Rosko

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="br">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>brwiki</dbname>
    <base>https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.7</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Dibar</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Kaozeal</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Implijer</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Kaozeadenn Implijer</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Kaozeadenn Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Restr</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Kaozeadenn Restr</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Kaozeadenn MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Patrom</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Kaozeadenn Patrom</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Skoazell</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Kaozeadenn Skoazell</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Rummad</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kaozeadenn Rummad</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulenn</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Kaozeadenn modulenn</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Rosko</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1318</id>
    <revision>
      <id>2193548</id>
      <parentid>2190066</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T03:25:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8299" sha1="ma0mqxl1k7y8o1pcncmpahb6i9osw7o" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Rosko
 | anvOfisiel = ''Roscoff''
 | skeudenn          = Roscoff vue Chapelle St-Barbe.jpg
 | alc'hwez          = Porzh ha kreiz-kêr Rosko gwelet eus Chapel ''Santez Barba''.
 | ardamezioù        = CoA fr Roscoff.svg
 | bro               = {{Bro-Leon}}
 | departamant       = [[Penn-ar-Bed]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Montroulez|Montroulez]]
 | etrekumuniezh     = [[Gorre-Leon Kumuniezh]]
 | bro velestradurel = [[Bro Montroulez]]
 | kanton            = [[Kanton Kastell-Paol|Kastell-Paol]]
 | insee             = 29239
 | cp                = 29680
 | maer              = Joseph Seité
 | amzer-gefridi     = [[2001]]-[[2020]]
 | gorread           = 6.19
 | hedred            = -3.985325
 | ledred            = 48.726199
 | uk                = 
 | ubi               = 0
 | ubr               = 58
 | lec'hienn web     = [http://www.roscoff.fr/ Ti-kêr]
}}
'''Rosko''' (distaget {{IPA|[rosˈkoː]}}) a zo ur [[kumun c'hall|gumun]] eus [[Bro-Leon]], e [[departamant gall|departamant]] [[Penn-ar-Bed]] e [[Breizh]].
== Douaroniezh ==
* Emañ Rosko war aod [[Bae Montroulez]] war al [[ledenez]] a zo e harz er [[Kornôg|C'hornôg]] hag e-tal [[Mor Breizh]]. E-tal Rosko emañ [[Enez Vaz]]. Roc'hellek eo ar mor en [[Norzh]], met digor eo d'ar [[Reter]] ha staliet ez eus bet ur [[porzh (bagoù)|porzh]] nevez e Bloskon.
*Reier dirak Rosko : ''[[Karreg ar Gwin]], Roc'h Zu, Karreg Morvan ... ''

== Istor ==
* A-raok an [[Dispac'h gall]] e oa Rosko un drev e parrez Minic'hi-Leon (Kastell-Paol). E 1790 e voe rannet ar barrez kozh d'ober div gumun, [[Kastell-Paol]] ha Rosko. Distaget e voe [[Santeg]] diouzh kumun Rosko d'ar 4 a viz Eost 1920 da vont d'ober ur gumun anezhi hec'h-unan.
=== {{XIVvet kantved}} ===
* Distrujet e voe ar [[porzh]] e [[1375]] gant ar [[Kont Arundel|c'hont Arundel]]. Adsavet e voe e-kichen Kroaz-Vaz e-lec'h m'emañ hiziv.
=== {{XVIvet kantved}} ===
* Eus [[1522]] betek [[1545]]-[[1550]], savidigezh an [[iliz]] katolik.
* E [[1548]], [[Mary Stuart]], rouanez [[Bro-Skos]] (d'an oad a zaouzek vloaz), a zouaras e Rosko evit mont da zimeziñ gant an [[Daofin]] [[Frañsez II (Bro-C'hall)|Frañsez II]].
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* E [[1790]] e teuas Rosko da vezañ ur gumun dizalc'h diouzh [[Kastell-Paol]].
* Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant Boutin, kure&lt;ref&gt;[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 47&lt;/ref&gt;.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 157  gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 2,92% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref&gt;[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=47328&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* Mervel a reas 42 zen ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=47328&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt; hag ur soudard d'ar [[6 a viz C'hwevrer]] [[1946]] el lu gall a oa o terc'hel [[Alamagn]]&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=2468864 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas eizh milour eus ar gumun&lt;ref&gt;[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=47328&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas daou vilour eus ar gumun&lt;ref&gt;[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=47328&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

== Brezhoneg ==
=== Ar Brezoneg er Skol ===
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol&lt;ref&gt;[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 265, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936 &lt;/ref&gt;.
=== Ya d'ar brezhoneg ===
* D'ar 4 a viz Du 2008 e oa bet votet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant kuzul-kêr ar gumun.
=== Deskadurezh ===
* Klasoù divyezhek a zo eno abaoe [[2002]]. 
* E distro-skol 2025 e oa 23 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (13,3 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)&lt;ref&gt;[http://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Ofis ar Brezhoneg]&lt;/ref&gt;.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Iledebatzblicknachroscoff.jpg|Aod Rosko gwelet eus [[Enez-Vaz]].
Roscoff 2008 PD 129.JPG|Chapel Santez Barba.
Oignon rosé de roscoffP1000686.jpg|Ognon Rosko.
PSroscoff-4215tonemapped.jpg|Chaoser da vont da Enez-Vaz.
Eglise Roscoff 08 2001.jpg|Iliz Itron-Varia Kroaz Vaz.
PSroscoff-4156tonemapped.jpg|Tour iliz Itron-Varia Kroaz Vaz.
PSroscoff-4157 tonemapped.jpg|An tour-tan.
&lt;/gallery&gt;
* Iliz katolik ''Intron-Varia Kroaz Vaz'' savet etre [[1522]] betek [[1545]]-[[1550]] ([[Arz c'hotek|gotek]] hag [[Azginivelezh]]).
* Ti &quot;Mary Stuart&quot; ha tiez eus ar {{XVIvet}}-{{XVIIvet}}.
* Listri-pesked (pe akwariom) hag [[arnodva]] [[bevoniezh|bevoniel]] ha [[moroniezh|moroniel]].
* [[Leandi]] ar [[Kapusin|Gapusined]] (e-lec'h ma c'helled gwelet ur [[gwez-fiez|wezenn-fiez]] kozh-kozh, [[1621]], bet diskaret, siwazh).
* Mirdi ar Brezel 1939-1945.
=== Bez-brezel ar C'hommonwealth e bered ar gumun ===
{| class = &quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+
! Bro
! Niver a soudarded
|-
| [[Skeudenn:Flag of New Zealand.svg|24px]] [[Zeland-Nevez]]
|1 [[Royal New Zealand Air Force|aerlu]]
|-
|'''Hollad'''
|'''1'''
|}
Karrnijour e oa en aerlu [[Zeland-Nevez]] (''[[Royal New Zealand Air Force]]''). E anv a oa Frank William McDowell Stout. Marvet eo d'an 18 a viz Even 1944, e-pad an [[Eil brezel bed]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20081122002727/http://www.ww1cemeteries.com/ww2_cemeteries/roscoff_cc.htm Cemeteries of the Second World War, 1939-1945]&lt;/ref&gt;.

== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=4000
|passo1=500
|passo2=200
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2013
|p1=3528	 		 	
|p2=3339 
|p3=3404
|p4=3581 
|p5=3711
|p6=3550
|p7=3705
|p8=3594
|p9=3434
|mammenn=EBSSA 
}}

== Melestradurezh ==

== Tud ==
* ar [[Joniged]].
===Tud ganet eno===
* [[1647]] : [[Gwilherm Rousel]], geriadurour.
* [[1729]] : [[Pascal de Kerenveier|Paskal Kerenveier]], skrivagner.
===Tud marvet eno===
* [[1750]] : [[Gregor Rostren]]enn, geriadurour.

== Roudoù el lennegezh ==
* [[Tristan Corbière]], ar [[barzh]] gallek, en deus bevet e Rosko ha savet en deus ur varzhoneg diwar-benn paotred Rosko.
* &quot;Paotred Rosko&quot;, ur ganaouenn brudet-kenañ (&quot;Rosko, sko mibin, sko kalet, sko ato&quot;).
* E Rosko e savas [[Alexandre Dumas (tad)|Alexandre Dumas]] e oberenn diwezhañ, ''Geriadur meur ar gegin'' (embannet e 1873).

== Gevelliñ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| [[Restr:Flag of England.svg|border|25px]] [[Bro-Saoz]]
| [[Great Torrington]] ([[Devon]])
| 1975
|-
| [[Restr:Flag of France.svg|border|25px]] [[Bro-C'hall]]
| [[Auxerre]]
|1978
|-
| [[Restr:Flag of Savoie.svg|border|25px]] [[Savoia]]
| [[Praz-sur-Arly]]
| 2010
|}

==Sport==
===Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn===
* [[14 a viz Gouere]] [[1998]] : 3&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt; tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1998|Tro Bro-C'hall]] etre Rosko hag [[an Oriant]]; trec'h eo [[Jens Heppner]] ([[Alamagn]]).

== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Roscoff}}
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307080422/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29239 Rosko war lec'hienn Geobreizh]
* {{fr}} [http://www.roscoff-tourisme.com/ Lec'hienn Ti an Douristed]
* [https://web.archive.org/web/20080103051526/http://www.roscoff-quotidien.eu/menudyn.html Lec'hienn diwar-benn buhez Rosko]
* [https://web.archive.org/web/20071213002244/http://www.beaulien.fr/ Akwarelloù Rosko]

== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]]
[[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]]
[[Rummad:Bezioù-brezel ar C'hommonwealth e Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Porzhioù Breizh]]</text>
      <sha1>ma0mqxl1k7y8o1pcncmpahb6i9osw7o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Polonia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10671</id>
    <revision>
      <id>2193534</id>
      <parentid>2187653</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T20:30:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24508" sha1="sktxdq9cno8dv1700ejy3zij9d4p8ur" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
|-
!colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:#00309a; text-align:center;&quot;|&lt;div style=&quot;float:right; padding:5px;&quot;&gt;[[Restr:Flag of Europe.svg|48px]]&lt;/div&gt;[[Unaniezh Europa|&lt;div style=&quot;font-size:1.7em; color:#ffcd00; padding-top:10px;&quot;&gt;Unaniezh Europa&lt;/div&gt;]]
|-
{{Infobox/Titl|Rzeczpospolita Polska|dc143c|Talbenn map|fff}}
|- bgcolor=&quot;efefef&quot;
| colspan=&quot;2&quot; |
{| width=&quot;100%&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
| width=&quot;50%&quot; | [[Restr:Flag_of_Poland.svg|border|120px]]
| width=&quot;50%&quot; | [[Restr:Herb Polski.svg|80px]]
|-
| width=&quot;50%&quot; | [[Banniel Polonia|Banniel]]
| width=&quot;50%&quot; | [[Ardamezouriezh|Ardamezioù]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; |'''[[Kan broadel]]'''&lt;br&gt;[[Restr:Mazurek Dąbrowskiego (official instrumental).oga]]''Mazurek Dąbrowskiego''&lt;hr&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; | [[Restr:LocationPoland.png|280px]]&lt;hr&gt;
|}
|-
| '''[[Yezh ofisiel]]'''
| [[Poloneg]]
|-
| '''[[Kêr-benn]]'''
| [[Varsovia|Warszawa]]
|-
| '''Gorread'''&lt;br&gt;• En holl&lt;br&gt;• % dour
| &lt;br&gt;312 685 km²&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20211008070737/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/poland/#geography ''The World Factbook'']&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;2,7%
|- 
|'''Poblañs '''&lt;br&gt;• Hollad&lt;br&gt;• Stankter
|&lt;br&gt;38 185 913 &lt;small&gt;([[2021]])&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20211008070737/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/poland/#people-and-society ''The World Factbook'']&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;122 ann./km²
|-
| '''Prezidant'''||[[Karol Nawrocki]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(06/08/2025)&lt;/small&gt;
|-
| '''Kentañ ministr'''||[[Donald Tusk]]
|-
|'''[[Gouel broadel]]'''
|[[11 Du|11 a viz Du]]
|-
| '''Moneiz'''||Złoty
|-
| '''Kod pellgomz'''||48
|-
| '''Kod Internet'''||[[.pl]]
|}
'''Polonia''' ([[poloneg]] : ''Rzeczpospolita Polska'') zo ur [[Stad]] en [[Europa ar C'hreiz]] enni tremen 38&amp;nbsp;000&amp;nbsp;000 a annezidi. Gronnet eo gant [[Alamagn]], [[Belarus]], ar [[Republik Tchek]], [[Slovakia]], [[Ukraina]], [[Lituania]] hag enezennad rusian [[Kaliningrad]]. Abaoe ar [[1añ a viz Mae]] [[2004]] eo ezel eus [[Unaniezh Europa]].

== Douaroniezh ==
[[Restr:EC_map_of_poland.png|thumb|290px|left|Kartenn Polonia]]
Dremmvro Polonia a c’hoarvez dreist-holl eus douaroù [[Plaenenn Europat an Norzh]]. Er su emañ aradennad-venezioù ar C’harpatoù avat, hag a stumm harzoù naturel etre Polonia hag ar [[Republik Tchek]] ha [[Slovakia]]. Digor-frank eo ar vro war ar mor Baltel ha dre se eo aesaet ezporzhiadurioù produioù al labour-douar, an oberiadoù hag an danvezioù krai ([[glaou-douar|glaou]]). Gallet ez eus bet sevel chanterioù sevel bigi ivez. Merket eo an harzoù gant [[Alamagn]] war-bouez al linenn [[Oder-Neisse]] diwar anv ar stêr hag hec’h adstêr e kornôg ar vro. 

Kêrioù pennañ :
[[Varsovia]] (1,6 milion a annezidi), [[Łódź]] (803&amp;nbsp;000), [[Krakovia]] (740&amp;nbsp;000),
[[Wrocław]] (633&amp;nbsp;000), [[Poznań]] (578&amp;nbsp;000), [[Gdańsk]] (458&amp;nbsp;000), [[Szczecin]] (417&amp;nbsp;000), [[Bydgoszcz]] (387&amp;nbsp;000), [[Lublin]] (356&amp;nbsp;000), [[Katowice]] (345&amp;nbsp;000), [[Bielsko-Biała]] (200&amp;nbsp;000).

''Sellet ivez ouzh : [[Kêrioù Polonia]] ~ [[Brasañ kêrioù Polonia]]''
[[Restr:Satellite image of Poland in February 2003.jpg|280px|right|thumb|Luc’hskeudenn dre loarell eus Polonia]]

== Istor ==
''Pennadoù dre ar munud : [[Istor Polonia]] ~ [[Kronologiezh Istor Polonia]]''
[[Restr:Rzeczpospolita.png|thumb|300px|16./17. kantved]]
Fontet e oa bet Polonia en Xvet kantved war dachennad ar [[Polaned|Bolaned]]. Er [[Krennamzer|Grennamzer]] e teuas da vezañ ur vro na c’halled ket ober hepti e [[Kreiz Europa]]. Mieszko I{{añ}} eo he roue kentañ, anezhañ diazezer ar rummad-roueed [[Piast]] a renas war Bolonia eus 966 da 1370. Gniezno eo ar gêr-benn da neuze, er reter da Boznań.

Rakged ar C’hornôg katolik roman eo Polonia, a-dal d’ar bedoù ortodoks ([[Rusia]], [[Belarus]], [[Ukraina]]), pagan (broioù baltek), ha muzulman ([[Turkia]] ha [[Mongolia]]). En em gavout a ra ivez e-tal an ''[[Drang nach Osten]]'' (lusk germanek war-du ar reter), pe e vefe gant an [[Impalaeriezh Santel]] pe gant ar [[Marc’heien deutonek|Varc’heien deutonek]]. Polonia, e kroashent meur a ved, hep harzoù naturel dezhi, zo digor-frank d’an alouberien. Gwastet e vo ar vro gant ar re-se, dreist-holl en XIIIvet kantved (aloubadegoù gant ar Vandennad Aour mongol eus 1248 da 1275).

[[Kazimir III Polonia|Kazimir III ar Meur]], roue diwezhañ ar rummad-roueed [[Piast]] a unvan Polonia. 

En he barr emañ Polonia er XVvet hag er XVIvet kantved, e-pad ren ar rummad-roueed [[Jagellon]], gant [[Ladislas II Jagellon|Ladislas II]]. Gant ar ''Rzeczpospolita Obojga Narodów'' (''republik an div vroad''), diwar unvaniezh Rouantelezh Polonia ha Dugelezh Veur [[Lituania]] (Unaniezh Lublin – [[1569]]), ez eus goloet un tiriad hag « a ya eus ar [[Mor Baltel]] d’ar [[Mor Du]] » ha betek dorioù [[Moskov]]. [[Krakovia]] e oa ar gêr-benn da neuze, e Polonia vihan. Dont a ra [[Kazimir IV Polonia|Kazimir IV]] a-benn da unvaniñ evit ur prantadig rouantelezhioù [[Bohemia]] ([[1471]]), [[Hungaria]] ([[1490]]) ha Polonia.

Savet he doa ar [[Rzeczpospolita]] ur reizhiad politikel ha na oa ket bet gwelet abaoe Roma an Henamzer, ar [[Brientinelezh|Vrientinelezh]]. Dilennet e veze ar roue, ha ne veze ket treuzkaset ar garg dre hêrezh. Evel-just ne roe ar « republik »-se ar gwir da votiñ nemet d’an noblañsoù, met ar re-se a yae d’ober tost 10% eus ar boblañs, ha muioc’h c’hoazh en-dro da [[Varsovia]] a oa deuet da vezañ ar gêr-benn er XVIIvet kantved. Rediet e voe ar roue da zilezel darn eus e c’halloudoù gant an noblañsoù, e-keñver an tailhoù, an arme hag ar justis peurgetket. Evel-se, roue Polonia, d’ur mare ma oa kreñvaet o galloud gant roueed [[Europa]] ([[Frañs]], [[Spagn]], [[Aostria]], [[Prusia]]), a oa gwanaet e hini er c’hontrol.
[[Restr:Kazimierz Dolny (kamienica pod sw Mikolajem i Krzysztofem) 01.jpg|thumb|left|Kazimierz Dolny]]
Aroueziet e oa ar Rzeczpospolita gant ar frankiz-kredenn ivez. Ma oa chomet katolik an darn vrasañ eus ar gouerien e oa troet un nebeud brav a noblañsoù ouzh ar brotestantiezh, hervez kredennoù Luther ha dreist-holl re Calvin. A-hend-all, Polonia he doa roet bod (e kêr Leszno dreist-holl) d’ar « Vreudeur dchek » (Husited) a felle dezho tec’hout diouzh Bohemia a veze katolikaet en-dro gant ar re Habsbourg. Erfin e oa ur bern Yuzevien er Rzeczpospolita (etre 5 ha 10 % eus ar boblañs), er c’hêrioù hag el lodenn reter eus ar vro dreist-holl. &lt;br /&gt;

E 1570 ez erbede Emglev Sandomierz kenvezañs peoc’hus ar relijionoù. Kreñvaet e voe an emglev-se e 1572 gant Kengevread Varsovia. Ken damantus e oad d’ar frankiz-se ma voe rediet Henri de Valois (1572-1574, [[Herri III a Vro-C'hall|Herri III]] e Frañs) gant noblañsoù Polonia da reiñ muioc’h a wirioù da brotestanted [[Frañs]], dezhañ da vezañ dilennet roue Polonia.&lt;br /&gt;

Met digreskiñ a reas ar frankiz-se tamm-ha-tamm er XVIIvet kantved, dreist-holl war-lerc’h 1655 pa voe aloubet Polonia gant Sveden a oa protestant.

E [[1683]] ez eus harzet gant [[Yann III Sobieski]] un argad turk bras dindan mogerioù [[Vienna]]. Daoust d’ar c’hur-se ez a ar ''Rzeczpospolita'' da fall tamm-ha-tamm, dre benn d’he reizhiad politikel distabil ha d’an aloubadegoù niverus (gant [[Sveden]], [[Rusia]], [[Turkia]], [[Prusia]]). E fin an XVIIIvet kantved n’eo ket dizalc’h ken Polonia ha rannet eo teir gwech diouzh renk etre hec’h amezeien (e 1772, 1793 ha 1795).
Kentañ rannadur Polonia, e 1772, a voe kaoz d’un dastaol gant ar geodedourien. Da-heul an dastaol-se e voe embannet ur Vonreizh e 1791. Daoust ma ne oa ket ken « dispac’hel » honnezh ha hini Frañs e voe kavet re zañjerus gant amezeien Polonia.

Hed-da-hed an XIXvet kantved e voe diframmet Polonia, rannet etre [[Rusia]], [[Prusia]] (hag [[Alamagn]] da c’houde), hag [[Aostria]] (hag [[Aostria-Hungaria]] da c’houde). Ne voe dizalc’h en-dro nemet e miz Du [[1918]]. 
[[Skeudenn:NacionalidadesEnPolonia1931.svg|right|thumb|Broadelezhioù e Polonia e 1931, kartenn gant Henryk Zieliński, Krzysztoflew ha Rowanwindwhistler]]


Evel ma voe kont gant an darn vrasañ eus broioù kreiz-reter [[Europa]], nemet [[Tchekoslovakia]], ne badas ket pell an uhelvennadoù demokratel. Buan e teuas ar renad da vezañ aotrouniezhus, dre levezon [[Józef Piłsudski]] peurgetket. 


Distaget eo an eil brezel-bed gant aloubidigezh Polonia gant [[Alamagn]] d’ar 1{{añ}} a viz Gwengolo [[1939]]. En ur ober 7 devezh e tizh ar [[Wehrmacht]] [[Varsovia]] a-drugarez da strategiezh ar « [[blitzkrieg]] » ha d’e zreistelezh teknologel. D’an 28 a viz Gwengolo e kodian Polonia. Er reter n’eus tamm spi ebet da herzel war-lerc’h an aloubidigezh [[Unvaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|soviedel]] eus ar 17 a viz Gwengolo. Rannet eo ar vro adarre, etre [[Alamagn]] hag an [[Unvaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|Unvaniezh soviedel]] ar wech-mañ. 

E fin an eil brezel-bed e vir [[URSS]] al lodenn reter eus ar vro, bet destaget e 1939, ha Polonia a «&amp;nbsp;rikl&amp;nbsp;» war-du ar c’hornôg, oc’h euvriñ su [[Prusia ar Reter]], [[Pomerania]] ha [[Silezia]]. Kas a reer kuit an [[Alamagn|Alamaned]] a oa o vevañ en tiriadoù-se war-zigarez e oa ar re-se da Bolonia ent istorel. Dont a ra Polonia da vezañ ur republik poblel e dalc’h [[Moskou]] hag ezel eus [[Emglev Varsovia]].

Er bloavezhioù 70 ha 80 e tiroll emsavadegoù taer er vro. E [[1980]] e krouer ur sindikad dieub ([[Solidarność]] : kengred), ennañ 10 milion a izili a-benn nebeut hag en e benn ul levier arouezel : [[Lech Walesa]]. Klask a ra ar Jeneral [[Wojciech Jaruzelski|Jaruzelski]] terriñ ar sindikad dre embann ar &quot;stad a vrezel&quot; d’an 13 a viz Kerzu [[1981]], met kazeg a ra abalamour da levezon teir beaj Karol Wojtyla, deuet da vezañ ar pab [[Yann-Baol II]], ha d’an treuzfurmadurioù krenn en [[URSS]] gant [[Mikhail Gorbatchev|Gorbatchev]]. 

