardamezioù = Blason ville fr Locminé (Morbihan).svg
| bro = {{Bro-Gwened}}
| departamant = {{Mor-Bihan}}
| arondisamant = [[Arondisamant Pondi|Pondi]]
| etrekumuniezh = [[Kreiz Mor-Bihan Kumuniezh]]
| bro velestradurel = [[Bro Pondi]]
| kanton = [[Kanton Gregam|Gregam]]
| cp = 56500
| maer = Grégoire Super
| amzer-gefridi = 2014-2026
| gorread = 4.86
| hedred = -2.83444444444
| ledred = 47.8875
| uk = 100
| ubi = 69
| ubr = 153
| lec'hienn web = {{fr}}[http://www.mairie-locmine.fr www.mairie-locmine.fr]
}}
'''Logunec'h''' a zo ur gumun e [[Breizh]] e departamant ar [[Mor-Bihan]]. Pennlec'h [[kanton Logunec'h]] e oa betek 2015. A-wezhioù e vez graet ''Bro-Boio'' deus korn-vro Logunec'h.
== Douaroniezh ==
=== Kumunioù amezek ===
{{Lec'hiadur kêr|kêr=''Logunec'h''|norzh=[[Mourieg]]|kornôg=[[Pluverin]]|reter=[[Begnen]]|su=[[Moustoer-Logunec'h]]}}
== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:Blason ville fr Locminé (Morbihan).svg|60px]]
|
:''« Rannet : ouzh 1 en glazur e eizh horzhig en aour, 2, 1, 2, 1, 2 ; ouzh 2 en argant plezhek en glazur, karget gant un arc'h-relegoù en aour balirant ; e gab en argant karget gant seizh brizhenn erminig en sabel ; e erion en aour, balirant ivez war al lodennadurioù »''
|}
== Brezhoneg ==
* Klasoù divyezhek a zo eno abaoe [[2003]].
* E distro-skol 2025 e oa enskrivet 93 skoliad er c'hlasoù divyezhek (17,6 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)<ref>{{br}}[http://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Distro-skol ar c’helenn divyezhek]</ref>.
* Sinet eo bet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] e 2022 da dizhout a live 1.
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Melestradurezh: krouet e voe kumun Logunec'h e 1790; gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Logunec'h da bennlec'h ur c'hanton, hini [[Kanton Logunec'h (1790)|Logunec'h]], gant pemp kumun ennañ: Logunec'h, [[Mourieg]], [[Moustoer-Logunec'h]], [[Neizin]] ha [[Pluverin]]; e [[distrig Pondi]] e oa. Miret ha brasaet e voe kanton Logunec'h e 1801 gant lezenn an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 Genver|28 a viz Genver]] [[1801]]), dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix''. Lakaet e oa bet Logunec'h en [[arondisamant Pondi]] bet krouet e 1800<ref>{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajennoù 180, 231, 232, 238 ha 282 </ref>{{,}}<ref>{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=19786 Cassini - EHESS - Logunec'h - Fichenn ar gumun]</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 105 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lâret eo 4,30 % eus he foblañs e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?act=view&insee=56117&pays=France&dpt=56&idsource=22009&table=bp&lettre=&fusxx=&debut=0 Memorialgenweb]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Harzet e voe ur rezistant a Logunec'h e [[Regini (kumun)|Regini]] gant al lu [[Wehrmacht|alaman]] d'ar [[6 a viz Even]] [[1944]], lazhet e voe e gwikadell [[Porzh-Loeiz]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5943568 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
* Logunec'h a voe dieubet d'ar [[4 Eost|4 a viz Eost]] [[1944]]<ref>{{fr}}Archives départementales du Morbihan, ''Le Morbihan en guerre 1939-1945'', 2009, pajenn 130</ref>.
* D'ar [[16 Mae|16 a viz Mae]] [[1945]] e voe kavet korfoù marv 29 den eus ar gumun, izili eus ar Rezistañs, bet boureviet, lazhet ha mañsonet d'an [[13 Gouere|13 a viz Gouere]] [[1944]] gant al lu [[Wehrmacht|alaman]] e kreñvlec'h Pentevr e [[Sant-Pêr-Kiberen]]<ref>{{fr}}René Le Guénic, ''Morbihan - Mémorial de la Résistance'', 1998, pajennoù 322-329</ref>.
* Mervel a reas 37 den ag ar gumun en holl abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?act=view&insee=56117&pays=France&dpt=56&idsource=22009&table=bp&lettre=&fusxx=&debut=0 Memorialgenweb]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Locminé Place Saint-Sauveur vers 1910.jpg|An iliz katolik (kozh) hag ar chapel.
Extérieur de l'église Saint-Sauveur (Locminé, 56).jpg|An iliz katolik nevez.
</gallery>
* Ilizoù katolik ''ar Salver''.
* Chapel ''Sant [[Koulman]]''.
<gallery>
Locminé Monument aux morts.jpg|Ar monumant.
</gallery>
* Monumant ar re varv (1914-1918, 1939-1945 ha [[Brezel Aljeria]]) e Leurgêr an 11 a viz Du, luc'hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=56&id_source=22009 Memorial Genweb]</ref>. Dioueliet e voe d'ar [[4 a viz Kerzu]] [[1921]]<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/58495/locmine-place/ Université de Lille]</ref>.
* Monumant ar re varv (1939-1945) er vered, luc'hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=67470 Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=56&id_source=22009 Memorial Genweb]</ref>.
== Poblañs ==
=== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ===
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=5000
|passo1=500
|passo2=200
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2022
|p1=2442
|p2=2675
|p3=3396
|p4=3424
|p5=3346
|p6=3430
|p7=3922
|p8=4164
|p9=4708
|mammenn=EBSSA }}
== Melestradurezh ==
== Tud ==
=== Tud ganet eno ===
* [[1827]] : [[Arsène de Kerangal]], mouler ha troour.
=== Tud marvet eno ===
* [[Hervé Laudrin|Laudrin]] (1902-1977), beleg katolik, bet [[Bodadenn Vroadel (Frañs)|kannad]], ganet ha marvet e Logunec'h.
== Kêrioù gevellet ==
{| class="wikitable"
|-
! Bro
! Kêr
|-
| [[Restr:Flag of Wales (1959).svg|border|25px]] [[Kembre]]
| [[Pontardawe]]
|}
== Liammoù diavaez ==
* {{br}} [http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56117 Logunec'h war lec'hienn Geobreizh]
== Dave ha notennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]]
[[Rummad:Tud lakaet d'ar marv gant al lu alaman e kreñvlec'h Pentevr e 1944]]
[[Rummad:Tud lakaet d'ar marv gant al lu alaman e Porzh-Loeiz e 1944]]
73iowrxw3xuldcnmpehqugcugw2bifb
Lokeltaz
0
16173
2192528
2150007
2026-06-05T08:20:17Z
OPAB44
57507
2192528
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Lokeltaz
| anvYezh =
| Yezh =
| anvOfisiel = Locqueltas
| skeudenn = Locqueltas - église (2).JPG
| alc'hwez = Iliz katolik ''Sant Gweltaz''.
| ardamezioù = Blason ville fr Locqueltas (Morbihan).svg
| bro = [[Bro-Gwened]]
| departamant = [[Mor-Bihan]]
| arondisamant = [[Arondisamant Gwened|Gwened]]
| etrekumuniezh = [[Mor Bihan - Gwened Tolpad-kêrioù]]
| bro velestradurel = [[Bro Gwened (Voynet)|Bro Gwened]]
| kanton = [[Kanton Gregam|Gregam]]
| maer = Michel Guernevé
| amzer-gefridi = [[2014]]-[[2026]]
| gorread = 19.46
| hedred = -2.765
| ledred = 47.7577777778
| uk = 99
| ubi = 53
| ubr = 144
| lec'hienn web = {{fr}}[http://www.locqueltas.fr/ www.locqueltas.fr]
}}
'''Lokeltaz''' a zo ur gumun e [[Breizh]] e [[kanton Gregam]] e departamant ar [[Mor-Bihan]].
== Douaroniezh ==
== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:Blason ville fr Locqueltas (Morbihan).svg|110px]]
|width="15px"|
|''En glazur e gebrenn en argant karget gant teir brizhenn erminig en sabel, eilet ouzh kab gant div vanal ed en aour, hag ouzh beg gant ur flourdilizenn-vor en argant.''<ref>Aozet gant J.C Renaud.</ref>
|-
|}
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
* Krouet e voe ar gumun d'ar 17 a viz C'hwevrer 1864 diwar ul lodenn eus kumun [[Plaodren]]<ref>{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 14</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 32 waz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,50 % eus he foblañs e 1911<ref name="memorialgenweb.org">{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56120&dpt=56&idsource=29637&table=bp05 memorialgenweb - Monumant ar re varv]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Mervel a reas daou zen ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref name="memorialgenweb.org"/>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Iliz katolik ''Sant Gweltaz''.
<gallery>
Locqueltas - fontaine.JPG|Ar feunteun hag ar puñs.
Locqueltas - calvaire (4).JPG|Ar c'halvar.
</gallery>
* Feunteun ha puñs e porzh ar presbital.
* Kalvar er vered.
* Monumant ar re varv e Leurgêr an Iliz, luc'hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=56&id_source=29637 Memorial Genweb]</ref> Dioueliet e voe d'ar [[14 a viz Gwengolo]] [[1924]]<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/31775/locqueltas-place/ Université de Lille]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=2000
|passo1=200
|passo2=50
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2022
|p1=733
|p2=744
|p3=745
|p4=1056
|p5=1128
|p6=1215
|p7=1484
|p8=1647
|p9=1980
|mammenn=EBSSA
}}
== Brezhoneg ==
* Ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] oa bet sinet e 2023 da dizhout a live 1.
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==
*{{br}} [http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56120 Lokeltaz war lec'hienn Geobreizh]
== Dave ha notennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e-pad an XIXvet kantved]]
[[Rummad:Gweltaz]]
8u84y0105sxldupegukj3hy1i9xrqlz
Pempoull
0
17263
2192533
2189936
2026-06-05T08:30:14Z
OPAB44
57507
/* Brezhoneg */
2192533
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Bretagne Armor Paimpol2 tango7174.jpg|thumb|left|600px|Porzh Pempoull]]
{{clr|left}}
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Pempoull
| anvOfisiel = ''Paimpol''
| skeudenn = Paimpol 2012.JPG
| alc'hwez = Gwel hollek adal tour Kerroc'h e [[Plaeraneg]].
| ardamezioù = Blason de la ville de Paimpol (Côtes-d'Armor).svg
| bro = [[Bro Sant-Brieg]] – [[Goueloù]]
| departamant = [[Aodoù-an-Arvor]]
| arondisamant = [[Arondisamant Sant-Brieg|Sant-Brieg]]
| etrekumuniezh = [[Gwengamp-Pempoull Arvor-Argoad Tolpad-kêrioù]]
| bro velestradurel = [[Bro Treger ha Goueloù]]
| kanton = [[Kanton Pempoull|Pempoull]] <small>(pennlec’h)</small>
| maer = Fanny Chappé
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 23.61
| hedred = -3.04527777778
| ledred = 48.7786111111
| uk = 50
| ubi = 0
| ubr = 86
| lec'hienn web = {{fr}}[http://www.ville-paimpol.fr Lec'hienn an ti-kêr]
}}
'''Pempoull''' (distaget: {{IPA|[pɛmˈpul]}}) a zo ur gumun eus departamant [[Aodoù-an-Arvor]], e [[Bro-Oueloù]] e [[Breizh]]. Ur porzh bihan eo met bras eo bet e bouez e penn kentañ an {{XXvet kantved}} pa'z ae listri da [[moru|vorueta]] da vro [[Island]]. Pennlec’h [[Kanton Pempoull]] eo.
== Douaroniezh ==
===Stêrioù===
* War lez dehoù aber an [[Trev (stêr)|Trev]] emañ Pempoull, eus tu [[Plounez]].
=== Dont da Bempoull ===
Un [[hent-houarn Pempoull Gwengamp|hent-houarn]] zo etre Pempoull ha Gwengamp.
Eus [[Sant-Brieg]] ez eer da Bempoull:
*pe dre [[hent]] an aod, dre [[Binig|Vinig]], [[Staol]] ha [[Plouha]],
*pe dre hent Lannon, bet ledanaet diwar-goust ar maezioù, ar c'hleuzioù, hag ar gwez, daoust ma talc'her d'ober freuz c'hoazh e 2010 e-kichen [[Plehedel]]<sup>''(Resisaat)''</sup>.
Eus [[Gwengamp]] ez eer da Bempoull:
*pe dre [[Ploueg-Pontrev|Bloueg]] hag ar [[Roc'h-Derrien]],
*pe dre [[Sant-Kleve]], [[Kemper-Gwezhenneg]] ha [[Plourivoù]].
== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:Blason de la ville de Paimpol (Côtes-d'Armor).svg|60px]]
|
:''En glazur e lestr en argant gwisket ha sparraouezet en argant.''
:*Hervez Régis de Saint-Jouan ha Froger ha Pressensé ez eo en aour emañ al lestr war gwagennoù en argant.
|}
== Anv ==
Dont a ra anv ar gumun eus gerioù "penn" ha "poull" ("penn ar poull")<ref>infobretagne.com, « <small> [archive]</small> ».</ref>.
== Brezhoneg ==
=== Ar Brezoneg er Skol ===
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol<ref>{{fr}}[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936</ref>.
===Ya d'ar brezhoneg===
* D’an 29 a viz Gwengolo 2008 e oa bet votet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant kuzul-kêr ar gumun da dizhout al live 1.
* E 2021 e oa bet roet al label 1 ha sinet ar garta da dizhout al live 2.
===Deskadurezh===
* Klasoù divyezhek a zo eno abaoe [[1984]].
* Ur skol [[Diwan]] zo ivez.
* E distro-skol 2025 e oa enskrivet er skol [[Diwan]] hag er c'hlasoù divyezhek 47 skoliad (11,7 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)<ref>{{br}}[http://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Kelenn]</ref>.
== Istor ==
==={{XXvet kantved}}===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 72 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 2,51 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=22162&dpt=22&idsource=17744&table=bp&maxligne=107 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* D'ar [[14 a viz Gouere]] [[1940]] e kouezhas ur c'harr-nij ''[[Junkers Ju 88|Ju 88 A]]'' eus an [[aerlu]] [[alaman]] (''[[Luftwaffe (1933-1945)|Luftwaffe]]'') e Pempoull ; e nijour a voe lazhet ha douaret e [[Plouzeniel]]<ref>{{fr}}[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Cotes%20Armor/pertes_luftwaffe_cotes_arm.html Pertes Luftwaffe]</ref>.
* Dieubet e voe Pempoull d'ar [[17 a viz Eost]] [[1944]] e-tro 9 eur beure gant ar ''15th Cavalry Regiment'' eus an Task Force A eus [[US Army|lu ar Stadoù-Unanet]]<ref>{{fr}}Éric Rondel, ''Les Américains en Bretagne'', Éditions Astoure, 2008, pajenn 210</ref>.
* Mervel a reas 33 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=22162&dpt=22&idsource=17744&table=bp&maxligne=107 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn ha kartennoù-post<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=17744 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=9000
|passo1=1000
|passo2=200
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2013
|p1=7713
|p2=7723
|p3=8176
|p4=7994
|p5=7856
|p6=7932
|p7=7788
|p8=7293
|p9=7298
|mammenn=EBSSA
}}
== Krennlavar ==
''Etre Pempoull ha Lokemo''<br />
''Emañ gwele an Anko(ù)''.
== Brud Pempoull ==
Brudet eo kêr Pempoull dre ar bed a-bezh, ha dont a ra he brud:
*eus ar [[moru]]eta e penn kentañ an {{XXvet kantved}}, ha levr ar skrivagner gall [[Pierre Loti]], ''[[Pêcheur d'Islande (romant)|Pêcheur d'Islande]]'' ; eno e voe filmet ''[[Pêcheur d'Islande (film), 1916]]'' gant ar filmaozour gall [[Henri Pouctal]],
*eus kanaouenn [[Théodore Botrel]], ''La Paimpolaise'', bet drevezet gant ar sizhunieg gall [[Le Canard enchaîné]] diwar-benn taolioù an [[FLB]],
*eus [[Gouel Kan ar Vartoloded]] a vez eno bep daou vloaz e-pad an hañv hag a sach touristed eus [[Europa]] ha bagoù eus ar bed.
==Sevenadur==
===Sinema===
* etre ar [[4 a viz C'hwevrer]] hag an [[23 a viz Meurzh]] [[1985]] e vo troet ar film ''[[Le Voyage à Paimpol (film)|Le Voyage à Paimpol]]'' gant ar filmaozer [[SUA|stadunanat]] [[John Berry (1917-1999)|John Berry]] e Pempoull.
===Sonerezh===
* c'hoarigan ''Le Pays'' gant [[Guy Ropartz]] ha [[Charles Le Goffic]]
* [[Gouel Kan ar Vartoloded]]
== Melestradurezh ==
==Gevelliñ==
{| class="wikitable"
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| [[Restr:Flag of England.svg|border|25px]] [[Bro-Saoz]]
| [[Romsey]]
| 1959
|-
| [[Restr:Flag of the United States.svg|border|25px]] [[Stadoù-Unanet]]
| [[Vermillion]]
| 1992
|-
| [[Restr:Flag of Iceland.svg|border|25px]] [[Island]]
| [[Grundarfjörður]]
| 2004
|}
== Tud ==
=== Tud bet ganet eno ===
* [[Gwilherm Berthou-Kerverzhiou|Gwilherm Berthou]] (''Kerverzhioù'' e anv-pluenn), skrivagner brezhonek, d'an [[10 Mae|10 a viz Mae]] [[1908]].
* [[Nathalie Even]], [[marc'h-houarn|marc'hhouarnerez]] [[Breizh|vreizhat]], bet ganet d'ar [[7 a viz Meurzh]] [[1970]] e Pempoull.
== Levrlennadur ==
* {{fr}}Régis de Saint-Jouan : ''Dictionnaire des communes. Département des Côtes d'Armor. Eléments d'histoire et d'archéologie''. Conseil Général. 1990.
== Pennadoù kar ==
* [[Keriti-Pempoull]],
* [[Plounez]].
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Paimpol}}
* {{fr}}[https://web.archive.org/web/20120322121301/http://www.cc-paimpol-goelo.com/la-communaute/les-communes/la-commune-de-paimpol/ Pempoull war lec'hienn ar gumuniezh-kumunioù]
* {{br}}[https://web.archive.org/web/20160307080334/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=22162 Pempoull war lec'hienn Geobreizh]
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Aodoù-an-Arvor]]
[[Rummad:Kumunioù Bro Sant-Brieg]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Oueloù]]
[[Rummad:Pempoull]]
[[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]]
[[Rummad:Nijerezioù alaman aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]
[[Rummad:Porzhioù Breizh]]
8swo0ke2uzcoe64ziipctm6k21l6y2s
Portsmouth
0
19328
2192514
2108744
2026-06-04T19:59:32Z
Kestenn
14086
Freskaat ar boblañs
2192514
wikitext
text/x-wiki
{{Implijoù all}}
[[File:Old Portsmouth.jpg|300px|thumb|dehou|Gwel eus ar gêr gozh.]]
'''Portsmouth''' (distaget: {{API|[ˈpɔːtsməθ]}}), a zo ur gêr eus kontelezh [[Hampshire]] war aod kreisteiz [[Bro-Saoz]]. {{formatnum:214300}} a dud a oa o vevañ enni e 2024.
Unan eus tri porzh brezel brasañ ar [[Royal Navy]] eo, ouzhpenn ur porzh kenwerzh ha beajiñ. Diazezet e oa bet ar ger e-pad mare ar [[Proviñs Britannia|Romaned]]. Porzh pouezus e-pad kantvedoù, Portsmouth a zo ar c'hal-alej koshañ eus ar bed. Bez e voe ivez lec'h diazez difenn Bro-Saoz e-pad [[Emgann Solent|aloubadeg ar C'hallaoued]] e 1545. E 1859 e voe savet lec'hioù kreñv anvet [[Palmerston Forts, Portsmouth|Palmerston Forts]] evit talañ ouzh un dagadenn o tont eus peurrest Europa. E penn kentañ an {{XIXvet kantved}}, Portsmouth a oa ar gêr kreñvaet ar muiañ er bed. Gwelet e oa evel ''"the world's greatest naval port"'' ("ar porzh gwellañ er bed") pa oa Impalaeriezh Bro-Saoz en e-barr dre ar [[Pax Britannica]]. Ar c'hentañ linenn produiñ a voe savet eno, d'ar mare-se e oa al lec'h greanterezh pouezusañ er bed. E-pad an [[Eil Brezel-bed]], ar gêr a oa bet diazez evel poent sevel ha loc'hañ ar bigi dilestrañ. Bombezet garv e voe gant al [[Luftwaffe (1935-1945)|Luftwaffe]] e-pad ar ''[[Portsmouth Blitz]]''. Lazhet e oa bet 930 a dud.
War enezenn [[Portsea]] emañ ul lodenn vat eus kêr Portsmouth.
==Liammoù diavaez==
* {{en}} [http://www.bbc.co.uk/history/domesday/search?q=Portsmouth&type=content Porstmouth War BBC Domesday Reloaded]
* {{en}} [https://curlie.org/Regional/Europe/United_Kingdom/England/Hampshire/Portsmouth/Travel_and_Tourism Travel & Tourism e Portsmouth war Curlie]
{{Commons|Category:Portsmouth}}
[[Rummad:Kêrioù Hampshire]]
k6z42bugpf312j7qy9guno8be3kjqs8
Plufur
0
27908
2192537
2182113
2026-06-05T09:00:18Z
OPAB44
57507
/* Brezhoneg */
2192537
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Plufur
| anvOfisiel = ''Plufur''
| skeudenn = Chapelle Saint-Nicolas de Plufur - 3.JPG
| alc'hwez = Chapel ''Sant Nikolaz''.
| ardamezioù =
| bro = [[Treger]]
| departamant = [[Aodoù-an-Arvor]]
| arondisamant = [[Arondisamant Lannuon|Lannuon]]
| etrekumuniezh = [[Lannuon-Treger Kumuniezh]]
| bro velestradurel = [[Bro Treger ha Goueloù]]
| kanton = [[Kanton Plistin|Plistin]]
| cp = 22310
| maer = Hervé Guélou
| amzer-gefridi = [[2014]]-[[2026]]
| gorread = 17.50
| hedred = -3.572777778
| ledred = 48.608333333
| uk = 157
| ubi = 28
| ubr = 178
| lec'hienn web = {{fr}}[http://www.plufur.bzh Ti-kêr]
}}
'''Plufur''' zo ur gumun e [[Breizh]], e [[Bro-Dreger]] hag e departamant [[Aodoù-an-Arvor]].
== Douaroniezh ==
* War lez ar stêr [[Yar (stêr)|Yar]] ha Dour-Elego (?) emañ Plufur.
* Koadek eo tiriad kumun Plufur ha dont a ra gweladennerien da vale an hentoù.
* Kumunioù amezek : [[Tremael]]; [[Plistin]]; [[Treduder]]; [[Lanvaeleg]]; [[Plounerin]]
== [[Lec'hanvadurezh]]==
;Anv
*Benjamin Jollivet (1859) : ''ple-'', ''plou- fur'', ''« paroisse du Sage ».
*Régis de Saint-Jouan : ''Ploefur'', 1426 ; ''Pluffur'', ''Plufur'', [[XVIIvet kantved|XVII{{vet}}]] ha [[XVIIvet kantved]].
*Bernard Tanguy (1992) : ''Eccl. de Plefor'', war dro 1330 ; ''Ploefur'', 1426, 1444, 1461, 1596 ; ''Pluffur'', 1657.
Hervé Abalain (2000) : ''Plefor, Ploefur'', 1426.
;Gerdarzh
Marteze diwar al [[latin]] ''Florus''. Hervé Abalain (2000) : parrez *''Flur'' / ''Flour(an)''.
== [[Ardamezouriezh]]==
{|
|-
|[[Restr:Blason de la ville de Plufur (Côtes-d'Armor).svg|60px]]
|
:''En gul e deir fempdiliaouenn en argant, e vevenn goñchek ivez en argant.''
|}
== Istor ==
=== [[XVIvet kantved]] ===
* 11 gouere 1596 : emgann e-kichen chapel Sant-Adrian etre tud Plufur ha garnizon Tonkedeg (cf. R. de Saint-Jouan).
=== [[XVIIIvet kantved]] ===
* 1706 : chapelioù Manati ha Krist difennet d'an dud abalamour d'o stad fall (cf. R. de Saint-Jouan).
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 104 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 7,25% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref name="memorialgenweb.org">{{fr}} [http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/com_mplf.php?insee1=22238&nom_commune=Plufur&] Plakenn en iliz katolik - Memorial Genweb</ref>; lazhet e voe tri anezhe d’an [[22 a viz Eost]] [[1914]] e [[Maissin]] e [[Belgia]], en [[19vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|19vet Rujumant Troadegiezh]] e oant <ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6854861 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5970136 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5956031 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>; unan all a yeas diwar wel e [[Boezinge]] e [[Flandrez]] [[Belgia]] d’an [[22 a viz Ebrel]] [[1915]], korporal en [[73vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel (lu gall)|73vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel]] e oa<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6996622 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas pevar den eus ar gumun abalamour d'ar brezel<ref name="memorialgenweb.org"/>.
=== Brezelioù didrevadennañ ===
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas ur soudard d’an [[8 a viz Mae]] [[1954]] e [[Ðiện Biên Phủ]] en [[Tonkin]] er [[Viêtnam]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6794443 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
== Brezhoneg ==
* D'an 20 a viz Mae [[2019]] e oa bet votet emezelañ d'ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant Kuzul-kêr ar gumun. Sinet eo bet ar garta e 2021.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* [[Iliz]] katolik [[Sant Flouran Anjev|''Sant Flouran'']].
* [[Chapel]] ''[[Sant Nikolaz]]''.
* Chapel ''Sant Erwan''.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918, 1939-1945 ha Brezel Indez-Sina) en iliz katolik, luc’hskeudenn <ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=18386 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=800
|passo1=100
|passo2=20
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2020
|p1=744
|p2=643
|p3=562
|p4=534
|p5=520
|p6=518
|p7=540
|p8=558
|p9=533
|mammenn=EBSSA
}}
== Tud ==
* [[Yvonne Le Fustec]] (1906 e Konvenant Lan e Plufur - 2003), barzhez<ref>{{fr}} [https://www.ouest-france.fr/bretagne/plufur-22310/hommage-yvonne-le-fustec-poetesse-meconnue-du-tregor-3431754 Ouest-France]</ref>.
* [[Marcel Hamon (politikour)|Marcel Hamon]] (1908 e Plufur-1994), rezistant, kuzulier departamant ha kannad<ref>{{fr}} [http://www.plufur.bzh/patrimoine/personnalites/marcel-hamon.html Plufur]</ref>.
* [[Jean-Pierre Le Dantec]] (ganet e Plufur d'ar 14 a viz Meurzh 1943), skrivagner<ref>{{fr}} [http://www.plufur.bzh/patrimoine/personnalites/jean-pierre-le-dantec.html Plufur]</ref>.
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{|
|-
|[[Restr:De Malestroit.gif|60px]]
|
:;de Malestroit
:Aotrounez Plessis-Eon
:''En gul e nav bezantenn en aour, 3, 3, 3.''
|}
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Plufur}}
* {{fr}} [http://www.recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=22238-COM Plufur en EBSSA]
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Aodoù-an-Arvor]]
[[Rummad:Kumunioù Treger]]
g9ia8v09dyr5dkbk0568ccw3mh8dcnb
Auguste Renoir
0
30941
2192521
2029079
2026-06-04T22:05:55Z
Surajr7
89979
2192521
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Pierre-Auguste Renoir - Autoportrait (1876).jpg|thumb|right|[[Auguste Renoir]], ''Emboltred'', 1876]]
[[Restr:Renoir_Self-Portrait_1910.jpg|thumb|right|Auguste Renoir, Emboltred, 1910]]
'''Auguste Renoir''', pe '''Pierre Auguste Renoir''' hervez marilh ar ganedigezhioù ([[Lemojez]] [[25 C'hwevrer]] [[1841]] - [[Cagnes-sur-Mer]] [[3 Kerzu]] [[1919]]), a zo unan eus brudetañ livourien c'hall zo bet en e amzer hag en istor.
[[File:Renoir, Pierre-Auguste, by Dornac, BNF Gallica.jpg|thumb|Pierre-Auguste Renoir, ca.1910]]
Da gentañ ez ae da heul an [[Impresionourien]], met ne chomas ket pell da livañ ar gweledvaoù, troetoc'h ma oa gant livañ merc'hed, gwisket pe diwisk, blev hir dezho. Levezonet bras e oa gant [[Raffaello]].
== Buhez ==
Ganet e oa Auguste Renoir e [[Limojez]] d'ar [[25 a viz C'hwevrer]] [[1841]]. E 1844 ez eas an tiegezh da chom da [[Pariz|Bariz]], ma voe skoliataet betek e 13 vloaz. Goude, hag eñ krennard c'hoazh, e voe lakaet da labourat e stal kinklañ ar vreudeur Lévy betek e 17 vloaz. Livañ a rae, war listri [[pri-gwenn]], bokedoù ha bleunioùgoù. E [[1858]] e krogas Renoir da livañ war an [[aveler]]ioù. Dre al labourioù-se e tap al liver un taol-gwispon prim ha dillo hag ivez un tech da sevel oberennoù splann ha skedus.
En [[1862]] ez eas Renoir da skol an Arzoù-Kaer, e klas-labour [[Charles Gleyre]] ma en em gavas gant [[Claude Monet|Monet]], [[Frédéric Bazille]] hag ar Saoz [[Alfred Sisley]].
[[Restr:Renoir A Box at the Theater (At the Concert).jpg|thumb|right|300px|''Au concert dans une loge à l'Opéra'' ([[1880]])]]
[[Restr:Pierre-Auguste Renoir 076.jpg|thumb|right|240px|''Jeune fille au chapeau de paille'', (v. [[1884]])]]
[[Restr:Pierre-Auguste Renoir 127.jpg|thumb|right|240px|''La baigneuse endormie'', ([[1897]])]]
* ''Portrait de la mère de Renoir'', ([[1860]]),
* ''Portrait de Romaine Lacaux'', ([[1864]]), The Cleveland Museum of Art
* ''Portrait de [[Alfred Sisley|Sisley]]'', ([[1864]])
* ''Clairière dans les bois'', ([[1865]], Institut of Arts, Detroit), diougan roz-ki ''La Partie champêtre''.
* ''Cabaret de la mère Anthony'', ([[1866]]), [[Stockholm]]
* ''Jules le Cœur et ses chiens'', ([[1866]]), Museum de Arte, [[São Paulo]]
* ''Portrait de [[Frédéric Bazille]]'', ([[1867]])
* ''Lise à l'ombrelle'' ([[1867]]), [[National Gallery of Art]], [[Washington D.C.|Washington]]
* ''Clown au cirque'', ([[1868]]), Rijksmuseum Kröller-Müller, [[Otterlo]]
* ''Les Fiancés'' (dit ''Le Ménage Sisley'') ([[1868]]), Wallraf-Richartz Museum, [[Köln]]
* ''La Grenouillère'' (1869, [[Stockholm]])
* ''La Baigneuse au griffon'', ([[1870]]), Museum de Arte, [[São Paulo]]
* ''[[Claude Monet]] lisant'', ([[1872]]), [[Musée Marmottan]], [[Pariz]]
* ''Buste de femme'', ([[1872]]-[[1875]]), The Barnes Foundation, Merion, Pennsylvania
* ''[[Claude Monet|Monet]] peignant son jardin à [[Argenteuil (Val-d'Oise)|Argenteuil]]'', ([[1873]]), Wadsworth Atheneum, [[Hartford (Connecticut)|Hartford]]
* ''Allée cavalière au bois de Boulogne'', ([[1873]]), Barnes Kunstalle, Hamburg
* ''Mare aux canards'' (1873, Dallas) div skouerenn
* ''Les Moissonneurs'', ([[1873]], dastumad prevez, [[Suis]]).
* ''La Loge'', ([[1874]]), Courtauld Institute Galleries, Londrez
* ''La Femme en bleu'' ([[1874]]),dastumad prevez
* ''Jeune fille lisant'', ([[1874]]-[[1876]]), [[Mirdi Orsay]], [[Pariz]]
* ''Femme vue de dos'', (v. [[1875]]-[[1879]]), [[Musée des Beaux-Arts André Malraux|Musée Malraux]], [[An Havr-Nevez]]
* ''Chemin montant dans les hautes herbes'' (c. [[1875]]), [[Mirdi Orsay]], [[Pariz]]
* ''La Cueillette des fleurs'', ([[1875]]), [[National Gallery of Art]], [[Washington D.C.]]
* ''Les Amoureux'', ([[1875]]), Narodni Galerie, [[Praha]]
* ''Autoportrait'', ([[1875]]),
* ''Poltred Claude Monet'', ([[1875]]),
* ''Le Moulin de la Galette'', ([[1876]]), [[Mirdi Orsay]], [[Pariz]]
* ''Premiers pas'', ([[1876]]), dastumad prevez
* ''La Sortie du conservatoire'', ([[1876]], The Barnes Foundation, Merion, Pennsylvania)
* ''Femme au piano'', ([[1876]]), Art Institute, [[Chicago]]
* ''Portrait de Monsieur Chocquet'', ([[1876]]), Dastumad Oskar Reinhart, Winterthur
* ''Sur la balançoire'', ([[1876]]), [[Mirdi Orsay]], [[Pariz]]
* ''Au jardin'', ([[1876]]), Mirdi Pouchkin, [[Moskou]]
* ''Portrait de Nini Lopez'', ([[1876]]), [[Musée des Beaux-Arts André Malraux|Musée Malraux]], [[An Havr-Nevez]]
* ''Portrait de Jeanne Samary'', ([[1877]]), Mirdi Pouchkin, [[Moskou]]
* ''La Couseuse'', ([[1879]]),
* ''La Fille du déjeuner'', ([[1879]]),
* ''Les Canotiers à Chatou'', ([[1879]]), [[National Gallery of Art]], [[Washington D.C.]]
* ''Le Déjeuner'', ([[1879]]),
* ''La Jeune fille au chat'', ([[1879]])
* ''Paysage à Wargemont'', ([[1879]], [[Toledo, Ohio]]
* ''Au concert dans une loge à l'Opéra'', ([[1880]]), [[Clark Art Institute]], [[Williamstown]]
* ''Près du lac'', ([[1880]])
* ''Place Clichy'', ([[1880]])
* ''Mademoiselle Irène Cahen, d'Anvers'', ([[1880]]), Dastumad E.G. Bührle
* ''[[Le Déjeuner des canotiers]]'', ([[1880]]-[[1881]]), Phillips Collection
* ''Mère et enfant'' ([[1881]]), [[Barnes Foundation]], [[Merion]], [[Pennsylvania]]
* ''Baie de Salernes'' ou ''Paysage du Midi'', ([[1881]]), [[Musée des Beaux-Arts André Malraux|Musée Malraux]], [[An Havr-Nevez]]
* ''Baie de Naples au matin'', ([[1881]], Metropolitan, New York),
* ''Le Jardin d'essai'' ([[1881]], MGM Mirage, Las Vegas)
* ''Vague'', ([[1882]], Dixon Gallery and Gardens, Memphis, Tennessee)
* ''Danse à la ville'', ([[1883]]), [[Mirdi Orsay]], [[Pariz]]
* ''Femme nue dans un paysage'', ([[1883]]), [[Musée de l'Orangerie]], Pariz
* ''Jeune fille au chapeau de paille'', (c. [[1884]])
* ''[[Les Grandes Baigneuses]]'', ([[1884]]-[[1887]]), Mirdi an Arz, [[Philadelphia]], [[Pennsylvania]]
* ''Jeune baigneuse'', ([[1892]]), [[Metropolitan Museum of Art]], [[New York]]
* ''Jean jouant avec Gabrielle'', ([[1894]]),
* ''Gabrielle et Jean'', ([[1895]]), [[Mirdi Broadel an Orangerie]], [[Pariz]]
* ''La Famille de l'artiste'' (pe ''Les enfants de Monsieur Caillebotte'') (''[[1896]]'') The Barnes Foundation, Merion, [[Pennsylvania]]
* ''La Baigneuse endormie'', ([[1897]]),
* ''Femme nue en plein air'', ([[1900]]),
* ''Femme nue couchée'', ([[1906]]), [[Musée de l'Orangerie]], [[Pariz]]
* ''La Dame à l'éventail'', ([[1908]]), Dastumad Durand-Ruel, [[New York]]
* ''Jeune fille à la mandoline'' ([[1918]]), Dastumad Durand-Ruel, [[New York]]
* ''Pins à Cagnes'', (v. [[1919]]), [[Musée des Beaux-Arts André Malraux|Musée Malraux]], [[An Havr-Nevez]]
* ''La Baigneuse''
== Oberennoù arall gant Renoir ==
=== Poltredoù ===
<gallery>
File:Pierre Auguste Renoir - Portrait de Julie Manet.jpg| ''Poltred Julie Manet''
File:Renoir, Pierre-Auguste - Two Girls at the Piano 1892.jpg|''Div blac'h ouzh ar piano''. 1892.
Image:Girl with a hoop.jpg|'' Plac'hig he c'helc'h '', ([[1885]])
File:Pierre-Auguste Renoir - Deux fillettes.jpg| ''Div blac'hig''
Image:Pierre-Auguste Renoir 006.jpg|''War ar vrañsigell'', ([[1876]]), [[Mirdi Orsay]], [[Pariz]]
Image:Pierre-Auguste_Renoir,_La_loge_(The_Theater_Box).jpg|''La Loge'', ([[1874]]), Courtauld Institute Galleries, Londrez
Image:Pierre-Auguste Renoir 013.jpg|''La Dame à l'éventail'', ([[1908]]), Dastumad Durand-Ruel, [[New York]]
Image:Pierre-Auguste Renoir 074.jpg|''Jeune fille à la mandoline'' ([[1918]]), Dastumad Durand-Ruel, [[New York]]
Image:Pierre-Auguste Renoir 067.jpg|''Plac'h yaouank o lenn'', ([[1874]]-[[1876]]), [[Mirdi Orsay]], [[Pariz]]
Image:Mlle Irene Cahen d'Anvers.jpg|''Mademoiselle Irène Cahen, d'Anvers'', ([[1880]]), Dastumad E.G. Bührle
File:Jeanna Samary-Renoir.png|''Jeanna Samary-Renoir''. [[Mirdi ar Peniti]].
Image:Pierre-Auguste Renoir 019.jpg|''Tud o tañsal''. [[Suzanne Valadon]] eo ar vaouez.
Image:Pierre-Auguste Renoir - Suzanne Valadon - La Natte - Girl Braiding Her Hair.jpg|''Poltred [[Suzanne Valadon]] ''
Image:Pierre-Auguste Renoir - Suzanne Valadon - profile.jpg| ''Poltred Suzanne Valadon '' (1885)
Image:Auguste Renoir Monsieur Fournaise.jpg|''Monsieur Fournaise'', ([[1875]]), Clark Art Institute, Williamstown
Image:Pierre-Auguste Renoir 035.jpg|'' Maouez hec'h aveler '', ([[1880]]),<br />[[Mirdi ar Peniti]], [[Sant-Petersbourg]]
Image:Pierre-Auguste Renoir - Mère et enfant.jpg|''Mamm ha bugel'' ([[1881]]),<br />The Barnes Foundation, Merion, [[Pennsylvania]]
File:Pierre Auguste Renoir - Portrait Berthe Morisot and daughter Julie.jpg| Poltred [[Berthe Morisot]] hag he merc'h Julie.
File:Madame Monet Reading Le Figaro.png| ''An itron Monet o lenn Le Figaro.''
File:Lise with a Parasol.jpg|''Lise gant un disheolier''
File:Renoir - bust-of-a-woman-yellow-dress.jpg!PinterestLarge.jpg| ''Plac'h he zog melen''
File:Renoir - christine-lerolle-1897.jpg!PinterestLarge.jpg|''Christine Lerolle'', 1897
</gallery>
=== Poltredoù noazh ===
<gallery>
Image:Pierre-Auguste Renoir 050.jpg|'' Kouronkerez yaouank '', ([[1892]]), [[Metropolitan Museum of Art]], [[New York]]
File:Pierre Auguste Renoir - Nu couché.jpg|''Plac'h gourvezet en he noazh'''
Image:Pierre-Auguste Renoir 042.jpg|''Gabrielle dispak he c'hrubuilh'' ([[1907]]) Dastumad Durand-Ruel, [[Pariz]]
Image:Renoir15.jpg|'' Plac'h yaouank en he c'hoazez'' ([[1883]]), Dastumad prevez, Pariz
File:Renoir - Venus.jpeg|''Venus''
Image:Pierre Auguste Renoir Buste de femme.jpg|''Bruched plac'h'', ([[1872]]-[[1875]]), The Barnes Foundation, Merion, Pennsylvania
File:Renoir-as banhistas.orsay.jpg|''Kouronkerezed'', [[Mirdi Orsay]].
File:Bather Arranging her Hair.jpg|''Kibellerez o kribat he blev''.
File:Renoir - Banhista com Cão Grifon.jpg|''Kouronkerez gant he c'hazh''. Mirdi an Arzoù, [[São Paolo]], [[Brazil]].
File:Renoir - after-the-bath.jpg!PinterestLarge.jpg| Goude kouronkañ
File:Renoir - back-view-of-a-bather-1893.jpg!PinterestLarge.jpg|Kein ur gouronkerez
File:Renoir - bather-seated-on-a-rock-1892.jpg!PinterestLarge.jpg|Kouronkerez war ur roc'h
File:Renoir_-_blond-bather-1881.jpg!PinterestLarge.jpg|Meleganez kouronkerez
</gallery>
=== Diavaezadoù ===
<gallery>
Image:Pierre Auguste Renoir Les pecheuses de moules a Berneval.jpg|''Mesklaerezed e Berneval'', ([[1879]]).
File:Pierre-Auguste Renoir, Le Moulin de la Galette.jpg| ''Le Moulin de la Galette'', 1876, [[Mirdi Orsay]].
Pierre-Auguste Renoir - La Seine à Argenteuil.jpg|''Ar [[Saena]] en [[Argenteuil]]'', livet e 1874.
</gallery>
=== Oberennoù all ===
== Gwelet ivez ==
* [[:Rummad:Livadurioù Renoir]]
== Levrlennadur ==
* Paul Joannides, ''Renoir sa vie, son œuvre'', Editions Soline, Italie, 2000.
* Robert Cumming, ''La peinture expliquée'', Le Soir et Bordas, Paris, 1995
* Jean-Louis Vaudoyer, ''Les impressionnistes'', Flammarion, Hollande, 1953
* Laurence Madeline, Dominique Lobstein, ''l’ABCdaire de l’impressionnisme'', Flammarion, France, 1995 — ISBN 2-08-011773-4
* Michel Ferloni, ''Encyclopédie des Impressionnistes'', Edita S.A., Lausanne, 1992
* Corinne Graber, Jean-François Guillou, ''Les Impressionnistes'', France Loisir, Italie, 1990
* Franco Maria Richi, ''Renoir'', 'in'' Art FMR XIX{{e}} siècle, t.2, Franco Maria Richi Editor s.P.a, Italie, 1990
* Peter H. Feist, ''Renoir'', 1{{re}} édition, Taschen, Allemagne, 1993
* A. Martini, ''Chefs-d’œuvres de l’art Grands Peintres : la diffusion de l’impressionnisme'', Céliv, Paris, 1980
* ''Renoir'', Les Classiques de l'Art, Flammarion, France, 2005
* Thomas Blisniewski: „Und gab ihr den Apfel und pries sie vor allen die Schönste“ – Pierre Auguste Renoirs und [[Richard Guino]]s „Venus Victrix“ im Wallraf-Richartz-Museum – Fondation Corboud. In: Kölner Museums-Bulletin. Berichte und Forschungen aus den Museen der Stadt Köln (4), 2002, S. 34-44
== Liammoù diavaez ==
* [http://www.pileface.com/sollers/article.php3?id_article=388 Les dieux de Renoir] gant Philippe Sollers
* [http://www.musee-fournaise.com/fournaise/fr/index.asp Le Tableau interactif du Déjeuner des Canotiers - Auguste Renoir]
{{Commons|Category:Pierre-Auguste Renoir|Pierre-Auguste Renoir}}
[[Rummad:Livourien c'hall an XIXvet kantved]]
[[Rummad:Livourien c'hall an XXvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1841]]
[[Rummad:Marvioù 1919]]
iiozr5yqq23i70arqwxnrd986h4c0ob
Mousterel-ar-Gwast
0
33826
2192532
2189275
2026-06-05T08:28:36Z
OPAB44
57507
/* Brezhoneg */
2192532
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo|Mousterel}}
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Mousterel-ar-Gwast
| anvYezh = ''Montroelh-le-Gast''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Montreuil-le-Gast''
| skeudenn = Montreuil-le-Gast (35) Mairie.jpg
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù =
| bro = [[Bro-Roazhon]]
| departamant = [[Il-ha-Gwilen]]
| arondisamant = [[Arondisamant Roazhon|Roazhon]]
| kanton = [[Kanton Meled|Meled]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Traoñ an Il]]
| bro velestradurel = [[Bro Roazhon (Voynet)|Bro Roazhon]]
| maer = Lionel Henry
| amzer-gefridi = [[2026]]-[[2032]]
| gorread = 9.14
| hedred = -1.72555555556
| ledred = 48.2477777778
| uk = 95
| ubi = 65
| ubr = 122
}}
'''Mousterel-ar-Gwast''' (''{{lang|fr|Montreuil-le-Gast}}'' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]], e [[kanton Meled]], e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]]. En un 20 km bennak en norzh da [[Roazhon]] emañ.
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 40 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 6,38% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=11022 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas ur gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=532369 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref> : Émile Lefeuvre. Daoust ma n'eus nemet e anv war ar savadur koun ez eus tri faotr all marvet e-pad an Eil Brezel-bed : Alfred Baudrier (ganet d'an 22 a viz Du 1912 e Mousterel, minor d'e dad marvet e stourmoù ar Brezel-bed kentañ, marvet d'an 23 a viz C'hwevrer 1945 e [[Bergen-Belsen]]) ; Jules Deshoux (ganet d'an 9 a viz Gwengolo 1920 e Mousterel ha marvet d'an 9 a viz Du 1942 a-vaez da [[Casablanca|Gasablanca]], e [[Maroko]], o talañ ouzh [[Oberiadur-brezel Torch|dilestradeg ar Gevredidi e Norzh Afrika]] ; Arsène Hardy (ganet d'ar 17 a viz Kerzu 1897 e Mousterel ha marvet d'ar 6 a viz Meurzh 1943 e Roazhon diwar ur vombezadeg stadunanat). Jules Deshoux hag Arsène Hardy a zo bet anavezet evel "Marv evit ar vro / Morts pour la France".
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’ar [[5 a viz Genver]] [[1962]] e [[Darguinah]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5330981 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
== Brezhoneg ==
* 3,2 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 374</ref>.
* Sinet he deus ar gumun ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] e 2024 da dizhout al live 1.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Église 01.jpg
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Suleg'', savet en XIX{{Vet}} kantved diwar tresoù Léonce Couétoux.
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Monument aux morts.jpg|Ar monumant.
</gallery>
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=11022 Memorial Genweb]</ref>.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=71901 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=2100
|passo1=500
|passo2=100
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2011
|bl9=2017
|bl10=2023
|p1=507
|p2=513
|p3=801
|p4=1136
|p5=1580
|p6=1604
|p7=1931
|p8=1908
|p9=1936
|p10=2080
|mammenn=EBSSA
}}
== Maered ha melestradurezh ==
* 1983-1995 : Jean-Yves Chenard
* 1995-2008 : Alain Marsac
* 2008-2020 : Jean-Yves Billon
* 2020-2026 : [[Lionel Henry]]
* 2026- : Lionel Henry
== Tud ==
==Festoù==
*Fest ar [[rozegez]], e miz Gwengolo.
== Gevelliñ ==
{{Gevelliñ|Montalto|Italia|Italy}}
== Liammoù diavaez ==
{{commonscat|Montreuil-le-Gast}}
* {{fr}}[https://montreuil-le-gast.bzh/ Lec'hienn web ar gumun]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
6iygekyls3eovi9p63mgj8tv8a2gy92
Moñforzh
0
33923
2192531
2190097
2026-06-05T08:27:09Z
OPAB44
57507
/* Brezhoneg */
2192531
wikitext
text/x-wiki
{{Implijoù all}}
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Moñforzh
| anvYezh = ''Monfort-Lacann''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Montfort-sur-Meu''
| skeudenn = Mairie de Montfort.JPG
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù = Blason ville fr Montfort-sur-Meu (Ille-et-Vilaine).svg
| bro = {{Bro-Sant-Maloù}}
| departamant = {{Il-ha-Gwilen}}
| arondisamant = [[Arondisamant Roazhon|Roazhon]]
| kanton = [[Kanton Moñforzh|Moñforzh]] <small>(pennlec'h)</small>
| etrekumuniezh = [[Moñforzh Kumuniezh]] <small>(sez)</small>
| bro velestradurel = [[Bro Breselien]]
| cp = 35160
| maer = Fabrice Dalino
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 14.02
| hedred = -1.95472222222
| ledred = 48.1386111111
| uk = 42
| ubi = 28
| ubr = 131
| lec'hienn web = {{fr}}[http://www.montfort-sur-meu.fr/ www.montfort-sur-meu.fr]
}}
'''Moñforzh'''<ref>''Monforzh'' betek e-tro dibenn en {{XXvet kantved}}, hervez [[Geriadur brezhoneg-galleg Roparz Hemon]] ha betek embannadur 1993, ha ''Moñforzh'' adalek [[Geriadur Hemon-Huon]] 1997, p.1360; ''Moñforzh'' ivez e ''Geriadur brezhoneg gant skouerioù ha troiennoù'', An Here, 1995, p.1215.</ref> a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]], e kornôg Roazhon. Pennlec'h [[Kanton Moñforzh]] ha sez [[Moñforzh Kumuniezh]] eo.
== Douaroniezh ==
<gallery>
35160 Montfort-sur-Meu, France - panoramio (1).jpg|Ar Mozon.
Le Garun à Montfort-sur-Meu (35) - 02.jpg|Ar Garun.
</gallery>
* 13,4 km n'eus ken etre Monforzh/Montfort ha [[Menezalban]]. Treuzet eo ar gumun gant ar [[Mozon]] hag ar [[Garun]].
== Dezougen ==
<gallery>
Gare de Montfort sur Meu - panoramio.jpg|An ti-gar.
</gallery>
==Anv==
* Marteville et Varin ː '''Montfort-sur-Meu''', adalek 1790
* Ogée ː '''Montfort-la-Canne''' ( " ''.... nom que porte aujourd'hui cette ville...''") kent 1790.
* Erwan Vallerie ː '''Monforte''', 1091; '''de Monte Fort''', 1139
== Ardamezioù ==
{| class="wikitable"
|[[Restr:Blason ville fr Montfort-sur-Meu (Ille-et-Vilaine).svg|100px]]
|''"en argant, e groaz en gul divnaerek en aour"''
Tiegezh Gaël, deuet da vezañ Montfort-la-Canne en 1091<ref>Siell 1373</ref>.
|}
== Istor ==
* Dibabet e voe Moñforzh gant [[Ralf Iañ Gwazel]] en {{XIvet kantved}} evit sevel ur c'hastell hag ur [[moudenn-gastell|voudenn-gastell]].
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* [[1790]]: gant al lezenn eus an 26 a viz C'hwevrer e voe lakaet Moñforzh da benn [[distrig Moñforzh]]<ref>{{fr}}J. B. Duverger, ''Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat'', Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, p.106</ref>.
* Dekred eus ar [[26 a viz Du]] [[1790]] war al le ret: embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant person dean Moñforzh, Guillonet e anv, gant Busnel, person parrez ''Sant Nikolaz'' ha gant Dousseau hag Hoto, kureed Koulon<ref>{{fr}}''Adhésion de Messieurs les Recteurs, Curés et autres ecclésiastiques du diocèse de Saint-Malo, en Bretagne, A l'exposition des principes sur la Constitution du Clergé, adressée à MM. les Evêques députés à l'Assemblée nationale'', Imprimerie de Crapart, place Saint-Michel, Pariz, Bro-C'hall, pajennoù 13 ha 14</ref>.
==={{XXvet}} kantved ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 83 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 3,59% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=636 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas 41 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=636 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>.
* Dieubet e voe Moñforzh d'an [[3 a viz Eost]] [[1944]] gant ar "Combat Command A" eus ar {{4e}} Rannlu Hobregonet eus [[US Army|tirlu SUA]]<ref>{{fr}}[http://memoiredeguerre.pagesperso-orange.fr/convoi44/rennes-lib.htm Mémoire de guerre]</ref>.
== Brezhoneg ==
* 11,3 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 374</ref>.
* Sinet eo bet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] e 2023 da dizhout al live 1.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Tour du Papegault à Montfort-sur-Meu 08.JPG|Tour ar Papigod.
Vieilles maisons à Montfort.jpg|Tiez kozh tro 1900, maendresadenn gant Albert Robida.
Montfort-sur-Meu La prison.jpg|An toull-bac'h tro 1900, maendresadenn gant Albert Robida.
L'abbaye Saint-Jacques de Montfort-sur-Meu (Ille-et-Vilaine) - Novembre 2015 - 01.jpg|An abati.
Eglise-St-Louis-Marie-Grignion-de-Montfort 05.jpg|An iliz katolik.
</gallery>
* Tour ar Papigod.
* Tiez kozh.
* An toull-bac'h.
* Abati ''Sant Jakez''.
* Iliz katolik ''[[Louis-Marie Grignion de Montfort]]''.
<gallery>
Monument aux morts de Montfort-sur-Meu (35) - 01.jpg|Ar monumant.
</gallery>
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc'hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=636 Memorial Genweb]</ref> ha kartenn-bost<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=636 Memorial Genweb]</ref>; dioueliet d'ar [[4 a viz Du]] [[1923]], luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/51756/montfort-sur-meu-place/ Université de Lille]</ref>.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc'hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=71681 Memorial Genweb]</ref>.
== Brezhoneg ==
* E distro-skol 2025 e oa enskrivet 53 skoliad er c'hlasoù divyezhek (9,6 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)<ref>{{br}}[http://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Distro-skol ar c’helenn divyezhek] </ref>.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=8000
|passo1=4000
|passo2=1000
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2011
|p1=2699
|p2=2965
|p3=3098
|p4=4301
|p5=4675
|p6=5412
|p7=6028
|p8=6461
|mammenn=EBSSA
}}
== Melestradurezh ==
=== Gevelliñ ===
Gevellet eo Moñforzh gant :
* {{gevelliñ|Marktheidenfeld|Alamagn|Germany}}, e [[Bavaria]],
* {{gevelliñ|Pobiedziska|Polonia|Poland}}.
== Tud ==
*[[Jean-Baptiste Matho]] (1663-1746) sonaozour barok.
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class="wikitable"
|+
|[[Restr:Andigne-d.jpg|80px]]
|'''d'Andigné''',
aotrounez Beauregard
|
|
|
|
|}
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Montfort-sur-Meu}}
*{{fr}} [https://www.montfort-sur-meu.bzh/ Lec'hienn an ti-kêr]
== Levrlennadur ==
* {{fr}}Marteville & Varin, warlec'hienn JB Ogée (1843).
* {{fr}}JB Ogée ː ''Dictionnaire historique et géographique de la province de Bretagne, dédié à la Nation bretonne''. Adembannet gant Marteville & Varin e-ti Molliex. Rennes. 1843. Adembannet gant Editions Régionales de l'Ouest. Mayenne. 1993
* {{br}}Erwan Vallerie ''ː Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
[[Rummad:Pennlec'hioù distrigoù Breizh]]
tjv83vhdxsfb8g8c1r62p968pxy2zlv
Liverieg
0
34222
2192526
2190094
2026-06-05T08:16:11Z
OPAB44
57507
/* Brezhoneg */
2192526
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Liverieg
| anvYezh = Lifrei
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = Liffré
| skeudenn = Liffré-rue-principale.jpg
| alc'hwez = Ar c'hreiz-kêr.
| ardamezioù = Blason ville fr Liffré (Ille-et-Vilaine).svg
| bro = [[Bro-Roazhon]]
| departamant = [[Il-ha-Gwilen]]
| arondisamant = [[Arondisamant Roazhon|Roazhon]]
| kanton = [[Kanton Liverieg|Liverieg]] <small>([[pennlec'h]])</small>
| etrekumuniezh = [[Liverieg-Hiliber Kumuniezh]] <small>(sez)</small>
| bro velestradurel = [[Bro Roazhon (Voynet)|Bro Roazhon]]
| maer = Guillaume Bégué
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 66.86
| hedred = -1.506667
| ledred = 48.214167
| uk = 95
| ubi = 40
| ubr = 113
}}
''' Liverieg ''' (''{{lang|fr|Liffré}}'' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]]. Pennlec'h [[Kanton Liverieg]] eo.
== Douaroniezh ==
* War lez ar stêrioù Chèvre ha Sérigné emañ Liverieg.
== Anv ==
* Erwan Vallerie ː '''Liffreyo''', XV<sup>vet</sup>
;Gerdarzh
* Dauzat ha Rostaing (1963-1978) ː marteze diwar un anv den germanek ''Liutfred''
* Embannadurioù Flohic ː heuliañ Dauzat ha Rostaing
== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:Blason ville fr Liffré (Ille-et-Vilaine).svg|80px]]
|width="15px"|
|''Skejet etre geot ha gul, karget gant peder steredenn en aour, lammellet, div war bep lodenn.''
|-
|}
== Istor ==
=== {{XIXvet kantved}} ===
==== [[Brezel Krimea]] ====
* Mervel a reas trizek gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, tri anezhe en [[Istanbul]] ha pemp all e [[Sevastopol]]<ref name="memorialgenweb.org">{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?act=view&insee=35152&pays=France&dpt=35&idsource=537&table=bp&lettre=&fusxx=&debut=0] Monumant ar re varv - Memorial GenWeb</ref>.
==== [[Brezel 1870-1871]] ====
* Mervel a reas c'hwezek gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv<ref name="memorialgenweb.org"/>; unan anezhe a varvas e [[Conlie]] ([[Bro-C'hall]]) d'an [[2 a viz Kerzu]] [[1870]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5936945 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
=== Trevadennoù ===
==== [[Indez-Sina]] ====
* Mervel a reas ur soudard e miz Ebrel 1890 e [[Phulang-Thuong]] er [[Vietnam]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=24967 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Aljeria]] ====
* Mervel a reas ur soudard e [[Mascara]] e miz Gouhere 1893<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=24934 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 173 gwaz o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 5,96% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref name="ReferenceA">{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?act=view&insee=35152&pays=France&dpt=35&idsource=537&table=bp&lettre=&fusxx=&debut=0 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>; unan anezhe a varvas en [[Arsimont]] ([[Belgia]]) d'an [[21 a viz Eost]] [[1914]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6282579 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref> ha c'hwec'h soudard all a varvas d'an 22 a viz Eost 1914 en [[Emgann Rossignol]] e Belgia.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas daouzek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref name="ReferenceA"/>.
* Drouklazhet e voe tri yuzev eus an hevelep tiegezh eus Liverieg d'an [[9 a viz Du]] [[1942]] e [[Kamp-diouennañ|kamp-diouennañ]] [[Auschwitz-Birkenau]] gant an [[Trede Reich|nazied]], luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=113611 Memorial Genweb]</ref>.
* D'an [[2 Eost|2 a viz Eost]] [[1944]] e kouezhas ur c'harr-nij ''P-47D'' (marilhet 42-76460 ha kodet 8N-?) eus [[aerlu]] [[SUA]] (''[[United States Army Air Forces]]'') e "Breil Rond" e Liverieg; lazhet e voe e sturier, douaret eo er [[Brittany American Cemetery and Memorial|Brittany American Cemetery]] e [[Montjoie-Saint-Martin]] e departamant [[Manche]] e [[Bro-C'hall]]<ref>{{fr}}[http://www.absa3945.com/airfield/pertesusaaf.html Pertes USAAF]</ref>.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas ur milour ag ar gumun e [[Lodi]] (Draa Essamar) e departamant [[Medea]] d'an [[3 a viz Even]] [[1958]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5335856 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Fouilharzh]] ====
* Abaoe 1866 e c'houlenne annezidi kêriadenn Fouilharzh bout staget ouzh kumun Torigneg, pezh a c'hoarvezas e 1981. Torigneg a voe adanvet [[Torigneg-Fouilharzh|Thorigné-Fouillard]] e 1984<ref>{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=37543 Cassini- EHESS]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery perrow="3" widths="200" heights="200">
Liffré_daguinais_02.jpg|Taol-vaen.
Liffré_meg-lune_01.jpg|Meurvein.
Liffré_brosses_02.jpg|Ar peulvan.
Liffré-église.jpg|An iliz katolik.
</gallery>
* Taol-vaen ''La Daguinais''.
* Meurvein ''Carrefour de la Grande Lune''.
* Peulvan (n'eo ket sur) ''Les Brosses'', bet dizoloet e 2005.
* Iliz katolik ''Sant Mikael'', 1871-1936.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=537 Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/33637/liffre-cimetierecommunal/ Université de Lille]</ref>.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=71907 Memorial Genweb]</ref>.
* Plakenn ar yuzevion eus ar gumun drouklazhet e [[Kamp-diouennañ|kamp-diouennañ]] [[Auschwitz-Birkenau]] gant an [[Trede Reich|nazied]], luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=113611 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=8000
|passo1=1000
|passo2=500
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2011
|bl8=2013
|p1=2558
|p2=2817
|p3=4040
|p4=4205
|p5=5659
|p6=6454
|p7=6646
|p8=6816
|p9=7164
|mammenn=EBSSA
}}
== Brezhoneg ==
* Ur skol divyezhek publik zo bet digoret e [[2015]]. Er distro-skol 2016 e oa enskrivet 49 bugel eno (4,9 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).
* E distro-skol 2025 e oa enskrivet 102 skoliad er c'hlasoù divyezhek (8,6 % eus skolidi ar gumuniezh evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)<ref>{{br}}[http://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Distro-skol ar c’helenn ''divyezhek''] </ref>.
* D'ar 4 a viz Gouere [[2019]] e oa bet votet emezelañ d'ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant kuzul-kêr ar gumun. Al live 1 oa bet roet d'ar gumun.
== Melestradurezh ==
<gallery>
Liffré-mairie.jpg|An ti-kêr
Chesnais-Girard Maire Liffré Mars 2008.jpg|Loïg Chesnais-Girard, maer Liverieg
</gallery>
{{DilennadDeroù |Titl= Roll ar vaered}}
{{Dilennad |Deroù= 1919<ref>{{fr}}« [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k646025d/f4 Les élections des maires : arrondissement de Rennes] », [[L'Ouest-Éclair]], 11 Kerzu 1919, niv. 7269.</ref> |Penn= ?? |Anv= Besneux |Strollad= }}
{{Dilennad |Deroù=Meurzh [[1953]] |Penn=Meurzh [[1965]] |Anv=Jean Vincent|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=Meurzh [[1965]] |Penn=Meurzh [[1971]]|Anv=Jean Touffet|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=Meurzh [[1971]] |Penn=Meurzh [[1983]] |Anv=Louis Lorant|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=Meurzh [[1983]] |Penn=Meurzh [[2008]] |Anv=[[Clément Théaudin]]|Strollad=[[Parti socialiste (Frañs)|PS]]| |Karg= Kannad <small>(1981-1988)</small><br />Kuzulier-departamant <small>(1998-2015)</small>}}
{{Dilennad|Deroù=Meurzh [[2008]] |Penn= Even 2017 |Anv=Loïg Chesnais-Girard|Strollad=[[Parti socialiste (Frañs)|PS]]| |Karg= Kuzulier rannvroel <small>(Abaoe 2010)</small><br>Prezidant [[kuzul-rannvro Breizh]] <small>(Abaoe 2017)</small>}}
{{DilennadBremañ|Deroù=Gwengolo [[2017]] |Anv=Guillaume Bégué|Strollad=[[Parti socialiste (Frañs)|PS]]| |Karg= }}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}
'''Liverieg''' a zo gevellet gant [[Wendover]], e [[Bro-Saoz]], [[Piéla]], e [[Burkina Faso|Burkina-Faso]], ha [[Beniel]], e [[Spagn|Bro-Spagn]]
== Tud ==
== Pennadoù kar ==
* [[Torigneg]],
* [[Torigneg-Fouilharzh]].
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Liffré}}
* {{fr}}[http://ville-liffre.fr Lec'hienn Kumun Liverieg]
== Levrlennadur ==
* {{fr}}Albert Dauzat & Charles Rostaing : ''Dictionnaire étymologique des noms de lieux en France''. Larousse, 1963. Guénégaud, 1978
* {{fr}}Daniel Delattre : ''L'Ille-et-Vilaine. Les 352 communes''. 2004
* {{fr}}Embannadurioù Flohic : ''Le Patrimoine des communes d'Ille-et-Vilaine''. 2000
* {{fr}}Michel Froger & Michel Pressensé : ''Armorial des communes des Côtes-d'Armor & Ille-et-Vilaine''. 2008
* {{br}}Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
[[Rummad:Nijerezioù SUA aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]
mufdmesrild2m6k7a19l08tubjznwh1
Eintracht Frankfurt
0
36652
2192476
2191188
2026-06-04T13:31:23Z
-Lemmy-
32903
2192476
wikitext
text/x-wiki
{|class="infobox" style="font-size:80%;"
|-
{{Infobox/Titl|Eintracht Frankfurt|e20006|talbenn football|fff}}
|-
!colspan="2" |
|-
|'''Krouidigezh'''
|bgcolor=#eee|[[1899]]
|-
|'''Anvioù kent'''
|bgcolor=#eee| Frankfurter FC Victoria (→ [[1911]])<br>Frankfurter FC Kickers (→ [[1911]])<br>Frankfurter FC Victoria-Kickers (→ [[1920]])<br>TSG Eintracht Frankfurt (→ [[1927]])<br>SG Eintracht Frankfurt (→ [[1968]])
|-
|'''Lesanv(ioù)'''
|bgcolor=#eee| ''SGE'', ''Die Adler''
|-
|'''Livioù'''
|bgcolor=#eee| [[Ruz (liv)|ruz]] ha [[Gwenn (liv)|gwenn]]
|-
|'''Stad'''
|bgcolor=#eee| [[Deutsche Bank Park]] (59 500 plas)
|-
|||[[File:2022128134111_2022-05-08_Fussball_Eintracht_Frankfurt_vs_Borussia_Mönchengladbach_-_Sven_-_1D_X_MK_II_-_0002_-_IMG_7898.jpg|220px]]
|-
|'''Ar muiañ a dud'''
|bgcolor=#eee| 81 000 den {{small|([[23 a viz Mae]] [[1959]], [[FK Pirmasens]])}}
|-
|'''Sez'''
|bgcolor=#eee| Mörfelder Landstraße 362<br>D-60528 Frankfurt am Main
|-bgcolor="#f00" align="center"
|
{{Football kit
| pattern_la = _frankfurt2526h
| pattern_b = _frankfurt2526h
| pattern_ra = _frankfurt2526h
| pattern_sh = _frankfurt2526h
| pattern_so = _frankfurt2526hl
| leftarm = 000000
| body = 000000
| rightarm = 000000
| shorts = 000000
| socks = 000000
|title=Er gêr}}
|{{Football kit
| pattern_la = _frankfurt2425a
| pattern_b = _frankfurt2425a
| pattern_ra = _frankfurt2425a
| pattern_sh =
| pattern_so =
| leftarm = 000000
| body = 000000
| rightarm = 000000
| shorts = 000000
| socks = 000000
|title=En diavaez}}
|{{Football kit
| pattern_la = _frankfurt2526t
| pattern_b = _frankfurt2526t
| pattern_ra = _frankfurt2526t
| pattern_sh = _frankfurt2526t
| pattern_so = _adidaswhitel
| leftarm = 7c85a4
| body = 7c85a4
| rightarm = 7c85a4
| shorts = 7c85a4
| socks = 7c85a4
|title=Trede}}
|}
Ur c’hlub [[mell-droad]] bet krouet e [[1899]] eo '''Eintracht Frankfurt'''. [[Mathias Beck]] eo e brezidant ha [[Adi Hütter]] e c’hourdoner.
C'hoariet o deus er sportva ''[[Deutsche Bank Park]]'' (59 500 plas) betek 1925.
==Titloù==
;[[Bundesliga]] (1) :
*Kampion : 1959.
*Beskampion : 1932.
;[[Kib Alamagn]] (5) :
*Ar maout ganto e : 1974, 1975, 1981, 1988 ha 2018.
*Bet er gourfenn : 1964, 2006, 2017 ha 2023.
;[[Kib UEFA]] (2) :
*Ar maout ganto e : 1980 ha 2022.
;[[Kib ar c'hleuboù kampion european / Kevre Kampioned an UEFA]]
*Beskampion : 1960.
==C'hoarierien (2025–26)==
{|
|- valign="top"
|
;Diwallerien
* 33. {{flagicon|Alamagn}} [[Jens Grahl]]
* 39. {{flagicon|Alamagn}} [[Amil Šiljević]]
* 40. {{flagicon|Brazil}} [[Kauã Santos]]
<!--
* ?. [[Restr:Flag of Albania.svg|20px|Albania]] [[Simon Simoni]] (Feurmet)
-->
|
;Difennerien
* 2. {{flagicon|Alamagn}} [[Elias Baum]]
* 3. [[Restr:Flag of Belgium.svg|20px|Belgia]] [[Arthur Theate]]
* 4. {{flagicon|Alamagn}} [[Robin Koch]]
* 5. [[Restr:Flag of Switzerland.svg|20px|Suis]] [[Aurèle Amenda]]
* 13. {{flagicon|Danmark}} [[Rasmus Kristensen]]
* 21. {{flagicon|Alamagn}} [[Nathaniel Brown]]
* 22. {{flagicon|SUA}} [[Timothy Chandler]]
* 26. {{flagicon|Japan}} [[Keita Kosugi]]
* 34. {{flagicon|Alamagn}} [[Nnamdi Collins]]
* 41. [[Restr:Flag of Mali.svg|20px|Mali]] [[Fousseny Doumbia]]
* 44. [[Restr:Flag of Ecuador.svg|20px|Ecuador]] [[Davis Bautista]]
* 49. [[Restr:Flag of Spain.svg|20px|Spagn]] [[Derek Boakye Osei]]
<!--
* ?. {{flagicon|Frañs}} [[Niels Nkounkou]] (Feurmet)
* ?. [[Restr:Flag of Croatia.svg|20px|Kroatia]] [[Hrvoje Smolčić]] (Feurmet)
-->
|
;Kreizourien
* 6. {{flagicon|Danmark}} [[Oscar Højlund]]
* 7. {{flagicon|Alamagn}} [[Ansgar Knauff]]
* 8. [[Restr:Flag of Algeria.svg|20px|Aljeria]] [[Farès Chaïbi]]
* 15. [[Restr:Flag of Tunisia.svg|20px|Tunizia]] [[Ellyes Skhiri]]
* 16. {{flagicon|Sveden}} [[Hugo Larsson]]
* 18. {{flagicon|Alamagn}} [[Mahmoud Dahoud]]
* 19. {{flagicon|Frañs}} [[Jean-Mattéo Bahoya]]
* 20. {{flagicon|Japan}} [[Ritsu Dōan]]
* 27. {{flagicon|Alamagn}} [[Mario Götze]]
* 31. {{flagicon|Sveden}} [[Love Arrhov]]
* 37. {{flagicon|Alamagn}} [[Jeremiaha Maluze]]
* 38. {{flagicon|Alamagn}} [[Ebu Bekir Is]]
* 42. {{flagicon|Alamagn}} [[Can Uzun]]
* 45. {{flagicon|SUA}} [[Marvin Dills]]
<!--
* ?. {{flagicon|Frañs}} [[Éric Junior Dina Ebimbe]] (Feurmet)
* ?. {{flagicon|Hungaria}} [[Noah Fenyő]] (Feurmet)
* ?. {{flagicon|Hungaria}} [[Krisztián Lisztes]] (Feurmet)
-->
|
;Tagerien
* 9. {{flagicon|Alamagn}} [[Jonathan Burkardt]]
* 11. {{flagicon|Alamagn}} [[Younes Ebnoutalib]]
* 25. {{flagicon|Frañs}} Arnaud Kalimuendo
* 29. [[Restr:Flag of Morocco.svg|20px|Maroko]] [[Ayoube Amaimouni]]
* 30. [[Restr:Flag of Belgium.svg|20px|Belgia]] [[Michy Batshuayi]]
* 48. {{flagicon|Spagn}} [[Junior Awusi]]
* 50. {{flagicon|Alamagn}} [[Alessandro Gaul Souza]]
* 53. {{flagicon|Alamagn}} [[Alexander Staff]]
<!--
* ?. {{flagicon|Alamagn}} [[Noel Futkeu]] (Feurmet)
* ?. {{flagicon|Alamagn}} [[Jessic Ngankam]] (Feurmet)
* ?. {{flagicon|Frañs}} [[Elye Wahi]] (Feurmet)
-->
|}
==Liammoù diavaez==
* {{de}} [http://eintracht.de Lec'hienn ofisiel ar c'hlub]
* {{de}} [http://sge4ever.de Lec'hienn diofisiel]
[[Rummad:Kluboù mell-droad Alamagn]]
h4wyohnkvnzpzx7mlehym69rgw8n5eh
Janed Belleville
0
45038
2192507
2121081
2026-06-04T18:39:40Z
Dishual
612
2192507
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
! colspan="2" style="background-image:linear-gradient(to right, #00f, #fff); color:#fff;"|<div style="float:right; padding:5px;">[[Restr:FreeCol privateer.png]]</div> <span style="font-size:1.8em;"> Jeanne de Belleville<br>& de Clisson</span>
|- bgcolor="#fff"
| colspan="2" align="center"| [[Restr:Dual Coat of Arms of Jeanne de Clisson 2.png|260px]]<hr>
|-
| '''Anv''' || Jeanne Louise de Belleville<br>& de Clisson, Dame de Montaigu
|-
| '''Lesanvioù''' || ''Jeanne de Belleville'', ''Tigrez Breizh'',<br>''Leonez Klison'', ''Al leonez wadek''
|-
| colspan="2" | <hr>
|-
| '''Ganedigezh''' || [[1298]] e [[Belleville-sur-Vie]]<br>{{Poatev}}, {{Bro-C'hall (XIIvet-XVIIvet)}}
|-
| '''Marv''' || [[1359]] en [[Henbont]]<br>{{Bro-Gwened}}, {{Breizh (Kroaz Du)}}
|-
| '''Broadelezh''' || [[Restr:Bannière de France style 1500.svg|border|20px]] Gall (ganedigezh)<br>[[Restr:Banniel Breizh 1.0.svg|border|20px]] Breizhat (marv)<br>
|- bgcolor="#00f"
! colspan="2" style="color:#fff;"| Priedoù ha bugale
|-
| '''Priedoù''' || [[Jafrez VIII Kastell-Briant]] († [[1326]])<br>[[Olier IV Klison]] († [[1343]])<br>[[Sir Walter Bentley]] († [[1359]])
|-
| '''Bugale''' || [[Olier V Klison]] ([[1336]]-[[1407]])
|- bgcolor="#00f"
! colspan="2" style="color:#fff;"| Kourserezh
|-
| '''Feizleunder''' || [[Restr:Armoiries Jean de Montfort.svg|20px]] [[Yann IV (dug Breizh)]]
|-
| '''Prantad''' || [[1343]] – [[1356]]
|}
'''Jeanne Louise de Belleville & de Clisson, Dame de Montaigu''', anavet evel '''Janed Belleville''', '''"Leonez Breizh"''', '''"Leonez Klisun"''', '''"Al leonez wadek"''' '''"Tigrez Breizh"''', ([[Belleville-sur-Vie]], [[1298]] – [[Henbont]], [[1359]]), a oa un uheliadez eus [[Vendée]].
A-c'houde lazhidigezh he fried [[Olier IV Klison]] war gourc'hemenn roue Bro-C'hall e stourmas ouzh ar gurunenn c'hall e [[Brezel hêrezh dugelezh Breizh]] ([[1341]]-[[1364]]) e-kerzh ar [[Brezel Kant Vloaz]] ([[1337]]-[[1453]]) ; gwell e voe dezhi brezeliñ war vor eget war zouar evit argas an armeoù gall er-maez eus tiriad Breizh, setu e troas da [[Brezel kourserezh|gourserezh]] : treuziñ [[Mor Breizh]] a eure, prenañ listri e [[Bro-Saoz]] ha tagañ listri gall ; alies e lazhe ar skipailh en ur lezel ur moarer bev hepken, dezhañ da gas keloù da roue Bro-C'hall.
== Buhez ==
;♦ Janed Belleville
Ganet e oa bet e Belleville-sur-Vie e [[Vendée]], merc'h da Létice de Parthenay (''c''. [[1275]] – ?) hag he fried Maurice IV de Belleville (''c''. [[1260]] – ''c''. [[1303]]), aotrou [[Montaigu]], [[La Garnache]], [[Châteaumur]], [[Palluau]] ha [[Beauvoir-sur-Mer]].
Ken abred hag ar bloaz [[1312]] e voe euredet d'an uhelad breizhat [[Jafrez VIII Kastell-Briant]] ([[1293]]-[[1326]]) ; daou vugel o devoe :
* Jafrez IX (ganet e [[1314]]), a voe baron war douaroù e dad kent mervel en [[Emgann ar Roc'h-Derrien]] e [[1347]]) ;
* Louise ([[1316]]-[[1383]]), a zimezas gant Guy XII de Laval ; baronez Kastell-Briant e voe goude marv he breur<ref>{{fr}} Buffé, Marcel. ''Châteaubriant, une cité dans l'histoire - De la préhistoire à nos jours''. Éditions Cid, 1983 {{ISBN|978-2-904633-03-4}}</ref>.
E [[1328]], daou vloaz goude marv he fried kentañ, ez addimezas Jeanne de Belleville gant un uhelad breizhat all, [[Gwion VII Pentevr]] ([[1287]]-[[1331]]), eil mab [[Arzhur II]] ha breur [[Yann III (dug Breizh)|Yann III]] ; intañv e oa, pa oa marvet e wreg Jeanne d'Avaugour e [[1327]], hag ur bugel dezhañ : [[Janed Pentevr]] ([[1319]]-[[1384]])), a voe dugez Breizh. Pevarzek ha daouzek vloaz e oa bugale Jeanne de Belleville, marteze he devoa asant d'an dimeziñ evit o gwareziñ.<br>
Ne badas ket an eured avat, rak izili tiegezh dug Breizh diouzh tu [[Charlez Bleaz]] a savas klemm dirak [[eskopti]]où [[Eskopti Naoned|Naoned]] ha [[Eskopti Roazhon|Roazhon]] evit gwareziñ o hêrezh ; d'an [[10 a viz C'hwevrer]] [[1330]] e c'houlennas ar [[pab]] [[Yann XXII]] digant an daou eskopti ma vije enklasket an afer, ha nullet e voe an dimez<ref>{{la}} Coulon, Auguste & Clémencet, S. (1962). ''Lettres secrètes et curiales du pape Jean XXII (1316-1334) relatives á la France, extraites des registres du Vatican - Volume 4''. Generic, 2019 (ASIN B08BL6V8JD) • {{cite web|url= https://archive.org/details/lettressecrtes05cath/page/102/mode/2up |title=p. 103-b, lizher 4095|accessdate=}}</ref>. Tri bloaz goude e varvas Gwion VII Pentevr, oadet 44 bloaz.
Er bloaz 1340 e timezas Janed Belleville gant Olier IV Klison, ur Breizhad all, en devoa ur c'hastell e [[Klison]], ur maner e [[Naoned]] ha douaroù e [[Blaen]] ; intañv e oa Olier a-c'houde marv e wreg Blanche de Bouville e [[1329]].<br>
Janed a oa mestrez war zouaroù e Vendée er su da vevennoù Breizh, adalek Beauvoir-sur-Mer er c'hornôg betek Châteaumur er gevred da Glison. Dre an eured e vije ar c'houblad o ren war marzh kreisteizat Breizh.
Pemp bugel o devoe Janed hag Olier :
# Isabeau a Glison (ganet kent an eured, e-tro [[1325]], † [[1343]]) ; dimezet gant [[Yann I Reoz|Yann I]], aotrou [[Reoz]], ha mamm [[Yann II Reoz]] ;
# Maoris ([[1333]]-[[1334]]) ;
# Olier V Klison ;
# Gwilherm ([[1338]]-[[1345]]), marvet diwar yenijenn goude peñse [[pennlestr]] e vamm ;
# Janed ([[1340]] – ?), dimezet er [[bloavezhioù 1360]] gant Sir John Harpeden I{{Añ}}, marc'heg, aotrou Belleville ha Montaigu, senesal [[Saintonge]] ([[1371]]-[[1372|72]]) hag [[Aquitaine]] ([[1385]]-[[1389|89]])<ref>Henneman, 1996.</ref>.
;♦ Janed Klison
[[Restr:Château de Clisson17.jpg|thumb|upright=1.4|Kastell Klison]]
Pa grogas Brezel hêrezh dugelezh Breizh e 1341, an tiegezh a Glison a savas a-du gant ar C'hallaoued evit ma vije lakaet Charlez Bleaz da zug Breizh ; ur rann eus an tiegezh avat, kaset gant Amaury a Glison, breur Olier IV, a ziuzas kostezenn [[Yann Moñforzh (1294-1345)|Yann Moñforzh]]. E miz Genver [[1341]], ar gurunenn c'hall a gasas he letanant Robert VIII Bertrand de Bricquebec ([[1273]]-[[1348]]) d'en em staliañ e kastell Blaen evit skorañ Charlez Bleaz.<br>
E [[1342]], goude peder argadenn en aner, e teuas a-benn ar Saozon da gemer [[Gwened]] ha da bakañ Olier IV a-gevret gant [[Herve VII Leon]]. Kaset da [[Londrez]] e voe Herve, hogen en e frankiz e voe lakaet Olier, eskemmet ma voe ouzh ar c'hont Ralph I{{Añ}} Stafford a oa dalc'het gant ar C'hallaoued — dirak ken aes un diskoulm, Charlez Blez a damallas na vout difennet kêr Wened da Olier, a voe lakaet da drubard.<br>
D'an [[19 a viz Genver]] [[1343]] e voe sinet [[Treverz Malastred]] gant ar rouaned [[Fulup VI (Bro-C'hall)|Philippe VI]] hag [[Edouarzh III (Bro-Saoz)|Edward III]], a oa da badout betek an [[29 a viz Gwengolo]] ; e dibenn miz Gouere ez eas Olier IV da gemer perzh en un tournamant dalc'het e [[Pariz]] — eno e voe paket avat, ha dibennet hep prosez d'an [[2 a viz Eost]] war gourc'hemenn ar roue gall ; c'hwec'h aotrou brezhon all ha pevar floc'h a voe lakaet d'ar marv d'an [[29 a viz Du]], an holl abalamour ma oant savet a-du gant Yann Moñforzh. Krouget e voe korf dibennet Olier IV ha kaset e benn da Naoned, ma voe lakaet war beg ur goaf ha staliet war Dor Sauvetout ramparzhioù kêr, da c'houzaviñ an holl<ref>{{fr}} Le Moyne de la Borderie, Arthur. ''Histoire de la Bretagne''. Rennes, Paris : Imprimerie H. Vatar, 1899 • {{cite web|url=https://bibnum.univ-rennes2.fr/items/viewer/341#page/480/mode/2up/ |title=Levrenn III, pp. 481-487|accessdate=}}</ref>.<br>
Droug a savas gant Janed Klison a-zivout ar muntr sevenet gant roue Bro-C'hall ha Charlez Bleiz ; ha hi ha mont gant he mibien Olier (7 vloaz) ha Gwilherm (5 vloaz) da Naoned, gounez eno ma voe roet penn he fried dezhi, ha kregiñ da aozañ kaout he dial.
;♦ Leonez Klison
Goude gwerzhet glad Klison ha dastumet un armead 400 den e krogas da arsailhañ nerzhioù gall e Breizh : e kastell Touffou e-kichen [[Bignon]] e roas he anv, digoret e voe dezhi, ha lazhet e voe ar gwarnizon war bouez e benn, Guillaume le Galois de la Heuze ; gwarnizon [[Kastell-Tepaod]] a voe arsailhet ganti ivez. E miz Kerzu 1343 e voe forbannet Janed Klison eus rouantelezh Bro-C'hall ha diberc'hennet e voe diouzh ar peurrest eus he madoù.<ref name="SD">Sook Duncombe, 2017.</ref>
Ne voe ket abafet he zaeroni : pa ne chome douar ebet ganti e tivizas stourm war vor. Gant harp aotrouien e Breizh hag Edward III e Bro-Saoz e sternias tri lestr, a lakaas livañ e du gant gouelioù ruz-gwad. He daou vab ganti bepred e krogas da dagañ listri gall e [[Pleg-mor Gwaskogn|Pleg-mor Bizkaia]] gant he ''Black Fleet'', he Lestraz Du, kent preizhañ war Mor Breizh dreist-holl.<ref name="SD" /><ref>{{en}} Vencel, Wendy. ''Women at the Helm: Rewriting Maritime History through Female Pirate Identity and Agency'' (2018). Undergraduate Honors Thesis Collection. 452. {{Cite web|url=https://digitalcommons.butler.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1456&context=ugtheses |title=Butler University|accessdate=}}</ref><br>
Dizehan e harellas listri gall ; skipailhoù gall a-bezh a voe lazhet, war-bouez un nebeud moraerien a dalveze da destoù dirak o fennadurezhioù. Dre-se e c'hounezas Janed Klison meur a lesanv kriz pe grisoc'h.<ref name="SD" /><br>
E 1345 e voe kaset he fennlestr d'ar strad ; tec'hel en ur c'hanod gant he mibien a eure Janed, ha drivañ e-pad un nebeud devezhioù. Mervel a reas he mab Gwilherm, 7 vloaz, kent ma voe sikouret e vamm hag e vreur ha kuzhet e [[Montroulez]] gant aduidi Yann Moñforzh<ref>Richard, 2007.</ref>.<br>
Pelloc'h e kavas repu e Bro-Saoz, gant he mab Olier bepred. Eno, e [[1349]], e timezas gant [[Sir Walter Bentley]], letanant da Edward III e Breizh ha kabiten an nerzhioù saoz a stourm a-du gant Yann Moñforzh enep Charlez Bleaz<ref>Wagner, 2006.</ref> C'hoazh ur wezh ez emezellas ur pab e buhez Leonez Breizh : [[Klemañs VI]], ur mignon bras d'ar C'hallaoued, a skrivas da Edward III diwar c'houlenn roue Bro-C'hall evit ma paouezje "Tigrez Breizh" da harellat al listri gall<ref>Gicquel, 1981.</ref>.
;♦ En Henbont
Tost da 60 vloaz e oa Janed Klison pa zivizas paouez da redek mor. E [[1356]] e tistroas da Vreizh ; peogwir n'he devoa mui madoù dezhi e chomas en Henbont, e ti Yann Moñforzh. Er bloaz 1359 e varvas he fried, hag en hevelep bloaz ez eas "Leonez Breizh" da Anaon. Er bloaz-se end-eeun e teuas he mab Olier da vrezeliñ e-kichen Edward III ha [[Yann IV (dug Breizh)|Yann IV Moñforzh]] enep Bro-C'hall kent treiñ e borpant.