E [[1989]] emañ &quot;an Taolioù Krenn&quot;, un heuliad emvodoù gant ar gouarnamant ha Solidarność hag a zigoro an hent da Bolonia nevez ha demokratel, renet gant T.Mazowiecki. D’ar mare-se eo Polonia kentañ bro ar Feur-emglev oc’h en em zizober eus ar yev soviedel, hag o stummañ ur gouarnamant ha n’eo ket liammet ouzh ar [[bloc’had soviedel]]. E 1990 eo dilennet Lech Walesa da Brezidant ar Republik, met skarzhet eo tri bloaz war-lerc’h gant Alexandre Kwasniewski, un ez-komunour anezhañ (1993-2005). Abaoe [[1999]] emañ Polonia e-barzh [[AFNA]]. E [[2003]] eo fiziet enni penn un takad aloubet eus [[Irak]] gant [[Stadoù-Unanet Amerika|SUA]]. D’ar 1{{añ}} a viz Mae [[2004]] ez a e-barzh [[Unvaniezh Europa]]. D’an 23 a viz Here [[2005]] eo dilennet ar prezidant nevez : [[Lech Kaczyński]].

== Politikerezh ==
''Pennad dre ar munud : [[Politikerezh Polonia]]

Ur republik eo Polonia. Ar C’hentañ ministr eo prezidant Kuzul ar vinistred. Atebek eo e ouarnamant dirak ar gambr izel. Ar Prezidant, dilennet evit 5 bloaz hervez ar mouezhiañ hollek eeun, eo penn ar Stad. Envel a ra penn ar gouarnamant ha gwir en deus da lakaat e veto. Evit enebiñ ouzh ar gwir-se e rank ar gambr izel votiñ diouzh muiañ-niver an teir fempvedenn. Div gambr a ya d’ober ar parlamant : an [[Dieta]] – [[Sejm]] e poloneg – enni 460 kannad, hag ar [[Sened (Polonia)|Sened]] ennañ 100 senedour.

D’ar 5 a viz Mae 2006 ez eus deuet e gouarnamant Polonia meur a vinistr tost d’an tu dehou pellañ pe d’an tu kleiz pellañ. [[Roman Giertych]], rener [[Kevre familhoù Polonia]] (LPR - Liga Polskich Rodzin), zo e penn an deskadurezh vroadel. Mennet eo da bouezañ, er programmoù-skol, war ''« talvoudoù kristen Polonia beurbadus »''&lt;ref&gt;Véronique Soule, Maja Zoltowska, « La Pologne à droite toute », e-barzh [http://www.liberation.fr/page.php?Article=381774 ''Libération'' web, 13 a viz Mae 2006]&lt;/ref&gt;. Evit a sell ouzh [[Andrzej Lepper]], anezhañ ur c’homunour kozh, bedaraller ha levier ar strollad [[Samoobrona]] (« Emzifenn »), eo bet anvet bes-kentañ ministr e karg eus al labour-douar. Ministrerezhioù al labour hag ar sevel-tiez en em gav ivez etre daouarn izili Samoobrona. Nec’het eo darn eus Poloniz, ar studierien peurgetket, gant ar c’habined kemmesk-se savet gant [[Jarosław Kaczyński]].

''Gwelet ivez [[Roll prezidanted Polonia]] ha [Kentañ ministred Polonia]].''

== Poblañs ==
''Pennad dre ar munud : [[Poblañs Polonia]]''

[[Restr:Poland-demography.png|thumb|500px|center|Emdroadur ar boblañs etre 1961 ha 2003 (sifroù gant [[Aozadur ar Broadoù Unanet evit ar boued hag al labour-douar|FAO]], 2005). Poblañs e miliadoù a annezidi]]

&lt;br clear=all /&gt;

== Azrannoù melestradurel ==
Rannet eo Polonia e 16 rannvro velestradurel a reer ''województwa'' (pe ''voivodiezh'' e brezhoneg) anezho e poloneg :
{|border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;8&quot; cellpadding=&quot;0&quot;
|-
|valign=&quot;top&quot;|
* [[Dolnośląskie]]
* [[Kujawsko-pomorskie]]
* [[Lubelskie]]
* [[Lubuskie]]
|valign=&quot;top&quot;|
* [[Łódzkie]]
* [[Małopolskie]]
* [[Mazowieckie]]
* [[Opolskie]]
|valign=&quot;top&quot;|
* [[Podkarpackie]]
* [[Podlaskie]]
* [[Pomorskie]]
* [[Śląskie]]
|valign=&quot;top&quot;|
* [[Świętokrzyskie]]
* [[Warmińsko-mazurskie]]
* [[Wielkopolskie]]
* [[Zachodniopomorskie]]
|}
Bez’ e oa 49 rannvro etre [[1975]] ha [[1999]] (diskar URSS). Distroet int d’o niver hengounel goude m’eo bet dilezet ar Vonreizh sokialour kozh.

== Armerzh ==
''Pennad dre ar munud : [[Armerzh Polonia]]''

D’an 12 a viz Gwengolo [[1989]] eo stummet gant rener kozh [[Solidarność]], [[Tadeusz Mazowiecki]], ar c’hentañ gouarnamant poloniat ha n’eo ket komunour abaoe fin an [[Eil Brezel-bed]] e [[Reter Europa]]. 

[[Leszek Balcerowicz]], bes-kentañ ministr ha ministr an arc’hant er gouarnamant-se, a laka da dalvezout ur politikerezh strizh, dezhañ da bal suraat an tremen eus an [[armerzh steuñvet]] da [[armerzh marc’had]]. Gant ar steuñv-se – anavezet dindan an anv « yac’haat tu pe du » – ez eus bet gallet mestroniañ ar [[gourmonc'hwez]] a rivine armerzh Polonia ha mont buan war-du armerzh ar marc’had.

Goude ul lankad kentañ diaes, aroueziet gant ur [[monc'hwez]] kreñv, [[gouwerzhekadur]] ar moneiz, embregerezhioù o serriñ, hag an [[dilabour]] o kreskiñ, ar politikerezh-se en deus sikouret da ziorren ha da vodernaat armerzh Polonia. Distroet eo ar c’hresk armerzhel kerkent ha [[1993]], gwellaet eo bet barr bevañ an dud, ha da-heul eo kresket ar bevezerezh, digresket ar monc’hwez ha stabilaet ar [[złoty]]. Kresket eo ivez an eskemmoù armerzhel hag ar postadurioù estren eeun.

D’an 23 a viz Kerzu [[1991]] e kuita Leszek Balcerowicz e bost e ministrerezh an arc’hant. Sellet e vez outañ evel tad an adreizhoù armerzhel hag oberour pennañ ar c’hemmoù don zo bet e Polonia e-doug ar bloavezhioù 90, war-lerc’h daou-ugent bloavezh a gomunouriezh. Kemeret eo e blas gant [[Karol Lutkowski]].

Ur vravadenn zo bet en armerzh Polonia da-heul ar « ''yac’haat tu pe du'' » ha kendalc’het he deus betek [[1997]]. Er bloavezh-se e oa tremenet feur an dilabour dindan 10 %. Abaoe ez eus kudennoù all gant Polonia : goude bezañ tremenet 20 % e [[2004]] e chom feur an dilabour en tu-hont da 19% e penn kentañ ar bloavezh [[2005]].

=== Un nebeud sifroù ===
* '''PDK :''' 512 900 000 000 PLN([[2005]])
** '''kresk [[2004]] : 5,7 %
** '''kresk bloaziek keitat [[1990]]-2003 : 4,7 %
** '''dasparzh dre c’hennadoù e 2003 : 
*** labour-douar / koadeier : 3 %
*** sevel-tiez : 7 % 
*** treuzdougen : 7 %
*** greanterezh : 22 %
*** kenwerzh ha servijoù : 56 %
*** traoù all : 5 %
* '''Feur monc’hwez :''' 0,4 % (03.2006)
* '''Korvoder dre annezad :''' 15 200$ (2006), Varsovia - 37 000$ (2005)
* '''Feur an dilabour :''' 17,3 % ([[Du|miz Du]] 2005), Varsovia - 5,7% ([[Du|miz Du]] 2005), 
* '''Kenwerzh diavaez (2004) :''' 92 720 000 000 $ a ezporzhiadurioù ha 95 670 000 000 $ a enporzhiadurioù. Alamagn eo kentañ keveler kenwerzhel Polonia. Frañs eo eil pratik ha pevare pourchaser ar vro. Ar gevelerien bennañ all eo Italia, Rusia, Breizh-Veur, ar Republik Tchek, Sina hag an Izelvroioù
* '''Dle publik/PDK :''' 51,6 % (2003)
* '''Feur kampi :''' 6,5 % (16 a viz C’hwevrer [[2005]])
* '''Feur eskemm ar [[złoty]] :''' 1 € = 3,9265 PLN ; 1 $ = 3,2071 PLN ([[18 a viz Ebrel]] [[2006]])

== Minorelezhioù (dael zo diwar-benn ar sifroù) ==
* Alamaned (eus 147 000 da 500 000)
* Belarusiz (eus 48 700 da 200 000)
* Tcheked (eus 2 000 da 3 000)
* Lituaniz (eus 5 800 da 25 000)
* Ukrainiz ha Rutened (en ur gontañ al Lemkoed, eus 5 800 da 7 000), (eus 39 000 da 300 000)
* Armeniz (eus 300 da 15 000)
* Tsiganed (eus 12 800 da 60 000)
* Rusianed (eus 3 800 da 15 000)
* Slovaked (eus 2 000 da 25 000)
* Tatared (eus 490 da 5 000)
* Yuzhevien (eus 1 100 da 10 000)
* Karaimed pe Karaited (eus 50 da 80 000)

* Kachoubed (niveradur diasur-kenañ, adalek 5 000 ''a gomz ar yezh'' betek 100 000 a dud, pe 300 000 zoken, ar Gachoubed a lavar peurliesañ ez int Poloniz)
* Sileziz (evel ar Gachoubed e lavaront peurliesañ ez int Poloniz. Bez’ ez eus war-dro 1 500 000 anezho)
* Gresianed ha Makedonianed (eus 2 000 da 4 500) (ar vinorelezh-se a oa anavezet gant ar renad komunour, ha n’eo ket ken e Polonia vremañ dre ma’z eo ur vinorelezh tud enbroet, anezho repuidi eus brezel diabarzh Gres e [[1946]]-[[1949]])

Bez’ ez eus war-dro 40 000 a estrenien e Polonia, dreist-holl tud eus broioù reter Europa (Rusia, Belarus, Ukraina...) met ivez tud eus ar reter pellañ (Sina ha Viêt Nam).

E [[diaspora]] Polonia ez eus 20 milion a dud.

== Sevenadur ==
=== Folklor Polonia ===
Lod eus an dud a soñj n’eo folklor Polonia nemet korolloù Slask ha Mazowsze. Koulskoude e vez pleustret kalz ar folklor poloniat gant Poloniz a bep seurt oad hag a bep seurt dere.

Kement-se a zleer d’al labour youlek ha dispar zo bet graet evit gwareziñ ar folklor-se. Unan en deus graet kalz evit se eo [[Oskar Kolberg]] a redas dre Bolonia en XIXvet kantved a-benn dastum tonioù, barzhonegoù ha dañsoù, ar muiañ ar gwellañ, e kement rannvro zo tout. Tu zo da gaout al labour enklask-se en e bennoberenn, enni ouzhpenn 50 levrenn : « ''LUD'' » (ar bobl).

Krouet ez eus bet strolladoù a-leizh evel-se, lorc’h enno gant o rannvro orin. Cheñch a ra an tonioù hag an dañsoù eus an eil rannvro d’eben. Bez’ ez eus 5 dañs broadel zo bet brudet an darn vrasañ anezho gant Chopin : ar ''[[krakowiak|c’hrakowiak]]'' (dañs [[Krakovia]]), an ''[[oberek]]'', an dañs poloniat, ar ''[[mazur]]'' hag ar ''[[kujawiak|c’hujawiak]]''.

Rannvro Podhale, tost da [[Zakopane]], eo ar skouer sebezusañ eus gwarez an hengoun folklorel. Er rannvro veneziek-se eo bet miret henvoazioù ar vuhez pemdez, ha dreist-holl ar sonerezh, gant an diorren touristel hag ar ''[[karczma|c’harczma]]'' (tavarnioù ma c’haller selaou sonerezh eus ar menezioù).

Erfin, abaoe ar bloavezhioù 1960, ez eus bet kalz a strolladoù estren o pleustriñ ar folklor poloniat a-benn lakaat an henvoazioù da badout.

* [http://www.folklor.com.pl www.folklor.com.pl]

=== Keginerezh Polonia ===
''Sellet ouzh [[keginerezh Polonia]].''

== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20080417174032/http://www.polskiswiat.com/ Polonia online]

=== Roll Poloniz vrudet ===
* Istor ha politikerezh : [[Stanisław Bułak-Bałachowicz]], jeneral - [[Adam Kazimir Czartoryski]], priñs, skrivagner ha politikour - [[Wojciech Jaruzelski]], milour ha politikour, - [[Jarosław Kaczyński]], politikour - [[Lech Kaczyński]], politikour, [[Tadeusz Kościuszko]], dispac’her - [[Stanislas Leszczyński]], [[Roll roueed Polonia|roue Polonia]], ha neuze [[Dugelezh Loren|dug Loren]] ha [[dugelezh Bar|Bar]], tad-kaer da [[Loeiz XV]] - [[Rosa Luxemburg]], stourmerez marksour - [[Józef Piłsudski]], milour ha politikour - [[Józef Antoni Poniatowski]], a voe lakaet [[marichal an Impalaeriezh]] gant [[Napoleon Iañ]] - [[Stanislas II a Bolonia|Stanisław August Poniatowski]], roue dizalc’h diwezhañ unaniezh Rouantelezh Polonia ha Dugelezh-Veur [[Lituania]] (''Republik an Div Vroad'') ([[1764]] - [[1795]]) - [[Yann III Sobieski]], [[Roll roueed Polonia|roue Polonia]] eus [[1672]] da [[1696]], a argasas an [[Ottomaned]] eus Europa - [[Lech Wałęsa]], loread [[Priz Nobel ar Peoc'h]] (1983) - [[Yann-Baol II|Karol Wojtyła]], pab (Yann-Baol II),
* Skiantourien : [[Nicolaus Copernicus]] (Mikołaj Kopernik), steredoniour - [[Marie Curie]] (Maria Skłodowska-Curie), loreadez [[Priz Nobel ar Fizik]] (1903) ha [[Priz Nobel ar Gimiezh]] (1911)
* Skrivagnerien : [[Ryszard Kapuściński]], [[Stanisław Lem]], [[Czeslaw Milosz]], [[Henryk Sienkiewicz]] aozer ''[[Quo vadis]]'' ([[1896]]) hag ar ''Varc'heien Deutonek'', [[Wisława Szymborska]], loreadez [[priz Nobel al lennegezh]] ([[1996]]), [[Joseph Conrad]] (skrivañ a rae e saozneg hepken, [[Witold Gombrowicz]], [[Tadeusz Konwicki]], [[Adam Mickiewicz]], [[Czesław Miłosz]], barzh, loread [[priz Nobel al lennegezh]] ([[1980]]), [[Jan Chryzostom Pasek]], bet ganet war-dro 1630, ''Eñvorennoù JC Pasek'' a gont e daolioù-brezel hag ar vuhez politikel e Polonia er XVIIvet kantved, diouzh savboent un noblañs eus ar szlachta, [[Jan Potocki]], aozer an ''Dornskrid kavet e Zaragoza'', [[Władysław Reymont]], [[priz Nobel al lennegezh]] ([[1924]]), [[Henryk Sienkiewicz]], [[priz Nobel al lennegezh]] ([[1905]]), [[Lucjan Wolanowski]],
* Sonerien ha sonaozourien : [[Arthur Rubinstein]], [[Fryderyk Chopin]], [[Henryk Mikołaj Górecki]], [[Stanisław Moniuszko]], [[Krzysztof Penderecki]], [[Wojciech Kilar]], [[Basia Trzetrzelewska]], [[Grażyna Bacewicz]], [[Tadeusz Baird]], [[Mieczysław Karłowicz]], [[Ignacy Jan Paderewski]], [[Zbigniew Preisner]], [[Krzysztof Zimerman]], [[Grzegorz Fitelberg]], [[Karol Szymanowski]], [[Ewa Demarczyk]], [[Renata Przemyk]],
* 
* A bep seurt : [[Ludwik Lejzer Zamenhof]], krouer an [[esperanto]]
* Arzourien : [[Waldemar Fydrych]] lesanvet « Major », krouer al luskad Pomarańczowa Alternatywa ([[Dazeilad Orañjez]]), [[Tadeusz Kantor]], den a c’hoariva ha plastikour, [[Krzysztof Kieślowski]], filmaozour, [[Roman Polanski|Roman Polański]], filmaozour hag aktor, [[Anna Prucnal]], komedianez ha kanerez, [[Andrzej Seweryn]], komedian eus ar c’h[[Comédie Française]], [[Andrzej Wajda]], filmaozour, [[Stanisław Ignacy Witkiewicz]] (Witkacy), skrivagner, dramaour ha livour, [[Tamara de Lempicka]], livour
* Arzourien neuzierien : [[Roman Cieslewicz]], [[grafour]], [[Jan Lenica]], tresour, saver liketennoù, filmaozour, [[Bogdan Korczowski]], livour, [[Elisabeth Wierzbicka]] lesanvet ''Wela'', livourez,
* Prederourien : [[Kazimierz Ajdukiewicz]] (1890-1963), [[Józef Maria Bocheński]] (1902-1995), [[Tadeusz Czezowski]] (1889-1981), [[Ludwik Fleck]] (1896-1961), [[Roman Ingarden]] (1893-1970), [[Leszek Kołakowski]] (1927-), [[Tadeusz Kotarbiński]] (1886-1981), [[Stanisław Leśniewski]] (1886-1939), [[Jan Łukasiewicz]] (1878-1956), [[Jerzy Prokopiuk]] (1931-), [[Klemens Szaniawski]] (1925-1990), [[Magdalena Środa]] (1957-), [[Alfred Tarski]] (1901-1983), [[Andrzej Towiański]] (1799-1878), [https://web.archive.org/web/20130430122757/http://www.inlibroveritas.net/auteur2237.html e oberennoù], [[Kazimierz Twardowski]] (1866-1938), diazezer [[Skol Lvov-Varsovia]], [[Jan Woleński]] (1940-),
* C'hoarierion [[echedoù]] : [[Josef Cukierman]], [[David Janowsky]], [[Miguel Najdorf]], [[Samuel Reshevsky]], [[Akiba Rubinstein]], [[Savielly Tartakower]], [[Szymon Winawer]], [[Johannes Zukertort]].
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Nikolaus Kopernikus.jpg|Mikołaj Kopernik.
Johannes Hevelius(close-up).jpg|Jan Heweliusz (e latin : Johannes Hevelius).
Karl G Schweikart - Tadeusz Kościuszko (ÖaL).jpg|Tadeusz Kościuszko.
Ciesielski Adam Mickiewicz.jpg|Adam Mickiewicz.
Frederic Chopin photo.jpeg|Fryderyk Chopin.
Marie Curie c. 1920s.jpg|Marie Curie, ganet Skłodowska.
Szymborska 2011 (1).jpg|Wisława Szymborska.
John Paul II Medal of Freedom 2004.jpg|Yann-Baol II.
Andrzej wajda.jpg|Andrzej Wajda.
Roman Polanski Cannes 2013.jpg|Roman Polański.
Lech Walesa - 2009.jpg|Lech Wałęsa.
Robert Lewandowski FCB.jpg|Robert Lewandowski.
&lt;/gallery&gt;
== Mammennoù ==
{{Daveoù}}

== Levrlennadur ==
* [http://www.ecologiste.org/ « Peseurt dazont evit maezioù Polonia ? », pennad gant F. Bonnet, D. Julien, F. de Ravignan, P. Styblinski, ''L'Ecologiste'' niv. 19, Gwengolo-Here-Du 2006, p. 6-7]
{{Stadoù Europa}}{{AFNA}}
{{Frankofoniezh}}

[[Rummad:Polonia|*]]</text>
      <sha1>sktxdq9cno8dv1700ejy3zij9d4p8ur</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Plouziri</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12429</id>
    <revision>
      <id>2193532</id>
      <parentid>2190054</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T20:02:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193532</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5121" sha1="pl1v69fffosw2fk1zwljjg6k2fr9d64" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Plouziri
 | anvOfisiel = ''Ploudiry''
 | skeudenn          = 008 Ploudiry Eglise paroissiale Le porche.JPG
 | alc'hwez          = An iliz-parrez
 | ardamezioù        = Blason ville fr Ploudiry (Finistère).svg
 | bro               = {{Bro-Leon}}
 | departamant       = [[Penn-ar-Bed]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Brest|Brest]]
 | etrekumuniezh     = [[Kumuniezh kumunioù Bro Landerne-Daoulaz|KK Bro Landerne-Daoulaz]]
 | bro velestradurel = [[Bro Brest]]
 | kanton            = [[Kanton Plouziri|Plouziri]] &lt;small&gt;(betek 2015)&lt;/small&gt; &lt;/br&gt; [[Kanton Pont-ar-Veuzenn-Kimerc'h|Pont-ar-Veuzenn]] &lt;small&gt;(abaoe 2015)
 | insee             = 29180
 | cp                = 29800
 | maer              = Morgane Quentric-Bowman
 | amzer-gefridi     = [[2020]]-[[2026]]
 | hedred            = -4.15
 | ledred            = 48.45
 | uk                = 
 | ubi               = 23
 | ubr               = 191
 | gorread           = 27.19
 | lec'hienn web     = [http://www.mairie-ploudiry.fr Ti-kêr]
}}	
'''Plouziri''' (distaget {{IPA|[pluˈziː.ri]}}) a zo ur gumun eus [[Bro-Leon]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e gwalarn [[Breizh]]. [[Kanton Plouziri|Penn kanton]] e oa betek 2015.

== Douaroniezh ==
* Ar stêr [[Elorn]] a dreuz Plouziri.

== Anv ==
* Bernard Tanguy ː '''Ploederi''', 1173; '''Ploeziry''', 1292; '''Ploediri''', c. 1330; '''Ploueziry''', 1337&lt;ref&gt;Bernard Tanguy : ''Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses du Finistère''. Chasse-Marée. ArMen. 1990&lt;/ref&gt;. 
* Erwan Vallerie ː '''Ploederi''', 1172; '''Ploeziry''', '''Ploesiry''', 1292; '''Plebe Diri''', '''Ploediri''', 1336; '''Ploueziri''', 1337; '''Plebedin''', 1363; '''Plodidi''' ?, 1371; '''Ploedrioy''', 1516; '''Ploudiry''', 1709&lt;ref&gt;Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995&lt;/ref&gt;.