== Levrlennadur ==
* {{la}} {{fr}} (Aozer dianav). Moranvillé, H. ''Chronographia Regum Francorum''. Paris : Librairie Renouard, 1893 • {{cite web|url=https://play.google.com/books/reader?id=KJ08AAAAIAAJ&pg=GBS.PA206&hl=en |title=levrenn II (1328-1380) p. 205-206|accessdate=}}
* {{fr}} Gicquel, Yvonnig. ''Olivier de Clisson (1336-1407) : connétable de France ou chef de parti breton ?''. Paris : Jean Picollec, 1981 {{ISBN|978-2-86477-025-1}}
* {{en}} Henneman, John Bell. ''Olivier de Clisson and Political Society in France Under Charles V and Charles VI''. Philadelphia. PA : University of Pennsylvania Press, 1996 {{ISBN|978-0-8122-3353-7}}
* {{fr}} Pocquet du Haut-Jussé, B.-A. ''Les papes et les ducs de Bretagne''. Speied : Coop Breizh, 2000 {{ISBN|978-2-84346-077-7}}
* {{en}} Wagner, John A. ''Encyclopedia of the Hundred Years War''. Wesport, CT. : Greenwood, 2006 {{ISBN|978-0-313-32736-0}}
* {{fr}} Richard, Philippe. ''Olivier de Clisson – Connétable de France, grand seigneur breton – 1336-1407''. Paris : Éditions Opéra, 2007 {{ISBN|978-2-35370-030-1}}
* {{fr}} Durel, Élie. ''Jeanne de Belleville – LA Tigresse bretonne''. Sant-Maloù : Éditions l'Ancre de Marine, 2010 {{ISBN|978-2-84141-333-1}}
* {{fr}} Lapouge, Gilles. ''Les Pirates, forbans, flibustiers, boucaniers et autres gueux de mer''. Paris : Libretto, 2012 {{ISBN|978-2-7529-0819-3}}
* {{en}} Sook Duncombe, Laura. ''Pirate Women – he Princesses, Prostitutes, and Privateers Who Ruled the Seven Seas''. Chicago, IL. : Chicago Review Press, 2017 {{ISBN|978-1-61373-604-3}}
* {{la}} {{fr}} Mollat, G. ''Jean XXII (1316-1334) – Lettres Communes''. New York : Wentworth Press, 2018 {{ISBN|978-0-270-44354-7}}
==Liammoù diavaez==
* {{br}} Nikolaz Graignic, [https://www.brezhoweb.bzh/Janed-belleville-morlaerez-kenta-breizh-istor-livet_fiche_4360.html Janed Belleville : Morlaerez kentañ Breizh ? - An Istor Livet], ''[[Brezhoweb]]'', 19 a viz Ebrel 2024 (pe war [https://www.youtube.com/watch?v=eeVOBrv2PY4 YouTube])
* {{fr}} {{cite web|url=https://gw.geneanet.org/pierfit?lang=fr&p=jeanne&n=de+belleville&oc=2 |title=Lignez Jeanne de Belleville|accessdate=}}
* {{en}} Adams, James. {{cite web|url=https://www.jamesadamshistoricenterprises.com/treasuretrove/jeandeclisson.html |title=''Jeanne de Belleville, Pirate or Politician?''|accessdate=}}
* {{en}} Anne Bonny Pirate. {{cite web|url=http://www.annebonnypirate.com/famous-female-pirates/jeanne-de-clisson/ |title=''Jeanne de Belleville – Biography''|accessdate=}}
* {{fr}} Guégan, Izold. {{cite web|url=https://www.celles-qui-osent.com/jeanne-de-belleville/?fbclid=IwAR1TVkR9dn2KmHau1HLrYs3CfSbp2FQjIhqisZNUtsjar99CrN4KVgJRhyU |title=''Jeanne de Belleville : une femme pirate au Moyen-âge''|accessdate=}}
* {{en}} (Disin). {{cite web|url=https://h2g2.com/edited_entry/A14066408 |title=''Jeanne de Clisson - the 'Lioness of Brittany' ''|accessdate=}}
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Belleville, Jeanne de}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1298]]
[[Rummad:Marvioù 1359]]
[[Rummad:Noblañsoù gall]]
[[Rummad:Noblañs Breizh]]
[[Rummad:Istor Breizh er XIVvet kantved]]
[[Rummad:Morlaerezed]]
2zv65jo71kgfhjluypz4xkiv3k1djyc
Gwirioù mab-den
0
55013
2192478
2183073
2026-06-04T15:23:20Z
Kadwalan
423
/* Termenadurezh */
2192478
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Eleanor_Roosevelt_UDHR.jpg|thumb|[[Eleanor Roosevelt]] o terc'hel skrid spagnolek Disklêriadur Hollvedel Gwirioù Mab-den e 1948.]]
[[Restr:English_Bill_of_Rights_of_1689.jpg|thumb|Ar ''Bill of Rights'' e Bro-Saoz e 1689, 100 vloaz a-raok ma voe skrivet Gwirioù Mab-Den gant ar C'hallaoued.]]
'''Gwirioù an Den''' ('''Gwirioù Bugel-den''' pe '''Gwirioù an Dud''' pe '''Gwirioù Mab-den''') zo ur meizad hag a zo war un dro [[Prederouriezh|prederouriezhel]], [[Gwir (lezenn)|lezennel]] ha [[Politikerezh|politikel]]. Embann a reer drezañ ez eus gwirioù diazez da bep hini, heñvel da gement den war an douar, hep derc'hel kont eus al lezennoù e talvoud pe faktoroù lec'hel all evel an orin kenelel, [[Broadelezh c'hall|ar vroadelezh]] pe [[Relijion|ar relijion]].
E-touez ar gwirioù-se emañ ar gwirioù keodedel, politikel, ar gwir da gaout buhez ha frankiz, frankiz da gomz ha d'en em zisplegañ, ar gevatalded dirak al lezenn, gwirioù [[kevredigezhel]], [[sevenadurel]] hag [[armerzh]]el, ar gwir da gaout [[boued]], ul [[labour]], hag un [[deskadurezh]].
Bez' ez eus neuze gant kement den — ne vern e statud sokial — gwirioù « enstag ouzh holl izili an [[denelezh]] hag o gwirioù par ha diwerzhus »<ref>{{br}} [https://br.wikisource.org/wiki/Diskl%C3%AAriadur_hollvedel_gwirio%C3%B9_mab-den ''Disklêriadur hollvedel gwirioù mab-den 1948'', Rakger - § 1]</ref>, ha dre-se e c'hall bezañ enebet ouzh kement degouezh d'ar gevredigezh ha d'ar galloud. Gwirioù an den zo dre ret hollvedel ha kevatal, ne glotont ket gant reizhiadoù ha renadoù diazezet war ar mennozh e vefe ur ouenn, ur bobl, ur rummad, ur strollad pe un den dreist ar re all ; ne glotont ket kennebeut gant mennozh sevel ur gevredigezh a vefe gwelloc'h, o lazhañ pe o waskañ ar re a harzfe kement-mañ.
== Termenadurezh ==
;E brezhoneg
« Gwirioù an Den » a gaver meneg anezhañ dija e fin an {{XVIIIvet kantved}} pa voe lakaet da werzennoù « Declarasion Guiriou an Den »<ref>{{fr}} [https://tob.kan.bzh/docs/Malrieu-Catalogue/Malrieu-02501-02600/Malrieu-02565/M-02565+I-13327.pdf ''Declarasion Guiriou an Den'' - Tezenn H. Peaudecerf, 2002]</ref>. Kavout a reer ivez an droienn-se e « Disklêriadur hollvedel Gwirioù an Den » e 1995 <ref>{{br}} [https://bibliotheque.idbe.bzh/data/cle_136/KentaA_gweladenn_ur_Pab_e_Breizh_.pdf Kelaouenn « Kentañ gweladenn ar pab e Breizh » - 1996 - p. 12]</ref>.
Kavout a reer meneg eus « Gwirioù Mab-den », pa oa bet troet « [[Disklêriadur hollvedel gwirioù mab-den]] » e [[1998]]<ref>{{en}} {{br}} [https://www.ohchr.org/en/human-rights/universal-declaration/translations/breton ''Office of the High Commissioner of Human Rights'' - ''United Nations'']</ref>.
Eeunoc'h eo implij « an Den » e-skoaz « Mab-den », p'emañ mab-den tostoc'h d'ar relijion gatolik. Meneg a gaver eus « bugel-den » ivez, a vez implijet muioc'h-mui er [[media]] brezhonek, met ken eeun all eo ober gant « an Den ».
;E yezhoù all
E yezhoù all evel e galleg ez eus tabut war beseurt ger implijout (''homme'' pe ''humain'') daoust ma voe aliet ober gant ''humain''. An tabut-se zo abalamour d'ar gêr ''Homme'' (''Mab''-den) ha lakaat a ra a-gostez ar merc'hed dreist-holl, pa sell ouzh an holl ar gêr ''humain''<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20240917162258/https://haut-conseil-egalite.gouv.fr/parite/actualites/article/droits-humains-une-expression-qu-il-est-temps-de-generaliser ''Haut Conseil à l’Égalité'']</ref> .
N'eus diviz ebet diwar-benn se er bedoù [[saoznek]] ha [[spagnolek]] da skouer, peogwir e vez implijet « ''Human'' Rights » ha « Derechos ''Humanos'' ».
== Istor ==
=== Ruilhenn Kuresh ===
[[Restr:Cyrus_Cylinder.jpg|dehou|thumb|Ruilhenn Kuresh, miret er [[British Museum]].]]
« Diaes eo lavaret da beseurt mare resis e voe krog meizad gwirioù an den. Un doare ''treuzkompren'' hon devez war an istor : "''gwelet''" a reer hiziv an deiz roudoù eus ar meizad-se en testennoù kozh »<ref>{{fr}} Catherine Gauthier, ''Droit européen des droits de l'homme''. Sirey, 2016, p. 11 {{ISBN|9782247154296}}.</ref>. Ruilhenn Kuresh a vez lakaet da « gentañ karta evit gwirioù an Den » alies neuze, daoust m'eo kamm a-fet istor.
Engravet e oa bet er pri diwar c'houlenn [[Kirus II|Kuresh ar Meur]] goude ma voe trec'h war [[Babilon]] e -539. Dizoloet e voe en-dro e 1879 ha troet e 1971 gant [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] en holl yezhoù ofisiel.
War ar ruilhenn e lenner temoù kustum ar ren e [[Persia]] : ober gant relijionoù a bep seurt, diskar ar [[sklaverezh]], frankiz da zibab e vicher hag astenn an impalaeriezh. En hengoun [[mezopotamia]]n emañ afer bezañ ur roue reizh (ar skouer kentañ a anavezer eo hini ar roue Urukagina eus Lagash, a rene er XXIV{{vet}} kantved kJK). Anavezout a reer ivez Hammurabi e Babilon, gant e god eus an XVIII{{vet}} kantved kJK.
Perzhioù nevez zo en enskrivadur Kuresh avat, dreist-holl evit a sell ouzh an divizoù diwar-benn ar relijion.
An diell-mañ a ra anv eus an darvoudoù a-raok aloubadeg Babilon, ha goude-se e vez displeget an divizoù tapet gant Kirus II evit Babiloniz : ren e peoc'h, dieubiñ tud zo diouzh al labourioù a veze sellet oute evel direizh, reiñ d'an divroidi ar gwir da zistreiñ d'o bro orin ha lezel delwennoù an doueed bet kaset da Vabilon da zistreiñ d'o santualioù orin. Embann a ra ez eo distag penn-da-benn e impalaeriezh diouzh ur relijion resis.
=== Daveoù all en Henamzer ===
Gwirioù naturel pe a denn d'an den a vez meneget splann dija.
* En ''Ethika Nikomacheia'' gant [[Aristoteles]] ez eus kaoz eus pennaenn an dellezegezh hag an doujañs a rank kement den kaout da-geñver egile <ref>{{fr}} Guy Palayret, ''La société, le droit et l'État moderne''. Ellipses Marketing, 1998, p. 83 {{ISBN|9782729848484}}</ref>.
* E ''Pensées'' gant [[Marcus Aurelius]] ha ''Tusculanes'' gant [[Marcus Tullius Cicero|Cicero]] (war mennozh ar ''jus hominum'', « gwirioù an Den »), diwar [[Platon]] <ref>{{fr}} Jean Carpentier, ''L'émergence des droits de l'homme en Europe''. Éditions du Conseil de l'Europe, 2001, p. 253 {{ISBN|9789287145123}}.</ref>.
* En testennoù relijiel (evel an [[Dek Gourc'hemenn]], a c'hourc'hemenn gwir d'ar [[Buhez|vuhez]], d'an enor, hag all) <ref>{{fr}} Bibl Louis Segond (1910), [https://fr.wikisource.org/wiki/Bible_Segond_1910/Exode ''Exode'']]</ref> {{,}} <ref>{{fr}} Jean-Nazaire Tama, ''Droit international et africain des droits de l'homme''. L'Harmattan, 2012, p.420 {{ISBN|9782296963290}}</ref>.
* Gant [[Paol Tars|sant Paol]], er [[Bibl]], el lizher kentañ d'ar Gorintiz, a gomz eus an den diabarzh (« ''an hini a chom start en e galon, an hini n’eo ket rediet met a zo er c’hontrol mestr eus e volontez'' »), o lavaret ez eus gwir gantañ dibab evitañ e unan, hervez e volontez dezhañ e-unan<ref>Lizher kentañ Paol d'ar Gorintiz, pennadoù 7-37 ha 7-38.</ref>.
* E testennoù [[lennegezh|lennegel]], evel ar [[arz ar c'hoariva|pezh-c'hoari]] ''[[Antigone]]'' gant [[Sofokles]] (nemet ne ouzer ket hag un hengoun pe get eo al lezenn a zo meneget gant Antigone) pe [[Prederouriezh|brederouriezhel]] hepken, evel e testennoù luskad ar [[Stoikegezh|stoiked]].
=== Edit Milano ===
Hervez an [[eskob]] gall Dominique Mamberti e voe tennet gwirioù an Den, ar re a zo anezhe en Istor Europa hag ar re a voe implijet er bed a-bezh gant an aozadurioù etrebroadel, diwar Edit Milano <ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20131216202117/http://www.news.va/fr/news/droits-de-lhomme-et-christianisme ''News.Va'', 14/12/2013].</ref>. Embannet e voe an edit a zoujañs-se e [[313]] gant an impalaer [[Kustentin Iañ (impalaer roman)|Kustentin I{{añ}}]] evit aotreañ ar gristenien da vezañ frank diouzh ur redi relijiel. Frankiz ar relijion hag an emskiant zo gwirioù kentañ an Den eta.
=== Daveennoù all en Afrika ===
* Kavout a reer en [[Afrika]], en {{XIIIvet kantved}} an destenn-douiñ ''karta Manden'', a voe lakaet da [[Glad sevenadurel dizanvezel|C'hlad sevenadurel dizanvezel]] gant [[UNESCO]]. Menegoù arnevez-tre a gaver enni eus mennozhioù ar [[Kevatalded dirak al lezenn|gevatalded dirak al lezenn]] hag an [[Droukziforc'h|drouziforc'h]].
* Gant gwiraourien veur [[islamek]] Impalaeriezh [[Mali]] er {{XVvet kantved}} hag ar {{XVIvet kantved}} e voe lakaet e pleustr pennaennoù heñvel-tre ouzh ar re a voe skrivet e disklêriadurioù « arnevez » gwirioù an Den (dornskridoù [[Tombouktou]] dreist-holl).
=== Oadvezh arnevez===
[[Restr:Declaration_of_Human_Rights.jpg|thumb|''[[Disklêriadur Gwirioù Mab-den hag ar c'heodedour|Disklêriadur Gwirioù Mab-Den ha Keodedour]]'', degemeret gant [[Bodadenn Vroadel (Frañs)|Bodadeg Vroadel]] Bro-C'hall d' {{Deiziad|26|Eost|1789}}, gant Jean-Jacques Le Barbier.]]
Ar mennozh ez eus gwirioù kentañ pe « gwirioù naturel » d'an den abalamour m'eo den zo a-gozh ha hollvedel.
Ar pezh a dermen meizad gwirioù an Den eo ar c'hoant d'o lakaat splann el lezenn (dre gomz pe dre skrid), da anzav o implij hollvedel ha da reiñ un dalvoudegezh lezennel kreñvoc'h eget forzh petore reolad all. Ober a reer gant un doare embannadenn, kentoc'h eget gant ar reolennoù ordinal a vez evit lakaat e pleustr ar reoladoù lezennel ; ar gerioù implijet zo re an testenioù ez eus anezho dija, sklaer d'an holl hag a anzaver, kentoc'h eget ur c'henemglev boutin a c'haller tabutal warnañ. Harpet e vez ar gwirioù-se da vezañ reizh abalamour ma vezont anzavet a-unvouezh. Menegoù a gaver eus Doue pe ar relijion enne met dister eo. Lakaat ar gwirioù-se e pleustr zo distag diouzh ar relijion, forzh pe hini e vefe. An dizalc'hiezh-se a ya d'ober an diforc'h pennañ etre diazezoù prederouriezhel gwirioù an Den ha re ar gwirioù doueel (o c'houzout ez eo boutin d'an daou rummad gwirioù-se ar mennozh ma 'z eus reolennoù hollvedel ha padus). N'eus meneg ebet eus nep relijion e gwirioù an Den, estreget gant an termen « Spered dreist » en Disklêriadur Gwirioù Mab-den hag ar c'heodedour e 1789, rak sañset e vez lakaet gwirioù an Den da dalvezout en un doare dizalc'h ha distag diouzh ar soñjoù ha mennozhioù relijiel.
==== Testennoù meur ({{XIIIvet kantved}} – {{XVIIvet kantved}}) ====
Mennozh gwirioù an Den a gaver er [[Grennamzer]]. Lavaret e vez ez int gwirioù an Den eus ar rummad kentañ <ref>{{fr}} Muriel Fabre-Magnan, ''Introduction au droit''. Presses universitaires de France, 2018, p. 47 {{ISBN|9782715406902}}.</ref> :
* ar ''[[Magna Carta]]'' ([[1215]]) ; pouezus eo an destenn-mañ met ne voe implijet e gwirionez nemet adalek ar XVII{{vet}} kantved evel ur benveg da stourm a-enep diharzveliezh ar Stuarted ;
* an ''Daouzek Pennad'' e [[1525]] ;
* ar ''Goulennadeg evit ar Gwirioù'' e [[1628]] ;
* Lezenn an ''Habeas Corpus'', [[1679]] (diazez ar [[Gwir (lezenn)|gwir]] kastizel) ;
* ar ''[[Levr ar Gwirioù|Bill of Rights]]'' e [[1689]] ; sellet e vez outañ er bed angl-ha-saoz evel diazez ar mennozhioù a-vremañ diwar-benn gwirioù an Den.
An darempredoù etre Europiz hag an henvroidi en Amerika diouzh un tu hag ar forbannerezhioù kentañ en Afrika, ma veze kaset d'ar « Bed Nevez » er {{XVIvet kantved}}, diouzh an tu all a voe deroù ar stourm evit gwirioù an Den, gant [[Bartolomé de las Casas]] ha [[pab]] an [[Iliz katolik roman|Iliz katolik]] da skouer, gant al lizheroù ''[[Veritas ipsa]]'' ha ''[[Sublimis Deus]]'' bet embannet gant [[Paol III]] e [[1537]].
Bez' e voe ur stumm da wirioù an den hag ar c'heodedour hag a oa diazezet war ar patrom kozh, a voe skrivet e [[1755]] gant Bonreizh ar Jeneralad [[Pasquale Paoli|Pascal de Paoli]] e [[Korsika]] (Stad demokratel kentañ Kantved ar Sklêrijenned hervez [[Voltaire]] ha [[Jean-Jacques Rousseau]]). Tapet e voe skouer warnañ gant [[Gilbert du Motier de La Fayette|Lafayette]] ha [[Thomas Jefferson}} da c'houde evit [[Bonreizh]] [[Stadoù-Unanet Amerika]]. E bonreizh Korsika e kaver deroù gwirioù an Den en un demokratelezh (evel disparti ar galloudoù hag ar mouezhiañ hollek).
==== Kentañ disklêriadur gwirioù an den (1776) ====
Kentañ ''Disklêriadur Gwirioù an Den'' e voe hini Stad [[Virginia]] en SUA. Skrivet e voe gant [[George Mason]] ([[1725]]-[[1792]]) ha degemeret gant Kenemglev Virginia d'an 12 a viz Mezheven [[1776]] (anvet [[Bill of Rights (Stadoù-Unanet)|''The American Bill of Rights'']] e saozneg).
Adkemeret e voe al lodenn vrasañ gant Thomas Jefferson evit skrivañ disklêriadur gwirioù an Den a oa e-barzh [[Disklêriadur dieubidigezh Stadoù Unanet Amerika|Disklêriadur Dizalc'hiezh ar Stadoù-Unanet]] d'ar 4 a viz Gouere 1776. Tapet e voe harp warnañ ivez gant an trevadennoù all evit skrivañ o disklêriadur, ha gant ar Vodadenn c'hall evit Disklêriadur Gwirioù Mab-den hag ar c'heodedour. Awenet e voe [[Disklêriadur hollvedel gwirioù mab-den|Disklêriadur Hollvedel Gwirioù an Den]] gantañ ivez (votet e voe gant an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|ABU]] e [[1948]]).
==== Disklêriadur gwirioù an den hag ar c'heodedour (1789) ====
Ar [[Bodadenn Vroadel (Frañs)|Vodadenn Vroadel]] e Bro-C'hall a zivizas kerkent hag ofisiel sevel Disklêriadur Gwirioù an Den hag ar C'heodedour, a voe degemeret d'ar 26 a viz Eost 1789 ha kadarnaet gant [[Loeiz XVI (Bro-C'hall)|Loeiz XVI]] e miz Here. Lakaet e voe an disklêriadur-se da rakskrid e Bonreizh [[1791]]. Divizoù ha tabutoù a voe adalek [[1790]] (burutellet e voe gant [[Edmund Burke]], James Mackintosh diwezhatoc'h, [[Jeremy Bentham]], ha difennet gant [[Thomas Paine]]). Ne voe ket anzavet gant ar pab [[Pi VI]] rak soñjal a rae dezhañ ne c'halle ket klotaat gant al lezenn naturel na gant hini an Iliz. Ne oa ket kaoz eus ar merc'hed e Disklêriadur 1789. Ouzhpennet e voe e 1948 e Disklêriadur Hollvedel Gwirioù an Den (ABU) gant sikour [[Eleanor Roosevelt]] meizad ar gevatalded etre ar reizhoù. Ouzhpennet e voe ar gwirioù an « eil rummad » (gwirioù sokial) ivez ennañ.
==== Disklêriadur hollvedel gwirioù an den (1948) ====
Pouezus-bras eo plas aozadur ar Broadoù Unanet evit a sell ouzh ofisielaat ha brudañ gwirioù an Den. Ar ger "hollvedel" a voe skrivet en titl "Disklêriadur ''Hollvedel'' Gwirioù Mab-Den" e 1948 en Aozadur ar Broadoù Unanet diwar mennozh ar [[politiker]] gall [[René Cassin]] ([[1887]]-[[1976]]). N'eus redi ebet gant an Disklêriadur-mañ, e-skoaz ar C'henemglevioù etrebroadel pa vezont sinet ha peurwiriekaet gant ar broioù a denn dezhe.
== Ur meizad war astenn ==
Kenderc'hel a ra prederouriezh gwirioù an Den da vont war-raok evit sklaeraat o implij, o anien hag o abeg da vezañ.
* Gwirioù an Den zo gwirioù a zo gant an dud pe ar strolladoù ; ret eo d'ar Stad ha d'an ensavadurioù doujañ outo ha gwiriañ e vezont doujet.
* Dilammadus int : ne c'hallont ket bezañ lamet, evit ur prantad pe da viken, dre gaer pe dre heg.
* Hollvedel int peogwir int diazezet war ar poell ha n'eo ket war perzhioù sevenadurel.
Hervez stourmerien gwirioù an Den hiziv an deiz e ranker sevel ha skoazellañ reolennoù etrebroadel, a vo talvoudus evit an holl vroioù hag evit an holl bobloù, gant ar gwir da emellout diouzh an dro. Diaes eo lakaat anezhe da ''hollvedel'' <ref>{{fr}} Sutter, Alex : [https://web.archive.org/web/20120109204345/http://www.humanrights.ch/fr/Dossiers/Universalite-des-droits-humains/Que-signifie-universalite/index.html ''Que signifie « universalité des droits humains » ?'']</ref> abalamour ma sav diaesterioù rak techet eo ar bed gant ar geñverelouriezh (ar mennozh e c'hallfer lakaat pep tra keñver-ha-keñver, ha n'eus ket a ''wirionez'' rak disheñvel eo savboent pep hini). Ur preder pouezus-kenañ eo evit ar brederouriezh bolitikel a-vremañ.
War astenn ez a meizad gwirioù an Den ha dre-se e weler meur a « rummad » gwirioù.
=== Rummadoù gwirioù ===
;Kentañ rummad
Er rummad kentañ emañ gwirioù an Den evit a sell ouzh gwirioù « keodedel ha politikel » (gwirioù [[Frankizouriezh|frankizour]] kentoc'h). Ar pal e oa difenn an den diouzh ur Stad hag a voustre ar geodedourien alies-mat.
Alies e tiforc'her etre :
* ar frankizoù hiniennel : gallout a ra kement hini « bezañ gouest da ober kement tra na ra ket drouk d'ar re all ». Setu lod anezhe :
** frankiz ar c'horf, ha da gentañ ar gwir da vevañ, berzañ ar sklaverezh ivez, berzañ ar [[Boureverezh|jahinerezh]] hag ar c'hastizoù spontus pe zisprizus, ha berzañ ar bac'hañ diouzh ar c'hoant (''Habeas corpus''). ;
** frankiz ar familh (frankiz da [[Priedelezh|zimeziñ]], ar maberezh, hag ar vuhez prevez hiziv an deiz) ;
** perc'henniezh prevez (ouzhpennet e Disklêriadur 1789 evel gwir naturel ha dilamus, melladoù 2 ha 17) ;
** frankiz ar c'hevratoù (mellad 1134 Kod Keodedel Bro-C'hall ).
* Ar frankizioù politikel, da lavaret eo :
** ar gwir da votiñ ;
** ar gwir da stourm ouzh ar gwask ;
** ar gwir d'en em vodañ e peoc'h
Tennañ a reont, e-touez lod all, da frankiz ar relijion, an emskiant, ar[[Kelennerezh|c'helenn]], ar [[Kehentiñ|c'hehentiñ]], ar gevredigezh, hag all.
;Eil rummad
En eil rummad emañ ar gwirioù « armerzhel ha sokial ». Kaoz zo aze da gaout gwirioù briegezh ha bevañ mat (deskadurezh, yec'hed, hag all). Levezonet e voent gant ar [[sokialouriezh]] dre vras. Setu amañ un nebeud skouerioù :
* gwir da labourat ;
* gwir da gaout ur surentez sokial ;
* gwir d'an deskadurezh ;
* gwir d'ober [[harz-labour]] (1864) ;
* frankiz ar sindikadoù (lezenn Waldeck-Rousseau d'an 21 a viz Meurzh [[1884]]).
;Trede rummad
En trede rummad a wirioù n'eo ket bet termenet mat gwirioù zo ha n'int ket anzavet mat bepred. Burutelladennoù a voe graet d'ar rummad kentañ a wirioù ha dre-se e voe gwirioù all en {{XIXvet kantved}} evel gwirioù ar merc'hed da skouer, hag en {{XXvet kantved}} evit gwirioù an eil rummad : betek ar [[bloavezhioù 1970]] ha [[bloavezhioù 1980|1980]] e kendalc'has an enebiezhioù c'hoazh.
Setu ar gwirioù a zo anezhe :
* gwirioù an endro ;
* ar gwir da ziorren ;
* ar gwir da genlodañ [[Glad bedel|glad boutin an denelezh]] ;
* ar gwir da vezañ disheñvel ;
* gwirioù ar pobloù henvroat ;
* [[gwirioù ar minorelezhioù]].
;Pevare rummad
N'eo ket sklaer danvez ar rummad-se ha n'eo ket bet savet diwarne un destenn veur evel ma vez evit gwirioù an div rummad kentañ. Tennañ a rafent da wirioù an dud vunut (bugale, tud kozh, tud nammet).
An diforc'h gant ar rummadoù kent a vefe ez int stag d'an Den a vev en ur gevredigezh (hag e c'hall ar frankiz mont war hent ar gevatalded a-fet traoù/danvez). Kaoz zo er 4{{vet}} rummad gwirioù da gaout gwirioù evit an den evel spesad<ref>{{fr}} {{Cite web|title=Convention d'Oviedo et ses Protocoles|url=https://www.coe.int/fr/web/bioethics/oviedo-convention|accessdate=29/09/2024}}.</ref>. Ar gwirioù nevez-se a denn dreist-holl da wirioù an dud a reer ivez gwirioù subjektivel anezhe (e-keñver ar gwirioù liammet ouzh ezhommoù ar vuhez a-stroll anvet gwirioù objektivel).
== Doujañ da wirioù an Den er bed hiziv an deiz ==
Setu amañ ur roll degouezhioù ma ne vez ket doujet da wirioù diazez an Den, hervez Disklêriadur hollek gwirioù an Den.
* Nac'hañ lakaat da « Den » tud ur strollad, ur ouenn pe ur relijion (melladoù 2 ha 6).
* Ober gant ar baotred hag ar merc'hed evel pa ne vefent ket keit (mellad 2).
* Ober gant strolladoù disheñvel, a <q> ouenn </q> pe relijiel evel pa ne vefent ket keit (mellad 2).
* Lakaat en arvar buhez, frankiz ha surentez an dud (mellad 3).
* Gwerzhañ pe implijout un den evel sklav (mellad 4).
* Ober gant kastizoù kriz, spontus pe dismegañsus war un den, evel ar jahinerezh (mellad 5).
* Ne vez ket gwarezet an dud a-enep [[Droukziforc'h|an droukziforc'h]] en un doare keit (mellad 7).
* Nac'hañ un difenn lezennel efedus d'an dud a zo bet gwallgaset (mellad 8).
* Kastizañ diouzh ar c'hoant pe dre zibab untuek, hep gwir da gaout ur prosez reizh (mellad11).
* Gwazourien ar Stad oc'h emellañ diouzh ar c'hoant e buhez personel pe brevez an dud (mellad 12).
* Difenn d'ar geodedourien kuitaat pe distreiñ d'o bro (mellad 13).
* Nac'hañ [[Frankiz da ezteurel|ar frankiz da ezteurel]] pe frankiz ar relijion (melladoù 18 ha 19).
* Nac'hañ ar gwir da emellañ d'ur [[sindikad]] (mellad 23).
* Nac'hañ ar gwir da gaout un deskadurezh (mellad 26).
War evezh e vez aozadurioù e-maez-gouarnamant ma vo doujet gwirioù an Den, evel [[Amnesty International]], Kevredad Etrebroadel evit Gwirioù an Den, [[Human Rights Watch]], Aozadur Bedel a-enep ar Jahinerezh, Freedom House, International Freedom of Expression Exchange hag Anti-Slavery International. N'eus ket kalz broioù a zouj gwirioù an Den penn-da-benn, hervez Amnesty International. En o danevell diwar-benn gwirioù an Den a oa bet embannet e [[2004]] (a denn d'ar bloavezh [[2003]]) e oa an [[Rouantelezh an Izelvroioù|Izelvroioù]], [[Norvegia]], [[Danmark|Rouantelezh Danmark]], [[Island]] ha [[Costa Rica]] ar broioù nemete o doa doujet gwirioù an Den ar muiañ <ref>{{en}} ''Amnesty International Report 2004'' {{ISBN|9780862103545}}.</ref>.
N'emañ ket gwirioù an Den e talvoud hag anzavet evel gwirioù a c'haller goulenn groñs ouzh ar Stad doujañ oute en holl vroioù ma'z int bet embannet, da lavaret eo n'eus ket hentoù proseziñ evit o lakaat da dalvezout bepred. Lezioù-barn rannvroel zo koulskoude, evit gwareziñ gwirioù an Den, evel [[Lez europat gwirioù mab-den|Lez-varn Europa Gwirioù Mab-Den]] ha Lez-varn etreamerikan gwirioù an Den. Strollegezhioù evezhiañ etrebroadel zo ivez, evel Poellgor gwirioù an Den er Broadoù Unanet da skouer.
== Daveennoù ==
{{daveoù|bannoù=2}}
[[Rummad:Gwirioù mab-den| ]]
[[Rummad:Gwir]]
[[Rummad:Gwir an hiniennoù]]
[[Rummad:Denelezh]]
[[Rummad:Istor]]
[[Rummad:Broadoù-Unanet]]
[[Rummad:Kevredigezh]]
<references />
d0yj34z2r9wo50pyjv21oiz528o49ob
2192485
2192478
2026-06-04T15:55:55Z
Kadwalan
423
/* Termenadurezh */
2192485
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Eleanor_Roosevelt_UDHR.jpg|thumb|[[Eleanor Roosevelt]] o terc'hel skrid spagnolek Disklêriadur Hollvedel Gwirioù Mab-den e 1948.]]
[[Restr:English_Bill_of_Rights_of_1689.jpg|thumb|Ar ''Bill of Rights'' e Bro-Saoz e 1689, 100 vloaz a-raok ma voe skrivet Gwirioù Mab-Den gant ar C'hallaoued.]]
'''Gwirioù an Den''' ('''Gwirioù Bugel-den''' pe '''Gwirioù an Dud''' pe '''Gwirioù Mab-den''') zo ur meizad hag a zo war un dro [[Prederouriezh|prederouriezhel]], [[Gwir (lezenn)|lezennel]] ha [[Politikerezh|politikel]]. Embann a reer drezañ ez eus gwirioù diazez da bep hini, heñvel da gement den war an douar, hep derc'hel kont eus al lezennoù e talvoud pe faktoroù lec'hel all evel an orin kenelel, [[Broadelezh c'hall|ar vroadelezh]] pe [[Relijion|ar relijion]].
E-touez ar gwirioù-se emañ ar gwirioù keodedel, politikel, ar gwir da gaout buhez ha frankiz, frankiz da gomz ha d'en em zisplegañ, ar gevatalded dirak al lezenn, gwirioù [[kevredigezhel]], [[sevenadurel]] hag [[armerzh]]el, ar gwir da gaout [[boued]], ul [[labour]], hag un [[deskadurezh]].
Bez' ez eus neuze gant kement den — ne vern e statud sokial — gwirioù « enstag ouzh holl izili an [[denelezh]] hag o gwirioù par ha diwerzhus »<ref>{{br}} [https://br.wikisource.org/wiki/Diskl%C3%AAriadur_hollvedel_gwirio%C3%B9_mab-den ''Disklêriadur hollvedel gwirioù mab-den 1948'', Rakger - § 1]</ref>, ha dre-se e c'hall bezañ enebet ouzh kement degouezh d'ar gevredigezh ha d'ar galloud. Gwirioù an den zo dre ret hollvedel ha kevatal, ne glotont ket gant reizhiadoù ha renadoù diazezet war ar mennozh e vefe ur ouenn, ur bobl, ur rummad, ur strollad pe un den dreist ar re all ; ne glotont ket kennebeut gant mennozh sevel ur gevredigezh a vefe gwelloc'h, o lazhañ pe o waskañ ar re a harzfe kement-mañ.
== Termenadurezh ==
;E brezhoneg
« Gwirioù an Den » a gaver meneg anezhañ dija e fin an {{XVIIIvet kantved}} pa voe lakaet da werzennoù « Declarasion Guiriou an Den »<ref>{{fr}} [https://tob.kan.bzh/docs/Malrieu-Catalogue/Malrieu-02501-02600/Malrieu-02565/M-02565+I-13327.pdf ''Declarasion Guiriou an Den'' - Tezenn H. Peaudecerf, 2002]</ref>. Kavout a reer ivez an droienn-se e « Disklêriadur hollvedel Gwirioù an Den » e 1995 <ref>{{br}} [https://bibliotheque.idbe.bzh/data/cle_136/KentaA_gweladenn_ur_Pab_e_Breizh_.pdf Kelaouenn « Kentañ gweladenn ar pab e Breizh » - 1996 - p. 12]</ref>.
Kavout a reer meneg eus « Gwirioù Mab-den », pa oa bet troet « [[Disklêriadur hollvedel gwirioù mab-den]] » e [[1998]]<ref>{{en}} {{br}} [https://www.ohchr.org/en/human-rights/universal-declaration/translations/breton ''Office of the High Commissioner of Human Rights'' - ''United Nations'']</ref>.
Eeunoc'h eo implij « an Den » e-skoaz « Mab-den », p'emañ mab-den tostoc'h d'ar relijion gatolik. Meneg a gaver eus « bugel-den » ivez, a vez implijet muioc'h-mui er [[media]] brezhonek, met ken eeun all eo ober gant « an Den ».
;E yezhoù all
E yezhoù all evel e galleg ez eus tabut war beseurt ger implijout (''Homme'' pe ''humain'') daoust ma voe aliet ober gant ''humain''. An tabut-se zo abalamour d'ar gêr ''Homme'' (''Mab''-den) ha lakaat a ra a-gostez ar merc'hed dreist-holl, pa sell ouzh an holl ar gêr ''humain''<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20240917162258/https://haut-conseil-egalite.gouv.fr/parite/actualites/article/droits-humains-une-expression-qu-il-est-temps-de-generaliser ''Haut Conseil à l’Égalité'']</ref> .
N'eus diviz ebet diwar-benn se er bedoù [[saoznek]] ha [[spagnolek]] da skouer, peogwir e vez implijet « ''Human'' Rights » ha « Derechos ''Humanos'' ».
== Istor ==
=== Ruilhenn Kuresh ===
[[Restr:Cyrus_Cylinder.jpg|dehou|thumb|Ruilhenn Kuresh, miret er [[British Museum]].]]
« Diaes eo lavaret da beseurt mare resis e voe krog meizad gwirioù an den. Un doare ''treuzkompren'' hon devez war an istor : "''gwelet''" a reer hiziv an deiz roudoù eus ar meizad-se en testennoù kozh »<ref>{{fr}} Catherine Gauthier, ''Droit européen des droits de l'homme''. Sirey, 2016, p. 11 {{ISBN|9782247154296}}.</ref>. Ruilhenn Kuresh a vez lakaet da « gentañ karta evit gwirioù an Den » alies neuze, daoust m'eo kamm a-fet istor.
Engravet e oa bet er pri diwar c'houlenn [[Kirus II|Kuresh ar Meur]] goude ma voe trec'h war [[Babilon]] e -539. Dizoloet e voe en-dro e 1879 ha troet e 1971 gant [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] en holl yezhoù ofisiel.
War ar ruilhenn e lenner temoù kustum ar ren e [[Persia]] : ober gant relijionoù a bep seurt, diskar ar [[sklaverezh]], frankiz da zibab e vicher hag astenn an impalaeriezh. En hengoun [[mezopotamia]]n emañ afer bezañ ur roue reizh (ar skouer kentañ a anavezer eo hini ar roue Urukagina eus Lagash, a rene er XXIV{{vet}} kantved kJK). Anavezout a reer ivez Hammurabi e Babilon, gant e god eus an XVIII{{vet}} kantved kJK.
Perzhioù nevez zo en enskrivadur Kuresh avat, dreist-holl evit a sell ouzh an divizoù diwar-benn ar relijion.
An diell-mañ a ra anv eus an darvoudoù a-raok aloubadeg Babilon, ha goude-se e vez displeget an divizoù tapet gant Kirus II evit Babiloniz : ren e peoc'h, dieubiñ tud zo diouzh al labourioù a veze sellet oute evel direizh, reiñ d'an divroidi ar gwir da zistreiñ d'o bro orin ha lezel delwennoù an doueed bet kaset da Vabilon da zistreiñ d'o santualioù orin. Embann a ra ez eo distag penn-da-benn e impalaeriezh diouzh ur relijion resis.
=== Daveoù all en Henamzer ===
Gwirioù naturel pe a denn d'an den a vez meneget splann dija.
* En ''Ethika Nikomacheia'' gant [[Aristoteles]] ez eus kaoz eus pennaenn an dellezegezh hag an doujañs a rank kement den kaout da-geñver egile <ref>{{fr}} Guy Palayret, ''La société, le droit et l'État moderne''. Ellipses Marketing, 1998, p. 83 {{ISBN|9782729848484}}</ref>.
* E ''Pensées'' gant [[Marcus Aurelius]] ha ''Tusculanes'' gant [[Marcus Tullius Cicero|Cicero]] (war mennozh ar ''jus hominum'', « gwirioù an Den »), diwar [[Platon]] <ref>{{fr}} Jean Carpentier, ''L'émergence des droits de l'homme en Europe''. Éditions du Conseil de l'Europe, 2001, p. 253 {{ISBN|9789287145123}}.</ref>.
* En testennoù relijiel (evel an [[Dek Gourc'hemenn]], a c'hourc'hemenn gwir d'ar [[Buhez|vuhez]], d'an enor, hag all) <ref>{{fr}} Bibl Louis Segond (1910), [https://fr.wikisource.org/wiki/Bible_Segond_1910/Exode ''Exode'']]</ref> {{,}} <ref>{{fr}} Jean-Nazaire Tama, ''Droit international et africain des droits de l'homme''. L'Harmattan, 2012, p.420 {{ISBN|9782296963290}}</ref>.
* Gant [[Paol Tars|sant Paol]], er [[Bibl]], el lizher kentañ d'ar Gorintiz, a gomz eus an den diabarzh (« ''an hini a chom start en e galon, an hini n’eo ket rediet met a zo er c’hontrol mestr eus e volontez'' »), o lavaret ez eus gwir gantañ dibab evitañ e unan, hervez e volontez dezhañ e-unan<ref>Lizher kentañ Paol d'ar Gorintiz, pennadoù 7-37 ha 7-38.</ref>.
* E testennoù [[lennegezh|lennegel]], evel ar [[arz ar c'hoariva|pezh-c'hoari]] ''[[Antigone]]'' gant [[Sofokles]] (nemet ne ouzer ket hag un hengoun pe get eo al lezenn a zo meneget gant Antigone) pe [[Prederouriezh|brederouriezhel]] hepken, evel e testennoù luskad ar [[Stoikegezh|stoiked]].
=== Edit Milano ===
Hervez an [[eskob]] gall Dominique Mamberti e voe tennet gwirioù an Den, ar re a zo anezhe en Istor Europa hag ar re a voe implijet er bed a-bezh gant an aozadurioù etrebroadel, diwar Edit Milano <ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20131216202117/http://www.news.va/fr/news/droits-de-lhomme-et-christianisme ''News.Va'', 14/12/2013].</ref>. Embannet e voe an edit a zoujañs-se e [[313]] gant an impalaer [[Kustentin Iañ (impalaer roman)|Kustentin I{{añ}}]] evit aotreañ ar gristenien da vezañ frank diouzh ur redi relijiel. Frankiz ar relijion hag an emskiant zo gwirioù kentañ an Den eta.
=== Daveennoù all en Afrika ===
* Kavout a reer en [[Afrika]], en {{XIIIvet kantved}} an destenn-douiñ ''karta Manden'', a voe lakaet da [[Glad sevenadurel dizanvezel|C'hlad sevenadurel dizanvezel]] gant [[UNESCO]]. Menegoù arnevez-tre a gaver enni eus mennozhioù ar [[Kevatalded dirak al lezenn|gevatalded dirak al lezenn]] hag an [[Droukziforc'h|drouziforc'h]].
* Gant gwiraourien veur [[islamek]] Impalaeriezh [[Mali]] er {{XVvet kantved}} hag ar {{XVIvet kantved}} e voe lakaet e pleustr pennaennoù heñvel-tre ouzh ar re a voe skrivet e disklêriadurioù « arnevez » gwirioù an Den (dornskridoù [[Tombouktou]] dreist-holl).
=== Oadvezh arnevez===
[[Restr:Declaration_of_Human_Rights.jpg|thumb|''[[Disklêriadur Gwirioù Mab-den hag ar c'heodedour|Disklêriadur Gwirioù Mab-Den ha Keodedour]]'', degemeret gant [[Bodadenn Vroadel (Frañs)|Bodadeg Vroadel]] Bro-C'hall d' {{Deiziad|26|Eost|1789}}, gant Jean-Jacques Le Barbier.]]
Ar mennozh ez eus gwirioù kentañ pe « gwirioù naturel » d'an den abalamour m'eo den zo a-gozh ha hollvedel.
Ar pezh a dermen meizad gwirioù an Den eo ar c'hoant d'o lakaat splann el lezenn (dre gomz pe dre skrid), da anzav o implij hollvedel ha da reiñ un dalvoudegezh lezennel kreñvoc'h eget forzh petore reolad all. Ober a reer gant un doare embannadenn, kentoc'h eget gant ar reolennoù ordinal a vez evit lakaat e pleustr ar reoladoù lezennel ; ar gerioù implijet zo re an testenioù ez eus anezho dija, sklaer d'an holl hag a anzaver, kentoc'h eget ur c'henemglev boutin a c'haller tabutal warnañ. Harpet e vez ar gwirioù-se da vezañ reizh abalamour ma vezont anzavet a-unvouezh. Menegoù a gaver eus Doue pe ar relijion enne met dister eo. Lakaat ar gwirioù-se e pleustr zo distag diouzh ar relijion, forzh pe hini e vefe. An dizalc'hiezh-se a ya d'ober an diforc'h pennañ etre diazezoù prederouriezhel gwirioù an Den ha re ar gwirioù doueel (o c'houzout ez eo boutin d'an daou rummad gwirioù-se ar mennozh ma 'z eus reolennoù hollvedel ha padus). N'eus meneg ebet eus nep relijion e gwirioù an Den, estreget gant an termen « Spered dreist » en Disklêriadur Gwirioù Mab-den hag ar c'heodedour e 1789, rak sañset e vez lakaet gwirioù an Den da dalvezout en un doare dizalc'h ha distag diouzh ar soñjoù ha mennozhioù relijiel.
==== Testennoù meur ({{XIIIvet kantved}} – {{XVIIvet kantved}}) ====
Mennozh gwirioù an Den a gaver er [[Grennamzer]]. Lavaret e vez ez int gwirioù an Den eus ar rummad kentañ <ref>{{fr}} Muriel Fabre-Magnan, ''Introduction au droit''. Presses universitaires de France, 2018, p. 47 {{ISBN|9782715406902}}.</ref> :
* ar ''[[Magna Carta]]'' ([[1215]]) ; pouezus eo an destenn-mañ met ne voe implijet e gwirionez nemet adalek ar XVII{{vet}} kantved evel ur benveg da stourm a-enep diharzveliezh ar Stuarted ;
* an ''Daouzek Pennad'' e [[1525]] ;
* ar ''Goulennadeg evit ar Gwirioù'' e [[1628]] ;
* Lezenn an ''Habeas Corpus'', [[1679]] (diazez ar [[Gwir (lezenn)|gwir]] kastizel) ;
* ar ''[[Levr ar Gwirioù|Bill of Rights]]'' e [[1689]] ; sellet e vez outañ er bed angl-ha-saoz evel diazez ar mennozhioù a-vremañ diwar-benn gwirioù an Den.
An darempredoù etre Europiz hag an henvroidi en Amerika diouzh un tu hag ar forbannerezhioù kentañ en Afrika, ma veze kaset d'ar « Bed Nevez » er {{XVIvet kantved}}, diouzh an tu all a voe deroù ar stourm evit gwirioù an Den, gant [[Bartolomé de las Casas]] ha [[pab]] an [[Iliz katolik roman|Iliz katolik]] da skouer, gant al lizheroù ''[[Veritas ipsa]]'' ha ''[[Sublimis Deus]]'' bet embannet gant [[Paol III]] e [[1537]].
Bez' e voe ur stumm da wirioù an den hag ar c'heodedour hag a oa diazezet war ar patrom kozh, a voe skrivet e [[1755]] gant Bonreizh ar Jeneralad [[Pasquale Paoli|Pascal de Paoli]] e [[Korsika]] (Stad demokratel kentañ Kantved ar Sklêrijenned hervez [[Voltaire]] ha [[Jean-Jacques Rousseau]]). Tapet e voe skouer warnañ gant [[Gilbert du Motier de La Fayette|Lafayette]] ha [[Thomas Jefferson}} da c'houde evit [[Bonreizh]] [[Stadoù-Unanet Amerika]]. E bonreizh Korsika e kaver deroù gwirioù an Den en un demokratelezh (evel disparti ar galloudoù hag ar mouezhiañ hollek).
==== Kentañ disklêriadur gwirioù an den (1776) ====
Kentañ ''Disklêriadur Gwirioù an Den'' e voe hini Stad [[Virginia]] en SUA. Skrivet e voe gant [[George Mason]] ([[1725]]-[[1792]]) ha degemeret gant Kenemglev Virginia d'an 12 a viz Mezheven [[1776]] (anvet [[Bill of Rights (Stadoù-Unanet)|''The American Bill of Rights'']] e saozneg).
Adkemeret e voe al lodenn vrasañ gant Thomas Jefferson evit skrivañ disklêriadur gwirioù an Den a oa e-barzh [[Disklêriadur dieubidigezh Stadoù Unanet Amerika|Disklêriadur Dizalc'hiezh ar Stadoù-Unanet]] d'ar 4 a viz Gouere 1776. Tapet e voe harp warnañ ivez gant an trevadennoù all evit skrivañ o disklêriadur, ha gant ar Vodadenn c'hall evit Disklêriadur Gwirioù Mab-den hag ar c'heodedour. Awenet e voe [[Disklêriadur hollvedel gwirioù mab-den|Disklêriadur Hollvedel Gwirioù an Den]] gantañ ivez (votet e voe gant an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|ABU]] e [[1948]]).
==== Disklêriadur gwirioù an den hag ar c'heodedour (1789) ====
Ar [[Bodadenn Vroadel (Frañs)|Vodadenn Vroadel]] e Bro-C'hall a zivizas kerkent hag ofisiel sevel Disklêriadur Gwirioù an Den hag ar C'heodedour, a voe degemeret d'ar 26 a viz Eost 1789 ha kadarnaet gant [[Loeiz XVI (Bro-C'hall)|Loeiz XVI]] e miz Here. Lakaet e voe an disklêriadur-se da rakskrid e Bonreizh [[1791]]. Divizoù ha tabutoù a voe adalek [[1790]] (burutellet e voe gant [[Edmund Burke]], James Mackintosh diwezhatoc'h, [[Jeremy Bentham]], ha difennet gant [[Thomas Paine]]). Ne voe ket anzavet gant ar pab [[Pi VI]] rak soñjal a rae dezhañ ne c'halle ket klotaat gant al lezenn naturel na gant hini an Iliz. Ne oa ket kaoz eus ar merc'hed e Disklêriadur 1789. Ouzhpennet e voe e 1948 e Disklêriadur Hollvedel Gwirioù an Den (ABU) gant sikour [[Eleanor Roosevelt]] meizad ar gevatalded etre ar reizhoù. Ouzhpennet e voe ar gwirioù an « eil rummad » (gwirioù sokial) ivez ennañ.
==== Disklêriadur hollvedel gwirioù an den (1948) ====
Pouezus-bras eo plas aozadur ar Broadoù Unanet evit a sell ouzh ofisielaat ha brudañ gwirioù an Den. Ar ger "hollvedel" a voe skrivet en titl "Disklêriadur ''Hollvedel'' Gwirioù Mab-Den" e 1948 en Aozadur ar Broadoù Unanet diwar mennozh ar [[politiker]] gall [[René Cassin]] ([[1887]]-[[1976]]). N'eus redi ebet gant an Disklêriadur-mañ, e-skoaz ar C'henemglevioù etrebroadel pa vezont sinet ha peurwiriekaet gant ar broioù a denn dezhe.
== Ur meizad war astenn ==
Kenderc'hel a ra prederouriezh gwirioù an Den da vont war-raok evit sklaeraat o implij, o anien hag o abeg da vezañ.
* Gwirioù an Den zo gwirioù a zo gant an dud pe ar strolladoù ; ret eo d'ar Stad ha d'an ensavadurioù doujañ outo ha gwiriañ e vezont doujet.
* Dilammadus int : ne c'hallont ket bezañ lamet, evit ur prantad pe da viken, dre gaer pe dre heg.
* Hollvedel int peogwir int diazezet war ar poell ha n'eo ket war perzhioù sevenadurel.
Hervez stourmerien gwirioù an Den hiziv an deiz e ranker sevel ha skoazellañ reolennoù etrebroadel, a vo talvoudus evit an holl vroioù hag evit an holl bobloù, gant ar gwir da emellout diouzh an dro. Diaes eo lakaat anezhe da ''hollvedel'' <ref>{{fr}} Sutter, Alex : [https://web.archive.org/web/20120109204345/http://www.humanrights.ch/fr/Dossiers/Universalite-des-droits-humains/Que-signifie-universalite/index.html ''Que signifie « universalité des droits humains » ?'']</ref> abalamour ma sav diaesterioù rak techet eo ar bed gant ar geñverelouriezh (ar mennozh e c'hallfer lakaat pep tra keñver-ha-keñver, ha n'eus ket a ''wirionez'' rak disheñvel eo savboent pep hini). Ur preder pouezus-kenañ eo evit ar brederouriezh bolitikel a-vremañ.
War astenn ez a meizad gwirioù an Den ha dre-se e weler meur a « rummad » gwirioù.
=== Rummadoù gwirioù ===
;Kentañ rummad
Er rummad kentañ emañ gwirioù an Den evit a sell ouzh gwirioù « keodedel ha politikel » (gwirioù [[Frankizouriezh|frankizour]] kentoc'h). Ar pal e oa difenn an den diouzh ur Stad hag a voustre ar geodedourien alies-mat.
Alies e tiforc'her etre :
* ar frankizoù hiniennel : gallout a ra kement hini « bezañ gouest da ober kement tra na ra ket drouk d'ar re all ». Setu lod anezhe :
** frankiz ar c'horf, ha da gentañ ar gwir da vevañ, berzañ ar sklaverezh ivez, berzañ ar [[Boureverezh|jahinerezh]] hag ar c'hastizoù spontus pe zisprizus, ha berzañ ar bac'hañ diouzh ar c'hoant (''Habeas corpus''). ;
** frankiz ar familh (frankiz da [[Priedelezh|zimeziñ]], ar maberezh, hag ar vuhez prevez hiziv an deiz) ;
** perc'henniezh prevez (ouzhpennet e Disklêriadur 1789 evel gwir naturel ha dilamus, melladoù 2 ha 17) ;
** frankiz ar c'hevratoù (mellad 1134 Kod Keodedel Bro-C'hall ).
* Ar frankizioù politikel, da lavaret eo :
** ar gwir da votiñ ;
** ar gwir da stourm ouzh ar gwask ;
** ar gwir d'en em vodañ e peoc'h
Tennañ a reont, e-touez lod all, da frankiz ar relijion, an emskiant, ar[[Kelennerezh|c'helenn]], ar [[Kehentiñ|c'hehentiñ]], ar gevredigezh, hag all.
;Eil rummad
En eil rummad emañ ar gwirioù « armerzhel ha sokial ». Kaoz zo aze da gaout gwirioù briegezh ha bevañ mat (deskadurezh, yec'hed, hag all). Levezonet e voent gant ar [[sokialouriezh]] dre vras. Setu amañ un nebeud skouerioù :
* gwir da labourat ;
* gwir da gaout ur surentez sokial ;
* gwir d'an deskadurezh ;
* gwir d'ober [[harz-labour]] (1864) ;
* frankiz ar sindikadoù (lezenn Waldeck-Rousseau d'an 21 a viz Meurzh [[1884]]).
;Trede rummad
En trede rummad a wirioù n'eo ket bet termenet mat gwirioù zo ha n'int ket anzavet mat bepred. Burutelladennoù a voe graet d'ar rummad kentañ a wirioù ha dre-se e voe gwirioù all en {{XIXvet kantved}} evel gwirioù ar merc'hed da skouer, hag en {{XXvet kantved}} evit gwirioù an eil rummad : betek ar [[bloavezhioù 1970]] ha [[bloavezhioù 1980|1980]] e kendalc'has an enebiezhioù c'hoazh.
Setu ar gwirioù a zo anezhe :
* gwirioù an endro ;
* ar gwir da ziorren ;
* ar gwir da genlodañ [[Glad bedel|glad boutin an denelezh]] ;
* ar gwir da vezañ disheñvel ;
* gwirioù ar pobloù henvroat ;
* [[gwirioù ar minorelezhioù]].
;Pevare rummad
N'eo ket sklaer danvez ar rummad-se ha n'eo ket bet savet diwarne un destenn veur evel ma vez evit gwirioù an div rummad kentañ. Tennañ a rafent da wirioù an dud vunut (bugale, tud kozh, tud nammet).
An diforc'h gant ar rummadoù kent a vefe ez int stag d'an Den a vev en ur gevredigezh (hag e c'hall ar frankiz mont war hent ar gevatalded a-fet traoù/danvez). Kaoz zo er 4{{vet}} rummad gwirioù da gaout gwirioù evit an den evel spesad<ref>{{fr}} {{Cite web|title=Convention d'Oviedo et ses Protocoles|url=https://www.coe.int/fr/web/bioethics/oviedo-convention|accessdate=29/09/2024}}.</ref>. Ar gwirioù nevez-se a denn dreist-holl da wirioù an dud a reer ivez gwirioù subjektivel anezhe (e-keñver ar gwirioù liammet ouzh ezhommoù ar vuhez a-stroll anvet gwirioù objektivel).
== Doujañ da wirioù an Den er bed hiziv an deiz ==
Setu amañ ur roll degouezhioù ma ne vez ket doujet da wirioù diazez an Den, hervez Disklêriadur hollek gwirioù an Den.
* Nac'hañ lakaat da « Den » tud ur strollad, ur ouenn pe ur relijion (melladoù 2 ha 6).
* Ober gant ar baotred hag ar merc'hed evel pa ne vefent ket keit (mellad 2).
* Ober gant strolladoù disheñvel, a <q> ouenn </q> pe relijiel evel pa ne vefent ket keit (mellad 2).
* Lakaat en arvar buhez, frankiz ha surentez an dud (mellad 3).
* Gwerzhañ pe implijout un den evel sklav (mellad 4).
* Ober gant kastizoù kriz, spontus pe dismegañsus war un den, evel ar jahinerezh (mellad 5).
* Ne vez ket gwarezet an dud a-enep [[Droukziforc'h|an droukziforc'h]] en un doare keit (mellad 7).
* Nac'hañ un difenn lezennel efedus d'an dud a zo bet gwallgaset (mellad 8).
* Kastizañ diouzh ar c'hoant pe dre zibab untuek, hep gwir da gaout ur prosez reizh (mellad11).
* Gwazourien ar Stad oc'h emellañ diouzh ar c'hoant e buhez personel pe brevez an dud (mellad 12).
* Difenn d'ar geodedourien kuitaat pe distreiñ d'o bro (mellad 13).
* Nac'hañ [[Frankiz da ezteurel|ar frankiz da ezteurel]] pe frankiz ar relijion (melladoù 18 ha 19).
* Nac'hañ ar gwir da emellañ d'ur [[sindikad]] (mellad 23).
* Nac'hañ ar gwir da gaout un deskadurezh (mellad 26).
War evezh e vez aozadurioù e-maez-gouarnamant ma vo doujet gwirioù an Den, evel [[Amnesty International]], Kevredad Etrebroadel evit Gwirioù an Den, [[Human Rights Watch]], Aozadur Bedel a-enep ar Jahinerezh, Freedom House, International Freedom of Expression Exchange hag Anti-Slavery International. N'eus ket kalz broioù a zouj gwirioù an Den penn-da-benn, hervez Amnesty International. En o danevell diwar-benn gwirioù an Den a oa bet embannet e [[2004]] (a denn d'ar bloavezh [[2003]]) e oa an [[Rouantelezh an Izelvroioù|Izelvroioù]], [[Norvegia]], [[Danmark|Rouantelezh Danmark]], [[Island]] ha [[Costa Rica]] ar broioù nemete o doa doujet gwirioù an Den ar muiañ <ref>{{en}} ''Amnesty International Report 2004'' {{ISBN|9780862103545}}.</ref>.
N'emañ ket gwirioù an Den e talvoud hag anzavet evel gwirioù a c'haller goulenn groñs ouzh ar Stad doujañ oute en holl vroioù ma'z int bet embannet, da lavaret eo n'eus ket hentoù proseziñ evit o lakaat da dalvezout bepred. Lezioù-barn rannvroel zo koulskoude, evit gwareziñ gwirioù an Den, evel [[Lez europat gwirioù mab-den|Lez-varn Europa Gwirioù Mab-Den]] ha Lez-varn etreamerikan gwirioù an Den. Strollegezhioù evezhiañ etrebroadel zo ivez, evel Poellgor gwirioù an Den er Broadoù Unanet da skouer.
== Daveennoù ==
{{daveoù|bannoù=2}}
[[Rummad:Gwirioù mab-den| ]]
[[Rummad:Gwir]]
[[Rummad:Gwir an hiniennoù]]
[[Rummad:Denelezh]]
[[Rummad:Istor]]
[[Rummad:Broadoù-Unanet]]
[[Rummad:Kevredigezh]]
<references />
1mch2jgvii466uc9visxl0oi82exeo6
2192493
2192485
2026-06-04T16:57:02Z
Kadwalan
423
/* Termenadurezh */ neptuekaat ha kreskig.
2192493
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Eleanor_Roosevelt_UDHR.jpg|thumb|[[Eleanor Roosevelt]] o terc'hel skrid spagnolek Disklêriadur Hollvedel Gwirioù Mab-den e 1948.]]
[[Restr:English_Bill_of_Rights_of_1689.jpg|thumb|Ar ''Bill of Rights'' e Bro-Saoz e 1689, 100 vloaz a-raok ma voe skrivet Gwirioù Mab-Den gant ar C'hallaoued.]]
'''Gwirioù an Den''' ('''Gwirioù Bugel-den''' pe '''Gwirioù an Dud''' pe '''Gwirioù Mab-den''') zo ur meizad hag a zo war un dro [[Prederouriezh|prederouriezhel]], [[Gwir (lezenn)|lezennel]] ha [[Politikerezh|politikel]]. Embann a reer drezañ ez eus gwirioù diazez da bep hini, heñvel da gement den war an douar, hep derc'hel kont eus al lezennoù e talvoud pe faktoroù lec'hel all evel an orin kenelel, [[Broadelezh c'hall|ar vroadelezh]] pe [[Relijion|ar relijion]].
E-touez ar gwirioù-se emañ ar gwirioù keodedel, politikel, ar gwir da gaout buhez ha frankiz, frankiz da gomz ha d'en em zisplegañ, ar gevatalded dirak al lezenn, gwirioù [[kevredigezhel]], [[sevenadurel]] hag [[armerzh]]el, ar gwir da gaout [[boued]], ul [[labour]], hag un [[deskadurezh]].
Bez' ez eus neuze gant kement den — ne vern e statud sokial — gwirioù « enstag ouzh holl izili an [[denelezh]] hag o gwirioù par ha diwerzhus »<ref>{{br}} [https://br.wikisource.org/wiki/Diskl%C3%AAriadur_hollvedel_gwirio%C3%B9_mab-den ''Disklêriadur hollvedel gwirioù mab-den 1948'', Rakger - § 1]</ref>, ha dre-se e c'hall bezañ enebet ouzh kement degouezh d'ar gevredigezh ha d'ar galloud. Gwirioù an den zo dre ret hollvedel ha kevatal, ne glotont ket gant reizhiadoù ha renadoù diazezet war ar mennozh e vefe ur ouenn, ur bobl, ur rummad, ur strollad pe un den dreist ar re all ; ne glotont ket kennebeut gant mennozh sevel ur gevredigezh a vefe gwelloc'h, o lazhañ pe o waskañ ar re a harzfe kement-mañ.
== Termenadurezh ==
;E brezhoneg
« Gwirioù an Den » a gaver meneg anezho e brezhoneg kerkent ha fin an {{XVIIIvet kantved}}. Troet e vije bet [[bonreizh gall 1791]] (enni Diskleriadur gwirioù mab-den) war intrudu ar [[Bodadenn vonreizhañ broadel gall 1789|vodadenn vonreizhañ]]. N'eus chomet roud ebet eus an oberenn-se met anv a oa bet eus an disklêriadur e Breizh hep mar. Troet eo bet [[bonreizh gall 1793|bonreizh 1793]] e miz Even 1793 ha titlet : ''Act constitutionnel eraoc pini ema an Declaration eus a Wiriou an Den hac ar Citoyen''<ref>Fañch Broudig, ''Le blog "langue-bretonne.org"'', "[https://www.langue-bretonne.org/archives/2022/04/30/39457610.htm Le député de Sizun aurait-il traduit en breton la première Constitution française en 1791 ?]"</ref>. Lakaet e voe « Declarasion Guiriou an Den » e gwerzennoù e stumm ur ganaouenn, kerkent ha 1789 marteze<ref>{{fr}} [https://tob.kan.bzh/docs/Malrieu-Catalogue/Malrieu-02501-02600/Malrieu-02565/M-02565+I-13327.pdf ''Declarasion Guiriou an Den'' - Tezenn H. Peaudecerf, 2002]</ref>. Kavout a reer ivez an droienn-se e « Disklêriadur hollvedel Gwirioù an Den » e 1995 <ref>{{br}} [https://bibliotheque.idbe.bzh/data/cle_136/KentaA_gweladenn_ur_Pab_e_Breizh_.pdf Kelaouenn « Kentañ gweladenn ar pab e Breizh » - 1996 - p. 12]</ref>.
Kavout a reer meneg eus « Gwirioù Mab-den », pa oa bet troet « [[Disklêriadur hollvedel gwirioù mab-den]] » e [[1998]]<ref>{{en}} {{br}} [https://www.ohchr.org/en/human-rights/universal-declaration/translations/breton ''Office of the High Commissioner of Human Rights'' - ''United Nations'']</ref>.
Lod a gav gwell ober gant « an Den » rak « Mab-den » zo un droienn a zeu eus ar relijion gatolik. Lod a ra gant « bugel-den » ivez nevez zo, kazetennerien zo da skouer.
;E yezhoù all
E yezhoù all evel e galleg ez eus savet tabut war beseurt ger implijout (''Homme'' pe ''humain'') daoust ma voe aliet ober gant ''humain''. Diwanet eo an tabut-se abalamour d'ar gêr ''Homme'' (''Mab''-den) a lakafe a-gostez ar merc'hed hervez lod, pa ra anv ar gêr ''humain'' eus an holl<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20240917162258/https://haut-conseil-egalite.gouv.fr/parite/actualites/article/droits-humains-une-expression-qu-il-est-temps-de-generaliser ''Haut Conseil à l’Égalité'']</ref>. Gant ur bennlihzerenn avat e ra dave ar ger ''Homme'' d'ar spesad en e bezh hervez ar geriadurioù.
N'eus diviz ebet diwar-benn an dra-se er bedoù [[saoznek]] ha [[spagnolek]] da skouer, peogwir e vez implijet « ''Human'' Rights » ha « Derechos ''Humanos'' ».
== Istor ==
=== Ruilhenn Kuresh ===
[[Restr:Cyrus_Cylinder.jpg|dehou|thumb|Ruilhenn Kuresh, miret er [[British Museum]].]]
« Diaes eo lavaret da beseurt mare resis e voe krog meizad gwirioù an den. Un doare ''treuzkompren'' hon devez war an istor : "''gwelet''" a reer hiziv an deiz roudoù eus ar meizad-se en testennoù kozh »<ref>{{fr}} Catherine Gauthier, ''Droit européen des droits de l'homme''. Sirey, 2016, p. 11 {{ISBN|9782247154296}}.</ref>. Ruilhenn Kuresh a vez lakaet da « gentañ karta evit gwirioù an Den » alies neuze, daoust m'eo kamm a-fet istor.
Engravet e oa bet er pri diwar c'houlenn [[Kirus II|Kuresh ar Meur]] goude ma voe trec'h war [[Babilon]] e -539. Dizoloet e voe en-dro e 1879 ha troet e 1971 gant [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] en holl yezhoù ofisiel.
War ar ruilhenn e lenner temoù kustum ar ren e [[Persia]] : ober gant relijionoù a bep seurt, diskar ar [[sklaverezh]], frankiz da zibab e vicher hag astenn an impalaeriezh. En hengoun [[mezopotamia]]n emañ afer bezañ ur roue reizh (ar skouer kentañ a anavezer eo hini ar roue Urukagina eus Lagash, a rene er XXIV{{vet}} kantved kJK). Anavezout a reer ivez Hammurabi e Babilon, gant e god eus an XVIII{{vet}} kantved kJK.
Perzhioù nevez zo en enskrivadur Kuresh avat, dreist-holl evit a sell ouzh an divizoù diwar-benn ar relijion.
An diell-mañ a ra anv eus an darvoudoù a-raok aloubadeg Babilon, ha goude-se e vez displeget an divizoù tapet gant Kirus II evit Babiloniz : ren e peoc'h, dieubiñ tud zo diouzh al labourioù a veze sellet oute evel direizh, reiñ d'an divroidi ar gwir da zistreiñ d'o bro orin ha lezel delwennoù an doueed bet kaset da Vabilon da zistreiñ d'o santualioù orin. Embann a ra ez eo distag penn-da-benn e impalaeriezh diouzh ur relijion resis.
=== Daveoù all en Henamzer ===
Gwirioù naturel pe a denn d'an den a vez meneget splann dija.
* En ''Ethika Nikomacheia'' gant [[Aristoteles]] ez eus kaoz eus pennaenn an dellezegezh hag an doujañs a rank kement den kaout da-geñver egile <ref>{{fr}} Guy Palayret, ''La société, le droit et l'État moderne''. Ellipses Marketing, 1998, p. 83 {{ISBN|9782729848484}}</ref>.
* E ''Pensées'' gant [[Marcus Aurelius]] ha ''Tusculanes'' gant [[Marcus Tullius Cicero|Cicero]] (war mennozh ar ''jus hominum'', « gwirioù an Den »), diwar [[Platon]] <ref>{{fr}} Jean Carpentier, ''L'émergence des droits de l'homme en Europe''. Éditions du Conseil de l'Europe, 2001, p. 253 {{ISBN|9789287145123}}.</ref>.
* En testennoù relijiel (evel an [[Dek Gourc'hemenn]], a c'hourc'hemenn gwir d'ar [[Buhez|vuhez]], d'an enor, hag all) <ref>{{fr}} Bibl Louis Segond (1910), [https://fr.wikisource.org/wiki/Bible_Segond_1910/Exode ''Exode'']]</ref> {{,}} <ref>{{fr}} Jean-Nazaire Tama, ''Droit international et africain des droits de l'homme''. L'Harmattan, 2012, p.420 {{ISBN|9782296963290}}</ref>.
* Gant [[Paol Tars|sant Paol]], er [[Bibl]], el lizher kentañ d'ar Gorintiz, a gomz eus an den diabarzh (« ''an hini a chom start en e galon, an hini n’eo ket rediet met a zo er c’hontrol mestr eus e volontez'' »), o lavaret ez eus gwir gantañ dibab evitañ e unan, hervez e volontez dezhañ e-unan<ref>Lizher kentañ Paol d'ar Gorintiz, pennadoù 7-37 ha 7-38.</ref>.
* E testennoù [[lennegezh|lennegel]], evel ar [[arz ar c'hoariva|pezh-c'hoari]] ''[[Antigone]]'' gant [[Sofokles]] (nemet ne ouzer ket hag un hengoun pe get eo al lezenn a zo meneget gant Antigone) pe [[Prederouriezh|brederouriezhel]] hepken, evel e testennoù luskad ar [[Stoikegezh|stoiked]].
=== Edit Milano ===
Hervez an [[eskob]] gall Dominique Mamberti e voe tennet gwirioù an Den, ar re a zo anezhe en Istor Europa hag ar re a voe implijet er bed a-bezh gant an aozadurioù etrebroadel, diwar Edit Milano <ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20131216202117/http://www.news.va/fr/news/droits-de-lhomme-et-christianisme ''News.Va'', 14/12/2013].</ref>. Embannet e voe an edit a zoujañs-se e [[313]] gant an impalaer [[Kustentin Iañ (impalaer roman)|Kustentin I{{añ}}]] evit aotreañ ar gristenien da vezañ frank diouzh ur redi relijiel. Frankiz ar relijion hag an emskiant zo gwirioù kentañ an Den eta.
=== Daveennoù all en Afrika ===
* Kavout a reer en [[Afrika]], en {{XIIIvet kantved}} an destenn-douiñ ''karta Manden'', a voe lakaet da [[Glad sevenadurel dizanvezel|C'hlad sevenadurel dizanvezel]] gant [[UNESCO]]. Menegoù arnevez-tre a gaver enni eus mennozhioù ar [[Kevatalded dirak al lezenn|gevatalded dirak al lezenn]] hag an [[Droukziforc'h|drouziforc'h]].
* Gant gwiraourien veur [[islamek]] Impalaeriezh [[Mali]] er {{XVvet kantved}} hag ar {{XVIvet kantved}} e voe lakaet e pleustr pennaennoù heñvel-tre ouzh ar re a voe skrivet e disklêriadurioù « arnevez » gwirioù an Den (dornskridoù [[Tombouktou]] dreist-holl).
=== Oadvezh arnevez===
[[Restr:Declaration_of_Human_Rights.jpg|thumb|''[[Disklêriadur Gwirioù Mab-den hag ar c'heodedour|Disklêriadur Gwirioù Mab-Den ha Keodedour]]'', degemeret gant [[Bodadenn Vroadel (Frañs)|Bodadeg Vroadel]] Bro-C'hall d' {{Deiziad|26|Eost|1789}}, gant Jean-Jacques Le Barbier.]]
Ar mennozh ez eus gwirioù kentañ pe « gwirioù naturel » d'an den abalamour m'eo den zo a-gozh ha hollvedel.
Ar pezh a dermen meizad gwirioù an Den eo ar c'hoant d'o lakaat splann el lezenn (dre gomz pe dre skrid), da anzav o implij hollvedel ha da reiñ un dalvoudegezh lezennel kreñvoc'h eget forzh petore reolad all. Ober a reer gant un doare embannadenn, kentoc'h eget gant ar reolennoù ordinal a vez evit lakaat e pleustr ar reoladoù lezennel ; ar gerioù implijet zo re an testenioù ez eus anezho dija, sklaer d'an holl hag a anzaver, kentoc'h eget ur c'henemglev boutin a c'haller tabutal warnañ. Harpet e vez ar gwirioù-se da vezañ reizh abalamour ma vezont anzavet a-unvouezh. Menegoù a gaver eus Doue pe ar relijion enne met dister eo. Lakaat ar gwirioù-se e pleustr zo distag diouzh ar relijion, forzh pe hini e vefe. An dizalc'hiezh-se a ya d'ober an diforc'h pennañ etre diazezoù prederouriezhel gwirioù an Den ha re ar gwirioù doueel (o c'houzout ez eo boutin d'an daou rummad gwirioù-se ar mennozh ma 'z eus reolennoù hollvedel ha padus). N'eus meneg ebet eus nep relijion e gwirioù an Den, estreget gant an termen « Spered dreist » en Disklêriadur Gwirioù Mab-den hag ar c'heodedour e 1789, rak sañset e vez lakaet gwirioù an Den da dalvezout en un doare dizalc'h ha distag diouzh ar soñjoù ha mennozhioù relijiel.
==== Testennoù meur ({{XIIIvet kantved}} – {{XVIIvet kantved}}) ====
Mennozh gwirioù an Den a gaver er [[Grennamzer]]. Lavaret e vez ez int gwirioù an Den eus ar rummad kentañ <ref>{{fr}} Muriel Fabre-Magnan, ''Introduction au droit''. Presses universitaires de France, 2018, p. 47 {{ISBN|9782715406902}}.</ref> :
* ar ''[[Magna Carta]]'' ([[1215]]) ; pouezus eo an destenn-mañ met ne voe implijet e gwirionez nemet adalek ar XVII{{vet}} kantved evel ur benveg da stourm a-enep diharzveliezh ar Stuarted ;
* an ''Daouzek Pennad'' e [[1525]] ;
* ar ''Goulennadeg evit ar Gwirioù'' e [[1628]] ;
* Lezenn an ''Habeas Corpus'', [[1679]] (diazez ar [[Gwir (lezenn)|gwir]] kastizel) ;
* ar ''[[Levr ar Gwirioù|Bill of Rights]]'' e [[1689]] ; sellet e vez outañ er bed angl-ha-saoz evel diazez ar mennozhioù a-vremañ diwar-benn gwirioù an Den.
An darempredoù etre Europiz hag an henvroidi en Amerika diouzh un tu hag ar forbannerezhioù kentañ en Afrika, ma veze kaset d'ar « Bed Nevez » er {{XVIvet kantved}}, diouzh an tu all a voe deroù ar stourm evit gwirioù an Den, gant [[Bartolomé de las Casas]] ha [[pab]] an [[Iliz katolik roman|Iliz katolik]] da skouer, gant al lizheroù ''[[Veritas ipsa]]'' ha ''[[Sublimis Deus]]'' bet embannet gant [[Paol III]] e [[1537]].
Bez' e voe ur stumm da wirioù an den hag ar c'heodedour hag a oa diazezet war ar patrom kozh, a voe skrivet e [[1755]] gant Bonreizh ar Jeneralad [[Pasquale Paoli|Pascal de Paoli]] e [[Korsika]] (Stad demokratel kentañ Kantved ar Sklêrijenned hervez [[Voltaire]] ha [[Jean-Jacques Rousseau]]). Tapet e voe skouer warnañ gant [[Gilbert du Motier de La Fayette|Lafayette]] ha [[Thomas Jefferson}} da c'houde evit [[Bonreizh]] [[Stadoù-Unanet Amerika]]. E bonreizh Korsika e kaver deroù gwirioù an Den en un demokratelezh (evel disparti ar galloudoù hag ar mouezhiañ hollek).
==== Kentañ disklêriadur gwirioù an den (1776) ====
Kentañ ''Disklêriadur Gwirioù an Den'' e voe hini Stad [[Virginia]] en SUA. Skrivet e voe gant [[George Mason]] ([[1725]]-[[1792]]) ha degemeret gant Kenemglev Virginia d'an 12 a viz Mezheven [[1776]] (anvet [[Bill of Rights (Stadoù-Unanet)|''The American Bill of Rights'']] e saozneg).
Adkemeret e voe al lodenn vrasañ gant Thomas Jefferson evit skrivañ disklêriadur gwirioù an Den a oa e-barzh [[Disklêriadur dieubidigezh Stadoù Unanet Amerika|Disklêriadur Dizalc'hiezh ar Stadoù-Unanet]] d'ar 4 a viz Gouere 1776. Tapet e voe harp warnañ ivez gant an trevadennoù all evit skrivañ o disklêriadur, ha gant ar Vodadenn c'hall evit Disklêriadur Gwirioù Mab-den hag ar c'heodedour. Awenet e voe [[Disklêriadur hollvedel gwirioù mab-den|Disklêriadur Hollvedel Gwirioù an Den]] gantañ ivez (votet e voe gant an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|ABU]] e [[1948]]).
==== Disklêriadur gwirioù an den hag ar c'heodedour (1789) ====
Ar [[Bodadenn Vroadel (Frañs)|Vodadenn Vroadel]] e Bro-C'hall a zivizas kerkent hag ofisiel sevel Disklêriadur Gwirioù an Den hag ar C'heodedour, a voe degemeret d'ar 26 a viz Eost 1789 ha kadarnaet gant [[Loeiz XVI (Bro-C'hall)|Loeiz XVI]] e miz Here. Lakaet e voe an disklêriadur-se da rakskrid e Bonreizh [[1791]]. Divizoù ha tabutoù a voe adalek [[1790]] (burutellet e voe gant [[Edmund Burke]], James Mackintosh diwezhatoc'h, [[Jeremy Bentham]], ha difennet gant [[Thomas Paine]]). Ne voe ket anzavet gant ar pab [[Pi VI]] rak soñjal a rae dezhañ ne c'halle ket klotaat gant al lezenn naturel na gant hini an Iliz. Ne oa ket kaoz eus ar merc'hed e Disklêriadur 1789. Ouzhpennet e voe e 1948 e Disklêriadur Hollvedel Gwirioù an Den (ABU) gant sikour [[Eleanor Roosevelt]] meizad ar gevatalded etre ar reizhoù. Ouzhpennet e voe ar gwirioù an « eil rummad » (gwirioù sokial) ivez ennañ.
==== Disklêriadur hollvedel gwirioù an den (1948) ====
Pouezus-bras eo plas aozadur ar Broadoù Unanet evit a sell ouzh ofisielaat ha brudañ gwirioù an Den. Ar ger "hollvedel" a voe skrivet en titl "Disklêriadur ''Hollvedel'' Gwirioù Mab-Den" e 1948 en Aozadur ar Broadoù Unanet diwar mennozh ar [[politiker]] gall [[René Cassin]] ([[1887]]-[[1976]]). N'eus redi ebet gant an Disklêriadur-mañ, e-skoaz ar C'henemglevioù etrebroadel pa vezont sinet ha peurwiriekaet gant ar broioù a denn dezhe.
== Ur meizad war astenn ==
Kenderc'hel a ra prederouriezh gwirioù an Den da vont war-raok evit sklaeraat o implij, o anien hag o abeg da vezañ.
* Gwirioù an Den zo gwirioù a zo gant an dud pe ar strolladoù ; ret eo d'ar Stad ha d'an ensavadurioù doujañ outo ha gwiriañ e vezont doujet.
* Dilammadus int : ne c'hallont ket bezañ lamet, evit ur prantad pe da viken, dre gaer pe dre heg.
* Hollvedel int peogwir int diazezet war ar poell ha n'eo ket war perzhioù sevenadurel.
Hervez stourmerien gwirioù an Den hiziv an deiz e ranker sevel ha skoazellañ reolennoù etrebroadel, a vo talvoudus evit an holl vroioù hag evit an holl bobloù, gant ar gwir da emellout diouzh an dro. Diaes eo lakaat anezhe da ''hollvedel'' <ref>{{fr}} Sutter, Alex : [https://web.archive.org/web/20120109204345/http://www.humanrights.ch/fr/Dossiers/Universalite-des-droits-humains/Que-signifie-universalite/index.html ''Que signifie « universalité des droits humains » ?'']</ref> abalamour ma sav diaesterioù rak techet eo ar bed gant ar geñverelouriezh (ar mennozh e c'hallfer lakaat pep tra keñver-ha-keñver, ha n'eus ket a ''wirionez'' rak disheñvel eo savboent pep hini). Ur preder pouezus-kenañ eo evit ar brederouriezh bolitikel a-vremañ.
War astenn ez a meizad gwirioù an Den ha dre-se e weler meur a « rummad » gwirioù.
=== Rummadoù gwirioù ===
;Kentañ rummad
Er rummad kentañ emañ gwirioù an Den evit a sell ouzh gwirioù « keodedel ha politikel » (gwirioù [[Frankizouriezh|frankizour]] kentoc'h). Ar pal e oa difenn an den diouzh ur Stad hag a voustre ar geodedourien alies-mat.
Alies e tiforc'her etre :
* ar frankizoù hiniennel : gallout a ra kement hini « bezañ gouest da ober kement tra na ra ket drouk d'ar re all ». Setu lod anezhe :
** frankiz ar c'horf, ha da gentañ ar gwir da vevañ, berzañ ar sklaverezh ivez, berzañ ar [[Boureverezh|jahinerezh]] hag ar c'hastizoù spontus pe zisprizus, ha berzañ ar bac'hañ diouzh ar c'hoant (''Habeas corpus''). ;
** frankiz ar familh (frankiz da [[Priedelezh|zimeziñ]], ar maberezh, hag ar vuhez prevez hiziv an deiz) ;
** perc'henniezh prevez (ouzhpennet e Disklêriadur 1789 evel gwir naturel ha dilamus, melladoù 2 ha 17) ;
** frankiz ar c'hevratoù (mellad 1134 Kod Keodedel Bro-C'hall ).
* Ar frankizioù politikel, da lavaret eo :
** ar gwir da votiñ ;
** ar gwir da stourm ouzh ar gwask ;
** ar gwir d'en em vodañ e peoc'h
Tennañ a reont, e-touez lod all, da frankiz ar relijion, an emskiant, ar[[Kelennerezh|c'helenn]], ar [[Kehentiñ|c'hehentiñ]], ar gevredigezh, hag all.
;Eil rummad
En eil rummad emañ ar gwirioù « armerzhel ha sokial ». Kaoz zo aze da gaout gwirioù briegezh ha bevañ mat (deskadurezh, yec'hed, hag all). Levezonet e voent gant ar [[sokialouriezh]] dre vras. Setu amañ un nebeud skouerioù :
* gwir da labourat ;
* gwir da gaout ur surentez sokial ;
* gwir d'an deskadurezh ;
* gwir d'ober [[harz-labour]] (1864) ;
* frankiz ar sindikadoù (lezenn Waldeck-Rousseau d'an 21 a viz Meurzh [[1884]]).
;Trede rummad
En trede rummad a wirioù n'eo ket bet termenet mat gwirioù zo ha n'int ket anzavet mat bepred. Burutelladennoù a voe graet d'ar rummad kentañ a wirioù ha dre-se e voe gwirioù all en {{XIXvet kantved}} evel gwirioù ar merc'hed da skouer, hag en {{XXvet kantved}} evit gwirioù an eil rummad : betek ar [[bloavezhioù 1970]] ha [[bloavezhioù 1980|1980]] e kendalc'has an enebiezhioù c'hoazh.
Setu ar gwirioù a zo anezhe :
* gwirioù an endro ;
* ar gwir da ziorren ;
* ar gwir da genlodañ [[Glad bedel|glad boutin an denelezh]] ;
* ar gwir da vezañ disheñvel ;
* gwirioù ar pobloù henvroat ;
* [[gwirioù ar minorelezhioù]].
;Pevare rummad
N'eo ket sklaer danvez ar rummad-se ha n'eo ket bet savet diwarne un destenn veur evel ma vez evit gwirioù an div rummad kentañ. Tennañ a rafent da wirioù an dud vunut (bugale, tud kozh, tud nammet).
An diforc'h gant ar rummadoù kent a vefe ez int stag d'an Den a vev en ur gevredigezh (hag e c'hall ar frankiz mont war hent ar gevatalded a-fet traoù/danvez). Kaoz zo er 4{{vet}} rummad gwirioù da gaout gwirioù evit an den evel spesad<ref>{{fr}} {{Cite web|title=Convention d'Oviedo et ses Protocoles|url=https://www.coe.int/fr/web/bioethics/oviedo-convention|accessdate=29/09/2024}}.</ref>. Ar gwirioù nevez-se a denn dreist-holl da wirioù an dud a reer ivez gwirioù subjektivel anezhe (e-keñver ar gwirioù liammet ouzh ezhommoù ar vuhez a-stroll anvet gwirioù objektivel).
== Doujañ da wirioù an Den er bed hiziv an deiz ==
Setu amañ ur roll degouezhioù ma ne vez ket doujet da wirioù diazez an Den, hervez Disklêriadur hollek gwirioù an Den.
* Nac'hañ lakaat da « Den » tud ur strollad, ur ouenn pe ur relijion (melladoù 2 ha 6).
* Ober gant ar baotred hag ar merc'hed evel pa ne vefent ket keit (mellad 2).
* Ober gant strolladoù disheñvel, a <q> ouenn </q> pe relijiel evel pa ne vefent ket keit (mellad 2).
* Lakaat en arvar buhez, frankiz ha surentez an dud (mellad 3).
* Gwerzhañ pe implijout un den evel sklav (mellad 4).
* Ober gant kastizoù kriz, spontus pe dismegañsus war un den, evel ar jahinerezh (mellad 5).
* Ne vez ket gwarezet an dud a-enep [[Droukziforc'h|an droukziforc'h]] en un doare keit (mellad 7).
* Nac'hañ un difenn lezennel efedus d'an dud a zo bet gwallgaset (mellad 8).
* Kastizañ diouzh ar c'hoant pe dre zibab untuek, hep gwir da gaout ur prosez reizh (mellad11).
* Gwazourien ar Stad oc'h emellañ diouzh ar c'hoant e buhez personel pe brevez an dud (mellad 12).
* Difenn d'ar geodedourien kuitaat pe distreiñ d'o bro (mellad 13).
* Nac'hañ [[Frankiz da ezteurel|ar frankiz da ezteurel]] pe frankiz ar relijion (melladoù 18 ha 19).
* Nac'hañ ar gwir da emellañ d'ur [[sindikad]] (mellad 23).
* Nac'hañ ar gwir da gaout un deskadurezh (mellad 26).
War evezh e vez aozadurioù e-maez-gouarnamant ma vo doujet gwirioù an Den, evel [[Amnesty International]], Kevredad Etrebroadel evit Gwirioù an Den, [[Human Rights Watch]], Aozadur Bedel a-enep ar Jahinerezh, Freedom House, International Freedom of Expression Exchange hag Anti-Slavery International. N'eus ket kalz broioù a zouj gwirioù an Den penn-da-benn, hervez Amnesty International. En o danevell diwar-benn gwirioù an Den a oa bet embannet e [[2004]] (a denn d'ar bloavezh [[2003]]) e oa an [[Rouantelezh an Izelvroioù|Izelvroioù]], [[Norvegia]], [[Danmark|Rouantelezh Danmark]], [[Island]] ha [[Costa Rica]] ar broioù nemete o doa doujet gwirioù an Den ar muiañ <ref>{{en}} ''Amnesty International Report 2004'' {{ISBN|9780862103545}}.</ref>.
N'emañ ket gwirioù an Den e talvoud hag anzavet evel gwirioù a c'haller goulenn groñs ouzh ar Stad doujañ oute en holl vroioù ma'z int bet embannet, da lavaret eo n'eus ket hentoù proseziñ evit o lakaat da dalvezout bepred. Lezioù-barn rannvroel zo koulskoude, evit gwareziñ gwirioù an Den, evel [[Lez europat gwirioù mab-den|Lez-varn Europa Gwirioù Mab-Den]] ha Lez-varn etreamerikan gwirioù an Den. Strollegezhioù evezhiañ etrebroadel zo ivez, evel Poellgor gwirioù an Den er Broadoù Unanet da skouer.
== Daveennoù ==
{{daveoù|bannoù=2}}
[[Rummad:Gwirioù mab-den| ]]
[[Rummad:Gwir]]
[[Rummad:Gwir an hiniennoù]]
[[Rummad:Denelezh]]
[[Rummad:Istor]]
[[Rummad:Broadoù-Unanet]]
[[Rummad:Kevredigezh]]
<references />
slqvpu0hisp35z8moqv1aqnj071onx7
Cres
0
82454
2192494
2045248
2026-06-04T16:58:39Z
Carsten Steger
64771
Aerial image of the northern part of Cres inserted.
2192494
wikitext
text/x-wiki
[[Skeudenn:Aerial image of the northern part of Cres (view from the south).jpg|250px|right|Porzh Porozina]]
[[Skeudenn:Croatia - Cres.PNG|200px|right|Pelec'h emañ Cres en arvor Kroatia]]
'''Cres''' (distaget [tsrɛs] e [[kroateg]], ''Cherso'' en [[italianeg]], ''Kersch'' en [[alamaneg]], ''Crepsa'' e [[latin]], ''Χερσος'' e [[gresianeg]]) zo un [[enezenn]] en arvor [[Kroatia]]. Unan eus inizi [[pleg-mor Kvarner]] eo ha mont a reer betek enni gant bigi a loc’h diouzh enez [[Krk]] pe diouzh ledenez [[Istria]] hag a erru e porzh Porozina.
Brasoc’hik eget [[Krk]] eo Cres, gant ur gorread 405 78 km², ha neuze ez eo enezenn vrasañ Kroatia. Annezet eo gant {{formatnum:3184}} a dud (2001). [[Cres (kêr)|Cres]] eo ar gêr vrasañ, kêrioù bihan all zo evel Porozina.
Cres hag enez [[Lošinj]], e-kichen, ne oa anezho nemet un enezenn gwechall-gozh. Dispartiet e voent gant ur ganol kleuzet da vare ar [[Romaned]], met ur pont zo war ar ganol-se en [[Osor]], ur gêr diazezet war an div enezenn, en daou du d’ar ganol.
Evel ma c’hoarvezas gant meur a enezenn all eus Dalmatia, e voe e [[Republik Venezia]] e-pad meur a gantved. E 1809 ez eas e-barzh [[Impalaeriezh c'hall kentañ|Impalaeriezh Napoleon]]. En {{XIXvet kantved}} e oa ul lodenn eus Impalaeriezh Aostria. Hag e 1920, goude ar [[Brezel-bed Kentañ]] e voe roet da Italia ([[Feur-emglev Rapallo]]). Padout a reas kement-se betek [[1947]] pa voe roet da [[Yougoslavia]], gant ledenez Istria ha meur a enezenn all eus Kroatia. Goude-se ez eas kuit kalz italianegerien eus an enez, met un nebeud anezho zo c'hoazh.
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Island of Cres}}
* [http://www.cres.hr/ Ti-kêr Cres]
* [http://www.tzg-cres.hr/ Ofis touristerezh Cres]
* [https://web.archive.org/web/20160303224153/http://www.comunitachersina.com/ Minorelezh italianek Cherso/Cres]
[[Rummad:Inizi Kroatia]]
[[Rummad:Inizi Mor Adria]]
7yousxqdqyxrzi4w64fw60cxn62l5gu
Marjane Satrapi
0
111354
2192475
2192471
2026-06-04T12:41:08Z
Kanevedennig
81635
/* Levrioù */ Ouzhpennet Perseplois troet e brezhoneg
2192475
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Marjane Satrapi mg 7514.jpg|thumbnail|dehou|300px|Marjane Satrapi, 2007]]
'''Marjane Satrapi''' ([[perseg]] : مرجان ساتراپی), bet ganet e [[Rasht]] ([[Iran]]) d'an [[22 a viz Du]] [[1969]] ha marvet d'ar 4 a viz Even 2026 e [[Pariz]]<ref>{{Fr}} ''[https://www.letelegramme.fr/monde/lartiste-franco-iranienne-marjane-satrapi-autrice-de-persepolis-est-decedee-a-56-ans-7057263.php « Son crayon était une arme » : l’artiste franco-iranienne Marjane Satrapi, autrice de « Persepolis », est décédée à 56 ans]'', Le Télégramme, 04/06/2026</ref>, a zo un aozerez bannoù-treset, [[skeudennaouer|skeudennaouerez]] ha [[sevener|sevenerez]] iranat ha gall.
Tud a ouenn uhel eo he c'herent, kar d'an tiegezh Kadjar, met tomm ouzh ar [[Komunouriezh|gomunouriezh]]. Ur eontr dezhi, Anouche, a oa e penn Strollad Komunourien Iran, ha lakaet e voe d'ar marv abalamour d'e vennozhioù.
==Enorioù ha prizioù==
* [[2005]] : ''Chevalier des arts et des lettres''
* [[2007]] : Priz Henri Jeanson roet gant SACD evit he direvil, he fent hag hec'h engouestl
* [[2007]] : ''Prix du Jury'', Festival de Cannes 2007, evit ''[[Persepolis (film)|Persepolis]]''
* [[2008]] : Daou César
* [[2008]] : Barnerez e Festival de Cannes
* [[2009]] : Doktorez ''honoris causa'', KULeuven hag UCL ([[Belgia]])
==Un nebeud oberennoù==
===Levrioù===
* ''[[Persepolis (levr treset)|Persepolis]]'', [[L'Association]]
*# ''Levr 1'', [[2000]] {{ISBN|2-84414-058-0}}
*# ''Levr 2'', [[2001]] {{ISBN|2-84414-079-3}}
*# ''Levr 3'', [[2002]] {{ISBN|2-84414-104-8}}
*# ''Levr 4'', [[2003]] {{ISBN|2-84414-137-4}}
*# ''Monovolume'', [[2007]] {{ISBN|978-2-84414-240-5}}
An oberenn ''[[Persepolis (levr treset)|Persepolis]]'' a zo bet troet e brezhoneg hag embannet eo bet gant [[Embannadurioù Goater]] e 2015. An droidigezh a zo bet graet gant [[Tual Kerrain]] hag al lizherennadur gant [[Berc'hed Kallag]].
* ''Sagesse et malices de la Perse'' gant [[Lila Ibrahim-Ouali]] ha [[Bahman Namwar-Motalg]], [[Albin Michel]], [[2001]]
* ''Les Monstres n'aiment pas la lune'', [[Nathan]], [[2001]]
* ''Ulysse au pays des fous'' avec [[Jean-Pierre Duffour]], [[Nathan]], [[2001]]
* ''Ajdar'', [[Nathan]], [[2002]]
* ''[[Broderies]]'', [[L'Association]], [[2003]] {{ISBN|2-84414-095-5}}
* ''[[Poulet aux prunes]]'', [[L'Association]], [[2004]] {{ISBN|2-84414-159-5}}
* ''Le Soupir'', [[Bréal Jeunesse]], [[2004]]
==Sinema==
===Sevenerez===
* [[2007]] : ''[[Persepolis (film)|Persepolis]]'' (gant [[Winshluss|Vincent Paronnaud]])
* [[2011]] : ''[[Poulet aux prunes (film)|Poulet aux prunes]]'' (gant [[Winshluss|Vincent Paronnaud]])
* [[2013]] : ''[[La Bande des Jotas]]''
* [[2014]] : ''[[The Voices]]''
=== Aktourez===
* [[2009]] : ''[[Les Beaux Gosses]]'', gant [[Riad Sattouf]], gwerzherez er stal-sonerezh.
==Sonerezh==
===Kanaouennoù===
* [[2009]] : ''Poney Rose'', bet skrivet asambles gant [[Philippe Katerine]], evit an albom ''[[Glamour à mort]]'' ([[Arielle Dombasle]])
* [[2011]] : ''Mon petit cheval'', bandenn-son ar film ''Poulet aux prunes''
===Skeudennaouerez===
* miz Mae [[2009]] : Golo albom [[Iggy Pop]] ''Préliminaires''
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Satrapi, Marjane}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1969]]
[[Rummad:Marvioù 2026]]
[[Rummad:Treserien bannoù-treset]]
[[Rummad:Tud Iran]]
blic8kles0t43y7049d7o51r7p3vx8k
2192477
2192475
2026-06-04T14:43:36Z
Kestenn
14086
2192477
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Marjane Satrapi mg 7514.jpg|thumbnail|dehou|300px|Marjane Satrapi, 2007]]
'''Marjane Satrapi''' ([[perseg]] : مرجان ساتراپی), bet ganet e [[Rasht]] ([[Iran]]) d'an [[22 a viz Du]] [[1969]] ha marvet d'ar 4 a viz Even 2026 e [[Pariz]]<ref>{{Fr}} ''[https://www.letelegramme.fr/monde/lartiste-franco-iranienne-marjane-satrapi-autrice-de-persepolis-est-decedee-a-56-ans-7057263.php « Son crayon était une arme » : l’artiste franco-iranienne Marjane Satrapi, autrice de « Persepolis », est décédée à 56 ans]'', Le Télégramme, 04/06/2026</ref>, a zo un aozerez bannoù-treset, [[skeudennaouer|skeudennaouerez]] ha [[sevener|sevenerez]] iranat ha gall.
Tud a ouenn uhel eo he c'herent, kar d'an tiegezh Kadjar, met tomm ouzh ar [[Komunouriezh|gomunouriezh]]. Un eontr dezhi, Anouche, a oa e penn [[Strollad Komunour Iran]], ha lakaet e voe d'ar marv abalamour d'e vennozhioù.
==Enorioù ha prizioù==
* [[2005]] : ''Chevalier des arts et des lettres''
* [[2007]] : Priz Henri Jeanson roet gant SACD evit he direvil, he fent hag hec'h engouestl
* [[2007]] : ''Prix du Jury'', Festival de Cannes 2007, evit ''[[Persepolis (film)|Persepolis]]''
* [[2008]] : Daou César
* [[2008]] : Barnerez e Festival de Cannes
* [[2009]] : Doktorez ''honoris causa'', KULeuven hag UCL ([[Belgia]])
==Un nebeud oberennoù==
===Levrioù===
* ''[[Persepolis (levr treset)|Persepolis]]'', [[L'Association]]
*# ''Levr 1'', [[2000]] {{ISBN|2-84414-058-0}}
*# ''Levr 2'', [[2001]] {{ISBN|2-84414-079-3}}
*# ''Levr 3'', [[2002]] {{ISBN|2-84414-104-8}}
*# ''Levr 4'', [[2003]] {{ISBN|2-84414-137-4}}
*# ''Monovolume'', [[2007]] {{ISBN|978-2-84414-240-5}}
An oberenn ''[[Persepolis (levr treset)|Persepolis]]'' a zo bet troet e brezhoneg hag embannet eo bet gant [[Embannadurioù Goater]] e 2015. An droidigezh a zo bet graet gant [[Tual Kerrain]] hag al lizherennadur gant [[Berc'hed Kallag]].
* ''Sagesse et malices de la Perse'' gant [[Lila Ibrahim-Ouali]] ha [[Bahman Namwar-Motalg]], [[Albin Michel]], [[2001]]
* ''Les Monstres n'aiment pas la lune'', [[Nathan]], [[2001]]
* ''Ulysse au pays des fous'' avec [[Jean-Pierre Duffour]], [[Nathan]], [[2001]]
* ''Ajdar'', [[Nathan]], [[2002]]
* ''[[Broderies]]'', [[L'Association]], [[2003]] {{ISBN|2-84414-095-5}}
* ''[[Poulet aux prunes]]'', [[L'Association]], [[2004]] {{ISBN|2-84414-159-5}}
* ''Le Soupir'', [[Bréal Jeunesse]], [[2004]]
==Sinema==
===Sevenerez===
* [[2007]] : ''[[Persepolis (film)|Persepolis]]'' (gant [[Winshluss|Vincent Paronnaud]])
* [[2011]] : ''[[Poulet aux prunes (film)|Poulet aux prunes]]'' (gant [[Winshluss|Vincent Paronnaud]])
* [[2013]] : ''[[La Bande des Jotas]]''
* [[2014]] : ''[[The Voices]]''
=== Aktourez===
* [[2009]] : ''[[Les Beaux Gosses]]'', gant [[Riad Sattouf]], gwerzherez er stal-sonerezh.
==Sonerezh==
===Kanaouennoù===
* [[2009]] : ''Poney Rose'', bet skrivet asambles gant [[Philippe Katerine]], evit an albom ''[[Glamour à mort]]'' ([[Arielle Dombasle]])
* [[2011]] : ''Mon petit cheval'', bandenn-son ar film ''Poulet aux prunes''
===Skeudennaouerez===
* miz Mae [[2009]] : Golo albom [[Iggy Pop]] ''Préliminaires''
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Satrapi, Marjane}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1969]]
[[Rummad:Marvioù 2026]]
[[Rummad:Treserien bannoù-treset]]
[[Rummad:Tud Iran]]
2nn91naa3q0gaq71bitihtxwywg0teu
2192503
2192477
2026-06-04T18:30:42Z
Ar choler
52661
2192503
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Marjane Satrapi mg 7514.jpg|thumbnail|dehou|300px|Marjane Satrapi, 2007]]
'''Marjane Satrapi''' ([[perseg]] : مرجان ساتراپی), bet ganet e [[Rasht]] ([[Iran]]) d'an [[22 a viz Du]] [[1969]] ha marvet d'ar 4 a viz Even 2026 e [[Pariz]]<ref>{{Fr}} ''[https://www.letelegramme.fr/monde/lartiste-franco-iranienne-marjane-satrapi-autrice-de-persepolis-est-decedee-a-56-ans-7057263.php « Son crayon était une arme » : l’artiste franco-iranienne Marjane Satrapi, autrice de « Persepolis », est décédée à 56 ans]'', Le Télégramme, 04/06/2026</ref>, a oa un aozerez [[bannoù-treset]], ur [[skeudennaouer]]ez hag ur [[sevener]]ez iranat ha [[Bro-C'hall|gall]].
Tud a renk uhel eo he c'herent, kar d'an tiegezh Kadjar, met tomm ouzh ar [[Komunouriezh|gomunouriezh]]. Un eontr dezhi, Anouche, a oa e penn [[Strollad Komunour Iran]], ha lakaet e voe d'ar marv abalamour d'e vennozhioù.
==Enorioù ha prizioù==
* [[2005]] : ''Chevalier des arts et des lettres''
* [[2007]] : Priz Henri Jeanson roet gant SACD evit he direvil, he fent hag hec'h engouestl
* [[2007]] : ''Prix du Jury'', Festival de Cannes 2007, evit ''[[Persepolis (film)|Persepolis]]''
* [[2008]] : Daou César
* [[2008]] : Barnerez e Festival de Cannes
* [[2009]] : Doktorez ''honoris causa'', KULeuven hag UCL ([[Belgia]])
==Un nebeud oberennoù==
===Levrioù===
* ''[[Persepolis (levr treset)|Persepolis]]'', [[L'Association]]
*# ''Levrenn 1'', [[2000]] {{ISBN|2-84414-058-0}}
*# ''Levrenn 2'', [[2001]] {{ISBN|2-84414-079-3}}
*# ''Levrenn 3'', [[2002]] {{ISBN|2-84414-104-8}}
*# ''Levrenn 4'', [[2003]] {{ISBN|2-84414-137-4}}
*# ''Monovolume'', [[2007]] {{ISBN|978-2-84414-240-5}}
An oberenn ''[[Persepolis (levr treset)|Persepolis]]'' a zo bet troet e brezhoneg hag embannet eo bet gant [[Embannadurioù Goater]] e 2015. An droidigezh a zo bet graet gant [[Tual Kerrain]] hag al lizherennadur gant [[Berc'hed Kallag]].
* ''Sagesse et malices de la Perse'' gant [[Lila Ibrahim-Ouali]] ha [[Bahman Namwar-Motalg]], [[Albin Michel]], [[2001]]
* ''Les Monstres n'aiment pas la lune'', [[Nathan]], [[2001]]
* ''Ulysse au pays des fous'' (a-gevret gant [[Jean-Pierre Duffour]]), Nathan, [[2001]]
* ''Ajdar'', Nathan, [[2002]]
* ''[[Broderies]]'', L'Association, [[2003]] {{ISBN|2-84414-095-5}}
* ''[[Poulet aux prunes]]'', L'Association, [[2004]] {{ISBN|2-84414-159-5}}
* ''Le Soupir'', [[Bréal Jeunesse]], [[2004]]
==Sinema==
===Sevenerez===
* [[2007]] : ''Persepolis'' (gant [[Winshluss|Vincent Paronnaud]])
* [[2011]] : ''[[Poulet aux prunes (film)|Poulet aux prunes]]'' (a-gevret gant [[Winshluss|Vincent Paronnaud]])
* [[2013]] : ''[[La Bande des Jotas]]''
* [[2014]] : ''[[The Voices]]''
=== Aktourez===
* [[2009]] : ''[[Les Beaux Gosses]]'', gant [[Riad Sattouf]], gwerzherez er stal-sonerezh.
==Sonerezh==
===Kanaouennoù===
* [[2009]] : ''Poney Rose'', bet skrivet asambles gant [[Philippe Katerine]], evit an albom ''[[Glamour à mort]]'' ([[Arielle Dombasle]])
* [[2011]] : ''Mon petit cheval'', bandenn-son ar film ''Poulet aux prunes''
===Skeudennaouerez===
* Miz Mae [[2009]] : Golo albom [[Iggy Pop]] ''Préliminaires''
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Satrapi, Marjane}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1969]]
[[Rummad:Marvioù 2026]]
[[Rummad:Treserien bannoù-treset]]
[[Rummad:Tud Iran]]
lovor6v9i8iowtete70ydwm9mljw7ac
Balumeta e Galiza
0
136299
2192508
2183502
2026-06-04T18:40:08Z
Dishual
612
2192508
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Cee dende Corcubion.Galiza.jpg|thumb|250px|[[Cee]] gwelet eus [[Corcubión]].<br>Eno edo ul labouradeg balumetaerezh e-pad pell.]]
[[Restr:Whale Fishing Fac simile of a Woodcut in the Cosmographie Universelle of Thevet in folio Paris 1574.png|thumb|250px|Balumeta en [[Izelvroioù]], [[1574]]]]
Evel war aodoù all ar [[Meurvor Atlantel]] en [[Europa]] pe er [[Meurvor Habask]] e krogas ar '''[[balum]]eta e [[Galiza]]''' en [[Henamzer]]. Ker kozh ha 3 000 bloaz kent J.-K. eo an testenioù kentañ eus an hemolc'h-se en norzh d'an daou veurvor<ref>{{en}} [https://www.britannica.com/topic/whaling ''The History of Whaling]</ref>. E-pad pell avat e soñjed en e orin [[ragistor]]el, ar pezh a voe kadarnaet pa voe anavet, nevez zo, abadennoù balumeta war meur a livadur roc'hel e [[Bro-C'hall]] hag e [[Spagn]].
An dielloù istorel kentañ a ziskouez e veze [[Japan]]iz o valumeta kent an {{Xvet kantved}} hag [[Euskadi|Euskariz]] oc'h ober kement all en {{XIvet kantved}} ; en daou zegouezh e veze hemolc'het al loened war o hent d'al lec'hioù gouennañ pe war o distro. Balumed reizh e oant : ''Eubalaena japonica'' (balum Meurvor Habask an Norzh) hag ''Eubalaena glacialis'' (balum "euskarat").
N'eus diell istorel ebet e Galiza kent an {{XIIIvet kantved}}, hogen diarvar eo e oa balumetaerien eno meur a gantved kentoc'h. Hervez F. Valdés Hansen<ref>''Op. cit.'' el levrlennadur.</ref> e oa ar balumed – ar re frank pergen – preizhoù meur evit ar voraerien c'halizat. Ur vroad balumetaerien e voe Galiza e-pad seizh kantved, eus ar re hag a stumm an Istor. A bouez bras e voe an hemolc'h hag ar c'henwerzhelañ balumed e diorroadur kêrel ar vro dre ar fardañ kenderc'hadoù liesseurt, eus an [[eoul]] evit sklêrijennañ an tiez kent donedigezh an [[tredan]] betek ar gwalennoù evit an [[disglavier]]où, an [[disheolier]]où hag an [[dilhad]] cheuc'h e [[Katalonia]], nes komz eus ar c'hig hag an danvezioù all implijet en [[apotikerezh]] hag er [[gwezelerezh]].<br>
Ar balumeta a zigoras Galiza war an diavaez hag he brudas er bed a-bezh ; broudet eo bet [[armerzh]] ha [[poblañsouriezh]] ar vro hag he zrowardroioù gant an hemolc'h-se – evit ar balumeta ez eus bet krouet perzhier galizat evel hini [[Burela]] ([[proviñs Lugo]]) pe [[Suevos, Arteixo|Suevos]] e [[Punta Langosteira]]. En deroù ne veze graet nemet tapout loened war an aodoù, met a-feur ma 'z eas ar c'hantvedoù hebiou e voe gwellaet argerzh an hemolc'h dre arverañ bigi bihan war ar c'heinvor evit spontañ ar morviled hag o c'has d'an aod. An doare hemolc'h-se a veze implijet evit pakañ spesadoù bihan a-walc'h, evel ar [[morhoc'h penn ront]] ''(Globicephala melas)'', ar [[belouga]] ''(Delphinapterus leucas)'', an [[narwal]] ''(Monodon monoceros)'' hag ar [[morhoc'h du]] ''(Phocoena phocoena)''<ref>{{en}} [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC341790/ ''PNAS'']</ref>.
== Krennamzer ==
Petra bennak ma 'z eo dister an dielloù a-zivout Pedro Fernández de Andrade, anezhañ aotrou [[Pontedeume]] ha [[Ferrol]] e [[proviñs A Coruña]] ha [[Vilalba]] ([[proviñs Lugo]]) etre [[1397]] hag e varv [[1407]], e ouzer ez aloubas an atant anvet ''La Reparada'' e Ferrol hag a oa dalc'het gant [[manac'h|menec'h]] [[Sistersianed|sistersian]] [[Manati Sobrado|Sobrado]]. Pouezusoc'h-pouezusañ e oa deuet an atant-se : e [[1286]] e oa bet roet dezhi gant ar roue [[Sancho IV Kastilha ha León]] un dekvedenn eus ar balumed lazhet gant porzh Prioiro hag a oa perc'hennet gant ar manati.<br>
E Ferrol, war douaroù aotrouien Andrade, edo La Reparada ; neuze e klaskas bepred an aotrouien ledanaat o domani dre berc'hennañ e vadoù. Kent aloubadenn Pedro Fernández de Andrade, ar roue [[Juan Iañ Kastilha]] en devoa e rediet da reiñ an atant d'ar venec'h, hag a-hed kantvedoù e klaskas diskennidi Andrade perc'hennañ La Reparada pe, da neubeutañ, al lodennoù gwellañ anezhañ : porzh ha Menez Prioiro. Skuishaat a reas ar venec'h diwar stourm ouzh lignez Andrade hag e deroù an {{XIXvet kantved}} e tilezjont o forzh pa voe torret gwirioù an aotrouien.
Er [[Krennamzer|Grennamzer]] e oa Prioiro unan eus perzhier pennañ norzh al ledenez iberek evit a sell ouzh al lazhañ hag an dispennañ ar balumed bet hemolc'het a-vaez da aodoù Galiza. En e varr e voe en XIIvet ha XIVvet kantvedoù ; Euskariz dreist-holl a oa e karg eno, pa vezent brudet evit ar balumeta e [[pleg-mor Gwaskogn]] – alese an anv "balum euskarat" a roer d'ar spesad ''Eubalaena glacialis''.
== Oadvezh modern ==
[[Restr:Cook-whaling.jpg|thumb|250px|Balumeta e [[1790]]] (beajoù [[James Cook]])]]
A-hed an oadvezh modern, da lavarout eo er {{XVIvet kantved}} hag er {{XVIIvet kantved}} pergen, e voe Galiza brasañ mirlec'h ar balumed el ledenez iberek, gant perzhier pouezus evel [[Rinlo]], [[Foz]], [[Nois]], [[Burelo]], [[San Cibrao]] ha [[Bares]] e [[Mariña de Lugo]] ; war an aod atlantel edo [[Caión]] ha [[Malpica]] e [[Costa de Morte]].<ref name="MPM">{{es}} [https://es.slideshare.net/rmplugo/folleto-museo-do-mar-en-espaol ''Museo Provincial del Mar'']</ref>
Pa oa artizanel c'hoazh, an hemolc'h a denne splet eus tremen bandennadoù balumed frank dre [[Mor Kantabria|Vor Kantabria]] war o hent etre o zachennoù boueta e Norzh ar Meurvor Atlantel hag o lec'hioù gouennañ e dourioù tomm ar Su, etre miz Here ha miz Meurzh. Al lestraz balumeta, ennañ ur [[pennlestr]] hag ur [[flodad morlu|flodilh]], a veze bepred prest da ziborzhiañ kerkent ha kemennet « balumed war-wel ! » gant an ofiser. Etre 6 ha 8,5 [[metr|m]] e oa hirder ar pennlistri galizat, div wern outo ha war-dro 45 den warno.<br>
Harzet e veze al loen gant un [[treant]] [[houarn]] bannet gant an dorn, hag evit e skuishaat dre [[gwad|ziwadañ]] e veze taget gant ''sangradeiras'' – anezho treantoù o begoù goafheñvel. Stag e oa an holl dreantoù ouzh ar vag war-bouez funioù [[kanab]].<br>
Goude marv ar balum e veze staget ouzh meur a vag ha degaset d'an douar evit bout dispennet a-daolioù [[kontell|kontilli]] ha [[bouc'hal|bouc'hilli]] a bep seurt. An druzoni (ar [[soav]]) a veze dalc'het en oglennoù bras war an hevelep traezhenn pe en he c'hichen kent bout skuilhet e tonelloù ha lakaet er [[kenwerzh|c'henwerzh]].<ref name ="MPM" />
Un deskrivadur kenpred eus labour ar valumetaerien c'halizat zo deuet betek ennomp :
{{Quotation|''Las matan de la siguiente manera: se suben a una atalaya a la punta de una sierra que cae sobre el mar y de allí ven de lejos saltar una gran cantidad de agua para arriba haciendo mucha espuma, y cuando la ballena tiene la mitad del cuerpo fuera del agua, la atalaya da aviso a los marineros, los cuales armando sus barcas y poniendo dentro mucha cantidad de cuerdas y unos cabos atados a unos dardos arponados se van a ellas (...) como se sienten heridas van luego muy bravas mar a dentro llevando metidos aquellos arpones y los pescadores, dándoles siempre cuerda, las siguen hasta que ya desangradas y perdida aquella furia las traen tirando de ellas hasta tierra, donde haciendo grandes fuegos sacan de ellas mucho aceite.''<br>« Lazhet e vezent en doare da-heul : pignat a raed betek un tour-ged e laez ur menez war vord ar mor hag alese e weled ur c'hementad bras a zour o sevel en ur ober kalz spoum, ha pa veze an hanter eus korf ar balum e-maez an dour e veze galvet d'ar voraerien, a baramante o listri en ur gargañ kalz kerdin ha treantoù stag outo (...) ha p' en em santont gwall c'hloazet e pellaont kalonek er mor en ur gas an treantoù ganto hag ar besketaerien, atav o reiñ kordenn dezho, a ya d'o heul betek ma vefent diwadet ha ma kollfent pep fulor, hag en o sachont betek an douar, ma tennont diouto kementadoù bras ag eoul dre sevel tantadoù bras. »|Bartolomé Sagrario de Molila, ''Descripcion del Reyno de Galizia y de las cosas notables del'', Mondoñedo, [[1550]]<ref>{{gl}} [https://academia.gal/destaque-libro/-/asset_publisher/Dm2F/content/descripcion-del-reyno-de-galizia-y-de-las-cosas-notables-del-1551 ''Real Academia Galega'']</ref>}}
En hanterenn gentañ ar {{XVIIvet kantved}}, e perzhier evel San Cibrao, Foz pe Vurela, greanterezh ar balumeta a droas d'ur c'henwerzh frouezhus gant ar peurrest eus [[Kantabria]], betek tizhout Bro-C'hall.<ref name="MPM" /> Hogen diwezhatoc'h, etre dibenn ar marevezh ha deroù an {{XVIIIvet kantved}}, ez eas ar balumeta war ziskar e Galiza evit meur a abeg, an hini pennañ o vout dreistkorvoadur ha peuzsteuzidigezh ar balumed frank : muioc'h-mui a berzhier a voe savet, mui-ouzh-mui a listri a voe (ar C'hallaoued zoken a erruas), betek ma 'z eas an hemolc'h da get.
== Oadvezh kempred ==
=== Ar ''fomentadores'' katalan ===
[[Restr:Arpón caza de ballenas en el museo del mar.jpg|thumb|Un treant<br><small>''Museo do Mar de Galicia''</small>]]
Er [[Renad kozh|Renad Kozh]] e veze piaouet douaroù-gounit ar gouerien (an darn vrasañ eus ar boblañs e Galiza) gant an [[Iliz katolik roman|Iliz]] hag an [[noblañs]], ret e oa d'al labourerien-douar paeañ o feurm d'an aotrouien.
E [[1750]] avat e voe kemmet an traoù gant donedigezh ur rummad [[bourc'hizelezh|bourc'hizien]] gatalan mennet da ober war-dro greanterezh ar [[solerezh]], hini ar [[sardin]] peurgetket ; ganto e teuas [[chaluter]]ioù ha, dreist-holl, rikoù pesketa nevez – ar pezh a voe abeg meur a stourmadenn gant pesketaerien ar vro.<br>
O labouradegoù a stailhjont war tachennoù uhel – gounezet digant an noblañs hag ar [[kloer|gloer]] dre zilez, gevrat pe feurm – war vord an aod, e plegoù-mor aes da dizhout dre vag.
E-maez ar solerezh e labouras ar benngaserien gatalan, pa eiljont emzalc'hioù an noblañs c'halizat betek prenañ pe feurmiñ douaroù digant renkadoù uhelañ met paouraet ar Renad Kozh. Gant tremen an amzer ha kemmesk familhoù ar benngaserien, hag a veze enpriedat a-gozh, gant tiegezhioù galizat e voe ganet ur vourc'hizelezh c'halizat na oa ket diouti pe dost betek neuze.
En eil hanterenn an XIXvet kantved e voe kroget gant ar balumeta greantel en Europa, a-c'houde div ijinadenn hag a roas ul lañs nevez d'an obererezh : ar c'hanol-treantiñ gant an [[Norvegia|Norvegad]] [[Sven Foyn]] ([[1809]]-[[1894]]), klokaet gant an treant-tarzh, hag al listri dre vurezh o c'houc'h [[metal]]ek. Artizanel e oa bet ar balumeta betek neuze, ha kalz risklusoc'h.<br>
E dibenn ar c'hantved ez erruas greanterezh ar [[bouedvirerezh]] hag a gemeras buan lec'h ar solerezh betek he c'has da get e-kerzh degadoù kentañ an {{XXvet kantved}}.
A-drugarez an daou zarvoud-se e c'hoarvezas ''resurrección'' – dasorc'hidigezh – greanterezh ar balumeta e Galiza.
=== {{XXvet}} kantved ===
[[Restr:Barra1.jpg|thumb|250px|Paria Barra]]
E [[1924]] e voe addiazezet ar balumeta e Galiza, en un doare greantel ar wech-mañ. Div gompagnunezh em stalias er vro.
Unan anezho e voe ''Compañía Ballenera Española'', bet krouet e [[1914]] gant arc'hant norvegat met aet war ar vicher pa voe echu ar [[Brezel-bed kentañ]]. E [[Strizh-mor Jibraltar]] e krogas da labourat e 1924, kent sevel ul labouradeg vrudet e Caneliñas, e parrez Ameixenda, e [[Cee]] ([[proviñs A Coruña]]).<br>
An eil e voe ''Sociedad Anónima Corona'', diazezet e [[Vigo]] ha kevredet gant ur gompagnunezh norvegat all. E miz Kerzu [[1923]] e voe aotreet da valumeta, hag e 1924 e krogas da labourat e [[Cangas|Cangas do Morrazo]] gant al lestr-labouradeg ''Alfonso XIII'' hag a oa marilhet e [[Praia Barra]] e penn aber Aldán er [[Rías Baixas]] ; terket e oa al labouradeg war-neuñv-se evit ober war-dro al loened bet tapet gant ar bigi ''Corona I'', ''Corona II'', ''Corona III'' ha ''Corona IV''.
En abeg d'an enkadenn degaset gant [[Brezel Spagn]] hag an [[Eil brezel-bed]] e paouezas greanterezh ar balumeta e Galiza.<br>
Er [[bloavezhioù 1950]] avat e krogas en-dro, pa oa Galiza al lec'h nemetañ e Spagn ma veze bev ar balumeta ; e [[1945]] e voe adsavet labouradeg Caneliñas gant ar gompagnunezh ''Industrias Balleneras'' (IBSA), hag e [[1955]] e voe krouet an embregerezh ''Balea C. B.'' gant IBSA, [[Massó Hermanos|ar vreudeur Massó]] ha [[José Barreras Massó]]. E [[1985]] e oa oberiant c'hoazh labouradeg ''Balea C. B.'' bet staliet e [[Balea]] ([[Cangas]]) gant dafar dastumet e labouradeg kozh [[Benzú]] ([[Ceuta]])
Teir labouradeg a oa d'ar c'hompagnunezhioù-se war an douar : [[Morás, Xove|Morás]] ([[Xove]]), Caneliñas (Cee) ha Balea (Cangas), a veze pourvezet gant pemp lestr-balumeta : ''Lobeira'', ''Carrumeiro'', ''Ibsa I'' hag ''Ibsa II'' (an daou a voe kaset d'ar strad gant [[danvez-tarzh]] dre walldaol e porzh [[Marín]])<ref>{{en}} [http://elpais.com/diario/1980/04/29/espana/325807229_850215.html ''El País'', 29/04/1980]</ref>{{,}}<ref>{{es}} [http://www.lavozdegalicia.es/pontevedra/2010/05/23/0003_8501513.htm ''La Voz de Galicia'', 23/05/2010]</ref>, hag ''Ibsa III''.
Gopret druz e veze labourerien ar balumeta, p'o deveze un adc'hopr a 8 000 pesetas evit kement loen hemolc'het – ar pezh a oa moedus d'ar mare. Pep tamm eus ur balum pe ur [[c'hwezher bras]] ''(Physeter macrocephalus)'' a veze implijet, evel er [[pemoc'h]], zoken ar bouzelloù evel teuzer er pretioù cheuc'h hag an eoul evel [[trelosk]] evit an [[tren]]ioù hag evit lardañ mekanikerezh an [[hent-houarn|hentoù-houarn]].<ref name="UC">{{es}} [https://www.lavozdegalicia.es/noticia/sociedad/2012/03/24/ultimos-cazadores-ballenas/0003_201203H24P64991.htm ''La Voz de Galicia'', 24/03/2012]</ref> Lod tud e kav dezho ez eo dibar kig ar balumed, blazet evel kig bevin.
E 1985 e voe serret labouradeg balumeta diwezhañ Galiza (ha Spagn war an dro), hini Caneliñas.<ref name="UC" />
{{Quotation|''A moratoria acordada significa unha vitoria importante para todos os grupos ecoloxistas de España e para cantos no mundo enteiro pensan que o home debe saber compartir o Planeta e explotar racionalmente os seus recursos porque as actividades da especie humana en ningún caso deben significar a extinción de ningunha outra especie viva.''<br>« Ar goursez bet grataet zo un trec'h pouezus evit holl strolladoù [[Ekologiezh|ekologour]] Spagn hag evit ar re er bed hag e soñj dezho e rankfe mab-den gouzout rannañ ar blanedenn ha korvoiñ he danvez en un doare poellek rak arabat eo da oberiantizoù mab-den degas war nep digarez steuzidigezh ur spesad bev all. »|Penas Patiño, X. M. & Piñeiro Seage, A. (1989), ''op. cit.''}}
== Etre an ankounac'h hag an adunvanidigezh ==
=== Ankounac'h ===
Disterdra a chom e Galiza eus ar balumeta, petra bennak ma voe pouezus ha daoust d'an niver bihan a vloavezhioù hag a zo aet hebiou abaoe e steuzidigezh. A-boan un nebeud dismantroù eus labouradegoù ha kaeoù, hag a zo o vont da get tamm-ha-tamm, hag un nebeud binvioù liammet ouzh hemolc'h ha dispennañ al loened meur-se.
Da skouer, ar mirdi Massó e [[Bueu]] ([[proviñs Pontevedra]]) : eno e weler un dastumad dibar levrioù kozh, kartennoù, binvioù evit merdeiñ, dekredoù sinet gant [[Felipe II]] a-zivout reolennoù ar merdeiñ, lunelloù prizius eus listri-brezel ar {{XVIvet}} hag ar {{XVIIvet}} kantvedoù, reoù eus bigi Morrazo bet savet evit an ozhac'h-meur Massó Palau, livadurioù gant [[Urbano Lugrís González]], ''Cosmographia '' [[Claudio Tolomeo]] bet skrivet e [[1490]], ur sal gouestlet da [[tudouriezh|dudouriezh]] Bueu ma 'z eus dafar evit pesketa ha kranketa ha kement tra a denn da zoare bag Bueu (an ''dorna'', anvet ivez ''dorna polbeira'' abalamour ma servije da dapout [[morgazh]]ed), ur rann evit ar [[kilvizerezh|c'hilvizerezh]] bagoù ma weler benvegoù all bet implijet er vicher-se hag a zo o vont da get, ur rann all ma weler kement benveg bet arveret er micherioù a oa tro-dro d'ar pesketa evel ar c'halafetadur, ar fardañ rouedoù, ar mekanikoù kozh da virout ar pesked, eus ar voest betek ar voestad tikedennet... Eus al labouradeg balumeta a oa d'ar re Vassó e Cangas, ar gêr amezek, a-boan ma tiskouezer un nebeud binvioù da hemolc'hiñ ha dispennañ, en o zouez ur c'hanol-treantiñ hag un dibab treantoù evelato<ref>{{es}} [http://museomasso.blogspot.fr/p/informacion.html ''Museo Massó'']</ref>.
Gant gwir abeg e kav d'an istorour Valdés Hansen ez eo keuzius e vije lestr diwezhañ IBSA ur mirdi e Norvegia<ref>{{es}} [http://www.farodevigo.es/portada-o-morrazo/2012/01/15/ballenero-museo-emigro-galicia/614642.html ''Faro de Vigo'', 15/01/2012]</ref> ha neket e Galiza : eno, emezañ, « ez eo bet saveteet diouzh an disevel evit aspiaouañ, didamall ha skignañ » istor dibar ha pinvidik ur greanterezh hag a voe pouezus-bras war an tachennoù armerzhel ha kevredigezhel evit aodoù norzh Spagn. « Pec'hed eo didalvoudekaat ha gwallegañ ur vicher hag a zo en hengoun abaoe kantvedoù », eme an istorour glac'haret hag a zo mennet da ober evel e broioù all er bed : aspiaouañ glad greantel labouradegoù kozh Costa del Morte pe Vorrazo hag a zalc'h penn c'hoazh, gant poan, da red an amzer.
=== War-du ar peoc'h kevredigezhel ===
[[Restr:2010-03-07 12 48 50 Portugal-Caniçal.jpg|thumb|250px|Caniçal, en [[Madeira|Enezeg Madeira]]]]
E 1985 e voe berzet ar balumeta e Galiza, p'edo IBSA en e varr ha pa groged da ezporzhiañ balumed da Japan. Kontrol d'ar pezh a c'hoarvezas gant peskerezhioù all skoet gant enkadennoù armerzhel ha gant krennadurioù en abeg d'an dreistkorvoadur, marv ar balumeta ne zeuas ket dre "steuzidigezh" ar balumed e ledenez ar ''Finisterre'', hervez Valdés Hansen, hogen dre « un disentez [[politikerezh|politikel]] ». Evel e greanterezh al listri, ar valumetaerien c'halizat (ar re nemeto e Spagn) a rankas "paeañ" an enkerzh en [[Unaniezh Europa]] pa voe berzet kement pakadur dindan gwask an ekologourien ha pa droas an dastreiñ war-du hemolc'h ar [[beg-sabrenn]] ''(Xiphias gladius)'' da beurc'hwitadenn.
Ret eo avat kounaat ne oa ket diabeg ar "gwask ekologour" ha disentez ar [[gouarnamant]], evel skrivet amañ uheloc'h. Bezet pe vezet, n'eo ket souezh e kendalc'h labourerien gozh al labouradegoù balumeta – hini ''Balea C. B.'' e Cee dreist-holl, hag a dizhas dispennañ 200 balum bep bloaz – da c'hortoz ma vo adaotreet ar balumeta, evel en amzer-hont ma oa dister an dilabour er vro : un diskoulm mat e vije d'an dilabour a vremañ.
== Ar valum e sevenadur Galiza ==
[[Restr:Escudo de Laracha.svg|thumb|130px|Ardamezioù A Laracha]]
=== Ardamezouriezh ===
Ur balum zo war [[Ardamezouriezh|skoed-ardamez]] [[A Laracha]] ([[proviñs A Coruña]]) : ''En glazur e dour en argant mogeriet en sabel ha sklêrijennet en gul war un dostalan geotet hag ur goumm argantet ; mordoant, ur balum en sabel ; bevennet en geot e ziv dañvouezenn en aour, ouzh dehoù ha kleiz ; ur gurunenn gloz ouzh skoed''.
=== Lec'hanvadurezh ===
Tri lec'h zo anvet ''Balea'', "balum", war aodoùGaliza, hag o-zri e [[Rías Baixas]] :
* '''[[Balea, Darbo, Cangas|Balea]]''', e parrez [[Darbo, Cangas|Darbo]], e kumun [[Cangas]], e [[Comarca do Morrazo]].
* '''[[Balea, San Vicente do Grove, O Grove|Balea]]''', e parrez [[San Vicente do Grove, O Grove|San Vicente do Grove]], ekumun [[O Grove|Grove]], e [[comarca do Salnés]].
* '''[[Balea Marítima, San Vicente do Grove, O Grove|Balea Marítima]]''', e parrez [[San Vicente do Grove, O Grove|San Vicente do Grove]], e kumun [[O Grove|Grove]], e [[comarca do Salnés]].
Ouzhpenn, e parrez [[Baredo, Baiona|Baredo]] ([[Baiona]]) emañ al lec'hiennoù anvet '''Balea''' ha '''Punta Balea'''.
=== Balumed ha lennegezh ===
* {{gl}} [[Anxos Sumai]] (2007) : ''Así nacen as baleas'' ("Evel-se e vez ganet ar balumed"), 2ª emb., Editorial Galaxia, 168 p. {{ISBN|978-84-9865-022-8}}.
== Levrlennadur ==
* {{gl}} TOBÍO FERNÁNDEZ, Lois (1927) : ''Aportazón ó estudo da historia da pesca da balea nas costas da Galiza'', en ''Arquivos do Seminario de Estudos Galegos'' I, 89-93.
* {{gl}} PENAS PATIÑO, X. M. & PIÑEIRO SEAGE, A. (1989) : ''Cetáceos, focas e tartarugas mariñas das costas ibéricas'', Santiago, Xunta de Galicia, Consellería de Pesca, Dirección Xeral de Formación e Promoción Social Pesqueira {{ISBN|978-8-4453-0072-5}}
* {{es}} VALDÉS HANSEN, Felipe (2010) : ''Los balleneros en Galicia (siglos XIII al XX)'', A Coruña, Fundación Barrié de la Maza {{ISBN|978-84-95892-78-2}}
* {{en}} TÖNNESEN, J. N. & JOHNSEN A. O. (1982) : [http://books.google.com/books?id=HoiX87YZIa8C&dq=The+history+of+modern+Whaling&client=firefox-a ''The history of modern Whaling.''] London: C. Hurst & Co. {{ISBN|978-0-905838-23-6}} ; Canberra: Australian National University Press {{ISBN|978-0-7081-0749-2}} ; Berleley: University of California Press {{ISBN|978-0-520-03973-4}}
* {{en}} SCHOKKENBROEK, Joost C. A. (2008) : [https://openaccess.leidenuniv.nl/dspace/handle/1887/12669 ''Trying-out: An Anatomy of Dutch Whaling and Sealing in the Nineteenth Century, 1815-1885''], Amsterdam, Aksant Academic Publishers {{ISBN|978-9-0526-0283-7}}
== Liammaoù diavaez ==
* {{gl}} [https://web.archive.org/web/20130926100750/http://www.cemma.org/cont.htm ''Coordinadora para o Estudio dos Mamíferos Mariños'']
* {{gl}} [https://web.archive.org/web/20130927200234/http://www.sghn.org/40_anos/40_anos_1980.html ''Sociedade Galega de Historie Natural'']
* {{gl}} &a. [https://web.archive.org/web/20130515110215/http://www.telefonica.net/web2/gonzalezarizmendi/ ''A caza de baleas no Cantábrico'']
* {{en}} [https://iwc.int/home ''International Whaling Commission'']
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20191018103826/https://media.greenpeace.org/CS.aspx?VP3=SearchResult&STID=27MZIFVDM9Z&CT=Story ''Greenpeace: Action against Spanish Whaler Ibsa III (GP04RD)]
* {{en}} [http://www.thebdri.com ''Bottlenose Dolphin Research Institute'']
== Notennoù ==
{{Daveoù|bannoù=4}}
[[Rummad:Istor Galiza]]
[[Rummad:Balumeta]]
q8yaarbjjwcym9tt6ioj8enl4wxpuza
Mesnil-Roc'h
0
139423
2192530
2190096
2026-06-05T08:25:51Z
OPAB44
57507
/* Brezhoneg */
2192530
wikitext
text/x-wiki
{{labour a chom}}
{{Infobox kumunioù Breizh
| anvYezh =
| Yezh =
| anvOfisiel = Mesnil-Roc'h
| skeudenn =
| alc'hwez = An ti-kêr.
| ardamezioù =
| bro = [[Bro-Zol]]
| departamant = [[Il-ha-Gwilen]]
| arondisamant = [[Arondisamant Sant-Maloù|Sant-Maloù]]
| kanton = [[Kanton Komborn|Komborn]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh-kumunioù Breizh ar Romantelourien]]
| bro velestradurel = [[Bro Sant-Maloù (Voynet)|Bro Sant-Maloù]]
| maer = Christelle Brosselier
| amzer-gefridi = [[2019]]-[[2026]]
| gorread = 41.16
| hedred = -1.91194444444
| ledred = 48.4477777778
| uk =
| ubi = 34
| ubr = 99
}}
'''Mesnil-Roc'h'''<ref>{{br}}[http://www.brezhoneg.bzh/91-kerofis.htm Diaz-titouroù KerOfis] gant [[Ofis Publik ar Brezhoneg]].</ref> (''{{lang|fr|Mesnil-Roc'h}}'' e galleg ivez) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]].
== Douaroniezh ==
== Istor ==
* Krouet eo bet d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2019, en ur vodañ kumunioù [[Lanhelen]], [[Sant-Pêr-Plewenn]] ha [[Trese]]<ref>{{fr}} [http://raa.bretagne.sit.gouv.fr/sit_1_ALK/upload/raa_35_ALK/acte/24299/update_word24299.pdf Arrêté préfectoral n° 2018-24063 du 11 décembre 2018 portant création de la commune nouvelle de "Mesnil-Roc'h" à compter du 1er janvier 2019.]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Lanhélin (35) Église Saint-André - Intérieur - 01.jpg|Iliz Lanhelen.
Eglise saint-Pierre-saint-Firmin.jpg|Iliz ''Sant Pêr'' Plewenn.
Maison Fées (Tressé)-cd01.jpg|Ti ar Boudiged.
</gallery>
== Brezhoneg ==
* 12,5 % eus anvioù-lecʼh [[Lanhelen]], 4,2 % eus re [[Sant-Pêr-Plewenn]] ha 18,1 % eus re [[Trese]] a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 365, 398 ha 408</ref>.
* E distro-skol 2025 e oa enskrivet 17 skoliad er c'hlasoù divyezhek.
* Sinet eo bet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] e 2023 da dizhout al live 1.
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll ar vaered}}
{{DilennadBremañ |Deroù= 10 Genver [[2019]] |Anv= Christelle Brosselier<ref>{{fr}} « [https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pierre-de-plesguen-35720/mesnil-roc-h-christelle-brosselier-la-tete-de-la-commune-nouvelle-6167999 Mesnil Roc’h. Christelle Brosselier à la tête de la commune nouvelle] », ''[[Ouest-France]]'', 12 Genver 2019.</ref>|Strollad= |Karg= }}
{{DilennadPenn}}
== Tud ==
== Pennadoù kar ==
* [[Lanhelen]],
* [[Sant-Pêr-Plewenn]],
* [[Trese]].
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
ct4ayvl8jl367pngwxr06m4k3t7966a
Shtandart (fourgadenn, 1999)
0
152256
2192509
2149851
2026-06-04T18:40:31Z
Dishual
612
2192509
wikitext
text/x-wiki
{{Stumm an titl|''Shtandart '' (fourgadenn, 1999)}}
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
!colspan="2" style="background-image:linear-gradient(to right, #f7ba01, #f7ba01); color:#000;"|<div style="float:right; padding:5px;">[[Restr:Noun project - Ship of the Line.svg|32px]]</div><div class="center" style="font-size:1.5em; padding-top:8px;">Штандартъ / Shtandart</div>
|-
| colspan="2" align="center" | [[Restr:Shtandart cropped.jpg|280px]]<br>Er [[Mor Baltek]] e [[2007]]
|- bgcolor="#f7ba01"
! colspan="2" | Istor
|-
| '''Riez''' || [[Restr:Naval ensign of Russia.svg|20px]] [[Rusia]]
|-
| '''Perc'henn''' || Shtandart Project<br>[[Restr:Flag of Saint Petersburg.svg|20px]] [[Sant-Petersbourg|Sankt-Peterbourg]]
|-
| '''Saver''' || Amiraliezh Petrovsky
|-
| '''Chanter''' || Skol-vor Sankt-Peterbourg
|-
| '''Kabiten''' || Владимир В. Мартусь<br>Vladimir V. Martous
|-
| '''Banniel''' || • {{Rusia}} (1999-2024)<br>• {{Inizi Cook}} (abaoe 2024)
|-
| colspan="2" |
----
|-
| '''Framm''' || Tourmantin war memproù derv
|-
| '''Keinet''' || {{Deiziad|4|Du|1994}}
|-
| '''Moret''' || {{Deiziad|4|Gwengolo|1999}}
|-
| '''Paramantet''' || {{Deiziad|25|Even|2000}}
|-
| '''<abbr title="Maritime Mobile Service Identity">MMSI</abbr>''' || 273452840<br>Igorell voned : UAEM
|-
| '''Marilh''' || <span style="font-family:Times; font-size:1.2em;">CЗ-13-14</span> / SZ-13-14
|-
| '''Porzh stag''' || Sankt-Peterbourg
|-
| '''Statud''' || Lestr-skol
|-
| '''Skipailh''' || • 1703 : 120 den<br>• 1999 : 10 pad + 30 stajiad·ez
|- bgcolor="#f7ba01"
! colspan="2" | Dezverkoù
|-
| '''Rumm''' || [[Fourgadenn]], [[teirgwern]] karrez
|-
| '''Doare''' || Advag [[pennlestr]] [[Pêr Iañ (Rusia)|Pyotr I{{añ}}]] ([[1703]])
|-
| colspan="2" |
----
|-
| '''Dilec'hiad''' || 220 [[tonenn|t]]
|-
| '''Hirder''' || 34,50 [[metr|m]] (en holl)<br> 25,88 m (marilhet)
|-
| '''Pennvaod''' || 6,95 m
|-
| '''Uhelder''' || 33 m (gwern vras)
|-
| '''Kalandour''' || 3 m – 3,30 m
|-
| '''Pontoù''' || 3
|-
| '''Fard''' || • Kriz : 128 t<br>• Rik : 38 t
|-
| '''Poulzañ''' || • Lien : 660 m² (3 gwern, 14 gouel)<br>• Erlusk : 2 x Volvo Penta<br><span style="color:#f9f9f9;">• Erlusk : </span>(480 kW / 460 CV)
|-
| ''' Tizh''' || 10 skoulm
|-
| colspan="2" |
----
|-
| '''Kanolioù''' || 1703 : 28 kanol-brezel<br>1999 : 7 kanol-saludiñ
|}
'''''Shtandart''''' ([[ruseg]] : Штандартъ) zo un advag eus ar [[fourgadenn]] [[Rusia|rus]] heñvelanvet e [[1703]], savet gant an <abbr title="Aozadur e-maez-gouarnamant">AMG</abbr> ''Project Shtandart'' (Проект Штандарт) e [[Sant-Petersbourg|Sankt-Peterbourg]].
Eus an [[nederlandeg]] ''standaart'' ("astandard", "banniel"), ''Standarte'' ha ''Stanhart'' en [[alamaneg]], ''étendard'' e [[galleg]], e teu anv al lestr.
Ul lestr-skol eo ''Shtandart'', etrebroadel eo he skipailh pad hag an dud a vez e staj e bourzh.
Bepred e kemer ar fourgadenn perzh e bodadegoù etrebroadel listri hag e festivalioù, ha meur a wech ez eo bet gwelet e filmoù.
==Istor==
===Al lestr orin===
Pa oa mennet an tsar [[Pêr Iañ (Rusia)|Pyotr I{{añ}}]] ([[1672]]-[[1725]], ren [[1682]]-1725) da ziorren merdeadurezh Rusia e veajas da [[Bro-Saoz|Vro-Saoz]] ha da [[Holland]] evit deskiñ ar sevel bigi<ref name=OS294">{{en}} Schauffelen, Otmar. ''Chapman – Great Sailing Ships of the World. New York : Hearst, 2005, p. 294 {{ISBN|978-1-58816-384-4}}</ref>. E Bro-Saoz e labouras e-pad pevar miz evel kalvez e porzh Deptford e [[Londrez|London]]<ref name=OS294" />.
E [[1702]], e barr [[Brezel Bras an Hanternoz]] enep [[Sveden]] ([[1700]]-[[1721]]), e tresas an tsar ar fourgadenn 28 kanol, a voe echuet e 1703 hag a ziarbennas Svediz e Sankt-Peterbourg e [[1705]]. Kentañ lestr Lestraz ar [[Mor Baltek]] e voe ''Shtandart''<ref name=OS295">Schauffelen, Otmar. ''op. cit.'' p. 295.</ref>. Un [[ardamezouriezh|ardamez]] nevez a voe krouet evit diskouez ar pevar mor a c'helle Rusia tizhout<ref name=OS295" />.
<gallery mode="packed" heights="220px" style="margin-top:15px;">
Shtandart1999-bouwHist (5).jpg|Ar banniel nevez
Shtandart1999-bouwhist (6-1).jpg|<q> Kentañ lestr al Lestraz Baltek</q> (1705)
</gallery>
Pyotr I{{añ}} e voe kabiten ''Shtandart'', a oa lestr amiral al lestraz. War gourc'hemenn an tsar, ar fourgadenn a gemeras perzh e meur a emgann, ha buan e troas da arouez merdeadurezh Rusia<ref name=OS295" />.
E stad fall-tre e voe al lestr adalek [[1711]] en abeg ma ne oa ket bet sec'h a-walc'h ar prenn a oa bet implijet evit e sevel. Nevesaet e voe neuze, ha betek [[1719]] e chomas war vor. Goude e zizarmañ e c'hourc'hemennas Pyotr I{{añ}} ma vije miret ''[[Listennad lavaredoù latin#Ad|ad vitam æternam]]'' evel lestr kentañ al lestraz ha patrom ijin Rusia a-fet sevel bagoù ; war kanol Kronverskaya e Sankt-Peterbourg e voe miret.
Er bloaz [[1727]] ez urzhias an [[Impalaeriezh Rusia|impalaerez]] [[Katelin Iañ|Ekaterina I{{añ}}]] ([[1684]]-1727, ren 1725-1727) ma vije lakaet ''Shtandart'' war ar sec'h evit e gempenn, hogen drailhet e voe ar c'houc'h gant ar funioù pa voe gorreet ; distrujet e voe ar fourgadenn neuze. An impalaerez a c'hourc'hemennas ma vije adsavet, hogen ne voe graet nemet 272 vloaz diwezhatoc'h, e Sankt-Peterbourg bepred avat.
===An advag===
C'hwec'h vloaz a voe ret evit sevel ''Shtandart'', adalek [[1993]] pa voe treset betek [[1999]] pa voe moret er chanter-bigi Amiraliezh Petrovsky (Петровское Адмиралтейство).
Er bloaz [[1988]], [[Mirdi ar Peniti]] (Государственный Эрмитаж) Sankt-Peterbourg a c'houlennas digant an istorour Viktor Krainukov klask ditouroù evit sevel ul lunell eus lestr-amiral Pyotr I{{añ}}, ar fourgadenn ''Shtandart''.
E [[1992]], Vladimir Viatcheslavovitch Martous (Владимир Вячеславович Мартусь) a welas al lunell goude e studi e Skol-veur Teknikel ar Mor Stad Sankt-Peterbourg (Санкт-Петербургский государственный морской технический университет), ha kerkent e tivizas sevel un advag da ''Shtandart'', gant ur bagad tud mennet. Ar gevredigezh ''Shtandat Project'' a luskas ar raktres, gant harp [[gouarnamant]]où Rusia hag ar [[Rouantelezh-Unanet]] ; dre vesenerezh eus ar bed a-bezh ivez e voe arc'hantaouet.
Gant harp istorourien arbennik war ar sevel bigi e reas V. Martous tresoù an advag hag e tivizas e vije div rann el lestr : istorel hag a-vremañ. A-us pont ar c'hanolioù ez eus bet klasket chom an tostañ ma c'helled d'an aozadur orin : paol dre rod, stur, gwernioù, gwarioù, stramm link, skeulioù, skourilhoù, arrebeuri ha kanolioù.
<gallery mode="packed" heights="220px" style="margin-top:15px;">
Shtandart1999-bouwHist (1).jpg|Vladimir Martous gant lunell ''Shtandart'', 12/03/1992
Shtandart1999-bouwtek (2).jpg|Pontoù ar fourgadenn nevez
</gallery>
V. Martous en devoa labouret e chanter [[Lelystad]] en [[Izelvroioù]] evit sevel advag ul lestr koshoc'h, ar [[galion]] ''St. Peter'', a voe savet a-ratozh-kaer evit Gouelioù ar Mor e [[Douarnenez]] e [[1992]]. Goude ar Gouelioù e voe gwerzhet al lestr evit arc'hantaouiñ ar sevel ''Shtandart'' ; gwelet e vez ''St. Peter'' dindan an anv ''Black Pearl'' er rummad filmoù ''Pirates of the Caribbean''.
D'ar {{Deiziad|4|Du|1994}} e voe staliet kein an advag ha boulc'het he sevel gant an hevelep hentenn hag an hevelep dafar hag a lestr-amiral orin : prenn eus koadeg Lindulovskaya nepell diouzh [[Rochtchino]] (Ро́щино) er gwalarn da Sankt-Peterbourg a voe implijet<ref name=OS295" />{{,}}<ref>{{ru}} [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%BE%D1%89%D0%B8%D0%BD%D0%BE_(%D0%9B%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C)#/maplink/0 Kartenn].</ref>.
<gallery mode="packed" heights="220px" style="margin-top:15px;">
Shtandart1999-bouwfeest (7).jpg|04/11/1994 : staliañ ar c'hein,
Shtandart1999-bouwspanten (16).jpg|22/12/1995 : o labourat bepred, -25°C
Shtandart1999-bouwbeeldsn (97).jpg|03/05/1998 : chaous ! Faziek eo an anv !
</gallery>
D'an {{Deiziad|30|Mae|1998}} e voe badezet ''Shtandart'' dirak he zaou dad-paeron : ar priñs Andrew, dug York, ha Vladimir Ykovlev, gouarnour Sankt-Peterbourg.
D'ar [[4 a viz Gwengolo]] 1999 e voe moret ar fourgadenn dirak un daou-ugent mil bennak a dud, dik el lec'h ma oa bet moret al lestr orin e 1703.
<gallery mode="packed" heights="300px" style="margin-top:15px;">
Shtandart1999-bouwtewater (3).jpg|An diskenn war-du an Neva
</gallery>
Diechu e oa al labour avat ; ur bloavezh all a voe ret evit staliañ an ardivinkoù arnevez : an daou [[Keflusker dre enleskiñ|geflusker]] (svedat, evel un arouez a beoc'h), pentonioù an [[trelosk]] hag an dour, ar seizh kanol-saludiñ, ar binvioù elektronek hag all.
E deroù ar bloaz [[2000]], bloaz diwezhañ an {{XXvet kantved}}, e voe prest ''Shtandart'' da vont war vor.
==Korvoiñ==
An AMG ''Project Shtandart'' a gorvo al lestr hep pal kenwerzhel.
Tud a-youl-vat a ya da sevel ar skipalh ; stummet e vezont a-raok pep beaj.
E miz Even 2000 e voulc'has ''Shtandart'' he beaj kentañ etrezek ar broioù hag ar porzhioù a oa bet gweladennet gant Pyotr I{{añ}} etre miz Meurzh [[1697]] ha miz Gwengolo [[1698]] da-geñver ar [[Kannadur Meur|C'hannadur Meur]] (Великое посольство) ; desavadurel e oa bet beaj an tsar : studiañ stuzioù [[Europa ar C'hornaoueg]] ha deskiñ micherioù ha teknikoù talvoudus evit Rusia, ha diplomatel ivez : skoulmañ emglevioù gant Stadoù [[europa]]t evit brezeliñ ouzh [[Turkia]].
Goude ar veaj-se ne baouezas ket ar c'habiten Vladimir V. Martous da gas ''Shtandart'' hag ar skipailhoù a borzh da borzh.
[[Restr:Shtandart in Oslo IMG 4884.JPG|thumb|upright 1.5|En [[Oslo]], 24/04/2010]]
[[Restr:Shtandart (ship, 1999), Sète cf05.jpg|thumb|upright 1.5|<div class="center">E Seta 2016</div>V. Martous eo an delwenn war an tu kleiz ; re youlidi kentañ ar raktres zo a bep tu d'ar staon]]
{{Commonscat|Shtandart (ship, 1999)}}
* 2000 : [[Brest]] da-geñver Gouelioù ar Mor.
* Goañvezh [[2001]]-[[2002]] : [[Sant-Maloù]] e-pad pemp mizvezh da c'hortoz ma vije diskornet porzh Sankt-Peterbourg ; pa voe erru eno e voe lakaet da lestr-mirdi ha da lestr-skol etrebroadel.
* [[2004]] ha [[2008]] : Brest, Gouelioù ar Mor.
* Etre [[2005]] ha [[2009]] ez eo aet ''Shtandart'' meur a wech war ar stêr [[Neva]] e Sankt-Peterbourg evit kemer perzh er festival Алые паруса ("Lienoù skarlek"). E 2009 e kuitaas he forzh stag da ober tro [[Kab an Norzh (Norvegia)|Kab an Norzh]] da-gaout porzh [[Kirkenes]] e [[Norvegia]].
* [[2008]] : Brest, Gouelioù ar Mor.
* [[2012]] : daouzek beaj en Europa, dre 54 forzh e 12 bro.
* [[2013]] : [[Rouen]] da-geñver an ''Armada''.
* [[2016]] : Brest, Gouelioù ar Mor ; [[Rochefort (Charente-Maritime)|Rochefort]] e-pad m'edo ar fourgadenn ''[[Hermione (lestr)|Hermione]]'' o skeiñ war-du Brest ivez<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.sudouest.fr/environnement/mer/rochefort-le-shtandart-va-remplacer-l-hermione-4598491.php |title=Sud-Ouest, 02/06/2016|accessdate=18 Gouhere 2022}}</ref> ; [[Seta]], festival ''Escale à Sète''.
* [[2017]] : [[Le Havre]], ''Les Grandes Voiles du Havre'' ; [[Baden (Mor-Bihan)|Baden]], Gouelioù ar Pleg-mor ; Brest ; [[Falmouth]] ; [[Dublin]] ; [[Honfleur]], ''Festival du cinéma russe à Honfleur''.
* [[2019]] : Rouen, ''Armada'' ; reder el ''Liberty Tall Ships Regatta 2019''.
* [[2020]] : [[Les Sables-d'Olonne]], ''Vendée Globe''.
* [[2020]] : [[Caen]] ; [[Konk-Kerne]] ; [[La Rochelle]] ; [[Klaipėda]] ([[Lituania]]).
En abeg d'ar c'hastizoù etrebroadel a zo bet enep Rusia da heul [[Aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022|aloubadeg Ukraina]] d'ar [[24 a viz C'hwevrer]] 2022 e voe berzet da ''Shtandart'' eoriañ en ur porzh europat ; aotreet e voe koulskoude da chom e La Rochelle d'an [[8 a viz Even]], en enep d'ar pempvet pakad kastizoù<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.lefigaro.fr/international/guerre-en-ukraine-la-longue-odyssee-du-shtandart-fregate-russe-bannie-des-ports-europeens-20220408 |title=Le Figaro, 08/06/2022|accessdate=18 Gouhere 2022}}</ref>{{,}}<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://france3-regions.francetvinfo.fr/nouvelle-aquitaine/charente-maritime/la-rochelle/le-shtandart-qui-bat-pavillon-russe-de-retour-a-la-rochelle-apres-plusieurs-semaines-d-errance-en-mediterranee-2557720.html |title=France 3 Nouvelle Aquitaine, 09/06/2022|accessdate=18 Gouhere 2022}}</ref>. D'ar [[6 a viz Even]] avat e oa bet lazhet <abbr title="Automatic Identification System">AIS</abbr> ar fourgadenn evit na vezañ diskuliet, en enep d'al lezenn c'hall. D'ar [[16 a viz Even]] e skrivas un dilennad [[ukraina]]t da vaer La Rochelle evit enebiñ ouzh bezañs ul lestr rus er porzh<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://bernardgrua.net/2022/06/17/lettre-oleksyi-goncharenko-la-rochelle-shtandart/ |title=''Lizher Oleksiy Goncharenko|accessdate=18 Gouhere 2022}}</ref>.
* [[2022]] : Douarnenez, Gouelioù ar Mor, 14-17 a viz Gouhere. Ur paotr eus Douarnenez zo aet da vartolod war ''Shtandart''<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.letelegramme.fr/finistere/douarnenez/en-integrant-l-equipage-du-shtandart-ce-douarneniste-realise-un-reve-de-gosse-17-07-2022-13114906.php |title=Le Télégramme, 17/07/2022|accessdate=18 Gouhere 2022}}</ref>.
:Nac'het e oa bet ehan ''Shtandart'' e meur a gêr en Europa hag e Bro'C'hall (Seta gant ar prefed, [[Bourdel|Bordèu]] gant aozerien ar gouel), eme ar c'habiten Martous — a zo rus-hag-ukrainat<ref>{{fr}} ''Le Télégramme'', 16/07/2022.</ref>.
==Sinema==
Meur a wezh ec'h eo bet implijet ''Shtandart'' er [[sinema]].
* [[2007]] : Слуга государев ''Slouga gosoudarev'' "Servijour rieien", film rusat russevenet gant Oleg Ryaskov<ref>{{en}} [[Restr:IMDB Logo 2016.svg|32px|link=https://www.imdb.com/title/tt0476695/]] 0476695</ref>.
* [[2011]] : Записки экспедитора Тайной канцелярии ''Zapiski ekspeditora Taynoy kantselyarii'' "Notennoù kaser ar Burev kuzh", film ha stirad [[skinwel]] rusat sevenet gant Oleg Ryaskov<ref>{{en}} [[Restr:IMDB Logo 2016.svg|32px|link=https://www.imdb.com/title/tt1569334/]] 1569334</ref>.
* 2011 : Новая Земля ''Novaya Zemlya'' "Douar Nevez", film nederlandat sevenet gant Reinout Oerlemans<ref>{{en}} [[Restr:IMDB Logo 2016.svg|32px|link=https://www.imdb.com/title/tt1911607/]] 1911607</ref>.
* [[2015]] : ''Michiel de Ruyter'', film nederlandat-ha-[[belgia]]t sevenet gant Roel Reiné<ref>{{en}} [[Restr:IMDB Logo 2016.svg|32px|link=https://www.imdb.com/title/tt2544766/]] 2544766</ref>.
* 2015 : ''Peter and Wendy'', film skinwel [[Bro-Saoz|saoz]] sevenet gant Diarmuid Lawrence<ref>{{en}} [[Restr:IMDB Logo 2016.svg|32px|link=https://www.imdb.com/title/tt4051850/]] 4051850</ref>.
* [[2016]] : ''22 ángeles'', film skinwel [[spagn]]ol sevenet gant Miguel Bardem<ref>{{en}} [[Restr:IMDB Logo 2016.svg|32px|link=https://www.imdb.com/title/tt5471634/?ref_=nm_flmg_dr_5]] 5471634</ref>.
==Liammoù diavaez==
* {{ru}} {{en}} {{de}} {{no}} {{fr}} {{es}} {{cite web|url=https://shtandart.eu/ |title=Lec'hienn ofisiel|accessdate=04 Gouhere 2024}}
* {{en}} {{cite web|url=https://www.vanlinden.nl/shtandart/ |title=Shtandart Homepage|accessdate=18 Gouhere 2022}}
*{{en}} {{cite web|url=https://www.vesselfinder.com/vessels/details/518999255|title=VesselFinder|accessdate=19 Even 2025}}
==Notennoù==
{{Daveoù|bannoù=2}}
[[Rummad:Teirgwernioù]]
sbnoypkcpco63kay82lkaqbl39jt5h1
.338 Lapua Magnum
0
169089
2192519
2150524
2026-06-04T20:34:53Z
Kestenn
14086
/* Roadennoù ar vannouriezh */
2192519
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
|-
{{Infobox/Titl|.338 Lapua Magnum|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Cartridge_.338_Lapua_Magnum.jpg|frameless|326x326px]] <br /><br />Ur gartouchenn '''.338 Lapua Magnum'''
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! scope="row" width="50%" |Kalibr
|.338 / 8,6 mm
|-
! scope="row" |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! scope="row" |Doare korf an douilhez
|kreuzenn
|-
! scope="row" |Bro orin
|{{Finland}}
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! scope="row" |Ø bannadell
|8,61 mm
|-
! scope="row" |Ø trogleuziñ
|8,36 mm
|-
! scope="row" |Ø kolier
|9,46 mm
|-
! scope="row" |Ø skoaz
|13,82 mm
|-
! scope="row" |Ø korf an douilhez
|14,91 mm
|-
! scope="row" |Ø strad
|14,93 mm
|-
! scope="row" |Tevder ar strad
|1,52 mm
|-
! scope="row" |Hirder an douilhez
|69,20 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar gartouchenn
|93,5 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! scope="row" |Pouez ar vannadell
|12,96 - 19,44 g
|-
! scope="row" |Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|847 - {{formatnum:1023}} m/s
|-
! scope="row" |Kargad poultr
|80-90 greunenn Norma MRP (5,2 - 5,8 g)
|-
! scope="row" |Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|{{formatnum:4200}} bar
|-
! scope="row" |Energiezh ar vannadell
|{{formatnum:6782}} - {{formatnum:6973}} J
|-
! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LRM
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall
|C
|}
[[Restr:.338_Lapua_Magnum_vs_.338_Norma_Magnum.jpg|thumb|Un .338 Lapua Magnum keñveriet gant un .338 Norma Magnum.|kleiz]]
An '''.338 Lapua Magnum''' (anvet ivez '''8,6 × 70 mm''' hervez ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]])<ref>{{Fr}} Taolenn ar munision war [https://cip-bobp.org/fr/tdcc lodenn TDCC lec'hienn ar CIP]</ref> zo ur [[munision]] savet evit [[Fuzuilh-resisted|fuzuilhoù-resisted]] an arme. Krouet e oa bet gant an embregerezh finlandat [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] ha kevelerien all e 1989.
== Orin ==
E deroù ar bloavezhioù 1980 e klaske an [[United States Marine Corps|US Marines Corps]] ur munision fuzuilhoù-resisted gouest da dreuziñ ar jiletennoù a-enep boledoù da 1000 metr. E 1983 e krogjont da labourat war ar raktres-se hag e 1985 e voe amprouet ur munision nevez. Mat e oa an disoc'h met gwelloc'h e kavas ar Marines kenderc'hel d'ober gant ar c'hartouchennoù [[12,7 × 99 mm NATO|.50 BMG]] standart e [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]]. Divizout a reas an embregerezh Lapua kenderc'hel e-unan gant diorren ar munision asambles gant an embregerezhioù [[SAKO]] hag [[Accuracy International]]. Ar gevrat kentañ sinet evit ar munision a voe e 2008 evit an L115A3 saoz. Hiziv an deiz e vez implijet muioc'h-mui an .338 Lapua Magnum e plas ar [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] e armoù resisted abalamour d'e c'halloud uheloc'h.<ref>{{Fr}} STENG E., ''Tir de précision militaire : les tendances actuelles'', Cibles HS n°41, Nevez-amzer 2024, p. 6-14</ref> Er [[brezel etre Ukraina ha Rusia]] e vez implijet kalz gant an [[Tenner-resisted|dennerien-resisted]] ukrainat a feur ma vez cheñchet o armoù soviedel gant reoù pourvezet gant broioù an AFNA, evel ar [[Barrett MRAD]] da skouer.<ref>{{Fr}} ''L'évolution du tir de précision en Ukraine'', 13/01/2024 (lennet d'ar 04/07/2024)</ref>
== Deskrivadur ==
Ijinet eo bet evel ur munision a-enep tud, met gellet a raer ober gantañ a-enep dafar, evit karbedoù skañv da skouer. Meur a arm a vez kambret gant ar c'halibr-mañ bremañ, evel ar fuzuilh [[Accuracy International AWM]], an FN Ballista pe ar [[McMillan Tac-338]].
== Roadennoù ar vannouriezh ==
En ur vezañ implijet gant sniperien war tachennoù-brezel en deus diskouezet ar munision-mañ bezañ efedus-tre. E 2009 e voe lazhet gant ur soudard saoz daou [[Talibaned|daliban]] e {{formatnum:2475}} metr e [[Afghanistan]], o tennañ gant ur fuzuilh [[L115A3 Long Range Rifle]] kambret e .338 Lapua Magnum.
Tri fouez a gaver : 200, 250 ha 300 [[Greunenn (unanenn)|greunenn]] (12,96, 16,20 ha 19,44 gram). Efedus eo ar munision betek ouzhpenn {{formatnum:1500}} metr gant ur boled 300 greunenn.
{| class="wikitable"
!Munision
!Hirder ar c'hanol
!Tizh o vont e-maez
!Energiezh fiñvek
|-
!.338 Lapua Magnum
200 greunenn
({{Unanenn|12.96|g}})
|{{Unanenn|700|mm}}
|{{Unanenn|1005|m/s}}
|6545 J
|-
!.338 Lapua Magnum
250 greunenn
({{Unanenn|16.20|g}})
|{{Unanenn|700|mm}}
|{{Unanenn|899.16|m/s}}
|6548,76 J
|-
!.338 Lapua Magnum
300 greunenn
({{Unanenn|19.44|g}})
|{{Unanenn|700|mm}}
|{{Unanenn|786|m/s}}
|6010,85 J
|}
== Implij ==
Ouzhpenn 30 vro a ra gant ar munision-mañ en o fuzuilhoù-resisted, ar [[Rouantelezh-Unanet]] en o zouez.
== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/338-lapua-mag-fr.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:338 Lapua}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù-chase]]
[[Rummad:Munisionoù Finland]]
d3xxwhsmek3669lpn3mq2zclqkrz5p2
2192520
2192519
2026-06-04T20:35:07Z
Kestenn
14086
2192520
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
|-
{{Infobox/Titl|.338 Lapua Magnum|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Cartridge_.338_Lapua_Magnum.jpg|frameless|326x326px]] <br /><br />Ur gartouchenn '''.338 Lapua Magnum'''
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! scope="row" width="50%" |Kalibr
|.338 / 8,6 mm
|-
! scope="row" |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! scope="row" |Doare korf an douilhez
|kreuzenn, boutailh
|-
! scope="row" |Bro orin
|{{Finland}}
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! scope="row" |Ø bannadell
|8,61 mm
|-
! scope="row" |Ø trogleuziñ
|8,36 mm
|-
! scope="row" |Ø kolier
|9,46 mm
|-
! scope="row" |Ø skoaz
|13,82 mm
|-
! scope="row" |Ø korf an douilhez
|14,91 mm
|-
! scope="row" |Ø strad
|14,93 mm
|-
! scope="row" |Tevder ar strad
|1,52 mm
|-
! scope="row" |Hirder an douilhez
|69,20 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar gartouchenn
|93,5 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! scope="row" |Pouez ar vannadell
|12,96 - 19,44 g
|-
! scope="row" |Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|847 - {{formatnum:1023}} m/s
|-
! scope="row" |Kargad poultr
|80-90 greunenn Norma MRP (5,2 - 5,8 g)
|-
! scope="row" |Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|{{formatnum:4200}} bar
|-
! scope="row" |Energiezh ar vannadell
|{{formatnum:6782}} - {{formatnum:6973}} J
|-
! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LRM
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall
|C
|}
[[Restr:.338_Lapua_Magnum_vs_.338_Norma_Magnum.jpg|thumb|Un .338 Lapua Magnum keñveriet gant un .338 Norma Magnum.|kleiz]]
An '''.338 Lapua Magnum''' (anvet ivez '''8,6 × 70 mm''' hervez ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]])<ref>{{Fr}} Taolenn ar munision war [https://cip-bobp.org/fr/tdcc lodenn TDCC lec'hienn ar CIP]</ref> zo ur [[munision]] savet evit [[Fuzuilh-resisted|fuzuilhoù-resisted]] an arme. Krouet e oa bet gant an embregerezh finlandat [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] ha kevelerien all e 1989.
== Orin ==
E deroù ar bloavezhioù 1980 e klaske an [[United States Marine Corps|US Marines Corps]] ur munision fuzuilhoù-resisted gouest da dreuziñ ar jiletennoù a-enep boledoù da 1000 metr. E 1983 e krogjont da labourat war ar raktres-se hag e 1985 e voe amprouet ur munision nevez. Mat e oa an disoc'h met gwelloc'h e kavas ar Marines kenderc'hel d'ober gant ar c'hartouchennoù [[12,7 × 99 mm NATO|.50 BMG]] standart e [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]]. Divizout a reas an embregerezh Lapua kenderc'hel e-unan gant diorren ar munision asambles gant an embregerezhioù [[SAKO]] hag [[Accuracy International]]. Ar gevrat kentañ sinet evit ar munision a voe e 2008 evit an L115A3 saoz. Hiziv an deiz e vez implijet muioc'h-mui an .338 Lapua Magnum e plas ar [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] e armoù resisted abalamour d'e c'halloud uheloc'h.<ref>{{Fr}} STENG E., ''Tir de précision militaire : les tendances actuelles'', Cibles HS n°41, Nevez-amzer 2024, p. 6-14</ref> Er [[brezel etre Ukraina ha Rusia]] e vez implijet kalz gant an [[Tenner-resisted|dennerien-resisted]] ukrainat a feur ma vez cheñchet o armoù soviedel gant reoù pourvezet gant broioù an AFNA, evel ar [[Barrett MRAD]] da skouer.<ref>{{Fr}} ''L'évolution du tir de précision en Ukraine'', 13/01/2024 (lennet d'ar 04/07/2024)</ref>
== Deskrivadur ==
Ijinet eo bet evel ur munision a-enep tud, met gellet a raer ober gantañ a-enep dafar, evit karbedoù skañv da skouer. Meur a arm a vez kambret gant ar c'halibr-mañ bremañ, evel ar fuzuilh [[Accuracy International AWM]], an FN Ballista pe ar [[McMillan Tac-338]].
== Roadennoù ar vannouriezh ==
En ur vezañ implijet gant sniperien war tachennoù-brezel en deus diskouezet ar munision-mañ bezañ efedus-tre. E 2009 e voe lazhet gant ur soudard saoz daou [[Talibaned|daliban]] e {{formatnum:2475}} metr e [[Afghanistan]], o tennañ gant ur fuzuilh [[L115A3 Long Range Rifle]] kambret e .338 Lapua Magnum.
Tri fouez a gaver : 200, 250 ha 300 [[Greunenn (unanenn)|greunenn]] (12,96, 16,20 ha 19,44 gram). Efedus eo ar munision betek ouzhpenn {{formatnum:1500}} metr gant ur boled 300 greunenn.
{| class="wikitable"
!Munision
!Hirder ar c'hanol
!Tizh o vont e-maez
!Energiezh fiñvek
|-
!.338 Lapua Magnum
200 greunenn
({{Unanenn|12.96|g}})
|{{Unanenn|700|mm}}
|{{Unanenn|1005|m/s}}
|6545 J
|-
!.338 Lapua Magnum
250 greunenn
({{Unanenn|16.20|g}})
|{{Unanenn|700|mm}}
|{{Unanenn|899.16|m/s}}
|6548,76 J
|-
!.338 Lapua Magnum
300 greunenn
({{Unanenn|19.44|g}})
|{{Unanenn|700|mm}}
|{{Unanenn|786|m/s}}
|6010,85 J
|}
== Implij ==
Ouzhpenn 30 vro a ra gant ar munision-mañ en o fuzuilhoù-resisted, ar [[Rouantelezh-Unanet]] en o zouez.
== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/338-lapua-mag-fr.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:338 Lapua}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù-chase]]
[[Rummad:Munisionoù Finland]]
35n21eb7nut8x1xy81mc8cjrvgisk8w
Porched:Armoù-tan
0
170211
2192517
2192244
2026-06-04T20:31:53Z
Kestenn
14086
/* Fuzuilhoù */
2192517
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2"
| align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align="left" valign="center"|
<div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
</div>
<div align="center" style="font-size:100%;">
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.
'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
</div>
| align="right" valign="center"|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}<div style="text-align:center;">
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==
=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] ''•'' [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón (fuzuilh)|Mondragón]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[SVT-40|SVT 40]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]]
=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]
=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]]
=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]
=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]
=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] ===
[[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]
=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Remington Model 8]] • [[Remington Model 30]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]]
=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]
=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==
=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] •• '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Star M14]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]]
=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]]
== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]
== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8.8 cm Flak 18/36/37/41|Kanol 88 mm]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]
== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]
== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]
== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]
== Armoù hiron ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Thompson/Center Contender]]
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div>
|-
| align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]
=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]
=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===
* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Wheatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.416 Rigby]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S|8 × 64 mm]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm SR|12,7 × 81 mm]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Finland}} : [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
|}
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div>
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]
=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]]
=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===
==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]]
==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]
==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]
=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Nikolai Fiodorovitch Makarov|Nikolai Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Oliver Winchester]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Winchester ankounac'haet]]
==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''
==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]
=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''
=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]
==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[Jean Quiquampoix]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div>
[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]
==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]
'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]
'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]
==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]
|}
<br>
{{Porchedoù roll}}
[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]
fah19o0tqwoymy3opjj977y2exq4vua
Kampionad jorjiat an echedoù
0
175850
2192479
2192428
2026-06-04T15:31:07Z
Dakbzh
58931
+ Astenn, resisaat, kempenn.
2192479
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]].