'''Gerdarzh''' ː diwar ''derv''

== Ardamezioù ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|[[Restr:Blason ville fr Ploudiry (Finistère).svg|100px]]
|''«En aour, e zervenn diwriziennet en sabel, mezet en gul.»''
*sturienn : ''Mez dister a ro derv uhel, dalc'hit soñj eus ar gentel''&lt;ref&gt;[http://www.mairie-ploudiry.fr/decouvrir-ploudiry/armoiries.html Lec'hienn kêr]&lt;/ref&gt;
*soñj: Fons de Kort
*diviz kêr: 19 a viz Kerzu 1983
|}&lt;ref&gt;Michel Froger &amp; Michel Pressensé : ''Armorial des communes du Finistère''. 2001&lt;/ref&gt;
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant ar person, Le Bris e anv, ha Le Roux, kure&lt;ref&gt;[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 46&lt;/ref&gt;.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 64 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,67% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=19444&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* Mervel a reas dek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=19444&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* An iliz katolik.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/29750/ploudiry-cimetierecommunal/ Université de Lille]&lt;/ref&gt;.

== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=900
|passo1=100
|passo2=20
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|p1=854 					
|p2=770 
|p3=677 
|p4=736 
|p5=822 
|p6=809
|p7=887
|p8=891
|mammenn=EBSSA 
}}

== Melestradurezh ==

==Brezhoneg ==
* D'an 18 a viz Ebrel [[2016]] e oa bet votet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant kuzul-kêr ar gumun.
* D'ar 4 a viz Ebrel [[2017]] e oa bet roet d'ar gumun al label [[Ya d'ar brezhoneg]] live 1.
* E distro-skol 2025 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 30 skoliad (75 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)&lt;ref&gt;[https://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Kelenn]&lt;/ref&gt;.

== Tud ==

=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|[[Restr:Le Barbu du Quilliou.gif|80px]]
|'''Le Barbu / Barvet''',
aotrounez Coëtangal
|''En aour e gizenn en glazur''
|-
|
|
|
|}&lt;ref&gt;Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014&lt;/ref&gt;

== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Ploudiry}}
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307080700/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29180 Plouziri war lec'hienn Geobreizh]

== Levrlennadur ==
* ''Ploudiry : Aux marches de l'Arrée. Son passé. Ses monuments'', 128 p., 1982.
* ''Ploudiry : Une histoire au coeur du Plateau'', Marie-Françoise Cloître ha Mein ha diri, 2013.

== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]]</text>
      <sha1>pl1v69fffosw2fk1zwljjg6k2fr9d64</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ploueskad</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12434</id>
    <revision>
      <id>2193509</id>
      <parentid>2190045</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T19:39:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193509</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7567" sha1="p391uorp8emmqiz81d3jeieoxmgr5hv" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Ploueskad
 | anvOfisiel = ''Plouescat''
 | skeudenn          = Halles de Plouescat.jpg
 | alc'hwez          = Koc'hu Ploueskad, {{XVIvet kantved}}.
 | ardamezioù        = Blason de Plouescat.jpg
 | bro               = {{Bro-Leon}}
 | departamant       = [[Penn-ar-Bed]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Montroulez|Montroulez]]
 | etrekumuniezh     = [[Gorre-Leon Kumuniezh]]
 | bro velestradurel = [[Bro Montroulez]]
 | kanton            = [[Kanton Ploueskad|Ploueskad]] &lt;small&gt;(betek 2015)&lt;/small&gt; &lt;/br&gt; [[Kanton Kastell-Paol|Kastell-Paol]]&lt;small&gt; (abaoe 2015)&lt;/small&gt;
 | insee             = 29185
 | cp                = 29430
 | maer              = Eric le Bour
 | amzer-gefridi     = [[2026]]-[[2032]]
 | gorread           = 14.79
 | hedred            = -4.173334
 | ledred            = 48.657778
 | uk                = 
 | ubi               = 0
 | ubr               = 56
 | lec'hienn web     = 
}}
'''Ploueskad''' (distaget {{IPA|[plu.ˈɛs.kat]}}) a zo ur gumun eus [[Breizh]] en arvor [[Bro-Leon]], e departamant [[Penn-ar-Bed]]. E kanton Kastell-Paol emañ bremañ, goude bezañ bet [[Kanton Ploueskad|penn kanton]] betek 2015.

== Douaroniezh ==
== Brezhoneg ==
=== Ar Brezoneg er Skol ===
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol&lt;ref&gt;{{fr}}[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 265, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936 &lt;/ref&gt;.
=== Deskadurezh ===
* Ur skol divyezhek a zo eno abaoe [[1999]]. 
* E distro-skol 2025 e oa 25 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (9,4 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)&lt;ref&gt;[http://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Distro-skol ar c’helenn divyezhek Kelenn]&lt;/ref&gt;.
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Tud eus ar gumun a gemeras perzh en [[Emgann Kergidu]] d'ar [[24 a viz Meurzh]] [[1793]] e-kichen [[Plougouloum]]; un dell-gastiz a 6 000 lur a voe paeet gant ar gumun edan 24 euriad&lt;ref&gt;[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, [[Karaez]], 1915, pajennoù 157 ha 158&lt;/ref&gt;.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 119 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,17% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=20276&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* Mervel a reas 70 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=20276&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
*D'ar [[1 C'hwevrer|1{{añ}} a viz C'hwevrer]] [[1941]] e kouezhas un nijerez [[Bristol Beaufort|Beaufort I]] marilhet L9866 ha kodet MW-J eus ''217 Squadron'' ar [[Royal Air Force]] ([[aerlu]] ar [[Rouantelezh-Unanet]]) e Ploueskad; lazhet e voe he fevar nijour, ne voe ket kavet o c'horfoù; d'an [[10 a viz Ebrel]] [[1941]] e kouezhas un nijerez [[Supermarine Spitfire|Spitfire I]] marilhet P9307 ha kodet LY-? eus ar ''1st Photographic Reconnaissance Unit Squadron'' eus ar [[Royal Air Force]] e Ploueskad; lazhet e voe he levier, ne voe ket kavet e gorf; d'ar [[5 a viz Gouere]] [[1944]] e kouezhas un nijerez [[Supermarine Spitfire|Spitfire Vb]] marilhet EP756 ha kodet AZ-? eus ar ''234th Squadron'' eus ar Royal Air Force er mor nepell eus Ploueskad; ne voe ket kavet korf he levier&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_raf_finistere.html Pertes RAF Finistère]&lt;/ref&gt;.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas c’hwec’h milour eus ar gumun&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=20276&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas tri milour eus ar gumun&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=20276&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Monumant ar re varv er vered; e [[1922]] e voe savet, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/29801/plouescat-cimetierecommunal/ Université de Lille]&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery&gt;
Bretagne Finistere Plouescat1 tango7174.jpg|Bae ar C'hernig.
Eglise de Plouescat.jpg|An iliz katolik.
Menhir de Cam Louis Plouescat.jpg|Maen-hir Kamm Loui.
Balneum de Gorré Bloué Plouescat.jpg|Termoù Gorre Bloue. 
&lt;/gallery&gt;
=== Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun ===

{| class = &quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;

|+
! Bro
! Niver a vartoloded
|-
|[[Kanada]]
|1 (Merdeadurezh kenwerzh-[[Brezel-bed Kentañ]]) 
|-
|[[Skeudenn:Canadian Blue Ensign (1921-1957).svg|24px]] [[Kanada]]
|59 ([[Morlu]]-[[Eil Brezel-bed]]), 25 anezhe chomet dianav
|-
|'''Hollad'''
|'''60'''
|}
60 a dud eus ar C'hommonwealth a zo douaret e bered ar gumun. Unan anezhe, ur martolod eus ar verdeadurezh kenwerzh, a varvas e miz [[Mezheven|Even]] [[1918]], e-pad ar [[Brezel-bed Kentañ]]. An holl re all a varvas e-pad an [[Eil Brezel-bed]], d'an [[29 a viz Ebrel]] [[1944]], pa voe kaset o bag, an ''destroyer'' ''HMCS Athabaskan'' d'ar strad gant an tarzher [[Alamagn|alaman]] ''Elbing T-24'' e-pad an [[Eil Brezel Bed]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.seconde-guerre.com/chronologie/chronologie-avril-1944.html Chronologie d'avril 1944]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}}[http://www.cwgc.org/search/cemetery_details.aspx?cemetery=33942&amp;mode=1 Commonwealth War Graves Commission]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.letelegramme.com/local/finistere-nord/morlaix/plouescat/plouescat/hommage-a-l-athabaskan-la-snsm-sur-zone-30-09-2009-574605.php ''Le Télégramme'', 30 a viz Gwengolo 2009]&lt;/ref&gt;.

== Etimologiezh ==
* ''Ploeresgat'' e [[1282]]; ''Pleuréesquet'' e [[1308]]; ''Ploerezcat'' war-dro [[1330]] ha [[1426]]; ''Ploezcat'' e [[1467]].

== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=5000
|passo1=1000
|passo2=200
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2013
|p1=4042				
|p2=4003 
|p3=4008 
|p4=3935 
|p5=3689 
|p6=3660
|p7=3741
|p8=3600
|p9=3557
|mammenn=EBSSA 
}}

== Melestradurezh ==

== Tud ==
===Tud bet ganet eno===
* [[1799]] : [[Eozen Kombod]],
* [[1876]] : [[Pêr Tremintin]],
* [[1898]] : [[Yann-Loeiz Rozeg]], skrivagner brezhonek
* [[1929]] : [[Gwenc'hlan Le Scouëzec]], mezeg, skrivagner ha Drouiz-meur [[Goursez Vreizh]]
* [[1960]] : [[Dom Duff]], gitarour ha kaner brezhonek.
===Tud marvet eno===
*[[1862]] : [[Yves-Marie Gabriel Laouenan]], skrivagner brezhonek. Beziet eo e Ploueskad ivez.

== Gevelliñ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| [[Restr:Flag of Germany.svg|border|25px]] [[Alamagn]]
| [[Wanfried]]
| 1967
|-
| [[Restr:Flag of England.svg|border|25px]] [[Bro-Saoz]]
| [[Braunton]]
| 1975
|}

== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Plouescat}}
*{{fr}} [http://www.mairie-plouescat.fr/ Lec'hienn an ti-kêr]
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307080655/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29185 Ploueskad war lec'hienn Geobreizh]

== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]]
[[Rummad:Emgann Kergidu]]
[[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]]
[[Rummad:Bezioù-brezel ar C'hommonwealth e Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Nijerezioù ar C'hommonwealth aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]</text>
      <sha1>p391uorp8emmqiz81d3jeieoxmgr5hv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Plougouloum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12490</id>
    <revision>
      <id>2193512</id>
      <parentid>2184694</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T19:46:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193512</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4844" sha1="6auuzoa4wj8fouind8fqa4be5b550iu" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Plougouloum
 | anvOfisiel        = ''Plougoulm''
 | skeudenn          = Plougoulm (29) Église 02.JPG
 | alc'hwez          = An iliz katolik.
 | ardamezioù        = CoA fr Plougoulm.svg
 | bro               = {{Bro-Leon}}
 | departamant       = [[Penn-ar-Bed]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Montroulez|Montroulez]]
 | etrekumuniezh     = [[Gorre-Leon Kumuniezh]]
 | bro velestradurel = [[Bro Montroulez]]
 | kanton            = [[Kanton Kastell-Paol|Kastell-Paol]]
 | insee             = 29192
 | maer              = Éric Miossec
 | amzer-gefridi     = [[2026]]-[[2032]]
 | gorread           = 18.37
 | hedred            = -4.044465
 | ledred            = 48.6667739
 | uk                = 
 | ubi               = 0
 | ubr               = 61
 | lec'hienn web     = [http://www.plougoulm.bzh/  Ti-kêr]
}}
'''Plougouloum''' ({{LFE|[pluˈɡuː.lum]}}) zo ur gumun e [[Bro-Leon]] e [[kanton Kastell-Paol]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e gwalarn [[Breizh]].
== Douaroniezh ==
== Anv ==

* Erwan Vallerie (1995) : '''Plebs Columbe''', 1019; '''Ploecolm''', 1330; '''Plebs Columbani''', 1427; '''Ploecolm''', 1448; '''Plougoulm''', 1516; '''Plougouloum''', 1599; '''Ploegulm''', 1629; 

== Ardamezioù ==

* ''En gul e goulm nijant en argant ouzh kleiz, ur bodig olivez c'heotet en he beg ; e gab en erminoù.''
**Ardamezioù kanus : ''Plougoulm'', &quot;parrez ar goulm&quot;, pe &quot;parrez sant Koulm&quot;

== Brezhoneg ==
;Ar Brezhoneg er Skol
* 1934-1936 : ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol&lt;ref&gt;{{fr}}[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936, p. 265&lt;/ref&gt;.
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Dekred ar [[26 a viz Du]] [[1790]] war al le ret : e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant Lejeune, person, ha Riou, kure&lt;ref&gt;[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, p. 48.&lt;/ref&gt;.
* [[24 a viz Meurzh]] [[1793]] : [[Emgann Kergidu]] a oa bet eno etre soudarded ar jeneral gall [[Jean Baptiste Camille de Canclaux|de Canclaux]] hag emsavidi Leon, a voe trec'het gante. Tud eus ar gumun a gemeras perzh en emgann ; un dell-gastiz a 13 450 lur a voe paeet gant ar gumun edan 24 euriad&lt;ref&gt;Kristof Jezegoù, ''op. cit.'', pp. 156-158&lt;/ref&gt;.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 112 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,59% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=47326&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* Mervel a reas seitek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=47326&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas daou vilour eus ar gumun&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=47326&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/30275/plougoulm-cimetierecommunal/ Université de Lille]&lt;/ref&gt;.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=2200
|passo1=200
|passo2=50
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2013
|bl10=2020
|p1=2030
|p2=2001
|p3=1809
|p4=1788
|p5=1693
|p6=1621
|p7=1751
|p8=1782
|p9=1782
|p10=1774
|mammenn=EBSSA
}}

== Tud ==
;Tud bet ganet eno
;* [[1840]] : [[Yann-Vari Nedeleg]], skrivagner brezhonek.

=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|[[Restr:Keraeret-d.jpg|80px]]
|'''de Keraeret'''
Aotrounez al lec'h se ha Knec'hbourret
|''&quot;Goudreustellet etre arc'hant ha gul, e ziv naer en glazur peuliek penn ouzh penn, kenweek etre ar c'houdreustelloù&quot;''
|-
|
|
|
|-
|
|
|
|}

== Levrlennadur ==
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Plougoulm}}
* [http://www.plougoulm.bzh Plougoulm.bzh]
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160308075819/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29192 Plougouloum war lec'hienn Geobreizh]
* [http://www.infobretagne.com/plougoulm.htm InfoBretagne]
* [https://web.archive.org/web/20090812063036/http://www.festival-gouelaneost.com/ Lec'hienn Gouel an Eost]

== Dave ha notennoù==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]]
[[Rummad:Emgann Kergidu]]
[[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]]</text>
      <sha1>6auuzoa4wj8fouind8fqa4be5b550iu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Plouvien</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12619</id>
    <revision>
      <id>2193525</id>
      <parentid>2161297</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T19:59:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8235" sha1="ecnqthc00t2sjvcre2ncqkoos0oukep" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Plouvien
 | anvOfisiel = ''Plouvien''
 | skeudenn          = 06 Plouvien L'église paroissiale.JPG
 | alc'hwez          = An iliz katolik.
 | ardamezioù        = Blason ville fr Plouvien (Finistère).svg
 | bro               = [[Bro-Leon]]
 | departamant       = [[Penn-ar-Bed]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Brest]]
 | etrekumuniezh     = [[Kumuniezh kumunioù Plabenneg hag an Aberioù]]
 | bro velestradurel = [[Bro Vrest]]
 | kanton            = [[kanton Plabenneg]]
 | cp                = 29860
 | maer              = Hervé Oldani
 | amzer-gefridi     = [[2020]]-[[2026]]
 | gorread           = 33.70
 | hedred            = -4.452326
 | ledred            = 48.529832
 | uk                = 
 | ubi               = 0
 | ubr               = 89
 | lec'hienn web     = [http://www.ville-plouvien.fr Ti-kêr]
}}
'''Plouvien''' ({{LFE|[plu.ˈviː.ɛn]}}) zo ur gumun e [[Bro-Leon]] e [[kanton Plabenneg]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e gwalarn [[Breizh]].
== Douaroniezh ==
Treuzet eo ar gumun gant an [[Aber Benniged]].

== Anv ==
* Erwan Vallerie (1995) ː ''Plebe Vyon'', 1206 ; ''Guilcher Pluguian'', 1224 ; ''Guilcher Pleguian'', 1255 ; ''Ploeyon'', 1228, 1363 ; ''Guilcher Guicuyon'', {{XVvet kantved}} ; ''Ploeguyon'', 1501 ; ''Ploeyen'', 1516 ; ''Plouyen'', 1636.

== Ardamezioù ==
''En aour e leon kudennek en sabel kurunet en aour, o terc'hel ur gammell-eskob ivez en aour karget ouzh beg gant ur bennlizherenn P en argant ; e gab kenframmek etre argant ha gul a c'hwec'h pezh.''
*Aozerien ː Yann ha Mone Nicolas.
*Sturienn ː ''Plouvien de virviken''

===[[Dispac'h Gall]]===
* Dekred ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret : e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant ar person, Armel-Joseph Riou e anv, hag ar c'hure, Olivier Gouriou&lt;ref&gt;[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 41&lt;/ref&gt;.
==={{XXvet kantved}}===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 144 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,83% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=16041&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
====[[Eil brezel-bed]]==== 
* Mervel a reas ugent milour ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=16041&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Drouklazket e voe 33 den gant an [[Trede Reich|Alamaned]] er gumun d’an [[8 a  viz Eost|8]] ha d’an [[9 a viz Eost]] [[1944]] &lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=114738&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Un nijerez [[Messerschmitt Bf 109|Me 109]] E-7 (marilhet WNr 6461 ) « 5 ruz » eus an [[aerlu]] [[alaman]] (''[[Luftwaffe (1933-1945)|Luftwaffe]]'') a gouezhas er Rest d'ar [[24 Gouhere|24 a viz Gouhere]] [[1941]], mervel ar reas an nijour, douaret eo e [[Plouzeniel]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_luftwaffe_finistere.html Pertes Luftwaffe Finistère]&lt;/ref&gt;.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Lazhet e voe ur milour eus ar gumun d’ar [[12 a viz  Even]] [[1947]] e [[Khin-Kha]] er [[Viêtnam]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=3352955 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas daou vilour eus ar gumun&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=16041&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Brezhoneg ==
=== Ar Brezoneg er Skol ===
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol&lt;ref&gt;{{fr}}[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 265, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936 &lt;/ref&gt;.
=== Ya d'ar Brezhoneg ===
* D'ar 24 a viz Mae 2007 e oa bet votet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant kuzul-kêr ar gumun.
=== Deskadurezh ===
* Klasoù divyezhek a zo eno abaoe [[1996]]. 
* E distro-skol 2008 e oa enskrivet er skolioù divyezhek 7,54% eus bugale ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20081114153740/http://www.ofis-bzh.org/upload/travail_paragraphe/fichier/192fichier.pdf Ofis ar Brezhoneg]&lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery mode=épacked&quot;&gt;
Chapelle Saint-Jaoua-PLOUVIEN.jpg|Ar chapel.
&lt;/gallery&gt;
* Chapel ''Sant Jaoua''.
* An iliz katolik.
&lt;gallery&gt;
Monument_aux_morts_-_Plouvien-29.jpg|Monumant ar vered.
&lt;/gallery&gt;
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/30292/plouvorn-cimetierecommunal/ Université de Lille]&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery&gt;
04_Plouvien_Monument_des_fusillés.JPG
&lt;/gallery&gt;
* Monumant an dud nann-soudard bet fuzuilhet e miz [[Eost]] [[1944]].
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=4000
|passo1=1000
|passo2=500
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2013
|bl10=2020
|p1=2247
|p2=2291
|p3=2431
|p4=2779
|p5=2886
|p6=3187
|p7=3548
|p8=3708
|p9=3715
|p10=3851
|mammenn=EBSSA
}}

== Melestradurezh ==
=== Roll ar vaered ===
{|
| 4 Meurzh 1790 || François Madec ( 1764-1838 )
|- 
| 13 Du 1791 || Joseph Floch ( 1756- 1842 )
|-
| 9 Kerzu 1792 || Charles Chuiton ( 1760-1794 )
|-
| Ebrel 1794 || François Madec
|-
| 26 vendemiaire AN 9 (1800) || Goulven Miquéal ( 1768-1806 )
|-
| 15 C'hwevrer 1808 || François Madec
|-
| 28 Mezheven 1821 || Pierre Mathieu ( 1766-1841 )
|-
| 31 Genver 1826 || François Chapelain ( 1793-1852 )
|-
| 20 Kerzu 1830 || Yves Jestin ( 1794-1846 )
|-
| 15 Du 1840 || Florémond Le Gallic de Kerizouet
|-
| 7 Gwengolo 1848 || François Guillermou ( 1805-1877 )
|-
| 12 Eost 1860 || Étienne Tréguier ( 1835-1878 )
|-
| 21 Gouere 1878 || Jean-François Squiban ( 1829-1895 )
|-
| 17 Mae 1896 || Gabriel Bergot ( 1846-1923)
|-
| 9 Eost 1913 || Jean-Marie Quéouron ( 1855-1922 )
|-
| 10 Kerzu 1919 || Jean-Louis Guianvarc'h ( 1862-1949 )
|-
| 16 Mae 1925 || François-Marie Kerampran ( 1891-1956 )
|-
| 7 C'hwevrer 1957 || Jean Bothorel ( 1899-1983 )
|-
| 5 Du 1971 || Jean Jolle
|-
| 20 Meurzh 1983 || François Cueff ( 1941-1983)
|-
| 21 Genver 1984 || Jean-Louis Le Guen
|-
| 24 Mezheven 1995 || Christian Calvez
|-
|25 Mae 2020
|Hervé Oldani
|}

== Tud ==
* '''Guy d'Aloigny''', gouarnour Sant-Yann-Balaznant. Marvet er bloaz 1691&lt;ref&gt;Pol Potier de Courcy : [https://fr.wikisource.org/wiki/Nobiliaire_et_armorial_de_Bretagne/A ''Nobiliaire et armorial de Bretagne'', 1890, p. 7.]&lt;/ref&gt;.
* '''[[Arsène Le Jeune]]''', barzh brezhonek.