== Kampionad kemmesk ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampion||Poentoù
|-
|1||1928||[[Tbilisi]]
|[[Viktor Goglidze]] ha [[Nikoloz Sorokin]]
|6/7
|-
|2||1938||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|8,5/12
|-
|3||1939||[[Kutaisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|14/18
|-
|4||1941||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|15/19
|-
|5||1944||[[Tbilisi]]
|[[Vladas Mikenas]]
|14/17
|-
|6||1945/1946||[[Tbilisi]]
|[[Tigran Petrosyan]]
|11,5/15
|-
|7||1946||[[Tbilisi]]
|[[Paul Keres]]
|18/19
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] ha [[Nikolos Sorokin]]
|9/13
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14,5/17
|-
|10||1949||[[Tbilisi]]
|[[Akaki Pirtskhalava]]
|11,5/15
|-
|11||1950||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]
|13,5/17
|-
|12||1951||[[Tbilisi]]
|[[Nikoloz Sorokin]]
|13/16
|-
|13||1952||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]<ref>''Giorgadze T.'', Mestr M. Shishov — Kampion ar Republik : (XIII Kampionad echedoù Jorjia), “[[Lelo (kazetenn)|Lelo]]”, 23 a viz Meurzh 1952.</ref>
|13/16
|-
|14||1953||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] hag [[Alexander Buslaev]]
|12/16
|-
|15||1954||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Buslaev]]
|12,5/15
|-
|16||1955||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha
[[Mikheil Shishov]]
|12/15
|-
|17||1956||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14/17
|-
|18||1957||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]<ref>Gachechiladze, G. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour, Tbilisi, 17 a viz Meurzh 1957.</ref>{{,}}<ref>Pavlenishvili, A. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour yaouank, Tbilisi, 19 a viz Meurzh 1957.</ref>
|12,5/17
|-
|19||1958||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|20||1959||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|21||1960||[[Batoumi]]
|align="left" |[[Bukhuti Gurgenidze]]
|15,5/19
|-
|22||1961||[[Tbilisi]]
|[[Eduard Gufeld]]
|15,5/19
|-
|23||1962||[[Zugdidi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|7/8 (reizhiad Suis)
|-
|24||1963||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14,5/19
|-
|25||1964||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11/15
|-
|26||1965||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
[[Roman Jinjikhashvili]]
|12/17
|-
|27||1966||[[Tbilisi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]] hag [[Alexander Buslaev]]
|15/17
|-
|28||1967||[[Tskaltubo]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|10,5/13
|-
|29||1968||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11,5/15
|-
|30||1969||[[Sukhumi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|13,5/16
|-
|31||1970||[[Poti]]
|[[Mikheil Tali]]
|11/14
|-
|32||1971||[[Akhalkalaki]]
|[[Alexander Bokuchava]] ha [[Zurab Mikadze]]
|9,5/14
|-
|33||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Giorgadze]]
|13,5/17
|-
|34||1973||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha [[Tamaz Giorgadze]]
|7,5/9 (reizhiad Suis)
|-
|35||1974||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|14/17
|-
|36||1975||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]<ref>Giorgadze, T. "Zurab Sturua eo Kampion Jorjia [en echedoù]". Homeland, Tbilisi, 23 a viz Mae 1975.</ref>
|12/15
|-
|37||1976||[[Tbilisi]]
|[[Yuri Chikovani]]<ref>Sorokin, N. "Kampionad Chikovani". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Mae 1976.</ref>
|12/15
|-
|38||1977||[[Kutaisi]]
[[Zurab Sturua]]
|14/17
|-
|39||1978||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|15/17
|-
|40||1979||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|14/18
|-
|41||1980||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Azmaiparashvili]]
|13/15
|-
|42||1981||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|13,5/15
|-
|43||1982||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|12,5/16
|-
|44||1984||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|11,5/14
|-
|45||1985||[[Tbilisi]]
|align="left" |[[Zurab Sturua]]
[[Gennady Zaichik]]
|9,5/13
|-
|46||1986||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|9/12
|-
|47||1987||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Krasenkov]]
|9,5/13
|-
|48||1988||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|10,5/13
|-
|49||1989||[[Gori]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|8/11
|-
|50||1990||[Tbilisi]]
|[[Alexander Dgebuadze (c'hoarier echedoù)|Alexander Dgebuadze]]
|11/15
|-
|51||1991||[[Poti]]
|[[Tamaz Tabatadze]]
[[Giorgi Bagaturov]]
|8,5/12
|-
|52||1992||[[Tbilisi]]
|[[Khvicha Supatashvili]]
|8,5/11 (reizhiad Suis)
|-
|53||1993||[[Tbilisi]]
|[[Kakha Shalamberidze]]
|7/9
|-
|54||1994||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]]
|9,5/13
|-
|55||1996||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Lasha Janjgava, The Week in Chess]</ref>
|6,5/9
|-
|56||1997||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]
|9
|-
|57||1998||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>Khurtsidze, Nino. "Nino Khurtsidze - An hini kreñvañ e-touez ar baotred : Atersadenn". Republik Jorjia, Tbilisi, 13-14 a viz Du 1998, niv. 323-324 (3024), p. 23.</ref>
|9,5
|-
|58|||1999||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|7,5
|-
|59||2000||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Gelashvili]]<ref>{{Book |Author1=Davit Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess—2000 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2001 |Pajenn=20>}}
|9/12
|-
|60||2001||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tbilisi, 2002, p. 25</ref>
|Dalc'het e oa hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Mchedlishvili war Zurab Sturua gant ur skor 1-1 (1,5-0,5)
|-
|61||2002||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>
{{Levr |Aozer1=Davit Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia-2002 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2003 |Pajenn=10}}</ref>
|9/12
|-
|62||2003||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>{{Book |Author1=David Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess-2003 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2004 |Pajenn=8-9}}</i></b></b></b><b><b>ref</strong>anel, D. "Baadur Jobava eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 24 a viz Mae 2003, niv. 134 (4513), p. 4.</ref>
|Dalc'het hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Jobava war Giorgi Kacheishvili gant ur skor 1-1 (3-1).
|-
|63||2004||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]
|
|-
|64||2005||[[Tbilisi]]
|[[Valeriane Gaprindashvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Gaprindashvili eo Kampion Jorjia : Echedoù". Republik Jorjia, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 2005, niv. 101 (5134), p. 4.</ref>
|7/9 (reizhiad Suis)
|-
|65||2006||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]<ref>Gagua, Giorgi. "Giga Kacheishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 8 a viz C'hwevrer 2006, niv. 27 (5365), p. 7.</ref>
|8,5/11
|-
|66||2007||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|8,5/11
|-
|67||2008||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"D'ar C'hampion - 'Aour', d'an Eil-Kampion - Mestr Meur : Dibenn Kampionad Broadel Echedoù Jorjia e-touez ar baotred". Republik Jorjia, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2008, niv. 60 (5918), p. 12.</ref>
|Dalc'het en ur stumm knockout, ar c'hampion en deus trec'het [[Giorgi Margvelashvili]] 2,5-0,5 er gourfenn
|-
|68||2009||[[Tbilisi]]
|[[Tornike Sanikidze]]
|8,5/13
|-
|69||2010||[[Tbilisi]]
[[Merab Gagunashvili]]<ref>"Evit ar wech kentañ - war Olimpos : Gagunashvili eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 27 a viz Genver 2010, niv. 15 (6381), p. 10.</ref>
|9/13, trec'het [[Tamaz Gelashvili]] 3-1 en ur c'hrogad
|-
|70||2011||[[Tbilisi]]
|[[David Zarkua]]<ref>"70vet Kampionad echedoù gourel Jorjia". Sportsiakhleni, Tbilisi, 1-7 a viz C'hwevrer 2011, niv. 5 (911), p. 6.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|71||2012||[[Tbilisi]]
[[Baadur Jobava]]<ref>"Kampion eo Jobava : tro diwezhañ Kampionad echedoù ar baotred e Jorjia". Sports Journal, Tbilisi, 5-11 a viz Kerzu 2012, niv. 22, p. 16.</ref><ref>Didia, Lasha. "Jobava a gresk ar revenidigezh". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz Mae 2012, niv. 94 (6970), p. 10.</ref>
|10/11
|-
|72||2013||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|9/11
|-
|73||2014||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|8,5/11
|-
|74||2015||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Disoc'hoù 74vet kampionad echedoù gourel Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Genver 2015, niv. 14, p. 11.</ref>https://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Mikheil Mchedlishvili]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|75||2016||[[Tbilisi]]
|[[David Jojua]]<ref>Danelia, Vazha. "Aour gounezet dre skoilh". Chess World (Georgian Chess Federation), Tbilisi, 2016, №1 (5), pp. 4–8.</ref>
|Dalc'het gant ar reizhiad trec'hiñ, ar c'hampion a drec'has [[Lela Javakhishvili]] 2-0 er gourfenn
|-
|76||2017||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Pataridze, Tamaz. "Luka Paichadze eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 2 a viz C'hwevrer 2017, niv. 24-25 (8161-8162), p. 9.</ref>
|5,5/9
|-
|77||2018||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Mikheil Mchedlishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 31 a viz Genver 2018, niv. 20 (8421), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[David Jojua]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|78||2019||[[Tbilisi]]
|[[Giga Kuparadze]]<ref>Danelia, Vazha. "Kampion Jorjia eo ar pesketaer Kvakhchireli". Lelo, Tbilisi, 18 a viz C'hwevrer 2019, niv. 32, p. 10.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kuparadze eo ar C'hampion". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz C'hwevrer 2019, niv. 35 (8701), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet dre skoilh, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|79||2020||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Gagua, Givi. "Paichadze en deus gounezet ar c'hampionad evit an eil gwech". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz C'hwevrer 2020, niv. 24 (8950), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Tornike Sanikidze]] er c'henfinañ 1,5-0,5
|-
|80||2021||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Kampion Jorjia eo Levan Pantsulaia".[https://geochess.ge/%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AA%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90/n244 Lec'hienn Kevread Echedoù Jorjia]</ref>
|61⁄2 poent diwar 9
|-
|81||2022||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|8/11
|-
|82||2023||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]
|7/9
|-
|83||2024||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|7/9
|-
|84||2025||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|6,5/9
|-
|85||2026||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|6/9
|}
| valign="top" |
== Kampionad ar Maouezi ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampionezed||Poentoù
|-
|1||1935||[[Tbilisi]]
|[[Fani Katsi]]
|4/5
|-
|2||1936||[[Tbilisi]]
|[[Fani Katsi]]
[[Berta Kreuzberg]]
|5,5/7
|-
|3||1937||[[Tbilisi]]
|[[Berta Kreuzberg]]
|6/6
|-
|4||1938||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargariani]]
|9,5/11
|-
|5||1940||[[Tbilisi]]
[[Varvara Zargariani]]
|10/12
|-
|6||Here|1940||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava|Ksenia Khenkova-Gogiava]]
|8/8
|-
|7||1945||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargariani]]
|4/4
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]]
[[Lili Gelovani]]
|8,5/11
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Lili Gelovani]]
|8,5/10
|-
|10||1950||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]]<ref>''Malashkhia V.'', Ksenia Gogiava — Kampionez echedoù ar Republik, "Lelo", niv. 22, 2 a viz Kerzu 1950.</ref>
|8,5/10
|-
|11||1952||[[Tbilisi]]
|[[Lyubov Yakiri|Lyubov Kogan]]
N. Woycek
|12,5/14
|-
|12||1953||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/15
|-
|13||1954||[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12,5/14
|-
|14||1955||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/14
|-
|15||1956||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindashvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili Kampionez Jorjia [en echedoù]". Komunour yaouank, Tbilisi, 26 a viz Ebrel 1956.</ref>
|15,5/16
|-
|16||1957||[[Tbilisi]]
|[[Jusefa Gurfinkel]]
|13/15
|-
|17||1958||[[Tbilisi]]
|[[Manana Togonidze]]
|11/13
|-
|18||1959||[[Zugdidi]]
|[[Nona Gaprindashvili]]<ref>"Ona Gaprindashvili - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 1959.</ref>
|12,5/15
|-
|1960||[[Kutaisi]]
|[[Nona Gaprindashvili]]<ref>"B. Gurgenidze ha N. Gaprindashvili - Kampioned Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Ebrel 1960.</ref>
|14,5/15
|-
|20||1961|[[Tbilisi]]
[[Nona Gaprindashvili]]<ref>"N. Gaprindashvili eo Kampionez Jorjia [en echedoù e-touez ar merc'hed]". Kommunisti, Tbilisi, 16 a viz Ebrel 1961.</ref>
|14/15
|-
|21||1963||[[Tbilisi]]
[[Ala Tchaikovskaya]]
|12,5/15
|-
|22||1964||[[Tbilisi]]
|[[Nana Aleksandria]] hag [[Alla Tchaikovskaya]]
|10,5/13
|-
|23||1965||[[Borjomi]]
|[[Nana Aleksandria]]<ref>"N. Aleksandria - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 29 a viz Gouere 1965.</ref>
|13,5/14
|-
|24||1966||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Ninoshvili, T. "Ts. Kakhabrishvili - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 14 a viz Mezheven 1966.</ref>
|14/16
|-
|25||1968||[[Dusheti]]
|[[Nana Aleksandria]]
|11,5/13
|-
|26||1969||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|9/12
|-
|27||1970||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|12,5/15
|-
|28||1971||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Svetlana Kalandarishvili]]
|10,5/13
|-
|29||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|10,5/13
|-
|30||1973||[[Batoumi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Gamrekeli, G. "Tsitsino Kakhabrishvili eo kampion Jorjia [en echedoù]". Adjara soviedel, Batumi, 4 a viz Gwengolo 1973.</ref>
|13/15
|-
|31||1974||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|15/18
|-
|32||1975||[[Zugdidi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|15/18
|-
|33||1976||[[Tbilisi]]
|[[Nino Guriel]]
[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|13/17
|-
|34||1977||[[Tbilisi]]
|[[Nino Melashvili]]
|11,5/15
|-
|35||1978||[[Kutaisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|14/17
|-
|36||1979||[[Abasha]]
|[[Tamil Meskhi]]
|13/15
|-
|37||1980||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsila Kasoshvili]]
|11,5/15
|-
|38||1981||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Tsila Kasoshvili]]
|14,5/16
|-
|39||1982||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]] hag [[Ekaterine Pakhirova]]
|15,5/19
|-
|40||1983||[[Samtredia]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]<ref>Kikava, T. "Ketevan Arakhamia - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 28 Mezheven 1983.</ref>
|15/17
|-
|41||1984||[[Sukhumi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|7,5/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|42||1985||[[Tskaltubo]]
|[[Henrietta Lagvilava]]
|12/15
|-
|43||1986||[[Samtredia]]
|[[Sofio Tereladze]] ha [[Ketevan Melashvili]]
|12 poent diwar 17
|-
|44||1987||[[Tbilisi]]
|[[Ketino Kakhiani|Ketevan Kakhiani]]
|12,5/16
|-
|45||1988||[[Tbilisi]]
[[Tsiala Kasoshvili]]<ref>Vashakidze, Vasil. "Mesamed". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Meurzh 1988.</ref>
|13,5/17
|-
|46||1989||[[Tbilisi]]
[[Nino Khurtsidze]] ha [[Natia Janjgava]]
|12,5/17
|-
|47||1990||[[Tbilisi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|11/13
|-
|48||1991||[[Tskaltubo]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>"Kentañ evit ar wech kentañ : kampionez echedoù Jorjia Inga Khurtsilava". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Kerzu 1991, niv. 128, p. 1.</ref>
|9,5/11
|-
|49||1992||[[Tbilisi]]
|[[Nino Guriel]]
|9/11
|-
|50||1993||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|7/ 9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|51||1994||[[Tbilisi]]
|[[Natia Janjgava]]
|12/15
|-
|52||1995||[[Tbilisi]]
|[[Miranda Khorava]]
|7/9
|-
|53||1996||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 - The Week in Chess]</ref>
|8/9
|-
|54||1997||[[Tbilisi]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>Danelia, Vazha. "En un emgann tenn ha dic'houest : Inga Khurtsilava eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 15 a viz Ebrel 1997, niv. 85 (2458), p. 7.</ref>
|7,5/9
|-
|55||1998||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
|7/9
|-
|56||1999||[[Tbilisi]]
|[[Inga Charkhalashvili]]
|8/9
|-
|57||2000||[[Tbilisi]]
|[[Sofio Tereladze]] hag [[Inga Khurtsilava]]<ref>{{Levr |Aozer1=David Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia—2000 |Lec'h=Tbilisi |bloaz=2001 |pajenn=20}}</ref>
|7/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|58||2001||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tb., 2002, p. 24</ref>
|aozet gant ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e oa bet trec'h Lela Javakhishvili war Nana Dzagnidze 1-1 (2-0).
|-
|59||2002||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
[[Ana Matnadze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2002, Tb., 2003, p. 9</ref>
|9/13
|-
|60||2003||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2003, Tb., 2004, p. 10</ref><ref>Danelia, Vazha. "Dizoloet eo bet ar c'hampion, ha kenderc'hel a ra an tournamant". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz Meurzh 2003, niv. 64 (4443), p. 7.</ref>
|10/13
|-
|61||2004||
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>Vazha Danelia, Kampionad broadel gant un echuiñ spontus, Republik Jorjia, 2004, N148, p. 7</ref>
|8,5/11
|-
|62||2005||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>"Kampion Jorjia eo Nino Khurtsidze". Republik Jorjia, Tbilisi, 21 a viz Mae 2005, niv. 119 (5152), p. 4.</ref>
|9,5/13
|-
|63||2006||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|8/11
|-
|64||2007||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
[[Sofio Khukhashvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|7,5/11
|-
|65||2008||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]] ha [[Salome Melia]]
|9/12
|-
|66||2009||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>Lomineishvili eo ar pevare gwellañ, Kazetenn "24 Eur", Niv. 18 (2056), 29 Genver 2009, p. A13</ref>
|7/12
|-
|67||2010||[[Kutaisi]]
|[[Salome Melia]]<ref>Manana Khatiashvili, Salome Melia is invincible: Fin kampionad broadel an echedoù merc'hed ha berzh Salome Melia, kazetenn "Republik Jorjia", Niv. 14 (6380), 26 a viz Genver 201, p. 10</ref>
|10/13
|-
|68||2011||[[Anaklia]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>"Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Akhali Taoba, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 20, p. 9.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 14 (6625), p. 10.</ref>
|8,5/13
|-
|69||2012||[[Anaklia]]
|[[Bela Khotenashvili]]<ref>"69vet Kampionad echedoù merc'hed Jorjia". Sportsakhleni, Tbilisi, 15-21 a viz Mae 2012, niv. 19 (977), p. 9.</ref>
|8/11
|-
|70||2013||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|8,5/11
|-
|71||2014||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|9,5/11
|-
|72||2015|||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Batsiashvili, Nino. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia : Atersadenn". Lelo, Tbilisi, 20 a viz Genver 2015, niv. 11, p. 11.</ref>
|7/9
|-
|73||2016||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>Didia, Lasha. "Lela Javakhishvili eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 7 a viz Ebrel 2016, niv. 64 (7956), p. 10.</ref>
|8/11
|-
|74||2017||[[Tbilisi]]
|[[Bela Khotenashvili]]<ref>Didia, Lasha. "Kampion Jorjia eo Khotenashvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 22 a viz Meurzh 2017, niv. 61 (8198), p. 10.</ref>
|7/9
|-
|75||2018||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Danelia, Vazha. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz C'hwevrer 2018, niv. 39, p. 10. <https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/254458></ref>
|7/9
|-
|76||2019||[[Tbilisi]]
|[[Meri Arabidze]]<ref>Danelia, Vazha. "Meri Arabidze eo Kampionez Jorjia". Lelo, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2019, niv. 62, p. 8.</ref>
|91⁄2 poent diwar 11
|-
|77||2020||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7/9
|-
|78||2021||[[Tbilisi]]
|[[Bela Khotenashvili]]
|6,5/ 8
|-
|79||2022||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Advadze, Rusudani. "Nino Batsiashvili a zo deuet da vezañ kampion echedoù Jorjia evit ar pevare gwech". Sarke, Tbilisi, 29 a viz Kerzu - 5 a viz Kerzu 2022, niv. 26 (1276), p. 4.</ref>
|8/9
|-
|80||2023||[[Tbilisi]]
|[[Bela Khotenashvili]]
|8/9
|-
|81||2024||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|7,5/9
|-
|82||2025||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch – Chess Results]</ref>
|7/9
|-
|83||2026||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7,5/9
|-
|}
== Liammoù diavaez ==
*{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 May 2005
| title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 January 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=6 February 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=26 March 2007
| title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=17 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=31 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=2 February 2009
| title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9
| publisher=London Chess Center
}}
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]]
6igxe6g7xz3o56y4rmj49c8f4y472ap
2192480
2192479
2026-06-04T15:32:54Z
Dakbzh
58931
/* Kampionad ar Maouezi */
2192480
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]].
== Kampionad kemmesk ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampion||Poentoù
|-
|1||1928||[[Tbilisi]]
|[[Viktor Goglidze]] ha [[Nikoloz Sorokin]]
|6/7
|-
|2||1938||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|8,5/12
|-
|3||1939||[[Kutaisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|14/18
|-
|4||1941||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|15/19
|-
|5||1944||[[Tbilisi]]
|[[Vladas Mikenas]]
|14/17
|-
|6||1945/1946||[[Tbilisi]]
|[[Tigran Petrosyan]]
|11,5/15
|-
|7||1946||[[Tbilisi]]
|[[Paul Keres]]
|18/19
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] ha [[Nikolos Sorokin]]
|9/13
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14,5/17
|-
|10||1949||[[Tbilisi]]
|[[Akaki Pirtskhalava]]
|11,5/15
|-
|11||1950||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]
|13,5/17
|-
|12||1951||[[Tbilisi]]
|[[Nikoloz Sorokin]]
|13/16
|-
|13||1952||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]<ref>''Giorgadze T.'', Mestr M. Shishov — Kampion ar Republik : (XIII Kampionad echedoù Jorjia), “[[Lelo (kazetenn)|Lelo]]”, 23 a viz Meurzh 1952.</ref>
|13/16
|-
|14||1953||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] hag [[Alexander Buslaev]]
|12/16
|-
|15||1954||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Buslaev]]
|12,5/15
|-
|16||1955||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha
[[Mikheil Shishov]]
|12/15
|-
|17||1956||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14/17
|-
|18||1957||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]<ref>Gachechiladze, G. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour, Tbilisi, 17 a viz Meurzh 1957.</ref>{{,}}<ref>Pavlenishvili, A. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour yaouank, Tbilisi, 19 a viz Meurzh 1957.</ref>
|12,5/17
|-
|19||1958||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|20||1959||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|21||1960||[[Batoumi]]
|align="left" |[[Bukhuti Gurgenidze]]
|15,5/19
|-
|22||1961||[[Tbilisi]]
|[[Eduard Gufeld]]
|15,5/19
|-
|23||1962||[[Zugdidi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|7/8 (reizhiad Suis)
|-
|24||1963||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14,5/19
|-
|25||1964||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11/15
|-
|26||1965||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
[[Roman Jinjikhashvili]]
|12/17
|-
|27||1966||[[Tbilisi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]] hag [[Alexander Buslaev]]
|15/17
|-
|28||1967||[[Tskaltubo]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|10,5/13
|-
|29||1968||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11,5/15
|-
|30||1969||[[Sukhumi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|13,5/16
|-
|31||1970||[[Poti]]
|[[Mikheil Tali]]
|11/14
|-
|32||1971||[[Akhalkalaki]]
|[[Alexander Bokuchava]] ha [[Zurab Mikadze]]
|9,5/14
|-
|33||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Giorgadze]]
|13,5/17
|-
|34||1973||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha [[Tamaz Giorgadze]]
|7,5/9 (reizhiad Suis)
|-
|35||1974||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|14/17
|-
|36||1975||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]<ref>Giorgadze, T. "Zurab Sturua eo Kampion Jorjia [en echedoù]". Homeland, Tbilisi, 23 a viz Mae 1975.</ref>
|12/15
|-
|37||1976||[[Tbilisi]]
|[[Yuri Chikovani]]<ref>Sorokin, N. "Kampionad Chikovani". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Mae 1976.</ref>
|12/15
|-
|38||1977||[[Kutaisi]]
[[Zurab Sturua]]
|14/17
|-
|39||1978||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|15/17
|-
|40||1979||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|14/18
|-
|41||1980||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Azmaiparashvili]]
|13/15
|-
|42||1981||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|13,5/15
|-
|43||1982||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|12,5/16
|-
|44||1984||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|11,5/14
|-
|45||1985||[[Tbilisi]]
|align="left" |[[Zurab Sturua]]
[[Gennady Zaichik]]
|9,5/13
|-
|46||1986||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|9/12
|-
|47||1987||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Krasenkov]]
|9,5/13
|-
|48||1988||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|10,5/13
|-
|49||1989||[[Gori]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|8/11
|-
|50||1990||[Tbilisi]]
|[[Alexander Dgebuadze (c'hoarier echedoù)|Alexander Dgebuadze]]
|11/15
|-
|51||1991||[[Poti]]
|[[Tamaz Tabatadze]]
[[Giorgi Bagaturov]]
|8,5/12
|-
|52||1992||[[Tbilisi]]
|[[Khvicha Supatashvili]]
|8,5/11 (reizhiad Suis)
|-
|53||1993||[[Tbilisi]]
|[[Kakha Shalamberidze]]
|7/9
|-
|54||1994||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]]
|9,5/13
|-
|55||1996||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Lasha Janjgava, The Week in Chess]</ref>
|6,5/9
|-
|56||1997||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]
|9
|-
|57||1998||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>Khurtsidze, Nino. "Nino Khurtsidze - An hini kreñvañ e-touez ar baotred : Atersadenn". Republik Jorjia, Tbilisi, 13-14 a viz Du 1998, niv. 323-324 (3024), p. 23.</ref>
|9,5
|-
|58|||1999||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|7,5
|-
|59||2000||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Gelashvili]]<ref>{{Book |Author1=Davit Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess—2000 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2001 |Pajenn=20>}}
|9/12
|-
|60||2001||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tbilisi, 2002, p. 25</ref>
|Dalc'het e oa hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Mchedlishvili war Zurab Sturua gant ur skor 1-1 (1,5-0,5)
|-
|61||2002||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>
{{Levr |Aozer1=Davit Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia-2002 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2003 |Pajenn=10}}</ref>
|9/12
|-
|62||2003||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>{{Book |Author1=David Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess-2003 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2004 |Pajenn=8-9}}</i></b></b></b><b><b>ref</strong>anel, D. "Baadur Jobava eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 24 a viz Mae 2003, niv. 134 (4513), p. 4.</ref>
|Dalc'het hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Jobava war Giorgi Kacheishvili gant ur skor 1-1 (3-1).
|-
|63||2004||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]
|
|-
|64||2005||[[Tbilisi]]
|[[Valeriane Gaprindashvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Gaprindashvili eo Kampion Jorjia : Echedoù". Republik Jorjia, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 2005, niv. 101 (5134), p. 4.</ref>
|7/9 (reizhiad Suis)
|-
|65||2006||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]<ref>Gagua, Giorgi. "Giga Kacheishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 8 a viz C'hwevrer 2006, niv. 27 (5365), p. 7.</ref>
|8,5/11
|-
|66||2007||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|8,5/11
|-
|67||2008||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"D'ar C'hampion - 'Aour', d'an Eil-Kampion - Mestr Meur : Dibenn Kampionad Broadel Echedoù Jorjia e-touez ar baotred". Republik Jorjia, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2008, niv. 60 (5918), p. 12.</ref>
|Dalc'het en ur stumm knockout, ar c'hampion en deus trec'het [[Giorgi Margvelashvili]] 2,5-0,5 er gourfenn
|-
|68||2009||[[Tbilisi]]
|[[Tornike Sanikidze]]
|8,5/13
|-
|69||2010||[[Tbilisi]]
[[Merab Gagunashvili]]<ref>"Evit ar wech kentañ - war Olimpos : Gagunashvili eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 27 a viz Genver 2010, niv. 15 (6381), p. 10.</ref>
|9/13, trec'het [[Tamaz Gelashvili]] 3-1 en ur c'hrogad
|-
|70||2011||[[Tbilisi]]
|[[David Zarkua]]<ref>"70vet Kampionad echedoù gourel Jorjia". Sportsiakhleni, Tbilisi, 1-7 a viz C'hwevrer 2011, niv. 5 (911), p. 6.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|71||2012||[[Tbilisi]]
[[Baadur Jobava]]<ref>"Kampion eo Jobava : tro diwezhañ Kampionad echedoù ar baotred e Jorjia". Sports Journal, Tbilisi, 5-11 a viz Kerzu 2012, niv. 22, p. 16.</ref><ref>Didia, Lasha. "Jobava a gresk ar revenidigezh". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz Mae 2012, niv. 94 (6970), p. 10.</ref>
|10/11
|-
|72||2013||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|9/11
|-
|73||2014||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|8,5/11
|-
|74||2015||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Disoc'hoù 74vet kampionad echedoù gourel Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Genver 2015, niv. 14, p. 11.</ref>https://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Mikheil Mchedlishvili]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|75||2016||[[Tbilisi]]
|[[David Jojua]]<ref>Danelia, Vazha. "Aour gounezet dre skoilh". Chess World (Georgian Chess Federation), Tbilisi, 2016, №1 (5), pp. 4–8.</ref>
|Dalc'het gant ar reizhiad trec'hiñ, ar c'hampion a drec'has [[Lela Javakhishvili]] 2-0 er gourfenn
|-
|76||2017||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Pataridze, Tamaz. "Luka Paichadze eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 2 a viz C'hwevrer 2017, niv. 24-25 (8161-8162), p. 9.</ref>
|5,5/9
|-
|77||2018||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Mikheil Mchedlishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 31 a viz Genver 2018, niv. 20 (8421), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[David Jojua]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|78||2019||[[Tbilisi]]
|[[Giga Kuparadze]]<ref>Danelia, Vazha. "Kampion Jorjia eo ar pesketaer Kvakhchireli". Lelo, Tbilisi, 18 a viz C'hwevrer 2019, niv. 32, p. 10.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kuparadze eo ar C'hampion". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz C'hwevrer 2019, niv. 35 (8701), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet dre skoilh, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|79||2020||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Gagua, Givi. "Paichadze en deus gounezet ar c'hampionad evit an eil gwech". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz C'hwevrer 2020, niv. 24 (8950), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Tornike Sanikidze]] er c'henfinañ 1,5-0,5
|-
|80||2021||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Kampion Jorjia eo Levan Pantsulaia".[https://geochess.ge/%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AA%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90/n244 Lec'hienn Kevread Echedoù Jorjia]</ref>
|61⁄2 poent diwar 9
|-
|81||2022||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|8/11
|-
|82||2023||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]
|7/9
|-
|83||2024||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|7/9
|-
|84||2025||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|6,5/9
|-
|85||2026||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|6/9
|}
| valign="top" |
== Kampionad ar Maouezi ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampionezed||Poentoù
|-
|1||1935||[[Tbilisi]]
|[[Fani Katsi]]
|4/5
|-
|2||1936||[[Tbilisi]]
|[[Fani Katsi]]
[[Berta Kreuzberg]]
|5,5/7
|-
|3||1937||[[Tbilisi]]
|[[Berta Kreuzberg]]
|6/6
|-
|4||1938||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargariani]]
|9,5/11
|-
|5||1940||[[Tbilisi]]
[[Varvara Zargariani]]
|10/12
|-
|6||Here|1940||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava|Ksenia Khenkova-Gogiava]]
|8/8
|-
|7||1945||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargariani]]
|4/4
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]]
[[Lili Gelovani]]
|8,5/11
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Lili Gelovani]]
|8,5/10
|-
|10||1950||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]]<ref>''Malashkhia V.'', Ksenia Gogiava — Kampionez echedoù ar Republik, "Lelo", niv. 22, 2 a viz Kerzu 1950.</ref>
|8,5/10
|-
|11||1952||[[Tbilisi]]
|[[Lyubov Yakiri|Lyubov Kogan]]
N. Woycek
|12,5/14
|-
|12||1953||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/15
|-
|13||1954||[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12,5/14
|-
|14||1955||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/14
|-
|15||1956||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindashvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili Kampionez Jorjia [en echedoù]". Komunour yaouank, Tbilisi, 26 a viz Ebrel 1956.</ref>
|15,5/16
|-
|16||1957||[[Tbilisi]]
|[[Jusefa Gurfinkel]]
|13/15
|-
|17||1958||[[Tbilisi]]
|[[Manana Togonidze]]
|11/13
|-
|18||1959||[[Zugdidi]]
|[[Nona Gaprindashvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 1959.</ref>
|12,5/15
|-
|19||1960||[[Kutaisi]]
|[[Nona Gaprindashvili]]<ref>"B. Gurgenidze ha N. Gaprindashvili - Kampioned Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Ebrel 1960.</ref>
|14,5/15
|-
|20||1961|[[Tbilisi]]
[[Nona Gaprindashvili]]<ref>"N. Gaprindashvili eo Kampionez Jorjia [en echedoù e-touez ar merc'hed]". Kommunisti, Tbilisi, 16 a viz Ebrel 1961.</ref>
|14/15
|-
|21||1963||[[Tbilisi]]
[[Ala Tchaikovskaya]]
|12,5/15
|-
|22||1964||[[Tbilisi]]
|[[Nana Aleksandria]] hag [[Alla Tchaikovskaya]]
|10,5/13
|-
|23||1965||[[Borjomi]]
|[[Nana Aleksandria]]<ref>"N. Aleksandria - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 29 a viz Gouere 1965.</ref>
|13,5/14
|-
|24||1966||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Ninoshvili, T. "Ts. Kakhabrishvili - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 14 a viz Mezheven 1966.</ref>
|14/16
|-
|25||1968||[[Dusheti]]
|[[Nana Aleksandria]]
|11,5/13
|-
|26||1969||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|9/12
|-
|27||1970||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|12,5/15
|-
|28||1971||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Svetlana Kalandarishvili]]
|10,5/13
|-
|29||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|10,5/13
|-
|30||1973||[[Batoumi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Gamrekeli, G. "Tsitsino Kakhabrishvili eo kampion Jorjia [en echedoù]". Adjara soviedel, Batumi, 4 a viz Gwengolo 1973.</ref>
|13/15
|-
|31||1974||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|15/18
|-
|32||1975||[[Zugdidi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|15/18
|-
|33||1976||[[Tbilisi]]
|[[Nino Guriel]]
[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|13/17
|-
|34||1977||[[Tbilisi]]
|[[Nino Melashvili]]
|11,5/15
|-
|35||1978||[[Kutaisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|14/17
|-
|36||1979||[[Abasha]]
|[[Tamil Meskhi]]
|13/15
|-
|37||1980||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsila Kasoshvili]]
|11,5/15
|-
|38||1981||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Tsila Kasoshvili]]
|14,5/16
|-
|39||1982||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]] hag [[Ekaterine Pakhirova]]
|15,5/19
|-
|40||1983||[[Samtredia]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]<ref>Kikava, T. "Ketevan Arakhamia - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 28 Mezheven 1983.</ref>
|15/17
|-
|41||1984||[[Sukhumi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|7,5/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|42||1985||[[Tskaltubo]]
|[[Henrietta Lagvilava]]
|12/15
|-
|43||1986||[[Samtredia]]
|[[Sofio Tereladze]] ha [[Ketevan Melashvili]]
|12 poent diwar 17
|-
|44||1987||[[Tbilisi]]
|[[Ketino Kakhiani|Ketevan Kakhiani]]
|12,5/16
|-
|45||1988||[[Tbilisi]]
[[Tsiala Kasoshvili]]<ref>Vashakidze, Vasil. "Mesamed". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Meurzh 1988.</ref>
|13,5/17
|-
|46||1989||[[Tbilisi]]
[[Nino Khurtsidze]] ha [[Natia Janjgava]]
|12,5/17
|-
|47||1990||[[Tbilisi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|11/13
|-
|48||1991||[[Tskaltubo]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>"Kentañ evit ar wech kentañ : kampionez echedoù Jorjia Inga Khurtsilava". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Kerzu 1991, niv. 128, p. 1.</ref>
|9,5/11
|-
|49||1992||[[Tbilisi]]
|[[Nino Guriel]]
|9/11
|-
|50||1993||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|7/ 9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|51||1994||[[Tbilisi]]
|[[Natia Janjgava]]
|12/15
|-
|52||1995||[[Tbilisi]]
|[[Miranda Khorava]]
|7/9
|-
|53||1996||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 - The Week in Chess]</ref>
|8/9
|-
|54||1997||[[Tbilisi]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>Danelia, Vazha. "En un emgann tenn ha dic'houest : Inga Khurtsilava eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 15 a viz Ebrel 1997, niv. 85 (2458), p. 7.</ref>
|7,5/9
|-
|55||1998||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
|7/9
|-
|56||1999||[[Tbilisi]]
|[[Inga Charkhalashvili]]
|8/9
|-
|57||2000||[[Tbilisi]]
|[[Sofio Tereladze]] hag [[Inga Khurtsilava]]<ref>{{Levr |Aozer1=David Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia—2000 |Lec'h=Tbilisi |bloaz=2001 |pajenn=20}}</ref>
|7/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|58||2001||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tb., 2002, p. 24</ref>
|aozet gant ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e oa bet trec'h Lela Javakhishvili war Nana Dzagnidze 1-1 (2-0).
|-
|59||2002||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
[[Ana Matnadze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2002, Tb., 2003, p. 9</ref>
|9/13
|-
|60||2003||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2003, Tb., 2004, p. 10</ref><ref>Danelia, Vazha. "Dizoloet eo bet ar c'hampion, ha kenderc'hel a ra an tournamant". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz Meurzh 2003, niv. 64 (4443), p. 7.</ref>
|10/13
|-
|61||2004||
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>Vazha Danelia, Kampionad broadel gant un echuiñ spontus, Republik Jorjia, 2004, N148, p. 7</ref>
|8,5/11
|-
|62||2005||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>"Kampion Jorjia eo Nino Khurtsidze". Republik Jorjia, Tbilisi, 21 a viz Mae 2005, niv. 119 (5152), p. 4.</ref>
|9,5/13
|-
|63||2006||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|8/11
|-
|64||2007||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
[[Sofio Khukhashvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|7,5/11
|-
|65||2008||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]] ha [[Salome Melia]]
|9/12
|-
|66||2009||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>Lomineishvili eo ar pevare gwellañ, Kazetenn "24 Eur", Niv. 18 (2056), 29 Genver 2009, p. A13</ref>
|7/12
|-
|67||2010||[[Kutaisi]]
|[[Salome Melia]]<ref>Manana Khatiashvili, Salome Melia is invincible: Fin kampionad broadel an echedoù merc'hed ha berzh Salome Melia, kazetenn "Republik Jorjia", Niv. 14 (6380), 26 a viz Genver 201, p. 10</ref>
|10/13
|-
|68||2011||[[Anaklia]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>"Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Akhali Taoba, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 20, p. 9.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 14 (6625), p. 10.</ref>
|8,5/13
|-
|69||2012||[[Anaklia]]
|[[Bela Khotenashvili]]<ref>"69vet Kampionad echedoù merc'hed Jorjia". Sportsakhleni, Tbilisi, 15-21 a viz Mae 2012, niv. 19 (977), p. 9.</ref>
|8/11
|-
|70||2013||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|8,5/11
|-
|71||2014||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|9,5/11
|-
|72||2015|||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Batsiashvili, Nino. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia : Atersadenn". Lelo, Tbilisi, 20 a viz Genver 2015, niv. 11, p. 11.</ref>
|7/9
|-
|73||2016||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>Didia, Lasha. "Lela Javakhishvili eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 7 a viz Ebrel 2016, niv. 64 (7956), p. 10.</ref>
|8/11
|-
|74||2017||[[Tbilisi]]
|[[Bela Khotenashvili]]<ref>Didia, Lasha. "Kampion Jorjia eo Khotenashvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 22 a viz Meurzh 2017, niv. 61 (8198), p. 10.</ref>
|7/9
|-
|75||2018||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Danelia, Vazha. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz C'hwevrer 2018, niv. 39, p. 10. <https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/254458></ref>
|7/9
|-
|76||2019||[[Tbilisi]]
|[[Meri Arabidze]]<ref>Danelia, Vazha. "Meri Arabidze eo Kampionez Jorjia". Lelo, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2019, niv. 62, p. 8.</ref>
|91⁄2 poent diwar 11
|-
|77||2020||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7/9
|-
|78||2021||[[Tbilisi]]
|[[Bela Khotenashvili]]
|6,5/ 8
|-
|79||2022||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Advadze, Rusudani. "Nino Batsiashvili a zo deuet da vezañ kampion echedoù Jorjia evit ar pevare gwech". Sarke, Tbilisi, 29 a viz Kerzu - 5 a viz Kerzu 2022, niv. 26 (1276), p. 4.</ref>
|8/9
|-
|80||2023||[[Tbilisi]]
|[[Bela Khotenashvili]]
|8/9
|-
|81||2024||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|7,5/9
|-
|82||2025||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch – Chess Results]</ref>
|7/9
|-
|83||2026||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7,5/9
|-
|}
== Liammoù diavaez ==
*{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 May 2005
| title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 January 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=6 February 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=26 March 2007
| title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=17 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=31 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=2 February 2009
| title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9
| publisher=London Chess Center
}}
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]]
jykhirl1rnu7bhgsdi54q6xpc51yw8j
2192481
2192480
2026-06-04T15:36:00Z
Dakbzh
58931
/* Kampionad ar Maouezi */
2192481
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]].
== Kampionad kemmesk ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampion||Poentoù
|-
|1||1928||[[Tbilisi]]
|[[Viktor Goglidze]] ha [[Nikoloz Sorokin]]
|6/7
|-
|2||1938||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|8,5/12
|-
|3||1939||[[Kutaisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|14/18
|-
|4||1941||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|15/19
|-
|5||1944||[[Tbilisi]]
|[[Vladas Mikenas]]
|14/17
|-
|6||1945/1946||[[Tbilisi]]
|[[Tigran Petrosyan]]
|11,5/15
|-
|7||1946||[[Tbilisi]]
|[[Paul Keres]]
|18/19
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] ha [[Nikolos Sorokin]]
|9/13
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14,5/17
|-
|10||1949||[[Tbilisi]]
|[[Akaki Pirtskhalava]]
|11,5/15
|-
|11||1950||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]
|13,5/17
|-
|12||1951||[[Tbilisi]]
|[[Nikoloz Sorokin]]
|13/16
|-
|13||1952||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]<ref>''Giorgadze T.'', Mestr M. Shishov — Kampion ar Republik : (XIII Kampionad echedoù Jorjia), “[[Lelo (kazetenn)|Lelo]]”, 23 a viz Meurzh 1952.</ref>
|13/16
|-
|14||1953||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] hag [[Alexander Buslaev]]
|12/16
|-
|15||1954||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Buslaev]]
|12,5/15
|-
|16||1955||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha
[[Mikheil Shishov]]
|12/15
|-
|17||1956||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14/17
|-
|18||1957||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]<ref>Gachechiladze, G. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour, Tbilisi, 17 a viz Meurzh 1957.</ref>{{,}}<ref>Pavlenishvili, A. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour yaouank, Tbilisi, 19 a viz Meurzh 1957.</ref>
|12,5/17
|-
|19||1958||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|20||1959||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|21||1960||[[Batoumi]]
|align="left" |[[Bukhuti Gurgenidze]]
|15,5/19
|-
|22||1961||[[Tbilisi]]
|[[Eduard Gufeld]]
|15,5/19
|-
|23||1962||[[Zugdidi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|7/8 (reizhiad Suis)
|-
|24||1963||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14,5/19
|-
|25||1964||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11/15
|-
|26||1965||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
[[Roman Jinjikhashvili]]
|12/17
|-
|27||1966||[[Tbilisi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]] hag [[Alexander Buslaev]]
|15/17
|-
|28||1967||[[Tskaltubo]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|10,5/13
|-
|29||1968||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11,5/15
|-
|30||1969||[[Sukhumi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|13,5/16
|-
|31||1970||[[Poti]]
|[[Mikheil Tali]]
|11/14
|-
|32||1971||[[Akhalkalaki]]
|[[Alexander Bokuchava]] ha [[Zurab Mikadze]]
|9,5/14
|-
|33||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Giorgadze]]
|13,5/17
|-
|34||1973||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha [[Tamaz Giorgadze]]
|7,5/9 (reizhiad Suis)
|-
|35||1974||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|14/17
|-
|36||1975||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]<ref>Giorgadze, T. "Zurab Sturua eo Kampion Jorjia [en echedoù]". Homeland, Tbilisi, 23 a viz Mae 1975.</ref>
|12/15
|-
|37||1976||[[Tbilisi]]
|[[Yuri Chikovani]]<ref>Sorokin, N. "Kampionad Chikovani". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Mae 1976.</ref>
|12/15
|-
|38||1977||[[Kutaisi]]
[[Zurab Sturua]]
|14/17
|-
|39||1978||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|15/17
|-
|40||1979||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|14/18
|-
|41||1980||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Azmaiparashvili]]
|13/15
|-
|42||1981||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|13,5/15
|-
|43||1982||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|12,5/16
|-
|44||1984||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|11,5/14
|-
|45||1985||[[Tbilisi]]
|align="left" |[[Zurab Sturua]]
[[Gennady Zaichik]]
|9,5/13
|-
|46||1986||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|9/12
|-
|47||1987||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Krasenkov]]
|9,5/13
|-
|48||1988||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|10,5/13
|-
|49||1989||[[Gori]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|8/11
|-
|50||1990||[Tbilisi]]
|[[Alexander Dgebuadze (c'hoarier echedoù)|Alexander Dgebuadze]]
|11/15
|-
|51||1991||[[Poti]]
|[[Tamaz Tabatadze]]
[[Giorgi Bagaturov]]
|8,5/12
|-
|52||1992||[[Tbilisi]]
|[[Khvicha Supatashvili]]
|8,5/11 (reizhiad Suis)
|-
|53||1993||[[Tbilisi]]
|[[Kakha Shalamberidze]]
|7/9
|-
|54||1994||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]]
|9,5/13
|-
|55||1996||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Lasha Janjgava, The Week in Chess]</ref>
|6,5/9
|-
|56||1997||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]
|9
|-
|57||1998||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>Khurtsidze, Nino. "Nino Khurtsidze - An hini kreñvañ e-touez ar baotred : Atersadenn". Republik Jorjia, Tbilisi, 13-14 a viz Du 1998, niv. 323-324 (3024), p. 23.</ref>
|9,5
|-
|58|||1999||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|7,5
|-
|59||2000||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Gelashvili]]<ref>{{Book |Author1=Davit Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess—2000 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2001 |Pajenn=20>}}
|9/12
|-
|60||2001||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tbilisi, 2002, p. 25</ref>
|Dalc'het e oa hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Mchedlishvili war Zurab Sturua gant ur skor 1-1 (1,5-0,5)
|-
|61||2002||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>
{{Levr |Aozer1=Davit Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia-2002 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2003 |Pajenn=10}}</ref>
|9/12
|-
|62||2003||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>{{Book |Author1=David Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess-2003 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2004 |Pajenn=8-9}}</i></b></b></b><b><b>ref</strong>anel, D. "Baadur Jobava eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 24 a viz Mae 2003, niv. 134 (4513), p. 4.</ref>
|Dalc'het hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Jobava war Giorgi Kacheishvili gant ur skor 1-1 (3-1).
|-
|63||2004||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]
|
|-
|64||2005||[[Tbilisi]]
|[[Valeriane Gaprindashvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Gaprindashvili eo Kampion Jorjia : Echedoù". Republik Jorjia, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 2005, niv. 101 (5134), p. 4.</ref>
|7/9 (reizhiad Suis)
|-
|65||2006||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]<ref>Gagua, Giorgi. "Giga Kacheishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 8 a viz C'hwevrer 2006, niv. 27 (5365), p. 7.</ref>
|8,5/11
|-
|66||2007||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|8,5/11
|-
|67||2008||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"D'ar C'hampion - 'Aour', d'an Eil-Kampion - Mestr Meur : Dibenn Kampionad Broadel Echedoù Jorjia e-touez ar baotred". Republik Jorjia, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2008, niv. 60 (5918), p. 12.</ref>
|Dalc'het en ur stumm knockout, ar c'hampion en deus trec'het [[Giorgi Margvelashvili]] 2,5-0,5 er gourfenn
|-
|68||2009||[[Tbilisi]]
|[[Tornike Sanikidze]]
|8,5/13
|-
|69||2010||[[Tbilisi]]
[[Merab Gagunashvili]]<ref>"Evit ar wech kentañ - war Olimpos : Gagunashvili eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 27 a viz Genver 2010, niv. 15 (6381), p. 10.</ref>
|9/13, trec'het [[Tamaz Gelashvili]] 3-1 en ur c'hrogad
|-
|70||2011||[[Tbilisi]]
|[[David Zarkua]]<ref>"70vet Kampionad echedoù gourel Jorjia". Sportsiakhleni, Tbilisi, 1-7 a viz C'hwevrer 2011, niv. 5 (911), p. 6.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|71||2012||[[Tbilisi]]
[[Baadur Jobava]]<ref>"Kampion eo Jobava : tro diwezhañ Kampionad echedoù ar baotred e Jorjia". Sports Journal, Tbilisi, 5-11 a viz Kerzu 2012, niv. 22, p. 16.</ref><ref>Didia, Lasha. "Jobava a gresk ar revenidigezh". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz Mae 2012, niv. 94 (6970), p. 10.</ref>
|10/11
|-
|72||2013||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|9/11
|-
|73||2014||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|8,5/11
|-
|74||2015||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Disoc'hoù 74vet kampionad echedoù gourel Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Genver 2015, niv. 14, p. 11.</ref>https://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Mikheil Mchedlishvili]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|75||2016||[[Tbilisi]]
|[[David Jojua]]<ref>Danelia, Vazha. "Aour gounezet dre skoilh". Chess World (Georgian Chess Federation), Tbilisi, 2016, №1 (5), pp. 4–8.</ref>
|Dalc'het gant ar reizhiad trec'hiñ, ar c'hampion a drec'has [[Lela Javakhishvili]] 2-0 er gourfenn
|-
|76||2017||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Pataridze, Tamaz. "Luka Paichadze eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 2 a viz C'hwevrer 2017, niv. 24-25 (8161-8162), p. 9.</ref>
|5,5/9
|-
|77||2018||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Mikheil Mchedlishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 31 a viz Genver 2018, niv. 20 (8421), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[David Jojua]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|78||2019||[[Tbilisi]]
|[[Giga Kuparadze]]<ref>Danelia, Vazha. "Kampion Jorjia eo ar pesketaer Kvakhchireli". Lelo, Tbilisi, 18 a viz C'hwevrer 2019, niv. 32, p. 10.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kuparadze eo ar C'hampion". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz C'hwevrer 2019, niv. 35 (8701), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet dre skoilh, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|79||2020||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Gagua, Givi. "Paichadze en deus gounezet ar c'hampionad evit an eil gwech". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz C'hwevrer 2020, niv. 24 (8950), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Tornike Sanikidze]] er c'henfinañ 1,5-0,5
|-
|80||2021||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Kampion Jorjia eo Levan Pantsulaia".[https://geochess.ge/%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AA%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90/n244 Lec'hienn Kevread Echedoù Jorjia]</ref>
|61⁄2 poent diwar 9
|-
|81||2022||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|8/11
|-
|82||2023||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]
|7/9
|-
|83||2024||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|7/9
|-
|84||2025||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|6,5/9
|-
|85||2026||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|6/9
|}
| valign="top" |
== Kampionad ar Maouezi ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampionezed||Poentoù
|-
|1||1935||[[Tbilisi]]
|[[Fani Katsi]]
|4/5
|-
|2||1936||[[Tbilisi]]
|[[Fani Katsi]]
[[Berta Kreuzberg]]
|5,5/7
|-
|3||1937||[[Tbilisi]]
|[[Berta Kreuzberg]]
|6/6
|-
|4||1938||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargariani]]
|9,5/11
|-
|5||1940||[[Tbilisi]]
[[Varvara Zargariani]]
|10/12
|-
|6||Here|1940||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava|Ksenia Khenkova-Gogiava]]
|8/8
|-
|7||1945||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargariani]]
|4/4
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]]
[[Lili Gelovani]]
|8,5/11
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Lili Gelovani]]
|8,5/10
|-
|10||1950||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]]<ref>''Malashkhia V.'', Ksenia Gogiava — Kampionez echedoù ar Republik, "Lelo", niv. 22, 2 a viz Kerzu 1950.</ref>
|8,5/10
|-
|11||1952||[[Tbilisi]]
|[[Lyubov Yakiri|Lyubov Kogan]]
N. Woycek
|12,5/14
|-
|12||1953||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/15
|-
|13||1954||[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12,5/14
|-
|14||1955||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/14
|-
|15||1956||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindashvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili Kampionez Jorjia [en echedoù]". Komunour yaouank, Tbilisi, 26 a viz Ebrel 1956.</ref>
|15,5/16
|-
|16||1957||[[Tbilisi]]
|[[Jusefa Gurfinkel]]
|13/15
|-
|17||1958||[[Tbilisi]]
|[[Manana Togonidze]]
|11/13
|-
|18||1959||[[Zugdidi]]
|[[Nona Gaprindashvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 1959.</ref>
|12,5/15
|-
|19||1960||[[Kutaisi]]
|[[Nona Gaprindashvili]]<ref>"B. Gurgenidze ha N. Gaprindashvili - Kampioned Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Ebrel 1960.</ref>
|14,5/15
|-
|20||1961||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindashvili]]<ref>"N. Gaprindashvili eo Kampionez Jorjia [en echedoù e-touez ar merc'hed]". Kommunisti, Tbilisi, 16 a viz Ebrel 1961.</ref>
|14/15
|-
|21||1963||[[Tbilisi]]
|[[Ala Tchaikovskaya]]
|12,5/15
|-
|22||1964||[[Tbilisi]]
|[[Nana Aleksandria]] hag [[Alla Tchaikovskaya]]
|10,5/13
|-
|23||1965||[[Borjomi]]
|[[Nana Aleksandria]]<ref>"N. Aleksandria - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 29 a viz Gouere 1965.</ref>
|13,5/14
|-
|24||1966||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Ninoshvili, T. "Ts. Kakhabrishvili - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 14 a viz Mezheven 1966.</ref>
|14/16
|-
|25||1968||[[Dusheti]]
|[[Nana Aleksandria]]
|11,5/13
|-
|26||1969||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|9/12
|-
|27||1970||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|12,5/15
|-
|28||1971||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Svetlana Kalandarishvili]]
|10,5/13
|-
|29||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|10,5/13
|-
|30||1973||[[Batoumi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Gamrekeli, G. "Tsitsino Kakhabrishvili eo kampion Jorjia [en echedoù]". Adjara soviedel, Batumi, 4 a viz Gwengolo 1973.</ref>
|13/15
|-
|31||1974||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|15/18
|-
|32||1975||[[Zugdidi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|15/18
|-
|33||1976||[[Tbilisi]]
|[[Nino Guriel]]
[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|13/17
|-
|34||1977||[[Tbilisi]]
|[[Nino Melashvili]]
|11,5/15
|-
|35||1978||[[Kutaisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|14/17
|-
|36||1979||[[Abasha]]
|[[Tamil Meskhi]]
|13/15
|-
|37||1980||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsila Kasoshvili]]
|11,5/15
|-
|38||1981||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Tsila Kasoshvili]]
|14,5/16
|-
|39||1982||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]] hag [[Ekaterine Pakhirova]]
|15,5/19
|-
|40||1983||[[Samtredia]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]<ref>Kikava, T. "Ketevan Arakhamia - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 28 Mezheven 1983.</ref>
|15/17
|-
|41||1984||[[Sukhumi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|7,5/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|42||1985||[[Tskaltubo]]
|[[Henrietta Lagvilava]]
|12/15
|-
|43||1986||[[Samtredia]]
|[[Sofio Tereladze]] ha [[Ketevan Melashvili]]
|12 poent diwar 17
|-
|44||1987||[[Tbilisi]]
|[[Ketino Kakhiani|Ketevan Kakhiani]]
|12,5/16
|-
|45||1988||[[Tbilisi]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]<ref>Vashakidze, Vasil. "Mesamed". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Meurzh 1988.</ref>
|13,5/17
|-
|46||1989||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]] ha [[Natia Janjgava]]
|12,5/17
|-
|47||1990||[[Tbilisi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|11/13
|-
|48||1991||[[Tskaltubo]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>"Kentañ evit ar wech kentañ : kampionez echedoù Jorjia Inga Khurtsilava". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Kerzu 1991, niv. 128, p. 1.</ref>
|9,5/11
|-
|49||1992||[[Tbilisi]]
|[[Nino Guriel]]
|9/11
|-
|50||1993||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|7/ 9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|51||1994||[[Tbilisi]]
|[[Natia Janjgava]]
|12/15
|-
|52||1995||[[Tbilisi]]
|[[Miranda Khorava]]
|7/9
|-
|53||1996||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 - The Week in Chess]</ref>
|8/9
|-
|54||1997||[[Tbilisi]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>Danelia, Vazha. "En un emgann tenn ha dic'houest : Inga Khurtsilava eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 15 a viz Ebrel 1997, niv. 85 (2458), p. 7.</ref>
|7,5/9
|-
|55||1998||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
|7/9
|-
|56||1999||[[Tbilisi]]
|[[Inga Charkhalashvili]]
|8/9
|-
|57||2000||[[Tbilisi]]
|[[Sofio Tereladze]] hag [[Inga Khurtsilava]]<ref>{{Levr |Aozer1=David Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia—2000 |Lec'h=Tbilisi |bloaz=2001 |pajenn=20}}</ref>
|7/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|58||2001||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tb., 2002, p. 24</ref>
|aozet gant ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e oa bet trec'h Lela Javakhishvili war Nana Dzagnidze 1-1 (2-0).
|-
|59||2002||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
[[Ana Matnadze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2002, Tb., 2003, p. 9</ref>
|9/13
|-
|60||2003||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2003, Tb., 2004, p. 10</ref><ref>Danelia, Vazha. "Dizoloet eo bet ar c'hampion, ha kenderc'hel a ra an tournamant". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz Meurzh 2003, niv. 64 (4443), p. 7.</ref>
|10/13
|-
|61||2004||
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>Vazha Danelia, Kampionad broadel gant un echuiñ spontus, Republik Jorjia, 2004, N148, p. 7</ref>
|8,5/11
|-
|62||2005||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>"Kampion Jorjia eo Nino Khurtsidze". Republik Jorjia, Tbilisi, 21 a viz Mae 2005, niv. 119 (5152), p. 4.</ref>
|9,5/13
|-
|63||2006||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|8/11
|-
|64||2007||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
[[Sofio Khukhashvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|7,5/11
|-
|65||2008||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]] ha [[Salome Melia]]
|9/12
|-
|66||2009||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>Lomineishvili eo ar pevare gwellañ, Kazetenn "24 Eur", Niv. 18 (2056), 29 Genver 2009, p. A13</ref>
|7/12
|-
|67||2010||[[Kutaisi]]
|[[Salome Melia]]<ref>Manana Khatiashvili, Salome Melia is invincible: Fin kampionad broadel an echedoù merc'hed ha berzh Salome Melia, kazetenn "Republik Jorjia", Niv. 14 (6380), 26 a viz Genver 201, p. 10</ref>
|10/13
|-
|68||2011||[[Anaklia]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>"Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Akhali Taoba, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 20, p. 9.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 14 (6625), p. 10.</ref>
|8,5/13
|-
|69||2012||[[Anaklia]]
|[[Bela Khotenashvili]]<ref>"69vet Kampionad echedoù merc'hed Jorjia". Sportsakhleni, Tbilisi, 15-21 a viz Mae 2012, niv. 19 (977), p. 9.</ref>
|8/11
|-
|70||2013||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|8,5/11
|-
|71||2014||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|9,5/11
|-
|72||2015|||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Batsiashvili, Nino. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia : Atersadenn". Lelo, Tbilisi, 20 a viz Genver 2015, niv. 11, p. 11.</ref>
|7/9
|-
|73||2016||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>Didia, Lasha. "Lela Javakhishvili eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 7 a viz Ebrel 2016, niv. 64 (7956), p. 10.</ref>
|8/11
|-
|74||2017||[[Tbilisi]]
|[[Bela Khotenashvili]]<ref>Didia, Lasha. "Kampion Jorjia eo Khotenashvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 22 a viz Meurzh 2017, niv. 61 (8198), p. 10.</ref>
|7/9
|-
|75||2018||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Danelia, Vazha. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz C'hwevrer 2018, niv. 39, p. 10. <https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/254458></ref>
|7/9
|-
|76||2019||[[Tbilisi]]
|[[Meri Arabidze]]<ref>Danelia, Vazha. "Meri Arabidze eo Kampionez Jorjia". Lelo, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2019, niv. 62, p. 8.</ref>
|91⁄2 poent diwar 11
|-
|77||2020||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7/9
|-
|78||2021||[[Tbilisi]]
|[[Bela Khotenashvili]]
|6,5/ 8
|-
|79||2022||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Advadze, Rusudani. "Nino Batsiashvili a zo deuet da vezañ kampion echedoù Jorjia evit ar pevare gwech". Sarke, Tbilisi, 29 a viz Kerzu - 5 a viz Kerzu 2022, niv. 26 (1276), p. 4.</ref>
|8/9
|-
|80||2023||[[Tbilisi]]
|[[Bela Khotenashvili]]
|8/9
|-
|81||2024||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|7,5/9
|-
|82||2025||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch – Chess Results]</ref>
|7/9
|-
|83||2026||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7,5/9
|-
|}
== Liammoù diavaez ==
*{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 May 2005
| title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 January 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=6 February 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=26 March 2007
| title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=17 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=31 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=2 February 2009
| title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9
| publisher=London Chess Center
}}
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]]
qqe47oepmmcgg93hjgfceme70zrk2wx
2192482
2192481
2026-06-04T15:49:27Z
Dakbzh
58931
/* Kampionad ar Maouezi */
2192482
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]].
== Kampionad kemmesk ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampion||Poentoù
|-
|1||1928||[[Tbilisi]]
|[[Viktor Goglidze]] ha [[Nikoloz Sorokin]]
|6/7
|-
|2||1938||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|8,5/12
|-
|3||1939||[[Kutaisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|14/18
|-
|4||1941||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|15/19
|-
|5||1944||[[Tbilisi]]
|[[Vladas Mikenas]]
|14/17
|-
|6||1945/1946||[[Tbilisi]]
|[[Tigran Petrosyan]]
|11,5/15
|-
|7||1946||[[Tbilisi]]
|[[Paul Keres]]
|18/19
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] ha [[Nikolos Sorokin]]
|9/13
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14,5/17
|-
|10||1949||[[Tbilisi]]
|[[Akaki Pirtskhalava]]
|11,5/15
|-
|11||1950||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]
|13,5/17
|-
|12||1951||[[Tbilisi]]
|[[Nikoloz Sorokin]]
|13/16
|-
|13||1952||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]<ref>''Giorgadze T.'', Mestr M. Shishov — Kampion ar Republik : (XIII Kampionad echedoù Jorjia), “[[Lelo (kazetenn)|Lelo]]”, 23 a viz Meurzh 1952.</ref>
|13/16
|-
|14||1953||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] hag [[Alexander Buslaev]]
|12/16
|-
|15||1954||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Buslaev]]
|12,5/15
|-
|16||1955||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha
[[Mikheil Shishov]]
|12/15
|-
|17||1956||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14/17
|-
|18||1957||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]<ref>Gachechiladze, G. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour, Tbilisi, 17 a viz Meurzh 1957.</ref>{{,}}<ref>Pavlenishvili, A. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour yaouank, Tbilisi, 19 a viz Meurzh 1957.</ref>
|12,5/17
|-
|19||1958||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|20||1959||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|21||1960||[[Batoumi]]
|align="left" |[[Bukhuti Gurgenidze]]
|15,5/19
|-
|22||1961||[[Tbilisi]]
|[[Eduard Gufeld]]
|15,5/19
|-
|23||1962||[[Zugdidi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|7/8 (reizhiad Suis)
|-
|24||1963||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14,5/19
|-
|25||1964||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11/15
|-
|26||1965||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
[[Roman Jinjikhashvili]]
|12/17
|-
|27||1966||[[Tbilisi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]] hag [[Alexander Buslaev]]
|15/17
|-
|28||1967||[[Tskaltubo]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|10,5/13
|-
|29||1968||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11,5/15
|-
|30||1969||[[Sukhumi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|13,5/16
|-
|31||1970||[[Poti]]
|[[Mikheil Tali]]
|11/14
|-
|32||1971||[[Akhalkalaki]]
|[[Alexander Bokuchava]] ha [[Zurab Mikadze]]
|9,5/14
|-
|33||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Giorgadze]]
|13,5/17
|-
|34||1973||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha [[Tamaz Giorgadze]]
|7,5/9 (reizhiad Suis)
|-
|35||1974||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|14/17
|-
|36||1975||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]<ref>Giorgadze, T. "Zurab Sturua eo Kampion Jorjia [en echedoù]". Homeland, Tbilisi, 23 a viz Mae 1975.</ref>
|12/15
|-
|37||1976||[[Tbilisi]]
|[[Yuri Chikovani]]<ref>Sorokin, N. "Kampionad Chikovani". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Mae 1976.</ref>
|12/15
|-
|38||1977||[[Kutaisi]]
[[Zurab Sturua]]
|14/17
|-
|39||1978||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|15/17
|-
|40||1979||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|14/18
|-
|41||1980||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Azmaiparashvili]]
|13/15
|-
|42||1981||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|13,5/15
|-
|43||1982||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|12,5/16
|-
|44||1984||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|11,5/14
|-
|45||1985||[[Tbilisi]]
|align="left" |[[Zurab Sturua]]
[[Gennady Zaichik]]
|9,5/13
|-
|46||1986||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|9/12
|-
|47||1987||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Krasenkov]]
|9,5/13
|-
|48||1988||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|10,5/13
|-
|49||1989||[[Gori]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|8/11
|-
|50||1990||[Tbilisi]]
|[[Alexander Dgebuadze (c'hoarier echedoù)|Alexander Dgebuadze]]
|11/15
|-
|51||1991||[[Poti]]
|[[Tamaz Tabatadze]]
[[Giorgi Bagaturov]]
|8,5/12
|-
|52||1992||[[Tbilisi]]
|[[Khvicha Supatashvili]]
|8,5/11 (reizhiad Suis)
|-
|53||1993||[[Tbilisi]]
|[[Kakha Shalamberidze]]
|7/9
|-
|54||1994||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]]
|9,5/13
|-
|55||1996||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Lasha Janjgava, The Week in Chess]</ref>
|6,5/9
|-
|56||1997||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]
|9
|-
|57||1998||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>Khurtsidze, Nino. "Nino Khurtsidze - An hini kreñvañ e-touez ar baotred : Atersadenn". Republik Jorjia, Tbilisi, 13-14 a viz Du 1998, niv. 323-324 (3024), p. 23.</ref>
|9,5
|-
|58|||1999||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|7,5
|-
|59||2000||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Gelashvili]]<ref>{{Book |Author1=Davit Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess—2000 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2001 |Pajenn=20>}}
|9/12
|-
|60||2001||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tbilisi, 2002, p. 25</ref>
|Dalc'het e oa hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Mchedlishvili war Zurab Sturua gant ur skor 1-1 (1,5-0,5)
|-
|61||2002||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>
{{Levr |Aozer1=Davit Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia-2002 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2003 |Pajenn=10}}</ref>
|9/12
|-
|62||2003||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>{{Book |Author1=David Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess-2003 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2004 |Pajenn=8-9}}</i></b></b></b><b><b>ref</strong>anel, D. "Baadur Jobava eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 24 a viz Mae 2003, niv. 134 (4513), p. 4.</ref>
|Dalc'het hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Jobava war Giorgi Kacheishvili gant ur skor 1-1 (3-1).
|-
|63||2004||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]
|
|-
|64||2005||[[Tbilisi]]
|[[Valeriane Gaprindashvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Gaprindashvili eo Kampion Jorjia : Echedoù". Republik Jorjia, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 2005, niv. 101 (5134), p. 4.</ref>
|7/9 (reizhiad Suis)
|-
|65||2006||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]<ref>Gagua, Giorgi. "Giga Kacheishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 8 a viz C'hwevrer 2006, niv. 27 (5365), p. 7.</ref>
|8,5/11
|-
|66||2007||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|8,5/11
|-
|67||2008||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"D'ar C'hampion - 'Aour', d'an Eil-Kampion - Mestr Meur : Dibenn Kampionad Broadel Echedoù Jorjia e-touez ar baotred". Republik Jorjia, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2008, niv. 60 (5918), p. 12.</ref>
|Dalc'het en ur stumm knockout, ar c'hampion en deus trec'het [[Giorgi Margvelashvili]] 2,5-0,5 er gourfenn
|-
|68||2009||[[Tbilisi]]
|[[Tornike Sanikidze]]
|8,5/13
|-
|69||2010||[[Tbilisi]]
[[Merab Gagunashvili]]<ref>"Evit ar wech kentañ - war Olimpos : Gagunashvili eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 27 a viz Genver 2010, niv. 15 (6381), p. 10.</ref>
|9/13, trec'het [[Tamaz Gelashvili]] 3-1 en ur c'hrogad
|-
|70||2011||[[Tbilisi]]
|[[David Zarkua]]<ref>"70vet Kampionad echedoù gourel Jorjia". Sportsiakhleni, Tbilisi, 1-7 a viz C'hwevrer 2011, niv. 5 (911), p. 6.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|71||2012||[[Tbilisi]]
[[Baadur Jobava]]<ref>"Kampion eo Jobava : tro diwezhañ Kampionad echedoù ar baotred e Jorjia". Sports Journal, Tbilisi, 5-11 a viz Kerzu 2012, niv. 22, p. 16.</ref><ref>Didia, Lasha. "Jobava a gresk ar revenidigezh". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz Mae 2012, niv. 94 (6970), p. 10.</ref>
|10/11
|-
|72||2013||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|9/11
|-
|73||2014||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|8,5/11
|-
|74||2015||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Disoc'hoù 74vet kampionad echedoù gourel Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Genver 2015, niv. 14, p. 11.</ref>https://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Mikheil Mchedlishvili]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|75||2016||[[Tbilisi]]
|[[David Jojua]]<ref>Danelia, Vazha. "Aour gounezet dre skoilh". Chess World (Georgian Chess Federation), Tbilisi, 2016, №1 (5), pp. 4–8.</ref>
|Dalc'het gant ar reizhiad trec'hiñ, ar c'hampion a drec'has [[Lela Javakhishvili]] 2-0 er gourfenn
|-
|76||2017||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Pataridze, Tamaz. "Luka Paichadze eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 2 a viz C'hwevrer 2017, niv. 24-25 (8161-8162), p. 9.</ref>
|5,5/9
|-
|77||2018||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Mikheil Mchedlishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 31 a viz Genver 2018, niv. 20 (8421), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[David Jojua]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|78||2019||[[Tbilisi]]
|[[Giga Kuparadze]]<ref>Danelia, Vazha. "Kampion Jorjia eo ar pesketaer Kvakhchireli". Lelo, Tbilisi, 18 a viz C'hwevrer 2019, niv. 32, p. 10.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kuparadze eo ar C'hampion". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz C'hwevrer 2019, niv. 35 (8701), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet dre skoilh, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|79||2020||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Gagua, Givi. "Paichadze en deus gounezet ar c'hampionad evit an eil gwech". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz C'hwevrer 2020, niv. 24 (8950), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Tornike Sanikidze]] er c'henfinañ 1,5-0,5
|-
|80||2021||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Kampion Jorjia eo Levan Pantsulaia".[https://geochess.ge/%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AA%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90/n244 Lec'hienn Kevread Echedoù Jorjia]</ref>
|61⁄2 poent diwar 9
|-
|81||2022||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|8/11
|-
|82||2023||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]
|7/9
|-
|83||2024||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|7/9
|-
|84||2025||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|6,5/9
|-
|85||2026||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|6/9
|}
| valign="top" |
== Kampionad ar Maouezi ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampionezed||Poentoù
|-
|1||1935||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
|4/5
|-
|2||1936||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
[[Berta Krezberg]]
|5,5/7
|-
|3||1937||[[Tbilisi]]
|[[Berta Krezberg]]
|6/6
|-
|4||1938||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargariani]]
|9,5/11
|-
|5||1940||[[Tbilisi]]
[[Varvara Zargariani]]
|10/12
|-
|6||Here|1940||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava|Ksenia Khenkova-Gogiava]]
|8/8
|-
|7||1945||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargariani]]
|4/4
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]]
[[Lili Gelovani]]
|8,5/11
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Lili Gelovani]]
|8,5/10
|-
|10||1950||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]]<ref>''Malashkhia V.'', Ksenia Gogiava — Kampionez echedoù ar Republik, "Lelo", niv. 22, 2 a viz Kerzu 1950.</ref>
|8,5/10
|-
|11||1952||[[Tbilisi]]
|[[Lyubov Yakiri|Lyubov Kogan]]
N. Woycek
|12,5/14
|-
|12||1953||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/15
|-
|13||1954||[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12,5/14
|-
|14||1955||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/14
|-
|15||1956||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindashvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili Kampionez Jorjia [en echedoù]". Komunour yaouank, Tbilisi, 26 a viz Ebrel 1956.</ref>
|15,5/16
|-
|16||1957||[[Tbilisi]]
|[[Jusefa Gurfinkel]]
|13/15
|-
|17||1958||[[Tbilisi]]
|[[Manana Togonidze]]
|11/13
|-
|18||1959||[[Zugdidi]]
|[[Nona Gaprindashvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 1959.</ref>
|12,5/15
|-
|19||1960||[[Kutaisi]]
|[[Nona Gaprindashvili]]<ref>"B. Gurgenidze ha N. Gaprindashvili - Kampioned Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Ebrel 1960.</ref>
|14,5/15
|-
|20||1961||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindashvili]]<ref>"N. Gaprindashvili eo Kampionez Jorjia [en echedoù e-touez ar merc'hed]". Kommunisti, Tbilisi, 16 a viz Ebrel 1961.</ref>
|14/15
|-
|21||1963||[[Tbilisi]]
|[[Ala Tchaikovskaya]]
|12,5/15
|-
|22||1964||[[Tbilisi]]
|[[Nana Aleksandria]] hag [[Alla Tchaikovskaya]]
|10,5/13
|-
|23||1965||[[Borjomi]]
|[[Nana Aleksandria]]<ref>"N. Aleksandria - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 29 a viz Gouere 1965.</ref>
|13,5/14
|-
|24||1966||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Ninoshvili, T. "Ts. Kakhabrishvili - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 14 a viz Mezheven 1966.</ref>
|14/16
|-
|25||1968||[[Dusheti]]
|[[Nana Aleksandria]]
|11,5/13
|-
|26||1969||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|9/12
|-
|27||1970||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|12,5/15
|-
|28||1971||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Svetlana Kalandarishvili]]
|10,5/13
|-
|29||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|10,5/13
|-
|30||1973||[[Batoumi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Gamrekeli, G. "Tsitsino Kakhabrishvili eo kampion Jorjia [en echedoù]". Adjara soviedel, Batumi, 4 a viz Gwengolo 1973.</ref>
|13/15
|-
|31||1974||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|15/18
|-
|32||1975||[[Zugdidi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|15/18
|-
|33||1976||[[Tbilisi]]
|[[Nino Guriel]]
[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|13/17
|-
|34||1977||[[Tbilisi]]
|[[Nino Melashvili]]
|11,5/15
|-
|35||1978||[[Kutaisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|14/17
|-
|36||1979||[[Abasha]]
|[[Tamil Meskhi]]
|13/15
|-
|37||1980||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsila Kasoshvili]]
|11,5/15
|-
|38||1981||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Tsila Kasoshvili]]
|14,5/16
|-
|39||1982||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]] hag [[Ekaterine Pakhirova]]
|15,5/19
|-
|40||1983||[[Samtredia]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]<ref>Kikava, T. "Ketevan Arakhamia - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 28 Mezheven 1983.</ref>
|15/17
|-
|41||1984||[[Sukhumi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|7,5/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|42||1985||[[Tskaltubo]]
|[[Henrietta Lagvilava]]
|12/15
|-
|43||1986||[[Samtredia]]
|[[Sofio Tereladze]] ha [[Ketevan Melashvili]]
|12 poent diwar 17
|-
|44||1987||[[Tbilisi]]
|[[Ketino Kakhiani|Ketevan Kakhiani]]
|12,5/16
|-
|45||1988||[[Tbilisi]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]<ref>Vashakidze, Vasil. "Mesamed". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Meurzh 1988.</ref>
|13,5/17
|-
|46||1989||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]] ha [[Natia Janjgava]]
|12,5/17
|-
|47||1990||[[Tbilisi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|11/13
|-
|48||1991||[[Tskaltubo]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>"Kentañ evit ar wech kentañ : kampionez echedoù Jorjia Inga Khurtsilava". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Kerzu 1991, niv. 128, p. 1.</ref>
|9,5/11
|-
|49||1992||[[Tbilisi]]
|[[Nino Guriel]]
|9/11
|-
|50||1993||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|7/ 9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|51||1994||[[Tbilisi]]
|[[Natia Janjgava]]
|12/15
|-
|52||1995||[[Tbilisi]]
|[[Miranda Khorava]]
|7/9
|-
|53||1996||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 - The Week in Chess]</ref>
|8/9
|-
|54||1997||[[Tbilisi]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>Danelia, Vazha. "En un emgann tenn ha dic'houest : Inga Khurtsilava eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 15 a viz Ebrel 1997, niv. 85 (2458), p. 7.</ref>
|7,5/9
|-
|55||1998||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
|7/9
|-
|56||1999||[[Tbilisi]]
|[[Inga Charkhalashvili]]
|8/9
|-
|57||2000||[[Tbilisi]]
|[[Sofio Tereladze]] hag [[Inga Khurtsilava]]<ref>{{Levr |Aozer1=David Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia—2000 |Lec'h=Tbilisi |bloaz=2001 |pajenn=20}}</ref>
|7/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|58||2001||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tb., 2002, p. 24</ref>
|aozet gant ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e oa bet trec'h Lela Javakhishvili war Nana Dzagnidze 1-1 (2-0).
|-
|59||2002||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
[[Ana Matnadze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2002, Tb., 2003, p. 9</ref>
|9/13
|-
|60||2003||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2003, Tb., 2004, p. 10</ref><ref>Danelia, Vazha. "Dizoloet eo bet ar c'hampion, ha kenderc'hel a ra an tournamant". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz Meurzh 2003, niv. 64 (4443), p. 7.</ref>
|10/13
|-
|61||2004||
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>Vazha Danelia, Kampionad broadel gant un echuiñ spontus, Republik Jorjia, 2004, N148, p. 7</ref>
|8,5/11
|-
|62||2005||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>"Kampion Jorjia eo Nino Khurtsidze". Republik Jorjia, Tbilisi, 21 a viz Mae 2005, niv. 119 (5152), p. 4.</ref>
|9,5/13
|-
|63||2006||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|8/11
|-
|64||2007||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
[[Sofio Khukhashvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|7,5/11
|-
|65||2008||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]] ha [[Salome Melia]]
|9/12
|-
|66||2009||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>Lomineishvili eo ar pevare gwellañ, Kazetenn "24 Eur", Niv. 18 (2056), 29 Genver 2009, p. A13</ref>
|7/12
|-
|67||2010||[[Kutaisi]]
|[[Salome Melia]]<ref>Manana Khatiashvili, Salome Melia is invincible: Fin kampionad broadel an echedoù merc'hed ha berzh Salome Melia, kazetenn "Republik Jorjia", Niv. 14 (6380), 26 a viz Genver 201, p. 10</ref>
|10/13
|-
|68||2011||[[Anaklia]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>"Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Akhali Taoba, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 20, p. 9.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 14 (6625), p. 10.</ref>
|8,5/13
|-
|69||2012||[[Anaklia]]
|[[Bela Khotenashvili]]<ref>"69vet Kampionad echedoù merc'hed Jorjia". Sportsakhleni, Tbilisi, 15-21 a viz Mae 2012, niv. 19 (977), p. 9.</ref>
|8/11
|-
|70||2013||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|8,5/11
|-
|71||2014||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|9,5/11
|-
|72||2015|||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Batsiashvili, Nino. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia : Atersadenn". Lelo, Tbilisi, 20 a viz Genver 2015, niv. 11, p. 11.</ref>
|7/9
|-
|73||2016||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>Didia, Lasha. "Lela Javakhishvili eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 7 a viz Ebrel 2016, niv. 64 (7956), p. 10.</ref>
|8/11
|-
|74||2017||[[Tbilisi]]
|[[Bela Khotenashvili]]<ref>Didia, Lasha. "Kampion Jorjia eo Khotenashvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 22 a viz Meurzh 2017, niv. 61 (8198), p. 10.</ref>
|7/9
|-
|75||2018||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Danelia, Vazha. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz C'hwevrer 2018, niv. 39, p. 10. <https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/254458></ref>
|7/9
|-
|76||2019||[[Tbilisi]]
|[[Meri Arabidze]]<ref>Danelia, Vazha. "Meri Arabidze eo Kampionez Jorjia". Lelo, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2019, niv. 62, p. 8.</ref>
|91⁄2 poent diwar 11
|-
|77||2020||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7/9
|-
|78||2021||[[Tbilisi]]
|[[Bela Khotenashvili]]
|6,5/ 8
|-
|79||2022||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Advadze, Rusudani. "Nino Batsiashvili a zo deuet da vezañ kampion echedoù Jorjia evit ar pevare gwech". Sarke, Tbilisi, 29 a viz Kerzu - 5 a viz Kerzu 2022, niv. 26 (1276), p. 4.</ref>
|8/9
|-
|80||2023||[[Tbilisi]]
|[[Bela Khotenashvili]]
|8/9
|-
|81||2024||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|7,5/9
|-
|82||2025||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch – Chess Results]</ref>
|7/9
|-
|83||2026||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7,5/9
|-
|}
== Liammoù diavaez ==
*{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 May 2005
| title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 January 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=6 February 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=26 March 2007
| title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=17 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=31 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=2 February 2009
| title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9
| publisher=London Chess Center
}}
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]]
elp5r2kbjy3e6f4im219bn8tjrjnzh2
2192483
2192482
2026-06-04T15:50:38Z
Dakbzh
58931
/* Kampionad ar Maouezi */
2192483
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]].
== Kampionad kemmesk ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampion||Poentoù
|-
|1||1928||[[Tbilisi]]
|[[Viktor Goglidze]] ha [[Nikoloz Sorokin]]
|6/7
|-
|2||1938||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|8,5/12
|-
|3||1939||[[Kutaisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|14/18
|-
|4||1941||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|15/19
|-
|5||1944||[[Tbilisi]]
|[[Vladas Mikenas]]
|14/17
|-
|6||1945/1946||[[Tbilisi]]
|[[Tigran Petrosyan]]
|11,5/15
|-
|7||1946||[[Tbilisi]]
|[[Paul Keres]]
|18/19
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] ha [[Nikolos Sorokin]]
|9/13
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14,5/17
|-
|10||1949||[[Tbilisi]]
|[[Akaki Pirtskhalava]]
|11,5/15
|-
|11||1950||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]
|13,5/17
|-
|12||1951||[[Tbilisi]]
|[[Nikoloz Sorokin]]
|13/16
|-
|13||1952||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]<ref>''Giorgadze T.'', Mestr M. Shishov — Kampion ar Republik : (XIII Kampionad echedoù Jorjia), “[[Lelo (kazetenn)|Lelo]]”, 23 a viz Meurzh 1952.</ref>
|13/16
|-
|14||1953||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] hag [[Alexander Buslaev]]
|12/16
|-
|15||1954||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Buslaev]]
|12,5/15
|-
|16||1955||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha
[[Mikheil Shishov]]
|12/15
|-
|17||1956||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14/17
|-
|18||1957||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]<ref>Gachechiladze, G. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour, Tbilisi, 17 a viz Meurzh 1957.</ref>{{,}}<ref>Pavlenishvili, A. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour yaouank, Tbilisi, 19 a viz Meurzh 1957.</ref>
|12,5/17
|-
|19||1958||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|20||1959||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|21||1960||[[Batoumi]]
|align="left" |[[Bukhuti Gurgenidze]]
|15,5/19
|-
|22||1961||[[Tbilisi]]
|[[Eduard Gufeld]]
|15,5/19
|-
|23||1962||[[Zugdidi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|7/8 (reizhiad Suis)
|-
|24||1963||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14,5/19
|-
|25||1964||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11/15
|-
|26||1965||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
[[Roman Jinjikhashvili]]
|12/17
|-
|27||1966||[[Tbilisi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]] hag [[Alexander Buslaev]]
|15/17
|-
|28||1967||[[Tskaltubo]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|10,5/13
|-
|29||1968||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11,5/15
|-
|30||1969||[[Sukhumi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|13,5/16
|-
|31||1970||[[Poti]]
|[[Mikheil Tali]]
|11/14
|-
|32||1971||[[Akhalkalaki]]
|[[Alexander Bokuchava]] ha [[Zurab Mikadze]]
|9,5/14
|-
|33||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Giorgadze]]
|13,5/17
|-
|34||1973||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha [[Tamaz Giorgadze]]
|7,5/9 (reizhiad Suis)
|-
|35||1974||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|14/17
|-
|36||1975||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]<ref>Giorgadze, T. "Zurab Sturua eo Kampion Jorjia [en echedoù]". Homeland, Tbilisi, 23 a viz Mae 1975.</ref>
|12/15
|-
|37||1976||[[Tbilisi]]
|[[Yuri Chikovani]]<ref>Sorokin, N. "Kampionad Chikovani". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Mae 1976.</ref>
|12/15
|-
|38||1977||[[Kutaisi]]
[[Zurab Sturua]]
|14/17
|-
|39||1978||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|15/17
|-
|40||1979||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|14/18
|-
|41||1980||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Azmaiparashvili]]
|13/15
|-
|42||1981||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|13,5/15
|-
|43||1982||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|12,5/16
|-
|44||1984||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|11,5/14
|-
|45||1985||[[Tbilisi]]
|align="left" |[[Zurab Sturua]]
[[Gennady Zaichik]]
|9,5/13
|-
|46||1986||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|9/12
|-
|47||1987||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Krasenkov]]
|9,5/13
|-
|48||1988||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|10,5/13
|-
|49||1989||[[Gori]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|8/11
|-
|50||1990||[Tbilisi]]
|[[Alexander Dgebuadze (c'hoarier echedoù)|Alexander Dgebuadze]]
|11/15
|-
|51||1991||[[Poti]]
|[[Tamaz Tabatadze]]
[[Giorgi Bagaturov]]
|8,5/12
|-
|52||1992||[[Tbilisi]]
|[[Khvicha Supatashvili]]
|8,5/11 (reizhiad Suis)
|-
|53||1993||[[Tbilisi]]
|[[Kakha Shalamberidze]]
|7/9
|-
|54||1994||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]]
|9,5/13
|-
|55||1996||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Lasha Janjgava, The Week in Chess]</ref>
|6,5/9
|-
|56||1997||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]
|9
|-
|57||1998||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>Khurtsidze, Nino. "Nino Khurtsidze - An hini kreñvañ e-touez ar baotred : Atersadenn". Republik Jorjia, Tbilisi, 13-14 a viz Du 1998, niv. 323-324 (3024), p. 23.</ref>
|9,5
|-
|58|||1999||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|7,5
|-
|59||2000||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Gelashvili]]<ref>{{Book |Author1=Davit Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess—2000 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2001 |Pajenn=20>}}
|9/12
|-
|60||2001||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tbilisi, 2002, p. 25</ref>
|Dalc'het e oa hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Mchedlishvili war Zurab Sturua gant ur skor 1-1 (1,5-0,5)
|-
|61||2002||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>
{{Levr |Aozer1=Davit Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia-2002 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2003 |Pajenn=10}}</ref>
|9/12
|-
|62||2003||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>{{Book |Author1=David Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess-2003 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2004 |Pajenn=8-9}}</i></b></b></b><b><b>ref</strong>anel, D. "Baadur Jobava eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 24 a viz Mae 2003, niv. 134 (4513), p. 4.</ref>
|Dalc'het hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Jobava war Giorgi Kacheishvili gant ur skor 1-1 (3-1).
|-
|63||2004||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]
|
|-
|64||2005||[[Tbilisi]]
|[[Valeriane Gaprindashvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Gaprindashvili eo Kampion Jorjia : Echedoù". Republik Jorjia, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 2005, niv. 101 (5134), p. 4.</ref>
|7/9 (reizhiad Suis)
|-
|65||2006||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]<ref>Gagua, Giorgi. "Giga Kacheishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 8 a viz C'hwevrer 2006, niv. 27 (5365), p. 7.</ref>
|8,5/11
|-
|66||2007||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|8,5/11
|-
|67||2008||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"D'ar C'hampion - 'Aour', d'an Eil-Kampion - Mestr Meur : Dibenn Kampionad Broadel Echedoù Jorjia e-touez ar baotred". Republik Jorjia, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2008, niv. 60 (5918), p. 12.</ref>
|Dalc'het en ur stumm knockout, ar c'hampion en deus trec'het [[Giorgi Margvelashvili]] 2,5-0,5 er gourfenn
|-
|68||2009||[[Tbilisi]]
|[[Tornike Sanikidze]]
|8,5/13
|-
|69||2010||[[Tbilisi]]
[[Merab Gagunashvili]]<ref>"Evit ar wech kentañ - war Olimpos : Gagunashvili eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 27 a viz Genver 2010, niv. 15 (6381), p. 10.</ref>
|9/13, trec'het [[Tamaz Gelashvili]] 3-1 en ur c'hrogad
|-
|70||2011||[[Tbilisi]]
|[[David Zarkua]]<ref>"70vet Kampionad echedoù gourel Jorjia". Sportsiakhleni, Tbilisi, 1-7 a viz C'hwevrer 2011, niv. 5 (911), p. 6.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|71||2012||[[Tbilisi]]
[[Baadur Jobava]]<ref>"Kampion eo Jobava : tro diwezhañ Kampionad echedoù ar baotred e Jorjia". Sports Journal, Tbilisi, 5-11 a viz Kerzu 2012, niv. 22, p. 16.</ref><ref>Didia, Lasha. "Jobava a gresk ar revenidigezh". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz Mae 2012, niv. 94 (6970), p. 10.</ref>
|10/11
|-
|72||2013||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|9/11
|-
|73||2014||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|8,5/11
|-
|74||2015||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Disoc'hoù 74vet kampionad echedoù gourel Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Genver 2015, niv. 14, p. 11.</ref>https://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Mikheil Mchedlishvili]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|75||2016||[[Tbilisi]]
|[[David Jojua]]<ref>Danelia, Vazha. "Aour gounezet dre skoilh". Chess World (Georgian Chess Federation), Tbilisi, 2016, №1 (5), pp. 4–8.</ref>
|Dalc'het gant ar reizhiad trec'hiñ, ar c'hampion a drec'has [[Lela Javakhishvili]] 2-0 er gourfenn
|-
|76||2017||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Pataridze, Tamaz. "Luka Paichadze eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 2 a viz C'hwevrer 2017, niv. 24-25 (8161-8162), p. 9.</ref>
|5,5/9
|-
|77||2018||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Mikheil Mchedlishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 31 a viz Genver 2018, niv. 20 (8421), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[David Jojua]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|78||2019||[[Tbilisi]]
|[[Giga Kuparadze]]<ref>Danelia, Vazha. "Kampion Jorjia eo ar pesketaer Kvakhchireli". Lelo, Tbilisi, 18 a viz C'hwevrer 2019, niv. 32, p. 10.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kuparadze eo ar C'hampion". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz C'hwevrer 2019, niv. 35 (8701), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet dre skoilh, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|79||2020||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Gagua, Givi. "Paichadze en deus gounezet ar c'hampionad evit an eil gwech". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz C'hwevrer 2020, niv. 24 (8950), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Tornike Sanikidze]] er c'henfinañ 1,5-0,5
|-
|80||2021||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Kampion Jorjia eo Levan Pantsulaia".[https://geochess.ge/%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AA%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90/n244 Lec'hienn Kevread Echedoù Jorjia]</ref>
|61⁄2 poent diwar 9
|-
|81||2022||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|8/11
|-
|82||2023||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]
|7/9
|-
|83||2024||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|7/9
|-
|84||2025||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|6,5/9
|-
|85||2026||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|6/9
|}
| valign="top" |
== Kampionad ar Maouezi ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampionezed||Poentoù
|-
|1||1935||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
|4/5
|-
|2||1936||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
[[Berta Krezberg]]
|5,5/7
|-
|3||1937||[[Tbilisi]]
|[[Berta Krezberg]]
|6/6
|-
|4||1938||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|9,5/11
|-
|5||1940||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|10/12
|-
|6||Here|1940||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava|Ksenia Khenkova-Gogiava]]
|8/8
|-
|7||1945||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|4/4
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]] ha [[Lili Gelovani]]
|8,5/11
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Lili Gelovani]]
|8,5/10
|-
|10||1950||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]]<ref>''Malashkhia V.'', Ksenia Gogiava — Kampionez echedoù ar Republik, "Lelo", niv. 22, 2 a viz Kerzu 1950.</ref>
|8,5/10
|-
|11||1952||[[Tbilisi]]
|[[Lyubov Yakiri|Lyubov Kogan]]
N. Woycek
|12,5/14
|-
|12||1953||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/15
|-
|13||1954||[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12,5/14
|-
|14||1955||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/14
|-
|15||1956||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindashvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili Kampionez Jorjia [en echedoù]". Komunour yaouank, Tbilisi, 26 a viz Ebrel 1956.</ref>
|15,5/16
|-
|16||1957||[[Tbilisi]]
|[[Jusefa Gurfinkel]]
|13/15
|-
|17||1958||[[Tbilisi]]
|[[Manana Togonidze]]
|11/13
|-
|18||1959||[[Zugdidi]]
|[[Nona Gaprindashvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 1959.</ref>
|12,5/15
|-
|19||1960||[[Kutaisi]]
|[[Nona Gaprindashvili]]<ref>"B. Gurgenidze ha N. Gaprindashvili - Kampioned Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Ebrel 1960.</ref>
|14,5/15
|-
|20||1961||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindashvili]]<ref>"N. Gaprindashvili eo Kampionez Jorjia [en echedoù e-touez ar merc'hed]". Kommunisti, Tbilisi, 16 a viz Ebrel 1961.</ref>
|14/15
|-
|21||1963||[[Tbilisi]]
|[[Ala Tchaikovskaya]]
|12,5/15
|-
|22||1964||[[Tbilisi]]
|[[Nana Aleksandria]] hag [[Alla Tchaikovskaya]]
|10,5/13
|-
|23||1965||[[Borjomi]]
|[[Nana Aleksandria]]<ref>"N. Aleksandria - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 29 a viz Gouere 1965.</ref>
|13,5/14
|-
|24||1966||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Ninoshvili, T. "Ts. Kakhabrishvili - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 14 a viz Mezheven 1966.</ref>
|14/16
|-
|25||1968||[[Dusheti]]
|[[Nana Aleksandria]]
|11,5/13
|-
|26||1969||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|9/12
|-
|27||1970||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|12,5/15
|-
|28||1971||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Svetlana Kalandarishvili]]
|10,5/13
|-
|29||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|10,5/13
|-
|30||1973||[[Batoumi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Gamrekeli, G. "Tsitsino Kakhabrishvili eo kampion Jorjia [en echedoù]". Adjara soviedel, Batumi, 4 a viz Gwengolo 1973.</ref>
|13/15
|-
|31||1974||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|15/18
|-
|32||1975||[[Zugdidi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|15/18
|-
|33||1976||[[Tbilisi]]
|[[Nino Guriel]]
[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|13/17
|-
|34||1977||[[Tbilisi]]
|[[Nino Melashvili]]
|11,5/15
|-
|35||1978||[[Kutaisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|14/17
|-
|36||1979||[[Abasha]]
|[[Tamil Meskhi]]
|13/15
|-
|37||1980||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsila Kasoshvili]]
|11,5/15
|-
|38||1981||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Tsila Kasoshvili]]
|14,5/16
|-
|39||1982||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]] hag [[Ekaterine Pakhirova]]
|15,5/19
|-
|40||1983||[[Samtredia]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]<ref>Kikava, T. "Ketevan Arakhamia - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 28 Mezheven 1983.</ref>
|15/17
|-
|41||1984||[[Sukhumi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|7,5/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|42||1985||[[Tskaltubo]]
|[[Henrietta Lagvilava]]
|12/15
|-
|43||1986||[[Samtredia]]
|[[Sofio Tereladze]] ha [[Ketevan Melashvili]]
|12 poent diwar 17
|-
|44||1987||[[Tbilisi]]
|[[Ketino Kakhiani|Ketevan Kakhiani]]
|12,5/16
|-
|45||1988||[[Tbilisi]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]<ref>Vashakidze, Vasil. "Mesamed". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Meurzh 1988.</ref>
|13,5/17
|-
|46||1989||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]] ha [[Natia Janjgava]]
|12,5/17
|-
|47||1990||[[Tbilisi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|11/13
|-
|48||1991||[[Tskaltubo]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>"Kentañ evit ar wech kentañ : kampionez echedoù Jorjia Inga Khurtsilava". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Kerzu 1991, niv. 128, p. 1.</ref>
|9,5/11
|-
|49||1992||[[Tbilisi]]
|[[Nino Guriel]]
|9/11
|-
|50||1993||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|7/ 9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|51||1994||[[Tbilisi]]
|[[Natia Janjgava]]
|12/15
|-
|52||1995||[[Tbilisi]]
|[[Miranda Khorava]]
|7/9
|-
|53||1996||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 - The Week in Chess]</ref>
|8/9
|-
|54||1997||[[Tbilisi]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>Danelia, Vazha. "En un emgann tenn ha dic'houest : Inga Khurtsilava eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 15 a viz Ebrel 1997, niv. 85 (2458), p. 7.</ref>
|7,5/9
|-
|55||1998||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
|7/9
|-
|56||1999||[[Tbilisi]]
|[[Inga Charkhalashvili]]
|8/9
|-
|57||2000||[[Tbilisi]]
|[[Sofio Tereladze]] hag [[Inga Khurtsilava]]<ref>{{Levr |Aozer1=David Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia—2000 |Lec'h=Tbilisi |bloaz=2001 |pajenn=20}}</ref>
|7/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|58||2001||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tb., 2002, p. 24</ref>
|aozet gant ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e oa bet trec'h Lela Javakhishvili war Nana Dzagnidze 1-1 (2-0).
|-
|59||2002||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
[[Ana Matnadze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2002, Tb., 2003, p. 9</ref>
|9/13
|-
|60||2003||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2003, Tb., 2004, p. 10</ref><ref>Danelia, Vazha. "Dizoloet eo bet ar c'hampion, ha kenderc'hel a ra an tournamant". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz Meurzh 2003, niv. 64 (4443), p. 7.</ref>
|10/13
|-
|61||2004||
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>Vazha Danelia, Kampionad broadel gant un echuiñ spontus, Republik Jorjia, 2004, N148, p. 7</ref>
|8,5/11
|-
|62||2005||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>"Kampion Jorjia eo Nino Khurtsidze". Republik Jorjia, Tbilisi, 21 a viz Mae 2005, niv. 119 (5152), p. 4.</ref>
|9,5/13
|-
|63||2006||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|8/11
|-
|64||2007||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
[[Sofio Khukhashvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|7,5/11
|-
|65||2008||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]] ha [[Salome Melia]]
|9/12
|-
|66||2009||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>Lomineishvili eo ar pevare gwellañ, Kazetenn "24 Eur", Niv. 18 (2056), 29 Genver 2009, p. A13</ref>
|7/12
|-
|67||2010||[[Kutaisi]]
|[[Salome Melia]]<ref>Manana Khatiashvili, Salome Melia is invincible: Fin kampionad broadel an echedoù merc'hed ha berzh Salome Melia, kazetenn "Republik Jorjia", Niv. 14 (6380), 26 a viz Genver 201, p. 10</ref>
|10/13
|-
|68||2011||[[Anaklia]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>"Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Akhali Taoba, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 20, p. 9.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 14 (6625), p. 10.</ref>
|8,5/13
|-
|69||2012||[[Anaklia]]
|[[Bela Khotenashvili]]<ref>"69vet Kampionad echedoù merc'hed Jorjia". Sportsakhleni, Tbilisi, 15-21 a viz Mae 2012, niv. 19 (977), p. 9.</ref>
|8/11
|-
|70||2013||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|8,5/11
|-
|71||2014||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|9,5/11
|-
|72||2015|||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Batsiashvili, Nino. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia : Atersadenn". Lelo, Tbilisi, 20 a viz Genver 2015, niv. 11, p. 11.</ref>
|7/9
|-
|73||2016||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>Didia, Lasha. "Lela Javakhishvili eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 7 a viz Ebrel 2016, niv. 64 (7956), p. 10.</ref>
|8/11
|-
|74||2017||[[Tbilisi]]
|[[Bela Khotenashvili]]<ref>Didia, Lasha. "Kampion Jorjia eo Khotenashvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 22 a viz Meurzh 2017, niv. 61 (8198), p. 10.</ref>
|7/9
|-
|75||2018||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Danelia, Vazha. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz C'hwevrer 2018, niv. 39, p. 10. <https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/254458></ref>
|7/9
|-
|76||2019||[[Tbilisi]]
|[[Meri Arabidze]]<ref>Danelia, Vazha. "Meri Arabidze eo Kampionez Jorjia". Lelo, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2019, niv. 62, p. 8.</ref>
|91⁄2 poent diwar 11
|-
|77||2020||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7/9
|-
|78||2021||[[Tbilisi]]
|[[Bela Khotenashvili]]
|6,5/ 8
|-
|79||2022||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Advadze, Rusudani. "Nino Batsiashvili a zo deuet da vezañ kampion echedoù Jorjia evit ar pevare gwech". Sarke, Tbilisi, 29 a viz Kerzu - 5 a viz Kerzu 2022, niv. 26 (1276), p. 4.</ref>
|8/9
|-
|80||2023||[[Tbilisi]]
|[[Bela Khotenashvili]]
|8/9
|-
|81||2024||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|7,5/9
|-
|82||2025||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch – Chess Results]</ref>
|7/9
|-
|83||2026||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7,5/9
|-
|}
== Liammoù diavaez ==
*{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 May 2005
| title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 January 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=6 February 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=26 March 2007
| title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=17 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=31 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=2 February 2009
| title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9
| publisher=London Chess Center
}}
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]]
h645cehlwjzjx8kc45ttmx1pglpaf2g
2192484
2192483
2026-06-04T15:54:39Z
Dakbzh
58931
/* Kampionad ar Maouezi */
2192484
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]].
== Kampionad kemmesk ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampion||Poentoù
|-
|1||1928||[[Tbilisi]]
|[[Viktor Goglidze]] ha [[Nikoloz Sorokin]]
|6/7
|-
|2||1938||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|8,5/12
|-
|3||1939||[[Kutaisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|14/18
|-
|4||1941||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|15/19
|-
|5||1944||[[Tbilisi]]
|[[Vladas Mikenas]]
|14/17
|-
|6||1945/1946||[[Tbilisi]]
|[[Tigran Petrosyan]]
|11,5/15
|-
|7||1946||[[Tbilisi]]
|[[Paul Keres]]
|18/19
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] ha [[Nikolos Sorokin]]
|9/13
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14,5/17
|-
|10||1949||[[Tbilisi]]
|[[Akaki Pirtskhalava]]
|11,5/15
|-
|11||1950||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]
|13,5/17
|-
|12||1951||[[Tbilisi]]
|[[Nikoloz Sorokin]]
|13/16
|-
|13||1952||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]<ref>''Giorgadze T.'', Mestr M. Shishov — Kampion ar Republik : (XIII Kampionad echedoù Jorjia), “[[Lelo (kazetenn)|Lelo]]”, 23 a viz Meurzh 1952.</ref>
|13/16
|-
|14||1953||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] hag [[Alexander Buslaev]]
|12/16
|-
|15||1954||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Buslaev]]
|12,5/15
|-
|16||1955||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha
[[Mikheil Shishov]]
|12/15
|-
|17||1956||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14/17
|-
|18||1957||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]<ref>Gachechiladze, G. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour, Tbilisi, 17 a viz Meurzh 1957.</ref>{{,}}<ref>Pavlenishvili, A. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour yaouank, Tbilisi, 19 a viz Meurzh 1957.</ref>
|12,5/17
|-
|19||1958||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|20||1959||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|21||1960||[[Batoumi]]
|align="left" |[[Bukhuti Gurgenidze]]
|15,5/19
|-
|22||1961||[[Tbilisi]]
|[[Eduard Gufeld]]
|15,5/19
|-
|23||1962||[[Zugdidi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|7/8 (reizhiad Suis)
|-
|24||1963||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14,5/19
|-
|25||1964||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11/15
|-
|26||1965||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
[[Roman Jinjikhashvili]]
|12/17
|-
|27||1966||[[Tbilisi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]] hag [[Alexander Buslaev]]
|15/17
|-
|28||1967||[[Tskaltubo]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|10,5/13
|-
|29||1968||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11,5/15
|-
|30||1969||[[Sukhumi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|13,5/16
|-
|31||1970||[[Poti]]
|[[Mikheil Tali]]
|11/14
|-
|32||1971||[[Akhalkalaki]]
|[[Alexander Bokuchava]] ha [[Zurab Mikadze]]
|9,5/14
|-
|33||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Giorgadze]]
|13,5/17
|-
|34||1973||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha [[Tamaz Giorgadze]]
|7,5/9 (reizhiad Suis)
|-
|35||1974||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|14/17
|-
|36||1975||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]<ref>Giorgadze, T. "Zurab Sturua eo Kampion Jorjia [en echedoù]". Homeland, Tbilisi, 23 a viz Mae 1975.</ref>
|12/15
|-
|37||1976||[[Tbilisi]]
|[[Yuri Chikovani]]<ref>Sorokin, N. "Kampionad Chikovani". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Mae 1976.</ref>
|12/15
|-
|38||1977||[[Kutaisi]]
[[Zurab Sturua]]
|14/17
|-
|39||1978||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|15/17
|-
|40||1979||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|14/18
|-
|41||1980||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Azmaiparashvili]]
|13/15
|-
|42||1981||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|13,5/15
|-
|43||1982||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|12,5/16
|-
|44||1984||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|11,5/14
|-
|45||1985||[[Tbilisi]]
|align="left" |[[Zurab Sturua]]
[[Gennady Zaichik]]
|9,5/13
|-
|46||1986||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|9/12
|-
|47||1987||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Krasenkov]]
|9,5/13
|-
|48||1988||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|10,5/13
|-
|49||1989||[[Gori]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|8/11
|-
|50||1990||[Tbilisi]]
|[[Alexander Dgebuadze (c'hoarier echedoù)|Alexander Dgebuadze]]
|11/15
|-
|51||1991||[[Poti]]
|[[Tamaz Tabatadze]]
[[Giorgi Bagaturov]]
|8,5/12
|-
|52||1992||[[Tbilisi]]
|[[Khvicha Supatashvili]]
|8,5/11 (reizhiad Suis)
|-
|53||1993||[[Tbilisi]]
|[[Kakha Shalamberidze]]
|7/9
|-
|54||1994||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]]
|9,5/13
|-
|55||1996||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Lasha Janjgava, The Week in Chess]</ref>
|6,5/9
|-
|56||1997||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]
|9
|-
|57||1998||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>Khurtsidze, Nino. "Nino Khurtsidze - An hini kreñvañ e-touez ar baotred : Atersadenn". Republik Jorjia, Tbilisi, 13-14 a viz Du 1998, niv. 323-324 (3024), p. 23.</ref>
|9,5
|-
|58|||1999||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|7,5
|-
|59||2000||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Gelashvili]]<ref>{{Book |Author1=Davit Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess—2000 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2001 |Pajenn=20>}}
|9/12
|-
|60||2001||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tbilisi, 2002, p. 25</ref>
|Dalc'het e oa hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Mchedlishvili war Zurab Sturua gant ur skor 1-1 (1,5-0,5)
|-
|61||2002||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>
{{Levr |Aozer1=Davit Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia-2002 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2003 |Pajenn=10}}</ref>
|9/12
|-
|62||2003||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>{{Book |Author1=David Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess-2003 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2004 |Pajenn=8-9}}</i></b></b></b><b><b>ref</strong>anel, D. "Baadur Jobava eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 24 a viz Mae 2003, niv. 134 (4513), p. 4.</ref>
|Dalc'het hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Jobava war Giorgi Kacheishvili gant ur skor 1-1 (3-1).
|-
|63||2004||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]
|
|-
|64||2005||[[Tbilisi]]
|[[Valeriane Gaprindashvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Gaprindashvili eo Kampion Jorjia : Echedoù". Republik Jorjia, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 2005, niv. 101 (5134), p. 4.</ref>
|7/9 (reizhiad Suis)
|-
|65||2006||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]<ref>Gagua, Giorgi. "Giga Kacheishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 8 a viz C'hwevrer 2006, niv. 27 (5365), p. 7.</ref>
|8,5/11
|-
|66||2007||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|8,5/11
|-
|67||2008||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"D'ar C'hampion - 'Aour', d'an Eil-Kampion - Mestr Meur : Dibenn Kampionad Broadel Echedoù Jorjia e-touez ar baotred". Republik Jorjia, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2008, niv. 60 (5918), p. 12.</ref>
|Dalc'het en ur stumm knockout, ar c'hampion en deus trec'het [[Giorgi Margvelashvili]] 2,5-0,5 er gourfenn
|-
|68||2009||[[Tbilisi]]
|[[Tornike Sanikidze]]
|8,5/13
|-
|69||2010||[[Tbilisi]]
[[Merab Gagunashvili]]<ref>"Evit ar wech kentañ - war Olimpos : Gagunashvili eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 27 a viz Genver 2010, niv. 15 (6381), p. 10.</ref>
|9/13, trec'het [[Tamaz Gelashvili]] 3-1 en ur c'hrogad
|-
|70||2011||[[Tbilisi]]
|[[David Zarkua]]<ref>"70vet Kampionad echedoù gourel Jorjia". Sportsiakhleni, Tbilisi, 1-7 a viz C'hwevrer 2011, niv. 5 (911), p. 6.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|71||2012||[[Tbilisi]]
[[Baadur Jobava]]<ref>"Kampion eo Jobava : tro diwezhañ Kampionad echedoù ar baotred e Jorjia". Sports Journal, Tbilisi, 5-11 a viz Kerzu 2012, niv. 22, p. 16.</ref><ref>Didia, Lasha. "Jobava a gresk ar revenidigezh". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz Mae 2012, niv. 94 (6970), p. 10.</ref>
|10/11
|-
|72||2013||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|9/11
|-
|73||2014||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|8,5/11
|-
|74||2015||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Disoc'hoù 74vet kampionad echedoù gourel Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Genver 2015, niv. 14, p. 11.</ref>https://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Mikheil Mchedlishvili]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|75||2016||[[Tbilisi]]
|[[David Jojua]]<ref>Danelia, Vazha. "Aour gounezet dre skoilh". Chess World (Georgian Chess Federation), Tbilisi, 2016, №1 (5), pp. 4–8.</ref>
|Dalc'het gant ar reizhiad trec'hiñ, ar c'hampion a drec'has [[Lela Javakhishvili]] 2-0 er gourfenn
|-
|76||2017||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Pataridze, Tamaz. "Luka Paichadze eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 2 a viz C'hwevrer 2017, niv. 24-25 (8161-8162), p. 9.</ref>
|5,5/9
|-
|77||2018||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Mikheil Mchedlishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 31 a viz Genver 2018, niv. 20 (8421), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[David Jojua]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|78||2019||[[Tbilisi]]
|[[Giga Kuparadze]]<ref>Danelia, Vazha. "Kampion Jorjia eo ar pesketaer Kvakhchireli". Lelo, Tbilisi, 18 a viz C'hwevrer 2019, niv. 32, p. 10.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kuparadze eo ar C'hampion". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz C'hwevrer 2019, niv. 35 (8701), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet dre skoilh, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|79||2020||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Gagua, Givi. "Paichadze en deus gounezet ar c'hampionad evit an eil gwech". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz C'hwevrer 2020, niv. 24 (8950), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Tornike Sanikidze]] er c'henfinañ 1,5-0,5
|-
|80||2021||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Kampion Jorjia eo Levan Pantsulaia".[https://geochess.ge/%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AA%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90/n244 Lec'hienn Kevread Echedoù Jorjia]</ref>
|61⁄2 poent diwar 9
|-
|81||2022||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|8/11
|-
|82||2023||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]
|7/9
|-
|83||2024||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|7/9
|-
|84||2025||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|6,5/9
|-
|85||2026||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|6/9
|}
| valign="top" |
== Kampionad ar Maouezi ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampionezed||Poentoù
|-
|1||1935||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
|4/5
|-
|2||1936||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
[[Berta Krezberg]]
|5,5/7
|-
|3||1937||[[Tbilisi]]
|[[Berta Krezberg]]
|6/6
|-
|4||1938||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|9,5/11
|-
|5||1940||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|10/12
|-
|6||Here|1940||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava|Ksenia Khenkova-Gogiava]]
|8/8
|-
|7||1945||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|4/4
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]] ha [[Lili Gelovani]]
|8,5/11
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Lili Gelovani]]
|8,5/10
|-
|10||1950||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]]<ref>''Malashkhia V.'', Ksenia Gogiava — Kampionez echedoù ar Republik, "Lelo", niv. 22, 2 a viz Kerzu 1950.</ref>
|8,5/10
|-
|11||1952||[[Tbilisi]]
|[[Lyubov Yakiri|Lyubov Kogan]]
N. Woycek
|12,5/14
|-
|12||1953||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/15
|-
|13||1954||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12,5/14
|-
|14||1955||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/14
|-
|15||1956||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili Kampionez Jorjia [en echedoù]". Komunour yaouank, Tbilisi, 26 a viz Ebrel 1956.</ref>
|15,5/16
|-
|16||1957||[[Tbilisi]]
|[[Jusefa Gurfinkel]]
|13/15
|-
|17||1958||[[Tbilisi]]
|[[Manana Togonidze]]
|11/13
|-
|18||1959||[[Zugdidi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 1959.</ref>
|12,5/15
|-
|19||1960||[[Kutaisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"B. Gurgenidze ha N. Gaprindashvili - Kampioned Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Ebrel 1960.</ref>
|14,5/15
|-
|20||1961||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"N. Gaprindashvili eo Kampionez Jorjia [en echedoù e-touez ar merc'hed]". Kommunisti, Tbilisi, 16 a viz Ebrel 1961.</ref>
|14/15
|-
|21||1963||[[Tbilisi]]
|[[Alla Tchaikovskaya]]
|12,5/15
|-
|22||1964||[[Tbilisi]]
|[[Nana Aleksandria]] hag [[Alla Tchaikovskaya]]
|10,5/13
|-
|23||1965||[[Borjomi]]
|[[Nana Aleksandria]]<ref>"N. Aleksandria - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 29 a viz Gouere 1965.</ref>
|13,5/14
|-
|24||1966||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Ninoshvili, T. "Ts. Kakhabrishvili - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 14 a viz Mezheven 1966.</ref>
|14/16
|-
|25||1968||[[Dusheti]]
|[[Nana Aleksandria]]
|11,5/13
|-
|26||1969||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|9/12
|-
|27||1970||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|12,5/15
|-
|28||1971||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Svetlana Kalandarishvili]]
|10,5/13
|-
|29||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|10,5/13
|-
|30||1973||[[Batoumi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Gamrekeli, G. "Tsitsino Kakhabrishvili eo kampion Jorjia [en echedoù]". Adjara soviedel, Batumi, 4 a viz Gwengolo 1973.</ref>
|13/15
|-
|31||1974||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|15/18
|-
|32||1975||[[Zugdidi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|15/18
|-
|33||1976||[[Tbilisi]]
|[[Nino Guriel]]
[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|13/17
|-
|34||1977||[[Tbilisi]]
|[[Nino Melashvili]]
|11,5/15
|-
|35||1978||[[Kutaisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|14/17
|-
|36||1979||[[Abasha]]
|[[Tamil Meskhi]]
|13/15
|-
|37||1980||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsila Kasoshvili]]
|11,5/15
|-
|38||1981||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Tsila Kasoshvili]]
|14,5/16
|-
|39||1982||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]] hag [[Ekaterine Pakhirova]]
|15,5/19
|-
|40||1983||[[Samtredia]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]<ref>Kikava, T. "Ketevan Arakhamia - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 28 Mezheven 1983.</ref>
|15/17
|-
|41||1984||[[Sukhumi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|7,5/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|42||1985||[[Tskaltubo]]
|[[Henrietta Lagvilava]]
|12/15
|-
|43||1986||[[Samtredia]]
|[[Sofio Tereladze]] ha [[Ketevan Melashvili]]
|12 poent diwar 17
|-
|44||1987||[[Tbilisi]]
|[[Ketino Kakhiani|Ketevan Kakhiani]]
|12,5/16
|-
|45||1988||[[Tbilisi]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]<ref>Vashakidze, Vasil. "Mesamed". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Meurzh 1988.</ref>
|13,5/17
|-
|46||1989||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]] ha [[Natia Janjgava]]
|12,5/17
|-
|47||1990||[[Tbilisi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|11/13
|-
|48||1991||[[Tskaltubo]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>"Kentañ evit ar wech kentañ : kampionez echedoù Jorjia Inga Khurtsilava". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Kerzu 1991, niv. 128, p. 1.</ref>
|9,5/11
|-
|49||1992||[[Tbilisi]]
|[[Nino Guriel]]
|9/11
|-
|50||1993||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|7/ 9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|51||1994||[[Tbilisi]]
|[[Natia Janjgava]]
|12/15
|-
|52||1995||[[Tbilisi]]
|[[Miranda Khorava]]
|7/9
|-
|53||1996||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 - The Week in Chess]</ref>
|8/9
|-
|54||1997||[[Tbilisi]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>Danelia, Vazha. "En un emgann tenn ha dic'houest : Inga Khurtsilava eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 15 a viz Ebrel 1997, niv. 85 (2458), p. 7.</ref>
|7,5/9
|-
|55||1998||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
|7/9
|-
|56||1999||[[Tbilisi]]
|[[Inga Charkhalashvili]]
|8/9
|-
|57||2000||[[Tbilisi]]
|[[Sofio Tereladze]] hag [[Inga Khurtsilava]]<ref>{{Levr |Aozer1=David Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia—2000 |Lec'h=Tbilisi |bloaz=2001 |pajenn=20}}</ref>
|7/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|58||2001||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tb., 2002, p. 24</ref>
|aozet gant ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e oa bet trec'h Lela Javakhishvili war Nana Dzagnidze 1-1 (2-0).
|-
|59||2002||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
[[Ana Matnadze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2002, Tb., 2003, p. 9</ref>
|9/13
|-
|60||2003||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2003, Tb., 2004, p. 10</ref><ref>Danelia, Vazha. "Dizoloet eo bet ar c'hampion, ha kenderc'hel a ra an tournamant". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz Meurzh 2003, niv. 64 (4443), p. 7.</ref>
|10/13
|-
|61||2004||
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>Vazha Danelia, Kampionad broadel gant un echuiñ spontus, Republik Jorjia, 2004, N148, p. 7</ref>
|8,5/11
|-
|62||2005||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>"Kampion Jorjia eo Nino Khurtsidze". Republik Jorjia, Tbilisi, 21 a viz Mae 2005, niv. 119 (5152), p. 4.</ref>
|9,5/13
|-
|63||2006||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|8/11
|-
|64||2007||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
[[Sofio Khukhashvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|7,5/11
|-
|65||2008||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]] ha [[Salome Melia]]
|9/12
|-
|66||2009||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>Lomineishvili eo ar pevare gwellañ, Kazetenn "24 Eur", Niv. 18 (2056), 29 Genver 2009, p. A13</ref>
|7/12
|-
|67||2010||[[Kutaisi]]
|[[Salome Melia]]<ref>Manana Khatiashvili, Salome Melia is invincible: Fin kampionad broadel an echedoù merc'hed ha berzh Salome Melia, kazetenn "Republik Jorjia", Niv. 14 (6380), 26 a viz Genver 201, p. 10</ref>
|10/13
|-
|68||2011||[[Anaklia]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>"Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Akhali Taoba, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 20, p. 9.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 14 (6625), p. 10.</ref>
|8,5/13
|-
|69||2012||[[Anaklia]]
|[[Bela Khotenashvili]]<ref>"69vet Kampionad echedoù merc'hed Jorjia". Sportsakhleni, Tbilisi, 15-21 a viz Mae 2012, niv. 19 (977), p. 9.</ref>
|8/11
|-
|70||2013||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|8,5/11
|-
|71||2014||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|9,5/11
|-
|72||2015|||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Batsiashvili, Nino. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia : Atersadenn". Lelo, Tbilisi, 20 a viz Genver 2015, niv. 11, p. 11.</ref>
|7/9
|-
|73||2016||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>Didia, Lasha. "Lela Javakhishvili eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 7 a viz Ebrel 2016, niv. 64 (7956), p. 10.</ref>
|8/11
|-
|74||2017||[[Tbilisi]]
|[[Bela Khotenashvili]]<ref>Didia, Lasha. "Kampion Jorjia eo Khotenashvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 22 a viz Meurzh 2017, niv. 61 (8198), p. 10.</ref>
|7/9
|-
|75||2018||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Danelia, Vazha. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz C'hwevrer 2018, niv. 39, p. 10. <https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/254458></ref>
|7/9
|-
|76||2019||[[Tbilisi]]
|[[Meri Arabidze]]<ref>Danelia, Vazha. "Meri Arabidze eo Kampionez Jorjia". Lelo, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2019, niv. 62, p. 8.</ref>
|91⁄2 poent diwar 11
|-
|77||2020||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7/9
|-
|78||2021||[[Tbilisi]]
|[[Bela Khotenashvili]]
|6,5/ 8
|-
|79||2022||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Advadze, Rusudani. "Nino Batsiashvili a zo deuet da vezañ kampion echedoù Jorjia evit ar pevare gwech". Sarke, Tbilisi, 29 a viz Kerzu - 5 a viz Kerzu 2022, niv. 26 (1276), p. 4.</ref>
|8/9
|-
|80||2023||[[Tbilisi]]
|[[Bela Khotenashvili]]
|8/9
|-
|81||2024||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|7,5/9
|-
|82||2025||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch – Chess Results]</ref>
|7/9
|-
|83||2026||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7,5/9
|-
|}
== Liammoù diavaez ==
*{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 May 2005
| title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 January 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=6 February 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=26 March 2007
| title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=17 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=31 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=2 February 2009
| title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9
| publisher=London Chess Center
}}
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]]
7pa8ktvbbjjd3yusxfeef56f3rdy9q3
2192486
2192484
2026-06-04T15:56:20Z
Dakbzh
58931
/* Kampionad ar Maouezi */
2192486
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]].
== Kampionad kemmesk ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampion||Poentoù
|-
|1||1928||[[Tbilisi]]
|[[Viktor Goglidze]] ha [[Nikoloz Sorokin]]
|6/7
|-
|2||1938||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|8,5/12
|-
|3||1939||[[Kutaisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|14/18
|-
|4||1941||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|15/19
|-
|5||1944||[[Tbilisi]]
|[[Vladas Mikenas]]
|14/17
|-
|6||1945/1946||[[Tbilisi]]
|[[Tigran Petrosyan]]
|11,5/15
|-
|7||1946||[[Tbilisi]]
|[[Paul Keres]]
|18/19
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] ha [[Nikolos Sorokin]]
|9/13
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14,5/17
|-
|10||1949||[[Tbilisi]]
|[[Akaki Pirtskhalava]]
|11,5/15
|-
|11||1950||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]
|13,5/17
|-
|12||1951||[[Tbilisi]]
|[[Nikoloz Sorokin]]
|13/16
|-
|13||1952||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]<ref>''Giorgadze T.'', Mestr M. Shishov — Kampion ar Republik : (XIII Kampionad echedoù Jorjia), “[[Lelo (kazetenn)|Lelo]]”, 23 a viz Meurzh 1952.</ref>
|13/16
|-
|14||1953||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] hag [[Alexander Buslaev]]
|12/16
|-
|15||1954||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Buslaev]]
|12,5/15
|-
|16||1955||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha
[[Mikheil Shishov]]
|12/15
|-
|17||1956||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14/17
|-
|18||1957||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]<ref>Gachechiladze, G. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour, Tbilisi, 17 a viz Meurzh 1957.</ref>{{,}}<ref>Pavlenishvili, A. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour yaouank, Tbilisi, 19 a viz Meurzh 1957.</ref>
|12,5/17
|-
|19||1958||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|20||1959||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|21||1960||[[Batoumi]]
|align="left" |[[Bukhuti Gurgenidze]]
|15,5/19
|-
|22||1961||[[Tbilisi]]
|[[Eduard Gufeld]]
|15,5/19
|-
|23||1962||[[Zugdidi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|7/8 (reizhiad Suis)
|-
|24||1963||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14,5/19
|-
|25||1964||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11/15
|-
|26||1965||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
[[Roman Jinjikhashvili]]
|12/17
|-
|27||1966||[[Tbilisi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]] hag [[Alexander Buslaev]]
|15/17
|-
|28||1967||[[Tskaltubo]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|10,5/13
|-
|29||1968||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11,5/15
|-
|30||1969||[[Sukhumi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|13,5/16
|-
|31||1970||[[Poti]]
|[[Mikheil Tali]]
|11/14
|-
|32||1971||[[Akhalkalaki]]
|[[Alexander Bokuchava]] ha [[Zurab Mikadze]]
|9,5/14
|-
|33||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Giorgadze]]
|13,5/17
|-
|34||1973||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha [[Tamaz Giorgadze]]
|7,5/9 (reizhiad Suis)
|-
|35||1974||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|14/17
|-
|36||1975||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]<ref>Giorgadze, T. "Zurab Sturua eo Kampion Jorjia [en echedoù]". Homeland, Tbilisi, 23 a viz Mae 1975.</ref>
|12/15
|-
|37||1976||[[Tbilisi]]
|[[Yuri Chikovani]]<ref>Sorokin, N. "Kampionad Chikovani". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Mae 1976.</ref>
|12/15
|-
|38||1977||[[Kutaisi]]
[[Zurab Sturua]]
|14/17
|-
|39||1978||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|15/17
|-
|40||1979||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|14/18
|-
|41||1980||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Azmaiparashvili]]
|13/15
|-
|42||1981||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|13,5/15
|-
|43||1982||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|12,5/16
|-
|44||1984||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|11,5/14
|-
|45||1985||[[Tbilisi]]
|align="left" |[[Zurab Sturua]]
[[Gennady Zaichik]]
|9,5/13
|-
|46||1986||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|9/12
|-
|47||1987||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Krasenkov]]
|9,5/13
|-
|48||1988||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|10,5/13
|-
|49||1989||[[Gori]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|8/11
|-
|50||1990||[Tbilisi]]
|[[Alexander Dgebuadze (c'hoarier echedoù)|Alexander Dgebuadze]]
|11/15
|-
|51||1991||[[Poti]]
|[[Tamaz Tabatadze]]
[[Giorgi Bagaturov]]
|8,5/12
|-
|52||1992||[[Tbilisi]]
|[[Khvicha Supatashvili]]
|8,5/11 (reizhiad Suis)
|-
|53||1993||[[Tbilisi]]
|[[Kakha Shalamberidze]]
|7/9
|-
|54||1994||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]]
|9,5/13
|-
|55||1996||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Lasha Janjgava, The Week in Chess]</ref>
|6,5/9
|-
|56||1997||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]
|9
|-
|57||1998||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>Khurtsidze, Nino. "Nino Khurtsidze - An hini kreñvañ e-touez ar baotred : Atersadenn". Republik Jorjia, Tbilisi, 13-14 a viz Du 1998, niv. 323-324 (3024), p. 23.</ref>
|9,5
|-
|58|||1999||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|7,5
|-
|59||2000||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Gelashvili]]<ref>{{Book |Author1=Davit Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess—2000 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2001 |Pajenn=20>}}
|9/12
|-
|60||2001||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tbilisi, 2002, p. 25</ref>
|Dalc'het e oa hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Mchedlishvili war Zurab Sturua gant ur skor 1-1 (1,5-0,5)
|-
|61||2002||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>
{{Levr |Aozer1=Davit Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia-2002 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2003 |Pajenn=10}}</ref>
|9/12
|-
|62||2003||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>{{Book |Author1=David Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess-2003 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2004 |Pajenn=8-9}}</i></b></b></b><b><b>ref</strong>anel, D. "Baadur Jobava eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 24 a viz Mae 2003, niv. 134 (4513), p. 4.</ref>
|Dalc'het hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Jobava war Giorgi Kacheishvili gant ur skor 1-1 (3-1).
|-
|63||2004||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]
|
|-
|64||2005||[[Tbilisi]]
|[[Valeriane Gaprindashvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Gaprindashvili eo Kampion Jorjia : Echedoù". Republik Jorjia, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 2005, niv. 101 (5134), p. 4.</ref>
|7/9 (reizhiad Suis)
|-
|65||2006||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]<ref>Gagua, Giorgi. "Giga Kacheishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 8 a viz C'hwevrer 2006, niv. 27 (5365), p. 7.</ref>
|8,5/11
|-
|66||2007||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|8,5/11
|-
|67||2008||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"D'ar C'hampion - 'Aour', d'an Eil-Kampion - Mestr Meur : Dibenn Kampionad Broadel Echedoù Jorjia e-touez ar baotred". Republik Jorjia, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2008, niv. 60 (5918), p. 12.</ref>
|Dalc'het en ur stumm knockout, ar c'hampion en deus trec'het [[Giorgi Margvelashvili]] 2,5-0,5 er gourfenn
|-
|68||2009||[[Tbilisi]]
|[[Tornike Sanikidze]]
|8,5/13
|-
|69||2010||[[Tbilisi]]
[[Merab Gagunashvili]]<ref>"Evit ar wech kentañ - war Olimpos : Gagunashvili eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 27 a viz Genver 2010, niv. 15 (6381), p. 10.</ref>
|9/13, trec'het [[Tamaz Gelashvili]] 3-1 en ur c'hrogad
|-
|70||2011||[[Tbilisi]]
|[[David Zarkua]]<ref>"70vet Kampionad echedoù gourel Jorjia". Sportsiakhleni, Tbilisi, 1-7 a viz C'hwevrer 2011, niv. 5 (911), p. 6.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|71||2012||[[Tbilisi]]
[[Baadur Jobava]]<ref>"Kampion eo Jobava : tro diwezhañ Kampionad echedoù ar baotred e Jorjia". Sports Journal, Tbilisi, 5-11 a viz Kerzu 2012, niv. 22, p. 16.</ref><ref>Didia, Lasha. "Jobava a gresk ar revenidigezh". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz Mae 2012, niv. 94 (6970), p. 10.</ref>
|10/11
|-
|72||2013||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|9/11
|-
|73||2014||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|8,5/11
|-
|74||2015||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Disoc'hoù 74vet kampionad echedoù gourel Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Genver 2015, niv. 14, p. 11.</ref>https://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Mikheil Mchedlishvili]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|75||2016||[[Tbilisi]]
|[[David Jojua]]<ref>Danelia, Vazha. "Aour gounezet dre skoilh". Chess World (Georgian Chess Federation), Tbilisi, 2016, №1 (5), pp. 4–8.</ref>
|Dalc'het gant ar reizhiad trec'hiñ, ar c'hampion a drec'has [[Lela Javakhishvili]] 2-0 er gourfenn
|-
|76||2017||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Pataridze, Tamaz. "Luka Paichadze eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 2 a viz C'hwevrer 2017, niv. 24-25 (8161-8162), p. 9.</ref>
|5,5/9
|-
|77||2018||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Mikheil Mchedlishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 31 a viz Genver 2018, niv. 20 (8421), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[David Jojua]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|78||2019||[[Tbilisi]]
|[[Giga Kuparadze]]<ref>Danelia, Vazha. "Kampion Jorjia eo ar pesketaer Kvakhchireli". Lelo, Tbilisi, 18 a viz C'hwevrer 2019, niv. 32, p. 10.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kuparadze eo ar C'hampion". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz C'hwevrer 2019, niv. 35 (8701), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet dre skoilh, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|79||2020||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Gagua, Givi. "Paichadze en deus gounezet ar c'hampionad evit an eil gwech". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz C'hwevrer 2020, niv. 24 (8950), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Tornike Sanikidze]] er c'henfinañ 1,5-0,5
|-
|80||2021||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Kampion Jorjia eo Levan Pantsulaia".[https://geochess.ge/%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AA%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90/n244 Lec'hienn Kevread Echedoù Jorjia]</ref>
|61⁄2 poent diwar 9
|-
|81||2022||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|8/11
|-
|82||2023||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]
|7/9
|-
|83||2024||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|7/9
|-
|84||2025||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|6,5/9
|-
|85||2026||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|6/9
|}
| valign="top" |
== Kampionad ar Maouezi ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampionezed||Poentoù
|-
|1||1935||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
|4/5
|-
|2||1936||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
[[Berta Krezberg]]
|5,5/7
|-
|3||1937||[[Tbilisi]]
|[[Berta Krezberg]]
|6/6
|-
|4||1938||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|9,5/11
|-
|5||1940||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|10/12
|-
|6||Here|1940||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava|Ksenia Khenkova-Gogiava]]
|8/8
|-
|7||1945||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|4/4
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]] ha [[Lili Gelovani]]
|8,5/11
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Lili Gelovani]]
|8,5/10
|-
|10||1950||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]]<ref>''Malashkhia V.'', Ksenia Gogiava — Kampionez echedoù ar Republik, "Lelo", niv. 22, 2 a viz Kerzu 1950.</ref>
|8,5/10
|-
|11||1952||[[Tbilisi]]
|[[Lyubov Yakiri|Lyubov Kogan]]
N. Woycek
|12,5/14
|-
|12||1953||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/15
|-
|13||1954||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12,5/14
|-
|14||1955||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/14
|-
|15||1956||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili Kampionez Jorjia [en echedoù]". Komunour yaouank, Tbilisi, 26 a viz Ebrel 1956.</ref>
|15,5/16
|-
|16||1957||[[Tbilisi]]
|[[Jusefa Gurfinkel]]
|13/15
|-
|17||1958||[[Tbilisi]]
|[[Manana Togonidze]]
|11/13
|-
|18||1959||[[Zugdidi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 1959.</ref>
|12,5/15
|-
|19||1960||[[Kutaisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"B. Gurgenidze ha N. Gaprindashvili - Kampioned Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Ebrel 1960.</ref>
|14,5/15
|-
|20||1961||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"N. Gaprindashvili eo Kampionez Jorjia [en echedoù e-touez ar merc'hed]". Kommunisti, Tbilisi, 16 a viz Ebrel 1961.</ref>
|14/15
|-
|21||1963||[[Tbilisi]]
|[[Alla Tchaikovskaya]]
|12,5/15
|-
|22||1964||[[Tbilisi]]
|[[Nana Aleksandria]] hag [[Alla Tchaikovskaya]]
|10,5/13
|-
|23||1965||[[Borjomi]]
|[[Nana Aleksandria]]<ref>"N. Aleksandria - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 29 a viz Gouere 1965.</ref>
|13,5/14
|-
|24||1966||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Ninoshvili, T. "Ts. Kakhabrishvili - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 14 a viz Mezheven 1966.</ref>
|14/16
|-
|25||1968||[[Dusheti]]
|[[Nana Aleksandria]]
|11,5/13
|-
|26||1969||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|9/12
|-
|27||1970||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|12,5/15
|-
|28||1971||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Svetlana Kalandarishvili]]
|10,5/13
|-
|29||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|10,5/13
|-
|30||1973||[[Batoumi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Gamrekeli, G. "Tsitsino Kakhabrishvili eo kampion Jorjia [en echedoù]". Adjara soviedel, Batumi, 4 a viz Gwengolo 1973.</ref>
|13/15
|-
|31||1974||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|15/18
|-
|32||1975||[[Zugdidi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|15/18
|-
|33||1976||[[Tbilisi]]
|[[Nino Guriel]]
[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|13/17
|-
|34||1977||[[Tbilisi]]
|[[Nino Melashvili]]
|11,5/15
|-
|35||1978||[[Kutaisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|14/17
|-
|36||1979||[[Abasha]]
|[[Tamil Meskhi]]
|13/15
|-
|37||1980||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsila Kasoshvili]]
|11,5/15
|-
|38||1981||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Tsila Kasoshvili]]
|14,5/16
|-
|39||1982||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]] hag [[Ekaterine Pakhirova]]
|15,5/19
|-
|40||1983||[[Samtredia]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]<ref>Kikava, T. "Ketevan Arakhamia - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 28 Mezheven 1983.</ref>
|15/17
|-
|41||1984||[[Sukhumi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|7,5/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|42||1985||[[Tskaltubo]]
|[[Henrietta Lagvilava]]
|12/15
|-
|43||1986||[[Samtredia]]
|[[Sofio Tereladze]] ha [[Ketevan Melashvili]]
|12 poent diwar 17
|-
|44||1987||[[Tbilisi]]
|[[Ketino Kakhiani|Ketevan Kakhiani]]
|12,5/16
|-
|45||1988||[[Tbilisi]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]<ref>Vashakidze, Vasil. "Mesamed". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Meurzh 1988.</ref>
|13,5/17
|-
|46||1989||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]] ha [[Natia Janjgava]]
|12,5/17
|-
|47||1990||[[Tbilisi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|11/13
|-
|48||1991||[[Tskaltubo]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>"Kentañ evit ar wech kentañ : kampionez echedoù Jorjia Inga Khurtsilava". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Kerzu 1991, niv. 128, p. 1.</ref>
|9,5/11
|-
|49||1992||[[Tbilisi]]
|[[Nino Guriel]]
|9/11
|-
|50||1993||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|7/ 9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|51||1994||[[Tbilisi]]
|[[Natia Janjgava]]
|12/15
|-
|52||1995||[[Tbilisi]]
|[[Miranda Khorava]]
|7/9
|-
|53||1996||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 - The Week in Chess]</ref>
|8/9
|-
|54||1997||[[Tbilisi]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>Danelia, Vazha. "En un emgann tenn ha dic'houest : Inga Khurtsilava eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 15 a viz Ebrel 1997, niv. 85 (2458), p. 7.</ref>
|7,5/9
|-
|55||1998||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
|7/9
|-
|56||1999||[[Tbilisi]]
|[[Inga Charkhalashvili]]
|8/9
|-
|57||2000||[[Tbilisi]]
|[[Sofio Tereladze]] hag [[Inga Khurtsilava]]<ref>{{Levr |Aozer1=David Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia—2000 |Lec'h=Tbilisi |bloaz=2001 |pajenn=20}}</ref>
|7/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|58||2001||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tb., 2002, p. 24</ref>
|aozet gant ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e oa bet trec'h Lela Javakhishvili war Nana Dzagnidze 1-1 (2-0).
|-
|59||2002||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
[[Ana Matnadze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2002, Tb., 2003, p. 9</ref>
|9/13
|-
|60||2003||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2003, Tb., 2004, p. 10</ref><ref>Danelia, Vazha. "Dizoloet eo bet ar c'hampion, ha kenderc'hel a ra an tournamant". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz Meurzh 2003, niv. 64 (4443), p. 7.</ref>
|10/13
|-
|61||2004||
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>Vazha Danelia, Kampionad broadel gant un echuiñ spontus, Republik Jorjia, 2004, N148, p. 7</ref>
|8,5/11
|-
|62||2005||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>"Kampion Jorjia eo Nino Khurtsidze". Republik Jorjia, Tbilisi, 21 a viz Mae 2005, niv. 119 (5152), p. 4.</ref>
|9,5/13
|-
|63||2006||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|8/11
|-
|64||2007||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
[[Sofio Khukhashvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|7,5/11
|-
|65||2008||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]] ha [[Salome Melia]]
|9/12
|-
|66||2009||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>Lomineishvili eo ar pevare gwellañ, Kazetenn "24 Eur", Niv. 18 (2056), 29 Genver 2009, p. A13</ref>
|7/12
|-
|67||2010||[[Kutaisi]]
|[[Salome Melia]]<ref>Manana Khatiashvili, Salome Melia is invincible: Fin kampionad broadel an echedoù merc'hed ha berzh Salome Melia, kazetenn "Republik Jorjia", Niv. 14 (6380), 26 a viz Genver 201, p. 10</ref>
|10/13
|-
|68||2011||[[Anaklia]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>"Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Akhali Taoba, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 20, p. 9.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 14 (6625), p. 10.</ref>
|8,5/13
|-
|69||2012||[[Anaklia]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>"69vet Kampionad echedoù merc'hed Jorjia". Sportsakhleni, Tbilisi, 15-21 a viz Mae 2012, niv. 19 (977), p. 9.</ref>
|8/11
|-
|70||2013||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|8,5/11
|-
|71||2014||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|9,5/11
|-
|72||2015|||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Batsiashvili, Nino. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia : Atersadenn". Lelo, Tbilisi, 20 a viz Genver 2015, niv. 11, p. 11.</ref>
|7/9
|-
|73||2016||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>Didia, Lasha. "Lela Javakhishvili eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 7 a viz Ebrel 2016, niv. 64 (7956), p. 10.</ref>
|8/11
|-
|74||2017||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>Didia, Lasha. "Kampion Jorjia eo Khotenashvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 22 a viz Meurzh 2017, niv. 61 (8198), p. 10.</ref>
|7/9
|-
|75||2018||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Danelia, Vazha. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz C'hwevrer 2018, niv. 39, p. 10. <https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/254458></ref>
|7/9
|-
|76||2019||[[Tbilisi]]
|[[Meri Arabidze]]<ref>Danelia, Vazha. "Meri Arabidze eo Kampionez Jorjia". Lelo, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2019, niv. 62, p. 8.</ref>
|91⁄2 poent diwar 11
|-
|77||2020||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7/9
|-
|78||2021||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|6,5/ 8
|-
|79||2022||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Advadze, Rusudani. "Nino Batsiashvili a zo deuet da vezañ kampion echedoù Jorjia evit ar pevare gwech". Sarke, Tbilisi, 29 a viz Kerzu - 5 a viz Kerzu 2022, niv. 26 (1276), p. 4.</ref>
|8/9
|-
|80||2023||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|8/9
|-
|81||2024||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|7,5/9
|-
|82||2025||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch – Chess Results]</ref>
|7/9
|-
|83||2026||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7,5/9
|-
|}
== Liammoù diavaez ==
*{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 May 2005
| title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 January 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=6 February 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=26 March 2007
| title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=17 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=31 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=2 February 2009
| title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9
| publisher=London Chess Center
}}
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]]
p9zzm34jjdesqz47abb68xftvsh8q2h
2192487
2192486
2026-06-04T15:57:11Z
Dakbzh
58931
/* Kampionad ar Maouezi */
2192487
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]].
== Kampionad kemmesk ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampion||Poentoù
|-
|1||1928||[[Tbilisi]]
|[[Viktor Goglidze]] ha [[Nikoloz Sorokin]]
|6/7
|-
|2||1938||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|8,5/12
|-
|3||1939||[[Kutaisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|14/18
|-
|4||1941||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|15/19
|-
|5||1944||[[Tbilisi]]
|[[Vladas Mikenas]]
|14/17
|-
|6||1945/1946||[[Tbilisi]]
|[[Tigran Petrosyan]]
|11,5/15
|-
|7||1946||[[Tbilisi]]
|[[Paul Keres]]
|18/19
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] ha [[Nikolos Sorokin]]
|9/13
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14,5/17
|-
|10||1949||[[Tbilisi]]
|[[Akaki Pirtskhalava]]
|11,5/15
|-
|11||1950||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]
|13,5/17
|-
|12||1951||[[Tbilisi]]
|[[Nikoloz Sorokin]]
|13/16
|-
|13||1952||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]<ref>''Giorgadze T.'', Mestr M. Shishov — Kampion ar Republik : (XIII Kampionad echedoù Jorjia), “[[Lelo (kazetenn)|Lelo]]”, 23 a viz Meurzh 1952.</ref>
|13/16
|-
|14||1953||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] hag [[Alexander Buslaev]]
|12/16
|-
|15||1954||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Buslaev]]
|12,5/15
|-
|16||1955||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha
[[Mikheil Shishov]]
|12/15
|-
|17||1956||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14/17
|-
|18||1957||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]<ref>Gachechiladze, G. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour, Tbilisi, 17 a viz Meurzh 1957.</ref>{{,}}<ref>Pavlenishvili, A. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour yaouank, Tbilisi, 19 a viz Meurzh 1957.</ref>
|12,5/17
|-
|19||1958||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|20||1959||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|21||1960||[[Batoumi]]
|align="left" |[[Bukhuti Gurgenidze]]
|15,5/19
|-
|22||1961||[[Tbilisi]]
|[[Eduard Gufeld]]
|15,5/19
|-
|23||1962||[[Zugdidi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|7/8 (reizhiad Suis)
|-
|24||1963||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14,5/19
|-
|25||1964||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11/15
|-
|26||1965||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
[[Roman Jinjikhashvili]]
|12/17
|-
|27||1966||[[Tbilisi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]] hag [[Alexander Buslaev]]
|15/17
|-
|28||1967||[[Tskaltubo]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|10,5/13
|-
|29||1968||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11,5/15
|-
|30||1969||[[Sukhumi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|13,5/16
|-
|31||1970||[[Poti]]
|[[Mikheil Tali]]
|11/14
|-
|32||1971||[[Akhalkalaki]]
|[[Alexander Bokuchava]] ha [[Zurab Mikadze]]
|9,5/14
|-
|33||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Giorgadze]]
|13,5/17
|-
|34||1973||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha [[Tamaz Giorgadze]]
|7,5/9 (reizhiad Suis)
|-
|35||1974||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|14/17
|-
|36||1975||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]<ref>Giorgadze, T. "Zurab Sturua eo Kampion Jorjia [en echedoù]". Homeland, Tbilisi, 23 a viz Mae 1975.</ref>
|12/15
|-
|37||1976||[[Tbilisi]]
|[[Yuri Chikovani]]<ref>Sorokin, N. "Kampionad Chikovani". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Mae 1976.</ref>
|12/15
|-
|38||1977||[[Kutaisi]]
[[Zurab Sturua]]
|14/17
|-
|39||1978||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|15/17
|-
|40||1979||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|14/18
|-
|41||1980||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Azmaiparashvili]]
|13/15
|-
|42||1981||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|13,5/15
|-
|43||1982||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|12,5/16
|-
|44||1984||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|11,5/14
|-
|45||1985||[[Tbilisi]]
|align="left" |[[Zurab Sturua]]
[[Gennady Zaichik]]
|9,5/13
|-
|46||1986||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|9/12
|-
|47||1987||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Krasenkov]]
|9,5/13
|-
|48||1988||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|10,5/13
|-
|49||1989||[[Gori]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|8/11
|-
|50||1990||[Tbilisi]]
|[[Alexander Dgebuadze (c'hoarier echedoù)|Alexander Dgebuadze]]
|11/15
|-
|51||1991||[[Poti]]
|[[Tamaz Tabatadze]]
[[Giorgi Bagaturov]]
|8,5/12
|-
|52||1992||[[Tbilisi]]
|[[Khvicha Supatashvili]]
|8,5/11 (reizhiad Suis)
|-
|53||1993||[[Tbilisi]]
|[[Kakha Shalamberidze]]
|7/9
|-
|54||1994||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]]
|9,5/13
|-
|55||1996||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Lasha Janjgava, The Week in Chess]</ref>
|6,5/9
|-
|56||1997||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]
|9
|-
|57||1998||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>Khurtsidze, Nino. "Nino Khurtsidze - An hini kreñvañ e-touez ar baotred : Atersadenn". Republik Jorjia, Tbilisi, 13-14 a viz Du 1998, niv. 323-324 (3024), p. 23.</ref>
|9,5
|-
|58|||1999||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|7,5
|-
|59||2000||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Gelashvili]]<ref>{{Book |Author1=Davit Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess—2000 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2001 |Pajenn=20>}}
|9/12
|-
|60||2001||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tbilisi, 2002, p. 25</ref>
|Dalc'het e oa hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Mchedlishvili war Zurab Sturua gant ur skor 1-1 (1,5-0,5)
|-
|61||2002||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>
{{Levr |Aozer1=Davit Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia-2002 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2003 |Pajenn=10}}</ref>
|9/12
|-
|62||2003||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>{{Book |Author1=David Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess-2003 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2004 |Pajenn=8-9}}</i></b></b></b><b><b>ref</strong>anel, D. "Baadur Jobava eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 24 a viz Mae 2003, niv. 134 (4513), p. 4.</ref>
|Dalc'het hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Jobava war Giorgi Kacheishvili gant ur skor 1-1 (3-1).
|-
|63||2004||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]
|
|-
|64||2005||[[Tbilisi]]
|[[Valeriane Gaprindashvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Gaprindashvili eo Kampion Jorjia : Echedoù". Republik Jorjia, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 2005, niv. 101 (5134), p. 4.</ref>
|7/9 (reizhiad Suis)
|-
|65||2006||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]<ref>Gagua, Giorgi. "Giga Kacheishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 8 a viz C'hwevrer 2006, niv. 27 (5365), p. 7.</ref>
|8,5/11
|-
|66||2007||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|8,5/11
|-
|67||2008||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"D'ar C'hampion - 'Aour', d'an Eil-Kampion - Mestr Meur : Dibenn Kampionad Broadel Echedoù Jorjia e-touez ar baotred". Republik Jorjia, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2008, niv. 60 (5918), p. 12.</ref>
|Dalc'het en ur stumm knockout, ar c'hampion en deus trec'het [[Giorgi Margvelashvili]] 2,5-0,5 er gourfenn
|-
|68||2009||[[Tbilisi]]
|[[Tornike Sanikidze]]
|8,5/13
|-
|69||2010||[[Tbilisi]]
[[Merab Gagunashvili]]<ref>"Evit ar wech kentañ - war Olimpos : Gagunashvili eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 27 a viz Genver 2010, niv. 15 (6381), p. 10.</ref>
|9/13, trec'het [[Tamaz Gelashvili]] 3-1 en ur c'hrogad
|-
|70||2011||[[Tbilisi]]
|[[David Zarkua]]<ref>"70vet Kampionad echedoù gourel Jorjia". Sportsiakhleni, Tbilisi, 1-7 a viz C'hwevrer 2011, niv. 5 (911), p. 6.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|71||2012||[[Tbilisi]]
[[Baadur Jobava]]<ref>"Kampion eo Jobava : tro diwezhañ Kampionad echedoù ar baotred e Jorjia". Sports Journal, Tbilisi, 5-11 a viz Kerzu 2012, niv. 22, p. 16.</ref><ref>Didia, Lasha. "Jobava a gresk ar revenidigezh". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz Mae 2012, niv. 94 (6970), p. 10.</ref>
|10/11
|-
|72||2013||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|9/11
|-
|73||2014||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|8,5/11
|-
|74||2015||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Disoc'hoù 74vet kampionad echedoù gourel Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Genver 2015, niv. 14, p. 11.</ref>https://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Mikheil Mchedlishvili]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|75||2016||[[Tbilisi]]
|[[David Jojua]]<ref>Danelia, Vazha. "Aour gounezet dre skoilh". Chess World (Georgian Chess Federation), Tbilisi, 2016, №1 (5), pp. 4–8.</ref>
|Dalc'het gant ar reizhiad trec'hiñ, ar c'hampion a drec'has [[Lela Javakhishvili]] 2-0 er gourfenn
|-
|76||2017||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Pataridze, Tamaz. "Luka Paichadze eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 2 a viz C'hwevrer 2017, niv. 24-25 (8161-8162), p. 9.</ref>
|5,5/9
|-
|77||2018||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Mikheil Mchedlishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 31 a viz Genver 2018, niv. 20 (8421), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[David Jojua]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|78||2019||[[Tbilisi]]
|[[Giga Kuparadze]]<ref>Danelia, Vazha. "Kampion Jorjia eo ar pesketaer Kvakhchireli". Lelo, Tbilisi, 18 a viz C'hwevrer 2019, niv. 32, p. 10.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kuparadze eo ar C'hampion". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz C'hwevrer 2019, niv. 35 (8701), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet dre skoilh, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|79||2020||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Gagua, Givi. "Paichadze en deus gounezet ar c'hampionad evit an eil gwech". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz C'hwevrer 2020, niv. 24 (8950), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Tornike Sanikidze]] er c'henfinañ 1,5-0,5
|-
|80||2021||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Kampion Jorjia eo Levan Pantsulaia".[https://geochess.ge/%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AA%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90/n244 Lec'hienn Kevread Echedoù Jorjia]</ref>
|61⁄2 poent diwar 9
|-
|81||2022||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|8/11
|-
|82||2023||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]
|7/9
|-
|83||2024||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|7/9
|-
|84||2025||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|6,5/9
|-
|85||2026||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|6/9
|}
| valign="top" |
== Kampionad ar Maouezi ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampionezed||Poentoù
|-
|1||1935||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
|4/5
|-
|2||1936||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
[[Berta Krezberg]]
|5,5/7
|-
|3||1937||[[Tbilisi]]
|[[Berta Krezberg]]
|6/6
|-
|4||1938||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|9,5/11
|-
|5||1940||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|10/12
|-
|6||Here|1940||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava|Ksenia Khenkova-Gogiava]]
|8/8
|-
|7||1945||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|4/4
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]] ha [[Lili Gelovani]]
|8,5/11
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Lili Gelovani]]
|8,5/10
|-
|10||1950||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]]<ref>''Malashkhia V.'', Ksenia Gogiava — Kampionez echedoù ar Republik, "Lelo", niv. 22, 2 a viz Kerzu 1950.</ref>
|8,5/10
|-
|11||1952||[[Tbilisi]]
|[[Lyubov Yakiri|Lyubov Kogan]]
N. Woycek
|12,5/14
|-
|12||1953||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/15
|-
|13||1954||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12,5/14
|-
|14||1955||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/14
|-
|15||1956||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili Kampionez Jorjia [en echedoù]". Komunour yaouank, Tbilisi, 26 a viz Ebrel 1956.</ref>
|15,5/16
|-
|16||1957||[[Tbilisi]]
|[[Jusefa Gurfinkel]]
|13/15
|-
|17||1958||[[Tbilisi]]
|[[Manana Togonidze]]
|11/13
|-
|18||1959||[[Zugdidi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 1959.</ref>
|12,5/15
|-
|19||1960||[[Kutaisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"B. Gurgenidze ha N. Gaprindashvili - Kampioned Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Ebrel 1960.</ref>
|14,5/15
|-
|20||1961||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"N. Gaprindashvili eo Kampionez Jorjia [en echedoù e-touez ar merc'hed]". Kommunisti, Tbilisi, 16 a viz Ebrel 1961.</ref>
|14/15
|-
|21||1963||[[Tbilisi]]
|[[Alla Tchaikovskaya]]
|12,5/15
|-
|22||1964||[[Tbilisi]]
|[[Nana Aleksandria]] hag [[Alla Tchaikovskaya]]
|10,5/13
|-
|23||1965||[[Borjomi]]
|[[Nana Aleksandria]]<ref>"N. Aleksandria - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 29 a viz Gouere 1965.</ref>
|13,5/14
|-
|24||1966||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Ninoshvili, T. "Ts. Kakhabrishvili - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 14 a viz Mezheven 1966.</ref>
|14/16
|-
|25||1968||[[Dusheti]]
|[[Nana Aleksandria]]
|11,5/13
|-
|26||1969||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|9/12
|-
|27||1970||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|12,5/15
|-
|28||1971||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Svetlana Kalandarishvili]]
|10,5/13
|-
|29||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|10,5/13
|-
|30||1973||[[Batoumi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Gamrekeli, G. "Tsitsino Kakhabrishvili eo kampion Jorjia [en echedoù]". Adjara soviedel, Batumi, 4 a viz Gwengolo 1973.</ref>
|13/15
|-
|31||1974||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|15/18
|-
|32||1975||[[Zugdidi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|15/18
|-
|33||1976||[[Tbilisi]]
|[[Nino Gurieli]]
[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|13/17
|-
|34||1977||[[Tbilisi]]
|[[Nino Melashvili]]
|11,5/15
|-
|35||1978||[[Kutaisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|14/17
|-
|36||1979||[[Abasha]]
|[[Tamil Meskhi]]
|13/15
|-
|37||1980||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsila Kasoshvili]]
|11,5/15
|-
|38||1981||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Tsila Kasoshvili]]
|14,5/16
|-
|39||1982||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]] hag [[Ekaterine Pakhirova]]
|15,5/19
|-
|40||1983||[[Samtredia]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]<ref>Kikava, T. "Ketevan Arakhamia - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 28 Mezheven 1983.</ref>
|15/17
|-
|41||1984||[[Sukhumi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|7,5/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|42||1985||[[Tskaltubo]]
|[[Henrietta Lagvilava]]
|12/15
|-
|43||1986||[[Samtredia]]
|[[Sofio Tereladze]] ha [[Ketevan Melashvili]]
|12 poent diwar 17
|-
|44||1987||[[Tbilisi]]
|[[Ketino Kakhiani|Ketevan Kakhiani]]
|12,5/16
|-
|45||1988||[[Tbilisi]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]<ref>Vashakidze, Vasil. "Mesamed". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Meurzh 1988.</ref>
|13,5/17
|-
|46||1989||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]] ha [[Natia Janjgava]]
|12,5/17
|-
|47||1990||[[Tbilisi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|11/13
|-
|48||1991||[[Tskaltubo]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>"Kentañ evit ar wech kentañ : kampionez echedoù Jorjia Inga Khurtsilava". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Kerzu 1991, niv. 128, p. 1.</ref>
|9,5/11
|-
|49||1992||[[Tbilisi]]
|[[Nino Guriel]]
|9/11
|-
|50||1993||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|7/ 9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|51||1994||[[Tbilisi]]
|[[Natia Janjgava]]
|12/15
|-
|52||1995||[[Tbilisi]]
|[[Miranda Khorava]]
|7/9
|-
|53||1996||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 - The Week in Chess]</ref>
|8/9
|-
|54||1997||[[Tbilisi]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>Danelia, Vazha. "En un emgann tenn ha dic'houest : Inga Khurtsilava eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 15 a viz Ebrel 1997, niv. 85 (2458), p. 7.</ref>
|7,5/9
|-
|55||1998||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
|7/9
|-
|56||1999||[[Tbilisi]]
|[[Inga Charkhalashvili]]
|8/9
|-
|57||2000||[[Tbilisi]]
|[[Sofio Tereladze]] hag [[Inga Khurtsilava]]<ref>{{Levr |Aozer1=David Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia—2000 |Lec'h=Tbilisi |bloaz=2001 |pajenn=20}}</ref>
|7/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|58||2001||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tb., 2002, p. 24</ref>
|aozet gant ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e oa bet trec'h Lela Javakhishvili war Nana Dzagnidze 1-1 (2-0).
|-
|59||2002||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
[[Ana Matnadze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2002, Tb., 2003, p. 9</ref>
|9/13
|-
|60||2003||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2003, Tb., 2004, p. 10</ref><ref>Danelia, Vazha. "Dizoloet eo bet ar c'hampion, ha kenderc'hel a ra an tournamant". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz Meurzh 2003, niv. 64 (4443), p. 7.</ref>
|10/13
|-
|61||2004||
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>Vazha Danelia, Kampionad broadel gant un echuiñ spontus, Republik Jorjia, 2004, N148, p. 7</ref>
|8,5/11
|-
|62||2005||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>"Kampion Jorjia eo Nino Khurtsidze". Republik Jorjia, Tbilisi, 21 a viz Mae 2005, niv. 119 (5152), p. 4.</ref>
|9,5/13
|-
|63||2006||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|8/11
|-
|64||2007||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
[[Sofio Khukhashvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|7,5/11
|-
|65||2008||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]] ha [[Salome Melia]]
|9/12
|-
|66||2009||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>Lomineishvili eo ar pevare gwellañ, Kazetenn "24 Eur", Niv. 18 (2056), 29 Genver 2009, p. A13</ref>
|7/12
|-
|67||2010||[[Kutaisi]]
|[[Salome Melia]]<ref>Manana Khatiashvili, Salome Melia is invincible: Fin kampionad broadel an echedoù merc'hed ha berzh Salome Melia, kazetenn "Republik Jorjia", Niv. 14 (6380), 26 a viz Genver 201, p. 10</ref>
|10/13
|-
|68||2011||[[Anaklia]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>"Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Akhali Taoba, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 20, p. 9.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 14 (6625), p. 10.</ref>
|8,5/13
|-
|69||2012||[[Anaklia]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>"69vet Kampionad echedoù merc'hed Jorjia". Sportsakhleni, Tbilisi, 15-21 a viz Mae 2012, niv. 19 (977), p. 9.</ref>
|8/11
|-
|70||2013||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|8,5/11
|-
|71||2014||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|9,5/11
|-
|72||2015|||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Batsiashvili, Nino. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia : Atersadenn". Lelo, Tbilisi, 20 a viz Genver 2015, niv. 11, p. 11.</ref>
|7/9
|-
|73||2016||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>Didia, Lasha. "Lela Javakhishvili eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 7 a viz Ebrel 2016, niv. 64 (7956), p. 10.</ref>
|8/11
|-
|74||2017||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>Didia, Lasha. "Kampion Jorjia eo Khotenashvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 22 a viz Meurzh 2017, niv. 61 (8198), p. 10.</ref>
|7/9
|-
|75||2018||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Danelia, Vazha. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz C'hwevrer 2018, niv. 39, p. 10. <https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/254458></ref>
|7/9
|-
|76||2019||[[Tbilisi]]
|[[Meri Arabidze]]<ref>Danelia, Vazha. "Meri Arabidze eo Kampionez Jorjia". Lelo, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2019, niv. 62, p. 8.</ref>
|91⁄2 poent diwar 11
|-
|77||2020||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7/9
|-
|78||2021||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|6,5/ 8
|-
|79||2022||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Advadze, Rusudani. "Nino Batsiashvili a zo deuet da vezañ kampion echedoù Jorjia evit ar pevare gwech". Sarke, Tbilisi, 29 a viz Kerzu - 5 a viz Kerzu 2022, niv. 26 (1276), p. 4.</ref>
|8/9
|-
|80||2023||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|8/9
|-
|81||2024||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|7,5/9
|-
|82||2025||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch – Chess Results]</ref>
|7/9
|-
|83||2026||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7,5/9
|-
|}
== Liammoù diavaez ==
*{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 May 2005
| title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 January 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=6 February 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=26 March 2007
| title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=17 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=31 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=2 February 2009
| title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9
| publisher=London Chess Center
}}
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]]
iym8efklmmi9ky899g3pndtzmp8gzfs
2192488
2192487
2026-06-04T15:58:14Z
Dakbzh
58931
/* Kampionad ar Maouezi */
2192488
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]].
== Kampionad kemmesk ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampion||Poentoù
|-
|1||1928||[[Tbilisi]]
|[[Viktor Goglidze]] ha [[Nikoloz Sorokin]]
|6/7
|-
|2||1938||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|8,5/12
|-
|3||1939||[[Kutaisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|14/18
|-
|4||1941||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|15/19
|-
|5||1944||[[Tbilisi]]
|[[Vladas Mikenas]]
|14/17
|-
|6||1945/1946||[[Tbilisi]]
|[[Tigran Petrosyan]]
|11,5/15
|-
|7||1946||[[Tbilisi]]
|[[Paul Keres]]
|18/19
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] ha [[Nikolos Sorokin]]
|9/13
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14,5/17
|-
|10||1949||[[Tbilisi]]
|[[Akaki Pirtskhalava]]
|11,5/15
|-
|11||1950||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]
|13,5/17
|-
|12||1951||[[Tbilisi]]
|[[Nikoloz Sorokin]]
|13/16
|-
|13||1952||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]<ref>''Giorgadze T.'', Mestr M. Shishov — Kampion ar Republik : (XIII Kampionad echedoù Jorjia), “[[Lelo (kazetenn)|Lelo]]”, 23 a viz Meurzh 1952.</ref>
|13/16
|-
|14||1953||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] hag [[Alexander Buslaev]]
|12/16
|-
|15||1954||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Buslaev]]
|12,5/15
|-
|16||1955||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha
[[Mikheil Shishov]]
|12/15
|-
|17||1956||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14/17
|-
|18||1957||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]<ref>Gachechiladze, G. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour, Tbilisi, 17 a viz Meurzh 1957.</ref>{{,}}<ref>Pavlenishvili, A. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour yaouank, Tbilisi, 19 a viz Meurzh 1957.</ref>
|12,5/17
|-
|19||1958||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|20||1959||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|21||1960||[[Batoumi]]
|align="left" |[[Bukhuti Gurgenidze]]
|15,5/19
|-
|22||1961||[[Tbilisi]]
|[[Eduard Gufeld]]
|15,5/19
|-
|23||1962||[[Zugdidi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|7/8 (reizhiad Suis)
|-
|24||1963||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14,5/19
|-
|25||1964||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11/15
|-
|26||1965||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
[[Roman Jinjikhashvili]]
|12/17
|-
|27||1966||[[Tbilisi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]] hag [[Alexander Buslaev]]
|15/17
|-
|28||1967||[[Tskaltubo]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|10,5/13
|-
|29||1968||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11,5/15
|-
|30||1969||[[Sukhumi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|13,5/16
|-
|31||1970||[[Poti]]
|[[Mikheil Tali]]
|11/14
|-
|32||1971||[[Akhalkalaki]]
|[[Alexander Bokuchava]] ha [[Zurab Mikadze]]
|9,5/14
|-
|33||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Giorgadze]]
|13,5/17
|-
|34||1973||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha [[Tamaz Giorgadze]]
|7,5/9 (reizhiad Suis)
|-
|35||1974||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|14/17
|-
|36||1975||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]<ref>Giorgadze, T. "Zurab Sturua eo Kampion Jorjia [en echedoù]". Homeland, Tbilisi, 23 a viz Mae 1975.</ref>
|12/15
|-
|37||1976||[[Tbilisi]]
|[[Yuri Chikovani]]<ref>Sorokin, N. "Kampionad Chikovani". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Mae 1976.</ref>
|12/15
|-
|38||1977||[[Kutaisi]]
[[Zurab Sturua]]
|14/17
|-
|39||1978||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|15/17
|-
|40||1979||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|14/18
|-
|41||1980||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Azmaiparashvili]]
|13/15
|-
|42||1981||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|13,5/15
|-
|43||1982||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|12,5/16
|-
|44||1984||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|11,5/14
|-
|45||1985||[[Tbilisi]]
|align="left" |[[Zurab Sturua]]
[[Gennady Zaichik]]
|9,5/13
|-
|46||1986||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|9/12
|-
|47||1987||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Krasenkov]]
|9,5/13
|-
|48||1988||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|10,5/13
|-
|49||1989||[[Gori]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|8/11
|-
|50||1990||[Tbilisi]]
|[[Alexander Dgebuadze (c'hoarier echedoù)|Alexander Dgebuadze]]
|11/15
|-
|51||1991||[[Poti]]
|[[Tamaz Tabatadze]]
[[Giorgi Bagaturov]]
|8,5/12
|-
|52||1992||[[Tbilisi]]
|[[Khvicha Supatashvili]]
|8,5/11 (reizhiad Suis)
|-
|53||1993||[[Tbilisi]]
|[[Kakha Shalamberidze]]
|7/9
|-
|54||1994||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]]
|9,5/13
|-
|55||1996||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Lasha Janjgava, The Week in Chess]</ref>
|6,5/9
|-
|56||1997||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]
|9
|-
|57||1998||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>Khurtsidze, Nino. "Nino Khurtsidze - An hini kreñvañ e-touez ar baotred : Atersadenn". Republik Jorjia, Tbilisi, 13-14 a viz Du 1998, niv. 323-324 (3024), p. 23.</ref>
|9,5
|-
|58|||1999||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|7,5
|-
|59||2000||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Gelashvili]]<ref>{{Book |Author1=Davit Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess—2000 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2001 |Pajenn=20>}}
|9/12
|-
|60||2001||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tbilisi, 2002, p. 25</ref>
|Dalc'het e oa hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Mchedlishvili war Zurab Sturua gant ur skor 1-1 (1,5-0,5)
|-
|61||2002||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>
{{Levr |Aozer1=Davit Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia-2002 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2003 |Pajenn=10}}</ref>
|9/12
|-
|62||2003||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>{{Book |Author1=David Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess-2003 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2004 |Pajenn=8-9}}</i></b></b></b><b><b>ref</strong>anel, D. "Baadur Jobava eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 24 a viz Mae 2003, niv. 134 (4513), p. 4.</ref>
|Dalc'het hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Jobava war Giorgi Kacheishvili gant ur skor 1-1 (3-1).
|-
|63||2004||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]
|
|-
|64||2005||[[Tbilisi]]
|[[Valeriane Gaprindashvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Gaprindashvili eo Kampion Jorjia : Echedoù". Republik Jorjia, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 2005, niv. 101 (5134), p. 4.</ref>
|7/9 (reizhiad Suis)
|-
|65||2006||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]<ref>Gagua, Giorgi. "Giga Kacheishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 8 a viz C'hwevrer 2006, niv. 27 (5365), p. 7.</ref>
|8,5/11
|-
|66||2007||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|8,5/11
|-
|67||2008||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"D'ar C'hampion - 'Aour', d'an Eil-Kampion - Mestr Meur : Dibenn Kampionad Broadel Echedoù Jorjia e-touez ar baotred". Republik Jorjia, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2008, niv. 60 (5918), p. 12.</ref>
|Dalc'het en ur stumm knockout, ar c'hampion en deus trec'het [[Giorgi Margvelashvili]] 2,5-0,5 er gourfenn
|-
|68||2009||[[Tbilisi]]
|[[Tornike Sanikidze]]
|8,5/13
|-
|69||2010||[[Tbilisi]]
[[Merab Gagunashvili]]<ref>"Evit ar wech kentañ - war Olimpos : Gagunashvili eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 27 a viz Genver 2010, niv. 15 (6381), p. 10.</ref>
|9/13, trec'het [[Tamaz Gelashvili]] 3-1 en ur c'hrogad
|-
|70||2011||[[Tbilisi]]
|[[David Zarkua]]<ref>"70vet Kampionad echedoù gourel Jorjia". Sportsiakhleni, Tbilisi, 1-7 a viz C'hwevrer 2011, niv. 5 (911), p. 6.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|71||2012||[[Tbilisi]]
[[Baadur Jobava]]<ref>"Kampion eo Jobava : tro diwezhañ Kampionad echedoù ar baotred e Jorjia". Sports Journal, Tbilisi, 5-11 a viz Kerzu 2012, niv. 22, p. 16.</ref><ref>Didia, Lasha. "Jobava a gresk ar revenidigezh". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz Mae 2012, niv. 94 (6970), p. 10.</ref>
|10/11
|-
|72||2013||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|9/11
|-
|73||2014||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|8,5/11
|-
|74||2015||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Disoc'hoù 74vet kampionad echedoù gourel Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Genver 2015, niv. 14, p. 11.</ref>https://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Mikheil Mchedlishvili]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|75||2016||[[Tbilisi]]
|[[David Jojua]]<ref>Danelia, Vazha. "Aour gounezet dre skoilh". Chess World (Georgian Chess Federation), Tbilisi, 2016, №1 (5), pp. 4–8.</ref>
|Dalc'het gant ar reizhiad trec'hiñ, ar c'hampion a drec'has [[Lela Javakhishvili]] 2-0 er gourfenn
|-
|76||2017||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Pataridze, Tamaz. "Luka Paichadze eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 2 a viz C'hwevrer 2017, niv. 24-25 (8161-8162), p. 9.</ref>
|5,5/9
|-
|77||2018||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Mikheil Mchedlishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 31 a viz Genver 2018, niv. 20 (8421), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[David Jojua]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|78||2019||[[Tbilisi]]
|[[Giga Kuparadze]]<ref>Danelia, Vazha. "Kampion Jorjia eo ar pesketaer Kvakhchireli". Lelo, Tbilisi, 18 a viz C'hwevrer 2019, niv. 32, p. 10.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kuparadze eo ar C'hampion". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz C'hwevrer 2019, niv. 35 (8701), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet dre skoilh, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|79||2020||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Gagua, Givi. "Paichadze en deus gounezet ar c'hampionad evit an eil gwech". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz C'hwevrer 2020, niv. 24 (8950), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Tornike Sanikidze]] er c'henfinañ 1,5-0,5
|-
|80||2021||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Kampion Jorjia eo Levan Pantsulaia".[https://geochess.ge/%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AA%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90/n244 Lec'hienn Kevread Echedoù Jorjia]</ref>
|61⁄2 poent diwar 9
|-
|81||2022||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|8/11
|-
|82||2023||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]
|7/9
|-
|83||2024||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|7/9
|-
|84||2025||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|6,5/9
|-
|85||2026||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|6/9
|}
| valign="top" |
== Kampionad ar Maouezi ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampionezed||Poentoù
|-
|1||1935||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
|4/5
|-
|2||1936||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
[[Berta Krezberg]]
|5,5/7
|-
|3||1937||[[Tbilisi]]
|[[Berta Krezberg]]
|6/6
|-
|4||1938||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|9,5/11
|-
|5||1940||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|10/12
|-
|6||Here|1940||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava|Ksenia Khenkova-Gogiava]]
|8/8
|-
|7||1945||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|4/4
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]] ha [[Lili Gelovani]]
|8,5/11
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Lili Gelovani]]
|8,5/10
|-
|10||1950||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]]<ref>''Malashkhia V.'', Ksenia Gogiava — Kampionez echedoù ar Republik, "Lelo", niv. 22, 2 a viz Kerzu 1950.</ref>
|8,5/10
|-
|11||1952||[[Tbilisi]]
|[[Lyubov Yakiri|Lyubov Kogan]]
N. Woycek
|12,5/14
|-
|12||1953||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/15
|-
|13||1954||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12,5/14
|-
|14||1955||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/14
|-
|15||1956||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili Kampionez Jorjia [en echedoù]". Komunour yaouank, Tbilisi, 26 a viz Ebrel 1956.</ref>
|15,5/16
|-
|16||1957||[[Tbilisi]]
|[[Jusefa Gurfinkel]]
|13/15
|-
|17||1958||[[Tbilisi]]
|[[Manana Togonidze]]
|11/13
|-
|18||1959||[[Zugdidi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 1959.</ref>
|12,5/15
|-
|19||1960||[[Kutaisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"B. Gurgenidze ha N. Gaprindashvili - Kampioned Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Ebrel 1960.</ref>
|14,5/15
|-
|20||1961||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"N. Gaprindashvili eo Kampionez Jorjia [en echedoù e-touez ar merc'hed]". Kommunisti, Tbilisi, 16 a viz Ebrel 1961.</ref>
|14/15
|-
|21||1963||[[Tbilisi]]
|[[Alla Tchaikovskaya]]
|12,5/15
|-
|22||1964||[[Tbilisi]]
|[[Nana Aleksandria]] hag [[Alla Tchaikovskaya]]
|10,5/13
|-
|23||1965||[[Borjomi]]
|[[Nana Aleksandria]]<ref>"N. Aleksandria - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 29 a viz Gouere 1965.</ref>
|13,5/14
|-
|24||1966||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Ninoshvili, T. "Ts. Kakhabrishvili - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 14 a viz Mezheven 1966.</ref>
|14/16
|-
|25||1968||[[Dusheti]]
|[[Nana Aleksandria]]
|11,5/13
|-
|26||1969||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|9/12
|-
|27||1970||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|12,5/15
|-
|28||1971||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Svetlana Kalandarishvili]]
|10,5/13
|-
|29||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|10,5/13
|-
|30||1973||[[Batoumi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Gamrekeli, G. "Tsitsino Kakhabrishvili eo kampion Jorjia [en echedoù]". Adjara soviedel, Batumi, 4 a viz Gwengolo 1973.</ref>
|13/15
|-
|31||1974||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|15/18
|-
|32||1975||[[Zugdidi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|15/18
|-
|33||1976||[[Tbilisi]]
|[[Nino Gurieli]]
[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|13/17
|-
|34||1977||[[Tbilisi]]
|[[Nino Melashvili]]
|11,5/15
|-
|35||1978||[[Kutaisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|14/17
|-
|36||1979||[[Abasha]]
|[[Tamil Meskhi]]
|13/15
|-
|37||1980||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsila Kasoshvili]]
|11,5/15
|-
|38||1981||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Tsila Kasoshvili]]
|14,5/16
|-
|39||1982||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]] hag [[Ekaterine Pakhirova]]
|15,5/19
|-
|40||1983||[[Samtredia]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]<ref>Kikava, T. "Ketevan Arakhamia - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 28 Mezheven 1983.</ref>
|15/17
|-
|41||1984||[[Sukhumi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|7,5/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|42||1985||[[Tskaltubo]]
|[[Genrieta Lagvilava]]
|12/15
|-
|43||1986||[[Samtredia]]
|[[Sofio Tereladze]] ha [[Ketevan Melashvili]]
|12 poent diwar 17
|-
|44||1987||[[Tbilisi]]
|[[Ketino Kakhiani|Ketevan Kakhiani]]
|12,5/16
|-
|45||1988||[[Tbilisi]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]<ref>Vashakidze, Vasil. "Mesamed". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Meurzh 1988.</ref>
|13,5/17
|-
|46||1989||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]] ha [[Natia Janjgava]]
|12,5/17
|-
|47||1990||[[Tbilisi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|11/13
|-
|48||1991||[[Tskaltubo]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>"Kentañ evit ar wech kentañ : kampionez echedoù Jorjia Inga Khurtsilava". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Kerzu 1991, niv. 128, p. 1.</ref>
|9,5/11
|-
|49||1992||[[Tbilisi]]
|[[Nino Guriel]]
|9/11
|-
|50||1993||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|7/ 9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|51||1994||[[Tbilisi]]
|[[Natia Janjgava]]
|12/15
|-
|52||1995||[[Tbilisi]]
|[[Miranda Khorava]]
|7/9
|-
|53||1996||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 - The Week in Chess]</ref>
|8/9
|-
|54||1997||[[Tbilisi]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>Danelia, Vazha. "En un emgann tenn ha dic'houest : Inga Khurtsilava eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 15 a viz Ebrel 1997, niv. 85 (2458), p. 7.</ref>
|7,5/9
|-
|55||1998||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
|7/9
|-
|56||1999||[[Tbilisi]]
|[[Inga Charkhalashvili]]
|8/9
|-
|57||2000||[[Tbilisi]]
|[[Sofio Tereladze]] hag [[Inga Khurtsilava]]<ref>{{Levr |Aozer1=David Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia—2000 |Lec'h=Tbilisi |bloaz=2001 |pajenn=20}}</ref>
|7/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|58||2001||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tb., 2002, p. 24</ref>
|aozet gant ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e oa bet trec'h Lela Javakhishvili war Nana Dzagnidze 1-1 (2-0).
|-
|59||2002||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
[[Ana Matnadze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2002, Tb., 2003, p. 9</ref>
|9/13
|-
|60||2003||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2003, Tb., 2004, p. 10</ref><ref>Danelia, Vazha. "Dizoloet eo bet ar c'hampion, ha kenderc'hel a ra an tournamant". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz Meurzh 2003, niv. 64 (4443), p. 7.</ref>
|10/13
|-
|61||2004||
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>Vazha Danelia, Kampionad broadel gant un echuiñ spontus, Republik Jorjia, 2004, N148, p. 7</ref>
|8,5/11
|-
|62||2005||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>"Kampion Jorjia eo Nino Khurtsidze". Republik Jorjia, Tbilisi, 21 a viz Mae 2005, niv. 119 (5152), p. 4.</ref>
|9,5/13
|-
|63||2006||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|8/11
|-
|64||2007||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
[[Sofio Khukhashvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|7,5/11
|-
|65||2008||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]] ha [[Salome Melia]]
|9/12
|-
|66||2009||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>Lomineishvili eo ar pevare gwellañ, Kazetenn "24 Eur", Niv. 18 (2056), 29 Genver 2009, p. A13</ref>
|7/12
|-
|67||2010||[[Kutaisi]]
|[[Salome Melia]]<ref>Manana Khatiashvili, Salome Melia is invincible: Fin kampionad broadel an echedoù merc'hed ha berzh Salome Melia, kazetenn "Republik Jorjia", Niv. 14 (6380), 26 a viz Genver 201, p. 10</ref>
|10/13
|-
|68||2011||[[Anaklia]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>"Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Akhali Taoba, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 20, p. 9.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 14 (6625), p. 10.</ref>
|8,5/13
|-
|69||2012||[[Anaklia]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>"69vet Kampionad echedoù merc'hed Jorjia". Sportsakhleni, Tbilisi, 15-21 a viz Mae 2012, niv. 19 (977), p. 9.</ref>
|8/11
|-
|70||2013||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|8,5/11
|-
|71||2014||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|9,5/11
|-
|72||2015|||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Batsiashvili, Nino. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia : Atersadenn". Lelo, Tbilisi, 20 a viz Genver 2015, niv. 11, p. 11.</ref>
|7/9
|-
|73||2016||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>Didia, Lasha. "Lela Javakhishvili eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 7 a viz Ebrel 2016, niv. 64 (7956), p. 10.</ref>
|8/11
|-
|74||2017||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>Didia, Lasha. "Kampion Jorjia eo Khotenashvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 22 a viz Meurzh 2017, niv. 61 (8198), p. 10.</ref>
|7/9
|-
|75||2018||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Danelia, Vazha. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz C'hwevrer 2018, niv. 39, p. 10. <https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/254458></ref>
|7/9
|-
|76||2019||[[Tbilisi]]
|[[Meri Arabidze]]<ref>Danelia, Vazha. "Meri Arabidze eo Kampionez Jorjia". Lelo, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2019, niv. 62, p. 8.</ref>
|91⁄2 poent diwar 11
|-
|77||2020||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7/9
|-
|78||2021||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|6,5/ 8
|-
|79||2022||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Advadze, Rusudani. "Nino Batsiashvili a zo deuet da vezañ kampion echedoù Jorjia evit ar pevare gwech". Sarke, Tbilisi, 29 a viz Kerzu - 5 a viz Kerzu 2022, niv. 26 (1276), p. 4.</ref>
|8/9
|-
|80||2023||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|8/9
|-
|81||2024||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|7,5/9
|-
|82||2025||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch – Chess Results]</ref>
|7/9
|-
|83||2026||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7,5/9
|-
|}
== Liammoù diavaez ==
*{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 May 2005
| title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 January 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=6 February 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=26 March 2007
| title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=17 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=31 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=2 February 2009
| title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9
| publisher=London Chess Center
}}
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]]
nzpuq6zh1st8xztbgvqmz7vd2pnt8k1
2192489
2192488
2026-06-04T15:59:43Z
Dakbzh
58931
/* Kampionad ar Maouezi */
2192489
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]].