=== Ardamezeg ar familhoù ===
{|
|[[Restr:Beaudiez.gif|80px]]
|
'''du Beaudiez'''
: Aotrounez Garzjan, Kermoalec, Mezoù
: ''En aour e deir zreustell gommek en glazur, leinet gant ur velchonenn ivez en glazur ouzh konk dehou.''
|-
|[[Restr:Keraldanet-d.jpg|80px]]
|'''de Keraldanet'''
: Aotrounez Garzjan,
: ''En gul e gab dentek en aour a femp pezh.''
|-
|[[Restr:Mathézou de Kerganan.png|80px]]
|
'''Mathezou'''

:Aotrounez Kerbuoc'h
:''En argant e sourin en sabel karget gant teir steredenn en argant''
|}

== Gevelliñ ==
*{{Kembre}} : [[Tregaron]] ([[1999]])

== Levrlennadur ==
* Michel Froger &amp; Michel Pressensé : ''Armorial des communes du Finistère''. 2001
* Pol Potier de Courcy : [https://fr.wikisource.org/wiki/Nobiliaire_et_armorial_de_Bretagne ''Nobiliaire et armorial de Bretagne'']
* Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995

== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat}}
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307080443/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29209 Plouvien war lec'hienn Geobreizh]

== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]]
[[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]]
[[Rummad:Nijerezioù alaman aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]</text>
      <sha1>ecnqthc00t2sjvcre2ncqkoos0oukep</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Plouvorn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12621</id>
    <revision>
      <id>2193526</id>
      <parentid>2190052</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T20:00:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6440" sha1="n94tim1amw2vgbignq7tbk3ub0pf0lt" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Plouvorn
 | anvOfisiel = ''Plouvorn''
 | skeudenn          = Ti-kêr Plouvorn.JPG
 | alc'hwez          = Ti-kêr Plouvorn.
 | ardamezioù        = 
 | bro               = {{Bro-Leon}}
 | departamant       = [[Penn-ar-Bed]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Montroulez|Montroulez]]
 | etrekumuniezh     = [[Kumuniezh kumunioù Bro Landivizio|KK Bro Landivizio]]
 | bro velestradurel = [[Bro Montroulez]]
 | kanton            = [[Kanton Gwitevede|Gwitevede]] &lt;small&gt;(betek 2015)&lt;/small&gt; &lt;/br&gt; [[Kanton Landivizio|Landivizio]] &lt;small&gt;(abaoe 2015)
 | insee             = 29210
 | cp                = 29420
 | maer              = Gilbert Miossec
 | amzer-gefridi     = [[2020]]-[[2026]]
 | gorread           = 35.44
 | hedred            = -4.03
 | ledred            = 48.58
 | uk                = 
 | ubi               = 29
 | ubr               = 126
 | lec'hienn web     = [http://www.plouvorn.com/ Ti-kêr]
}}
'''Plouvorn''' (distaget {{IPA|[pluˈvɔrn]}}) a zo ur barrez eus [[Bro-Leon]] hag ur gumun eus [[kanton Landivizio]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e gwalarn [[Breizh]].

== Douaroniezh ==
* Eienañ a ra an [[Horn (stêr)|Horn]] e Plouvorn.

== Anv ==
* Bernard Tanguy ː '''Ploevaorne''', 1282; '''Ploemahorn''', ''c.'' 1330; '''Ploemaorn''', 1378, 1467; '''Ploemahorn''', 1426; '''Plouemorn''', 1572
* Erwan Vallerie ː '''Ploevaornen''', 1282; '''Ploemahorn''', c. 1330; '''Ploemaorn''', 1378; '''Ploemahorn''', 1516; '''Plouemorn''', 1572; '''Ploumora''', 1630; '''Ploumorn''', 1636

'''Gerdarzh''' ː 
* Dauzat &amp; Rostaing (p. 535) ː '''Ploe Mahorn''', 1516; diwar ''Mav-wrn'', Kembre)
* B. Tanguy ː e vefe diwar un anv den ''Maorn''. Mafwrn, hirie Valley Dore, Herefordshire, GB, n'eo ket nemet ur vartezeadenn.

== Ardamezioù ==
Ne vefe ket

== Brezhoneg ==
=== Ar Brezoneg er Skol ===
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol&lt;ref&gt;{{fr}}[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 265, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936 &lt;/ref&gt;.
=== Deskadurezh ===
* E distro-skol 2025 e oa 54 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (22 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)&lt;ref&gt;[http://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Distro-skol ar c’helenn divyezhek] &lt;/ref&gt;.

== Istor ==
=== {{XVIIvet kantved}} ===
* Nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh un den eus Plouvorn, Le Bol e anv, goude [[Emsavadeg ar Bonedoù ruz]]&lt;ref&gt;{{fr}}[[Arthur Le Moyne de La Borderie]], ''La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675'', adembannet e ''Les Bonnets Rouges'', Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e [[galleg]])&lt;/ref&gt; .
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant ar person, Le Bihan e anv, ha Corre, kure&lt;ref&gt;[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 45&lt;/ref&gt;.
* Tud eus ar gumun a gemeras perzh en [[Emgann Kergidu]] d'ar [[24 a viz Meurzh]] [[1793]] e-kichen [[Plougouloum]]; un dell-gastiz a 13 000 lur a voe paeet gant ar gumun edan 24 euriad&lt;ref&gt;[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, [[Karaez]], 1915, pajennoù 157 ha 158&lt;/ref&gt;.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 144 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,83% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29551&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* Mervel a reas daouzek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29551&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas pemp milour eus ar gumun&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29551&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
*Chapel [[Lambader]], savet er {{XVvet kantved}}, etre 1433 betek 1440.
&lt;gallery&gt;
Iliz Plouvorn.JPG|Iliz katolik Plouvorn.
&lt;/gallery&gt;
* An iliz katolik.
&lt;gallery&gt;
Plouvorn_(29)_Monument_aux_morts.JPG
&lt;/gallery&gt;
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/30292/plouvorn-cimetierecommunal/ Université de Lille]&lt;/ref&gt;.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=3000
|passo1=500
|passo2=200
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2013
|p1=2630 	 	 	 	 	
|p2=2619
|p3=2525
|p4=2700
|p5=2584
|p6=2573
|p7=2753
|p8=2795
|p9=2813
|mammenn=EBSSA 
}}

== Melestradurezh ==

== Tud ==
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|[[Restr:Barbier de Lanarnuz.gif|80px]]
|'''Barbier / Bar Ver''',
Aotrounez Lanorgant
|''En argant e ziv dreustell en sabel''
|-
|[[Restr:Le Barbu du Quilliou.gif|80px]]
|'''Le Barbu / Barvet''',

aotrounez Ternant
|''En aour e gizenn en glazur''
|}

== Gevelliñ ==

== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat}}
* {{fr}} [http://www.plouvorn.com/ lec'hienn ar gumun]
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307080328/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29210 Plouvorn war lec'hienn Geobreizh]

== Levrlennadur ==
* Albert Dauzat &amp; Charles Rostaing : ''Dictionnaire étymologique des noms de lieux en France''. Larousse, 1963. Guénégaud, 1978
* Michel Froger &amp; Michel Pressensé : ''Armorial des communes du Finistère''. 2001
* Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Bernard Tanguy : ''Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses du Finistère''. Chasse-Marée. ArMen. 1990
* Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995

== Daveoù ha notennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]]
[[Rummad:Emsavadeg ar Bonedoù ruz]]
[[Rummad:Emgann Kergidu]]
[[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]]</text>
      <sha1>n94tim1amw2vgbignq7tbk3ub0pf0lt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Plouzane</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12729</id>
    <revision>
      <id>2193531</id>
      <parentid>2190053</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T20:01:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8344" sha1="gnti7hej6sbofd2j3fb1p4idp3c7p6v" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Plouzane
 | anvOfisiel = ''Plouzané''
 | skeudenn          = Phare du minou.jpg
 | alc'hwez          = Tour-tan ar Minou.
 | ardamezioù        = 
 | bro               = {{Bro-Leon}}
 | departamant       = [[Penn-ar-Bed]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Brest|Brest]]
 | etrekumuniezh     = [[Brest Meurgêr ar Mor]]
 | bro velestradurel = [[Bro Brest]]
 | kanton            = [[Kanton Brest-Plouzane|Brest-Plouzane]] &lt;small&gt;(betek 2015)&lt;/small&gt; &lt;/br&gt; [[Kanton Brest-3|Brest-3]] &lt;small&gt;(abaoe 2015)
 | insee             = 29212
 | cp                = 29280
 | maer              = Yves Du Buit
 | amzer-gefridi     = [[2020]]-[[2026]]
 | gorread           = 33.14
 | hedred            = -4.62138
 | ledred            = 48.38197
 | uk                = 
 | ubi               = 0
 | ubr               = 103
 | lec'hienn web     = [https://plouzane.bzh/ Ti-kêr]
}}
'''Plouzane''' (distaget {{IPA|[pluˈzãː.ne]}}) a zo ur gumun eus [[Bro Leon]] e-kichen [[Brest]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e gwalarn [[Breizh]].
== Douaroniezh ==
* Eieniñ a ra an [[Aber Ildud]] e ''Kastell Nevez'' e Plouzane.

== Anv ==
* Bernard Tanguy ː '''Ploesanae''', v. 1330; '''Ploesannay''', 1407; '''Ploesane''', 1440; '''Ploesanne''', '''Guysane''', 1544; '''Guic-Sané''', 1636
* Erwan Vallerie ː '''Ploesanae''', c. 1330; '''Ploesaunay''', 1406; '''Ploesannay''', 1407; '''Ploesane''', 1440; '''Ploesane''', 1516; '''Guysane''', 1544; '''Plouzanet''', 1630; '''Guicsané''', 1636; '''Plousane''', 1709

== Ardamezioù ==
[[Restr:Blason ville fr Plouzané (Finistère).svg|thumb|Skoed Plouzane|154x154px]]
''En gul e dour loc'hant ouzh beg ha digoret-frank ouzh kab evit tizout ouzh al lezhioù, digoret ha sklerijennet en gul, kranellek a dri kranell, heuliet a-zehoù gant ur mikroskop hag ouzh kleiz gant un dañvouezenn ed, an holl en aour; e gab e argant e deir brizhenn eriminig, unan ouzh pep kranell''

== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant ar person, Inizan e anv, ha daou gure, L'Abbé ha Nedelec&lt;ref&gt;[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 42&lt;/ref&gt;.
==={{XXvet kantved}}===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 98 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,09% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=14400&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* Mervel a reas 43 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=14400&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* D'an [[12 a viz Kerzu]] [[1940]] e kouezhas un nijerez [[Fairey Swordfish|Swordfish]] I marilhet L2748 eus ''217 Squadron'' ar [[Fleet Air Arm]] (Rann &quot;Aer&quot; [[morlu]] ar [[Rouantelezh-Unanet]]) e Plouzane; lazhet e voe he daou nijour, beziet int e Bered Kerfaotraz e [[Brest]]; d'ar [[1añ a viz Gouere]] [[1941]] e kouezhas un nijerez [[Vickers Wellington|Wellington]] marilhet R1408 ha kodet OJ-J eus ''149th Squadron'' ar Royal Air Force e Kerborc'hell e Plouzane; lazhet e voe he c'hwec'h nijour, douaret int e bered ar gumun&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_raf_finistere.html Pertes RAF Finistère]&lt;/ref&gt;.

==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas ur milour eus ar gumun&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=9441739 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas tri milour eus ar gumun&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=14400&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

== Brezhoneg ==
=== Ya d'ar brezhoneg ===
* D'ar 15 a viz Kerzu [[2008]] e oa bet votet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant kuzul-kêr ar gumun.
* D'an 12 a viz Meurzh [[2009]] e oa bet roet d'ar gumun al label [[Ya d'ar brezhoneg]] live 1.
* D'an 22 a viz Meurzh [[2013]] e oa bet roet d'ar gumun al label [[Ya d'ar brezhoneg]] live 2.
=== Deskadurezh ===
* Klasoù divyezhek ez eus  e div skol : skol Anita Conti (digoret e 2003) ha skol Jeanne Malivel (digoret e 2022). Un hentad divyezhek klok a zo ivez e Skolaj Kerallan
* E distro-skol 2025 e oa 130 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (11,2 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)&lt;ref&gt;[http://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Distro-skol ar c’helenn divyezhek] &lt;/ref&gt;
* An diwallerezh &quot;Ti ar Bugelig&quot; a zo gant un tañva d'ar yezh.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Monument aux morts - Plouzané-29.jpg|Monumant ar re varv.
&lt;/gallery&gt;
* Monumant ar re varv, ''Plouzane d’he bugale maro er vrezel'', luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/30308/plouzane-cimetierecommunal/ Université de Lille]&lt;/ref&gt;.
* An iliz katolik, 1779.
* E Plouzane e vez ur brosesion damheñvel ouzh [[Troveni]] [[Lokorn]] anvet &quot;Tro sant Sane&quot;.
=== Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun ===
{| class = &quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;

|+
! Bro
! Niver a vilourion
|- 
|[[Skeudenn:Flag of the United Kingdom.svg|24px]] [[Rouantelezh-Unanet]]
|5 ([[Royal Air Force|Aerlu]])
|- 
|[[Skeudenn:Flag of New Zealand.svg|24px]] [[Zeland-Nevez]]
|1 ([[Royal New Zealand Air Force|Aerlu]])
|-
|'''Hollad'''
|'''6'''
|}
Nijourion e oant holl. Mervel a rejont e-pad an [[Eil Brezel-bed]] d'ar [[1 Gouere|1añ a viz Gouere]] [[1941]] pa gouezhas o c'harr-nij (''Wellington'' marilhet ''R1408'' ha kodet ''OJ-J'') e Kerborc'hell e Plouzane&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_raf_finistere.html Pertes RAF Finistère]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}}[http://www.cwgc.org/search/cemetery_details.aspx?cemetery=2086435&amp;mode=1 Commonwealth War Graves Commission]&lt;/ref&gt;.

== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=13000
|passo1=1000
|passo2=500
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2013
|p1=1882 			 	 	
|p2=2819 
|p3=5167 
|p4=8845
|p5=11400
|p6=12045
|p7=11742
|p8=12005
|p9=12175
|mammenn=EBSSA 
}}

== Melestradurezh ==
== Tud ==
===Tud ganet eno===
===Tud marvet eno===

=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|[[Restr:Andigne-d.jpg|80px]]
|'''d'Andigné''',
Aotrounez Keredeg
|''En argant e dri ererig en gul pigosek hag iziliek en glazur''
|-
|[[Restr:Bergevin.gif|80px]]
|'''Bergevin'''
Aotrounez Kerlaorañs
|&quot;''En gul e gebrenn en aour, heuliet ouzh kab gant daou vlokad greunwin hag ouzh beg gant ur greskenn, an holl en argant''&quot;
|-
|[[Restr:Bohier.gif|80px]]
|'''Bohier''', 

Aotrounez Kerroc'h, Kozker, Belair, Koadenez
|''En aour e leon en glazur''
|}

==Gevelliñ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| [[Restr:Flag of Ireland.svg|border|25px]] [[Iwerzhon]]
| [[Cill Rois]]
| 1983
|-
| [[Restr:Flag of Germany.svg|border|25px]] [[Alamagn]]
| [[Stelle]]
| 1991
|-
| [[Restr:Flag of Wales (1959).svg|border|25px]] [[Kembre]]
| [[Pen-coed]]
| 1996
|-
| [[Restr:Flag of Italy.svg|border|25px]] [[Italia]]
| [[Ceccano]]
| 2003
|}

== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Plouzané}}
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307080734/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29212 Plouzane war lec'hienn Geobreizh]
* [http://www.jumelage-plouzane.org/ Gevelliñ]

== Levrlennadur ==
* Michel Froger &amp; Michel Pressensé ː ''Armorial des communes du Finistère''. 2001
* Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Bernard Tanguy ː ''Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses du Finistère''. Chasse-Marée - ArMen. 1990 ː 
* Erwan Vallerie ː ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995

== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Plouzane]]
[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]]
[[Rummad:Bezioù-brezel ar C'hommonwealth e Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Nijerezioù ar C'hommonwealth aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]</text>
      <sha1>gnti7hej6sbofd2j3fb1p4idp3c7p6v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sant-Divi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13671</id>
    <revision>
      <id>2193562</id>
      <parentid>2190068</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T06:11:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4623" sha1="ifiwnrvi4dt6z0lvxvostjmmost97mg" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Sant-Divi
 | anvOfisiel = ''Saint-Divy''
 | skeudenn          = Saint-Divy Eglise paroissiale.jpg
 | alc'hwez          = An iliz katolik.
 | ardamezioù        =	
 | bro               = [[Bro-Leon]]	
 | departamant       = [[Penn-ar-Bed]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Brest|Brest]]
 | etrekumuniezh     = [[Kumuniezh kumunioù Bro Landerne-Daoulaz|KK Bro Landerne-Daoulaz]]
 | bro velestradurel = [[Bro Brest]]
 | kanton            = [[Kanton Landerne|Landerne]]
 | insee             = 29245
 | cp                = 29800
 | maer              = Michel Corre
 | amzer-gefridi     = [[2014]]-[[2026]]
 | hedred            = -4.33
 | ledred            = 48.45
 | uk                = 
 | ubi               = 30
 | ubr               = 129
 | gorread           = 8.52
 | lec'hienn web     = [http://www.saint-divy.fr/ Ti-kêr]
}}	
'''Sant-Divi''' (distaget {{IPA|[sãnˈdiː.vi]}}) a zo ur gumun eus [[Bro-Leon]] e [[kanton Landerne]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e gwalarn [[Breizh]].

== Douaroniezh ==
* Eieniñ a ra an [[Aber Benniged]] e Sant-Divi.
== Brezhoneg ==
=== Ar Brezoneg er Skol ===
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol&lt;ref&gt;[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 265, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936&lt;/ref&gt;.
=== Deskadurezh ===
* E distro-skol 2025 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 41 skoliad (23,4 % eus skolidi ar gumuniezh evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)&lt;ref&gt;[http://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Ofis Publik Ar Brezhoneg]&lt;/ref&gt;.
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 34 gwaz ag ar gumun, eleze 5,12% ag he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=32794&amp;dpt=29  Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas c’hwec’h den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=32794&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* D'ar [[15 a viz C'hwevrer]] [[1941]] e kouezhas un nijerez [[Bristol Beaufort|Beaufort I]] marilhet L9794 ha kodet MW-R eus ''217th Squadron'' ar [[Royal Air Force]] (aerlu ar Rouantelezh-Unanet) e Sant-Divi; lazhet e voe e voe he fevar nijour, ne voe ket kavet o c'horfoù&lt;ref&gt;[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_raf_finistere.html  Pertes RAF Finistère]&lt;/ref&gt;.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
* Mervel a reas ur c’haporal eus ar gumun d’an [[31 a viz Genver]] [[1957]] e [[Philippeville]] (departamant [[Konstantin (Aljeria)|Konstantin]])&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6418821 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Le_calvaire_de_Saint-Divy_en_1910.jpg
Saint-Divy_Calvaire_1.jpg
Saint-Divy_calvaire_2.jpg
Saint-Divy_mur_de_l'enclos_paroissial.jpg
Saint-Divy_1_Fontaine_Saint-Divy.jpg
&lt;/gallery&gt;
* Iliz katolik ''Sant Divi'', {{XVvet kantved}}, he c’harnel hag an daou galvar (1652), an dremenell hag ar feunteun.
&lt;gallery&gt;
Monument_aux_Morts_-_St_Divy-29.jpg
&lt;/gallery&gt;
* Monumant ar re varv,  &quot;Parrez Sant-Divy d’he bugale maro er vrezel 1914-1918&quot;, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=32794  Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=1500
|passo1=500
|passo2=100
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2013
|p1=529		 	 	 	
|p2=533 
|p3=745
|p4=1141
|p5=1413
|p6=1407
|p7=1321
|p8=1414
|p9=1444
|mammenn=EBSSA 
}}

== Melestradurezh ==

== Tud ==
===Tud marvet eno===
*[[Édouard Leclerc]] (1926-2012), kenwerzhour.

== Gevelliñ ==

== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Saint-Divy}}
*{{fr}} [http://www.saint-divy.fr Lec'hienn ar gumun]
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307080059/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29245 Sant-Divi war lec'hienn Geobreizh]
*{{fr}} [https://web.archive.org/web/20091001092014/http://www.sdstt.com/ lec'hienn ar c'hlub tennis-taol]

== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]]
[[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]]
[[Rummad:Nijerezioù ar C'hommonwealth aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]</text>
      <sha1>ifiwnrvi4dt6z0lvxvostjmmost97mg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sant-Fregan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13683</id>
    <revision>
      <id>2193563</id>
      <parentid>2071928</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T06:15:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3961" sha1="ahhy6n3di3pjb88zftz6p3zgy88ss0i" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Sant-Fregan
 | anvOfisiel = ''Saint-Frégant''
 | skeudenn          = Saint-Frégant (29) Château de Penmarc'h.JPG
 | alc'hwez          = Maner Penmarc'h.
 | ardamezioù        = 
 | bro               = {{Bro-Leon}}
 | departamant       = [[Penn-ar-Bed]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Brest|Brest]]
 | etrekumuniezh     = [[Bro Lesneven hag Aod ar Mojennoù|KK Bro Lesneven hag Aod ar Mojennoù]]
 | bro velestradurel = [[Bro Brest]]
 | kanton            = [[Kanton Lesneven|Lesneven]]
 | insee             = 29248
 | cp                = 29260
 | maer              = Cécile Galliou
 | amzer-gefridi     = [[2014]]-[[2026]]
 | hedred            = -4.38
 | ledred            = 48.6
 | uk                = 
 | ubi               = 7
 | ubr               = 76
 | gorread           = 8.41
 | lec'hienn web     = [http://www.pays-lesneven.fr/index.php?rub=saint_fregant Kumuniezh]
}}
'''Sant-Fregan''' (distaget {{IPA|[sãnˈfreː.ɡãn]}}) a zo ur gumun eus [[Bro-Leon]] e [[kanton Lesneven]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e gwalarn [[Breizh]].

== Douaroniezh ==

== Istor ==
=== {{XVIIvet kantved}} ===
* Nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh un den eus Sant-Fregan, Coar e anv, goude [[Emsavadeg ar Bonedoù ruz]]&lt;ref&gt;[[Arthur Le Moyne de La Borderie]] , ''La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675'', adembannet e ''Les Bonnets Rouges'', Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e [[galleg]])&lt;/ref&gt;.
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe graet al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant Branellec, kure, 50 vloaz&lt;ref&gt;[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 46&lt;/ref&gt;.
* Tud eus ar gumun a gemeras perzh en [[Emgann Kergidu]] d'ar [[24 a viz Meurzh]] [[1793]] e-kichen [[Plougouloum]]; un dell-gastiz a 250 lur a voe paeet gant ar gumun edan 24 euriad&lt;ref&gt;[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, [[Karaez]], 1915, pajennoù 157 ha 158&lt;/ref&gt;.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 34 gwaz eus ar gumun, da lâret eo 4,05% ag he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=16754&amp;dpt=29  Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
{{LabourAChom}}
&lt;gallery&gt;
Quimper_125_Borne_milliaire_de_Kerscao_en_Kernilis_Musée_départemental_breton.JPG
Borne_milliaire_de_Kerscao_(1874).png
Saint-Frégant-29.jpg|An iliz katolik.
Manoir_Penhoat_Saint-Frégant_Messelière.jpg|Maner aet da get.
Château_Penmarc'h_Saint-Frégant_Villard.jpg|Maner Penmarc'h.
&lt;/gallery&gt;
* Lec'hienn galian-ha-roman Kerradeneg.
* Iliz katolik ''Sant Gwenole''.
* Feunteun Sant-Gwenole.
* Maner Penmarc'h.
* Maner Lezvern hag e vilin.
&lt;gallery&gt;
Monument_aux_morts_-_Saint-Frégant-29.jpg
Saint-Frégant_1939-1945.jpg
&lt;/gallery&gt; 
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=16754  Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=800
|passo1=100
|passo2=50
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|p1=757 	 	 			
|p2=678
|p3=626
|p4=583 
|p5=578 
|p6=546
|p7=546
|p8=731
|mammenn=EBSSA 
}}

== Melestradurezh ==

== Tud ==

== Gevelliñ ==

== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Saint-Frégant}}
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307075743/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29248 Sant-Fregan war lec'hienn Geobreizh]

== Daveoù ha notennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]]
[[Rummad:Emsavadeg ar Bonedoù ruz]]
[[Rummad:Emgann Kergidu]]</text>
      <sha1>ahhy6n3di3pjb88zftz6p3zgy88ss0i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Santeg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14838</id>
    <revision>
      <id>2193570</id>
      <parentid>2184691</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:00:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4804" sha1="1v92wif4majjho5in3pqz95iqgj5dwm" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Santeg
 | anvOfisiel = ''Santec''
 | skeudenn          = Bourg_de_Santec_(29)_03.JPG
 | alc'hwez          = Ar maerdi.  
 | ardamezioù        = 
 | bro               = {{Bro-Leon}}
 | departamant       = [[Penn-ar-Bed]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Montroulez|Montroulez]]
 | etrekumuniezh     = [[Gorre-Leon Kumuniezh]]
 | bro velestradurel = [[Bro Montroulez]]
 | kanton            = [[Kanton Kastell-Paol|Kastell-Paol]]
 | insee             = 29273
 | cp                = 29250
 | maer              = Gilles Gombert
 | amzer-gefridi     = [[2026]]-[[2032]]
 | gorread           = 8.06
 | hedred            = -4.03
 | ledred            = 48.7
 | uk                = 
 | ubi               = 0
 | ubr               = 40
 | lec'hienn web     = [http://www.santec.fr/  Ti-kêr]
}}
'''Santeg''' (distaget: {{IPA|[ˈsãn.tɛk]}}) zo ur gumun eus [[Bro-Leon]] e [[kanton Kastell-Paol]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e gwalarn [[Breizh]].
== Douaroniezh ==
&lt;gallery&gt;
SANTEC.jpg|Enez Sieg gwelet eus Beg an Dosenn.
Le_Dossen_couché_de_soleil_-_07.JPG|An Dosenn.
&lt;/gallery&gt;
* [[Sieg]], un enezenn.
== Brezhoneg ==
=== Ar Brezoneg er Skol ===
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol&lt;ref&gt;[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 265, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936 &lt;/ref&gt;.
=== Ya d'ar Brezhoneg ===
* D'an 2 a viz Gouere 2009 e oa bet votet live 2 ar garta [[Ya d’ar brezhoneg]] gant Kuzul-kêr ar gumun.
== Istor ==
* Betek an [[Dispac'h gall]] e oa Santeg e parrez Minic'hi-Leon (Kastell-Paol). E 1790 e voe distaget trev [[Rosko]] (enni Santeg) diouz Kastell-Paol da vont d'ober ur gumun distag. E 1920 e voe distaget Santeg diouzh Rosko ha dont a reas da vezañ ur gumun diouti hec'h-unan. 
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant Paul, kure&lt;ref&gt;[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 47 &lt;/ref&gt;.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 90 gwaz eus Santeg abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=47283&amp;dpt=29  Memorial Genweb] &lt;/ref&gt;.
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* Mervel a reas c’hwezek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=47283&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== Brezel diabarzh Rusia ==== 
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun en [[Arc'hangelsk]] d'an [[18 a viz C'hwevrer]] [[1919]]&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=2171396 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas daou vilour eus ar gumun&lt;ref&gt;[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=47283&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Eglise_Saint-Adrien_in_Santec_-_25.JPG|An iliz katolik.
&lt;/gallery&gt;
* Iliz katolik ''Sant Drian'', {{XVIIvet kantved}}.
* Monumant ar re varv , luc’hskeudennoù&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=47283  Memorial Genweb] &lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210717074340/https://www.memorialgenweb.fr/phototek/index.php/29/47283 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Tud ==
=== Tud bet ganet eno ===
* [[1966]] : [[Denez Prigent]], kaner.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=2500
|passo1=500
|passo2=100
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2013
|p1=2053  	 	 		
|p2=2032
|p3=2019
|p4=2147
|p5=2208 
|p6=2133
|p7=2266
|p8=2328
|p9=2335
|mammenn=EBSSA 
}}

== Melestradurezh ==
== Gevelliñ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr
|-
| [[Restr:Flag of Savoie.svg|border|25px]] [[Savoia]]
| [[Saint-Jean-d'Aulps]]
|}

== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Santec}}
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307075424/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29273 Santeg war lec'hienn Geobreizh]
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20080423105405/http://www.roscoff-quotidien.eu/sieck.htm Diwar-benn enez Sieg]
*{{fr}} [http://santec-histoire.blogspot.fr/ Santec-Dossen-Sieck-Histoire]

== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]]
[[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]]</text>
      <sha1>1v92wif4majjho5in3pqz95iqgj5dwm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rospezh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17269</id>
    <revision>
      <id>2193549</id>
      <parentid>2189952</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T03:27:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8095" sha1="qpi13lmynx5kxu0h82z1k5drtl8y7nd" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Rospezh
 | anvOfisiel = ''Rospez''
 | skeudenn          = Église Saint-Pierre et Saint-Paul de Rospez.jpg
 | alc'hwez          = An iliz katolik.
 | ardamezioù        =
 | bro               = [[Treger]]
 | departamant       = [[Aodoù-an-Arvor]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Lannuon|Lannuon]]
 | etrekumuniezh     = [[Lannuon-Treger Kumuniezh]]
 | bro velestradurel = [[Bro Treger ha Goueloù]]
 | kanton            = [[Kanton Lannuon|Lannuon]]
 | cp                =  22300
 | maer              = Jacques Robin
 | amzer-gefridi     = [[2014]]-[[2026]]
 | gorread           = 13.24
 | hedred            = -3.382222222
 | ledred            = 48.730277778
 | uk                = 80
 | ubi               = 31
 | ubr               =  112
 | lec'hienn web     = {{fr}}[http://www.rospez.fr Ti-kêr]
}}
[[Restr:Rospez. Panneau d'agglomeration.jpg|right|230px]]
'''Rospezh''' (distaget {{IPA|[ˈrospəs]}}) a zo ur gumun eus [[Treger]], e [[Breizh]], e departamant [[Aodoù-an-Arvor]], hag en [[Arondisamant Lannuon|arondisamant]] ha [[kanton Lannuon]].
== Douaroniezh ==
* Emañ ar gumun 9 c'hilometr er reter da [[Lannuon]]. Ur gumun vihan eo gant ur 1 600 annezad bennak. Ur gumun diwar ar maez eo bet e-pad pell met o cheñch emañ tamm-ha-tamm abaoe ur pennad. Kreskiñ a ra ar bourk, diwar goust douaroù labour. Tachennoù nevez a zo bet digoret evit lojañ an dud, evel e [[Komanant Nonenn]], ur c'harter nevez-flamm. Ar stêr [[Gindi]] a ra disparti gant [[Kaouenneg-Lanvezeeg]].
Kumunioù amezek : [[Louaneg]]; [[Kervaria-Sular|Kervaria-Sulard]]; [[Trezeni]]; [[Lanvilin]]; [[Kemperven]]; [[Kaouenneg-Lanvezeeg]]; Lannuon ([[Bulien]]; [[Brelevenez (Lannuon)|Brelevenez]]).
== Anv ==
* B. Tanguy : ''Rosbeith'', 909; ''Rospez'', fin XIV&lt;sup&gt;vet&lt;/sup&gt;; 1437, 1486
* E. Vallerie : ''Rosbeith'', IX&lt;sup&gt;vet&lt;/sup&gt;; ''Rospen'', 1516
* An anv Rospezh (''Rosbeith'' gwechall) a zo savet gant ar ger kozh &quot;[[roz]]&quot; (ur [[run]]), hag ur ger all dianav hag a zo liammet ouzh ar ger brezhonek kozh &quot;paith&quot; a gaver e [[kembraeg]] c'hoazh, o talvezout kement ha plaenenn (?). Rospezh a zo bet ur barrez adalek 1437 (diwar dielloù eus al Liger Atlantel, B2982).
== Istor ==
* Hent galian ha roman eus [[Ar Roc'h-Derrien|ar Roc'h Derrien]] da [[Lannuon]] :
&lt;gallery&gt;Rospez. Carte. Le Diuzet.jpg|&lt;/gallery&gt;
* Un disrann eus parrez [[Louaneg]] eo. Rospezh a c'hellfe bezañ ur diazezadur kozh. Ul lec'h anvet &quot;Rospez-Meur&quot; a oa gwechall. E 1521 e oa bet degaset barnerezh roueel [[Lannuon]] da Rospezh abalamour d'ar [[Bosenn|vosenn]].
=== [[XXvet kantved|xx&lt;small&gt;&lt;sup&gt;vet&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt; kantved]] ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* 48 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,15 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911 .
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas seizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel .
== Brezhoneg ==
=== Ar Brezoneg er Skol ===
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol&lt;ref&gt;{{fr}}[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936 &lt;/ref&gt;.
====Klasoù divyezhek====
* Klasoù divyezhek a zo er skol gatolik prevez abaoe [[2004]]. 
* E distro-skol 2025 e oa 31 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (14 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)&lt;ref&gt;{{br}}[http://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Ofis ar Brezhoneg]&lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Tumulus Beauregard (arum).
* Hent galian-ha-roman eus [[Ar Roc'h-Derrien]] da [[Lannuon]].
* Kroaz Rolland (1410).
&lt;gallery&gt;
Rospez. Monument aux Morts 1.jpg
Rospez. Monument aux Morts 2.jpg
&lt;/gallery&gt;
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=112393 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Bez' ez eus ur poull-kannañ brav-kenañ nevez-adc'hraet.
=== Chapel Sant-Andrev a Gerwenn (XV&lt;sup&gt;vet&lt;/sup&gt;) ===
&lt;gallery&gt;
Rospez. Saint-André. Croix.jpg&lt;/gallery&gt;
=== '''Chapel Sant Tomael (XVII&lt;sup&gt;vet&lt;/sup&gt;)''' ===
&lt;gallery&gt;
Rospez. Chapelle Saint-Dogmael 1.jpg|
Rospez. Chapelle Saint Dogmael. 21.jpg|
Rospez. Chapelle Saint-Dogmael. Vitrail armorié.jpg|Gwerenn livet gant ardamezioù&lt;/gallery&gt;
=== Iliz katolik ''Sant Pêr ha Sant Paol''. Hent ar Groaz e brezhoneg ===
skeudennoù all da zont

Lavaret a zo bet hag iliz Rospezh e oa unan eus ar re vilañ eus bro Lannuon (evel hini Servel) . Ma'z eo gwir hag eo un tamm divalav en diavez, bez ez eus traoù talvoudus bepred da welout e-barzh. 
==== Diavez ====
&lt;gallery&gt;Rospez. Eglise. Clocher.jpg|An tour&lt;/gallery&gt;
==== Diabarzh ====
&lt;gallery&gt;Rospez. Eglise. Bannière. Sainte Anne.jpg|Banniel Zantez Anna&lt;/gallery&gt;
==== Hent ar Groaz ====
&lt;gallery&gt;
Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Jugement.jpg|1. Jezuz barnet d'ar marv
Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Jésus est chargé de sa croix.jpg|2. Jezuz sammet gant ar Groaz
Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Jésus tombe une première fois.jpg|3. Jezuz a gouezh evit ar wech gentañ
Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Mère.jpg|4. Jezuz en em gav gant e vamm
Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Simon.jpg|5. Simon
Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Véronique.jpg|6. Veronika
Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Jésus tombe une deuxième fois.jpg|7. Jezuz a gouezh un eil gwech
Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Femmes.jpg|8. Jezuz ha merc'hed Israel
Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Jésus tombe une troisième fois.jpg|9. Jezuz a gouezh un dervet gwech
Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Jésus déshabillé. 10.jpg|10. Jezuz a zo diwisket
Rospez. Chemin de Croix. Jésus attaché.jpg|11. Jezuz a zo staget ouzh ar Groaz 
Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Jesus port sur la Croix.12.jpg|12. Jezus marv war ar Groaz
Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Pieta. 13.jpg|13. Korf Jezuz a zo roet d'e vamm. Itron Varia Druez
Rospez. Eglise. Chemin de Croix. Mise au tombeau. 14.jpg|14. Jezuz a zo sebeliet
&lt;/gallery&gt;
=== Kroazioù ===
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=2000
|passo1=500
|passo2=100
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2013
|p1=737 	 		 		
|p2=758 
|p3=1163
|p4=1630 
|p5=1622
|p6=1525 
|p7=1663
|p8=1742
|mammenn=EBSSA 
}}

== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Listenn aotroù maer lec'h-oc'h-lec'h}}
{{Dilennad |Deroù = 1998 |Penn =2004|Anv = Jean-Claude Lagadec |Strollad = PS |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù = 2004 |Penn = 2008|Anv = Martine Le Diuzet |Strollad =  |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù = Meurzh 2008 |Penn =-|Anv = Jacques Robin |Strollad = |Karg = Gwaz takad-bro}}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}

==Gevelliñ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| [[Restr:Flag of Ireland.svg|border|25px]] [[Iwerzhon]]
| [[An Cheathrú Rua]]{{Daveoù a vank}}
| (ur raktres hepken, war a seblant)
|}

== Tud ==
===Tud bet ganet eno===
* [[1871]] : [[Erwan-Vari Gwazdoue]], barzh.
===Tud douaret eno===
*[[Gwilherm Dubourg]] (1928-1988) interet eno.
== Levrlennadur ==
* {{fr}}Régis de Saint-Jouan : ''Dictionnaire des communes du département des Côtes d'Armor. Éléments d'histoire et d'archéologie''. Conseil Général des Côtes d'Armor 1990
* {{fr}}Bernard Tanguy : ''Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Origine et signification''. ArMen - Le Chasse-Marée. 1992
* {{br}}Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus''. An Here. 1995
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Rospez}}
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307080541/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=22265 Rospezh war lec'hienn Geobreizh]

== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Aodoù-an-Arvor]]
[[Rummad:Kumunioù Treger]]
[[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]]</text>
      <sha1>qpi13lmynx5kxu0h82z1k5drtl8y7nd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Peurid-ar-Roc'h</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28896</id>
    <revision>
      <id>2193498</id>
      <parentid>2090265</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T17:32:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8361" sha1="2ohiffrj54ejcqm80vb61nvo9csi3qe" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Peurid-ar-Roc'h
| anvOfisiel = ''Pommerit-Jaudy''
| skeudenn = 003 Pommerit-Jaudy ( 22450 ).JPG
| alc'hwez = An iliz-parrez
| ardamezioù = 
| bro = {{Bro-Dreger}}
| departamant = {{Aodoù-an-Arvor}}
| arondisamant = [[Arondisamant Lannuon|Lannuon]]
| etrekumuniezh = [[Lannuon-Treger Kumuniezh]]
| bro velestradurel = [[Bro Treger-Goueloù]]
| kanton = [[Kanton ar Roc'h-Derrien|ar Roc'h-Derrien]] &lt;small&gt;(betek 2015)&lt;/small&gt; &lt;br /&gt; [[Kanton Landreger|Landreger]] &lt;small&gt;(abaoe 2015)&lt;/small&gt;
| maer = André Le Moal
| amzer-gefridi = [[2014]]-[[2020]]
| gorread = 20.37
| hedred = -3.2408333333333
| ledred = 48.7327777777778
| uk = 75
| ubi = 2
| ubr = 94
| poblañs = 1264
| deiziad-poblañs = 2016
}}
'''Peurid-ar-Roc'h''' a oa ur [[kumun c'hall|gumun]] e [[Treger]], e [[Breizh]] e departamant [[Aodoù-an-Arvor]].
== Douaroniezh ==
* Emañ Peurid-ar-Roc'h war lez reter ar stêr [[Yeodi]].

=== Kumunioù amezek ===
{{Lec'hiadur kêr|kêr=''Peurid-ar-Roc'h''|gwalarn=''[[Ar Roc'h-Derrien]]''|norzh={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Yeodi]]''}}, [[Ar Vinic'hi]]|biz=''[[Trogeri]]''|kornôg=''[[Langoad]]''|reter=[[Hengoad]], [[Pleuzal]]|gevred=[[Pleuzal]]|su=[[Runan]]|mervent=[[Prad]], [[Mantallod]]|enklozadur=}}

== Anv ==
Stummoù kozh skrivet :
:''Pumurut'' (1160), ''Pernerit Gyendi / Pomerit Jeudi'' (1330), ''Pemerit Jeudi / Pemerit Yeudi'' (1444), ''Pomerit Jaudi'' (1451), ''Poumeri Eude'' (1516), ''Poemerit Jaudy'' (1592), ''Pumerie'' (1630), ''Pleumeurit-Jaudy'' (1636), ''Pomerit-Jaudy'' (1709), ''Pommerit-Jaudy'' (1731).
== Ardamezioù ==
== Istor ==
=== [[Henamzer]] ===
* Er prantad galian-ha-roman e oa diazezet ''Pommeratum'' war an uhel a-us d'ar rinier [[Yeodi]], tost d'an hent galian-ha-roman eus [[Gwengamp]] da [[Plougouskant|Blougouskant]]. Al lec'h kentañ en em gav e Kersaliou (&lt; ''sal-,'' talvezout ul lec'h diskuizh, un eskemm, war an hentoù galian-ha-roman).
=== [[Krennamzer]] ===
* Ul lodenn diouzh Peurid a zo bet distaget e penn kentañ an {{XIvet kantved}}, d'ar c'houlz ma oa bet savet ur c'hastell er Roc'h (''Rocca''), [[Ar Roc'h-Derrien|Kêr ar Roc'h]], evit Derien, e anv bet chomet stag ouzh hini ar gumun.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 75 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 3,93 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref name=&quot;memorialgenweb.org&quot;&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=47425 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* Strouezheg Koad-Nevenez FTP-FFI a voe taget ha dismantret gant an [[Wehrmacht|Alamaned]] d'an [[19 Gouere|19 a viz Gouere]] [[1944]], lazhet e voe nav rezistant&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=13501&amp;dpt=22 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Mervel a reas pevarzek den eus ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref name=&quot;memorialgenweb.org&quot;/&gt;.

==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’an [[10 a viz Du]] [[1956]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=3541089 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
=== {{XXIvet}} kantved ===
* Kendeuzet e oa bet gant teir c'humun all d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2019 d'ober ur gumun nevez : [[Roc'h-ar-Yeodi]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.cotes-darmor.gouv.fr/content/download/35590/250867/file/Recueil%20Spécial%20N°%2091%20du%208%20Novembre%202018.pdf Recueil des actes administratifs spécial n°91,‎ 29 Here 2018]&lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
;Pont-Rod, roudour war an hent galian-ha-roman a dreuz ar rinier Yeodi
&lt;gallery&gt;
Pommerit-Jaudy Pontrod 1.jpg|Pontrod dre lanv
Pommerit-Jaudy Pontrod. 373.jpg|
Pommerit-Jaudy. Pontrod. 367.jpg|
&lt;/gallery&gt;
;Maner Koad-Nevenez ({{XVIvet kantved}})
&lt;gallery&gt;Pommerit-Jaudy Coatnevenez La Messeliere.jpg|Tresadenn gant ar Veskont Frotier de la Messelière&lt;/gallery&gt;
;Kastell Kervezen (1633)
;Kastell ha Skol labour-douar Penn-ar-C'hoad
&lt;gallery&gt;
Pommerit-Jaudy; Chef du Bois; arbres.jpg|Ar c'hastell drek ar gwez
Pommerit-Jaudy; Chef du Bois; façade sud.jpg|Talbenn en aer vat
Pommerit-Jaudy; Chef du bois; médaillon.jpg|Talgen gant ardamezioù
Pommerit-Jaudy. Chef du Bois. Venerie 2004-a.gif|Strollad hemolc'h. 2004
Pommerit-Jaudy Vénerie 2004-b.gif|Strollad hemolc'h 2. 2004
&lt;/gallery&gt;
;Maner Pradledan
;Maner Roc'humelen
;Maner Kervengi ({{XVIIIvet kantved}})
;Kouldri Keriku(ñ)
;Maner ar Gozhkêr (XVIII{{vet}})
;Iliz Sant-Pêr (1742)
;Chapel Santez-Anna, e Kervezen (1638)
;Chapel Sant-Anton (XVIII{{vet}})
&lt;gallery&gt;
Pommerit-Jaudy Saint-Antoine porte-intérieure.jpg|An nor, gweled eus diabarzh
Pommerit-Jaudy Saint-Antoine l'Autel.jpg|An aoter
Pommerit-Jaudy Saint-Antoine Tableau 1.jpg|Taolenn 1
Pommerit-Jaudy Saint-Antoine Tableau 2.jpg|Taolenn 2
Pommerit-Jaudy Saint-Antoine texte 3.jpg|Taolenn 3
Pommerit-Jaudy Saint-Antoine Texte 4.jpg|Taolenn 4
&lt;/gallery&gt;
;Chapel Folgoad-Devet (XVIII{{vet}})
;Chapel ar Gozhkêr, e-kichen Pont-Rod
;Chapel Sant-Toel (XVI{{vet}} – XVIII{{vet}}), e kichenn Kerrod
;Kroaz ar Gakouzien
&lt;gallery&gt;
Pommerit-Jaudy Croix des Lépreux (vers le sud).jpg|An hent roman, war zu ar c'hreisteiz
Pommerit-Jaudy Croix des Lépreux (vers le nord).jpg|An hent roman, war zu an hanternoz
&lt;/gallery&gt;
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn ha kartenn-bost &lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=47425 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;. E 1930 e voe savet&lt;ref&gt;{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/51790/pommerit-jaudy-presdeleglise/?elm=296 Université de Lille]&lt;/ref&gt;.
== Tud ==
;Tud bet ganet eno
* Azoù ar Genkiz, gwreg Helouri, aotrou Kervarzhin, er Vinic'hi-Landreger,  mamm da [[Erwan Helouri|sant Erwan]] Elouri a Gervarzhin.
* [[Ujen ar Rouz]] (''Evnig Penn ar C'hoad''), saver kanaouennoù ha pezhioù-c'hoari, [[1892]].
;Tud bet marvet eno
* Charlez-Loeiz ar Rouz Penn-ar-C'hoad : penn republikan, komiser ar C'huzul-ren, bet drouklazet e Penn-ar-C'hoad d'an 30 a viz Mae 1796.

=== Ardamezeg ar familhoù ===
{|
|[[Restr:De Boisgelin.gif|60px]]
|
:;Boisgelin
:Aotrounez Kersalioù
:''Palefarzhet : ouzh 1 ha 4 en gul e rodig-kentr en argant ; ouzh 2 ha 3 en glazur.''
|-
|[[Restr:Le Borgne de Kernier.gif|60px]]
|
:;Le Borgne
:Aotrounez Kerfalais, Coëtnevenoy, Roc'hmelen
:''En argant e gab dentek en gul.''
|-
|[[Restr:Kermel-d.jpg|60px]]
|
:;Kermel
:Aotrounez Kervezin
:''En gul e dreustell en argant heuliet gant daou leonparzh en aour.''
|-
|[[Restr:Kersaliou-d.jpg|60px]]
|
:;Kersalioù
:Aotrounez al lec'h
:''Treustellet etre argant ha gul, e leon balirant en sabel, krabanet, teodet ha kurunet en aour.''
|-
|[[Restr:Michel du Cosquer.gif|60px]]
|
:;Michel
:Aotrounez Keranroux
:''En argant e benn Morian en sabel, talwedek en argant.''
|}

== Poblañs ==

=== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ===
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=1400
|passo1=200
|passo2=50
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|p1=1202
|p2=1036
|p3=958
|p4=959
|p5=972
|p6=990
|p7=1162
|p8=1222
|mammenn=EBSSA
}}

== Ya d'ar brezhoneg ==
D'ar 5 a viz Kerzu [[2016]] e oa bet votet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant kuzul-kêr ar gumun.