== Kampionad kemmesk ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampion||Poentoù
|-
|1||1928||[[Tbilisi]]
|[[Viktor Goglidze]] ha [[Nikoloz Sorokin]]
|6/7
|-
|2||1938||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|8,5/12
|-
|3||1939||[[Kutaisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|14/18
|-
|4||1941||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|15/19
|-
|5||1944||[[Tbilisi]]
|[[Vladas Mikenas]]
|14/17
|-
|6||1945/1946||[[Tbilisi]]
|[[Tigran Petrosyan]]
|11,5/15
|-
|7||1946||[[Tbilisi]]
|[[Paul Keres]]
|18/19
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] ha [[Nikolos Sorokin]]
|9/13
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14,5/17
|-
|10||1949||[[Tbilisi]]
|[[Akaki Pirtskhalava]]
|11,5/15
|-
|11||1950||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]
|13,5/17
|-
|12||1951||[[Tbilisi]]
|[[Nikoloz Sorokin]]
|13/16
|-
|13||1952||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]<ref>''Giorgadze T.'', Mestr M. Shishov — Kampion ar Republik : (XIII Kampionad echedoù Jorjia), “[[Lelo (kazetenn)|Lelo]]”, 23 a viz Meurzh 1952.</ref>
|13/16
|-
|14||1953||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] hag [[Alexander Buslaev]]
|12/16
|-
|15||1954||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Buslaev]]
|12,5/15
|-
|16||1955||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha
[[Mikheil Shishov]]
|12/15
|-
|17||1956||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14/17
|-
|18||1957||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]<ref>Gachechiladze, G. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour, Tbilisi, 17 a viz Meurzh 1957.</ref>{{,}}<ref>Pavlenishvili, A. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour yaouank, Tbilisi, 19 a viz Meurzh 1957.</ref>
|12,5/17
|-
|19||1958||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|20||1959||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|21||1960||[[Batoumi]]
|align="left" |[[Bukhuti Gurgenidze]]
|15,5/19
|-
|22||1961||[[Tbilisi]]
|[[Eduard Gufeld]]
|15,5/19
|-
|23||1962||[[Zugdidi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|7/8 (reizhiad Suis)
|-
|24||1963||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14,5/19
|-
|25||1964||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11/15
|-
|26||1965||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
[[Roman Jinjikhashvili]]
|12/17
|-
|27||1966||[[Tbilisi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]] hag [[Alexander Buslaev]]
|15/17
|-
|28||1967||[[Tskaltubo]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|10,5/13
|-
|29||1968||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11,5/15
|-
|30||1969||[[Sukhumi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|13,5/16
|-
|31||1970||[[Poti]]
|[[Mikheil Tali]]
|11/14
|-
|32||1971||[[Akhalkalaki]]
|[[Alexander Bokuchava]] ha [[Zurab Mikadze]]
|9,5/14
|-
|33||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Giorgadze]]
|13,5/17
|-
|34||1973||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha [[Tamaz Giorgadze]]
|7,5/9 (reizhiad Suis)
|-
|35||1974||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|14/17
|-
|36||1975||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]<ref>Giorgadze, T. "Zurab Sturua eo Kampion Jorjia [en echedoù]". Homeland, Tbilisi, 23 a viz Mae 1975.</ref>
|12/15
|-
|37||1976||[[Tbilisi]]
|[[Yuri Chikovani]]<ref>Sorokin, N. "Kampionad Chikovani". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Mae 1976.</ref>
|12/15
|-
|38||1977||[[Kutaisi]]
[[Zurab Sturua]]
|14/17
|-
|39||1978||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|15/17
|-
|40||1979||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|14/18
|-
|41||1980||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Azmaiparashvili]]
|13/15
|-
|42||1981||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|13,5/15
|-
|43||1982||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|12,5/16
|-
|44||1984||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|11,5/14
|-
|45||1985||[[Tbilisi]]
|align="left" |[[Zurab Sturua]]
[[Gennady Zaichik]]
|9,5/13
|-
|46||1986||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|9/12
|-
|47||1987||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Krasenkov]]
|9,5/13
|-
|48||1988||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|10,5/13
|-
|49||1989||[[Gori]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|8/11
|-
|50||1990||[Tbilisi]]
|[[Alexander Dgebuadze (c'hoarier echedoù)|Alexander Dgebuadze]]
|11/15
|-
|51||1991||[[Poti]]
|[[Tamaz Tabatadze]]
[[Giorgi Bagaturov]]
|8,5/12
|-
|52||1992||[[Tbilisi]]
|[[Khvicha Supatashvili]]
|8,5/11 (reizhiad Suis)
|-
|53||1993||[[Tbilisi]]
|[[Kakha Shalamberidze]]
|7/9
|-
|54||1994||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]]
|9,5/13
|-
|55||1996||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Lasha Janjgava, The Week in Chess]</ref>
|6,5/9
|-
|56||1997||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]
|9
|-
|57||1998||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>Khurtsidze, Nino. "Nino Khurtsidze - An hini kreñvañ e-touez ar baotred : Atersadenn". Republik Jorjia, Tbilisi, 13-14 a viz Du 1998, niv. 323-324 (3024), p. 23.</ref>
|9,5
|-
|58|||1999||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|7,5
|-
|59||2000||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Gelashvili]]<ref>{{Book |Author1=Davit Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess—2000 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2001 |Pajenn=20>}}
|9/12
|-
|60||2001||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tbilisi, 2002, p. 25</ref>
|Dalc'het e oa hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Mchedlishvili war Zurab Sturua gant ur skor 1-1 (1,5-0,5)
|-
|61||2002||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>
{{Levr |Aozer1=Davit Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia-2002 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2003 |Pajenn=10}}</ref>
|9/12
|-
|62||2003||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>{{Book |Author1=David Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess-2003 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2004 |Pajenn=8-9}}</i></b></b></b><b><b>ref</strong>anel, D. "Baadur Jobava eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 24 a viz Mae 2003, niv. 134 (4513), p. 4.</ref>
|Dalc'het hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Jobava war Giorgi Kacheishvili gant ur skor 1-1 (3-1).
|-
|63||2004||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]
|
|-
|64||2005||[[Tbilisi]]
|[[Valeriane Gaprindashvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Gaprindashvili eo Kampion Jorjia : Echedoù". Republik Jorjia, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 2005, niv. 101 (5134), p. 4.</ref>
|7/9 (reizhiad Suis)
|-
|65||2006||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]<ref>Gagua, Giorgi. "Giga Kacheishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 8 a viz C'hwevrer 2006, niv. 27 (5365), p. 7.</ref>
|8,5/11
|-
|66||2007||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|8,5/11
|-
|67||2008||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"D'ar C'hampion - 'Aour', d'an Eil-Kampion - Mestr Meur : Dibenn Kampionad Broadel Echedoù Jorjia e-touez ar baotred". Republik Jorjia, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2008, niv. 60 (5918), p. 12.</ref>
|Dalc'het en ur stumm knockout, ar c'hampion en deus trec'het [[Giorgi Margvelashvili]] 2,5-0,5 er gourfenn
|-
|68||2009||[[Tbilisi]]
|[[Tornike Sanikidze]]
|8,5/13
|-
|69||2010||[[Tbilisi]]
[[Merab Gagunashvili]]<ref>"Evit ar wech kentañ - war Olimpos : Gagunashvili eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 27 a viz Genver 2010, niv. 15 (6381), p. 10.</ref>
|9/13, trec'het [[Tamaz Gelashvili]] 3-1 en ur c'hrogad
|-
|70||2011||[[Tbilisi]]
|[[David Zarkua]]<ref>"70vet Kampionad echedoù gourel Jorjia". Sportsiakhleni, Tbilisi, 1-7 a viz C'hwevrer 2011, niv. 5 (911), p. 6.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|71||2012||[[Tbilisi]]
[[Baadur Jobava]]<ref>"Kampion eo Jobava : tro diwezhañ Kampionad echedoù ar baotred e Jorjia". Sports Journal, Tbilisi, 5-11 a viz Kerzu 2012, niv. 22, p. 16.</ref><ref>Didia, Lasha. "Jobava a gresk ar revenidigezh". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz Mae 2012, niv. 94 (6970), p. 10.</ref>
|10/11
|-
|72||2013||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|9/11
|-
|73||2014||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|8,5/11
|-
|74||2015||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Disoc'hoù 74vet kampionad echedoù gourel Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Genver 2015, niv. 14, p. 11.</ref>https://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Mikheil Mchedlishvili]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|75||2016||[[Tbilisi]]
|[[David Jojua]]<ref>Danelia, Vazha. "Aour gounezet dre skoilh". Chess World (Georgian Chess Federation), Tbilisi, 2016, №1 (5), pp. 4–8.</ref>
|Dalc'het gant ar reizhiad trec'hiñ, ar c'hampion a drec'has [[Lela Javakhishvili]] 2-0 er gourfenn
|-
|76||2017||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Pataridze, Tamaz. "Luka Paichadze eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 2 a viz C'hwevrer 2017, niv. 24-25 (8161-8162), p. 9.</ref>
|5,5/9
|-
|77||2018||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Mikheil Mchedlishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 31 a viz Genver 2018, niv. 20 (8421), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[David Jojua]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|78||2019||[[Tbilisi]]
|[[Giga Kuparadze]]<ref>Danelia, Vazha. "Kampion Jorjia eo ar pesketaer Kvakhchireli". Lelo, Tbilisi, 18 a viz C'hwevrer 2019, niv. 32, p. 10.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kuparadze eo ar C'hampion". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz C'hwevrer 2019, niv. 35 (8701), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet dre skoilh, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|79||2020||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Gagua, Givi. "Paichadze en deus gounezet ar c'hampionad evit an eil gwech". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz C'hwevrer 2020, niv. 24 (8950), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Tornike Sanikidze]] er c'henfinañ 1,5-0,5
|-
|80||2021||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Kampion Jorjia eo Levan Pantsulaia".[https://geochess.ge/%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AA%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90/n244 Lec'hienn Kevread Echedoù Jorjia]</ref>
|61⁄2 poent diwar 9
|-
|81||2022||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|8/11
|-
|82||2023||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]
|7/9
|-
|83||2024||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|7/9
|-
|84||2025||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|6,5/9
|-
|85||2026||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|6/9
|}
| valign="top" |
== Kampionad ar Maouezi ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampionezed||Poentoù
|-
|1||1935||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
|4/5
|-
|2||1936||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
[[Berta Krezberg]]
|5,5/7
|-
|3||1937||[[Tbilisi]]
|[[Berta Krezberg]]
|6/6
|-
|4||1938||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|9,5/11
|-
|5||1940||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|10/12
|-
|6||Here|1940||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava|Ksenia Khenkova-Gogiava]]
|8/8
|-
|7||1945||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|4/4
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]] ha [[Lili Gelovani]]
|8,5/11
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Lili Gelovani]]
|8,5/10
|-
|10||1950||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]]<ref>''Malashkhia V.'', Ksenia Gogiava — Kampionez echedoù ar Republik, "Lelo", niv. 22, 2 a viz Kerzu 1950.</ref>
|8,5/10
|-
|11||1952||[[Tbilisi]]
|[[Lyubov Yakiri|Lyubov Kogan]]
N. Woycek
|12,5/14
|-
|12||1953||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/15
|-
|13||1954||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12,5/14
|-
|14||1955||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/14
|-
|15||1956||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili Kampionez Jorjia [en echedoù]". Komunour yaouank, Tbilisi, 26 a viz Ebrel 1956.</ref>
|15,5/16
|-
|16||1957||[[Tbilisi]]
|[[Jusefa Gurfinkel]]
|13/15
|-
|17||1958||[[Tbilisi]]
|[[Manana Togonidze]]
|11/13
|-
|18||1959||[[Zugdidi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 1959.</ref>
|12,5/15
|-
|19||1960||[[Kutaisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"B. Gurgenidze ha N. Gaprindashvili - Kampioned Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Ebrel 1960.</ref>
|14,5/15
|-
|20||1961||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"N. Gaprindashvili eo Kampionez Jorjia [en echedoù e-touez ar merc'hed]". Kommunisti, Tbilisi, 16 a viz Ebrel 1961.</ref>
|14/15
|-
|21||1963||[[Tbilisi]]
|[[Alla Tchaikovskaya]]
|12,5/15
|-
|22||1964||[[Tbilisi]]
|[[Nana Aleksandria]] hag [[Alla Tchaikovskaya]]
|10,5/13
|-
|23||1965||[[Borjomi]]
|[[Nana Aleksandria]]<ref>"N. Aleksandria - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 29 a viz Gouere 1965.</ref>
|13,5/14
|-
|24||1966||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Ninoshvili, T. "Ts. Kakhabrishvili - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 14 a viz Mezheven 1966.</ref>
|14/16
|-
|25||1968||[[Dusheti]]
|[[Nana Aleksandria]]
|11,5/13
|-
|26||1969||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|9/12
|-
|27||1970||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|12,5/15
|-
|28||1971||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Svetlana Kalandarishvili]]
|10,5/13
|-
|29||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|10,5/13
|-
|30||1973||[[Batoumi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Gamrekeli, G. "Tsitsino Kakhabrishvili eo kampion Jorjia [en echedoù]". Adjara soviedel, Batumi, 4 a viz Gwengolo 1973.</ref>
|13/15
|-
|31||1974||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|15/18
|-
|32||1975||[[Zugdidi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|15/18
|-
|33||1976||[[Tbilisi]]
|[[Nino Gurieli]]
[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|13/17
|-
|34||1977||[[Tbilisi]]
|[[Nino Melashvili]]
|11,5/15
|-
|35||1978||[[Kutaisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|14/17
|-
|36||1979||[[Abasha]]
|[[Tamila Meskhi]]
|13/15
|-
|37||1980||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]
|11,5/15
|-
|38||1981||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]
|14,5/16
|-
|39||1982||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]] hag [[Ekaterine Pakhirova]]
|15,5/19
|-
|40||1983||[[Samtredia]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]<ref>Kikava, T. "Ketevan Arakhamia - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 28 Mezheven 1983.</ref>
|15/17
|-
|41||1984||[[Sukhumi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|7,5/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|42||1985||[[Tskaltubo]]
|[[Genrieta Lagvilava]]
|12/15
|-
|43||1986||[[Samtredia]]
|[[Sofio Tereladze]] ha [[Ketevan Melashvili]]
|12 poent diwar 17
|-
|44||1987||[[Tbilisi]]
|[[Ketino Kakhiani|Ketevan Kakhiani]]
|12,5/16
|-
|45||1988||[[Tbilisi]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]<ref>Vashakidze, Vasil. "Mesamed". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Meurzh 1988.</ref>
|13,5/17
|-
|46||1989||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]] ha [[Natia Janjgava]]
|12,5/17
|-
|47||1990||[[Tbilisi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|11/13
|-
|48||1991||[[Tskaltubo]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>"Kentañ evit ar wech kentañ : kampionez echedoù Jorjia Inga Khurtsilava". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Kerzu 1991, niv. 128, p. 1.</ref>
|9,5/11
|-
|49||1992||[[Tbilisi]]
|[[Nino Guriel]]
|9/11
|-
|50||1993||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|7/ 9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|51||1994||[[Tbilisi]]
|[[Natia Janjgava]]
|12/15
|-
|52||1995||[[Tbilisi]]
|[[Miranda Khorava]]
|7/9
|-
|53||1996||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 - The Week in Chess]</ref>
|8/9
|-
|54||1997||[[Tbilisi]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>Danelia, Vazha. "En un emgann tenn ha dic'houest : Inga Khurtsilava eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 15 a viz Ebrel 1997, niv. 85 (2458), p. 7.</ref>
|7,5/9
|-
|55||1998||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
|7/9
|-
|56||1999||[[Tbilisi]]
|[[Inga Charkhalashvili]]
|8/9
|-
|57||2000||[[Tbilisi]]
|[[Sofio Tereladze]] hag [[Inga Khurtsilava]]<ref>{{Levr |Aozer1=David Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia—2000 |Lec'h=Tbilisi |bloaz=2001 |pajenn=20}}</ref>
|7/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|58||2001||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tb., 2002, p. 24</ref>
|aozet gant ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e oa bet trec'h Lela Javakhishvili war Nana Dzagnidze 1-1 (2-0).
|-
|59||2002||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
[[Ana Matnadze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2002, Tb., 2003, p. 9</ref>
|9/13
|-
|60||2003||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2003, Tb., 2004, p. 10</ref><ref>Danelia, Vazha. "Dizoloet eo bet ar c'hampion, ha kenderc'hel a ra an tournamant". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz Meurzh 2003, niv. 64 (4443), p. 7.</ref>
|10/13
|-
|61||2004||
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>Vazha Danelia, Kampionad broadel gant un echuiñ spontus, Republik Jorjia, 2004, N148, p. 7</ref>
|8,5/11
|-
|62||2005||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>"Kampion Jorjia eo Nino Khurtsidze". Republik Jorjia, Tbilisi, 21 a viz Mae 2005, niv. 119 (5152), p. 4.</ref>
|9,5/13
|-
|63||2006||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|8/11
|-
|64||2007||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
[[Sofio Khukhashvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|7,5/11
|-
|65||2008||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]] ha [[Salome Melia]]
|9/12
|-
|66||2009||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>Lomineishvili eo ar pevare gwellañ, Kazetenn "24 Eur", Niv. 18 (2056), 29 Genver 2009, p. A13</ref>
|7/12
|-
|67||2010||[[Kutaisi]]
|[[Salome Melia]]<ref>Manana Khatiashvili, Salome Melia is invincible: Fin kampionad broadel an echedoù merc'hed ha berzh Salome Melia, kazetenn "Republik Jorjia", Niv. 14 (6380), 26 a viz Genver 201, p. 10</ref>
|10/13
|-
|68||2011||[[Anaklia]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>"Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Akhali Taoba, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 20, p. 9.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 14 (6625), p. 10.</ref>
|8,5/13
|-
|69||2012||[[Anaklia]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>"69vet Kampionad echedoù merc'hed Jorjia". Sportsakhleni, Tbilisi, 15-21 a viz Mae 2012, niv. 19 (977), p. 9.</ref>
|8/11
|-
|70||2013||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|8,5/11
|-
|71||2014||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|9,5/11
|-
|72||2015|||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Batsiashvili, Nino. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia : Atersadenn". Lelo, Tbilisi, 20 a viz Genver 2015, niv. 11, p. 11.</ref>
|7/9
|-
|73||2016||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>Didia, Lasha. "Lela Javakhishvili eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 7 a viz Ebrel 2016, niv. 64 (7956), p. 10.</ref>
|8/11
|-
|74||2017||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>Didia, Lasha. "Kampion Jorjia eo Khotenashvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 22 a viz Meurzh 2017, niv. 61 (8198), p. 10.</ref>
|7/9
|-
|75||2018||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Danelia, Vazha. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz C'hwevrer 2018, niv. 39, p. 10. <https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/254458></ref>
|7/9
|-
|76||2019||[[Tbilisi]]
|[[Meri Arabidze]]<ref>Danelia, Vazha. "Meri Arabidze eo Kampionez Jorjia". Lelo, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2019, niv. 62, p. 8.</ref>
|91⁄2 poent diwar 11
|-
|77||2020||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7/9
|-
|78||2021||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|6,5/ 8
|-
|79||2022||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Advadze, Rusudani. "Nino Batsiashvili a zo deuet da vezañ kampion echedoù Jorjia evit ar pevare gwech". Sarke, Tbilisi, 29 a viz Kerzu - 5 a viz Kerzu 2022, niv. 26 (1276), p. 4.</ref>
|8/9
|-
|80||2023||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|8/9
|-
|81||2024||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|7,5/9
|-
|82||2025||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch – Chess Results]</ref>
|7/9
|-
|83||2026||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7,5/9
|-
|}
== Liammoù diavaez ==
*{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 May 2005
| title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 January 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=6 February 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=26 March 2007
| title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=17 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=31 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=2 February 2009
| title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9
| publisher=London Chess Center
}}
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]]
47dc4xvqvicg46jo62jgoulfv6gbkbg
2192490
2192489
2026-06-04T16:00:21Z
Dakbzh
58931
/* Kampionad ar Maouezi */
2192490
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]].
== Kampionad kemmesk ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampion||Poentoù
|-
|1||1928||[[Tbilisi]]
|[[Viktor Goglidze]] ha [[Nikoloz Sorokin]]
|6/7
|-
|2||1938||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|8,5/12
|-
|3||1939||[[Kutaisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|14/18
|-
|4||1941||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|15/19
|-
|5||1944||[[Tbilisi]]
|[[Vladas Mikenas]]
|14/17
|-
|6||1945/1946||[[Tbilisi]]
|[[Tigran Petrosyan]]
|11,5/15
|-
|7||1946||[[Tbilisi]]
|[[Paul Keres]]
|18/19
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] ha [[Nikolos Sorokin]]
|9/13
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14,5/17
|-
|10||1949||[[Tbilisi]]
|[[Akaki Pirtskhalava]]
|11,5/15
|-
|11||1950||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]
|13,5/17
|-
|12||1951||[[Tbilisi]]
|[[Nikoloz Sorokin]]
|13/16
|-
|13||1952||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]<ref>''Giorgadze T.'', Mestr M. Shishov — Kampion ar Republik : (XIII Kampionad echedoù Jorjia), “[[Lelo (kazetenn)|Lelo]]”, 23 a viz Meurzh 1952.</ref>
|13/16
|-
|14||1953||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] hag [[Alexander Buslaev]]
|12/16
|-
|15||1954||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Buslaev]]
|12,5/15
|-
|16||1955||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha
[[Mikheil Shishov]]
|12/15
|-
|17||1956||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14/17
|-
|18||1957||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]<ref>Gachechiladze, G. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour, Tbilisi, 17 a viz Meurzh 1957.</ref>{{,}}<ref>Pavlenishvili, A. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour yaouank, Tbilisi, 19 a viz Meurzh 1957.</ref>
|12,5/17
|-
|19||1958||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|20||1959||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|21||1960||[[Batoumi]]
|align="left" |[[Bukhuti Gurgenidze]]
|15,5/19
|-
|22||1961||[[Tbilisi]]
|[[Eduard Gufeld]]
|15,5/19
|-
|23||1962||[[Zugdidi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|7/8 (reizhiad Suis)
|-
|24||1963||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14,5/19
|-
|25||1964||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11/15
|-
|26||1965||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
[[Roman Jinjikhashvili]]
|12/17
|-
|27||1966||[[Tbilisi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]] hag [[Alexander Buslaev]]
|15/17
|-
|28||1967||[[Tskaltubo]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|10,5/13
|-
|29||1968||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11,5/15
|-
|30||1969||[[Sukhumi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|13,5/16
|-
|31||1970||[[Poti]]
|[[Mikheil Tali]]
|11/14
|-
|32||1971||[[Akhalkalaki]]
|[[Alexander Bokuchava]] ha [[Zurab Mikadze]]
|9,5/14
|-
|33||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Giorgadze]]
|13,5/17
|-
|34||1973||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha [[Tamaz Giorgadze]]
|7,5/9 (reizhiad Suis)
|-
|35||1974||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|14/17
|-
|36||1975||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]<ref>Giorgadze, T. "Zurab Sturua eo Kampion Jorjia [en echedoù]". Homeland, Tbilisi, 23 a viz Mae 1975.</ref>
|12/15
|-
|37||1976||[[Tbilisi]]
|[[Yuri Chikovani]]<ref>Sorokin, N. "Kampionad Chikovani". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Mae 1976.</ref>
|12/15
|-
|38||1977||[[Kutaisi]]
[[Zurab Sturua]]
|14/17
|-
|39||1978||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|15/17
|-
|40||1979||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|14/18
|-
|41||1980||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Azmaiparashvili]]
|13/15
|-
|42||1981||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|13,5/15
|-
|43||1982||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|12,5/16
|-
|44||1984||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|11,5/14
|-
|45||1985||[[Tbilisi]]
|align="left" |[[Zurab Sturua]]
[[Gennady Zaichik]]
|9,5/13
|-
|46||1986||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|9/12
|-
|47||1987||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Krasenkov]]
|9,5/13
|-
|48||1988||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|10,5/13
|-
|49||1989||[[Gori]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|8/11
|-
|50||1990||[Tbilisi]]
|[[Alexander Dgebuadze (c'hoarier echedoù)|Alexander Dgebuadze]]
|11/15
|-
|51||1991||[[Poti]]
|[[Tamaz Tabatadze]]
[[Giorgi Bagaturov]]
|8,5/12
|-
|52||1992||[[Tbilisi]]
|[[Khvicha Supatashvili]]
|8,5/11 (reizhiad Suis)
|-
|53||1993||[[Tbilisi]]
|[[Kakha Shalamberidze]]
|7/9
|-
|54||1994||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]]
|9,5/13
|-
|55||1996||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Lasha Janjgava, The Week in Chess]</ref>
|6,5/9
|-
|56||1997||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]
|9
|-
|57||1998||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>Khurtsidze, Nino. "Nino Khurtsidze - An hini kreñvañ e-touez ar baotred : Atersadenn". Republik Jorjia, Tbilisi, 13-14 a viz Du 1998, niv. 323-324 (3024), p. 23.</ref>
|9,5
|-
|58|||1999||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|7,5
|-
|59||2000||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Gelashvili]]<ref>{{Book |Author1=Davit Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess—2000 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2001 |Pajenn=20>}}
|9/12
|-
|60||2001||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tbilisi, 2002, p. 25</ref>
|Dalc'het e oa hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Mchedlishvili war Zurab Sturua gant ur skor 1-1 (1,5-0,5)
|-
|61||2002||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>
{{Levr |Aozer1=Davit Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia-2002 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2003 |Pajenn=10}}</ref>
|9/12
|-
|62||2003||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>{{Book |Author1=David Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess-2003 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2004 |Pajenn=8-9}}</i></b></b></b><b><b>ref</strong>anel, D. "Baadur Jobava eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 24 a viz Mae 2003, niv. 134 (4513), p. 4.</ref>
|Dalc'het hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Jobava war Giorgi Kacheishvili gant ur skor 1-1 (3-1).
|-
|63||2004||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]
|
|-
|64||2005||[[Tbilisi]]
|[[Valeriane Gaprindashvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Gaprindashvili eo Kampion Jorjia : Echedoù". Republik Jorjia, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 2005, niv. 101 (5134), p. 4.</ref>
|7/9 (reizhiad Suis)
|-
|65||2006||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]<ref>Gagua, Giorgi. "Giga Kacheishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 8 a viz C'hwevrer 2006, niv. 27 (5365), p. 7.</ref>
|8,5/11
|-
|66||2007||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|8,5/11
|-
|67||2008||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"D'ar C'hampion - 'Aour', d'an Eil-Kampion - Mestr Meur : Dibenn Kampionad Broadel Echedoù Jorjia e-touez ar baotred". Republik Jorjia, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2008, niv. 60 (5918), p. 12.</ref>
|Dalc'het en ur stumm knockout, ar c'hampion en deus trec'het [[Giorgi Margvelashvili]] 2,5-0,5 er gourfenn
|-
|68||2009||[[Tbilisi]]
|[[Tornike Sanikidze]]
|8,5/13
|-
|69||2010||[[Tbilisi]]
[[Merab Gagunashvili]]<ref>"Evit ar wech kentañ - war Olimpos : Gagunashvili eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 27 a viz Genver 2010, niv. 15 (6381), p. 10.</ref>
|9/13, trec'het [[Tamaz Gelashvili]] 3-1 en ur c'hrogad
|-
|70||2011||[[Tbilisi]]
|[[David Zarkua]]<ref>"70vet Kampionad echedoù gourel Jorjia". Sportsiakhleni, Tbilisi, 1-7 a viz C'hwevrer 2011, niv. 5 (911), p. 6.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|71||2012||[[Tbilisi]]
[[Baadur Jobava]]<ref>"Kampion eo Jobava : tro diwezhañ Kampionad echedoù ar baotred e Jorjia". Sports Journal, Tbilisi, 5-11 a viz Kerzu 2012, niv. 22, p. 16.</ref><ref>Didia, Lasha. "Jobava a gresk ar revenidigezh". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz Mae 2012, niv. 94 (6970), p. 10.</ref>
|10/11
|-
|72||2013||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|9/11
|-
|73||2014||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|8,5/11
|-
|74||2015||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Disoc'hoù 74vet kampionad echedoù gourel Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Genver 2015, niv. 14, p. 11.</ref>https://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Mikheil Mchedlishvili]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|75||2016||[[Tbilisi]]
|[[David Jojua]]<ref>Danelia, Vazha. "Aour gounezet dre skoilh". Chess World (Georgian Chess Federation), Tbilisi, 2016, №1 (5), pp. 4–8.</ref>
|Dalc'het gant ar reizhiad trec'hiñ, ar c'hampion a drec'has [[Lela Javakhishvili]] 2-0 er gourfenn
|-
|76||2017||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Pataridze, Tamaz. "Luka Paichadze eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 2 a viz C'hwevrer 2017, niv. 24-25 (8161-8162), p. 9.</ref>
|5,5/9
|-
|77||2018||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Mikheil Mchedlishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 31 a viz Genver 2018, niv. 20 (8421), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[David Jojua]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|78||2019||[[Tbilisi]]
|[[Giga Kuparadze]]<ref>Danelia, Vazha. "Kampion Jorjia eo ar pesketaer Kvakhchireli". Lelo, Tbilisi, 18 a viz C'hwevrer 2019, niv. 32, p. 10.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kuparadze eo ar C'hampion". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz C'hwevrer 2019, niv. 35 (8701), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet dre skoilh, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|79||2020||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Gagua, Givi. "Paichadze en deus gounezet ar c'hampionad evit an eil gwech". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz C'hwevrer 2020, niv. 24 (8950), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Tornike Sanikidze]] er c'henfinañ 1,5-0,5
|-
|80||2021||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Kampion Jorjia eo Levan Pantsulaia".[https://geochess.ge/%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AA%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90/n244 Lec'hienn Kevread Echedoù Jorjia]</ref>
|61⁄2 poent diwar 9
|-
|81||2022||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|8/11
|-
|82||2023||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]
|7/9
|-
|83||2024||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|7/9
|-
|84||2025||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|6,5/9
|-
|85||2026||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|6/9
|}
| valign="top" |
== Kampionad ar Maouezi ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampionezed||Poentoù
|-
|1||1935||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
|4/5
|-
|2||1936||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
[[Berta Krezberg]]
|5,5/7
|-
|3||1937||[[Tbilisi]]
|[[Berta Krezberg]]
|6/6
|-
|4||1938||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|9,5/11
|-
|5||1940||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|10/12
|-
|6||Here|1940||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava|Ksenia Khenkova-Gogiava]]
|8/8
|-
|7||1945||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|4/4
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]] ha [[Lili Gelovani]]
|8,5/11
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Lili Gelovani]]
|8,5/10
|-
|10||1950||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]]<ref>''Malashkhia V.'', Ksenia Gogiava — Kampionez echedoù ar Republik, "Lelo", niv. 22, 2 a viz Kerzu 1950.</ref>
|8,5/10
|-
|11||1952||[[Tbilisi]]
|[[Lyubov Yakiri|Lyubov Kogan]]
N. Woycek
|12,5/14
|-
|12||1953||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/15
|-
|13||1954||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12,5/14
|-
|14||1955||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/14
|-
|15||1956||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili Kampionez Jorjia [en echedoù]". Komunour yaouank, Tbilisi, 26 a viz Ebrel 1956.</ref>
|15,5/16
|-
|16||1957||[[Tbilisi]]
|[[Jusefa Gurfinkel]]
|13/15
|-
|17||1958||[[Tbilisi]]
|[[Manana Togonidze]]
|11/13
|-
|18||1959||[[Zugdidi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 1959.</ref>
|12,5/15
|-
|19||1960||[[Kutaisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"B. Gurgenidze ha N. Gaprindashvili - Kampioned Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Ebrel 1960.</ref>
|14,5/15
|-
|20||1961||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"N. Gaprindashvili eo Kampionez Jorjia [en echedoù e-touez ar merc'hed]". Kommunisti, Tbilisi, 16 a viz Ebrel 1961.</ref>
|14/15
|-
|21||1963||[[Tbilisi]]
|[[Alla Tchaikovskaya]]
|12,5/15
|-
|22||1964||[[Tbilisi]]
|[[Nana Aleksandria]] hag [[Alla Tchaikovskaya]]
|10,5/13
|-
|23||1965||[[Borjomi]]
|[[Nana Aleksandria]]<ref>"N. Aleksandria - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 29 a viz Gouere 1965.</ref>
|13,5/14
|-
|24||1966||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Ninoshvili, T. "Ts. Kakhabrishvili - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 14 a viz Mezheven 1966.</ref>
|14/16
|-
|25||1968||[[Dusheti]]
|[[Nana Aleksandria]]
|11,5/13
|-
|26||1969||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|9/12
|-
|27||1970||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|12,5/15
|-
|28||1971||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Svetlana Kalandarishvili]]
|10,5/13
|-
|29||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|10,5/13
|-
|30||1973||[[Batoumi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Gamrekeli, G. "Tsitsino Kakhabrishvili eo kampion Jorjia [en echedoù]". Adjara soviedel, Batumi, 4 a viz Gwengolo 1973.</ref>
|13/15
|-
|31||1974||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|15/18
|-
|32||1975||[[Zugdidi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|15/18
|-
|33||1976||[[Tbilisi]]
|[[Nino Gurieli]]
[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|13/17
|-
|34||1977||[[Tbilisi]]
|[[Nino Melashvili]]
|11,5/15
|-
|35||1978||[[Kutaisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|14/17
|-
|36||1979||[[Abasha]]
|[[Tamila Meskhi]]
|13/15
|-
|37||1980||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]
|11,5/15
|-
|38||1981||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]
|14,5/16
|-
|39||1982||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]] hag [[Ekaterine Pakhirova]]
|15,5/19
|-
|40||1983||[[Samtredia]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]<ref>Kikava, T. "Ketevan Arakhamia - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 28 Mezheven 1983.</ref>
|15/17
|-
|41||1984||[[Sukhumi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|7,5/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|42||1985||[[Tskaltubo]]
|[[Genrieta Lagvilava]]
|12/15
|-
|43||1986||[[Samtredia]]
|[[Sofio Tereladze]] ha [[Ketevan Melashvili]]
|12 poent diwar 17
|-
|44||1987||[[Tbilisi]]
|[[Ketino Kakhiani|Ketevan Kakhiani]]
|12,5/16
|-
|45||1988||[[Tbilisi]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]<ref>Vashakidze, Vasil. "Mesamed". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Meurzh 1988.</ref>
|13,5/17
|-
|46||1989||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]] ha [[Natia Janjgava]]
|12,5/17
|-
|47||1990||[[Tbilisi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|11/13
|-
|48||1991||[[Tskaltubo]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>"Kentañ evit ar wech kentañ : kampionez echedoù Jorjia Inga Khurtsilava". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Kerzu 1991, niv. 128, p. 1.</ref>
|9,5/11
|-
|49||1992||[[Tbilisi]]
|[[Nino Gurieli]]
|9/11
|-
|50||1993||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|7/ 9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|51||1994||[[Tbilisi]]
|[[Natia Janjgava]]
|12/15
|-
|52||1995||[[Tbilisi]]
|[[Miranda Khorava]]
|7/9
|-
|53||1996||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 - The Week in Chess]</ref>
|8/9
|-
|54||1997||[[Tbilisi]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>Danelia, Vazha. "En un emgann tenn ha dic'houest : Inga Khurtsilava eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 15 a viz Ebrel 1997, niv. 85 (2458), p. 7.</ref>
|7,5/9
|-
|55||1998||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
|7/9
|-
|56||1999||[[Tbilisi]]
|[[Inga Charkhalashvili]]
|8/9
|-
|57||2000||[[Tbilisi]]
|[[Sofio Tereladze]] hag [[Inga Khurtsilava]]<ref>{{Levr |Aozer1=David Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia—2000 |Lec'h=Tbilisi |bloaz=2001 |pajenn=20}}</ref>
|7/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|58||2001||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tb., 2002, p. 24</ref>
|aozet gant ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e oa bet trec'h Lela Javakhishvili war Nana Dzagnidze 1-1 (2-0).
|-
|59||2002||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
[[Ana Matnadze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2002, Tb., 2003, p. 9</ref>
|9/13
|-
|60||2003||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2003, Tb., 2004, p. 10</ref><ref>Danelia, Vazha. "Dizoloet eo bet ar c'hampion, ha kenderc'hel a ra an tournamant". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz Meurzh 2003, niv. 64 (4443), p. 7.</ref>
|10/13
|-
|61||2004||
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>Vazha Danelia, Kampionad broadel gant un echuiñ spontus, Republik Jorjia, 2004, N148, p. 7</ref>
|8,5/11
|-
|62||2005||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>"Kampion Jorjia eo Nino Khurtsidze". Republik Jorjia, Tbilisi, 21 a viz Mae 2005, niv. 119 (5152), p. 4.</ref>
|9,5/13
|-
|63||2006||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|8/11
|-
|64||2007||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
[[Sofio Khukhashvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|7,5/11
|-
|65||2008||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]] ha [[Salome Melia]]
|9/12
|-
|66||2009||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>Lomineishvili eo ar pevare gwellañ, Kazetenn "24 Eur", Niv. 18 (2056), 29 Genver 2009, p. A13</ref>
|7/12
|-
|67||2010||[[Kutaisi]]
|[[Salome Melia]]<ref>Manana Khatiashvili, Salome Melia is invincible: Fin kampionad broadel an echedoù merc'hed ha berzh Salome Melia, kazetenn "Republik Jorjia", Niv. 14 (6380), 26 a viz Genver 201, p. 10</ref>
|10/13
|-
|68||2011||[[Anaklia]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>"Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Akhali Taoba, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 20, p. 9.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 14 (6625), p. 10.</ref>
|8,5/13
|-
|69||2012||[[Anaklia]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>"69vet Kampionad echedoù merc'hed Jorjia". Sportsakhleni, Tbilisi, 15-21 a viz Mae 2012, niv. 19 (977), p. 9.</ref>
|8/11
|-
|70||2013||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|8,5/11
|-
|71||2014||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|9,5/11
|-
|72||2015|||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Batsiashvili, Nino. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia : Atersadenn". Lelo, Tbilisi, 20 a viz Genver 2015, niv. 11, p. 11.</ref>
|7/9
|-
|73||2016||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>Didia, Lasha. "Lela Javakhishvili eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 7 a viz Ebrel 2016, niv. 64 (7956), p. 10.</ref>
|8/11
|-
|74||2017||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>Didia, Lasha. "Kampion Jorjia eo Khotenashvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 22 a viz Meurzh 2017, niv. 61 (8198), p. 10.</ref>
|7/9
|-
|75||2018||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Danelia, Vazha. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz C'hwevrer 2018, niv. 39, p. 10. <https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/254458></ref>
|7/9
|-
|76||2019||[[Tbilisi]]
|[[Meri Arabidze]]<ref>Danelia, Vazha. "Meri Arabidze eo Kampionez Jorjia". Lelo, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2019, niv. 62, p. 8.</ref>
|91⁄2 poent diwar 11
|-
|77||2020||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7/9
|-
|78||2021||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|6,5/ 8
|-
|79||2022||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Advadze, Rusudani. "Nino Batsiashvili a zo deuet da vezañ kampion echedoù Jorjia evit ar pevare gwech". Sarke, Tbilisi, 29 a viz Kerzu - 5 a viz Kerzu 2022, niv. 26 (1276), p. 4.</ref>
|8/9
|-
|80||2023||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|8/9
|-
|81||2024||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|7,5/9
|-
|82||2025||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch – Chess Results]</ref>
|7/9
|-
|83||2026||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7,5/9
|-
|}
== Liammoù diavaez ==
*{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 May 2005
| title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 January 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=6 February 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=26 March 2007
| title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=17 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=31 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=2 February 2009
| title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9
| publisher=London Chess Center
}}
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]]
itv7lluxa37tdrfz0fufwg6q5frz60k
2192491
2192490
2026-06-04T16:01:28Z
Dakbzh
58931
/* Kampionad ar Maouezi */
2192491
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]].
== Kampionad kemmesk ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampion||Poentoù
|-
|1||1928||[[Tbilisi]]
|[[Viktor Goglidze]] ha [[Nikoloz Sorokin]]
|6/7
|-
|2||1938||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|8,5/12
|-
|3||1939||[[Kutaisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|14/18
|-
|4||1941||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|15/19
|-
|5||1944||[[Tbilisi]]
|[[Vladas Mikenas]]
|14/17
|-
|6||1945/1946||[[Tbilisi]]
|[[Tigran Petrosyan]]
|11,5/15
|-
|7||1946||[[Tbilisi]]
|[[Paul Keres]]
|18/19
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] ha [[Nikolos Sorokin]]
|9/13
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14,5/17
|-
|10||1949||[[Tbilisi]]
|[[Akaki Pirtskhalava]]
|11,5/15
|-
|11||1950||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]
|13,5/17
|-
|12||1951||[[Tbilisi]]
|[[Nikoloz Sorokin]]
|13/16
|-
|13||1952||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]<ref>''Giorgadze T.'', Mestr M. Shishov — Kampion ar Republik : (XIII Kampionad echedoù Jorjia), “[[Lelo (kazetenn)|Lelo]]”, 23 a viz Meurzh 1952.</ref>
|13/16
|-
|14||1953||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] hag [[Alexander Buslaev]]
|12/16
|-
|15||1954||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Buslaev]]
|12,5/15
|-
|16||1955||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha
[[Mikheil Shishov]]
|12/15
|-
|17||1956||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14/17
|-
|18||1957||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]<ref>Gachechiladze, G. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour, Tbilisi, 17 a viz Meurzh 1957.</ref>{{,}}<ref>Pavlenishvili, A. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour yaouank, Tbilisi, 19 a viz Meurzh 1957.</ref>
|12,5/17
|-
|19||1958||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|20||1959||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|21||1960||[[Batoumi]]
|align="left" |[[Bukhuti Gurgenidze]]
|15,5/19
|-
|22||1961||[[Tbilisi]]
|[[Eduard Gufeld]]
|15,5/19
|-
|23||1962||[[Zugdidi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|7/8 (reizhiad Suis)
|-
|24||1963||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14,5/19
|-
|25||1964||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11/15
|-
|26||1965||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
[[Roman Jinjikhashvili]]
|12/17
|-
|27||1966||[[Tbilisi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]] hag [[Alexander Buslaev]]
|15/17
|-
|28||1967||[[Tskaltubo]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|10,5/13
|-
|29||1968||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11,5/15
|-
|30||1969||[[Sukhumi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|13,5/16
|-
|31||1970||[[Poti]]
|[[Mikheil Tali]]
|11/14
|-
|32||1971||[[Akhalkalaki]]
|[[Alexander Bokuchava]] ha [[Zurab Mikadze]]
|9,5/14
|-
|33||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Giorgadze]]
|13,5/17
|-
|34||1973||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha [[Tamaz Giorgadze]]
|7,5/9 (reizhiad Suis)
|-
|35||1974||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|14/17
|-
|36||1975||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]<ref>Giorgadze, T. "Zurab Sturua eo Kampion Jorjia [en echedoù]". Homeland, Tbilisi, 23 a viz Mae 1975.</ref>
|12/15
|-
|37||1976||[[Tbilisi]]
|[[Yuri Chikovani]]<ref>Sorokin, N. "Kampionad Chikovani". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Mae 1976.</ref>
|12/15
|-
|38||1977||[[Kutaisi]]
[[Zurab Sturua]]
|14/17
|-
|39||1978||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|15/17
|-
|40||1979||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|14/18
|-
|41||1980||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Azmaiparashvili]]
|13/15
|-
|42||1981||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|13,5/15
|-
|43||1982||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|12,5/16
|-
|44||1984||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|11,5/14
|-
|45||1985||[[Tbilisi]]
|align="left" |[[Zurab Sturua]]
[[Gennady Zaichik]]
|9,5/13
|-
|46||1986||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|9/12
|-
|47||1987||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Krasenkov]]
|9,5/13
|-
|48||1988||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|10,5/13
|-
|49||1989||[[Gori]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|8/11
|-
|50||1990||[Tbilisi]]
|[[Alexander Dgebuadze (c'hoarier echedoù)|Alexander Dgebuadze]]
|11/15
|-
|51||1991||[[Poti]]
|[[Tamaz Tabatadze]]
[[Giorgi Bagaturov]]
|8,5/12
|-
|52||1992||[[Tbilisi]]
|[[Khvicha Supatashvili]]
|8,5/11 (reizhiad Suis)
|-
|53||1993||[[Tbilisi]]
|[[Kakha Shalamberidze]]
|7/9
|-
|54||1994||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]]
|9,5/13
|-
|55||1996||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Lasha Janjgava, The Week in Chess]</ref>
|6,5/9
|-
|56||1997||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]
|9
|-
|57||1998||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>Khurtsidze, Nino. "Nino Khurtsidze - An hini kreñvañ e-touez ar baotred : Atersadenn". Republik Jorjia, Tbilisi, 13-14 a viz Du 1998, niv. 323-324 (3024), p. 23.</ref>
|9,5
|-
|58|||1999||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|7,5
|-
|59||2000||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Gelashvili]]<ref>{{Book |Author1=Davit Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess—2000 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2001 |Pajenn=20>}}
|9/12
|-
|60||2001||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tbilisi, 2002, p. 25</ref>
|Dalc'het e oa hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Mchedlishvili war Zurab Sturua gant ur skor 1-1 (1,5-0,5)
|-
|61||2002||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>
{{Levr |Aozer1=Davit Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia-2002 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2003 |Pajenn=10}}</ref>
|9/12
|-
|62||2003||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>{{Book |Author1=David Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess-2003 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2004 |Pajenn=8-9}}</i></b></b></b><b><b>ref</strong>anel, D. "Baadur Jobava eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 24 a viz Mae 2003, niv. 134 (4513), p. 4.</ref>
|Dalc'het hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Jobava war Giorgi Kacheishvili gant ur skor 1-1 (3-1).
|-
|63||2004||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]
|
|-
|64||2005||[[Tbilisi]]
|[[Valeriane Gaprindashvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Gaprindashvili eo Kampion Jorjia : Echedoù". Republik Jorjia, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 2005, niv. 101 (5134), p. 4.</ref>
|7/9 (reizhiad Suis)
|-
|65||2006||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]<ref>Gagua, Giorgi. "Giga Kacheishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 8 a viz C'hwevrer 2006, niv. 27 (5365), p. 7.</ref>
|8,5/11
|-
|66||2007||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|8,5/11
|-
|67||2008||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"D'ar C'hampion - 'Aour', d'an Eil-Kampion - Mestr Meur : Dibenn Kampionad Broadel Echedoù Jorjia e-touez ar baotred". Republik Jorjia, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2008, niv. 60 (5918), p. 12.</ref>
|Dalc'het en ur stumm knockout, ar c'hampion en deus trec'het [[Giorgi Margvelashvili]] 2,5-0,5 er gourfenn
|-
|68||2009||[[Tbilisi]]
|[[Tornike Sanikidze]]
|8,5/13
|-
|69||2010||[[Tbilisi]]
[[Merab Gagunashvili]]<ref>"Evit ar wech kentañ - war Olimpos : Gagunashvili eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 27 a viz Genver 2010, niv. 15 (6381), p. 10.</ref>
|9/13, trec'het [[Tamaz Gelashvili]] 3-1 en ur c'hrogad
|-
|70||2011||[[Tbilisi]]
|[[David Zarkua]]<ref>"70vet Kampionad echedoù gourel Jorjia". Sportsiakhleni, Tbilisi, 1-7 a viz C'hwevrer 2011, niv. 5 (911), p. 6.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|71||2012||[[Tbilisi]]
[[Baadur Jobava]]<ref>"Kampion eo Jobava : tro diwezhañ Kampionad echedoù ar baotred e Jorjia". Sports Journal, Tbilisi, 5-11 a viz Kerzu 2012, niv. 22, p. 16.</ref><ref>Didia, Lasha. "Jobava a gresk ar revenidigezh". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz Mae 2012, niv. 94 (6970), p. 10.</ref>
|10/11
|-
|72||2013||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|9/11
|-
|73||2014||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|8,5/11
|-
|74||2015||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Disoc'hoù 74vet kampionad echedoù gourel Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Genver 2015, niv. 14, p. 11.</ref>https://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Mikheil Mchedlishvili]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|75||2016||[[Tbilisi]]
|[[David Jojua]]<ref>Danelia, Vazha. "Aour gounezet dre skoilh". Chess World (Georgian Chess Federation), Tbilisi, 2016, №1 (5), pp. 4–8.</ref>
|Dalc'het gant ar reizhiad trec'hiñ, ar c'hampion a drec'has [[Lela Javakhishvili]] 2-0 er gourfenn
|-
|76||2017||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Pataridze, Tamaz. "Luka Paichadze eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 2 a viz C'hwevrer 2017, niv. 24-25 (8161-8162), p. 9.</ref>
|5,5/9
|-
|77||2018||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Mikheil Mchedlishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 31 a viz Genver 2018, niv. 20 (8421), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[David Jojua]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|78||2019||[[Tbilisi]]
|[[Giga Kuparadze]]<ref>Danelia, Vazha. "Kampion Jorjia eo ar pesketaer Kvakhchireli". Lelo, Tbilisi, 18 a viz C'hwevrer 2019, niv. 32, p. 10.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kuparadze eo ar C'hampion". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz C'hwevrer 2019, niv. 35 (8701), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet dre skoilh, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|79||2020||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Gagua, Givi. "Paichadze en deus gounezet ar c'hampionad evit an eil gwech". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz C'hwevrer 2020, niv. 24 (8950), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Tornike Sanikidze]] er c'henfinañ 1,5-0,5
|-
|80||2021||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Kampion Jorjia eo Levan Pantsulaia".[https://geochess.ge/%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AA%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90/n244 Lec'hienn Kevread Echedoù Jorjia]</ref>
|61⁄2 poent diwar 9
|-
|81||2022||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|8/11
|-
|82||2023||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]
|7/9
|-
|83||2024||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|7/9
|-
|84||2025||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|6,5/9
|-
|85||2026||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|6/9
|}
| valign="top" |
== Kampionad ar Maouezi ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampionezed||Poentoù
|-
|1||1935||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
|4/5
|-
|2||1936||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
[[Berta Krezberg]]
|5,5/7
|-
|3||1937||[[Tbilisi]]
|[[Berta Krezberg]]
|6/6
|-
|4||1938||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|9,5/11
|-
|5||1940||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|10/12
|-
|6||Here|1940||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava|Ksenia Khenkova-Gogiava]]
|8/8
|-
|7||1945||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|4/4
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]] ha [[Lili Gelovani]]
|8,5/11
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Lili Gelovani]]
|8,5/10
|-
|10||1950||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]]<ref>''Malashkhia V.'', Ksenia Gogiava — Kampionez echedoù ar Republik, "Lelo", niv. 22, 2 a viz Kerzu 1950.</ref>
|8,5/10
|-
|11||1952||[[Tbilisi]]
|[[Lyubov Yakiri|Lyubov Kogan]]
N. Woycek
|12,5/14
|-
|12||1953||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/15
|-
|13||1954||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12,5/14
|-
|14||1955||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/14
|-
|15||1956||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili Kampionez Jorjia [en echedoù]". Komunour yaouank, Tbilisi, 26 a viz Ebrel 1956.</ref>
|15,5/16
|-
|16||1957||[[Tbilisi]]
|[[Jusefa Gurfinkel]]
|13/15
|-
|17||1958||[[Tbilisi]]
|[[Manana Togonidze]]
|11/13
|-
|18||1959||[[Zugdidi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 1959.</ref>
|12,5/15
|-
|19||1960||[[Kutaisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"B. Gurgenidze ha N. Gaprindashvili - Kampioned Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Ebrel 1960.</ref>
|14,5/15
|-
|20||1961||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"N. Gaprindashvili eo Kampionez Jorjia [en echedoù e-touez ar merc'hed]". Kommunisti, Tbilisi, 16 a viz Ebrel 1961.</ref>
|14/15
|-
|21||1963||[[Tbilisi]]
|[[Alla Tchaikovskaya]]
|12,5/15
|-
|22||1964||[[Tbilisi]]
|[[Nana Aleksandria]] hag [[Alla Tchaikovskaya]]
|10,5/13
|-
|23||1965||[[Borjomi]]
|[[Nana Aleksandria]]<ref>"N. Aleksandria - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 29 a viz Gouere 1965.</ref>
|13,5/14
|-
|24||1966||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Ninoshvili, T. "Ts. Kakhabrishvili - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 14 a viz Mezheven 1966.</ref>
|14/16
|-
|25||1968||[[Dusheti]]
|[[Nana Aleksandria]]
|11,5/13
|-
|26||1969||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|9/12
|-
|27||1970||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|12,5/15
|-
|28||1971||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Svetlana Kalandarishvili]]
|10,5/13
|-
|29||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|10,5/13
|-
|30||1973||[[Batoumi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Gamrekeli, G. "Tsitsino Kakhabrishvili eo kampion Jorjia [en echedoù]". Adjara soviedel, Batumi, 4 a viz Gwengolo 1973.</ref>
|13/15
|-
|31||1974||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|15/18
|-
|32||1975||[[Zugdidi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|15/18
|-
|33||1976||[[Tbilisi]]
|[[Nino Gurieli]]
[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|13/17
|-
|34||1977||[[Tbilisi]]
|[[Nino Melashvili]]
|11,5/15
|-
|35||1978||[[Kutaisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|14/17
|-
|36||1979||[[Abasha]]
|[[Tamila Meskhi]]
|13/15
|-
|37||1980||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]
|11,5/15
|-
|38||1981||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]
|14,5/16
|-
|39||1982||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]] hag [[Ekaterine Pakhirova]]
|15,5/19
|-
|40||1983||[[Samtredia]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]<ref>Kikava, T. "Ketevan Arakhamia - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 28 Mezheven 1983.</ref>
|15/17
|-
|41||1984||[[Sukhumi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|7,5/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|42||1985||[[Tskaltubo]]
|[[Genrieta Lagvilava]]
|12/15
|-
|43||1986||[[Samtredia]]
|[[Sofio Tereladze]] ha [[Ketevan Melashvili]]
|12 poent diwar 17
|-
|44||1987||[[Tbilisi]]
|[[Ketino Kachiani]]
|12,5/16
|-
|45||1988||[[Tbilisi]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]<ref>Vashakidze, Vasil. "Mesamed". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Meurzh 1988.</ref>
|13,5/17
|-
|46||1989||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]] ha [[Natia Janjgava]]
|12,5/17
|-
|47||1990||[[Tbilisi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|11/13
|-
|48||1991||[[Tskaltubo]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>"Kentañ evit ar wech kentañ : kampionez echedoù Jorjia Inga Khurtsilava". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Kerzu 1991, niv. 128, p. 1.</ref>
|9,5/11
|-
|49||1992||[[Tbilisi]]
|[[Nino Gurieli]]
|9/11
|-
|50||1993||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|7/ 9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|51||1994||[[Tbilisi]]
|[[Natia Janjgava]]
|12/15
|-
|52||1995||[[Tbilisi]]
|[[Miranda Khorava]]
|7/9
|-
|53||1996||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 - The Week in Chess]</ref>
|8/9
|-
|54||1997||[[Tbilisi]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>Danelia, Vazha. "En un emgann tenn ha dic'houest : Inga Khurtsilava eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 15 a viz Ebrel 1997, niv. 85 (2458), p. 7.</ref>
|7,5/9
|-
|55||1998||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
|7/9
|-
|56||1999||[[Tbilisi]]
|[[Inga Charkhalashvili]]
|8/9
|-
|57||2000||[[Tbilisi]]
|[[Sofio Tereladze]] hag [[Inga Khurtsilava]]<ref>{{Levr |Aozer1=David Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia—2000 |Lec'h=Tbilisi |bloaz=2001 |pajenn=20}}</ref>
|7/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|58||2001||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tb., 2002, p. 24</ref>
|aozet gant ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e oa bet trec'h Lela Javakhishvili war Nana Dzagnidze 1-1 (2-0).
|-
|59||2002||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
[[Ana Matnadze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2002, Tb., 2003, p. 9</ref>
|9/13
|-
|60||2003||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2003, Tb., 2004, p. 10</ref><ref>Danelia, Vazha. "Dizoloet eo bet ar c'hampion, ha kenderc'hel a ra an tournamant". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz Meurzh 2003, niv. 64 (4443), p. 7.</ref>
|10/13
|-
|61||2004||
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>Vazha Danelia, Kampionad broadel gant un echuiñ spontus, Republik Jorjia, 2004, N148, p. 7</ref>
|8,5/11
|-
|62||2005||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>"Kampion Jorjia eo Nino Khurtsidze". Republik Jorjia, Tbilisi, 21 a viz Mae 2005, niv. 119 (5152), p. 4.</ref>
|9,5/13
|-
|63||2006||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|8/11
|-
|64||2007||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
[[Sofio Khukhashvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|7,5/11
|-
|65||2008||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]] ha [[Salome Melia]]
|9/12
|-
|66||2009||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>Lomineishvili eo ar pevare gwellañ, Kazetenn "24 Eur", Niv. 18 (2056), 29 Genver 2009, p. A13</ref>
|7/12
|-
|67||2010||[[Kutaisi]]
|[[Salome Melia]]<ref>Manana Khatiashvili, Salome Melia is invincible: Fin kampionad broadel an echedoù merc'hed ha berzh Salome Melia, kazetenn "Republik Jorjia", Niv. 14 (6380), 26 a viz Genver 201, p. 10</ref>
|10/13
|-
|68||2011||[[Anaklia]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>"Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Akhali Taoba, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 20, p. 9.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 14 (6625), p. 10.</ref>
|8,5/13
|-
|69||2012||[[Anaklia]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>"69vet Kampionad echedoù merc'hed Jorjia". Sportsakhleni, Tbilisi, 15-21 a viz Mae 2012, niv. 19 (977), p. 9.</ref>
|8/11
|-
|70||2013||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|8,5/11
|-
|71||2014||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|9,5/11
|-
|72||2015|||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Batsiashvili, Nino. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia : Atersadenn". Lelo, Tbilisi, 20 a viz Genver 2015, niv. 11, p. 11.</ref>
|7/9
|-
|73||2016||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>Didia, Lasha. "Lela Javakhishvili eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 7 a viz Ebrel 2016, niv. 64 (7956), p. 10.</ref>
|8/11
|-
|74||2017||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>Didia, Lasha. "Kampion Jorjia eo Khotenashvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 22 a viz Meurzh 2017, niv. 61 (8198), p. 10.</ref>
|7/9
|-
|75||2018||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Danelia, Vazha. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz C'hwevrer 2018, niv. 39, p. 10. <https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/254458></ref>
|7/9
|-
|76||2019||[[Tbilisi]]
|[[Meri Arabidze]]<ref>Danelia, Vazha. "Meri Arabidze eo Kampionez Jorjia". Lelo, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2019, niv. 62, p. 8.</ref>
|91⁄2 poent diwar 11
|-
|77||2020||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7/9
|-
|78||2021||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|6,5/ 8
|-
|79||2022||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Advadze, Rusudani. "Nino Batsiashvili a zo deuet da vezañ kampion echedoù Jorjia evit ar pevare gwech". Sarke, Tbilisi, 29 a viz Kerzu - 5 a viz Kerzu 2022, niv. 26 (1276), p. 4.</ref>
|8/9
|-
|80||2023||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|8/9
|-
|81||2024||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|7,5/9
|-
|82||2025||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch – Chess Results]</ref>
|7/9
|-
|83||2026||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7,5/9
|-
|}
== Liammoù diavaez ==
*{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 May 2005
| title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 January 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=6 February 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=26 March 2007
| title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=17 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=31 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=2 February 2009
| title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9
| publisher=London Chess Center
}}
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]]
pcnq6ft5vj83im2v2p0j1775z6u6ecv
2192495
2192491
2026-06-04T17:38:38Z
Dakbzh
58931
/* Kampionad ar Maouezi */
2192495
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]].
== Kampionad kemmesk ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampion||Poentoù
|-
|1||1928||[[Tbilisi]]
|[[Viktor Goglidze]] ha [[Nikoloz Sorokin]]
|6/7
|-
|2||1938||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|8,5/12
|-
|3||1939||[[Kutaisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|14/18
|-
|4||1941||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|15/19
|-
|5||1944||[[Tbilisi]]
|[[Vladas Mikenas]]
|14/17
|-
|6||1945/1946||[[Tbilisi]]
|[[Tigran Petrosyan]]
|11,5/15
|-
|7||1946||[[Tbilisi]]
|[[Paul Keres]]
|18/19
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] ha [[Nikolos Sorokin]]
|9/13
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14,5/17
|-
|10||1949||[[Tbilisi]]
|[[Akaki Pirtskhalava]]
|11,5/15
|-
|11||1950||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]
|13,5/17
|-
|12||1951||[[Tbilisi]]
|[[Nikoloz Sorokin]]
|13/16
|-
|13||1952||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]<ref>''Giorgadze T.'', Mestr M. Shishov — Kampion ar Republik : (XIII Kampionad echedoù Jorjia), “[[Lelo (kazetenn)|Lelo]]”, 23 a viz Meurzh 1952.</ref>
|13/16
|-
|14||1953||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] hag [[Alexander Buslaev]]
|12/16
|-
|15||1954||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Buslaev]]
|12,5/15
|-
|16||1955||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha
[[Mikheil Shishov]]
|12/15
|-
|17||1956||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14/17
|-
|18||1957||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]<ref>Gachechiladze, G. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour, Tbilisi, 17 a viz Meurzh 1957.</ref>{{,}}<ref>Pavlenishvili, A. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour yaouank, Tbilisi, 19 a viz Meurzh 1957.</ref>
|12,5/17
|-
|19||1958||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|20||1959||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|21||1960||[[Batoumi]]
|align="left" |[[Bukhuti Gurgenidze]]
|15,5/19
|-
|22||1961||[[Tbilisi]]
|[[Eduard Gufeld]]
|15,5/19
|-
|23||1962||[[Zugdidi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|7/8 (reizhiad Suis)
|-
|24||1963||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14,5/19
|-
|25||1964||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11/15
|-
|26||1965||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
[[Roman Jinjikhashvili]]
|12/17
|-
|27||1966||[[Tbilisi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]] hag [[Alexander Buslaev]]
|15/17
|-
|28||1967||[[Tskaltubo]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|10,5/13
|-
|29||1968||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11,5/15
|-
|30||1969||[[Sukhumi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|13,5/16
|-
|31||1970||[[Poti]]
|[[Mikheil Tali]]
|11/14
|-
|32||1971||[[Akhalkalaki]]
|[[Alexander Bokuchava]] ha [[Zurab Mikadze]]
|9,5/14
|-
|33||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Giorgadze]]
|13,5/17
|-
|34||1973||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha [[Tamaz Giorgadze]]
|7,5/9 (reizhiad Suis)
|-
|35||1974||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|14/17
|-
|36||1975||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]<ref>Giorgadze, T. "Zurab Sturua eo Kampion Jorjia [en echedoù]". Homeland, Tbilisi, 23 a viz Mae 1975.</ref>
|12/15
|-
|37||1976||[[Tbilisi]]
|[[Yuri Chikovani]]<ref>Sorokin, N. "Kampionad Chikovani". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Mae 1976.</ref>
|12/15
|-
|38||1977||[[Kutaisi]]
[[Zurab Sturua]]
|14/17
|-
|39||1978||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|15/17
|-
|40||1979||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|14/18
|-
|41||1980||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Azmaiparashvili]]
|13/15
|-
|42||1981||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|13,5/15
|-
|43||1982||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|12,5/16
|-
|44||1984||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|11,5/14
|-
|45||1985||[[Tbilisi]]
|align="left" |[[Zurab Sturua]]
[[Gennady Zaichik]]
|9,5/13
|-
|46||1986||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|9/12
|-
|47||1987||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Krasenkov]]
|9,5/13
|-
|48||1988||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|10,5/13
|-
|49||1989||[[Gori]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|8/11
|-
|50||1990||[Tbilisi]]
|[[Alexander Dgebuadze (c'hoarier echedoù)|Alexander Dgebuadze]]
|11/15
|-
|51||1991||[[Poti]]
|[[Tamaz Tabatadze]]
[[Giorgi Bagaturov]]
|8,5/12
|-
|52||1992||[[Tbilisi]]
|[[Khvicha Supatashvili]]
|8,5/11 (reizhiad Suis)
|-
|53||1993||[[Tbilisi]]
|[[Kakha Shalamberidze]]
|7/9
|-
|54||1994||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]]
|9,5/13
|-
|55||1996||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Lasha Janjgava, The Week in Chess]</ref>
|6,5/9
|-
|56||1997||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]
|9
|-
|57||1998||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>Khurtsidze, Nino. "Nino Khurtsidze - An hini kreñvañ e-touez ar baotred : Atersadenn". Republik Jorjia, Tbilisi, 13-14 a viz Du 1998, niv. 323-324 (3024), p. 23.</ref>
|9,5
|-
|58|||1999||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|7,5
|-
|59||2000||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Gelashvili]]<ref>{{Book |Author1=Davit Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess—2000 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2001 |Pajenn=20>}}
|9/12
|-
|60||2001||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tbilisi, 2002, p. 25</ref>
|Dalc'het e oa hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Mchedlishvili war Zurab Sturua gant ur skor 1-1 (1,5-0,5)
|-
|61||2002||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>
{{Levr |Aozer1=Davit Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia-2002 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2003 |Pajenn=10}}</ref>
|9/12
|-
|62||2003||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>{{Book |Author1=David Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess-2003 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2004 |Pajenn=8-9}}</i></b></b></b><b><b>ref</strong>anel, D. "Baadur Jobava eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 24 a viz Mae 2003, niv. 134 (4513), p. 4.</ref>
|Dalc'het hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Jobava war Giorgi Kacheishvili gant ur skor 1-1 (3-1).
|-
|63||2004||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]
|
|-
|64||2005||[[Tbilisi]]
|[[Valeriane Gaprindashvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Gaprindashvili eo Kampion Jorjia : Echedoù". Republik Jorjia, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 2005, niv. 101 (5134), p. 4.</ref>
|7/9 (reizhiad Suis)
|-
|65||2006||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]<ref>Gagua, Giorgi. "Giga Kacheishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 8 a viz C'hwevrer 2006, niv. 27 (5365), p. 7.</ref>
|8,5/11
|-
|66||2007||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|8,5/11
|-
|67||2008||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"D'ar C'hampion - 'Aour', d'an Eil-Kampion - Mestr Meur : Dibenn Kampionad Broadel Echedoù Jorjia e-touez ar baotred". Republik Jorjia, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2008, niv. 60 (5918), p. 12.</ref>
|Dalc'het en ur stumm knockout, ar c'hampion en deus trec'het [[Giorgi Margvelashvili]] 2,5-0,5 er gourfenn
|-
|68||2009||[[Tbilisi]]
|[[Tornike Sanikidze]]
|8,5/13
|-
|69||2010||[[Tbilisi]]
[[Merab Gagunashvili]]<ref>"Evit ar wech kentañ - war Olimpos : Gagunashvili eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 27 a viz Genver 2010, niv. 15 (6381), p. 10.</ref>
|9/13, trec'het [[Tamaz Gelashvili]] 3-1 en ur c'hrogad
|-
|70||2011||[[Tbilisi]]
|[[David Zarkua]]<ref>"70vet Kampionad echedoù gourel Jorjia". Sportsiakhleni, Tbilisi, 1-7 a viz C'hwevrer 2011, niv. 5 (911), p. 6.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|71||2012||[[Tbilisi]]
[[Baadur Jobava]]<ref>"Kampion eo Jobava : tro diwezhañ Kampionad echedoù ar baotred e Jorjia". Sports Journal, Tbilisi, 5-11 a viz Kerzu 2012, niv. 22, p. 16.</ref><ref>Didia, Lasha. "Jobava a gresk ar revenidigezh". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz Mae 2012, niv. 94 (6970), p. 10.</ref>
|10/11
|-
|72||2013||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|9/11
|-
|73||2014||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|8,5/11
|-
|74||2015||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Disoc'hoù 74vet kampionad echedoù gourel Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Genver 2015, niv. 14, p. 11.</ref>https://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Mikheil Mchedlishvili]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|75||2016||[[Tbilisi]]
|[[David Jojua]]<ref>Danelia, Vazha. "Aour gounezet dre skoilh". Chess World (Georgian Chess Federation), Tbilisi, 2016, №1 (5), pp. 4–8.</ref>
|Dalc'het gant ar reizhiad trec'hiñ, ar c'hampion a drec'has [[Lela Javakhishvili]] 2-0 er gourfenn
|-
|76||2017||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Pataridze, Tamaz. "Luka Paichadze eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 2 a viz C'hwevrer 2017, niv. 24-25 (8161-8162), p. 9.</ref>
|5,5/9
|-
|77||2018||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Mikheil Mchedlishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 31 a viz Genver 2018, niv. 20 (8421), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[David Jojua]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|78||2019||[[Tbilisi]]
|[[Giga Kuparadze]]<ref>Danelia, Vazha. "Kampion Jorjia eo ar pesketaer Kvakhchireli". Lelo, Tbilisi, 18 a viz C'hwevrer 2019, niv. 32, p. 10.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kuparadze eo ar C'hampion". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz C'hwevrer 2019, niv. 35 (8701), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet dre skoilh, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|79||2020||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Gagua, Givi. "Paichadze en deus gounezet ar c'hampionad evit an eil gwech". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz C'hwevrer 2020, niv. 24 (8950), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Tornike Sanikidze]] er c'henfinañ 1,5-0,5
|-
|80||2021||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Kampion Jorjia eo Levan Pantsulaia".[https://geochess.ge/%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AA%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90/n244 Lec'hienn Kevread Echedoù Jorjia]</ref>
|61⁄2 poent diwar 9
|-
|81||2022||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|8/11
|-
|82||2023||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]
|7/9
|-
|83||2024||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|7/9
|-
|84||2025||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|6,5/9
|-
|85||2026||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|6/9
|}
| valign="top" |
== Kampionad ar Maouezi ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampionezed||Poentoù
|-
|1||1935||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
|4/5
|-
|2||1936||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
[[Berta Krezberg]]
|5,5/7
|-
|3||1937||[[Tbilisi]]
|[[Berta Krezberg]]
|6/6
|-
|4||1938||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|9,5/11
|-
|5||1940||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|10/12
|-
|6||Here|1940||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava|Ksenia Khenkova-Gogiava]]
|8/8
|-
|7||1945||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|4/4
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]] ha [[Lili Gelovani]]
|8,5/11
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Lili Gelovani]]
|8,5/10
|-
|10||1950||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]]<ref>''Malashkhia V.'', Ksenia Gogiava — Kampionez echedoù ar Republik, "Lelo", niv. 22, 2 a viz Kerzu 1950.</ref>
|8,5/10
|-
|11||1952||[[Tbilisi]]
|[[Lyubov Kogan]]
N. Woycek
|12,5/14
|-
|12||1953||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/15
|-
|13||1954||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12,5/14
|-
|14||1955||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/14
|-
|15||1956||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili Kampionez Jorjia [en echedoù]". Komunour yaouank, Tbilisi, 26 a viz Ebrel 1956.</ref>
|15,5/16
|-
|16||1957||[[Tbilisi]]
|[[Jusefa Gurfinkel]]
|13/15
|-
|17||1958||[[Tbilisi]]
|[[Manana Togonidze]]
|11/13
|-
|18||1959||[[Zugdidi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 1959.</ref>
|12,5/15
|-
|19||1960||[[Kutaisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"B. Gurgenidze ha N. Gaprindashvili - Kampioned Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Ebrel 1960.</ref>
|14,5/15
|-
|20||1961||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"N. Gaprindashvili eo Kampionez Jorjia [en echedoù e-touez ar merc'hed]". Kommunisti, Tbilisi, 16 a viz Ebrel 1961.</ref>
|14/15
|-
|21||1963||[[Tbilisi]]
|[[Alla Tchaikovskaya]]
|12,5/15
|-
|22||1964||[[Tbilisi]]
|[[Nana Aleksandria]] hag [[Alla Tchaikovskaya]]
|10,5/13
|-
|23||1965||[[Borjomi]]
|[[Nana Aleksandria]]<ref>"N. Aleksandria - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 29 a viz Gouere 1965.</ref>
|13,5/14
|-
|24||1966||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Ninoshvili, T. "Ts. Kakhabrishvili - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 14 a viz Mezheven 1966.</ref>
|14/16
|-
|25||1968||[[Dusheti]]
|[[Nana Aleksandria]]
|11,5/13
|-
|26||1969||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|9/12
|-
|27||1970||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|12,5/15
|-
|28||1971||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Svetlana Kalandarishvili]]
|10,5/13
|-
|29||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|10,5/13
|-
|30||1973||[[Batoumi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Gamrekeli, G. "Tsitsino Kakhabrishvili eo kampion Jorjia [en echedoù]". Adjara soviedel, Batumi, 4 a viz Gwengolo 1973.</ref>
|13/15
|-
|31||1974||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|15/18
|-
|32||1975||[[Zugdidi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|15/18
|-
|33||1976||[[Tbilisi]]
|[[Nino Gurieli]]
[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|13/17
|-
|34||1977||[[Tbilisi]]
|[[Nino Melashvili]]
|11,5/15
|-
|35||1978||[[Kutaisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|14/17
|-
|36||1979||[[Abasha]]
|[[Tamila Meskhi]]
|13/15
|-
|37||1980||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]
|11,5/15
|-
|38||1981||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]
|14,5/16
|-
|39||1982||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]] hag [[Ekaterine Pakhirova]]
|15,5/19
|-
|40||1983||[[Samtredia]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]<ref>Kikava, T. "Ketevan Arakhamia - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 28 Mezheven 1983.</ref>
|15/17
|-
|41||1984||[[Sukhumi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|7,5/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|42||1985||[[Tskaltubo]]
|[[Genrieta Lagvilava]]
|12/15
|-
|43||1986||[[Samtredia]]
|[[Sofio Tereladze]] ha [[Ketevan Melashvili]]
|12 poent diwar 17
|-
|44||1987||[[Tbilisi]]
|[[Ketino Kachiani]]
|12,5/16
|-
|45||1988||[[Tbilisi]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]<ref>Vashakidze, Vasil. "Mesamed". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Meurzh 1988.</ref>
|13,5/17
|-
|46||1989||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]] ha [[Natia Janjgava]]
|12,5/17
|-
|47||1990||[[Tbilisi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|11/13
|-
|48||1991||[[Tskaltubo]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>"Kentañ evit ar wech kentañ : kampionez echedoù Jorjia Inga Khurtsilava". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Kerzu 1991, niv. 128, p. 1.</ref>
|9,5/11
|-
|49||1992||[[Tbilisi]]
|[[Nino Gurieli]]
|9/11
|-
|50||1993||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|7/ 9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|51||1994||[[Tbilisi]]
|[[Natia Janjgava]]
|12/15
|-
|52||1995||[[Tbilisi]]
|[[Miranda Khorava]]
|7/9
|-
|53||1996||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 - The Week in Chess]</ref>
|8/9
|-
|54||1997||[[Tbilisi]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>Danelia, Vazha. "En un emgann tenn ha dic'houest : Inga Khurtsilava eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 15 a viz Ebrel 1997, niv. 85 (2458), p. 7.</ref>
|7,5/9
|-
|55||1998||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
|7/9
|-
|56||1999||[[Tbilisi]]
|[[Inga Charkhalashvili]]
|8/9
|-
|57||2000||[[Tbilisi]]
|[[Sofio Tereladze]] hag [[Inga Khurtsilava]]<ref>{{Levr |Aozer1=David Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia—2000 |Lec'h=Tbilisi |bloaz=2001 |pajenn=20}}</ref>
|7/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|58||2001||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tb., 2002, p. 24</ref>
|aozet gant ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e oa bet trec'h Lela Javakhishvili war Nana Dzagnidze 1-1 (2-0).
|-
|59||2002||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
[[Ana Matnadze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2002, Tb., 2003, p. 9</ref>
|9/13
|-
|60||2003||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2003, Tb., 2004, p. 10</ref><ref>Danelia, Vazha. "Dizoloet eo bet ar c'hampion, ha kenderc'hel a ra an tournamant". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz Meurzh 2003, niv. 64 (4443), p. 7.</ref>
|10/13
|-
|61||2004||
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>Vazha Danelia, Kampionad broadel gant un echuiñ spontus, Republik Jorjia, 2004, N148, p. 7</ref>
|8,5/11
|-
|62||2005||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>"Kampion Jorjia eo Nino Khurtsidze". Republik Jorjia, Tbilisi, 21 a viz Mae 2005, niv. 119 (5152), p. 4.</ref>
|9,5/13
|-
|63||2006||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|8/11
|-
|64||2007||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
[[Sofio Khukhashvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|7,5/11
|-
|65||2008||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]] ha [[Salome Melia]]
|9/12
|-
|66||2009||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>Lomineishvili eo ar pevare gwellañ, Kazetenn "24 Eur", Niv. 18 (2056), 29 Genver 2009, p. A13</ref>
|7/12
|-
|67||2010||[[Kutaisi]]
|[[Salome Melia]]<ref>Manana Khatiashvili, Salome Melia is invincible: Fin kampionad broadel an echedoù merc'hed ha berzh Salome Melia, kazetenn "Republik Jorjia", Niv. 14 (6380), 26 a viz Genver 201, p. 10</ref>
|10/13
|-
|68||2011||[[Anaklia]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>"Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Akhali Taoba, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 20, p. 9.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 14 (6625), p. 10.</ref>
|8,5/13
|-
|69||2012||[[Anaklia]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>"69vet Kampionad echedoù merc'hed Jorjia". Sportsakhleni, Tbilisi, 15-21 a viz Mae 2012, niv. 19 (977), p. 9.</ref>
|8/11
|-
|70||2013||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|8,5/11
|-
|71||2014||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|9,5/11
|-
|72||2015|||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Batsiashvili, Nino. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia : Atersadenn". Lelo, Tbilisi, 20 a viz Genver 2015, niv. 11, p. 11.</ref>
|7/9
|-
|73||2016||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>Didia, Lasha. "Lela Javakhishvili eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 7 a viz Ebrel 2016, niv. 64 (7956), p. 10.</ref>
|8/11
|-
|74||2017||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>Didia, Lasha. "Kampion Jorjia eo Khotenashvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 22 a viz Meurzh 2017, niv. 61 (8198), p. 10.</ref>
|7/9
|-
|75||2018||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Danelia, Vazha. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz C'hwevrer 2018, niv. 39, p. 10. <https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/254458></ref>
|7/9
|-
|76||2019||[[Tbilisi]]
|[[Meri Arabidze]]<ref>Danelia, Vazha. "Meri Arabidze eo Kampionez Jorjia". Lelo, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2019, niv. 62, p. 8.</ref>
|91⁄2 poent diwar 11
|-
|77||2020||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7/9
|-
|78||2021||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|6,5/ 8
|-
|79||2022||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Advadze, Rusudani. "Nino Batsiashvili a zo deuet da vezañ kampion echedoù Jorjia evit ar pevare gwech". Sarke, Tbilisi, 29 a viz Kerzu - 5 a viz Kerzu 2022, niv. 26 (1276), p. 4.</ref>
|8/9
|-
|80||2023||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|8/9
|-
|81||2024||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|7,5/9
|-
|82||2025||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch – Chess Results]</ref>
|7/9
|-
|83||2026||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7,5/9
|-
|}
== Liammoù diavaez ==
*{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 May 2005
| title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 January 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=6 February 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=26 March 2007
| title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=17 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=31 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=2 February 2009
| title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9
| publisher=London Chess Center
}}
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]]
eh1hnjkhxcom1eskzia4mlgy3i92s1l
2192496
2192495
2026-06-04T17:42:15Z
Dakbzh
58931
2192496
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]].