==Rimadell==
:''Mellenn aval, lavar din''
:''E petore bro e timezin :''
:''Pe e Peurit pe e Rom,''
:''Pe er gêr e-ti ma mamm,''
:''Pe e Peurit pe e Prat,''
:''Pe er gêr e-ti ma zad ?''
Dastumet gant [[Jules Gros]], ''[[Le Trésor du Breton parlé]]'', 3/385.

== Levrlennadur ==
* {{fr}}Pol Potier de Courcy : [https://fr.wikisource.org/wiki/Nobiliaire_et_armorial_de_Bretagne ''Nobiliaire et armorial de Bretagne'']
* {{fr}}Régis de Saint-Jouan : ''Dictionnaire des communes. Département des Côtes-d'Armor. Eléments d'histoire et d'archéologie''. Conseil général des Côtes-d'Armor. 1990.
== Pennadoù kar ==
* [[Ar Roc'h-Derrien]],
* [[Hengoad]], 
* [[Pouldouran]],
* [[Roc'h-ar-Yeodi]]. 
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Pommerit-Jaudy}}
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307080056/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=22247 Peurid-ar-Roc'h war lec'hienn Geobreizh]

== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù kozh Aodoù-an-Arvor]]
[[Rummad:Kumunioù Treger]]</text>
      <sha1>2ohiffrj54ejcqm80vb61nvo9csi3qe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nursultan Nazarbayev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33912</id>
    <revision>
      <id>2193488</id>
      <parentid>2020301</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T13:47:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2521" sha1="nc6m1vpcn1i2ofd91fmii80ibtmdy8p" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Nursultan Nazarbayev (2020-03-10) (cropped).jpg|thumb|right|'''Nursultan Nazarbayev''', luc'hskeudennet e [[Brasília]]&lt;br&gt;e miz Gwengolo [[2020]].]]
'''Nursultan Abishuly Nazarbayev''' (e [[kazac'heg]] : '''Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев''', ''Nûrsûltan Äbîshûlâ Nazarbaye'' ; e [[rusianeg]] : '''Нурсултан Абишевич Назарбаев''', ''Nursultan Abishyevic Nazarbayev''), bet ganet d'ar [[6 a viz Gouere]] [[1940]] e [[Chemolgan]], [[RSS Kazac'hia|republik sokialour Kazac'h]], en [[URSS]], eo Prezidant [[Kazac'hstan]] abaoe diskar an URSS ha deroù an dizalc'hiezh e [[1991]]. Addilennet eo bet e [[1999]] (gant 81 % eus ar mouezhioù), e [[2005]] (gant 91,15 % eus ar mouezhioù), e [[2011]] (gant 95,5 % eus ar mouezhioù) hag e [[2015]] (gant 97,5 % eus ar mouezhioù).

== Notennoù ==
{{Daveoù}}

== Liammoù diavaez ==
* [http://www.akorda.kz/ webpage ofisiel]
* [http://www.youtube.com/watch?v=zgpj-Dq3Q-c video a-du gant Nazarbayev]
* [http://www.rferl.org/featuresarticle/2006/9/F4CFF2A5-0509-4755-AA91-B2508B9E243F.html Ar prezidant kazac'h a c'houlenn digouviañ penn an telecom]
* [http://www.chinadaily.com.cn/en/doc/2003-05/27/content_166588.htm Digoradur berr d'an darempredoù etre Sina ha Kazac'hstan]
* [http://en.rian.ru/world/20061106/55407731.html Kazakhstan, Armenia sign agreements to develop relations]
* [https://web.archive.org/web/20070927000349/http://www.interfax.com/3/211458/news.aspx Kazakhstan has no need for West's advice - Nazarbayev]
* [https://web.archive.org/web/20070927045522/http://www.agrimarket.info/showart.php?id=40971 Kazakhstan to export 6-7 mln tonnes of grains of this year harvest]
* [https://web.archive.org/web/20080724120325/http://www.rferl.org/featuresarticle/2006/11/9a77c7e5-6984-40ef-8da1-686ec24e5bd8.html Pro-Nazarbayev party merges with President's power base]
* [http://www.eurasianet.org/departments/insight/articles/eav103006b.shtml Kazakhstan: New political party borrows from Western right]
* [http://www.newkerala.com/news4.php?action=fullnews&amp;id=58006 Kazakhstan to be top oil producer by 2011: Nazarbayev]
* [http://english.aljazeera.net/NR/exeres/F8A0D8D7-30B1-4D0C-99F4-B0E7636F6BB7.htm Kazakh blogger found guilty]
* [https://web.archive.org/web/20070927235805/http://www.ihrc.org.uk/show.php?id=650 Kazac'hstan ha Kleptokratiezh Nazarbayev] - Islamic Human Rights Commission


{{DEFAULTSORT:Nazarbayev, Nursultan}}

[[Rummad:Ganedigezhioù 1940]]
[[Rummad:Politikourien Kazakhstan]]</text>
      <sha1>nc6m1vpcn1i2ofd91fmii80ibtmdy8p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Phaedrus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39982</id>
    <revision>
      <id>2193499</id>
      <parentid>2130401</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T17:36:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3272" sha1="c125vdthmsjao8m2o4u65c1xypk3m0o" xml:space="preserve">{{pennad zo|Fedra}}
{{pennad zo|Phèdre}}
'''Phaedrus''', pe '''Caius Iulius Phaedrus''', hervez e anv latin en e hed, bet ganet er bloaz [[-15|15]] kent JK, marvet er bloaz [[50]] goude JK, a oa ur [[sklav]] hag ur skrivagner latin a vevas en amzer an impalaered [[Augustus]], [[Tiber]]ius, [[Caligula|Gaius]] (Caligula) ha [[Claudius]]. 

== E vuhez ==
Pezh a ouzer diwar e benn eo pezh a gaver en e skridoù, e fablennoù. Hellazad e oa ganet e [[Trakia]]. En-bugel e voe degaset da [[sklav]] da [[Roma]]. Dishualet e voe gant [[Augustus]]. Marteze eo e ti an impalaer e tapas e zeskadurezh war al latin hag an henc'hresianeg, hag e kavas an dastumad eus fablennoù Aesopos, a-hervez, graet gant [[Demetrius eus Phaleron]], un 250 bloaz war-lerc'h. 

Neuze e stagas da sevel fablennoù, ha da ober un dastumad anezho. Gantañ e teujont da vezañ un doare lennegezh. 

Labourat a rae e palez an [[Roll an impalaerien roman|impalaer]] ha gwelout a rae ar bec'h a veze pa varve unan, ha pevar impalaer eo a welas o vervel. 
Diskred a voe warnañ en amzer [[Tiber]]ius : dre zindan en dije graet meneg eus gwellañ mignon an impalaer, [[Sejanus]]. Barnet e voe, ha kondaonet d'an harlu, eus ar bloaz 27 betek 31. War-lerc'h marv Tiberius e tistroas da Roma ma embannas 4 dastumad all a-raok mervel e penn kentañ ren [[Nero]]. 

== E oberenn ==
'''Phaedri Augusti Liberti Fabulae Aesopiae''' (''Fablennoù ezopek Phaedrus, disklav Aogust'') eo anv oberenn Phaedrus, a ya 5 levrad d'ober anezhi, ha 135 fablenn enne. Ur [[rakskrid]] zo da bep levr, hag ur [[goude-skrid]] ivez, war-bouez al levr diwezhañ. 

=== Diwar Aesopos ===
N'eo ket treuzskrivañ e gwerzennoù hepken a reas peogwir ne oa nemet 47 pezh a zo tennet eus komz-plaen Aesopos. Kontañ istorioù loened ha tud a ra an oberour, ha lakaat Aesopos da vevañ a ra ivez. 

=== Pezhioù all ===
Evit ar peurrest eus ar pezhioù n'int ket bet tapet diwar skrivagnerien all, met krouet gantañ diwar darvoudoù eus an amzer.

== Brud ==
Koulskoude, en desped da berzhioù mat e fablennoù ne voe ket brudet-bras Phaedrus e-pad e vuhez, ha klemm a ra abalamour da se e rakskrid al Levrenn III, na kennebeut war-lerc'h. Meneget eo e anv gant [[Martialis]] hag [[Avianus]], netra ken.
Ne voe tennet e anv eus puñs an ankoun nemet pa voe diskoachet un dornskrid kozh gant al lenneg gall Pithou en 1596, a zo e dalc'h Markiz Rozambo hiriv.
&lt;!-- 
--&gt;
Awenet e voe [[Jean de La Fontaine]] gant kalz eus barzhonegoù Phaedrus evit sevel e re.

== Liammoù ==
* [http://www.intratext.com/Catalogo/Autori/AUT294.HTM Fablennoù Phaedrus] e latineg
* [https://web.archive.org/web/20080124055804/http://www.ilnarrastorie.it/autori.Fedro3.html Listenn e fablennoù]
* [https://web.archive.org/web/20080617141549/http://www.albertomelis.it/nuovotestofedro.htm Fablennoù Phaedrus en italianeg]
* [http://www.bookrags.com/biography-phaedrus/ &quot;Buhez Phaedrus &quot;]
* [https://web.archive.org/web/20130324031239/http://www.lefavole.org/en/fedro.htm &quot;Fablennoù Phaedrus&quot;]

[[Rummad:Skrivagnerien latin]]
[[Rummad:Skrivagnerien Henroma]]
[[Rummad:Phaedrus]]
[[Rummad:Fablennoù]]
[[Rummad:Ganedigezhioù -15]]
[[Rummad:Marvioù 50]]
[[Rummad:Skrivagnerien Roma er Iañ kantved kent JK‎]]
[[Rummad:Skrivagnerien Roma er Iañ kantved]]</text>
      <sha1>c125vdthmsjao8m2o4u65c1xypk3m0o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Carmen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45394</id>
    <revision>
      <id>2193510</id>
      <parentid>2146169</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T19:44:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2193510</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8131" sha1="l2oogxgb0m60mhp3da1j0fvh78xyzo0" xml:space="preserve">'''Carmen''' zo un [[anv-bihan]] [[spagnolek]] roet d'ar merc'hed. 
==Orin==
[[File:V.Carmen de Beniajan-general.jpg| thumb| [[Itron Varia Menez Karmel|Gwerc'hez ar C'harmen]] en iliz [[Beniaján]], e [[Rannbarzh Murcia]], e Spagn.]]
'''Carmen ''' zo un anv-bihan, evel un toullad re all e spagnoleg pe katalaneg ([[Amparo]], [[Asunción (disheñvelout)|Asunción]], [[Ángeles]], [[Araceli]], [[Candelaria]], [[Concepción]], [[Consuelo]], [[Dolores]], [[Guadalupe]], [[Lurdes]], [[María del Mar|Mar]], [[Mercedes]], [[Milagros]], [[Montserrat]], [[Nuria]], [[Paz]], [[Pilar]], [[Rocío]], ...), a zo deuet eus unan eus anvioù lec'hel ar Werc'hez.

Dont a ra an anv Carmen eus hini [[Menez Karmel]], e [[Palestina]], menez santel gouestlet d'ar [[Gwerc'hez Vari |Werc'hez Vari]] gant ar gatoliked. E Spagn eo brudet [[Nuestra Señora del Carmen]] (''[[Itron Varia Menez Karmel]]'') enoret e meur a lec'h, e [[Sevilla]] da skouer.

==Doareoù all==
*[[Carmencita]]
== Er yezhoù all==
*[[Carme]] e katalaneg
*[[Carmel]]
*''Carmen'', e galleg, spagnoleg, saozneg
*''Кармен'' e [[ruseg]]
*[[Carmine]], [[Carmelo]] ha [[Carmela]] en italianeg
*''Karmen, Menxu'', en euskareg

==Tud==
[[File:Carmen Consoli al Giffoni Film Festival 2010.jpg|thumb|right|150px|[[Carmen Consoli]]]]
[[File:Carmen Electra 2011.jpg|thumb|right|150px|[[Carmen Electra]]]]
*[[Carmen Blanco]], skrivagnerez spagnol 
*[[Carmen Boullosa]], barzhez vec'hikan .
*[[Carmen Consoli]], kanerez italian
*[[Carmen Di Pietro]], kanerez italian
*[[Carmen Electra]], kanerez stadunanat
*[[Carmen Fabrich]], livourez italian.
*[[Carmen Kass]], dougerez-dilhad estoniat.
*[[Carmen Laforet]], skrivagnerez spagnol.
*[[Carmen Llera]], skrivagnerez italian.
*[[Carmen Luvana]], aktourez stadunanat.
*[[Carmen Maura]], aktourez spagnol
*[[Carmen McRae]], kanerez stadunanat.
*[[Carmen Miranda]], kanerez portugalat ha brazilian
*[[Carmen Mondragón]] (1893 – 1978), anavezet ivez evel [[Nahui Olin]], livourez ha barzhez vec'hikan, 
*[[Carmen Pereira]], politikourez eus Ginea-Bissau,
*[[Carmen Polo]], pried ar jeneral [[Francisco Franco]]
*[[Carmen Sallés y Barangueras]], leanez spagnol.
*[[Carmen Scivittaro]], aktourez italian.
*[[Carmen Sylva]], anv-pluenn ar skrivagnerez [[Elisabeth von Wied]], rouanez Roumania.
&lt;!--
*[[Carmen Becerra]]

*[[Carmen Machi]]
*[[Carmen Casteiner]], tuffatrice italiana.

*[[Carmen Ejogo]], attrice, conduttrice televisiva e musicista britannica.

*[[Carmen Hernández]], cofondatrice del [[Cammino neocatecumenale]].
*[[Carmen Ionescu]], atleta rumena naturalizzata canadese.
*[[Carmen Lasorella]], giornalista italiana.

*[[Carmen Lomana]], imprenditrice spagnola.

*[[Carmen Russo]], ballerina, showgirl e attrice italiana.

*[[Carmen Sevilla]], attrice, cantante e conduttrice televisiva spagnola.
*[[Carmen Villani]], cantante, attrice e showgirl italiana.

--&gt;

==El lennegezh==
*Anv un danevell c'hallek eo, gant [[Prosper Mérimée]], embannet e meur a damm en 1845 e-barzh &quot;La Revue des Deux Mondes&quot;, hag en ul levr en 1847.
* Ur c'hoarigan a voe savet gant [[Georges Bizet]], e 1875, diwar Prosper Mérimée
* Ur varzhoneg a zo anvet Carmen, gant [[Théophile Gautier]] en e zastumad '''Emaux et Camées'''

==Korollarvestoù==
*unan gant [[Marius Petipa]], krouet e [[Madrid]] en [[1845]],
*unan gant [[Roland Petit]] e 1949,
*ha re all 

==Filmoù==
* '''''[[Burlesque on Carmen]]''''', film amerikan gant [[Charlie Chaplin]], e 1915;

* '''''[[Carmen (film, 1915, gant Cecil B. DeMille)|Carmen]]''''', film amerikan gant [[Cecil B. DeMille]] e [[1915]]
* '''''[[Carmen (film, 1915, gant Raoul Walsh)|Carmen]]''''', film amerikan gant [[Raoul Walsh]] e [[1915]]

* '''''[[Carmen (film, 1984)|Carmen]]''''', film gant [[Francesco Rosi]], e [[1984]], diwar oberenn Georges Bizet
 
*'''''[[Carmen (film, 1918)|Carmen]]''''', film alaman gant [[Ernst Lubitsch]], en [[1918]];

* '''''[[Carmen (film, 1926)|Carmen]]''''', film gant [[Jacques Feyder]], e [[1926]], diwar c'hoarigan Georges Bizet 
* '''''[[Carmen (film, 1942)|Carmen]]''''', film gant [[Christian-Jaque]], e [[1945]], c'hoariet gant [[Viviane Romance]] ha [[Jean Marais]]
* '''''[[Les Amours de Carmen (film, 1948)|Les Amours de Carmen]]''''', film gant [[Charles Vidor]], e [[1948 1948]], c'hoariet gant [[Rita Hayworth]]
* '''''[[Carmen Jones (1954)|Carmen Jones]]''''', film gant [[Otto Preminger]], e [[1954]], diwar oberenn Georges Bizet, met lakaet da c'hoarvezout e kreisteiz [[SAU]] 
* '''''[[Prénom Carmen]]''''', film gant [[Jean-Luc Godard]], e [[1983]], diwar istor Mérimée, hep sonerezh Bizet
* '''''[[Carmen (film, 1983)|Carmen]]''''', film gant [[Carlos Saura]], e [[1983 au cinéma|1983]], doare [[flamenco]] danevell Mérimée

*'''''[[La Tragédie de Carmen]]''''', tri film gant [[Peter Brook]] diwar e leurennadur evit ar c'hoariva, e [[1984]]
* ''U-Carmen e-Khayelitsha'', film suafrikan gant [[Mark Dornford-May]] e [[2005]]
===Telefilmoù===


* '''''[[Carmen (telefilm, 1952)|Carmen]]''''' renet gant [[Tyrone Guthrie]], ([[1952 er skinwel |1952]]) ma weler [[Risë Stevens]]
* '''''[[Carmen (telefilm, 1960)|Carmen]]''''' renet gant [[Göran Gentele]], ([[1960 er skinwel |1960]]) ma weler [[Kjerstin Dellert]]
* '''''[[Carmen (telefilm, 1973)|Carmen]]''''', ([[1973 er skinwel |1973]]) ma weler [[Edith Thallaug]]
* '''''[[Carmen (telefilm,  1978)|Carmen]]''''' renet gant [[Brian Large]], ([[1978 er skinwel|1978]]) ma weler [[Yelena Obraztsova]]
* '''''[[Carmen (Badel, 1980)|Carmen]]''''' renet gant [[Pierre Badel]], ([[1980 er skinwel |1980]]) ma weler [[Teresa Berganza]]
* '''''[[Carmen (Sanders, 1980)|Carmen]]''''' renet gant [[Dirk Sanders]], (1980) ma weler [[Zizi Jeanmaire]]
* '''''[[Carmen (telefilm, 1985)|Carmen]]''''' renet gant [[Robin Lough]], ([[1985  er skinwel |1985]]) ma weler [[Maria Ewing]]
&lt;!--
* '''''[[Carmen (Téléfilm, 1987)|Carmen]]''''' renet gant [[Brian Large]], ([[1987 à la télévision|1987]]) avec [[Agnes Baltsa]]
* '''''[[Carmen (Téléfilm, 1989)|Carmen]]''''' renet gant [[Barrie Gavin]], ([[1989 à la télévision|1989]]) avec [[Maria Ewing]]
* '''''[[Carmen (Téléfilm, 1997)|Carmen]]''''' renet gant [[Gary Halvorson]], ([[1997 à la télévision|1997]]) avec [[Waltraud Meier]]
* '''''[[Carmen (Taylor, 1999)|Carmen]]''''' renet gant [[Gavin Taylor]], ([[1999 à la télévision|1999]]) avec [[Maria Ewing]]
* '''''[[Carmen (Téléfilm, 1999)|Carmen]]''''' renet gant [[Ann-Margret Pettersson]] et [[Bengt Wennehorst-Norrman]], (1999) avec [[Charlotte Hellekant]]
* '''''[[Carmen (Téléfilm, 2000)|Carmen]]''''' renet gant [[George Blume]], ([[2000 à la télévision|2000]]) avec [[Nadja Michael]]
* '''''[[Carmen (Téléfilm, 2002)|Carmen]]''''' renet gant [[Sue Judd]], ([[2002 à la télévision|2002]]) avec [[Anne-Sofie von Otter]]
* '''''[[Carmen (Téléfilm, 2003)|Carmen]]''''' renet gant [[George Blume]], ([[2003 à la télévision|2003]]) avec [[Marina Domashenko]]
* '''''[[Carmen (Téléfilm, 2004)|Carmen]]''''', ([[2004 à la télévision|2004]]) avec [[Béatrice Uria Monzon]].

&lt;!--
== Autres ==
* le nom des [[Villa (grande maison)|villas]] [[andalousie|andalouses]], dont les jardins fleuris ne sont séparés des rues que par de légers grillages, permettant leur observation. Par exemple : dans certains quartiers de [[Grenade (Espagne)|Grenade]].

* [[Eric Carmen]], chanteur américain.
--&gt;

==Lec'hioù==

==={{Arc'hantina}}===
* [[Carmen (Santa Fe)]]

==={{Chile}}===
*[[Alto del Carmen (kêr)]], e [[Rannvro Atacama]]

==={{Filipinez}}===
*[[Carmen, Agusan del Norte]],
* [[Carmen (Bohol)|Carmen]], en Enez [[Bohol]] 
*[[Carmen, Cebu]], 
*[[Carmen, Cotabato]], 
*[[Carmen, Davao del Norte]], 
*[[Carmen, Surigao del Sur]], 
*[[Del Carmen, Surigao del Norte]]

==={{Mec'hiko}}===
*[[Ciudad del Carmen]], e stad [[Campeche]] 
*[[Playa del Carmen]], e [[Quintana Roo]] 

==={{SUA}}===
* [[Carmen (Oklahoma)]]

==={{Uruguay}}===
*[[Carmen (Uruguay)]], kêr e departamant Durazno

&lt;!--
*[[Karmøy]] or Carmen, an island of Norway


--&gt;

==Pennadoù kar==
* [[Carmencita]]
* [[Carmem]]
* [[Del Carmen]]
* [[El Carmen]]

[[Rummad:Anvioù-bihan spagnolek]]</text>
      <sha1>l2oogxgb0m60mhp3da1j0fvh78xyzo0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Saint-Pol-sur-Ternoise</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51039</id>
    <revision>
      <id>2193557</id>
      <parentid>2177932</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T05:21:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11556" sha1="byrmeqzumm7b8meoaklhi98tmhj7f25" xml:space="preserve">{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;width:300px; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#fafafa; border:1px #aaaaaa solid; border-collapse:collapse; font-size:95%;&quot;
|+&lt;span style=&quot;font-size:large;&quot;&gt;  &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #adafda&quot; |'''Kumunioù Frañs'''
|-
|- align=&quot;center&quot;
|Anv 
|Saint-Pol-sur-Ternoise
|- align=&quot;center&quot;
|Skoed 
|[[Skeudenn:Blason Saint-Pol-sur-Ternoise.svg|90px]]
|- align=&quot;center&quot;
|Lec'hiadur Saint-Pol-sur-Ternoise e [[Kanton Saint-Pol-sur-Ternoise]] hag en [[Arondisamant Arras]]
|[[Skeudenn:Saint pol sur ternoise.svg|220px]]
|- align=&quot;center&quot;
|[[Riez]]
|{{Frañs}}
|- align=&quot;center&quot;
|[[Rannvro]] 
|{{FR-NPDC}}
|- align=&quot;center&quot;
|[[Departamant]] 
|{{FR-Pas-de-Calais-skoed}}
|- align=&quot;center&quot;
|[[Bro hengounel]] 
|
|- align=&quot;center&quot;
|[[Arondisamant]] 
|[[Arondisamant Arras|Arras]]
|- align=&quot;center&quot;
|[[Etrekumuniezh]] 
|Communauté de communes du Saint-Polois
|- align=&quot;center&quot;
|[[Kanton]] 
|Pennlec'h [[Kanton Saint-Pol-sur-Ternoise]]
|- align=&quot;center&quot;
|[[Kod INSEE]] 
|62767
|- align=&quot;center&quot;
|[[Kod post]] 
|62130 
|- align=&quot;center&quot;
|Maer 
|Yves Héniart 
|- align=&quot;center&quot;
|Amzer-gefridi 
|[[2008]]-[[2014]]
|- align=&quot;center&quot;
|Gorread
|8,24&amp;nbsp;km²
|- align=&quot;center&quot;
|Led
|50° 22' 47&quot; Norzh 
|- align=&quot;center&quot;
| Hed
| 02° 20' 08&quot; Reter
|- align=&quot;center&quot;
| Uhelder kreiz 
|87 m
|- align=&quot;center&quot;
|Uhelder bihanañ 
|82 m
|- align=&quot;center&quot;
|Uhelder brasañ 
|149 m
|- align=&quot;center&quot;
|Poblañs hep kontoù doubl
|5 132 &lt;small&gt;(2007)&lt;/small&gt;
|- align=&quot;center&quot;
|Stankter
|622 a./km²
|- align=&quot;center&quot;
|Lec'hienn ar gumun
|[https://web.archive.org/web/20160111024957/http://ville-saintpolsurternoise.fr/ ville-saintpolsurternoise]
|}
'''Saint-Pol-sur-Ternoise''' a zo ur gumun eus departamant [[Pas-de-Calais]] ([[Bro-C'hall]]). Pennlec'h [[Kanton Saint-Pol-sur-Ternoise]] eo.
{|
|[[Skeudenn:stpoll1.jpg|Saint-Pol-sur-Ternoise|left|thumb|200px]]
|}
{|
|[[Skeudenn:stpoll2.jpg|Saint-Pol-sur-Ternoise|left|thumb|200px]]
|}
== Istor ==
=== {{XXvet}} kantved ===
'''[[Brezel-bed kentañ]]''': roet e voe ar [[Kroaz-brezel 1914-1918|Groaz Brezel 1914-1918]] d'ar gumun e [[1920]] 
&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20170303083543/http://pages14-18.mesdiscussions.net/pages1418/forum-pages-histoire/communes-decorees-guerre-sujet_7632_2.htm Pages 14-18]&lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
=== Bezioù ar C'hommonwealth en astenn bered ar gumun: ''Saint-Pol Communal Cemetery Extension'' ===
{| class = &quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+
! Bro
! Niver a soudarded
|-
|[[Skeudenn:Flag_of_South_Africa_1910-1912.svg|24px]] [[Afrika ar Su]]
|1
|-
|[[Skeudenn:Flag of Australia.svg|24px]] [[Aostralia]]
|3
|-
|[[Skeudenn:British Raj Red Ensign.svg|24px]] [[Indez]]
|1
|-
|[[Skeudenn:Canadian Red Ensign 1868-1921.svg|24px]] [[Kanada]]
|7
|- 
|[[Skeudenn:Flag of the United Kingdom.svg|24px]] [[Rouantelezh-Unanet]]
|210
|-
|[[Skeudenn:Flag of New Zealand.svg|24px]] [[Zeland-Nevez]]
|4
|-
|'''Hollad'''
|'''226'''
|}
Ur vered ag ar [[Brezel-bed kentañ]] eo. Dont a reas lu ar [[Rouantelezh-Unanet]] da gemer lec'h ar [[Bro-C'hall|C'hallaoued]] e miz [[Meurzh]] [[1916]]. An ospital-difiñv Niverenn 12 a voe lec'hiet en ur redegva e-kichen ar gêrig adalek ar [[1añ Mezheven|1añ a viz Even]] [[1916]] betek ar [[1añ Mezheven|1añ a viz Even]] [[1919]]. Krouet e oa bet an astenn e-tal ar ''Vered Thuillier'' gant an 10{{vet}} Lu [[Gall]]. Fuzuilhet e voe tri milour eus an 19{{vet}} Batailhon eus ar Rejimant ''Durham Light Infantry'' ([[saoz]]) e miz [[Genver]] [[1917]], daou anezhe evit bout kuitaet o lec'h, an trede hini evit bout taolet e armoù; douaret e voent er vered&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20101223205014/http://www.ww1cemeteries.com/ww1frenchextension/stpolcommext.htm WW1 Cemeteries]&lt;/ref&gt;.

=== Bered ar C'hommonwealth: ''Saint-Pol Military Cemetery'' ===
{| class = &quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+
! Bro
! Niver a soudarded
|-
|[[Skeudenn:Flag_of_South_Africa_1910-1912.svg|24px]] [[Afrika ar Su]]
|1
|-
|[[Skeudenn:Flag of Australia.svg|24px]] [[Aostralia]]
|20
|-
|[[Skeudenn:Flag of France.svg|24px]] [[Frañs]]
|2
|-
|[[Skeudenn:Canadian Red Ensign 1868-1921.svg|24px]] [[Kanada]]
|14
|- 
|[[Skeudenn:Flag of the United Kingdom.svg|24px]] [[Rouantelezh-Unanet]]
|218
|-
|[[Skeudenn:Flag of New Zealand.svg|24px]] [[Zeland-Nevez]]
|5
|-
|'''Hollad'''
|'''260'''
|}
Ur vered ag ar [[Brezel-bed kentañ]] eo. Digoret e voe e miz [[Meurzh]] [[1918]]: ne chome plas ebet ken en astenn bered ar gumun. Impljet e voe betek miz [[Gouere]] [[1920]]
&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20101125202855/http://www.ww1cemeteries.com/ww1frenchextension/stpolbritish.htm WW1 Cemeteries]&lt;/ref&gt;.
=== Bered ar C'hommonwealth: ''Saint-Pol War Cemetery'' ===
{| class = &quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+
! Bro
! Niver a soudarded
|- 
|[[Skeudenn:Flag of the United Kingdom.svg|24px]] [[Rouantelezh-Unanet]]
|47
|- 
|Broioù all eus ar C'hommonwealth
|12
|-
|'''Hollad'''
|'''59'''
|}
Ur vered eus an [[Eil brezel-bed]] eo. Daou vilour douaret enni a zo chomet dianv&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20101201201827/http://ww1cemeteries.com/ww2_cemeteries/st_pol_war_cem.htm WW1 Cemeteries]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[http://www.labeilledelaternoise.fr/actualite/Les-cimetieres-militaires-de-Saint-Pol-sur-Ternoise.-Le-soldat-inconnu-anglais.-1191.html L'Abeille de la Ternoise]&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;[http://memoiresdepierre.pagesperso-orange.fr/alphabetnew/s/saintpolsurternoise.html Mémoires de pierre]&lt;/ref&gt;.

== Douaroniezh ==
== Emdroadur ar boblañs 1793-2007 ==
						
&lt;timeline&gt;						
Colors=						
  id:lightgrey value:gray(0.9)						
  id:darkgrey value:gray(0.7)						
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)						
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)						
ImageSize  = width:800 height:350						
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:50						
DateFormat = x.y						
Period =from:0 till:5800						
TimeAxis   = orientation:vertical						
AlignBars  = justify						
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0						
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0						
						 
BackgroundColors = canvas:sfondo						
BarData=						
  bar:1791						
  bar:1792						
  bar:1793						
  bar:1794						
  bar:1795						
  bar:1796						
  bar:1797						
  bar:1798						
  bar:1799						
  bar:1800 text:1800						
  bar:1801						
  bar:1802						
  bar:1803						
  bar:1804						
  bar:1805						
  bar:1806						
  bar:1807						
  bar:1808						
  bar:1809						
  bar:1810						
  bar:1811						
  bar:1812						
  bar:1813						
  bar:1814						
  bar:1815						
  bar:1816						
  bar:1817						
  bar:1818						
  bar:1819						
  bar:1820 text:1820						
  bar:1821						
  bar:1822						
  bar:1823						
  bar:1824						
  bar:1825						
  bar:1826						
  bar:1827						
  bar:1828						
  bar:1829						
  bar:1830						
  bar:1831						
  bar:1832						
  bar:1833						
  bar:1834						
  bar:1835						
  bar:1836						
  bar:1837						
  bar:1838						
  bar:1839						
  bar:1840 text:1840						
  bar:1841						
  bar:1842						
  bar:1843						
  bar:1844						
  bar:1845						
  bar:1846						
  bar:1847						
  bar:1848						
  bar:1849						
  bar:1850						
  bar:1851						
  bar:1852						
  bar:1853						
  bar:1854						
  bar:1855						
  bar:1856						
  bar:1857						
  bar:1858						
  bar:1859						
  bar:1860 text:1860						
  bar:1861						
  bar:1862						
  bar:1863						
  bar:1864						
  bar:1865						
  bar:1866						
  bar:1867						
  bar:1868						
  bar:1869						
  bar:1870						
  bar:1871						
  bar:1872						
  bar:1873						
  bar:1874						
  bar:1875						
  bar:1876						
  bar:1877						
  bar:1878						
  bar:1879						
  bar:1880 text:1880						
  bar:1881						
  bar:1882						
  bar:1883						
  bar:1884						
  bar:1885						
  bar:1886						
  bar:1887						
  bar:1888						
  bar:1889						
  bar:1890						
  bar:1891						
  bar:1892						
  bar:1893						
  bar:1894						
  bar:1895						
  bar:1896						
  bar:1897						
  bar:1898						
  bar:1899						
  bar:1900 text:1900						
  bar:1901						
  bar:1902						
  bar:1903						
  bar:1904						
  bar:1905						
  bar:1906						
  bar:1907						
  bar:1908						
  bar:1909						
  bar:1910						
  bar:1911						
  bar:1912						
  bar:1913						
  bar:1914						
  bar:1915						
  bar:1916						
  bar:1917						
  bar:1918						
  bar:1919						
  bar:1920 text:1920						
  bar:1921						
  bar:1922						
  bar:1923						
  bar:1924						
  bar:1925						
  bar:1926						
  bar:1927						
  bar:1928						
  bar:1929						
  bar:1930						
  bar:1931						
  bar:1932						
  bar:1933						
  bar:1934						
  bar:1935						
  bar:1936						
  bar:1937						
  bar:1938						
  bar:1939						
  bar:1940 text:1940						
  bar:1941						
  bar:1942						
  bar:1943						
  bar:1944						
  bar:1945						
  bar:1946						
  bar:1947						
  bar:1948						
  bar:1949						
  bar:1950						
  bar:1951						
  bar:1952						
  bar:1953						
  bar:1954						
  bar:1955						
  bar:1956						
  bar:1957						
  bar:1958						
  bar:1959						
  bar:1960 text:1960						
  bar:1961						
  bar:1962						
  bar:1963						
  bar:1964						
  bar:1965						
  bar:1966						
  bar:1967						
  bar:1968						
  bar:1969						
  bar:1970						
  bar:1971						
  bar:1972						
  bar:1973						
  bar:1974						
  bar:1975						
  bar:1976						
  bar:1977						
  bar:1978						
  bar:1979						
  bar:1980 text:1980						
  bar:1981						
  bar:1982						
  bar:1983						
  bar:1984						
  bar:1985						
  bar:1986						
  bar:1987						
  bar:1988						
  bar:1989						
  bar:1990						
  bar:1991						
  bar:1992						
  bar:1993						
  bar:1994						
  bar:1995						
  bar:1996						
  bar:1997						
  bar:1998						
  bar:1999						
  bar:2000 text:2000						
  bar:2001						
  bar:2002						
  bar:2003						
  bar:2004						
  bar:2005						
  bar:2006						
  bar:2007						
PlotData=						
 color:barra width:10 align:left						
 bar:1793 from:0 till: 3152						
 bar:1800 from:0 till: 2949						
 bar:1806 from:0 till: 3409						
 bar:1821 from:0 till: 3500						
 bar:1831 from:0 till: 3504						
 bar:1836 from:0 till: 3452						
 bar:1841 from:0 till: 3374						
 bar:1846 from:0 till: 3348						
 bar:1851 from:0 till: 3380						
 bar:1856 from:0 till: 3315						
 bar:1861 from:0 till: 3440						
 bar:1866 from:0 till: 3567						
 bar:1872 from:0 till: 3743						
 bar:1876 from:0 till: 3949						
 bar:1881 from:0 till: 3797						
 bar:1886 from:0 till: 3788						
 bar:1891 from:0 till: 3705						
 bar:1896 from:0 till: 3808						
 bar:1901 from:0 till: 3956						
 bar:1906 from:0 till: 3970						
 bar:1911 from:0 till: 4243						
 bar:1921 from:0 till: 4846						
 bar:1926 from:0 till: 4704						
 bar:1931 from:0 till: 4694						
 bar:1936 from:0 till: 4736						
 bar:1946 from:0 till: 4535						
 bar:1954 from:0 till: 5087						
 bar:1962 from:0 till: 5193						
 bar:1968 from:0 till: 5318						
 bar:1975 from:0 till: 5717						
 bar:1982 from:0 till: 5752						
 bar:1990 from:0 till: 5215						
 bar:1999 from:0 till: 5227						
 bar:2006 from:0 till: 5144						
 bar:2007 from:0 till: 5132						
						
TextData=						
  fontsize:S pos:(50,10)						
  text:						
&lt;/timeline&gt;						
			
&lt;ref&gt;Cassini hag [[EBSSA]]&lt;/ref&gt;
== Melestradurezh ==
== Tud  ==
== Liammoù diavaez ==
== Dave ha notennoù==
&lt;references/&gt;

[[Rummad:Kumunioù Pas-de-Calais]]
[[Rummad:Bezioù-brezel ar C'hommonwealth e Pas-de-Calais]]
[[Rummad:Kroaz-brezel 1914-1918 (kumunioù Pas-de-Calais)]]</text>
      <sha1>byrmeqzumm7b8meoaklhi98tmhj7f25</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Femme fatale</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52059</id>
    <revision>
      <id>2193493</id>
      <parentid>2193481</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T15:01:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bistrakollboued</username>
        <id>92255</id>
      </contributor>
      <comment>yezh</comment>
      <origin>2193493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6620" sha1="9udwmp5naqvjcawbx7cxsurxlp5wnyg" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:''Femme fatale''}}
[[File:Mata Hari 6.jpg|thumb|upright 0.9|Ar spierez [[Mata Hari]]]]
'''''Femme fatale''''' (&quot;maouez varvus&quot;) zo un droienn [[gallek|c'hallek]] adkemeret e kalz yezhoù all, d'ober anv el [[lennegezh]] da gentañ hag er [[fiñvskeudennerezh]] diwezhatoc'h, eus ur [[maouez|vaouez]] hag a zegas ar [[marv]] d'an dud, hag a c'hallfe bezañ ''matezh an [[Ankou]]'' e [[brezhoneg]] neuze, pe da vihanañ droukchañs d'ar [[gwaz|wazed]] a vez hoalet ganti.

Kavet e vez e mojennoù an holl vroioù hag a-hed istor al lennegezh, gwech evel [[morganez]], pe [[sunerez-gwad]], [[diaoul]]ez pe [[sorser]]ez, gwech evel [[soudard]]ez, [[spierezh|spierez]], ha micherioù all c'hoazh. Sachañ a ra [[gwaz]]ed dinerzh daveti, paket e rouedoù o c'hoant.

Unan eus penntudennoù al lennegezh hag an arz eo er ''femme fatale'' eta, abaoe [[Eva (Bibl)|Eva]] ar [[Bibl]]. Galloudoù hud he deus, teogiñ a ra he freizh, ur gwaz (peurliesañ), evel pa vije un diaoulez tec'het eus puñs an [[Ifern]], o c'hoari gant he c'hened, gant he hoal, ha gant ar c'hoant c'hwezhet er wazed, da gas he mennozh kuzh da benn-vat.

Met ouzhpenn gant he c'horf e oar c'hoari ha mont a ra betek livañ gevier ha mont dre nerzh. Gant kontell pe kontamm e oar ober ivez.

A-wechoù avat ne vez nemet ur paourkaezh plac'h paket e rouedoù an tonkadur, evel er film du ''The Lady from Shanghai'' sevenet gant [[Orson Welles]] e [[1947]] ha c'hoariet gant [[Rita Hayworth]].

Anavezet eo ivez en [[Azia]] : e [[Sina]] ez eus bet tamallet priedoù-kleiz da vezañ bet kiriek da wanded pe mont da get [[tierniezh]] pe dierniezh.

==Istorel==
* [[Ishtar|Inanna]], un [[doue]]ez e [[Sumer]], {{Formatnum:4000}} bloaz kent hon amzer.
* [[Afrodite]], [[Elena Troia]], [[Kalypso]], [[Kirke]], [[Klitemnestra]], [[Lamia (euzhvil)|Lamia]], [[Medea]] en [[Henc'hres]] ; ouzhpenn ar maouezed ez eus ivez boudoù hanter loen, hanter maouez.
* [[Kleopatra]] en [[Henroma]], a lubanas daou bolitikour roman, [[Julius Caesar]] ha [[Marcus Antonius]] ; abalamour da se e voe gwall vrudet gant ar Romaned, ha neuze e teuas da vezañ pimpatrom ar ''femme fatale'' eus broioù ar Reter, kevrinus, galloudus, ha dañjerus.
* [[Delilah]], Eva, [[Judit]], [[Lilith]] ha [[Salome]], an holl er Bibl.
* [[Marc'harid Bourgogn (1290-1315)|Marc'harid Bourgogn]] (~[[1290]] – [[1315]]) e [[Bro-C'hall]].
* [[Hürrem Sultan]] (~[[1505]]-[[1558]]) e [[Turkia]].

Eva an hini a enkorfe dañjerioù revelezh ar merc'hed hervez kredennoù ar Grennamzer. [[Fata Morgana]] a rannas an enor-se ganti adal ar mare-se.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;
Ishtar goddess.jpg|Ishtar
Calypso receiving Telemachus and Mentor in the Grotto.jpg|Kalypso o tegemer [[Telemak]]
J. W. Waterhouse - Circe Invidiosa - Google Art Project.jpg|Kirke
Medea-PaulPeterich-1905.jpg|Medea
JudithKlimt.jpg|Judit
Morgan le Fay by Edward Burne-Jones.jpg|[[Morgana]]
&lt;/gallery&gt;

=== E Breizh ===
E [[Breizh]] e kaver [[Dahud]], [[Izold]], [[Mari Vorgan]], [[Morgana]], [[korrigan]]ezed ha [[kannerez-noz|kannerezed-noz]].
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;
Lilith (John Collier painting).jpg|''Lilith'', gant [[John Collier]] ((1892)
Franz von Stuck 010.jpg|''Salome'', gant [[Franz von Stuck]] (1906)
&lt;/gallery&gt;

==Lennegezh==
* ''Milady de Winter'', e romant [[Alexandre Dumas (tad)]], ''[[Les Trois Mousquetaires]]'' ([[1844]]). 
* ''Carmen'', en oberenn heñvelanvet [[Prosper Mérimée]] ([[1847]]), hag er [[c'hoarigan]] gant [[Georges Bizet]] ([[1875]]).
* ''Justine'', e ''The Alexandria Quartet'', gant [[Lawrence Durrell]] e [[1947]].

En {{XIXvet kantved}}, e-kerzh ar [[romantelouriezh]], e vleunias ar ''femme fatale'', e barzhonegoù evel re [[John Keats]] (, ''[[La Belle Dame sans Merci]]'' dreist-holl ([[1819]]), ha ''[[Lamia (barzhoneg)|Lamia]]'' ([[1820]]).

Ar ''femme fatale'' zo bet poltredet evel ur [[sunerez-gwad]] ; gant he hoal e tenn o nerzh hag o frankiz digant he serc'heged. [[Rudyard Kipling]] zo bet awenet e [[1897]] gant ur sunerez-gwad livet gant [[Philip Burne-Jones]], ur skeudenn aroueziek eus ar marevezh, da sevel e varzhoneg ''The Vampire''. Brudet e voe ar skrid ken e voe, hag an diskan ''A fool there was...'' a ra anv eus un den hoalet gant ar sunerez-gwad, a zeuas da vezañ ur film hag a reas berzh e 1915.

== Sinema ==
* Gant an [[aktour]]ez [[Theda Bara]] e voe displeget ster ar ger ''vamp'' er film ''A Fool There Was'' sevenet gant Frank Powell e [[1915]] diwar oberenn R. Kipling.

Ar vaouez-se eo an dudenn greiz c'hoariet gant [[Kathleen Turner]] er film ''Body Heat'' (Lawrence Kasdan, [[1981]]), gant [[Glenn Close]] e ''Fatal Attraction'' (Adrian Lyne, [[1987]]), gant [[Sharon Stone]] e ''Basic Instinct'' (Paul Verhoeven, [[1992]]) ha gant [[Linda Fiorentino]] e ''The Last Seduction'' (John Dahl, [[1994]]).

Ar ''femme fatale'' a weler e filmoù all ivez.
* [[Marlene Dietrich]] e ''Der blaue Engel'' (Joseph Sternberg, [[1930]]).
* Rita Hayworth e ''Gilda'' (Charles Vidor, [[1946]]).
* Rebecca Rominj e ''Femme fatale'' ([[Brian de Palma]], [[2002]]).
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;
Thedarose.jpg|Theda Bara e ''A Fool There Was''
Sharon Stone KV.jpg|Sharon Stone e ''Basic Instinct''
&lt;/gallery&gt;
&lt;!--
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
--&gt;
== Levrlennadur ==
* Toni Bentley (2002) ''Sisters of Salome''. 
* [[Bram Dijkstra]] (1986) ''Idols of Perversity: Fantasies of Feminine Evil in Fin-De-Siecle Culture'', (1986) ISBN 0-19-505652-3. 
* Bram Dijkstra (1996) ''Evil Sisters: The Threat of Female Sexuality in Twentieth-Century Culture'', (1996) ISBN 0-8050-5549-5
* Elizabeth K. Mix ''Evil By Design: The Creation and Marketing of the Femme Fatale'', ISBN 978-0-252-07323-6. 
* [[Mario Praz]] (1951) ''The Romantic Agony''. See chapters four, 'La Belle Dame Sans Merci', and five, 'Byzantium'.

== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20090122124424/http://lib.berkeley.edu/MRC/noir/np05ff.html No Place for a Woman: The Family in Film Noir]
* [http://www.moderntimes.com/palace/film_noir/index.html High Heels on Wet Pavement: ''film noir'' ha ''femme fatale'']
* [https://web.archive.org/web/20110726204432/http://www.detnovel.com/FemmeFatale.html Marling, William: ''Characteristics of Hard-Boiled Fiction:The Femme Fatale'']
* [https://web.archive.org/web/20090319230305/http://www.albany.edu/scj/jcjpc/vol8is3/snyder.pdf PERSONALITY DISORDER AND THE FILM NOIR FEMME FATALE by Scott Snyder]
* [http://www.filmsite.org/femmesfatales.html ''The Greatest Femmes Fatales'' American Movie Classics Filmsite]

[[Rummad:Tudennoù el lennegezh]]
[[Rummad:Troiennoù gallek]]
[[Rummad:Merc'hed]]</text>
      <sha1>9udwmp5naqvjcawbx7cxsurxlp5wnyg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193494</id>
      <parentid>2193493</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T15:03:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bistrakollboued</username>
        <id>92255</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Lennegezh */</comment>
      <origin>2193494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6622" sha1="owc7wtt6fymts1nn1nll8se1a1c7f0w" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:''Femme fatale''}}
[[File:Mata Hari 6.jpg|thumb|upright 0.9|Ar spierez [[Mata Hari]]]]
'''''Femme fatale''''' (&quot;maouez varvus&quot;) zo un droienn [[gallek|c'hallek]] adkemeret e kalz yezhoù all, d'ober anv el [[lennegezh]] da gentañ hag er [[fiñvskeudennerezh]] diwezhatoc'h, eus ur [[maouez|vaouez]] hag a zegas ar [[marv]] d'an dud, hag a c'hallfe bezañ ''matezh an [[Ankou]]'' e [[brezhoneg]] neuze, pe da vihanañ droukchañs d'ar [[gwaz|wazed]] a vez hoalet ganti.