== Kampionad kemmesk ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampion||Poentoù
|-
|1||1928||[[Tbilisi]]
|[[Viktor Goglidze]] ha [[Nikoloz Sorokin]]
|6/7
|-
|2||1938||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|8,5/12
|-
|3||1939||[[Kutaisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|14/18
|-
|4||1941||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|15/19
|-
|5||1944||[[Tbilisi]]
|[[Vladas Mikenas]]
|14/17
|-
|6||1945/1946||[[Tbilisi]]
|[[Tigran Petrosyan]]
|11,5/15
|-
|7||1946||[[Tbilisi]]
|[[Paul Keres]]
|18/19
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] ha [[Nikolos Sorokin]]
|9/13
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14,5/17
|-
|10||1949||[[Tbilisi]]
|[[Akaki Pirtskhalava]]
|11,5/15
|-
|11||1950||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]
|13,5/17
|-
|12||1951||[[Tbilisi]]
|[[Nikoloz Sorokin]]
|13/16
|-
|13||1952||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]<ref>''Giorgadze T.'', Mestr M. Shishov — Kampion ar Republik : (XIII Kampionad echedoù Jorjia), “[[Lelo (kazetenn)|Lelo]]”, 23 a viz Meurzh 1952.</ref>
|13/16
|-
|14||1953||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] hag [[Alexander Buslaev]]
|12/16
|-
|15||1954||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Buslaev]]
|12,5/15
|-
|16||1955||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha
[[Mikheil Shishov]]
|12/15
|-
|17||1956||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14/17
|-
|18||1957||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]<ref>Gachechiladze, G. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour, Tbilisi, 17 a viz Meurzh 1957.</ref>{{,}}<ref>Pavlenishvili, A. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour yaouank, Tbilisi, 19 a viz Meurzh 1957.</ref>
|12,5/17
|-
|19||1958||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|20||1959||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|21||1960||[[Batoumi]]
|align="left" |[[Bukhuti Gurgenidze]]
|15,5/19
|-
|22||1961||[[Tbilisi]]
|[[Eduard Gufeld]]
|15,5/19
|-
|23||1962||[[Zugdidi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|7/8 (reizhiad Suis)
|-
|24||1963||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14,5/19
|-
|25||1964||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11/15
|-
|26||1965||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
[[Roman Jinjikhashvili]]
|12/17
|-
|27||1966||[[Tbilisi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]] hag [[Alexander Buslaev]]
|15/17
|-
|28||1967||[[Tskaltubo]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|10,5/13
|-
|29||1968||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11,5/15
|-
|30||1969||[[Sukhumi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|13,5/16
|-
|31||1970||[[Poti]]
|[[Mikheil Tali]]
|11/14
|-
|32||1971||[[Akhalkalaki]]
|[[Alexander Bokuchava]] ha [[Zurab Mikadze]]
|9,5/14
|-
|33||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Giorgadze]]
|13,5/17
|-
|34||1973||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha [[Tamaz Giorgadze]]
|7,5/9 (reizhiad Suis)
|-
|35||1974||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|14/17
|-
|36||1975||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]<ref>Giorgadze, T. "Zurab Sturua eo Kampion Jorjia [en echedoù]". Homeland, Tbilisi, 23 a viz Mae 1975.</ref>
|12/15
|-
|37||1976||[[Tbilisi]]
|[[Yuri Chikovani]]<ref>Sorokin, N. "Kampionad Chikovani". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Mae 1976.</ref>
|12/15
|-
|38||1977||[[Kutaisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|14/17
|-
|39||1978||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|15/17
|-
|40||1979||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|14/18
|-
|41||1980||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Azmaiparashvili]]
|13/15
|-
|42||1981||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|13,5/15
|-
|43||1982||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|12,5/16
|-
|44||1984||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|11,5/14
|-
|45||1985||[[Tbilisi]]
|align="left" |[[Zurab Sturua]]
[[Gennady Zaichik]]
|9,5/13
|-
|46||1986||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|9/12
|-
|47||1987||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Krasenkov]]
|9,5/13
|-
|48||1988||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|10,5/13
|-
|49||1989||[[Gori]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|8/11
|-
|50||1990||[Tbilisi]]
|[[Alexander Dgebuadze (c'hoarier echedoù)|Alexander Dgebuadze]]
|11/15
|-
|51||1991||[[Poti]]
|[[Tamaz Tabatadze]]
[[Giorgi Bagaturov]]
|8,5/12
|-
|52||1992||[[Tbilisi]]
|[[Khvicha Supatashvili]]
|8,5/11 (reizhiad Suis)
|-
|53||1993||[[Tbilisi]]
|[[Kakha Shalamberidze]]
|7/9
|-
|54||1994||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]]
|9,5/13
|-
|55||1996||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Lasha Janjgava, The Week in Chess]</ref>
|6,5/9
|-
|56||1997||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]
|9
|-
|57||1998||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>Khurtsidze, Nino. "Nino Khurtsidze - An hini kreñvañ e-touez ar baotred : Atersadenn". Republik Jorjia, Tbilisi, 13-14 a viz Du 1998, niv. 323-324 (3024), p. 23.</ref>
|9,5
|-
|58|||1999||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|7,5
|-
|59||2000||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Gelashvili]]<ref>{{Book |Author1=Davit Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess—2000 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2001 |Pajenn=20>}}
|9/12
|-
|60||2001||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tbilisi, 2002, p. 25</ref>
|Dalc'het e oa hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Mchedlishvili war Zurab Sturua gant ur skor 1-1 (1,5-0,5)
|-
|61||2002||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>
{{Levr |Aozer1=Davit Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia-2002 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2003 |Pajenn=10}}</ref>
|9/12
|-
|62||2003||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>{{Book |Author1=David Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess-2003 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2004 |Pajenn=8-9}}</i></b></b></b><b><b>ref</strong>anel, D. "Baadur Jobava eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 24 a viz Mae 2003, niv. 134 (4513), p. 4.</ref>
|Dalc'het hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Jobava war Giorgi Kacheishvili gant ur skor 1-1 (3-1).
|-
|63||2004||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]
|
|-
|64||2005||[[Tbilisi]]
|[[Valeriane Gaprindashvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Gaprindashvili eo Kampion Jorjia : Echedoù". Republik Jorjia, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 2005, niv. 101 (5134), p. 4.</ref>
|7/9 (reizhiad Suis)
|-
|65||2006||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]<ref>Gagua, Giorgi. "Giga Kacheishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 8 a viz C'hwevrer 2006, niv. 27 (5365), p. 7.</ref>
|8,5/11
|-
|66||2007||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|8,5/11
|-
|67||2008||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"D'ar C'hampion - 'Aour', d'an Eil-Kampion - Mestr Meur : Dibenn Kampionad Broadel Echedoù Jorjia e-touez ar baotred". Republik Jorjia, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2008, niv. 60 (5918), p. 12.</ref>
|Dalc'het en ur stumm knockout, ar c'hampion en deus trec'het [[Giorgi Margvelashvili]] 2,5-0,5 er gourfenn
|-
|68||2009||[[Tbilisi]]
|[[Tornike Sanikidze]]
|8,5/13
|-
|69||2010||[[Tbilisi]]
[[Merab Gagunashvili]]<ref>"Evit ar wech kentañ - war Olimpos : Gagunashvili eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 27 a viz Genver 2010, niv. 15 (6381), p. 10.</ref>
|9/13, trec'het [[Tamaz Gelashvili]] 3-1 en ur c'hrogad
|-
|70||2011||[[Tbilisi]]
|[[David Zarkua]]<ref>"70vet Kampionad echedoù gourel Jorjia". Sportsiakhleni, Tbilisi, 1-7 a viz C'hwevrer 2011, niv. 5 (911), p. 6.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|71||2012||[[Tbilisi]]
[[Baadur Jobava]]<ref>"Kampion eo Jobava : tro diwezhañ Kampionad echedoù ar baotred e Jorjia". Sports Journal, Tbilisi, 5-11 a viz Kerzu 2012, niv. 22, p. 16.</ref><ref>Didia, Lasha. "Jobava a gresk ar revenidigezh". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz Mae 2012, niv. 94 (6970), p. 10.</ref>
|10/11
|-
|72||2013||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|9/11
|-
|73||2014||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|8,5/11
|-
|74||2015||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Disoc'hoù 74vet kampionad echedoù gourel Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Genver 2015, niv. 14, p. 11.</ref>https://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Mikheil Mchedlishvili]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|75||2016||[[Tbilisi]]
|[[David Jojua]]<ref>Danelia, Vazha. "Aour gounezet dre skoilh". Chess World (Georgian Chess Federation), Tbilisi, 2016, №1 (5), pp. 4–8.</ref>
|Dalc'het gant ar reizhiad trec'hiñ, ar c'hampion a drec'has [[Lela Javakhishvili]] 2-0 er gourfenn
|-
|76||2017||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Pataridze, Tamaz. "Luka Paichadze eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 2 a viz C'hwevrer 2017, niv. 24-25 (8161-8162), p. 9.</ref>
|5,5/9
|-
|77||2018||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Mikheil Mchedlishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 31 a viz Genver 2018, niv. 20 (8421), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[David Jojua]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|78||2019||[[Tbilisi]]
|[[Giga Kuparadze]]<ref>Danelia, Vazha. "Kampion Jorjia eo ar pesketaer Kvakhchireli". Lelo, Tbilisi, 18 a viz C'hwevrer 2019, niv. 32, p. 10.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kuparadze eo ar C'hampion". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz C'hwevrer 2019, niv. 35 (8701), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet dre skoilh, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|79||2020||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Gagua, Givi. "Paichadze en deus gounezet ar c'hampionad evit an eil gwech". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz C'hwevrer 2020, niv. 24 (8950), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Tornike Sanikidze]] er c'henfinañ 1,5-0,5
|-
|80||2021||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Kampion Jorjia eo Levan Pantsulaia".[https://geochess.ge/%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AA%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90/n244 Lec'hienn Kevread Echedoù Jorjia]</ref>
|61⁄2 poent diwar 9
|-
|81||2022||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|8/11
|-
|82||2023||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]
|7/9
|-
|83||2024||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|7/9
|-
|84||2025||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|6,5/9
|-
|85||2026||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|6/9
|}
| valign="top" |
== Kampionad ar Maouezi ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampionezed||Poentoù
|-
|1||1935||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
|4/5
|-
|2||1936||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
[[Berta Krezberg]]
|5,5/7
|-
|3||1937||[[Tbilisi]]
|[[Berta Krezberg]]
|6/6
|-
|4||1938||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|9,5/11
|-
|5||1940||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|10/12
|-
|6||Here|1940||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava|Ksenia Khenkova-Gogiava]]
|8/8
|-
|7||1945||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|4/4
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]] ha [[Lili Gelovani]]
|8,5/11
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Lili Gelovani]]
|8,5/10
|-
|10||1950||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]]<ref>''Malashkhia V.'', Ksenia Gogiava — Kampionez echedoù ar Republik, "Lelo", niv. 22, 2 a viz Kerzu 1950.</ref>
|8,5/10
|-
|11||1952||[[Tbilisi]]
|[[Lyubov Kogan]]
N. Woycek
|12,5/14
|-
|12||1953||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/15
|-
|13||1954||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12,5/14
|-
|14||1955||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/14
|-
|15||1956||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili Kampionez Jorjia [en echedoù]". Komunour yaouank, Tbilisi, 26 a viz Ebrel 1956.</ref>
|15,5/16
|-
|16||1957||[[Tbilisi]]
|[[Jusefa Gurfinkel]]
|13/15
|-
|17||1958||[[Tbilisi]]
|[[Manana Togonidze]]
|11/13
|-
|18||1959||[[Zugdidi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 1959.</ref>
|12,5/15
|-
|19||1960||[[Kutaisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"B. Gurgenidze ha N. Gaprindashvili - Kampioned Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Ebrel 1960.</ref>
|14,5/15
|-
|20||1961||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"N. Gaprindashvili eo Kampionez Jorjia [en echedoù e-touez ar merc'hed]". Kommunisti, Tbilisi, 16 a viz Ebrel 1961.</ref>
|14/15
|-
|21||1963||[[Tbilisi]]
|[[Alla Tchaikovskaya]]
|12,5/15
|-
|22||1964||[[Tbilisi]]
|[[Nana Aleksandria]] hag [[Alla Tchaikovskaya]]
|10,5/13
|-
|23||1965||[[Borjomi]]
|[[Nana Aleksandria]]<ref>"N. Aleksandria - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 29 a viz Gouere 1965.</ref>
|13,5/14
|-
|24||1966||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Ninoshvili, T. "Ts. Kakhabrishvili - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 14 a viz Mezheven 1966.</ref>
|14/16
|-
|25||1968||[[Dusheti]]
|[[Nana Aleksandria]]
|11,5/13
|-
|26||1969||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|9/12
|-
|27||1970||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|12,5/15
|-
|28||1971||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Svetlana Kalandarishvili]]
|10,5/13
|-
|29||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|10,5/13
|-
|30||1973||[[Batoumi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Gamrekeli, G. "Tsitsino Kakhabrishvili eo kampion Jorjia [en echedoù]". Adjara soviedel, Batumi, 4 a viz Gwengolo 1973.</ref>
|13/15
|-
|31||1974||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|15/18
|-
|32||1975||[[Zugdidi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|15/18
|-
|33||1976||[[Tbilisi]]
|[[Nino Gurieli]]
[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|13/17
|-
|34||1977||[[Tbilisi]]
|[[Nino Melashvili]]
|11,5/15
|-
|35||1978||[[Kutaisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|14/17
|-
|36||1979||[[Abasha]]
|[[Tamila Meskhi]]
|13/15
|-
|37||1980||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]
|11,5/15
|-
|38||1981||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]
|14,5/16
|-
|39||1982||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]] hag [[Ekaterine Pakhirova]]
|15,5/19
|-
|40||1983||[[Samtredia]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]<ref>Kikava, T. "Ketevan Arakhamia - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 28 Mezheven 1983.</ref>
|15/17
|-
|41||1984||[[Sukhumi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|7,5/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|42||1985||[[Tskaltubo]]
|[[Genrieta Lagvilava]]
|12/15
|-
|43||1986||[[Samtredia]]
|[[Sofio Tereladze]] ha [[Ketevan Melashvili]]
|12 poent diwar 17
|-
|44||1987||[[Tbilisi]]
|[[Ketino Kachiani]]
|12,5/16
|-
|45||1988||[[Tbilisi]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]<ref>Vashakidze, Vasil. "Mesamed". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Meurzh 1988.</ref>
|13,5/17
|-
|46||1989||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]] ha [[Natia Janjgava]]
|12,5/17
|-
|47||1990||[[Tbilisi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|11/13
|-
|48||1991||[[Tskaltubo]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>"Kentañ evit ar wech kentañ : kampionez echedoù Jorjia Inga Khurtsilava". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Kerzu 1991, niv. 128, p. 1.</ref>
|9,5/11
|-
|49||1992||[[Tbilisi]]
|[[Nino Gurieli]]
|9/11
|-
|50||1993||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|7/ 9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|51||1994||[[Tbilisi]]
|[[Natia Janjgava]]
|12/15
|-
|52||1995||[[Tbilisi]]
|[[Miranda Khorava]]
|7/9
|-
|53||1996||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 - The Week in Chess]</ref>
|8/9
|-
|54||1997||[[Tbilisi]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>Danelia, Vazha. "En un emgann tenn ha dic'houest : Inga Khurtsilava eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 15 a viz Ebrel 1997, niv. 85 (2458), p. 7.</ref>
|7,5/9
|-
|55||1998||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
|7/9
|-
|56||1999||[[Tbilisi]]
|[[Inga Charkhalashvili]]
|8/9
|-
|57||2000||[[Tbilisi]]
|[[Sofio Tereladze]] hag [[Inga Khurtsilava]]<ref>{{Levr |Aozer1=David Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia—2000 |Lec'h=Tbilisi |bloaz=2001 |pajenn=20}}</ref>
|7/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|58||2001||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tb., 2002, p. 24</ref>
|aozet gant ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e oa bet trec'h Lela Javakhishvili war Nana Dzagnidze 1-1 (2-0).
|-
|59||2002||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
[[Ana Matnadze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2002, Tb., 2003, p. 9</ref>
|9/13
|-
|60||2003||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2003, Tb., 2004, p. 10</ref><ref>Danelia, Vazha. "Dizoloet eo bet ar c'hampion, ha kenderc'hel a ra an tournamant". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz Meurzh 2003, niv. 64 (4443), p. 7.</ref>
|10/13
|-
|61||2004||
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>Vazha Danelia, Kampionad broadel gant un echuiñ spontus, Republik Jorjia, 2004, N148, p. 7</ref>
|8,5/11
|-
|62||2005||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>"Kampion Jorjia eo Nino Khurtsidze". Republik Jorjia, Tbilisi, 21 a viz Mae 2005, niv. 119 (5152), p. 4.</ref>
|9,5/13
|-
|63||2006||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|8/11
|-
|64||2007||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
[[Sofio Khukhashvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|7,5/11
|-
|65||2008||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]] ha [[Salome Melia]]
|9/12
|-
|66||2009||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>Lomineishvili eo ar pevare gwellañ, Kazetenn "24 Eur", Niv. 18 (2056), 29 Genver 2009, p. A13</ref>
|7/12
|-
|67||2010||[[Kutaisi]]
|[[Salome Melia]]<ref>Manana Khatiashvili, Salome Melia is invincible: Fin kampionad broadel an echedoù merc'hed ha berzh Salome Melia, kazetenn "Republik Jorjia", Niv. 14 (6380), 26 a viz Genver 201, p. 10</ref>
|10/13
|-
|68||2011||[[Anaklia]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>"Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Akhali Taoba, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 20, p. 9.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 14 (6625), p. 10.</ref>
|8,5/13
|-
|69||2012||[[Anaklia]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>"69vet Kampionad echedoù merc'hed Jorjia". Sportsakhleni, Tbilisi, 15-21 a viz Mae 2012, niv. 19 (977), p. 9.</ref>
|8/11
|-
|70||2013||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|8,5/11
|-
|71||2014||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|9,5/11
|-
|72||2015|||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Batsiashvili, Nino. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia : Atersadenn". Lelo, Tbilisi, 20 a viz Genver 2015, niv. 11, p. 11.</ref>
|7/9
|-
|73||2016||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>Didia, Lasha. "Lela Javakhishvili eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 7 a viz Ebrel 2016, niv. 64 (7956), p. 10.</ref>
|8/11
|-
|74||2017||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>Didia, Lasha. "Kampion Jorjia eo Khotenashvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 22 a viz Meurzh 2017, niv. 61 (8198), p. 10.</ref>
|7/9
|-
|75||2018||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Danelia, Vazha. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz C'hwevrer 2018, niv. 39, p. 10. <https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/254458></ref>
|7/9
|-
|76||2019||[[Tbilisi]]
|[[Meri Arabidze]]<ref>Danelia, Vazha. "Meri Arabidze eo Kampionez Jorjia". Lelo, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2019, niv. 62, p. 8.</ref>
|91⁄2 poent diwar 11
|-
|77||2020||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7/9
|-
|78||2021||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|6,5/ 8
|-
|79||2022||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Advadze, Rusudani. "Nino Batsiashvili a zo deuet da vezañ kampion echedoù Jorjia evit ar pevare gwech". Sarke, Tbilisi, 29 a viz Kerzu - 5 a viz Kerzu 2022, niv. 26 (1276), p. 4.</ref>
|8/9
|-
|80||2023||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|8/9
|-
|81||2024||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|7,5/9
|-
|82||2025||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch – Chess Results]</ref>
|7/9
|-
|83||2026||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7,5/9
|-
|}
== Liammoù diavaez ==
*{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 May 2005
| title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 January 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=6 February 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=26 March 2007
| title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=17 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=31 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=2 February 2009
| title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9
| publisher=London Chess Center
}}
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]]
1ztzbylo6k0303jvfb5gcb4ey3qwu4z
2192497
2192496
2026-06-04T17:46:30Z
Dakbzh
58931
2192497
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]].
== Kampionad kemmesk ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampion||Poentoù
|-
|1||1928||[[Tbilisi]]
|[[Viktor Goglidze]] ha [[Nikoloz Sorokin]]
|6/7
|-
|2||1938||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|8,5/12
|-
|3||1939||[[Kutaisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|14/18
|-
|4||1941||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|15/19
|-
|5||1944||[[Tbilisi]]
|[[Vladas Mikenas]]
|14/17
|-
|6||1945/1946||[[Tbilisi]]
|[[Tigran Petrosyan]]
|11,5/15
|-
|7||1946||[[Tbilisi]]
|[[Paul Keres]]
|18/19
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] ha [[Nikolos Sorokin]]
|9/13
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14,5/17
|-
|10||1949||[[Tbilisi]]
|[[Akaki Pirtskhalava]]
|11,5/15
|-
|11||1950||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]
|13,5/17
|-
|12||1951||[[Tbilisi]]
|[[Nikoloz Sorokin]]
|13/16
|-
|13||1952||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]<ref>''Giorgadze T.'', Mestr M. Shishov — Kampion ar Republik : (XIII Kampionad echedoù Jorjia), “[[Lelo (kazetenn)|Lelo]]”, 23 a viz Meurzh 1952.</ref>
|13/16
|-
|14||1953||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] hag [[Alexander Buslaev]]
|12/16
|-
|15||1954||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Buslaev]]
|12,5/15
|-
|16||1955||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha
[[Mikheil Shishov]]
|12/15
|-
|17||1956||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14/17
|-
|18||1957||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]<ref>Gachechiladze, G. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour, Tbilisi, 17 a viz Meurzh 1957.</ref>{{,}}<ref>Pavlenishvili, A. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour yaouank, Tbilisi, 19 a viz Meurzh 1957.</ref>
|12,5/17
|-
|19||1958||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|20||1959||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|21||1960||[[Batoumi]]
||[[Bukhuti Gurgenidze]]
|15,5/19
|-
|22||1961||[[Tbilisi]]
|[[Eduard Gufeld]]
|15,5/19
|-
|23||1962||[[Zugdidi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|7/8 (reizhiad Suis)
|-
|24||1963||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14,5/19
|-
|25||1964||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11/15
|-
|26||1965||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
[[Roman Jinjikhashvili]]
|12/17
|-
|27||1966||[[Tbilisi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]] hag [[Alexander Buslaev]]
|15/17
|-
|28||1967||[[Tskaltubo]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|10,5/13
|-
|29||1968||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11,5/15
|-
|30||1969||[[Sukhumi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|13,5/16
|-
|31||1970||[[Poti]]
|[[Mikheil Tali]]
|11/14
|-
|32||1971||[[Akhalkalaki]]
|[[Alexander Bokuchava]] ha [[Zurab Mikadze]]
|9,5/14
|-
|33||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Giorgadze]]
|13,5/17
|-
|34||1973||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha [[Tamaz Giorgadze]]
|7,5/9 (reizhiad Suis)
|-
|35||1974||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|14/17
|-
|36||1975||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]<ref>Giorgadze, T. "Zurab Sturua eo Kampion Jorjia [en echedoù]". Homeland, Tbilisi, 23 a viz Mae 1975.</ref>
|12/15
|-
|37||1976||[[Tbilisi]]
|[[Yuri Chikovani]]<ref>Sorokin, N. "Kampionad Chikovani". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Mae 1976.</ref>
|12/15
|-
|38||1977||[[Kutaisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|14/17
|-
|39||1978||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|15/17
|-
|40||1979||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|14/18
|-
|41||1980||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Azmaiparashvili]]
|13/15
|-
|42||1981||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|13,5/15
|-
|43||1982||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|12,5/16
|-
|44||1984||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|11,5/14
|-
|45||1985||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]] ha [[Gennady Zaichik]]
|9,5/13
|-
|46||1986||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|9/12
|-
|47||1987||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Krasenkov]]
|9,5/13
|-
|48||1988||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|10,5/13
|-
|49||1989||[[Gori]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|8/11
|-
|50||1990||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Dgebuadze (c'hoarier echedoù)|Alexander Dgebuadze]]
|11/15
|-
|51||1991||[[Poti]]
|[[Tamaz Tabatadze]] ha [[Giorgi Bagaturov]]
|8,5/12
|-
|52||1992||[[Tbilisi]]
|[[Khvicha Supatashvili]]
|8,5/11 (reizhiad Suis)
|-
|53||1993||[[Tbilisi]]
|[[Kakha Shalamberidze]]
|7/9
|-
|54||1994||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]]
|9,5/13
|-
|55||1996||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Lasha Janjgava, The Week in Chess]</ref>
|6,5/9
|-
|56||1997||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]
|9
|-
|57||1998||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>Khurtsidze, Nino. "Nino Khurtsidze - An hini kreñvañ e-touez ar baotred : Atersadenn". Republik Jorjia, Tbilisi, 13-14 a viz Du 1998, niv. 323-324 (3024), p. 23.</ref>
|9,5
|-
|58|||1999||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|7,5
|-
|59||2000||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Gelashvili]]<ref>{{Book |Author1=Davit Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess—2000 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2001 |Pajenn=20>}}</ref>
|9/12
|-
|60||2001||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tbilisi, 2002, p. 25</ref>
|Dalc'het e oa hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Mchedlishvili war Zurab Sturua gant ur skor 1-1 (1,5-0,5)
|-
|61||2002||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>
{{Levr |Aozer1=Davit Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia-2002 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2003 |Pajenn=10}}</ref>
|9/12
|-
|62||2003||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>{{Book |Author1=David Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess-2003 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2004 |Pajenn=8-9}}</i></b></b></b><b><b>ref</strong>anel, D. "Baadur Jobava eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 24 a viz Mae 2003, niv. 134 (4513), p. 4.</ref>
|Dalc'het hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Jobava war Giorgi Kacheishvili gant ur skor 1-1 (3-1).
|-
|63||2004||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]
|
|-
|64||2005||[[Tbilisi]]
|[[Valeriane Gaprindashvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Gaprindashvili eo Kampion Jorjia : Echedoù". Republik Jorjia, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 2005, niv. 101 (5134), p. 4.</ref>
|7/9 (reizhiad Suis)
|-
|65||2006||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]<ref>Gagua, Giorgi. "Giga Kacheishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 8 a viz C'hwevrer 2006, niv. 27 (5365), p. 7.</ref>
|8,5/11
|-
|66||2007||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|8,5/11
|-
|67||2008||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"D'ar C'hampion - 'Aour', d'an Eil-Kampion - Mestr Meur : Dibenn Kampionad Broadel Echedoù Jorjia e-touez ar baotred". Republik Jorjia, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2008, niv. 60 (5918), p. 12.</ref>
|Dalc'het en ur stumm knockout, ar c'hampion en deus trec'het [[Giorgi Margvelashvili]] 2,5-0,5 er gourfenn
|-
|68||2009||[[Tbilisi]]
|[[Tornike Sanikidze]]
|8,5/13
|-
|69||2010||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]<ref>"Evit ar wech kentañ - war Olimpos : Gagunashvili eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 27 a viz Genver 2010, niv. 15 (6381), p. 10.</ref>
|9/13, trec'het [[Tamaz Gelashvili]] 3-1 en ur c'hrogad
|-
|70||2011||[[Tbilisi]]
|[[David Zarkua]]<ref>"70vet Kampionad echedoù gourel Jorjia". Sportsiakhleni, Tbilisi, 1-7 a viz C'hwevrer 2011, niv. 5 (911), p. 6.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|71||2012||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>"Kampion eo Jobava : tro diwezhañ Kampionad echedoù ar baotred e Jorjia". Sports Journal, Tbilisi, 5-11 a viz Kerzu 2012, niv. 22, p. 16.</ref><ref>Didia, Lasha. "Jobava a gresk ar revenidigezh". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz Mae 2012, niv. 94 (6970), p. 10.</ref>
|10/11
|-
|72||2013||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|9/11
|-
|73||2014||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|8,5/11
|-
|74||2015||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Disoc'hoù 74vet kampionad echedoù gourel Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Genver 2015, niv. 14, p. 11.</ref>https://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Mikheil Mchedlishvili]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|75||2016||[[Tbilisi]]
|[[David Jojua]]<ref>Danelia, Vazha. "Aour gounezet dre skoilh". Chess World (Georgian Chess Federation), Tbilisi, 2016, №1 (5), pp. 4–8.</ref>
|Dalc'het gant ar reizhiad trec'hiñ, ar c'hampion a drec'has [[Lela Javakhishvili]] 2-0 er gourfenn
|-
|76||2017||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Pataridze, Tamaz. "Luka Paichadze eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 2 a viz C'hwevrer 2017, niv. 24-25 (8161-8162), p. 9.</ref>
|5,5/9
|-
|77||2018||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Mikheil Mchedlishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 31 a viz Genver 2018, niv. 20 (8421), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[David Jojua]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|78||2019||[[Tbilisi]]
|[[Giga Kuparadze]]<ref>Danelia, Vazha. "Kampion Jorjia eo ar pesketaer Kvakhchireli". Lelo, Tbilisi, 18 a viz C'hwevrer 2019, niv. 32, p. 10.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kuparadze eo ar C'hampion". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz C'hwevrer 2019, niv. 35 (8701), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet dre skoilh, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|79||2020||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Gagua, Givi. "Paichadze en deus gounezet ar c'hampionad evit an eil gwech". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz C'hwevrer 2020, niv. 24 (8950), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Tornike Sanikidze]] er c'henfinañ 1,5-0,5
|-
|80||2021||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Kampion Jorjia eo Levan Pantsulaia".[https://geochess.ge/%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AA%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90/n244 Lec'hienn Kevread Echedoù Jorjia]</ref>
|61⁄2 poent diwar 9
|-
|81||2022||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|8/11
|-
|82||2023||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]
|7/9
|-
|83||2024||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|7/9
|-
|84||2025||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|6,5/9
|-
|85||2026||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|6/9
|}
== Kampionad ar Maouezi ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampionezed||Poentoù
|-
|1||1935||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
|4/5
|-
|2||1936||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
[[Berta Krezberg]]
|5,5/7
|-
|3||1937||[[Tbilisi]]
|[[Berta Krezberg]]
|6/6
|-
|4||1938||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|9,5/11
|-
|5||1940||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|10/12
|-
|6||Here|1940||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava|Ksenia Khenkova-Gogiava]]
|8/8
|-
|7||1945||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|4/4
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]] ha [[Lili Gelovani]]
|8,5/11
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Lili Gelovani]]
|8,5/10
|-
|10||1950||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]]<ref>''Malashkhia V.'', Ksenia Gogiava — Kampionez echedoù ar Republik, "Lelo", niv. 22, 2 a viz Kerzu 1950.</ref>
|8,5/10
|-
|11||1952||[[Tbilisi]]
|[[Lyubov Kogan]]
N. Woycek
|12,5/14
|-
|12||1953||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/15
|-
|13||1954||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12,5/14
|-
|14||1955||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/14
|-
|15||1956||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili Kampionez Jorjia [en echedoù]". Komunour yaouank, Tbilisi, 26 a viz Ebrel 1956.</ref>
|15,5/16
|-
|16||1957||[[Tbilisi]]
|[[Jusefa Gurfinkel]]
|13/15
|-
|17||1958||[[Tbilisi]]
|[[Manana Togonidze]]
|11/13
|-
|18||1959||[[Zugdidi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 1959.</ref>
|12,5/15
|-
|19||1960||[[Kutaisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"B. Gurgenidze ha N. Gaprindashvili - Kampioned Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Ebrel 1960.</ref>
|14,5/15
|-
|20||1961||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"N. Gaprindashvili eo Kampionez Jorjia [en echedoù e-touez ar merc'hed]". Kommunisti, Tbilisi, 16 a viz Ebrel 1961.</ref>
|14/15
|-
|21||1963||[[Tbilisi]]
|[[Alla Tchaikovskaya]]
|12,5/15
|-
|22||1964||[[Tbilisi]]
|[[Nana Aleksandria]] hag [[Alla Tchaikovskaya]]
|10,5/13
|-
|23||1965||[[Borjomi]]
|[[Nana Aleksandria]]<ref>"N. Aleksandria - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 29 a viz Gouere 1965.</ref>
|13,5/14
|-
|24||1966||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Ninoshvili, T. "Ts. Kakhabrishvili - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 14 a viz Mezheven 1966.</ref>
|14/16
|-
|25||1968||[[Dusheti]]
|[[Nana Aleksandria]]
|11,5/13
|-
|26||1969||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|9/12
|-
|27||1970||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|12,5/15
|-
|28||1971||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Svetlana Kalandarishvili]]
|10,5/13
|-
|29||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|10,5/13
|-
|30||1973||[[Batoumi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Gamrekeli, G. "Tsitsino Kakhabrishvili eo kampion Jorjia [en echedoù]". Adjara soviedel, Batumi, 4 a viz Gwengolo 1973.</ref>
|13/15
|-
|31||1974||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|15/18
|-
|32||1975||[[Zugdidi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|15/18
|-
|33||1976||[[Tbilisi]]
|[[Nino Gurieli]]
[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|13/17
|-
|34||1977||[[Tbilisi]]
|[[Nino Melashvili]]
|11,5/15
|-
|35||1978||[[Kutaisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|14/17
|-
|36||1979||[[Abasha]]
|[[Tamila Meskhi]]
|13/15
|-
|37||1980||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]
|11,5/15
|-
|38||1981||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]
|14,5/16
|-
|39||1982||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]] hag [[Ekaterine Pakhirova]]
|15,5/19
|-
|40||1983||[[Samtredia]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]<ref>Kikava, T. "Ketevan Arakhamia - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 28 Mezheven 1983.</ref>
|15/17
|-
|41||1984||[[Sukhumi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|7,5/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|42||1985||[[Tskaltubo]]
|[[Genrieta Lagvilava]]
|12/15
|-
|43||1986||[[Samtredia]]
|[[Sofio Tereladze]] ha [[Ketevan Melashvili]]
|12 poent diwar 17
|-
|44||1987||[[Tbilisi]]
|[[Ketino Kachiani]]
|12,5/16
|-
|45||1988||[[Tbilisi]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]<ref>Vashakidze, Vasil. "Mesamed". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Meurzh 1988.</ref>
|13,5/17
|-
|46||1989||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]] ha [[Natia Janjgava]]
|12,5/17
|-
|47||1990||[[Tbilisi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|11/13
|-
|48||1991||[[Tskaltubo]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>"Kentañ evit ar wech kentañ : kampionez echedoù Jorjia Inga Khurtsilava". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Kerzu 1991, niv. 128, p. 1.</ref>
|9,5/11
|-
|49||1992||[[Tbilisi]]
|[[Nino Gurieli]]
|9/11
|-
|50||1993||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|7/ 9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|51||1994||[[Tbilisi]]
|[[Natia Janjgava]]
|12/15
|-
|52||1995||[[Tbilisi]]
|[[Miranda Khorava]]
|7/9
|-
|53||1996||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 - The Week in Chess]</ref>
|8/9
|-
|54||1997||[[Tbilisi]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>Danelia, Vazha. "En un emgann tenn ha dic'houest : Inga Khurtsilava eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 15 a viz Ebrel 1997, niv. 85 (2458), p. 7.</ref>
|7,5/9
|-
|55||1998||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
|7/9
|-
|56||1999||[[Tbilisi]]
|[[Inga Charkhalashvili]]
|8/9
|-
|57||2000||[[Tbilisi]]
|[[Sofio Tereladze]] hag [[Inga Khurtsilava]]<ref>{{Levr |Aozer1=David Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia—2000 |Lec'h=Tbilisi |bloaz=2001 |pajenn=20}}</ref>
|7/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|58||2001||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tb., 2002, p. 24</ref>
|aozet gant ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e oa bet trec'h Lela Javakhishvili war Nana Dzagnidze 1-1 (2-0).
|-
|59||2002||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
[[Ana Matnadze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2002, Tb., 2003, p. 9</ref>
|9/13
|-
|60||2003||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2003, Tb., 2004, p. 10</ref><ref>Danelia, Vazha. "Dizoloet eo bet ar c'hampion, ha kenderc'hel a ra an tournamant". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz Meurzh 2003, niv. 64 (4443), p. 7.</ref>
|10/13
|-
|61||2004||
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>Vazha Danelia, Kampionad broadel gant un echuiñ spontus, Republik Jorjia, 2004, N148, p. 7</ref>
|8,5/11
|-
|62||2005||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>"Kampion Jorjia eo Nino Khurtsidze". Republik Jorjia, Tbilisi, 21 a viz Mae 2005, niv. 119 (5152), p. 4.</ref>
|9,5/13
|-
|63||2006||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|8/11
|-
|64||2007||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
[[Sofio Khukhashvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|7,5/11
|-
|65||2008||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]] ha [[Salome Melia]]
|9/12
|-
|66||2009||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>Lomineishvili eo ar pevare gwellañ, Kazetenn "24 Eur", Niv. 18 (2056), 29 Genver 2009, p. A13</ref>
|7/12
|-
|67||2010||[[Kutaisi]]
|[[Salome Melia]]<ref>Manana Khatiashvili, Salome Melia is invincible: Fin kampionad broadel an echedoù merc'hed ha berzh Salome Melia, kazetenn "Republik Jorjia", Niv. 14 (6380), 26 a viz Genver 201, p. 10</ref>
|10/13
|-
|68||2011||[[Anaklia]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>"Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Akhali Taoba, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 20, p. 9.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 14 (6625), p. 10.</ref>
|8,5/13
|-
|69||2012||[[Anaklia]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>"69vet Kampionad echedoù merc'hed Jorjia". Sportsakhleni, Tbilisi, 15-21 a viz Mae 2012, niv. 19 (977), p. 9.</ref>
|8/11
|-
|70||2013||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|8,5/11
|-
|71||2014||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|9,5/11
|-
|72||2015|||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Batsiashvili, Nino. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia : Atersadenn". Lelo, Tbilisi, 20 a viz Genver 2015, niv. 11, p. 11.</ref>
|7/9
|-
|73||2016||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>Didia, Lasha. "Lela Javakhishvili eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 7 a viz Ebrel 2016, niv. 64 (7956), p. 10.</ref>
|8/11
|-
|74||2017||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>Didia, Lasha. "Kampion Jorjia eo Khotenashvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 22 a viz Meurzh 2017, niv. 61 (8198), p. 10.</ref>
|7/9
|-
|75||2018||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Danelia, Vazha. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz C'hwevrer 2018, niv. 39, p. 10. <https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/254458></ref>
|7/9
|-
|76||2019||[[Tbilisi]]
|[[Meri Arabidze]]<ref>Danelia, Vazha. "Meri Arabidze eo Kampionez Jorjia". Lelo, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2019, niv. 62, p. 8.</ref>
|91⁄2 poent diwar 11
|-
|77||2020||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7/9
|-
|78||2021||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|6,5/ 8
|-
|79||2022||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Advadze, Rusudani. "Nino Batsiashvili a zo deuet da vezañ kampion echedoù Jorjia evit ar pevare gwech". Sarke, Tbilisi, 29 a viz Kerzu - 5 a viz Kerzu 2022, niv. 26 (1276), p. 4.</ref>
|8/9
|-
|80||2023||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|8/9
|-
|81||2024||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|7,5/9
|-
|82||2025||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch – Chess Results]</ref>
|7/9
|-
|83||2026||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7,5/9
|-
|}
== Liammoù diavaez ==
*{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 May 2005
| title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 January 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=6 February 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=26 March 2007
| title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=17 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=31 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=2 February 2009
| title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9
| publisher=London Chess Center
}}
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]]
bq2eshz4c5tveyjz7cyfgre2zxw27hj
2192498
2192497
2026-06-04T17:47:21Z
Dakbzh
58931
2192498
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]].
== Kampionad kemmesk ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampion||Poentoù
|-
|1||1928||[[Tbilisi]]
|[[Viktor Goglidze]] ha [[Nikoloz Sorokin]]
|6/7
|-
|2||1938||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|8,5/12
|-
|3||1939||[[Kutaisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|14/18
|-
|4||1941||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|15/19
|-
|5||1944||[[Tbilisi]]
|[[Vladas Mikenas]]
|14/17
|-
|6||1945/1946||[[Tbilisi]]
|[[Tigran Petrosyan]]
|11,5/15
|-
|7||1946||[[Tbilisi]]
|[[Paul Keres]]
|18/19
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] ha [[Nikolos Sorokin]]
|9/13
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14,5/17
|-
|10||1949||[[Tbilisi]]
|[[Akaki Pirtskhalava]]
|11,5/15
|-
|11||1950||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]
|13,5/17
|-
|12||1951||[[Tbilisi]]
|[[Nikoloz Sorokin]]
|13/16
|-
|13||1952||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]<ref>''Giorgadze T.'', Mestr M. Shishov — Kampion ar Republik : (XIII Kampionad echedoù Jorjia), “[[Lelo (kazetenn)|Lelo]]”, 23 a viz Meurzh 1952.</ref>
|13/16
|-
|14||1953||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] hag [[Alexander Buslaev]]
|12/16
|-
|15||1954||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Buslaev]]
|12,5/15
|-
|16||1955||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha
[[Mikheil Shishov]]
|12/15
|-
|17||1956||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14/17
|-
|18||1957||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]<ref>Gachechiladze, G. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour, Tbilisi, 17 a viz Meurzh 1957.</ref>{{,}}<ref>Pavlenishvili, A. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour yaouank, Tbilisi, 19 a viz Meurzh 1957.</ref>
|12,5/17
|-
|19||1958||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|20||1959||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|21||1960||[[Batoumi]]
||[[Bukhuti Gurgenidze]]
|15,5/19
|-
|22||1961||[[Tbilisi]]
|[[Eduard Gufeld]]
|15,5/19
|-
|23||1962||[[Zugdidi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|7/8 (reizhiad Suis)
|-
|24||1963||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14,5/19
|-
|25||1964||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11/15
|-
|26||1965||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
[[Roman Jinjikhashvili]]
|12/17
|-
|27||1966||[[Tbilisi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]] hag [[Alexander Buslaev]]
|15/17
|-
|28||1967||[[Tskaltubo]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|10,5/13
|-
|29||1968||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11,5/15
|-
|30||1969||[[Sukhumi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|13,5/16
|-
|31||1970||[[Poti]]
|[[Mikheil Tali]]
|11/14
|-
|32||1971||[[Akhalkalaki]]
|[[Alexander Bokuchava]] ha [[Zurab Mikadze]]
|9,5/14
|-
|33||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Giorgadze]]
|13,5/17
|-
|34||1973||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha [[Tamaz Giorgadze]]
|7,5/9 (reizhiad Suis)
|-
|35||1974||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|14/17
|-
|36||1975||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]<ref>Giorgadze, T. "Zurab Sturua eo Kampion Jorjia [en echedoù]". Homeland, Tbilisi, 23 a viz Mae 1975.</ref>
|12/15
|-
|37||1976||[[Tbilisi]]
|[[Yuri Chikovani]]<ref>Sorokin, N. "Kampionad Chikovani". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Mae 1976.</ref>
|12/15
|-
|38||1977||[[Kutaisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|14/17
|-
|39||1978||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|15/17
|-
|40||1979||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|14/18
|-
|41||1980||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Azmaiparashvili]]
|13/15
|-
|42||1981||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|13,5/15
|-
|43||1982||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|12,5/16
|-
|44||1984||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|11,5/14
|-
|45||1985||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]] ha [[Gennady Zaichik]]
|9,5/13
|-
|46||1986||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|9/12
|-
|47||1987||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Krasenkov]]
|9,5/13
|-
|48||1988||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|10,5/13
|-
|49||1989||[[Gori]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|8/11
|-
|50||1990||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Dgebuadze (c'hoarier echedoù)|Alexander Dgebuadze]]
|11/15
|-
|51||1991||[[Poti]]
|[[Tamaz Tabatadze]] ha [[Giorgi Bagaturov]]
|8,5/12
|-
|52||1992||[[Tbilisi]]
|[[Khvicha Supatashvili]]
|8,5/11 (reizhiad Suis)
|-
|53||1993||[[Tbilisi]]
|[[Kakha Shalamberidze]]
|7/9
|-
|54||1994||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]]
|9,5/13
|-
|55||1996||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Lasha Janjgava, The Week in Chess]</ref>
|6,5/9
|-
|56||1997||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]
|9
|-
|57||1998||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>Khurtsidze, Nino. "Nino Khurtsidze - An hini kreñvañ e-touez ar baotred : Atersadenn". Republik Jorjia, Tbilisi, 13-14 a viz Du 1998, niv. 323-324 (3024), p. 23.</ref>
|9,5
|-
|58|||1999||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|7,5
|-
|59||2000||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Gelashvili]]<ref>{{Book |Author1=Davit Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess—2000 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2001 |Pajenn=20>}}</ref>
|9/12
|-
|60||2001||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tbilisi, 2002, p. 25</ref>
|Dalc'het e oa hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Mchedlishvili war Zurab Sturua gant ur skor 1-1 (1,5-0,5)
|-
|61||2002||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>
{{Levr |Aozer1=Davit Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia-2002 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2003 |Pajenn=10}}</ref>
|9/12
|-
|62||2003||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>{{Book |Author1=David Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess-2003 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2004 |Pajenn=8-9}}</i></b></b></b><b><b>ref</strong>anel, D. "Baadur Jobava eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 24 a viz Mae 2003, niv. 134 (4513), p. 4.</ref>
|Dalc'het hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Jobava war Giorgi Kacheishvili gant ur skor 1-1 (3-1).
|-
|63||2004||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]
|
|-
|64||2005||[[Tbilisi]]
|[[Valeriane Gaprindashvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Gaprindashvili eo Kampion Jorjia : Echedoù". Republik Jorjia, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 2005, niv. 101 (5134), p. 4.</ref>
|7/9 (reizhiad Suis)
|-
|65||2006||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]<ref>Gagua, Giorgi. "Giga Kacheishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 8 a viz C'hwevrer 2006, niv. 27 (5365), p. 7.</ref>
|8,5/11
|-
|66||2007||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|8,5/11
|-
|67||2008||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"D'ar C'hampion - 'Aour', d'an Eil-Kampion - Mestr Meur : Dibenn Kampionad Broadel Echedoù Jorjia e-touez ar baotred". Republik Jorjia, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2008, niv. 60 (5918), p. 12.</ref>
|Dalc'het en ur stumm knockout, ar c'hampion en deus trec'het [[Giorgi Margvelashvili]] 2,5-0,5 er gourfenn
|-
|68||2009||[[Tbilisi]]
|[[Tornike Sanikidze]]
|8,5/13
|-
|69||2010||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]<ref>"Evit ar wech kentañ - war Olimpos : Gagunashvili eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 27 a viz Genver 2010, niv. 15 (6381), p. 10.</ref>
|9/13, trec'het [[Tamaz Gelashvili]] 3-1 en ur c'hrogad
|-
|70||2011||[[Tbilisi]]
|[[David Zarkua]]<ref>"70vet Kampionad echedoù gourel Jorjia". Sportsiakhleni, Tbilisi, 1-7 a viz C'hwevrer 2011, niv. 5 (911), p. 6.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|71||2012||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>"Kampion eo Jobava : tro diwezhañ Kampionad echedoù ar baotred e Jorjia". Sports Journal, Tbilisi, 5-11 a viz Kerzu 2012, niv. 22, p. 16.</ref><ref>Didia, Lasha. "Jobava a gresk ar revenidigezh". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz Mae 2012, niv. 94 (6970), p. 10.</ref>
|10/11
|-
|72||2013||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|9/11
|-
|73||2014||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|8,5/11
|-
|74||2015||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Disoc'hoù 74vet kampionad echedoù gourel Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Genver 2015, niv. 14, p. 11.</ref>https://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Mikheil Mchedlishvili]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|75||2016||[[Tbilisi]]
|[[David Jojua]]<ref>Danelia, Vazha. "Aour gounezet dre skoilh". Chess World (Georgian Chess Federation), Tbilisi, 2016, №1 (5), pp. 4–8.</ref>
|Dalc'het gant ar reizhiad trec'hiñ, ar c'hampion a drec'has [[Lela Javakhishvili]] 2-0 er gourfenn
|-
|76||2017||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Pataridze, Tamaz. "Luka Paichadze eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 2 a viz C'hwevrer 2017, niv. 24-25 (8161-8162), p. 9.</ref>
|5,5/9
|-
|77||2018||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Mikheil Mchedlishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 31 a viz Genver 2018, niv. 20 (8421), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[David Jojua]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|78||2019||[[Tbilisi]]
|[[Giga Kuparadze]]<ref>Danelia, Vazha. "Kampion Jorjia eo ar pesketaer Kvakhchireli". Lelo, Tbilisi, 18 a viz C'hwevrer 2019, niv. 32, p. 10.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kuparadze eo ar C'hampion". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz C'hwevrer 2019, niv. 35 (8701), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet dre skoilh, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|79||2020||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Gagua, Givi. "Paichadze en deus gounezet ar c'hampionad evit an eil gwech". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz C'hwevrer 2020, niv. 24 (8950), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Tornike Sanikidze]] er c'henfinañ 1,5-0,5
|-
|80||2021||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Kampion Jorjia eo Levan Pantsulaia".[https://geochess.ge/%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AA%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90/n244 Lec'hienn Kevread Echedoù Jorjia]</ref>
|61⁄2 poent diwar 9
|-
|81||2022||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|8/11
|-
|82||2023||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]
|7/9
|-
|83||2024||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|7/9
|-
|84||2025||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|6,5/9
|-
|85||2026||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|6/9
|}
== Kampionad ar Maouezi ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampionezed||Poentoù
|-
|1||1935||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
|4/5
|-
|2||1936||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
[[Berta Krezberg]]
|5,5/7
|-
|3||1937||[[Tbilisi]]
|[[Berta Krezberg]]
|6/6
|-
|4||1938||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|9,5/11
|-
|5||1940||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|10/12
|-
|6||Here|1940||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava|Ksenia Khenkova-Gogiava]]
|8/8
|-
|7||1945||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|4/4
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]] ha [[Lili Gelovani]]
|8,5/11
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Lili Gelovani]]
|8,5/10
|-
|10||1950||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]]<ref>''Malashkhia V.'', Ksenia Gogiava — Kampionez echedoù ar Republik, "Lelo", niv. 22, 2 a viz Kerzu 1950.</ref>
|8,5/10
|-
|11||1952||[[Tbilisi]]
|[[Lyubov Kogan]]
N. Woycek
|12,5/14
|-
|12||1953||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/15
|-
|13||1954||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12,5/14
|-
|14||1955||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/14
|-
|15||1956||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili Kampionez Jorjia [en echedoù]". Komunour yaouank, Tbilisi, 26 a viz Ebrel 1956.</ref>
|15,5/16
|-
|16||1957||[[Tbilisi]]
|[[Jusefa Gurfinkel]]
|13/15
|-
|17||1958||[[Tbilisi]]
|[[Manana Togonidze]]
|11/13
|-
|18||1959||[[Zugdidi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 1959.</ref>
|12,5/15
|-
|19||1960||[[Kutaisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"B. Gurgenidze ha N. Gaprindashvili - Kampioned Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Ebrel 1960.</ref>
|14,5/15
|-
|20||1961||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"N. Gaprindashvili eo Kampionez Jorjia [en echedoù e-touez ar merc'hed]". Kommunisti, Tbilisi, 16 a viz Ebrel 1961.</ref>
|14/15
|-
|21||1963||[[Tbilisi]]
|[[Alla Tchaikovskaya]]
|12,5/15
|-
|22||1964||[[Tbilisi]]
|[[Nana Aleksandria]] hag [[Alla Tchaikovskaya]]
|10,5/13
|-
|23||1965||[[Borjomi]]
|[[Nana Aleksandria]]<ref>"N. Aleksandria - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 29 a viz Gouere 1965.</ref>
|13,5/14
|-
|24||1966||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Ninoshvili, T. "Ts. Kakhabrishvili - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 14 a viz Mezheven 1966.</ref>
|14/16
|-
|25||1968||[[Dusheti]]
|[[Nana Aleksandria]]
|11,5/13
|-
|26||1969||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|9/12
|-
|27||1970||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|12,5/15
|-
|28||1971||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Svetlana Kalandarishvili]]
|10,5/13
|-
|29||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|10,5/13
|-
|30||1973||[[Batoumi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Gamrekeli, G. "Tsitsino Kakhabrishvili eo kampion Jorjia [en echedoù]". Adjara soviedel, Batumi, 4 a viz Gwengolo 1973.</ref>
|13/15
|-
|31||1974||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|15/18
|-
|32||1975||[[Zugdidi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|15/18
|-
|33||1976||[[Tbilisi]]
|[[Nino Gurieli]]
[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|13/17
|-
|34||1977||[[Tbilisi]]
|[[Nino Melashvili]]
|11,5/15
|-
|35||1978||[[Kutaisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|14/17
|-
|36||1979||[[Abasha]]
|[[Tamila Meskhi]]
|13/15
|-
|37||1980||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]
|11,5/15
|-
|38||1981||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]
|14,5/16
|-
|39||1982||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]] hag [[Ekaterine Pakhirova]]
|15,5/19
|-
|40||1983||[[Samtredia]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]<ref>Kikava, T. "Ketevan Arakhamia - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 28 Mezheven 1983.</ref>
|15/17
|-
|41||1984||[[Sukhumi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|7,5/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|42||1985||[[Tskaltubo]]
|[[Genrieta Lagvilava]]
|12/15
|-
|43||1986||[[Samtredia]]
|[[Sofio Tereladze]] ha [[Ketevan Melashvili]]
|12 poent diwar 17
|-
|44||1987||[[Tbilisi]]
|[[Ketino Kachiani]]
|12,5/16
|-
|45||1988||[[Tbilisi]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]<ref>Vashakidze, Vasil. "Mesamed". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Meurzh 1988.</ref>
|13,5/17
|-
|46||1989||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]] ha [[Natia Janjgava]]
|12,5/17
|-
|47||1990||[[Tbilisi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|11/13
|-
|48||1991||[[Tskaltubo]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>"Kentañ evit ar wech kentañ : kampionez echedoù Jorjia Inga Khurtsilava". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Kerzu 1991, niv. 128, p. 1.</ref>
|9,5/11
|-
|49||1992||[[Tbilisi]]
|[[Nino Gurieli]]
|9/11
|-
|50||1993||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|7/ 9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|51||1994||[[Tbilisi]]
|[[Natia Janjgava]]
|12/15
|-
|52||1995||[[Tbilisi]]
|[[Miranda Khorava]]
|7/9
|-
|53||1996||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 - The Week in Chess]</ref>
|8/9
|-
|54||1997||[[Tbilisi]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>Danelia, Vazha. "En un emgann tenn ha dic'houest : Inga Khurtsilava eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 15 a viz Ebrel 1997, niv. 85 (2458), p. 7.</ref>
|7,5/9
|-
|55||1998||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
|7/9
|-
|56||1999||[[Tbilisi]]
|[[Inga Charkhalashvili]]
|8/9
|-
|57||2000||[[Tbilisi]]
|[[Sofio Tereladze]] hag [[Inga Khurtsilava]]<ref>{{Levr |Aozer1=David Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia—2000 |Lec'h=Tbilisi |bloaz=2001 |pajenn=20}}</ref>
|7/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|58||2001||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tb., 2002, p. 24</ref>
|aozet gant ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e oa bet trec'h Lela Javakhishvili war Nana Dzagnidze 1-1 (2-0).
|-
|59||2002||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
[[Ana Matnadze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2002, Tb., 2003, p. 9</ref>
|9/13
|-
|60||2003||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2003, Tb., 2004, p. 10</ref><ref>Danelia, Vazha. "Dizoloet eo bet ar c'hampion, ha kenderc'hel a ra an tournamant". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz Meurzh 2003, niv. 64 (4443), p. 7.</ref>
|10/13
|-
|61||2004||
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>Vazha Danelia, Kampionad broadel gant un echuiñ spontus, Republik Jorjia, 2004, N148, p. 7</ref>
|8,5/11
|-
|62||2005||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>"Kampion Jorjia eo Nino Khurtsidze". Republik Jorjia, Tbilisi, 21 a viz Mae 2005, niv. 119 (5152), p. 4.</ref>
|9,5/13
|-
|63||2006||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|8/11
|-
|64||2007||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
[[Sofio Khukhashvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|7,5/11
|-
|65||2008||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]] ha [[Salome Melia]]
|9/12
|-
|66||2009||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>Lomineishvili eo ar pevare gwellañ, Kazetenn "24 Eur", Niv. 18 (2056), 29 Genver 2009, p. A13</ref>
|7/12
|-
|67||2010||[[Kutaisi]]
|[[Salome Melia]]<ref>Manana Khatiashvili, Salome Melia is invincible: Fin kampionad broadel an echedoù merc'hed ha berzh Salome Melia, kazetenn "Republik Jorjia", Niv. 14 (6380), 26 a viz Genver 201, p. 10</ref>
|10/13
|-
|68||2011||[[Anaklia]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>"Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Akhali Taoba, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 20, p. 9.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 14 (6625), p. 10.</ref>
|8,5/13
|-
|69||2012||[[Anaklia]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>"69vet Kampionad echedoù merc'hed Jorjia". Sportsakhleni, Tbilisi, 15-21 a viz Mae 2012, niv. 19 (977), p. 9.</ref>
|8/11
|-
|70||2013||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|8,5/11
|-
|71||2014||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|9,5/11
|-
|72||2015|||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Batsiashvili, Nino. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia : Atersadenn". Lelo, Tbilisi, 20 a viz Genver 2015, niv. 11, p. 11.</ref>
|7/9
|-
|73||2016||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>Didia, Lasha. "Lela Javakhishvili eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 7 a viz Ebrel 2016, niv. 64 (7956), p. 10.</ref>
|8/11
|-
|74||2017||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>Didia, Lasha. "Kampion Jorjia eo Khotenashvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 22 a viz Meurzh 2017, niv. 61 (8198), p. 10.</ref>
|7/9
|-
|75||2018||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Danelia, Vazha. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz C'hwevrer 2018, niv. 39, p. 10. <https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/254458></ref>
|7/9
|-
|76||2019||[[Tbilisi]]
|[[Meri Arabidze]]<ref>Danelia, Vazha. "Meri Arabidze eo Kampionez Jorjia". Lelo, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2019, niv. 62, p. 8.</ref>
|9,5/11
|-
|77||2020||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7/9
|-
|78||2021||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|6,5/ 8
|-
|79||2022||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Advadze, Rusudani. "Nino Batsiashvili a zo deuet da vezañ kampion echedoù Jorjia evit ar pevare gwech". Sarke, Tbilisi, 29 a viz Kerzu - 5 a viz Kerzu 2022, niv. 26 (1276), p. 4.</ref>
|8/9
|-
|80||2023||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|8/9
|-
|81||2024||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|7,5/9
|-
|82||2025||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch – Chess Results]</ref>
|7/9
|-
|83||2026||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7,5/9
|-
|}
== Liammoù diavaez ==
*{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 May 2005
| title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 January 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=6 February 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=26 March 2007
| title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=17 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=31 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=2 February 2009
| title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9
| publisher=London Chess Center
}}
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]]
9pqbz9kwoo2lxos4qr22hah4jclz969
2192510
2192498
2026-06-04T18:40:49Z
Dakbzh
58931
/* Kampionad ar Maouezi */
2192510
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]].
== Kampionad kemmesk ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampion||Poentoù
|-
|1||1928||[[Tbilisi]]
|[[Viktor Goglidze]] ha [[Nikoloz Sorokin]]
|6/7
|-
|2||1938||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|8,5/12
|-
|3||1939||[[Kutaisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|14/18
|-
|4||1941||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|15/19
|-
|5||1944||[[Tbilisi]]
|[[Vladas Mikenas]]
|14/17
|-
|6||1945/1946||[[Tbilisi]]
|[[Tigran Petrosyan]]
|11,5/15
|-
|7||1946||[[Tbilisi]]
|[[Paul Keres]]
|18/19
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] ha [[Nikolos Sorokin]]
|9/13
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14,5/17
|-
|10||1949||[[Tbilisi]]
|[[Akaki Pirtskhalava]]
|11,5/15
|-
|11||1950||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]
|13,5/17
|-
|12||1951||[[Tbilisi]]
|[[Nikoloz Sorokin]]
|13/16
|-
|13||1952||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]<ref>''Giorgadze T.'', Mestr M. Shishov — Kampion ar Republik : (XIII Kampionad echedoù Jorjia), “[[Lelo (kazetenn)|Lelo]]”, 23 a viz Meurzh 1952.</ref>
|13/16
|-
|14||1953||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] hag [[Alexander Buslaev]]
|12/16
|-
|15||1954||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Buslaev]]
|12,5/15
|-
|16||1955||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha
[[Mikheil Shishov]]
|12/15
|-
|17||1956||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14/17
|-
|18||1957||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]<ref>Gachechiladze, G. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour, Tbilisi, 17 a viz Meurzh 1957.</ref>{{,}}<ref>Pavlenishvili, A. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour yaouank, Tbilisi, 19 a viz Meurzh 1957.</ref>
|12,5/17
|-
|19||1958||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|20||1959||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|21||1960||[[Batoumi]]
||[[Bukhuti Gurgenidze]]
|15,5/19
|-
|22||1961||[[Tbilisi]]
|[[Eduard Gufeld]]
|15,5/19
|-
|23||1962||[[Zugdidi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|7/8 (reizhiad Suis)
|-
|24||1963||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14,5/19
|-
|25||1964||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11/15
|-
|26||1965||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
[[Roman Jinjikhashvili]]
|12/17
|-
|27||1966||[[Tbilisi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]] hag [[Alexander Buslaev]]
|15/17
|-
|28||1967||[[Tskaltubo]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|10,5/13
|-
|29||1968||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11,5/15
|-
|30||1969||[[Sukhumi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|13,5/16
|-
|31||1970||[[Poti]]
|[[Mikheil Tali]]
|11/14
|-
|32||1971||[[Akhalkalaki]]
|[[Alexander Bokuchava]] ha [[Zurab Mikadze]]
|9,5/14
|-
|33||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Giorgadze]]
|13,5/17
|-
|34||1973||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha [[Tamaz Giorgadze]]
|7,5/9 (reizhiad Suis)
|-
|35||1974||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|14/17
|-
|36||1975||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]<ref>Giorgadze, T. "Zurab Sturua eo Kampion Jorjia [en echedoù]". Homeland, Tbilisi, 23 a viz Mae 1975.</ref>
|12/15
|-
|37||1976||[[Tbilisi]]
|[[Yuri Chikovani]]<ref>Sorokin, N. "Kampionad Chikovani". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Mae 1976.</ref>
|12/15
|-
|38||1977||[[Kutaisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|14/17
|-
|39||1978||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|15/17
|-
|40||1979||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|14/18
|-
|41||1980||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Azmaiparashvili]]
|13/15
|-
|42||1981||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|13,5/15
|-
|43||1982||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|12,5/16
|-
|44||1984||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|11,5/14
|-
|45||1985||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]] ha [[Gennady Zaichik]]
|9,5/13
|-
|46||1986||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|9/12
|-
|47||1987||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Krasenkov]]
|9,5/13
|-
|48||1988||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|10,5/13
|-
|49||1989||[[Gori]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|8/11
|-
|50||1990||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Dgebuadze (c'hoarier echedoù)|Alexander Dgebuadze]]
|11/15
|-
|51||1991||[[Poti]]
|[[Tamaz Tabatadze]] ha [[Giorgi Bagaturov]]
|8,5/12
|-
|52||1992||[[Tbilisi]]
|[[Khvicha Supatashvili]]
|8,5/11 (reizhiad Suis)
|-
|53||1993||[[Tbilisi]]
|[[Kakha Shalamberidze]]
|7/9
|-
|54||1994||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]]
|9,5/13
|-
|55||1996||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Lasha Janjgava, The Week in Chess]</ref>
|6,5/9
|-
|56||1997||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]
|9
|-
|57||1998||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>Khurtsidze, Nino. "Nino Khurtsidze - An hini kreñvañ e-touez ar baotred : Atersadenn". Republik Jorjia, Tbilisi, 13-14 a viz Du 1998, niv. 323-324 (3024), p. 23.</ref>
|9,5
|-
|58|||1999||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|7,5
|-
|59||2000||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Gelashvili]]<ref>{{Book |Author1=Davit Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess—2000 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2001 |Pajenn=20>}}</ref>
|9/12
|-
|60||2001||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tbilisi, 2002, p. 25</ref>
|Dalc'het e oa hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Mchedlishvili war Zurab Sturua gant ur skor 1-1 (1,5-0,5)
|-
|61||2002||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>
{{Levr |Aozer1=Davit Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia-2002 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2003 |Pajenn=10}}</ref>
|9/12
|-
|62||2003||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>{{Book |Author1=David Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess-2003 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2004 |Pajenn=8-9}}</i></b></b></b><b><b>ref</strong>anel, D. "Baadur Jobava eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 24 a viz Mae 2003, niv. 134 (4513), p. 4.</ref>
|Dalc'het hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Jobava war Giorgi Kacheishvili gant ur skor 1-1 (3-1).
|-
|63||2004||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]
|
|-
|64||2005||[[Tbilisi]]
|[[Valeriane Gaprindashvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Gaprindashvili eo Kampion Jorjia : Echedoù". Republik Jorjia, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 2005, niv. 101 (5134), p. 4.</ref>
|7/9 (reizhiad Suis)
|-
|65||2006||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]<ref>Gagua, Giorgi. "Giga Kacheishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 8 a viz C'hwevrer 2006, niv. 27 (5365), p. 7.</ref>
|8,5/11
|-
|66||2007||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|8,5/11
|-
|67||2008||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"D'ar C'hampion - 'Aour', d'an Eil-Kampion - Mestr Meur : Dibenn Kampionad Broadel Echedoù Jorjia e-touez ar baotred". Republik Jorjia, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2008, niv. 60 (5918), p. 12.</ref>
|Dalc'het en ur stumm knockout, ar c'hampion en deus trec'het [[Giorgi Margvelashvili]] 2,5-0,5 er gourfenn
|-
|68||2009||[[Tbilisi]]
|[[Tornike Sanikidze]]
|8,5/13
|-
|69||2010||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]<ref>"Evit ar wech kentañ - war Olimpos : Gagunashvili eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 27 a viz Genver 2010, niv. 15 (6381), p. 10.</ref>
|9/13, trec'het [[Tamaz Gelashvili]] 3-1 en ur c'hrogad
|-
|70||2011||[[Tbilisi]]
|[[David Zarkua]]<ref>"70vet Kampionad echedoù gourel Jorjia". Sportsiakhleni, Tbilisi, 1-7 a viz C'hwevrer 2011, niv. 5 (911), p. 6.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|71||2012||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>"Kampion eo Jobava : tro diwezhañ Kampionad echedoù ar baotred e Jorjia". Sports Journal, Tbilisi, 5-11 a viz Kerzu 2012, niv. 22, p. 16.</ref><ref>Didia, Lasha. "Jobava a gresk ar revenidigezh". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz Mae 2012, niv. 94 (6970), p. 10.</ref>
|10/11
|-
|72||2013||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|9/11
|-
|73||2014||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|8,5/11
|-
|74||2015||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Disoc'hoù 74vet kampionad echedoù gourel Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Genver 2015, niv. 14, p. 11.</ref>https://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Mikheil Mchedlishvili]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|75||2016||[[Tbilisi]]
|[[David Jojua]]<ref>Danelia, Vazha. "Aour gounezet dre skoilh". Chess World (Georgian Chess Federation), Tbilisi, 2016, №1 (5), pp. 4–8.</ref>
|Dalc'het gant ar reizhiad trec'hiñ, ar c'hampion a drec'has [[Lela Javakhishvili]] 2-0 er gourfenn
|-
|76||2017||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Pataridze, Tamaz. "Luka Paichadze eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 2 a viz C'hwevrer 2017, niv. 24-25 (8161-8162), p. 9.</ref>
|5,5/9
|-
|77||2018||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Mikheil Mchedlishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 31 a viz Genver 2018, niv. 20 (8421), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[David Jojua]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|78||2019||[[Tbilisi]]
|[[Giga Kuparadze]]<ref>Danelia, Vazha. "Kampion Jorjia eo ar pesketaer Kvakhchireli". Lelo, Tbilisi, 18 a viz C'hwevrer 2019, niv. 32, p. 10.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kuparadze eo ar C'hampion". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz C'hwevrer 2019, niv. 35 (8701), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet dre skoilh, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|79||2020||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Gagua, Givi. "Paichadze en deus gounezet ar c'hampionad evit an eil gwech". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz C'hwevrer 2020, niv. 24 (8950), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Tornike Sanikidze]] er c'henfinañ 1,5-0,5
|-
|80||2021||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Kampion Jorjia eo Levan Pantsulaia".[https://geochess.ge/%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AA%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90/n244 Lec'hienn Kevread Echedoù Jorjia]</ref>
|61⁄2 poent diwar 9
|-
|81||2022||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|8/11
|-
|82||2023||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]
|7/9
|-
|83||2024||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|7/9
|-
|84||2025||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|6,5/9
|-
|85||2026||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|6/9
|}
== Kampionad ar Maouezi ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampionezed||Poentoù
|-
|1||1935||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
|4/5
|-
|2||1936||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
[[Berta Krezberg]]
|5,5/7
|-
|3||1937||[[Tbilisi]]
|[[Berta Krezberg]]
|6/6
|-
|4||1938||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|9,5/11
|-
|5||1940||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|10/12
|-
|6||Here|1940||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava|Ksenia Khenkova-Gogiava]]
|8/8
|-
|7||1945||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|4/4
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]] ha [[Lili Gelovani]]
|8,5/11
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Lili Gelovani]]
|8,5/10
|-
|10||1950||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]]<ref>''Malashkhia V.'', Ksenia Gogiava — Kampionez echedoù ar Republik, "Lelo", niv. 22, 2 a viz Kerzu 1950.</ref>
|8,5/10
|-
|11||1952||[[Tbilisi]]
|[[Lyubov Kogan]]
N. Woycek
|12,5/14
|-
|12||1953||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/15
|-
|13||1954||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12,5/14
|-
|14||1955||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/14
|-
|15||1956||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili Kampionez Jorjia [en echedoù]". Komunour yaouank, Tbilisi, 26 a viz Ebrel 1956.</ref>
|15,5/16
|-
|16||1957||[[Tbilisi]]
|[[Jusefa Gurfinkel]]
|13/15
|-
|17||1958||[[Tbilisi]]
|[[Manana Togonidze]]
|11/13
|-
|18||1959||[[Zugdidi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 1959.</ref>
|12,5/15
|-
|19||1960||[[Kutaisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"B. Gurgenidze ha N. Gaprindashvili - Kampioned Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Ebrel 1960.</ref>
|14,5/15
|-
|20||1961||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"N. Gaprindashvili eo Kampionez Jorjia [en echedoù e-touez ar merc'hed]". Kommunisti, Tbilisi, 16 a viz Ebrel 1961.</ref>
|14/15
|-
|21||1963||[[Tbilisi]]
|[[Alla Tchaikovskaya]]
|12,5/15
|-
|22||1964||[[Tbilisi]]
|[[Nana Aleksandria]] hag [[Alla Tchaikovskaya]]
|10,5/13
|-
|23||1965||[[Borjomi]]
|[[Nana Aleksandria]]<ref>"N. Aleksandria - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 29 a viz Gouere 1965.</ref>
|13,5/14
|-
|24||1966||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Ninoshvili, T. "Ts. Kakhabrishvili - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 14 a viz Mezheven 1966.</ref>
|14/16
|-
|25||1968||[[Dusheti]]
|[[Nana Aleksandria]]
|11,5/13
|-
|26||1969||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|9/12
|-
|27||1970||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|12,5/15
|-
|28||1971||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Svetlana Kalandarishvili]]
|10,5/13
|-
|29||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|10,5/13
|-
|30||1973||[[Batoumi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Gamrekeli, G. "Tsitsino Kakhabrishvili eo kampion Jorjia [en echedoù]". Adjara soviedel, Batumi, 4 a viz Gwengolo 1973.</ref>
|13/15
|-
|31||1974||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|15/18
|-
|32||1975||[[Zugdidi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|15/18
|-
|33||1976||[[Tbilisi]]
|[[Nino Gurieli]]
[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|13/17
|-
|34||1977||[[Tbilisi]]
|[[Nino Melashvili]]
|11,5/15
|-
|35||1978||[[Kutaisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|14/17
|-
|36||1979||[[Abasha]]
|[[Tamila Meskhi]]
|13/15
|-
|37||1980||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]
|11,5/15
|-
|38||1981||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]
|14,5/16
|-
|39||1982||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]] hag [[Ekaterini Fakhiridou]]
|15,5/19
|-
|40||1983||[[Samtredia]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]<ref>Kikava, T. "Ketevan Arakhamia - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 28 Mezheven 1983.</ref>
|15/17
|-
|41||1984||[[Sukhumi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|7,5/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|42||1985||[[Tskaltubo]]
|[[Genrieta Lagvilava]]
|12/15
|-
|43||1986||[[Samtredia]]
|[[Sofio Tereladze]] ha [[Ketevan Melashvili]]
|12 poent diwar 17
|-
|44||1987||[[Tbilisi]]
|[[Ketino Kachiani]]
|12,5/16
|-
|45||1988||[[Tbilisi]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]<ref>Vashakidze, Vasil. "Mesamed". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Meurzh 1988.</ref>
|13,5/17
|-
|46||1989||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]] ha [[Natia Janjgava]]
|12,5/17
|-
|47||1990||[[Tbilisi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|11/13
|-
|48||1991||[[Tskaltubo]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>"Kentañ evit ar wech kentañ : kampionez echedoù Jorjia Inga Khurtsilava". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Kerzu 1991, niv. 128, p. 1.</ref>
|9,5/11
|-
|49||1992||[[Tbilisi]]
|[[Nino Gurieli]]
|9/11
|-
|50||1993||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|7/ 9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|51||1994||[[Tbilisi]]
|[[Natia Janjgava]]
|12/15
|-
|52||1995||[[Tbilisi]]
|[[Miranda Khorava]]
|7/9
|-
|53||1996||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 - The Week in Chess]</ref>
|8/9
|-
|54||1997||[[Tbilisi]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>Danelia, Vazha. "En un emgann tenn ha dic'houest : Inga Khurtsilava eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 15 a viz Ebrel 1997, niv. 85 (2458), p. 7.</ref>
|7,5/9
|-
|55||1998||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
|7/9
|-
|56||1999||[[Tbilisi]]
|[[Inga Charkhalashvili]]
|8/9
|-
|57||2000||[[Tbilisi]]
|[[Sofio Tereladze]] hag [[Inga Khurtsilava]]<ref>{{Levr |Aozer1=David Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia—2000 |Lec'h=Tbilisi |bloaz=2001 |pajenn=20}}</ref>
|7/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|58||2001||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tb., 2002, p. 24</ref>
|aozet gant ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e oa bet trec'h Lela Javakhishvili war Nana Dzagnidze 1-1 (2-0).
|-
|59||2002||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
[[Ana Matnadze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2002, Tb., 2003, p. 9</ref>
|9/13
|-
|60||2003||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2003, Tb., 2004, p. 10</ref><ref>Danelia, Vazha. "Dizoloet eo bet ar c'hampion, ha kenderc'hel a ra an tournamant". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz Meurzh 2003, niv. 64 (4443), p. 7.</ref>
|10/13
|-
|61||2004||
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>Vazha Danelia, Kampionad broadel gant un echuiñ spontus, Republik Jorjia, 2004, N148, p. 7</ref>
|8,5/11
|-
|62||2005||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>"Kampion Jorjia eo Nino Khurtsidze". Republik Jorjia, Tbilisi, 21 a viz Mae 2005, niv. 119 (5152), p. 4.</ref>
|9,5/13
|-
|63||2006||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|8/11
|-
|64||2007||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
[[Sofio Khukhashvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|7,5/11
|-
|65||2008||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]] ha [[Salome Melia]]
|9/12
|-
|66||2009||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>Lomineishvili eo ar pevare gwellañ, Kazetenn "24 Eur", Niv. 18 (2056), 29 Genver 2009, p. A13</ref>
|7/12
|-
|67||2010||[[Kutaisi]]
|[[Salome Melia]]<ref>Manana Khatiashvili, Salome Melia is invincible: Fin kampionad broadel an echedoù merc'hed ha berzh Salome Melia, kazetenn "Republik Jorjia", Niv. 14 (6380), 26 a viz Genver 201, p. 10</ref>
|10/13
|-
|68||2011||[[Anaklia]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>"Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Akhali Taoba, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 20, p. 9.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 14 (6625), p. 10.</ref>
|8,5/13
|-
|69||2012||[[Anaklia]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>"69vet Kampionad echedoù merc'hed Jorjia". Sportsakhleni, Tbilisi, 15-21 a viz Mae 2012, niv. 19 (977), p. 9.</ref>
|8/11
|-
|70||2013||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|8,5/11
|-
|71||2014||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|9,5/11
|-
|72||2015|||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Batsiashvili, Nino. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia : Atersadenn". Lelo, Tbilisi, 20 a viz Genver 2015, niv. 11, p. 11.</ref>
|7/9
|-
|73||2016||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>Didia, Lasha. "Lela Javakhishvili eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 7 a viz Ebrel 2016, niv. 64 (7956), p. 10.</ref>
|8/11
|-
|74||2017||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>Didia, Lasha. "Kampion Jorjia eo Khotenashvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 22 a viz Meurzh 2017, niv. 61 (8198), p. 10.</ref>
|7/9
|-
|75||2018||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Danelia, Vazha. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz C'hwevrer 2018, niv. 39, p. 10. <https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/254458></ref>
|7/9
|-
|76||2019||[[Tbilisi]]
|[[Meri Arabidze]]<ref>Danelia, Vazha. "Meri Arabidze eo Kampionez Jorjia". Lelo, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2019, niv. 62, p. 8.</ref>
|9,5/11
|-
|77||2020||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7/9
|-
|78||2021||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|6,5/ 8
|-
|79||2022||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Advadze, Rusudani. "Nino Batsiashvili a zo deuet da vezañ kampion echedoù Jorjia evit ar pevare gwech". Sarke, Tbilisi, 29 a viz Kerzu - 5 a viz Kerzu 2022, niv. 26 (1276), p. 4.</ref>
|8/9
|-
|80||2023||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|8/9
|-
|81||2024||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|7,5/9
|-
|82||2025||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch – Chess Results]</ref>
|7/9
|-
|83||2026||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7,5/9
|-
|}
== Liammoù diavaez ==
*{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 May 2005
| title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 January 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=6 February 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=26 March 2007
| title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=17 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=31 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=2 February 2009
| title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9
| publisher=London Chess Center
}}
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]]
4q5c8oezf7bxd9vejyxyhab6b2qhxcg
2192512
2192510
2026-06-04T18:44:45Z
Dakbzh
58931
2192512
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]].
== Kampionad kemmesk ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampion||Poentoù
|-
|1||1928||[[Tbilisi]]
|[[Viktor Goglidze]] ha [[Nikoloz Sorokin]]
|6/7
|-
|2||1938||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|8,5/12
|-
|3||1939||[[Kutaisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|14/18
|-
|4||1941||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|15/19
|-
|5||1944||[[Tbilisi]]
|[[Vladas Mikenas]]
|14/17
|-
|6||1945/1946||[[Tbilisi]]
|[[Tigran Petrosyan]]
|11,5/15
|-
|7||1946||[[Tbilisi]]
|[[Paul Keres]]
|18/19
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] ha [[Nikolos Sorokin]]
|9/13
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14,5/17
|-
|10||1949||[[Tbilisi]]
|[[Akaki Pirtskhalava]]
|11,5/15
|-
|11||1950||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]
|13,5/17
|-
|12||1951||[[Tbilisi]]
|[[Nikoloz Sorokin]]
|13/16
|-
|13||1952||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]<ref>''Giorgadze T.'', Mestr M. Shishov — Kampion ar Republik : (XIII Kampionad echedoù Jorjia), “[[Lelo (kazetenn)|Lelo]]”, 23 a viz Meurzh 1952.</ref>
|13/16
|-
|14||1953||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] hag [[Alexander Buslaev]]
|12/16
|-
|15||1954||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Buslaev]]
|12,5/15
|-
|16||1955||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha
[[Mikheil Shishov]]
|12/15
|-
|17||1956||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14/17
|-
|18||1957||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]<ref>Gachechiladze, G. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour, Tbilisi, 17 a viz Meurzh 1957.</ref>{{,}}<ref>Pavlenishvili, A. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour yaouank, Tbilisi, 19 a viz Meurzh 1957.</ref>
|12,5/17
|-
|19||1958||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|20||1959||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|21||1960||[[Batoumi]]
||[[Bukhuti Gurgenidze]]
|15,5/19
|-
|22||1961||[[Tbilisi]]
|[[Eduard Gufeld]]
|15,5/19
|-
|23||1962||[[Zugdidi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|7/8 (reizhiad Suis)
|-
|24||1963||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14,5/19
|-
|25||1964||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11/15
|-
|26||1965||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
[[Roman Jinjikhashvili]]
|12/17
|-
|27||1966||[[Tbilisi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]] hag [[Alexander Buslaev]]
|15/17
|-
|28||1967||[[Tskaltubo]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|10,5/13
|-
|29||1968||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11,5/15
|-
|30||1969||[[Sukhumi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|13,5/16
|-
|31||1970||[[Poti]]
|[[Mikheil Tali]]
|11/14
|-
|32||1971||[[Akhalkalaki]]
|[[Alexander Bokuchava]] ha [[Zurab Mikadze]]
|9,5/14
|-
|33||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Giorgadze]]
|13,5/17
|-
|34||1973||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha [[Tamaz Giorgadze]]
|7,5/9 (reizhiad Suis)
|-
|35||1974||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|14/17
|-
|36||1975||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]<ref>Giorgadze, T. "Zurab Sturua eo Kampion Jorjia [en echedoù]". Homeland, Tbilisi, 23 a viz Mae 1975.</ref>
|12/15
|-
|37||1976||[[Tbilisi]]
|[[Yuri Chikovani]]<ref>Sorokin, N. "Kampionad Chikovani". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Mae 1976.</ref>
|12/15
|-
|38||1977||[[Kutaisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|14/17
|-
|39||1978||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|15/17
|-
|40||1979||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|14/18
|-
|41||1980||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Azmaiparashvili]]
|13/15
|-
|42||1981||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|13,5/15
|-
|43||1982||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|12,5/16
|-
|44||1984||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|11,5/14
|-
|45||1985||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]] ha [[Gennady Zaichik]]
|9,5/13
|-
|46||1986||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|9/12
|-
|47||1987||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Krasenkov]]
|9,5/13
|-
|48||1988||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|10,5/13
|-
|49||1989||[[Gori]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|8/11
|-
|50||1990||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Dgebuadze (c'hoarier echedoù)|Alexander Dgebuadze]]
|11/15
|-
|51||1991||[[Poti]]
|[[Tamaz Tabatadze]] ha [[Giorgi Bagaturov]]
|8,5/12
|-
|52||1992||[[Tbilisi]]
|[[Khvicha Supatashvili]]
|8,5/11 (reizhiad Suis)
|-
|53||1993||[[Tbilisi]]
|[[Kakha Shalamberidze]]
|7/9
|-
|54||1994||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]]
|9,5/13
|-
|55||1996||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Lasha Janjgava, The Week in Chess]</ref>
|6,5/9
|-
|56||1997||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]
|9
|-
|57||1998||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>Khurtsidze, Nino. "Nino Khurtsidze - An hini kreñvañ e-touez ar baotred : Atersadenn". Republik Jorjia, Tbilisi, 13-14 a viz Du 1998, niv. 323-324 (3024), p. 23.</ref>
|9,5
|-
|58|||1999||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|7,5
|-
|59||2000||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Gelashvili]]<ref>{{Book |Author1=Davit Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess—2000 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2001 |Pajenn=20>}}</ref>
|9/12
|-
|60||2001||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tbilisi, 2002, p. 25</ref>
|Dalc'het e oa hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Mchedlishvili war Zurab Sturua gant ur skor 1-1 (1,5-0,5)
|-
|61||2002||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>
{{Levr |Aozer1=Davit Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia-2002 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2003 |Pajenn=10}}</ref>
|9/12
|-
|62||2003||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>{{Book |Author1=David Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess-2003 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2004 |Pajenn=8-9}}</i></b></b></b><b><b>ref</strong>anel, D. "Baadur Jobava eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 24 a viz Mae 2003, niv. 134 (4513), p. 4.</ref>
|Dalc'het hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Jobava war Giorgi Kacheishvili gant ur skor 1-1 (3-1).
|-
|63||2004||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]
|
|-
|64||2005||[[Tbilisi]]
|[[Valeriane Gaprindashvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Gaprindashvili eo Kampion Jorjia : Echedoù". Republik Jorjia, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 2005, niv. 101 (5134), p. 4.</ref>
|7/9 (reizhiad Suis)
|-
|65||2006||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]<ref>Gagua, Giorgi. "Giga Kacheishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 8 a viz C'hwevrer 2006, niv. 27 (5365), p. 7.</ref>
|8,5/11
|-
|66||2007||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|8,5/11
|-
|67||2008||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"D'ar C'hampion - 'Aour', d'an Eil-Kampion - Mestr Meur : Dibenn Kampionad Broadel Echedoù Jorjia e-touez ar baotred". Republik Jorjia, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2008, niv. 60 (5918), p. 12.</ref>
|Dalc'het en ur stumm knockout, ar c'hampion en deus trec'het [[Giorgi Margvelashvili]] 2,5-0,5 er gourfenn
|-
|68||2009||[[Tbilisi]]
|[[Tornike Sanikidze]]
|8,5/13
|-
|69||2010||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]<ref>"Evit ar wech kentañ - war Olimpos : Gagunashvili eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 27 a viz Genver 2010, niv. 15 (6381), p. 10.</ref>
|9/13, trec'het [[Tamaz Gelashvili]] 3-1 en ur c'hrogad
|-
|70||2011||[[Tbilisi]]
|[[David Zarkua]]<ref>"70vet Kampionad echedoù gourel Jorjia". Sportsiakhleni, Tbilisi, 1-7 a viz C'hwevrer 2011, niv. 5 (911), p. 6.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|71||2012||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>"Kampion eo Jobava : tro diwezhañ Kampionad echedoù ar baotred e Jorjia". Sports Journal, Tbilisi, 5-11 a viz Kerzu 2012, niv. 22, p. 16.</ref><ref>Didia, Lasha. "Jobava a gresk ar revenidigezh". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz Mae 2012, niv. 94 (6970), p. 10.</ref>
|10/11
|-
|72||2013||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|9/11
|-
|73||2014||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|8,5/11
|-
|74||2015||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Disoc'hoù 74vet kampionad echedoù gourel Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Genver 2015, niv. 14, p. 11.</ref>https://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Mikheil Mchedlishvili]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|75||2016||[[Tbilisi]]
|[[David Jojua]]<ref>Danelia, Vazha. "Aour gounezet dre skoilh". Chess World (Georgian Chess Federation), Tbilisi, 2016, №1 (5), pp. 4–8.</ref>
|Dalc'het gant ar reizhiad trec'hiñ, ar c'hampion a drec'has [[Lela Javakhishvili]] 2-0 er gourfenn
|-
|76||2017||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Pataridze, Tamaz. "Luka Paichadze eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 2 a viz C'hwevrer 2017, niv. 24-25 (8161-8162), p. 9.</ref>
|5,5/9
|-
|77||2018||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Mikheil Mchedlishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 31 a viz Genver 2018, niv. 20 (8421), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[David Jojua]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|78||2019||[[Tbilisi]]
|[[Giga Kuparadze]]<ref>Danelia, Vazha. "Kampion Jorjia eo ar pesketaer Kvakhchireli". Lelo, Tbilisi, 18 a viz C'hwevrer 2019, niv. 32, p. 10.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kuparadze eo ar C'hampion". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz C'hwevrer 2019, niv. 35 (8701), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet dre skoilh, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|79||2020||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Gagua, Givi. "Paichadze en deus gounezet ar c'hampionad evit an eil gwech". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz C'hwevrer 2020, niv. 24 (8950), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Tornike Sanikidze]] er c'henfinañ 1,5-0,5
|-
|80||2021||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Kampion Jorjia eo Levan Pantsulaia".[https://geochess.ge/%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AA%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90/n244 Lec'hienn Kevread Echedoù Jorjia]</ref>
|61⁄2 poent diwar 9
|-
|81||2022||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|8/11
|-
|82||2023||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]
|7/9
|-
|83||2024||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|7/9
|-
|84||2025||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|6,5/9
|-
|85||2026||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|6/9
|}
== Kampionad ar Maouezi ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampionezed||Poentoù
|-
|1||1935||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
|4/5
|-
|2||1936||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
[[Berta Krezberg]]
|5,5/7
|-
|3||1937||[[Tbilisi]]
|[[Berta Krezberg]]
|6/6
|-
|4||1938||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|9,5/11
|-
|5||1940||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|10/12
|-
|6||Here|1940||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava|Ksenia Khenkova-Gogiava]]
|8/8
|-
|7||1945||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|4/4
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]] ha [[Lili Gelovani]]
|8,5/11
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Lili Gelovani]]
|8,5/10
|-
|10||1950||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]]<ref>''Malashkhia V.'', Ksenia Gogiava — Kampionez echedoù ar Republik, "Lelo", niv. 22, 2 a viz Kerzu 1950.</ref>
|8,5/10
|-
|11||1952||[[Tbilisi]]
|[[Lyubov Kogan]]
N. Woycek
|12,5/14
|-
|12||1953||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/15
|-
|13||1954||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12,5/14
|-
|14||1955||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/14
|-
|15||1956||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili Kampionez Jorjia [en echedoù]". Komunour yaouank, Tbilisi, 26 a viz Ebrel 1956.</ref>
|15,5/16
|-
|16||1957||[[Tbilisi]]
|[[Jusefa Gurfinkel]]
|13/15
|-
|17||1958||[[Tbilisi]]
|[[Manana Togonidze]]
|11/13
|-
|18||1959||[[Zugdidi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 1959.</ref>
|12,5/15
|-
|19||1960||[[Kutaisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"B. Gurgenidze ha N. Gaprindashvili - Kampioned Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Ebrel 1960.</ref>
|14,5/15
|-
|20||1961||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"N. Gaprindashvili eo Kampionez Jorjia [en echedoù e-touez ar merc'hed]". Kommunisti, Tbilisi, 16 a viz Ebrel 1961.</ref>
|14/15
|-
|21||1963||[[Tbilisi]]
|[[Alla Tchaikovskaya]]
|12,5/15
|-
|22||1964||[[Tbilisi]]
|[[Nana Aleksandria]] hag [[Alla Tchaikovskaya]]
|10,5/13
|-
|23||1965||[[Borjomi]]
|[[Nana Aleksandria]]<ref>"N. Aleksandria - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 29 a viz Gouere 1965.</ref>
|13,5/14
|-
|24||1966||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Ninoshvili, T. "Ts. Kakhabrishvili - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 14 a viz Mezheven 1966.</ref>
|14/16
|-
|25||1968||[[Dusheti]]
|[[Nana Aleksandria]]
|11,5/13
|-
|26||1969||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|9/12
|-
|27||1970||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|12,5/15
|-
|28||1971||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Svetlana Kalandarishvili]]
|10,5/13
|-
|29||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|10,5/13
|-
|30||1973||[[Batoumi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Gamrekeli, G. "Tsitsino Kakhabrishvili eo kampion Jorjia [en echedoù]". Adjara soviedel, Batumi, 4 a viz Gwengolo 1973.</ref>
|13/15
|-
|31||1974||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|15/18
|-
|32||1975||[[Zugdidi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|15/18
|-
|33||1976||[[Tbilisi]]
|[[Nino Gurieli]]
[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|13/17
|-
|34||1977||[[Tbilisi]]
|[[Nino Melashvili]]
|11,5/15
|-
|35||1978||[[Kutaisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|14/17
|-
|36||1979||[[Abasha]]
|[[Tamila Meskhi]]
|13/15
|-
|37||1980||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]
|11,5/15
|-
|38||1981||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]
|14,5/16
|-
|39||1982||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]] hag [[Ekaterini Fakhiridou]]
|15,5/19
|-
|40||1983||[[Samtredia]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]<ref>Kikava, T. "Ketevan Arakhamia - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 28 Mezheven 1983.</ref>
|15/17
|-
|41||1984||[[Sukhumi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|7,5/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|42||1985||[[Tskaltubo]]
|[[Genrieta Lagvilava]]
|12/15
|-
|43||1986||[[Samtredia]]
|[[Sofio Tereladze]] ha [[Ketevan Melashvili]]
|12 poent diwar 17
|-
|44||1987||[[Tbilisi]]
|[[Ketino Kachiani]]
|12,5/16
|-
|45||1988||[[Tbilisi]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]<ref>Vashakidze, Vasil. "Mesamed". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Meurzh 1988.</ref>
|13,5/17
|-
|46||1989||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]] ha [[Natia Janjgava]]
|12,5/17
|-
|47||1990||[[Tbilisi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|11/13
|-
|48||1991||[[Tskaltubo]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>"Kentañ evit ar wech kentañ : kampionez echedoù Jorjia Inga Khurtsilava". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Kerzu 1991, niv. 128, p. 1.</ref>
|9,5/11
|-
|49||1992||[[Tbilisi]]
|[[Nino Gurieli]]
|9/11
|-
|50||1993||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|7/ 9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|51||1994||[[Tbilisi]]
|[[Natia Janjgava]]
|12/15
|-
|52||1995||[[Tbilisi]]
|[[Miranda Khorava]]
|7/9
|-
|53||1996||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 - The Week in Chess]</ref>
|8/9
|-
|54||1997||[[Tbilisi]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>Danelia, Vazha. "En un emgann tenn ha dic'houest : Inga Khurtsilava eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 15 a viz Ebrel 1997, niv. 85 (2458), p. 7.</ref>
|7,5/9
|-
|55||1998||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
|7/9
|-
|56||1999||[[Tbilisi]]
|[[Inga Charkhalashvili]]
|8/9
|-
|57||2000||[[Tbilisi]]
|[[Sofio Tereladze]] hag [[Inga Khurtsilava]]<ref>{{Levr |Aozer1=David Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia—2000 |Lec'h=Tbilisi |bloaz=2001 |pajenn=20}}</ref>
|7/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|58||2001||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tb., 2002, p. 24</ref>
|aozet gant ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e oa bet trec'h Lela Javakhishvili war Nana Dzagnidze 1-1 (2-0).
|-
|59||2002||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
[[Ana Matnadze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2002, Tb., 2003, p. 9</ref>
|9/13
|-
|60||2003||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2003, Tb., 2004, p. 10</ref><ref>Danelia, Vazha. "Dizoloet eo bet ar c'hampion, ha kenderc'hel a ra an tournamant". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz Meurzh 2003, niv. 64 (4443), p. 7.</ref>
|10/13
|-
|61||2004||
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>Vazha Danelia, Kampionad broadel gant un echuiñ spontus, Republik Jorjia, 2004, N148, p. 7</ref>
|8,5/11
|-
|62||2005||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>"Kampion Jorjia eo Nino Khurtsidze". Republik Jorjia, Tbilisi, 21 a viz Mae 2005, niv. 119 (5152), p. 4.</ref>
|9,5/13
|-
|63||2006||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|8/11
|-
|64||2007||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]] ha [[Sopiko Khukhashvili|Sofio Khukhashvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|7,5/11
|-
|65||2008||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]] ha [[Salome Melia]]
|9/12
|-
|66||2009||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>Lomineishvili eo ar pevare gwellañ, Kazetenn "24 Eur", Niv. 18 (2056), 29 Genver 2009, p. A13</ref>
|7/12
|-
|67||2010||[[Kutaisi]]
|[[Salome Melia]]<ref>Manana Khatiashvili, Salome Melia is invincible: Fin kampionad broadel an echedoù merc'hed ha berzh Salome Melia, kazetenn "Republik Jorjia", Niv. 14 (6380), 26 a viz Genver 201, p. 10</ref>
|10/13
|-
|68||2011||[[Anaklia]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>"Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Akhali Taoba, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 20, p. 9.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 14 (6625), p. 10.</ref>
|8,5/13
|-
|69||2012||[[Anaklia]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>"69vet Kampionad echedoù merc'hed Jorjia". Sportsakhleni, Tbilisi, 15-21 a viz Mae 2012, niv. 19 (977), p. 9.</ref>
|8/11
|-
|70||2013||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|8,5/11
|-
|71||2014||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|9,5/11
|-
|72||2015|||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Batsiashvili, Nino. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia : Atersadenn". Lelo, Tbilisi, 20 a viz Genver 2015, niv. 11, p. 11.</ref>
|7/9
|-
|73||2016||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>Didia, Lasha. "Lela Javakhishvili eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 7 a viz Ebrel 2016, niv. 64 (7956), p. 10.</ref>
|8/11
|-
|74||2017||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>Didia, Lasha. "Kampion Jorjia eo Khotenashvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 22 a viz Meurzh 2017, niv. 61 (8198), p. 10.</ref>
|7/9
|-
|75||2018||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Danelia, Vazha. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz C'hwevrer 2018, niv. 39, p. 10. <https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/254458></ref>
|7/9
|-
|76||2019||[[Tbilisi]]
|[[Meri Arabidze]]<ref>Danelia, Vazha. "Meri Arabidze eo Kampionez Jorjia". Lelo, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2019, niv. 62, p. 8.</ref>
|9,5/11
|-
|77||2020||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7/9
|-
|78||2021||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|6,5/ 8
|-
|79||2022||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Advadze, Rusudani. "Nino Batsiashvili a zo deuet da vezañ kampion echedoù Jorjia evit ar pevare gwech". Sarke, Tbilisi, 29 a viz Kerzu - 5 a viz Kerzu 2022, niv. 26 (1276), p. 4.</ref>
|8/9
|-
|80||2023||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|8/9
|-
|81||2024||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|7,5/9
|-
|82||2025||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch – Chess Results]</ref>
|7/9
|-
|83||2026||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7,5/9
|-
|}
== Liammoù diavaez ==
*{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 May 2005
| title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 January 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=6 February 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=26 March 2007
| title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=17 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=31 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=2 February 2009
| title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9
| publisher=London Chess Center
}}
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]]
6wa3gatd7mkcult10niqarxs4muzfg6
2192513
2192512
2026-06-04T18:54:52Z
Dakbzh
58931
2192513
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]].
== Kampionad kemmesk ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampion||Poentoù
|-
|1||1928||[[Tbilisi]]
|[[Viktor Goglidze]] ha [[Nikoloz Sorokin]]
|6/7
|-
|2||1938||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|8,5/12
|-
|3||1939||[[Kutaisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|14/18
|-
|4||1941||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|15/19
|-
|5||1944||[[Tbilisi]]
|[[Vladas Mikenas]]
|14/17
|-
|6||1945/1946||[[Tbilisi]]
|[[Tigran Petrosyan]]
|11,5/15
|-
|7||1946||[[Tbilisi]]
|[[Paul Keres]]
|18/19
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] ha [[Nikolos Sorokin]]
|9/13
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14,5/17
|-
|10||1949||[[Tbilisi]]
|[[Akaki Pirtskhalava]]
|11,5/15
|-
|11||1950||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]
|13,5/17
|-
|12||1951||[[Tbilisi]]
|[[Nikoloz Sorokin]]
|13/16
|-
|13||1952||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]<ref>''Giorgadze T.'', Mestr M. Shishov — Kampion ar Republik : (XIII Kampionad echedoù Jorjia), “[[Lelo (kazetenn)|Lelo]]”, 23 a viz Meurzh 1952.</ref>
|13/16
|-
|14||1953||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] hag [[Alexander Buslaev]]
|12/16
|-
|15||1954||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Buslaev]]
|12,5/15
|-
|16||1955||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha
[[Mikheil Shishov]]
|12/15
|-
|17||1956||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14/17
|-
|18||1957||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]<ref>Gachechiladze, G. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour, Tbilisi, 17 a viz Meurzh 1957.</ref>{{,}}<ref>Pavlenishvili, A. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour yaouank, Tbilisi, 19 a viz Meurzh 1957.</ref>
|12,5/17
|-
|19||1958||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|20||1959||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|21||1960||[[Batoumi]]
||[[Bukhuti Gurgenidze]]
|15,5/19
|-
|22||1961||[[Tbilisi]]
|[[Eduard Gufeld]]
|15,5/19
|-
|23||1962||[[Zugdidi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|7/8 (reizhiad Suis)
|-
|24||1963||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14,5/19
|-
|25||1964||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11/15
|-
|26||1965||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
[[Roman Jinjikhashvili]]
|12/17
|-
|27||1966||[[Tbilisi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]] hag [[Alexander Buslaev]]
|15/17
|-
|28||1967||[[Tskaltubo]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|10,5/13
|-
|29||1968||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11,5/15
|-
|30||1969||[[Sukhumi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|13,5/16
|-
|31||1970||[[Poti]]
|[[Mikheil Tali]]
|11/14
|-
|32||1971||[[Akhalkalaki]]
|[[Alexander Bokuchava]] ha [[Zurab Mikadze]]
|9,5/14
|-
|33||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Giorgadze]]
|13,5/17
|-
|34||1973||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha [[Tamaz Giorgadze]]
|7,5/9 (reizhiad Suis)
|-
|35||1974||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|14/17
|-
|36||1975||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]<ref>Giorgadze, T. "Zurab Sturua eo Kampion Jorjia [en echedoù]". Homeland, Tbilisi, 23 a viz Mae 1975.</ref>
|12/15
|-
|37||1976||[[Tbilisi]]
|[[Yuri Chikovani]]<ref>Sorokin, N. "Kampionad Chikovani". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Mae 1976.</ref>
|12/15
|-
|38||1977||[[Kutaisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|14/17
|-
|39||1978||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|15/17
|-
|40||1979||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|14/18
|-
|41||1980||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Azmaiparashvili]]
|13/15
|-
|42||1981||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|13,5/15
|-
|43||1982||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|12,5/16
|-
|44||1984||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|11,5/14
|-
|45||1985||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]] ha [[Gennady Zaichik]]
|9,5/13
|-
|46||1986||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|9/12
|-
|47||1987||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Krasenkov]]
|9,5/13
|-
|48||1988||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|10,5/13
|-
|49||1989||[[Gori]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|8/11
|-
|50||1990||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Dgebuadze (c'hoarier echedoù)|Alexander Dgebuadze]]
|11/15
|-
|51||1991||[[Poti]]
|[[Tamaz Tabatadze]] ha [[Giorgi Bagaturov]]
|8,5/12
|-
|52||1992||[[Tbilisi]]
|[[Khvicha Supatashvili]]
|8,5/11 (reizhiad Suis)
|-
|53||1993||[[Tbilisi]]
|[[Kakha Shalamberidze]]
|7/9
|-
|54||1994||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]]
|9,5/13
|-
|55||1996||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Lasha Janjgava, The Week in Chess]</ref>
|6,5/9
|-
|56||1997||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]
|9
|-
|57||1998||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>Khurtsidze, Nino. "Nino Khurtsidze - An hini kreñvañ e-touez ar baotred : Atersadenn". Republik Jorjia, Tbilisi, 13-14 a viz Du 1998, niv. 323-324 (3024), p. 23.</ref>
|9,5
|-
|58|||1999||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|7,5
|-
|59||2000||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Gelashvili]]<ref>{{Book |Author1=Davit Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess—2000 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2001 |Pajenn=20>}}</ref>
|9/12
|-
|60||2001||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tbilisi, 2002, p. 25</ref>
|Dalc'het e oa hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Mchedlishvili war Zurab Sturua gant ur skor 1-1 (1,5-0,5)
|-
|61||2002||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>
{{Levr |Aozer1=Davit Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia-2002 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2003 |Pajenn=10}}</ref>
|9/12
|-
|62||2003||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>{{Book |Author1=David Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess-2003 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2004 |Pajenn=8-9}}</i></b></b></b><b><b>ref</strong>anel, D. "Baadur Jobava eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 24 a viz Mae 2003, niv. 134 (4513), p. 4.</ref>
|Dalc'het hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Jobava war Giorgi Kacheishvili gant ur skor 1-1 (3-1).
|-
|63||2004||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]
|
|-
|64||2005||[[Tbilisi]]
|[[Valeriane Gaprindashvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Gaprindashvili eo Kampion Jorjia : Echedoù". Republik Jorjia, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 2005, niv. 101 (5134), p. 4.</ref>
|7/9 (reizhiad Suis)
|-
|65||2006||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]<ref>Gagua, Giorgi. "Giga Kacheishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 8 a viz C'hwevrer 2006, niv. 27 (5365), p. 7.</ref>
|8,5/11
|-
|66||2007||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|8,5/11
|-
|67||2008||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"D'ar C'hampion - 'Aour', d'an Eil-Kampion - Mestr Meur : Dibenn Kampionad Broadel Echedoù Jorjia e-touez ar baotred". Republik Jorjia, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2008, niv. 60 (5918), p. 12.</ref>
|Dalc'het en ur stumm knockout, ar c'hampion en deus trec'het [[Giorgi Margvelashvili]] 2,5-0,5 er gourfenn
|-
|68||2009||[[Tbilisi]]
|[[Tornike Sanikidze]]
|8,5/13
|-
|69||2010||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]<ref>"Evit ar wech kentañ - war Olimpos : Gagunashvili eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 27 a viz Genver 2010, niv. 15 (6381), p. 10.</ref>
|9/13, trec'het [[Tamaz Gelashvili]] 3-1 en ur c'hrogad
|-
|70||2011||[[Tbilisi]]
|[[David Zarkua]]<ref>"70vet Kampionad echedoù gourel Jorjia". Sportsiakhleni, Tbilisi, 1-7 a viz C'hwevrer 2011, niv. 5 (911), p. 6.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|71||2012||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>"Kampion eo Jobava : tro diwezhañ Kampionad echedoù ar baotred e Jorjia". Sports Journal, Tbilisi, 5-11 a viz Kerzu 2012, niv. 22, p. 16.</ref><ref>Didia, Lasha. "Jobava a gresk ar revenidigezh". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz Mae 2012, niv. 94 (6970), p. 10.</ref>
|10/11
|-
|72||2013||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|9/11
|-
|73||2014||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|8,5/11
|-
|74||2015||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Disoc'hoù 74vet kampionad echedoù gourel Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Genver 2015, niv. 14, p. 11.</ref>{{,}}<ref>{{ka}}[[https://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces World Sport]</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Mikheil Mchedlishvili]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|75||2016||[[Tbilisi]]
|[[David Jojua]]<ref>Danelia, Vazha. "Aour gounezet dre skoilh". Chess World (Georgian Chess Federation), Tbilisi, 2016, №1 (5), pp. 4–8.</ref>
|Dalc'het gant ar reizhiad trec'hiñ, ar c'hampion a drec'has [[Lela Javakhishvili]] 2-0 er gourfenn
|-
|76||2017||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Pataridze, Tamaz. "Luka Paichadze eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 2 a viz C'hwevrer 2017, niv. 24-25 (8161-8162), p. 9.</ref>
|5,5/9
|-
|77||2018||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Mikheil Mchedlishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 31 a viz Genver 2018, niv. 20 (8421), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[David Jojua]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|78||2019||[[Tbilisi]]
|[[Giga Kuparadze]]<ref>Danelia, Vazha. "Kampion Jorjia eo ar pesketaer Kvakhchireli". Lelo, Tbilisi, 18 a viz C'hwevrer 2019, niv. 32, p. 10.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kuparadze eo ar C'hampion". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz C'hwevrer 2019, niv. 35 (8701), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet dre skoilh, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|79||2020||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Gagua, Givi. "Paichadze en deus gounezet ar c'hampionad evit an eil gwech". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz C'hwevrer 2020, niv. 24 (8950), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Tornike Sanikidze]] er c'henfinañ 1,5-0,5
|-
|80||2021||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Kampion Jorjia eo Levan Pantsulaia".[https://geochess.ge/%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AA%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90/n244 Lec'hienn Kevread Echedoù Jorjia]</ref>
|61⁄2 poent diwar 9
|-
|81||2022||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|8/11
|-
|82||2023||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]
|7/9
|-
|83||2024||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|7/9
|-
|84||2025||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|6,5/9
|-
|85||2026||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|6/9
|}
== Kampionad ar Maouezi ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampionezed||Poentoù
|-
|1||1935||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
|4/5
|-
|2||1936||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
[[Berta Krezberg]]
|5,5/7
|-
|3||1937||[[Tbilisi]]
|[[Berta Krezberg]]
|6/6
|-
|4||1938||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|9,5/11
|-
|5||1940||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|10/12
|-
|6||Here|1940||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava|Ksenia Khenkova-Gogiava]]
|8/8
|-
|7||1945||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|4/4
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]] ha [[Lili Gelovani]]
|8,5/11
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Lili Gelovani]]
|8,5/10
|-
|10||1950||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]]<ref>''Malashkhia V.'', Ksenia Gogiava — Kampionez echedoù ar Republik, "Lelo", niv. 22, 2 a viz Kerzu 1950.</ref>
|8,5/10
|-
|11||1952||[[Tbilisi]]
|[[Lyubov Kogan]]
N. Woycek
|12,5/14
|-
|12||1953||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/15
|-
|13||1954||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12,5/14
|-
|14||1955||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/14
|-
|15||1956||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili Kampionez Jorjia [en echedoù]". Komunour yaouank, Tbilisi, 26 a viz Ebrel 1956.</ref>
|15,5/16
|-
|16||1957||[[Tbilisi]]
|[[Jusefa Gurfinkel]]
|13/15
|-
|17||1958||[[Tbilisi]]
|[[Manana Togonidze]]
|11/13
|-
|18||1959||[[Zugdidi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 1959.</ref>
|12,5/15
|-
|19||1960||[[Kutaisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"B. Gurgenidze ha N. Gaprindashvili - Kampioned Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Ebrel 1960.</ref>
|14,5/15
|-
|20||1961||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"N. Gaprindashvili eo Kampionez Jorjia [en echedoù e-touez ar merc'hed]". Kommunisti, Tbilisi, 16 a viz Ebrel 1961.</ref>
|14/15
|-
|21||1963||[[Tbilisi]]
|[[Alla Tchaikovskaya]]
|12,5/15
|-
|22||1964||[[Tbilisi]]
|[[Nana Aleksandria]] hag [[Alla Tchaikovskaya]]
|10,5/13
|-
|23||1965||[[Borjomi]]
|[[Nana Aleksandria]]<ref>"N. Aleksandria - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 29 a viz Gouere 1965.</ref>
|13,5/14
|-
|24||1966||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Ninoshvili, T. "Ts. Kakhabrishvili - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 14 a viz Mezheven 1966.</ref>
|14/16
|-
|25||1968||[[Dusheti]]
|[[Nana Aleksandria]]
|11,5/13
|-
|26||1969||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|9/12
|-
|27||1970||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|12,5/15
|-
|28||1971||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Svetlana Kalandarishvili]]
|10,5/13
|-
|29||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|10,5/13
|-
|30||1973||[[Batoumi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Gamrekeli, G. "Tsitsino Kakhabrishvili eo kampion Jorjia [en echedoù]". Adjara soviedel, Batumi, 4 a viz Gwengolo 1973.</ref>
|13/15
|-
|31||1974||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|15/18
|-
|32||1975||[[Zugdidi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|15/18
|-
|33||1976||[[Tbilisi]]
|[[Nino Gurieli]]
[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|13/17
|-
|34||1977||[[Tbilisi]]
|[[Nino Melashvili]]
|11,5/15
|-
|35||1978||[[Kutaisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|14/17
|-
|36||1979||[[Abasha]]
|[[Tamila Meskhi]]
|13/15
|-
|37||1980||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]
|11,5/15
|-
|38||1981||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]
|14,5/16
|-
|39||1982||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]] hag [[Ekaterini Fakhiridou]]
|15,5/19
|-
|40||1983||[[Samtredia]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]<ref>Kikava, T. "Ketevan Arakhamia - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 28 Mezheven 1983.</ref>
|15/17
|-
|41||1984||[[Sukhumi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|7,5/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|42||1985||[[Tskaltubo]]
|[[Genrieta Lagvilava]]
|12/15
|-
|43||1986||[[Samtredia]]
|[[Sofio Tereladze]] ha [[Ketevan Melashvili]]
|12 poent diwar 17
|-
|44||1987||[[Tbilisi]]
|[[Ketino Kachiani]]
|12,5/16
|-
|45||1988||[[Tbilisi]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]<ref>Vashakidze, Vasil. "Mesamed". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Meurzh 1988.</ref>
|13,5/17
|-
|46||1989||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]] ha [[Natia Janjgava]]
|12,5/17
|-
|47||1990||[[Tbilisi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|11/13
|-
|48||1991||[[Tskaltubo]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>"Kentañ evit ar wech kentañ : kampionez echedoù Jorjia Inga Khurtsilava". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Kerzu 1991, niv. 128, p. 1.</ref>
|9,5/11
|-
|49||1992||[[Tbilisi]]
|[[Nino Gurieli]]
|9/11
|-
|50||1993||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|7/ 9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|51||1994||[[Tbilisi]]
|[[Natia Janjgava]]
|12/15
|-
|52||1995||[[Tbilisi]]
|[[Miranda Khorava]]
|7/9
|-
|53||1996||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 - The Week in Chess]</ref>
|8/9
|-
|54||1997||[[Tbilisi]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>Danelia, Vazha. "En un emgann tenn ha dic'houest : Inga Khurtsilava eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 15 a viz Ebrel 1997, niv. 85 (2458), p. 7.</ref>
|7,5/9
|-
|55||1998||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
|7/9
|-
|56||1999||[[Tbilisi]]
|[[Inga Charkhalashvili]]
|8/9
|-
|57||2000||[[Tbilisi]]
|[[Sofio Tereladze]] hag [[Inga Khurtsilava]]<ref>{{Levr |Aozer1=David Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia—2000 |Lec'h=Tbilisi |bloaz=2001 |pajenn=20}}</ref>
|7/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|58||2001||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tb., 2002, p. 24</ref>
|aozet gant ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e oa bet trec'h Lela Javakhishvili war Nana Dzagnidze 1-1 (2-0).
|-
|59||2002||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
[[Ana Matnadze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2002, Tb., 2003, p. 9</ref>
|9/13
|-
|60||2003||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2003, Tb., 2004, p. 10</ref><ref>Danelia, Vazha. "Dizoloet eo bet ar c'hampion, ha kenderc'hel a ra an tournamant". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz Meurzh 2003, niv. 64 (4443), p. 7.</ref>
|10/13
|-
|61||2004||
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>Vazha Danelia, Kampionad broadel gant un echuiñ spontus, Republik Jorjia, 2004, N148, p. 7</ref>
|8,5/11
|-
|62||2005||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>"Kampion Jorjia eo Nino Khurtsidze". Republik Jorjia, Tbilisi, 21 a viz Mae 2005, niv. 119 (5152), p. 4.</ref>
|9,5/13
|-
|63||2006||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|8/11
|-
|64||2007||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]] ha [[Sopiko Khukhashvili|Sofio Khukhashvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|7,5/11
|-
|65||2008||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]] ha [[Salome Melia]]
|9/12
|-
|66||2009||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>Lomineishvili eo ar pevare gwellañ, Kazetenn "24 Eur", Niv. 18 (2056), 29 Genver 2009, p. A13</ref>
|7/12
|-
|67||2010||[[Kutaisi]]
|[[Salome Melia]]<ref>Manana Khatiashvili, Salome Melia is invincible: Fin kampionad broadel an echedoù merc'hed ha berzh Salome Melia, kazetenn "Republik Jorjia", Niv. 14 (6380), 26 a viz Genver 201, p. 10</ref>
|10/13
|-
|68||2011||[[Anaklia]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>"Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Akhali Taoba, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 20, p. 9.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 14 (6625), p. 10.</ref>
|8,5/13
|-
|69||2012||[[Anaklia]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>"69vet Kampionad echedoù merc'hed Jorjia". Sportsakhleni, Tbilisi, 15-21 a viz Mae 2012, niv. 19 (977), p. 9.</ref>
|8/11
|-
|70||2013||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|8,5/11
|-
|71||2014||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|9,5/11
|-
|72||2015|||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Batsiashvili, Nino. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia : Atersadenn". Lelo, Tbilisi, 20 a viz Genver 2015, niv. 11, p. 11.</ref>
|7/9
|-
|73||2016||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>Didia, Lasha. "Lela Javakhishvili eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 7 a viz Ebrel 2016, niv. 64 (7956), p. 10.</ref>
|8/11
|-
|74||2017||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>Didia, Lasha. "Kampion Jorjia eo Khotenashvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 22 a viz Meurzh 2017, niv. 61 (8198), p. 10.</ref>
|7/9
|-
|75||2018||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Danelia, Vazha. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz C'hwevrer 2018, niv. 39, p. 10. <https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/254458></ref>
|7/9
|-
|76||2019||[[Tbilisi]]
|[[Meri Arabidze]]<ref>Danelia, Vazha. "Meri Arabidze eo Kampionez Jorjia". Lelo, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2019, niv. 62, p. 8.</ref>
|9,5/11
|-
|77||2020||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7/9
|-
|78||2021||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|6,5/ 8
|-
|79||2022||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Advadze, Rusudani. "Nino Batsiashvili a zo deuet da vezañ kampion echedoù Jorjia evit ar pevare gwech". Sarke, Tbilisi, 29 a viz Kerzu - 5 a viz Kerzu 2022, niv. 26 (1276), p. 4.</ref>
|8/9
|-
|80||2023||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|8/9
|-
|81||2024||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|7,5/9
|-
|82||2025||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch – Chess Results]</ref>
|7/9
|-
|83||2026||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7,5/9
|-
|}
== Liammoù diavaez ==
*{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 May 2005
| title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 January 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=6 February 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=26 March 2007
| title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=17 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=31 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=2 February 2009
| title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9
| publisher=London Chess Center
}}
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]]
klvfmmg4z8rnjndzvyvfmn88qhkoitn
2192523
2192513
2026-06-05T08:03:22Z
Dakbzh
58931
2192523
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]].
== Kampionad kemmesk ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampion||Poentoù
|-
|1||1928||[[Tbilisi]]
|[[Viktor Goglidze]] ha [[Nikoloz Sorokin]]
|6/7
|-
|2||1938||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|8,5/12
|-
|3||1939||[[Kutaisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|14/18
|-
|4||1941||[[Tbilisi]]
|[[Archil Ebralidze]]
|15/19
|-
|5||1944||[[Tbilisi]]
|[[Vladas Mikenas]]
|14/17
|-
|6||1945/1946||[[Tbilisi]]
|[[Tigran Petrosyan]]
|11,5/15
|-
|7||1946||[[Tbilisi]]
|[[Paul Keres]]
|18/19
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] ha [[Nikolos Sorokin]]
|9/13
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14,5/17
|-
|10||1949||[[Tbilisi]]
|[[Akaki Pirtskhalava]]
|11,5/15
|-
|11||1950||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]
|13,5/17
|-
|12||1951||[[Tbilisi]]
|[[Nikoloz Sorokin]]
|13/16
|-
|13||1952||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]<ref>''Giorgadze T.'', Mestr M. Shishov — Kampion ar Republik : (XIII Kampionad echedoù Jorjia), “[[Lelo (kazetenn)|Lelo]]”, 23 a viz Meurzh 1952.</ref>
|13/16
|-
|14||1953||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]] hag [[Alexander Buslaev]]
|12/16
|-
|15||1954||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Buslaev]]
|12,5/15
|-
|16||1955||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha
[[Mikheil Shishov]]
|12/15
|-
|17||1956||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Shishov]]
|14/17
|-
|18||1957||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Blagidze]]<ref>Gachechiladze, G. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour, Tbilisi, 17 a viz Meurzh 1957.</ref>{{,}}<ref>Pavlenishvili, A. "A. Blagidze - Kampion echedoù Jorjia". Komunour yaouank, Tbilisi, 19 a viz Meurzh 1957.</ref>
|12,5/17
|-
|19||1958||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|20||1959||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14/17
|-
|21||1960||[[Batoumi]]
||[[Bukhuti Gurgenidze]]
|15,5/19
|-
|22||1961||[[Tbilisi]]
|[[Eduard Gufeld]]
|15,5/19
|-
|23||1962||[[Zugdidi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|7/8 (reizhiad Suis)
|-
|24||1963||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|14,5/19
|-
|25||1964||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11/15
|-
|26||1965||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
[[Roman Jinjikhashvili]]
|12/17
|-
|27||1966||[[Tbilisi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]] hag [[Alexander Buslaev]]
|15/17
|-
|28||1967||[[Tskaltubo]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|10,5/13
|-
|29||1968||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]]
|11,5/15
|-
|30||1969||[[Sukhumi]]
|[[Roman Jinjikhashvili]]
|13,5/16
|-
|31||1970||[[Poti]]
|[[Mikheil Tali]]
|11/14
|-
|32||1971||[[Akhalkalaki]]
|[[Alexander Bokuchava]] ha [[Zurab Mikadze]]
|9,5/14
|-
|33||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Giorgadze]]
|13,5/17
|-
|34||1973||[[Tbilisi]]
|[[Bukhuti Gurgenidze]] ha [[Tamaz Giorgadze]]
|7,5/9 (reizhiad Suis)
|-
|35||1974||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|14/17
|-
|36||1975||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]<ref>Giorgadze, T. "Zurab Sturua eo Kampion Jorjia en echedoù". Homeland, Tbilisi, 23 a viz Mae 1975.</ref>
|12/15
|-
|37||1976||[[Tbilisi]]
|[[Yuri Chikovani]]<ref>Sorokin, N. "Kampionad Chikovani". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Mae 1976.</ref>
|12/15
|-
|38||1977||[[Kutaisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|14/17
|-
|39||1978||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|15/17
|-
|40||1979||[[Tbilisi]]
|[[Gennadi Zaichik]]
|14/18
|-
|41||1980||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Azmaiparashvili]]
|13/15
|-
|42||1981||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|13,5/15
|-
|43||1982||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|12,5/16
|-
|44||1984||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]]
|11,5/14
|-
|45||1985||[[Tbilisi]]
|[[Zurab Sturua]] ha [[Gennady Zaichik]]
|9,5/13
|-
|46||1986||[[Tbilisi]]
|[[Elizbar Ubilava]]
|9/12
|-
|47||1987||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Krasenkov]]
|9,5/13
|-
|48||1988||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Giorgadze]]
|10,5/13
|-
|49||1989||[[Gori]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|8/11
|-
|50||1990||[[Tbilisi]]
|[[Alexander Dgebuadze (c'hoarier echedoù)|Alexander Dgebuadze]]
|11/15
|-
|51||1991||[[Poti]]
|[[Tamaz Tabatadze]] ha [[Giorgi Bagaturov]]
|8,5/12
|-
|52||1992||[[Tbilisi]]
|[[Khvicha Supatashvili]]
|8,5/11 (reizhiad Suis)
|-
|53||1993||[[Tbilisi]]
|[[Kakha Shalamberidze]]
|7/9
|-
|54||1994||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]]
|9,5/13
|-
|55||1996||[[Tbilisi]]
|[[Lasha Janjgava]] <ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Lasha Janjgava, The Week in Chess]</ref>
|6,5/9
|-
|56||1997||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]
|9
|-
|57||1998||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>{{ka}}Khurtsidze, Nino. "Nino Khurtsidze - An hini kreñvañ e-touez ar baotred : Atersadenn". Republik Jorjia, Tbilisi, 13-14 a viz Du 1998, niv. 323-324 (3024), p. 23.</ref>
|9,5
|-
|58|||1999||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Bagaturov]]
|7,5
|-
|59||2000||[[Tbilisi]]
|[[Tamaz Gelashvili]]<ref>{en}}Davit Gurgenidze ha Giorgi Macharashvili, ''Georgian Chess—2000'', pajenn 20, Tbilisi, 2001</ref>
|9/12
|-
|60||2001||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>{en}}Davit Gurgenidze ha Giorgi Macharashvili, ''Georgian Chess—2000'', pajenn 25, Tbilisi, 2001</ref>
|Dalc'het e oa hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Mchedlishvili war Zurab Sturua gant ur skor 1-1 (1,5-0,5)
|-
|61||2002||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>
{{Levr |Aozer1=Davit Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia-2002 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2003 |Pajenn=10}}</ref>
|9/12
|-
|62||2003||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>{{Book |Author1=David Gurgenidze |Author2=Giorgi Macharashvili |Title=Georgian Chess-2003 |Lec'h=Tbilisi |Bloavezh=2004 |Pajenn=8-9}}</i></b></b></b><b><b>ref</strong>anel, D. "Baadur Jobava eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 24 a viz Mae 2003, niv. 134 (4513), p. 4.</ref>
|Dalc'het hervez ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e voe trec'h Jobava war Giorgi Kacheishvili gant ur skor 1-1 (3-1).
|-
|63||2004||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]
|
|-
|64||2005||[[Tbilisi]]
|[[Valeriane Gaprindashvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Gaprindashvili eo Kampion Jorjia : Echedoù". Republik Jorjia, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 2005, niv. 101 (5134), p. 4.</ref>
|7/9 (giz Suis)
|-
|65||2006||[[Tbilisi]]
|[[Giorgi Kacheishvili]]<ref>Gagua, Giorgi. "Giga Kacheishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 8 a viz C'hwevrer 2006, niv. 27 (5365), p. 7.</ref>
|8,5/11
|-
|66||2007||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|8,5/11
|-
|67||2008||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"D'ar C'hampion - 'Aour', d'an Eil-Kampion - Mestr Meur : Dibenn Kampionad Broadel Echedoù Jorjia e-touez ar baotred". Republik Jorjia, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2008, niv. 60 (5918), p. 12.</ref>
|Dalc'het en ur stumm knockout, ar c'hampion en deus trec'het [[Giorgi Margvelashvili]] 2,5-0,5 er gourfenn
|-
|68||2009||[[Tbilisi]]
|[[Tornike Sanikidze]]
|8,5/13
|-
|69||2010||[[Tbilisi]]
|[[Merab Gagunashvili]]<ref>"Evit ar wech kentañ - war Olimpos : Gagunashvili eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 27 a viz Genver 2010, niv. 15 (6381), p. 10.</ref>
|9/13, trec'het [[Tamaz Gelashvili]] 3-1 en ur c'hrogad
|-
|70||2011||[[Tbilisi]]
|[[David Zarkua]]<ref>"70vet Kampionad echedoù gourel Jorjia". Sportsiakhleni, Tbilisi, 1-7 a viz C'hwevrer 2011, niv. 5 (911), p. 6.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|71||2012||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]<ref>"Kampion eo Jobava : tro diwezhañ Kampionad echedoù ar baotred e Jorjia". Sports Journal, Tbilisi, 5-11 a viz Kerzu 2012, niv. 22, p. 16.</ref><ref>Didia, Lasha. "Jobava a gresk ar revenidigezh". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz Mae 2012, niv. 94 (6970), p. 10.</ref>
|10/11
|-
|72||2013||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|9/11
|-
|73||2014||[[Tbilisi]]
|[[Gaioz Nigalidze]]
|8,5/11
|-
|74||2015||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Disoc'hoù 74vet kampionad echedoù gourel Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Genver 2015, niv. 14, p. 11.</ref>{{,}}<ref>{{ka}}[[https://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces World Sport]</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Mikheil Mchedlishvili]] er c'henfinañ 3,5-2,5
|-
|75||2016||[[Tbilisi]]
|[[David Jojua]]<ref>Danelia, Vazha. "Aour gounezet dre skoilh". Chess World (Georgian Chess Federation), Tbilisi, 2016, №1 (5), pp. 4–8.</ref>
|Dalc'het gant ar reizhiad trec'hiñ, ar c'hampion a drec'has [[Lela Javakhishvili]] 2-0 er gourfenn
|-
|76||2017||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Pataridze, Tamaz. "Luka Paichadze eo kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 2 a viz C'hwevrer 2017, niv. 24-25 (8161-8162), p. 9.</ref>
|5,5/9
|-
|77||2018||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]<ref>Tsintsadze, Lekso. "Mikheil Mchedlishvili eo Kampion Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 31 a viz Genver 2018, niv. 20 (8421), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[David Jojua]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|78||2019||[[Tbilisi]]
|[[Giga Kuparadze]]<ref>Danelia, Vazha. "Kampion Jorjia eo ar pesketaer Kvakhchireli". Lelo, Tbilisi, 18 a viz C'hwevrer 2019, niv. 32, p. 10.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kuparadze eo ar C'hampion". Republik Jorjia, Tbilisi, 19 a viz C'hwevrer 2019, niv. 35 (8701), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet dre skoilh, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Levan Pantsulaia]] 2,5-1,5 er gourfenn
|-
|79||2020||[[Tbilisi]]
|[[Luka Paichadze]]<ref>Gagua, Givi. "Paichadze en deus gounezet ar c'hampionad evit an eil gwech". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz C'hwevrer 2020, niv. 24 (8950), p. 10.</ref>
|Dalc'het e oa bet en ur reizhiad trec'hiñ, trec'h e oa bet ar c'hampion war [[Tornike Sanikidze]] er c'henfinañ 1,5-0,5
|-
|80||2021||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]<ref>"Kampion Jorjia eo Levan Pantsulaia".[https://geochess.ge/%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AA%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%90_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%A9%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%90/n244 Lec'hienn Kevread Echedoù Jorjia]</ref>
|61⁄2 poent diwar 9
|-
|81||2022||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|8/11
|-
|82||2023||[[Tbilisi]]
|[[Mikheil Mchedlishvili]]
|7/9
|-
|83||2024||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|7/9
|-
|84||2025||[[Tbilisi]]
|[[Levan Pantsulaia]]
|6,5/9
|-
|85||2026||[[Tbilisi]]
|[[Baadur Jobava]]
|6/9
|}
== Kampionad ar Maouezi ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
|Nn||Bloavezh||Kêr||Kampionezed||Poentoù
|-
|1||1935||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
|4/5
|-
|2||1936||[[Tbilisi]]
|[[Fani Kats]]
[[Berta Krezberg]]
|5,5/7
|-
|3||1937||[[Tbilisi]]
|[[Berta Krezberg]]
|6/6
|-
|4||1938||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|9,5/11
|-
|5||1940||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|10/12
|-
|6||Here|1940||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava|Ksenia Khenkova-Gogiava]]
|8/8
|-
|7||1945||[[Tbilisi]]
|[[Varvara Zargarian]]
|4/4
|-
|8||1947||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]] ha [[Lili Gelovani]]
|8,5/11
|-
|9||1948||[[Tbilisi]]
|[[Lili Gelovani]]
|8,5/10
|-
|10||1950||[[Tbilisi]]
|[[Ksenia Gogiava]]<ref>''Malashkhia V.'', Ksenia Gogiava — Kampionez echedoù ar Republik, "Lelo", niv. 22, 2 a viz Kerzu 1950.</ref>
|8,5/10
|-
|11||1952||[[Tbilisi]]
|[[Lyubov Kogan]]
N. Woycek
|12,5/14
|-
|12||1953||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/15
|-
|13||1954||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12,5/14
|-
|14||1955||[[Tbilisi]]
|[[Eliso Kakabadze]]
|12/14
|-
|15||1956||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili Kampionez Jorjia [en echedoù]". Komunour yaouank, Tbilisi, 26 a viz Ebrel 1956.</ref>
|15,5/16
|-
|16||1957||[[Tbilisi]]
|[[Jusefa Gurfinkel]]
|13/15
|-
|17||1958||[[Tbilisi]]
|[[Manana Togonidze]]
|11/13
|-
|18||1959||[[Zugdidi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"Nona Gaprindashvili - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 30 a viz Ebrel 1959.</ref>
|12,5/15
|-
|19||1960||[[Kutaisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"B. Gurgenidze ha N. Gaprindashvili - Kampioned Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Ebrel 1960.</ref>
|14,5/15
|-
|20||1961||[[Tbilisi]]
|[[Nona Gaprindachvili]]<ref>"N. Gaprindashvili eo Kampionez Jorjia [en echedoù e-touez ar merc'hed]". Kommunisti, Tbilisi, 16 a viz Ebrel 1961.</ref>
|14/15
|-
|21||1963||[[Tbilisi]]
|[[Alla Tchaikovskaya]]
|12,5/15
|-
|22||1964||[[Tbilisi]]
|[[Nana Aleksandria]] hag [[Alla Tchaikovskaya]]
|10,5/13
|-
|23||1965||[[Borjomi]]
|[[Nana Aleksandria]]<ref>"N. Aleksandria - Kampionez Jorjia [en echedoù]". Kommunisti, Tbilisi, 29 a viz Gouere 1965.</ref>
|13,5/14
|-
|24||1966||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Ninoshvili, T. "Ts. Kakhabrishvili - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 14 a viz Mezheven 1966.</ref>
|14/16
|-
|25||1968||[[Dusheti]]
|[[Nana Aleksandria]]
|11,5/13
|-
|26||1969||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|9/12
|-
|27||1970||[[Tbilisi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|12,5/15
|-
|28||1971||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Svetlana Kalandarishvili]]
|10,5/13
|-
|29||1972||[[Tbilisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|10,5/13
|-
|30||1973||[[Batoumi]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]]<ref>Gamrekeli, G. "Tsitsino Kakhabrishvili eo kampion Jorjia [en echedoù]". Adjara soviedel, Batumi, 4 a viz Gwengolo 1973.</ref>
|13/15
|-
|31||1974||[[Tbilisi]]
|[[Tsiuri Kobaidze]]
|15/18
|-
|32||1975||[[Zugdidi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|15/18
|-
|33||1976||[[Tbilisi]]
|[[Nino Gurieli]]
[[Tsitsino Kakhabrishvili]]
|13/17
|-
|34||1977||[[Tbilisi]]
|[[Nino Melashvili]]
|11,5/15
|-
|35||1978||[[Kutaisi]]
|[[Tamar Khmiadashvili|Tamar Khugashvili]]
|14/17
|-
|36||1979||[[Abasha]]
|[[Tamila Meskhi]]
|13/15
|-
|37||1980||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]
|11,5/15
|-
|38||1981||[[Senaki|Tskhakaia]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]
|14,5/16
|-
|39||1982||[[Khoni|Tsulukidze]]
|[[Tsitsino Kakhabrishvili]] hag [[Ekaterini Fakhiridou]]
|15,5/19
|-
|40||1983||[[Samtredia]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]<ref>Kikava, T. "Ketevan Arakhamia - Kampion Jorjia [en echedoù]". Lelo, Tbilisi, 28 Mezheven 1983.</ref>
|15/17
|-
|41||1984||[[Sukhumi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|7,5/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|42||1985||[[Tskaltubo]]
|[[Genrieta Lagvilava]]
|12/15
|-
|43||1986||[[Samtredia]]
|[[Sofio Tereladze]] ha [[Ketevan Melashvili]]
|12 poent diwar 17
|-
|44||1987||[[Tbilisi]]
|[[Ketino Kachiani]]
|12,5/16
|-
|45||1988||[[Tbilisi]]
|[[Tsiala Kasoshvili]]<ref>Vashakidze, Vasil. "Mesamed". Lelo, Tbilisi, 26 a viz Meurzh 1988.</ref>
|13,5/17
|-
|46||1989||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]] ha [[Natia Janjgava]]
|12,5/17
|-
|47||1990||[[Tbilisi]]
|[[Ketevan Arakhamia-Grant|Ketevan Arakhamia]]
|11/13
|-
|48||1991||[[Tskaltubo]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>"Kentañ evit ar wech kentañ : kampionez echedoù Jorjia Inga Khurtsilava". Lelo, Tbilisi, 10 a viz Kerzu 1991, niv. 128, p. 1.</ref>
|9,5/11
|-
|49||1992||[[Tbilisi]]
|[[Nino Gurieli]]
|9/11
|-
|50||1993||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|7/ 9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|51||1994||[[Tbilisi]]
|[[Natia Janjgava]]
|12/15
|-
|52||1995||[[Tbilisi]]
|[[Miranda Khorava]]
|7/9
|-
|53||1996||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996 - The Week in Chess]</ref>
|8/9
|-
|54||1997||[[Tbilisi]]
|[[Inga Khurtsilava]]<ref>Danelia, Vazha. "En un emgann tenn ha dic'houest : Inga Khurtsilava eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 15 a viz Ebrel 1997, niv. 85 (2458), p. 7.</ref>
|7,5/9
|-
|55||1998||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
|7/9
|-
|56||1999||[[Tbilisi]]
|[[Inga Charkhalashvili]]
|8/9
|-
|57||2000||[[Tbilisi]]
|[[Sofio Tereladze]] hag [[Inga Khurtsilava]]<ref>{{Levr |Aozer1=David Gurgenidze |Aozer2=Giorgi Macharashvili |Titl=Echedoù Jorjia—2000 |Lec'h=Tbilisi |bloaz=2001 |pajenn=20}}</ref>
|7/9 (dalc'het gant ar reizhiad suis)
|-
|58||2001||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2001, Tb., 2002, p. 24</ref>
|aozet gant ar reizhiad olimpek. Er gourfenn e oa bet trec'h Lela Javakhishvili war Nana Dzagnidze 1-1 (2-0).
|-
|59||2002||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]
[[Ana Matnadze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2002, Tb., 2003, p. 9</ref>
|9/13
|-
|60||2003||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>Davit Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess-2003, Tb., 2004, p. 10</ref><ref>Danelia, Vazha. "Dizoloet eo bet ar c'hampion, ha kenderc'hel a ra an tournamant". Republik Jorjia, Tbilisi, 11 a viz Meurzh 2003, niv. 64 (4443), p. 7.</ref>
|10/13
|-
|61||2004||
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>Vazha Danelia, Kampionad broadel gant un echuiñ spontus, Republik Jorjia, 2004, N148, p. 7</ref>
|8,5/11
|-
|62||2005||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 21</ref><ref>"Kampion Jorjia eo Nino Khurtsidze". Republik Jorjia, Tbilisi, 21 a viz Mae 2005, niv. 119 (5152), p. 4.</ref>
|9,5/13
|-
|63||2006||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|8/11
|-
|64||2007||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]] ha [[Sopiko Khukhashvili|Sofio Khukhashvili]]<ref>David Gurgenidze, Giorgi Macharashvili, Georgian Chess 2004-2007, Tb., 2008, p. 22</ref>
|7,5/11
|-
|65||2008||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]] ha [[Salome Melia]]
|9/12
|-
|66||2009||[[Tbilisi]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>Lomineishvili eo ar pevare gwellañ, Kazetenn "24 Eur", Niv. 18 (2056), 29 Genver 2009, p. A13</ref>
|7/12
|-
|67||2010||[[Kutaisi]]
|[[Salome Melia]]<ref>Manana Khatiashvili, Salome Melia is invincible: Fin kampionad broadel an echedoù merc'hed ha berzh Salome Melia, kazetenn "Republik Jorjia", Niv. 14 (6380), 26 a viz Genver 201, p. 10</ref>
|10/13
|-
|68||2011||[[Anaklia]]
|[[Maia Lomineishvili]]<ref>"Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Akhali Taoba, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 20, p. 9.</ref><ref>Tsintsadze, Lekso. "Kampionez Jorjia eo Maia Lomineishvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 25 a viz Genver 2011, niv. 14 (6625), p. 10.</ref>
|8,5/13
|-
|69||2012||[[Anaklia]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>"69vet Kampionad echedoù merc'hed Jorjia". Sportsakhleni, Tbilisi, 15-21 a viz Mae 2012, niv. 19 (977), p. 9.</ref>
|8/11
|-
|70||2013||[[Tbilisi]]
|[[Nino Khurtsidze]]
|8,5/11
|-
|71||2014||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|9,5/11
|-
|72||2015|||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Batsiashvili, Nino. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia : Atersadenn". Lelo, Tbilisi, 20 a viz Genver 2015, niv. 11, p. 11.</ref>
|7/9
|-
|73||2016||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]<ref>Didia, Lasha. "Lela Javakhishvili eo Kampionez Jorjia". Republik Jorjia, Tbilisi, 7 a viz Ebrel 2016, niv. 64 (7956), p. 10.</ref>
|8/11
|-
|74||2017||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]<ref>Didia, Lasha. "Kampion Jorjia eo Khotenashvili". Republik Jorjia, Tbilisi, 22 a viz Meurzh 2017, niv. 61 (8198), p. 10.</ref>
|7/9
|-
|75||2018||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Danelia, Vazha. "Nino Batsiashvili eo Kampion Jorjia". Lelo, Tbilisi, 26 a viz C'hwevrer 2018, niv. 39, p. 10. <https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/254458></ref>
|7/9
|-
|76||2019||[[Tbilisi]]
|[[Meri Arabidze]]<ref>Danelia, Vazha. "Meri Arabidze eo Kampionez Jorjia". Lelo, Tbilisi, 1añ a viz Ebrel 2019, niv. 62, p. 8.</ref>
|9,5/11
|-
|77||2020||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7/9
|-
|78||2021||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|6,5/ 8
|-
|79||2022||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]<ref>Advadze, Rusudani. "Nino Batsiashvili a zo deuet da vezañ kampion echedoù Jorjia evit ar pevare gwech". Sarke, Tbilisi, 29 a viz Kerzu - 5 a viz Kerzu 2022, niv. 26 (1276), p. 4.</ref>
|8/9
|-
|80||2023||[[Tbilisi]]
|[[Bella Khotenashvili]]
|8/9
|-
|81||2024||[[Tbilisi]]
|[[Lela Javakhishvili]]
|7,5/9
|-
|82||2025||[[Tbilisi]]
|[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch – Chess Results]</ref>
|7/9
|-
|83||2026||[[Tbilisi]]
|[[Nino Batsiashvili]]
|7,5/9
|-
|}
== Liammoù diavaez ==
*{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 May 2005
| title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=23 January 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=6 February 2006
| title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=26 March 2007
| title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=17 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=31 March 2008
| title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6
| publisher=London Chess Center
}}
*{{citation
| last=Crowther | first=Mark
| date=2 February 2009
| title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship
| url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9
| publisher=London Chess Center
}}
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]]
h79plr5gl8p3rsgn2zbq1fdmlk7tpdc
Sue Grafton
0
179358
2192518
2186417
2026-06-04T20:32:07Z
Ar choler
52661
2192518
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-style:90%;"
|-
{{Infobox/Titl|Sue Grafton|000|talbenn skrivagner|fff}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center;" | [[Restr:SueGrafton.jpg|260px]]Sue Grafton e 2009.
----
|-
| '''Anv klok''' || Sue Taylor Grafton
|-
| '''Ganedigezh''' || {{Deiziad|24|Ebrel|1940}}<br>[[Louisville (Kentucky)|Louisville]], {{Kentucky}}
|-
| '''Marv''' || {{Deiziad|28|Kerzu|2017}} (77 vloaz)<br>[[Santa Barbara (Kalifornia)|Santa Barbara]], {{Kalifornia}}
|-
| '''Broadelezh''' || [[Restr:Flag of the United States.svg|20px|border]] [[Stadunanat]]
|-
| colspan="2" |
----
|-
| '''Micher''' || [[Skrivagner]]ez
|-
| '''Luskad''' || [[Romant polis|Romantoù polis]]
|-
| '''Prantad''' || [[1964]]-2017
|-
| '''Brudet evit || Steudad ''Kinsey Millhone''
|-
| colspan="2" |
----
|-
| '''Web''' || [https://suegrafton.com/ suegrafton.com]
|-
| colspan ="2" |
----
|- bgcolor="#fff"
| colspan="2" | [[Restr:Sue-Grafton-signature.jpg|200px|center]]
|}
'''Sue Taylor Grafton''' ({{Deiziad|24|Ebrel|1940}} – {{Deiziad|28|Kerzu|2017}}) a oa ur [[skrivagner]]ez [[stadunanat]] war dachenn ar [[Romant polis|romantoù polis]].
Brudet eo dre he steudad [[lizherenneg]] (« ''"A is for Alibi"'', ''"B is for Burglar"'', hag all), an enklaskerez prevez Kinsey Millhone an harozez anezhi e "Santa Teresa", ur gêr faltaziek e [[Kalifornia]].<br>[[Senario]]ioù evit ar [[skinwel]] a skrive a-raok ober berzh.
== Buhez ==
E [[Louisville (Kentucky)|Louisville]] ([[Kentucky]]) e voe ganet Sue Grafton, merc'h d'ar skivagner romantoù polis Cornelius Warren Grafton ([[1909]]–[[1982]]) hag e bried Vivian Harnsberger ([[1908]]–[[1960]]). Bugale misionerien bresbitarian e oant o-daou, ha bet desavet e [[Sina]]<ref name="HP">{{En}} [https://web.archive.org/web/20191213101206/http://hometown-pasadena.com/talk-of-our-towns/sue-grafton-in-conversation/112785 ''Hometown Pasadena, 09/08/2015].</ref>.
[[Alvokad]] war dachenn an amprestoù-kêr e oa micher C. W. Grafton, hag ur gelennerez war ar [[kimiezh|gimiezh]] e oa bet V. Harnsberger a-raok dimeziñ gantañ e [[1932]]<ref>{{En}} [https://www.suegrafton.com/sue-report.php ''Kinsey Millhone's PI Report on Sue Grafton''].</ref>.
E [[1943]], pa oa Sue tri bloaz, he zad a enluas en [[US Army]] ha ne zistroas nemet pa voe echu an [[Eil Brezel-bed]] e [[1945]]. Adal neuze e krogas an tiegezh da vont war ziskar : d'an [[alkoolegezh]] e troas Cornelius ha Vivian ; hep bezañ bet graet war o zro e kreskas Sue Grafton hag he c'hoar 3 bloaz koshoc'h neuze<ref>{{En}} [https://web.archive.org/web/20171011060211/https://www.wsj.com/articles/author-sue-graftons-scary-childhood-home-1503413068 ''The Wall Street Journal'', 22/08/2017]</ref> : « Adalek an oad a 5 bloaz e voen lezet d'en em zesevel ma-unan, ar pezh a ris gwellañ ma c'hallis », emezi<ref name="The Guardian">{{En}} [https://www.theguardian.com/books/2013/mar/18/sue-grafton-childhood-ended-when-five ''The Guardian'', 18/03/2013].</ref>.
Goude bezañ bet skoliataet e Louisville ec'h eas Sue da studiañ e-pad bloaz e Skol-veur kêr a-raok mont da Skol-veur ar Gelennerien (''Western Kentucky State Teachers College'') e-pad daou vloaz. Eno e timezas gant James Flood e [[1959]] ha daou vugel o doe, met dibad e voe an dimez, torret ma voe e [[1961]].<br>
Endra edo Sue Grafton gant he bloavezh diwezhañ er Skol-veur, e 1960, en em lazhas he mamm a-c'houde un oberatadenn he doa bet en abeg d'ur [[krign-bev|c'hrign-bev]] he doa tapet abalamour da vloavezhioù mezviñ ha [[butun]]iñ. E deroù 1982 e varvas he zad, un nebeud mizioù a-raok embann ''"A" is for Alibi''<ref name="The Guardian" />. E diwezh he studi e voe diplomet Sue war ar [[saozneg]], an [[arz]]où-kaer hag al lizhiri saoznek e Skol-veur Louisville e 1961, oadet a 21 bloaz. Un ezel eus ar c'hoarelezh ''Pi Beta Phi'' e oa da neuze<ref>{{En}} [https://www.pibetaphi.org/about/notable-pi-phis ''Notable Pi Phis''].</ref>.
Echu he studi ganti e timezas gant Al Schmidt e [[1962]] hag ec'h eas da Galifornia da heul he fried<ref name="Guardian">{{En}} [https://www.theguardian.com/books/2018/jan/03/sue-grafton-obituary ''The Guardian'', 03/01/2018].</ref>. Eno e labouras war dachenn ar [[mezegiezh|vezegiezh]] : degemererez, kefierez, ha sekretourez vezegel e voe e St. John's Hospital e Santa Monica (Kalifornia), ha sekretourez vezegel e [[Santa Barbara (Kalifornia)|Santa Barbara]] (Kalifornia ivez)<ref>{{En}} [https://web.archive.org/web/20061118073105/http://www.suegrafton.com/suereport.htm ''The Kinsey Report''].</ref>.
Plijet-dreist e oa C. W. Grafton gant romantoù polis, a skrive diouzh noz. Kentelioù aozañ ha kempenn skridoù a roas d'e verc'h, en ur he broudañ da vont da skrivagnerez. Diwar al levezon-se, Sue Grafton a grogas da skrivañ pa voe 18 vloaz, ha pevar bloaz diwezhatoc'h ec'h echuas he romant kentañ. Kenderc'hel da skrivañ a reas, betek echuiñ c'hwec'h romant all. Daou hepken anezho a voe embannet : ''Keziah Dane'' e [[1967]] ha ''The Lolly-Madonna War'' e [[1973]]. Diwezhatoc'h e tistrujas ar skridoù a oa chomet diembann<ref name="Guardian" />.
Pa ne rae ket berzh gant he romantoù e troas ar skrivagnerez war-zu sevel senarioioù evit ar skinwel, ar pezh a reas e-pad 15 vloaz. Gwerzhañ gwirioù ''The Lolly-Madonna War'' a reas, ha skrivañ a-gevret gant Rodney Carr-Smith senario ar film a voe sevenet diwar ar romant, anvet ''Lolly-Madonna XXX'' ([[1973]])<ref>{{En}} [https://www.imdb.com/title/tt0070332/?ref_=fn_t_1 ''Internet Movie Database'' (IMDb)].</ref>.
E [[1978]] e timezas Sue Grafton gant Steven F. Humphrey, a oa ur c'helenner koulz e Santa Barbara hag e Louisville. A-gevret gantañ ec'h azasaas evit ar skinwel daou eus romantoù polis [[Agatha Christie]] : ''A Caribbean Mystery'' ([[1983]])<ref>{{En}} [https://www.imdb.com/fr/title/tt0085296/?ref_=nv_sr_srsg_0_tt_6_nm_0_in_0_q_A%20Caribbean%20Mystery IMDb].</ref> ha ''Sparkling Cyanide''<ref>{{En}} [https://www.imdb.com/fr/title/tt0086348/?ref_=fn_t_2 IMDb].</ref>.
Diwar ar skiant-prenet he doa dastumet dre skrivañ senarioioù e teskas frammañ un istor, e rannañ hervez an darvoudoù ha skrivañ divizoù. Neuze en em gavas darev da zistreiñ da skrivañ romantoù<ref name="HP" />. Soñj he doa pegen diaes e oa bet terriñ he eil dimez : meur a wech he doa soñjet e mil doare da lazhañ he fried a-hed ar c'hwec'h vloaz ma padas an emgann ; setu ma tivizas lakaat kement-se holl war [[paper|baper]]<ref name="TIWJ">{{En}} [https://www.writerswrite.com/journal/sue-grafton-10991 ''The Internet Writing Journal''].</ref>.
E [[2015]] e voe taget ar skrivagnerez gant ar c'hrign-bev a voe trec'h warni d'an 28 a viz Kerzu 2017 e Santa Barbara.
== Steudad al lizherenneg ==
Ar skrivagner stadunanat [[Harry Kemelman]] ([[1908]]-[[1996]]) a lakae anv unan eus deizioù ar sizhun e titl pep hini eus e levrioù ; John D. MacDonald ([[1916]]-[[1986]]) a lakae ul liv ; e [[1936]], [[Agatha Christie]] a embannas ''The A.B.C. Murders'', ma sin ar muntrer e dorfedoù gant ar pennlizherennoù "A. A.", "B. B." hag all ; Edward Gorey ([[1925]]-[[2000]]), evit e levr ''The Gashlycrumb Tinies'' ([[1963]]), a ijinas marvioù 26 bugel, renket en urzh al lizherennoù. Diwar o skouer e tivizas Sue Grafton sevel ur steudad romantoù polis en ur heuliañ al lizherenneg<ref name="CWSG">{{En}} [https://web.archive.org/web/20061231203224/http://www.suegrafton.com/interview.htm ''A Conversation with Sue Grafton'', 1996].</ref>.<br>
Evel-se e voe ganet ar steudad ''Kinsey Millhone'', a c'hoarvez e "Santa Teresa", ur gêr e Kalifornia ijinet diwar Santa Barbara gant ar skrivagner [[Ross Macdonald]] ([[1915]]-[[1983]]). Hervez ar skrivagnerez ez eo he harozez ar vaouez a c'hellje-hi bezañ bet ma ne vije ket bet dimezet abred ha mamm bugale<ref>{{En}} [https://www.theguardian.com/books/2013/mar/18/sue-grafton-childhood-ended-when-five ''The Guardian'', 18/03/2013]</ref>.
''"A" is for Alibi'', bet embannet e 1982, eo kentañ levr ar steudad. Tri bloaz goude ([[1985]]) e voe ''"B" is for Burglar'' ; bep eil pe trede bloaz goude e kreskas ar steudad, an holl lizherennoù o klotañ gant ur ger en titl, nemet ar 24{{vet}} ([[2015]]) a zo anvet ''X'' ken eeun ha tra. Goude ar seizhvet levr, ''"G" is for Gumshoe'' ([[1990]]) e c'hallas Sue Grafton dilezel ar senarioioù ha bevañ diwar he romantoù<ref name="CWSG" />.
A-hed 35 bloaz ez eo bet skrivet ar steudad, met atav er [[bloavezhioù 1980]] e c'hoarvez an darvoudoù gant un nebeud sizhunvezhioù pe vizioù etre pep istor. E [[1989]] e c'hoarvez ''"Y" is for Yesterday''. Ar 26{{vet}} ha diwezhañ levr a vije bet anvet ''"Z" is for Zero'' met mervel ar reas ar skrivagnerez a-raok e voulc'hañ.<br>
Da lavar he merc'h, biken n'he dije asantet ma vije den pe zen o skrivañ war hec'h anv, hag « er familh Grafton da vihanañ ec'h echu al lizherenneg gant Y hiviziken. »<ref name="CJ">{{En}} [https://eu.courier-journal.com/story/entertainment/books/2017/12/29/sue-grafton-author-dies/990605001/ ''Courier Journal'', 29/12/2017].</ref>.
Troet e 26 yezh e 28 bro e voe ar steudad ''Kinsey Millhone''<ref name="CJ"/>, met atav e nac'has Sue Grafton ma vije azasaet er skinwel pe er [[sinema]]<ref name="CWSG" /> (ar skrivagnerez a lavaras d'he bugale e teufe he [[tasmant|zasmant]] d'o hentañ ma werzhfent gwirioù he levrioù !)<ref>{{en}} [http://www.januarymagazine.com/grafton.html ''"G" is for Grafton'', January Magazine].</ref>. E [[Japan]] avat e voe troet daou film skinwel diwar ''"B" is for Burglar'' ha ''"D" is for Deadbeat''<ref>{{En}} [https://www.theguardian.com/books/2018/jan/03/sue-grafton-obituary ''The Guardian'', 03/01/2018].</ref>.
* Er bloaz [[2018]], ar skrivagner [[Alamagn|alaman]] Lars Schütz (*[[1992]]) a embannas ''Der Alphabetmörder'' ("Muntrer al lizherenneg"), ur romant polis ma ro ul [[lazher a steudad]] ul lizherenn da gement muntr a seven, "A" o vout an hini kentañ<ref>{{de}} Schütz, Lars. ''Der Alphabetmörder''. Berlin : Ullstein Buchverlage, 2018 {{ISBN|978-3-548-28930-4}} • {{en}} ''The Alphabet Murders''. London : Manille, 2019 {{ISBN|978-1-78576-863-7}}</ref>.
== Oberennoù ==
*''Keziah Dane'' (1967).
*''The Lolly-Madonna War'' (1969) – Troet er film ''Lolly-Madonna XXX'' (1973).
=== Steudad al izherenneg ===
[[Restr:Sue Grafton.jpg|thumb|Sue Grafton e [[2007]].]]
#''"A" is for Alibi'' (1982).
#''"B" is for Burglar'' (1985).
#''"C" is for Corpse'' (1986).
#''"D" is for Deadbeat'' (1987).
#''"E" is for Evidence'' (1988).
#''"F" is for Fugitive'' (1989).
#''"G" is for Gumshoe'' (1990).
#''"H" is for Homicide'' (1991).
#''"I" is for Innocent'' (1992).
#''"J" is for Judgment'' (1993).
#''"K" is for Killer'' (1994).
#''"L" is for Lawless'' (1995).
#''"M" is for Malice'' (1996).
#''"N" is for Noose'' (1998).
#''"O" is for Outlaw'' (1999).
#''"P" is for Peril'' (2001).
#''"Q" is for Quarry'' (2002).
#''"R" is for Ricochet'' (2004).
#''"S" is for Silence'' (2005).
#''"T" is for Trespass'' (2007).
#''"U" is for Undertow'' (2009).
#''"V" is for Vengeance'' (2011).
#''"W" is for Wasted'' (2013).
#''"X"'' (2015).
#''"Y" is for Yesterday'' (2017)
=== Istorioù berr ===
* ''Kinsey and Me'' (9 istor berr gant S. Grafton diwar-benn he zudenn ha 12 istor berr diwar-benn he mamm Vivian, 2013).
* ''The Lying Game'' (2003)
* ''If You Want Something Done Right...'' (chomet diembann a-raok marv S. Grafton, 2020).
=== Arnodskridoù ===
*''Writing Mysteries: A Handbook by the Mystery Writers of America'' (dastumet ha kempennet a-gevret gant Jan Burke, 1992).
* ''Teaching a Child'' (2013).
== Enorioù ==
;1986
* ''Anthony Award'' ha ''Shamus Award'' : deroet evit ''"B" is for Burglar''.
;1987
* ''Anthony Award'' ha ''Macavity Award'' : deroet evit an istor berr ''The Parker Shotgun''.
* ''Anthony Award'' : deroet evit ''"C" is for Corpse''.
;1989
* ''Anthony Award'' ha ''Macavity Award'' : diuzet evit ''"E is for Evidence''.
;1991
* ''Maltese Falcon Society "Falcon Award"'' : deroet evit ''"F" is for Fugitive''.
* ''Anthony Award'' ha ''Shamus Award'' : deroet evit ''"G" is for Gumshoe''.
* ''Edgar Allan Poe Award'' : diuzet evit an istor berr ''A Poison That Leaves No Trace''.
;1995
* ''Shamus Award'' : deroet evit ''"K" is for Killer''.
* ''Anthony Award'' : deroet evit ''"K" is for Killer''.
;1997
* ''Audie Award'' : diuzet evit ''"M" is for Malice''.
;2000
* ''Achievement Award'' YWCA<ref>''Young Women Christian Association''.</ref> Lexington Smith-Breckinridge (Kentucky) deroet evit hec'h oberennoù.
* ''Audie Award'' : diuzet evit ''"O" is for Outlaw''.
;2002
* ''Agatha Award'' : diuzet evit an arnodskrid ''Writing Mysteries: A Handbook by the Mystery Writers of America'' (skrivet a-gevret gant Jan Burke).
;2003
* ''Audie Award'' : diuzet evit ''"Q" is for Quarry''.
* ''Shamus Award'' : deroet evit hec'h oberennoù.
;2004
* ''Ross Macdonald Literary Award'' : deroet evit hec'h oberennoù.
;2008
* ''Crime Writers' Association's CWA Diamond Dagger Award'' : deroet evit hec'h oberennoù.
;2009
* ''Edgar Award'' : deroet evit hec'h oberennoù.
;2011
* ''Agatha Award'' : deroet evit hec'h oberennoù.
;2012
* ''Lefty Award'' : diuzet evit ''"V" is for Vengeance'' ha ''"W" is for Wasted''.
;2013
* ''Goodreads Choice Award'' : diuzet evit ''"W" is for Wasted''.
;2014
* ''Shamus Award'' : deroet evit an dudenn Kinsey Millhone.
;2018 (dalif)
* ''Anthony Award'' : deroet evit ''"Y" is for Yesterday'' hag evit hec'h oberennoù.
E [[2019]] e voe krouet ur priz lennegel anvet ''Sue Grafton Memorial Award'' a voe krouet gant an embanner stadunanat G. P. Putman's Sons e [[New York]] e koun ar skrivagnerez<ref>{{En}} [https://www.publishersweekly.com/pw/newsbrief/index.html?record=2189 ''Publishers Weekly, 21/02/2019].</ref>.
== Levrlennadur ==
* {{En}} Natalie Hevener Kaufman & Carol McGinnis Kay : ''"G" is for Grafton – The World of Kinsey Millhone'' ; Nez York : Henry Holt & Co., 1998 {{ISBN|978-0-8050-5446-0}}.
* {{En}} Elizabeth A. Blakesley Lindsay : ''Great Women Mystery Writers'' ; Westport : Greenwood Press, 2006, pp. 95-98 {{ISBN|978-0-313-33428-3}}.
== Liammoù diavaez ==
* {{En}} [http://www.suegrafton.com/ Lec'hienn ofisiel].
* {{En}} [https://www.imdb.com/name/nm0333859/?ref_=fn_t_1 ''Internet Movie Database''].
* {{En}} [https://www.fantasticfiction.com/g/sue-grafton/ ''Fantastic Fiction''].
{{clr}}
== Notennoù ==
{{Commonscat}}
{{Daveoù|bannoù=2}}
{{DEFAULTSORT:Grafton, Sue}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1940]]
[[Rummad:Skrivagnerezed SUA]]
[[Rummad:Skrivagnerezed saoznek]]
[[Rummad:Meneger ar skrivagnerien]]
2gl5xq3evufmjhdiy4w8l46lrb5rqpl
Douger-nijerezioù Graf Zeppelin
0
180383
2192499
2192473
2026-06-04T18:08:08Z
Dishual
612
2192499
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
An '''douger-nijerezioù ''Graf Zeppelin''''' a oa [[pennlestr]] ar rummad [[douger-nijerezioù]] [[Rummad doug-nijerezioù Graf Zeppelin|Graf Zeppelin]] heñvelanvet hag urzhiet gant ''[[Kriegsmarine]]'' an [[Trede Reich]]. Bet e oa bet an douger-nijerez nemetañ bet lakaet d'ar mor gant an Alamagn [[Naziegezh|nazi]], ha bet e oa bet un taol-arnod gant ar [[morlu]] alaman a-benn sevel flodadoù [[morlu donvor]], hag o dije roet an tu da Alamagn da gaout un nerzh-kas kalz pelloc'h evit ar [[mor Baltel]] ha [[mor an Hanternoz]]. An douger-nijerezioù a oa da vezañ dafaret gant 42 [[nijerez emgann]] ha [[bombezer spluj|bombezerioù spluj]].
Savidigezh ar ''Graf Zeppelin'' a oa bet kroget d'an 28 a viz Kerzu 1936, pa oa bet staliet ar c'hein en arsanailh [[Deutsche Werke]] e [[Kiel]]. Anvet en enor da ''[[Graf]]'' (kont) [[Ferdinand von Zeppelin]], al lestr a oa bet lakaet d'ar mor d'an 8 a viz Kerzu 1938, hag echuet e oa da 85% pa oa tarzhet an [[Eil Brezel-bed|Eil brezel-bed]] e miz Gwengolo 1939. Biskoazh ne voe echuet ar ''Graf Zeppelin'' ha biskoazh ne gemeras perzh en oberiadurioù brezel dre ma oa bet kemmet ar c'hoantoù sevel bigi brezel. Chomet e oa al lestr er mor Baltel e-kerzh ar brezel a-bezh ; ha pa oa Alamagn o vont da goll ar [[brezel-bed]] e oa bet kaset d'ar strad gant ar vartoloded nepell diouzh [[Szczecin|Stettin]] e miz Meurzh 1945. Adpaket e oa bet gant an [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|Unvaniezh Soviedel]] e miz Meurzh 1946, ha kaset d'ar strad da vat e-kerzh arnodoù armoù e norzh Polonia 17 miz war-lerc'h. Kavet eo bet en-dro ar peñse gant Poloniz e miz Gouhere 2006.
{{DEFAULTSORT:Graf Zeppelin}}
[[Rummad:Wunderwaffen]]
[[Rummad:Dougerioù-nijerezioù]]
[[Rummad:Listri-brezel ar C'hriegsmarine]]
44457golry9nror7jj3ytkt9n23s3q5
2192500
2192499
2026-06-04T18:11:03Z
Dishual
612
2192500
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
An '''douger-nijerezioù ''Graf Zeppelin''''' a oa [[lestr kentañ]] ar rummad [[douger-nijerezioù]] [[Rummad doug-nijerezioù Graf Zeppelin|Graf Zeppelin]] heñvelanvet hag urzhiet gant ''[[Kriegsmarine]]'' an [[Trede Reich]]. Bet e oa bet an douger-nijerez nemetañ bet lakaet d'ar mor gant an Alamagn [[Naziegezh|nazi]], ha bet e oa bet un taol-arnod gant ar [[morlu]] alaman a-benn sevel flodadoù [[morlu donvor]], hag o dije roet an tu da Alamagn da gaout un nerzh-kas kalz pelloc'h evit ar [[mor Baltel]] ha [[mor an Hanternoz]]. An douger-nijerezioù a oa da vezañ dafaret gant 42 [[nijerez emgann]] ha [[bombezer spluj|bombezerioù spluj]].
Savidigezh ar ''Graf Zeppelin'' a oa bet kroget d'an 28 a viz Kerzu 1936, pa oa bet staliet ar c'hein en arsanailh [[Deutsche Werke]] e [[Kiel]]. Anvet en enor da ''[[Graf]]'' (kont) [[Ferdinand von Zeppelin]], al lestr a oa bet lakaet d'ar mor d'an 8 a viz Kerzu 1938, hag echuet e oa da 85% pa oa tarzhet an [[Eil Brezel-bed|Eil brezel-bed]] e miz Gwengolo 1939. Biskoazh ne voe echuet ar ''Graf Zeppelin'' ha biskoazh ne gemeras perzh en oberiadurioù brezel dre ma oa bet kemmet ar c'hoantoù sevel bigi brezel. Chomet e oa al lestr er mor Baltel e-kerzh ar brezel a-bezh ; ha pa oa Alamagn o vont da goll ar [[brezel-bed]] e oa bet kaset d'ar strad gant ar vartoloded nepell diouzh [[Szczecin|Stettin]] e miz Meurzh 1945. Adpaket e oa bet gant an [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|Unvaniezh Soviedel]] e miz Meurzh 1946, ha kaset d'ar strad da vat e-kerzh arnodoù armoù e norzh Polonia 17 miz war-lerc'h. Kavet eo bet en-dro ar peñse gant Poloniz e miz Gouhere 2006.
{{DEFAULTSORT:Graf Zeppelin}}
[[Rummad:Wunderwaffen]]
[[Rummad:Dougerioù-nijerezioù]]
[[Rummad:Listri-brezel ar C'hriegsmarine]]
sezw0c9gktg6d0bwkz3f8q2xm3seml7
Listri-brezel
0
180388
2192501
2026-06-04T18:15:41Z
Dishual
612
Adkas war-du [[Lestr-brezel]]
2192501
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Lestr-brezel]]
2vfecop9axcqex2vvsrz3xsabyq2ctj
Lestr kentañ
0
180389
2192502
2026-06-04T18:19:47Z
Dishual
612
Pajenn krouet gant : "{{databox}} Al '''lestr kentañ''' eo ar c'hentañ hini eus un heuliad pe [[Rummad bigi|rummad]] [[Bag|bigi]] hag a zo savet holl anezho hervez ar memes [[Savouriezh ar bigi|dizagn hollek]]. An droienn a c'hall bezañ implijet evit [[listri-brezel]] pe bigi trevour bras. Ar bigi rbas a zo luziet da sevel hag alies e vez ezhoùù etre pemp ha dek vloaz evit sevel anezho. Gwelladennoù diazezet war ar skiant-prenet tapet dre sevel hag arnodiñ al lestr kentañ a c'hal..."
2192502
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Al '''lestr kentañ''' eo ar c'hentañ hini eus un heuliad pe [[Rummad bigi|rummad]] [[Bag|bigi]] hag a zo savet holl anezho hervez ar memes [[Savouriezh ar bigi|dizagn hollek]]. An droienn a c'hall bezañ implijet evit [[listri-brezel]] pe bigi trevour bras.
Ar bigi rbas a zo luziet da sevel hag alies e vez ezhoùù etre pemp ha dek vloaz evit sevel anezho. Gwelladennoù diazezet war ar skiant-prenet tapet dre sevel hag arnodiñ al lestr kentañ a c'hallo bezañ ouzhpennet pa vez savet unan all war ar memes patrom er rummad. Setu perak eo ral da gaout ar memes bigi o vezañ savet memes en ur rummad.
[[Rummad:Bigi hervez an doare]]
2a5831p6xg8pye46e84zuj25gug4rg9
2192505
2192502
2026-06-04T18:34:17Z
Ar choler
52661
v-k
2192505
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Al '''lestr kentañ''' eo ar c'hentañ hini eus un heuliad pe [[Rummad bigi|rummad]] [[Bag|bigi]] hag a zo savet holl anezho hervez ar memes [[Savouriezh ar bigi|dizagn hollek]]. An droienn a c'hall bezañ implijet evit [[listri-brezel]] pe bigi trevour bras.
Ar bigi brasa zo luziet da sevel hag alies e vez ezhomm etre pemp ha dek vloaz evit sevel anezho. Gwelladennoù diazezet war ar skiant-prenet tapet dre sevel hag arnodiñ al lestr kentañ a c'hall bezañ ouzhpennet pa vez savet unan all war ar memes patrom er rummad. Setu perak eo ral da gaout ar memes bigi o vezañ savet heñvel en ur rummad.
[[Rummad:Bigi hervez an doare]]
0sloqr4pvdtxs6unqn2knwjj7rm012t
2192545
2192505
2026-06-05T11:38:36Z
Dishual
612
2192545
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Al '''lestr kentañ''' eo ar c'hentañ hini eus un heuliad pe [[Rummad bigi|rummad]] [[Bag|bigi]] hag a zo savet holl anezho hervez ar memes [[lestrsaverezh |dizagn hollek]]. An droienn a c'hall bezañ implijet evit [[listri-brezel]] pe bigi trevour bras.
Ar bigi brasa zo luziet da sevel hag alies e vez ezhomm etre pemp ha dek vloaz evit sevel anezho. Gwelladennoù diazezet war ar skiant-prenet tapet dre sevel hag arnodiñ al lestr kentañ a c'hall bezañ ouzhpennet pa vez savet unan all war ar memes patrom er rummad. Setu perak eo ral da gaout ar memes bigi o vezañ savet heñvel en ur rummad.
[[Rummad:Bigi hervez an doare]]
hkyrn1tbw6u6l0ygqflmvmzvvuc9f37
Flodad morlu
0
180390
2192504
2026-06-04T18:32:57Z
Dishual
612
Adkas war-du [[Lestraz]]
2192504
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Lestraz]]
gmdqkaeehwrgm9bvjcbpn2r6u4fqiju
Pennlestr
0
180391
2192506
2026-06-04T18:38:28Z
Dishual
612
Pajenn krouet gant : "{{databox}} Graet e vez '''pennlestr''' <ref>https://devri.fr/dictionnaire/p/pennlestr/</ref> eus ar vag pouezusañ eus ur [[morlu]]; alies e vezont ar re vrasañ o vezañ keñveriet gant reoù all o flodad. Ur pennlestr a zo alies ivez, al lestr komandant en ur [[flodad morlu]].<ref name=poa>{{cite book |last =Keegan |first =John |author-link =John Keegan |title =The Price of Admiralty |publisher =Viking |date =1989 |location =New York |page =[https://archive.org/det..."
2192506
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Graet e vez '''pennlestr''' <ref>https://devri.fr/dictionnaire/p/pennlestr/</ref> eus ar vag pouezusañ eus ur [[morlu]]; alies e vezont ar re vrasañ o vezañ keñveriet gant reoù all o flodad. Ur pennlestr a zo alies ivez, al lestr komandant en ur [[flodad morlu]].<ref name=poa>{{cite book |last =Keegan |first =John |author-link =John Keegan |title =The Price of Admiralty |publisher =Viking |date =1989 |location =New York |page =[https://archive.org/details/priceofadmiralty00keeg/page/276 276] |isbn =0-670-81416-4 |url-access =registration |url =https://archive.org/details/priceofadmiralty00keeg/page/276 }}</ref>
== Rummatadur strategel ==
N'eus ket dezverkoù resis rummatudur ar bigi-se, met ur meiziad strategel pouezus eo ar pennlistri. Da skouer reiñ a ra an tu da geñveriañ flodadoù ken galloudus en un [[aerva]] hep bezañ rediet da vont gant munudoù evel kalibroù ar c'hanolioù pe fard ar bigi.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
srvmuj140lsyzoix7snd3tldjcweg39
2192511
2192506
2026-06-04T18:41:37Z
Dishual
612
2192511
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Graet e vez '''pennlestr''' <ref>https://devri.fr/dictionnaire/p/pennlestr/</ref> eus ar vag pouezusañ eus ur [[morlu]]; alies e vezont ar re vrasañ o vezañ keñveriet gant reoù all o flodad. Ur pennlestr a zo alies ivez, al lestr komandant en ur [[flodad morlu]].<ref name=poa>{{cite book |last =Keegan |first =John |author-link =John Keegan |title =The Price of Admiralty |publisher =Viking |date =1989 |location =New York |page =[https://archive.org/details/priceofadmiralty00keeg/page/276 276] |isbn =0-670-81416-4 |url-access =registration |url =https://archive.org/details/priceofadmiralty00keeg/page/276 }}</ref>
== Rummatadur strategel ==
N'eus ket dezverkoù resis rummatudur ar bigi-se, met ur meiziad strategel pouezus eo ar pennlistri. Da skouer reiñ a ra an tu da geñveriañ flodadoù ken galloudus en un [[aerva]] hep bezañ rediet da vont gant munudoù evel kalibroù ar c'hanolioù pe fard ar bigi.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Bigi hervez an doare]]
[[Rummad:Geriaoueg ar brezel]]
thsiknitnmgg5pmlj3fdjlvd3emy83y
Accuracy International
0
180392
2192515
2026-06-04T20:28:12Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "[[Restr:Accuracy International logo.svg|dehou|200x200px]] '''Accuracy International''' zo un embregerezh [[Arm-tan|armoù-tan]] diazezet e [[Portsmouth|Porsmouth]] ([[Bro-Saoz]]). Arbennikaet eo war ar [[Fuzuilh-resisted|fuzuilhoù-resisted]] milourel. Savet e voe adalek 1978 gant [[Sportoù tennañ|tennerien-sport]] saoz ha skosat hag a gustume dresañ o armoù o-unan. Goude [[Brezel an Inizi Maloù]] (1982), ar [[British Army]] a c'halvas da ginnigoù evit ur gevrat..."
2192515
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Accuracy International logo.svg|dehou|200x200px]]
'''Accuracy International''' zo un embregerezh [[Arm-tan|armoù-tan]] diazezet e [[Portsmouth|Porsmouth]] ([[Bro-Saoz]]). Arbennikaet eo war ar [[Fuzuilh-resisted|fuzuilhoù-resisted]] milourel. Savet e voe adalek 1978 gant [[Sportoù tennañ|tennerien-sport]] saoz ha skosat hag a gustume dresañ o armoù o-unan. Goude [[Brezel an Inizi Maloù]] (1982), ar [[British Army]] a c'halvas da ginnigoù evit ur gevrat {{formatnum:1212}} fuzuilh-resisted nevez. Accuracy International a gemeras perzh en amprouennoù a-enep fuzuilhoù kinniget gant embregerezhioù stadunanat hag europat bras. En ur mod dic'hortoz e c'hounezas. Abalamour ma oa re vihan evit produiñ an armoù e-unan penn-da-benn e rankas goulenn gant un embregerezh all e [[Dartford]] en ober, met tamm-ha-tamm e tapas krog war sevel e armoù e-unan. Dibaoe en deus an embregerezh pourveziet armeoù all evel reoù [[Arme Sveden|Sveden]] hag [[Arme Aostralia|Aostralia]]<ref>{{en}} Miles VINING, ''[https://sadefensejournal.com/accuracy-international/ Accuracy International]'', Small Arms Defense Journal, 15/08/2023 (lennet d'ar 04/06/2026)</ref><ref>{{en}} ''[https://www.accuracyinternational.us/about-us OVER 40 YEARS AT THE FRONT...]'', Accuracy International (lennet d'ar 04/06/2026)</ref>.
== Produioù ==
* Accuracy International PM ("Precision Marksman") : fuzuilh-resisted kentañ dibabet gant arme Breizh-Veur er bloavezhioù 1980, dindan an anv L96A1, kambret e [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]].
* Rummad fuzuilhoù [[Accuracy International Arctic Warfare]], stummoù gwellaet eus ar fuzuilh PM, dezhi adstummoù evel :
** L118A1 : e servij e Breizh-Veur ;
** Psg90 : e servij e Sveden ;
** SR988 : stumm e servij e Aostralia ;
** [[Accuracy International AWM|AWM]], kambret e kalibroù magnum.
== Liamm diavaez ==
* {{en}} [https://www.accuracyinternational.com/ Lec'hienn ofisiel]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1978]]
[[Rummad:Embregerezhioù ar Rouantelezh-Unanet]]
bnm67gkusuiqakf94jj6xcq24939b39
2192516
2192515
2026-06-04T20:30:28Z
Kestenn
14086
2192516
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Accuracy International logo.svg|dehou|200x200px]]
'''Accuracy International''' zo un embregerezh [[Arm-tan|armoù-tan]] diazezet e [[Portsmouth|Porsmouth]] ([[Bro-Saoz]]). Arbennikaet eo war ar [[Fuzuilh-resisted|fuzuilhoù-resisted]] milourel. Savet e voe adalek 1978 gant [[Sportoù tennañ|tennerien-sport]] saoz ha skosat hag a gustume dresañ o armoù o-unan. Goude [[Brezel an Inizi Maloù]] (1982), ar [[British Army]] a c'halvas da ginnigoù evit ur gevrat {{formatnum:1212}} fuzuilh-resisted nevez. Accuracy International a gemeras perzh en amprouennoù a-enep fuzuilhoù kinniget gant embregerezhioù stadunanat hag europat bras. En ur mod dic'hortoz e c'hounezas. Abalamour ma oa re vihan evit produiñ an armoù e-unan penn-da-benn e rankas goulenn gant un embregerezh all e [[Dartford]] en ober, met tamm-ha-tamm e tapas krog war sevel e armoù e-unan. Dibaoe en deus an embregerezh pourveziet armeoù all evel reoù [[Arme Sveden|Sveden]] hag [[Arme Aostralia|Aostralia]]<ref>{{en}} Miles VINING, ''[https://sadefensejournal.com/accuracy-international/ Accuracy International]'', Small Arms Defense Journal, 15/08/2023 (lennet d'ar 04/06/2026)</ref><ref>{{en}} ''[https://www.accuracyinternational.us/about-us OVER 40 YEARS AT THE FRONT...]'', Accuracy International (lennet d'ar 04/06/2026)</ref>.
E miz Mae 2026 eo bet prenet Accuracy International gant ar strollad belgiat [[FN Browning Group]]<ref>{{en}} Matthew MOSS, ''[https://www.thefirearmblog.com/blog/fn-herstal-acquires-accuracy-international-44828614 FN Acquires Accuracy International]'', The Firearm Blog, 28/05/2026 (lennet d'ar 04/06/2026)</ref>.
== Produioù ==
* Accuracy International PM ("Precision Marksman") : fuzuilh-resisted kentañ dibabet gant arme Breizh-Veur er bloavezhioù 1980, dindan an anv L96A1, kambret e [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]].
* Rummad fuzuilhoù [[Accuracy International Arctic Warfare]], stummoù gwellaet eus ar fuzuilh PM, dezhi adstummoù evel :
** L118A1 : e servij e Breizh-Veur ;
** Psg90 : e servij e Sveden ;
** SR988 : stumm e servij e Aostralia ;
** [[Accuracy International AWM|AWM]], kambret e kalibroù magnum.
== Liamm diavaez ==
* {{en}} [https://www.accuracyinternational.com/ Lec'hienn ofisiel]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1978]]
[[Rummad:Embregerezhioù ar Rouantelezh-Unanet]]
q77v37errd0cx9n27ixyxqh6vsbde89
Vro-Vigoudenn
0
180393
2192544
2026-06-05T11:36:59Z
Dishual
612
Adkas war-du [[Bro-Vigoudenn]]
2192544
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Bro-Vigoudenn]]
kxle9tuhfffkyeqsszne8spq8rcw4xp
Milinoù-avel
0
180394
2192546
2026-06-05T11:54:39Z
Dishual
612
Adkas war-du [[Milin-avel]]
2192546
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Milin-avel]]
cpcc0qzihga0awlvhyz38j3rtc679vb