Kavet e vez e mojennoù an holl vroioù hag a-hed istor al lennegezh, gwech evel [[morganez]], pe [[sunerez-gwad]], [[diaoul]]ez pe [[sorser]]ez, gwech evel [[soudard]]ez, [[spierezh|spierez]], ha micherioù all c'hoazh. Sachañ a ra [[gwaz]]ed dinerzh daveti, paket e rouedoù o c'hoant.

Unan eus penntudennoù al lennegezh hag an arz eo er ''femme fatale'' eta, abaoe [[Eva (Bibl)|Eva]] ar [[Bibl]]. Galloudoù hud he deus, teogiñ a ra he freizh, ur gwaz (peurliesañ), evel pa vije un diaoulez tec'het eus puñs an [[Ifern]], o c'hoari gant he c'hened, gant he hoal, ha gant ar c'hoant c'hwezhet er wazed, da gas he mennozh kuzh da benn-vat.

Met ouzhpenn gant he c'horf e oar c'hoari ha mont a ra betek livañ gevier ha mont dre nerzh. Gant kontell pe kontamm e oar ober ivez.

A-wechoù avat ne vez nemet ur paourkaezh plac'h paket e rouedoù an tonkadur, evel er film du ''The Lady from Shanghai'' sevenet gant [[Orson Welles]] e [[1947]] ha c'hoariet gant [[Rita Hayworth]].

Anavezet eo ivez en [[Azia]] : e [[Sina]] ez eus bet tamallet priedoù-kleiz da vezañ bet kiriek da wanded pe mont da get [[tierniezh]] pe dierniezh.

==Istorel==
* [[Ishtar|Inanna]], un [[doue]]ez e [[Sumer]], {{Formatnum:4000}} bloaz kent hon amzer.
* [[Afrodite]], [[Elena Troia]], [[Kalypso]], [[Kirke]], [[Klitemnestra]], [[Lamia (euzhvil)|Lamia]], [[Medea]] en [[Henc'hres]] ; ouzhpenn ar maouezed ez eus ivez boudoù hanter loen, hanter maouez.
* [[Kleopatra]] en [[Henroma]], a lubanas daou bolitikour roman, [[Julius Caesar]] ha [[Marcus Antonius]] ; abalamour da se e voe gwall vrudet gant ar Romaned, ha neuze e teuas da vezañ pimpatrom ar ''femme fatale'' eus broioù ar Reter, kevrinus, galloudus, ha dañjerus.
* [[Delilah]], Eva, [[Judit]], [[Lilith]] ha [[Salome]], an holl er Bibl.
* [[Marc'harid Bourgogn (1290-1315)|Marc'harid Bourgogn]] (~[[1290]] – [[1315]]) e [[Bro-C'hall]].
* [[Hürrem Sultan]] (~[[1505]]-[[1558]]) e [[Turkia]].

Eva an hini a enkorfe dañjerioù revelezh ar merc'hed hervez kredennoù ar Grennamzer. [[Fata Morgana]] a rannas an enor-se ganti adal ar mare-se.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;
Ishtar goddess.jpg|Ishtar
Calypso receiving Telemachus and Mentor in the Grotto.jpg|Kalypso o tegemer [[Telemak]]
J. W. Waterhouse - Circe Invidiosa - Google Art Project.jpg|Kirke
Medea-PaulPeterich-1905.jpg|Medea
JudithKlimt.jpg|Judit
Morgan le Fay by Edward Burne-Jones.jpg|[[Morgana]]
&lt;/gallery&gt;

=== E Breizh ===
E [[Breizh]] e kaver [[Dahud]], [[Izold]], [[Mari Vorgan]], [[Morgana]], [[korrigan]]ezed ha [[kannerez-noz|kannerezed-noz]].
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;
Lilith (John Collier painting).jpg|''Lilith'', gant [[John Collier]] ((1892)
Franz von Stuck 010.jpg|''Salome'', gant [[Franz von Stuck]] (1906)
&lt;/gallery&gt;

==Lennegezh==
* ''Milady de Winter'', e romant [[Alexandre Dumas (tad)]], ''[[Les Trois Mousquetaires]]'' ([[1844]]). 
* ''[[Carmen]]'', en oberenn heñvelanvet [[Prosper Mérimée]] ([[1847]]), hag er [[c'hoarigan]] gant [[Georges Bizet]] ([[1875]]).
* ''Justine'', e ''The Alexandria Quartet'', gant [[Lawrence Durrell]] e [[1947]].

En {{XIXvet kantved}}, e-kerzh ar [[romantelouriezh]], e vleunias ar ''femme fatale'', e barzhonegoù evel re [[John Keats]] (''[[La Belle Dame sans Merci]]'' dreist-holl ([[1819]]), ha ''[[Lamia (barzhoneg)|Lamia]]'' ([[1820]]).

Ar ''femme fatale'' zo bet poltredet evel ur [[sunerez-gwad]] ; gant he hoal e tenn o nerzh hag o frankiz digant he serc'heged. [[Rudyard Kipling]] zo bet awenet e [[1897]] gant ur sunerez-gwad livet gant [[Philip Burne-Jones]], ur skeudenn aroueziek eus ar marevezh, da sevel e varzhoneg ''The Vampire''. Brudet e voe ar skrid ken e voe, hag an diskan ''A fool there was...'' a ra anv eus un den hoalet gant ar sunerez-gwad, a zeuas da vezañ ur film hag a reas berzh e 1915.

== Sinema ==
* Gant an [[aktour]]ez [[Theda Bara]] e voe displeget ster ar ger ''vamp'' er film ''A Fool There Was'' sevenet gant Frank Powell e [[1915]] diwar oberenn R. Kipling.

Ar vaouez-se eo an dudenn greiz c'hoariet gant [[Kathleen Turner]] er film ''Body Heat'' (Lawrence Kasdan, [[1981]]), gant [[Glenn Close]] e ''Fatal Attraction'' (Adrian Lyne, [[1987]]), gant [[Sharon Stone]] e ''Basic Instinct'' (Paul Verhoeven, [[1992]]) ha gant [[Linda Fiorentino]] e ''The Last Seduction'' (John Dahl, [[1994]]).

Ar ''femme fatale'' a weler e filmoù all ivez.
* [[Marlene Dietrich]] e ''Der blaue Engel'' (Joseph Sternberg, [[1930]]).
* Rita Hayworth e ''Gilda'' (Charles Vidor, [[1946]]).
* Rebecca Rominj e ''Femme fatale'' ([[Brian de Palma]], [[2002]]).
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;
Thedarose.jpg|Theda Bara e ''A Fool There Was''
Sharon Stone KV.jpg|Sharon Stone e ''Basic Instinct''
&lt;/gallery&gt;
&lt;!--
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
--&gt;
== Levrlennadur ==
* Toni Bentley (2002) ''Sisters of Salome''. 
* [[Bram Dijkstra]] (1986) ''Idols of Perversity: Fantasies of Feminine Evil in Fin-De-Siecle Culture'', (1986) ISBN 0-19-505652-3. 
* Bram Dijkstra (1996) ''Evil Sisters: The Threat of Female Sexuality in Twentieth-Century Culture'', (1996) ISBN 0-8050-5549-5
* Elizabeth K. Mix ''Evil By Design: The Creation and Marketing of the Femme Fatale'', ISBN 978-0-252-07323-6. 
* [[Mario Praz]] (1951) ''The Romantic Agony''. See chapters four, 'La Belle Dame Sans Merci', and five, 'Byzantium'.

== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20090122124424/http://lib.berkeley.edu/MRC/noir/np05ff.html No Place for a Woman: The Family in Film Noir]
* [http://www.moderntimes.com/palace/film_noir/index.html High Heels on Wet Pavement: ''film noir'' ha ''femme fatale'']
* [https://web.archive.org/web/20110726204432/http://www.detnovel.com/FemmeFatale.html Marling, William: ''Characteristics of Hard-Boiled Fiction:The Femme Fatale'']
* [https://web.archive.org/web/20090319230305/http://www.albany.edu/scj/jcjpc/vol8is3/snyder.pdf PERSONALITY DISORDER AND THE FILM NOIR FEMME FATALE by Scott Snyder]
* [http://www.filmsite.org/femmesfatales.html ''The Greatest Femmes Fatales'' American Movie Classics Filmsite]

[[Rummad:Tudennoù el lennegezh]]
[[Rummad:Troiennoù gallek]]
[[Rummad:Merc'hed]]</text>
      <sha1>owc7wtt6fymts1nn1nll8se1a1c7f0w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193511</id>
      <parentid>2193494</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T19:45:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193511</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6640" sha1="szua7c8gg455rzmg0huhfx6dbn9j74y" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:''Femme fatale''}}
[[File:Mata Hari 6.jpg|thumb|upright 0.9|Ar spierez [[Mata Hari]]]]
'''''Femme fatale''''' (&quot;maouez varvus&quot;) zo un droienn [[gallek|c'hallek]] adkemeret e kalz yezhoù all, d'ober anv el [[lennegezh]] da gentañ hag er [[fiñvskeudennerezh]] diwezhatoc'h, eus ur [[maouez|vaouez]] hag a zegas ar [[marv]] d'an dud, hag a c'hallfe bezañ ''matezh an [[Ankou]]'' e [[brezhoneg]] neuze, pe da vihanañ droukchañs d'ar [[gwaz|wazed]] a vez hoalet ganti.

Kavet e vez e mojennoù an holl vroioù hag a-hed istor al lennegezh, gwech evel [[morganez]], pe [[sunerez-gwad]], [[diaoul]]ez pe [[sorser]]ez, gwech evel [[soudard]]ez, [[spierezh|spierez]], ha micherioù all c'hoazh. Sachañ a ra [[gwaz]]ed dinerzh daveti, paket e rouedoù o c'hoant.

Unan eus penntudennoù al lennegezh hag an arz eo er ''femme fatale'' eta, abaoe [[Eva (Bibl)|Eva]] ar [[Bibl]]. Galloudoù hud he deus, teogiñ a ra he freizh, ur gwaz (peurliesañ), evel pa vije un diaoulez tec'het eus puñs an [[Ifern]], o c'hoari gant he c'hened, gant he hoal, ha gant ar c'hoant c'hwezhet er wazed, da gas he mennozh kuzh da benn-vat.

Met ouzhpenn gant he c'horf e oar c'hoari ha mont a ra betek livañ gevier ha mont dre nerzh. Gant kontell pe kontamm e oar ober ivez.

A-wechoù avat ne vez nemet ur paourkaezh plac'h paket e rouedoù an tonkadur, evel er film du ''The Lady from Shanghai'' sevenet gant [[Orson Welles]] e [[1947]] ha c'hoariet gant [[Rita Hayworth]].

Anavezet eo ivez en [[Azia]] : e [[Sina]] ez eus bet tamallet priedoù-kleiz da vezañ bet kiriek da wanded pe mont da get [[tierniezh]] pe dierniezh.

==Istorel==
* [[Ishtar|Inanna]], un [[doue]]ez e [[Sumer]], {{Formatnum:4000}} bloaz kent hon amzer.
* [[Afrodite]], [[Elena Troia]], [[Kalypso]], [[Kirke]], [[Klitemnestra]], [[Lamia (euzhvil)|Lamia]], [[Medea]] en [[Henc'hres]] ; ouzhpenn ar maouezed ez eus ivez boudoù hanter loen, hanter maouez.
* [[Kleopatra]] en [[Henroma]], a lubanas daou bolitikour roman, [[Julius Caesar]] ha [[Marcus Antonius]] ; abalamour da se e voe gwall vrudet gant ar Romaned, ha neuze e teuas da vezañ pimpatrom ar ''femme fatale'' eus broioù ar Reter, kevrinus, galloudus, ha dañjerus.
* [[Delilah]], Eva, [[Judit]], [[Lilith]] ha [[Salome]], an holl er Bibl.
* [[Marc'harid Bourgogn (1290-1315)|Marc'harid Bourgogn]] (~[[1290]] – [[1315]]) e [[Bro-C'hall]].
* [[Hürrem Sultan]] (~[[1505]]-[[1558]]) e [[Turkia]].

Eva an hini a enkorfe dañjerioù revelezh ar merc'hed hervez kredennoù ar Grennamzer. [[Fata Morgana]] a rannas an enor-se ganti adal ar mare-se.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;
Ishtar goddess.jpg|Ishtar
Calypso receiving Telemachus and Mentor in the Grotto.jpg|Kalypso o tegemer [[Telemak]]
J. W. Waterhouse - Circe Invidiosa - Google Art Project.jpg|Kirke
Medea-PaulPeterich-1905.jpg|Medea
JudithKlimt.jpg|Judit
Morgan le Fay by Edward Burne-Jones.jpg|[[Morgana]]
&lt;/gallery&gt;

=== E Breizh ===
E [[Breizh]] e kaver [[Dahud]], [[Izold]], [[Mari Vorgan]], [[Morgana]], [[korrigan]]ezed ha [[kannerez-noz|kannerezed-noz]].
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;
Lilith (John Collier painting).jpg|''Lilith'', gant [[John Collier]] ((1892)
Franz von Stuck 010.jpg|''Salome'', gant [[Franz von Stuck]] (1906)
&lt;/gallery&gt;

==Lennegezh==
* ''Milady de Winter'', e romant [[Alexandre Dumas (tad)]], ''[[Les Trois Mousquetaires]]'' ([[1844]]). 
* ''[[Carmen (danevell)|Carmen]]'', en oberenn heñvelanvet [[Prosper Mérimée]] ([[1847]]), hag er [[c'hoarigan]] gant [[Georges Bizet]] ([[1875]]).
* ''Justine'', e ''The Alexandria Quartet'', gant [[Lawrence Durrell]] e [[1947]].

En {{XIXvet kantved}}, e-kerzh ar [[romantelouriezh]], e vleunias ar ''femme fatale'', e barzhonegoù evel re [[John Keats]] (''[[La Belle Dame sans Merci]]'' dreist-holl ([[1819]]), ha ''[[Lamia (barzhoneg)|Lamia]]'' ([[1820]]).

Ar ''femme fatale'' zo bet poltredet evel ur [[sunerez-gwad]] ; gant he hoal e tenn o nerzh hag o frankiz digant he serc'heged. [[Rudyard Kipling]] zo bet awenet e [[1897]] gant ur sunerez-gwad livet gant [[Philip Burne-Jones]], ur skeudenn aroueziek eus ar marevezh, da sevel e varzhoneg ''The Vampire''. Brudet e voe ar skrid ken e voe, hag an diskan ''A fool there was...'' a ra anv eus un den hoalet gant ar sunerez-gwad, a zeuas da vezañ ur film hag a reas berzh e 1915.

== Sinema ==
* Gant an [[aktour]]ez [[Theda Bara]] e voe displeget ster ar ger ''vamp'' er film ''A Fool There Was'' sevenet gant Frank Powell e [[1915]] diwar oberenn R. Kipling.

Ar vaouez-se eo an dudenn greiz c'hoariet gant [[Kathleen Turner]] er film ''Body Heat'' (Lawrence Kasdan, [[1981]]), gant [[Glenn Close]] e ''Fatal Attraction'' (Adrian Lyne, [[1987]]), gant [[Sharon Stone]] e ''Basic Instinct'' (Paul Verhoeven, [[1992]]) ha gant [[Linda Fiorentino]] e ''The Last Seduction'' (John Dahl, [[1994]]).

Ar ''femme fatale'' a weler e filmoù all ivez.
* [[Marlene Dietrich]] e ''Der blaue Engel'' (Joseph Sternberg, [[1930]]).
* Rita Hayworth e ''Gilda'' (Charles Vidor, [[1946]]).
* Rebecca Rominj e ''Femme fatale'' ([[Brian de Palma]], [[2002]]).
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;
Thedarose.jpg|Theda Bara e ''A Fool There Was''
Sharon Stone KV.jpg|Sharon Stone e ''Basic Instinct''
&lt;/gallery&gt;
&lt;!--
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
--&gt;
== Levrlennadur ==
* Toni Bentley (2002) ''Sisters of Salome''. 
* [[Bram Dijkstra]] (1986) ''Idols of Perversity: Fantasies of Feminine Evil in Fin-De-Siecle Culture'', (1986) ISBN 0-19-505652-3. 
* Bram Dijkstra (1996) ''Evil Sisters: The Threat of Female Sexuality in Twentieth-Century Culture'', (1996) ISBN 0-8050-5549-5
* Elizabeth K. Mix ''Evil By Design: The Creation and Marketing of the Femme Fatale'', ISBN 978-0-252-07323-6. 
* [[Mario Praz]] (1951) ''The Romantic Agony''. See chapters four, 'La Belle Dame Sans Merci', and five, 'Byzantium'.

== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20090122124424/http://lib.berkeley.edu/MRC/noir/np05ff.html No Place for a Woman: The Family in Film Noir]
* [http://www.moderntimes.com/palace/film_noir/index.html High Heels on Wet Pavement: ''film noir'' ha ''femme fatale'']
* [https://web.archive.org/web/20110726204432/http://www.detnovel.com/FemmeFatale.html Marling, William: ''Characteristics of Hard-Boiled Fiction:The Femme Fatale'']
* [https://web.archive.org/web/20090319230305/http://www.albany.edu/scj/jcjpc/vol8is3/snyder.pdf PERSONALITY DISORDER AND THE FILM NOIR FEMME FATALE by Scott Snyder]
* [http://www.filmsite.org/femmesfatales.html ''The Greatest Femmes Fatales'' American Movie Classics Filmsite]

[[Rummad:Tudennoù el lennegezh]]
[[Rummad:Troiennoù gallek]]
[[Rummad:Merc'hed]]</text>
      <sha1>szua7c8gg455rzmg0huhfx6dbn9j74y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193527</id>
      <parentid>2193511</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T20:00:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>/* Sinema */</comment>
      <origin>2193527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6645" sha1="d8qj08z3ws7bdr99ksiihc9db775fav" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:''Femme fatale''}}
[[File:Mata Hari 6.jpg|thumb|upright 0.9|Ar spierez [[Mata Hari]]]]
'''''Femme fatale''''' (&quot;maouez varvus&quot;) zo un droienn [[gallek|c'hallek]] adkemeret e kalz yezhoù all, d'ober anv el [[lennegezh]] da gentañ hag er [[fiñvskeudennerezh]] diwezhatoc'h, eus ur [[maouez|vaouez]] hag a zegas ar [[marv]] d'an dud, hag a c'hallfe bezañ ''matezh an [[Ankou]]'' e [[brezhoneg]] neuze, pe da vihanañ droukchañs d'ar [[gwaz|wazed]] a vez hoalet ganti.

Kavet e vez e mojennoù an holl vroioù hag a-hed istor al lennegezh, gwech evel [[morganez]], pe [[sunerez-gwad]], [[diaoul]]ez pe [[sorser]]ez, gwech evel [[soudard]]ez, [[spierezh|spierez]], ha micherioù all c'hoazh. Sachañ a ra [[gwaz]]ed dinerzh daveti, paket e rouedoù o c'hoant.

Unan eus penntudennoù al lennegezh hag an arz eo er ''femme fatale'' eta, abaoe [[Eva (Bibl)|Eva]] ar [[Bibl]]. Galloudoù hud he deus, teogiñ a ra he freizh, ur gwaz (peurliesañ), evel pa vije un diaoulez tec'het eus puñs an [[Ifern]], o c'hoari gant he c'hened, gant he hoal, ha gant ar c'hoant c'hwezhet er wazed, da gas he mennozh kuzh da benn-vat.

Met ouzhpenn gant he c'horf e oar c'hoari ha mont a ra betek livañ gevier ha mont dre nerzh. Gant kontell pe kontamm e oar ober ivez.

A-wechoù avat ne vez nemet ur paourkaezh plac'h paket e rouedoù an tonkadur, evel er film du ''The Lady from Shanghai'' sevenet gant [[Orson Welles]] e [[1947]] ha c'hoariet gant [[Rita Hayworth]].

Anavezet eo ivez en [[Azia]] : e [[Sina]] ez eus bet tamallet priedoù-kleiz da vezañ bet kiriek da wanded pe mont da get [[tierniezh]] pe dierniezh.

==Istorel==
* [[Ishtar|Inanna]], un [[doue]]ez e [[Sumer]], {{Formatnum:4000}} bloaz kent hon amzer.
* [[Afrodite]], [[Elena Troia]], [[Kalypso]], [[Kirke]], [[Klitemnestra]], [[Lamia (euzhvil)|Lamia]], [[Medea]] en [[Henc'hres]] ; ouzhpenn ar maouezed ez eus ivez boudoù hanter loen, hanter maouez.
* [[Kleopatra]] en [[Henroma]], a lubanas daou bolitikour roman, [[Julius Caesar]] ha [[Marcus Antonius]] ; abalamour da se e voe gwall vrudet gant ar Romaned, ha neuze e teuas da vezañ pimpatrom ar ''femme fatale'' eus broioù ar Reter, kevrinus, galloudus, ha dañjerus.
* [[Delilah]], Eva, [[Judit]], [[Lilith]] ha [[Salome]], an holl er Bibl.
* [[Marc'harid Bourgogn (1290-1315)|Marc'harid Bourgogn]] (~[[1290]] – [[1315]]) e [[Bro-C'hall]].
* [[Hürrem Sultan]] (~[[1505]]-[[1558]]) e [[Turkia]].

Eva an hini a enkorfe dañjerioù revelezh ar merc'hed hervez kredennoù ar Grennamzer. [[Fata Morgana]] a rannas an enor-se ganti adal ar mare-se.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;
Ishtar goddess.jpg|Ishtar
Calypso receiving Telemachus and Mentor in the Grotto.jpg|Kalypso o tegemer [[Telemak]]
J. W. Waterhouse - Circe Invidiosa - Google Art Project.jpg|Kirke
Medea-PaulPeterich-1905.jpg|Medea
JudithKlimt.jpg|Judit
Morgan le Fay by Edward Burne-Jones.jpg|[[Morgana]]
&lt;/gallery&gt;

=== E Breizh ===
E [[Breizh]] e kaver [[Dahud]], [[Izold]], [[Mari Vorgan]], [[Morgana]], [[korrigan]]ezed ha [[kannerez-noz|kannerezed-noz]].
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;
Lilith (John Collier painting).jpg|''Lilith'', gant [[John Collier]] ((1892)
Franz von Stuck 010.jpg|''Salome'', gant [[Franz von Stuck]] (1906)
&lt;/gallery&gt;

==Lennegezh==
* ''Milady de Winter'', e romant [[Alexandre Dumas (tad)]], ''[[Les Trois Mousquetaires]]'' ([[1844]]). 
* ''[[Carmen (danevell)|Carmen]]'', en oberenn heñvelanvet [[Prosper Mérimée]] ([[1847]]), hag er [[c'hoarigan]] gant [[Georges Bizet]] ([[1875]]).
* ''Justine'', e ''The Alexandria Quartet'', gant [[Lawrence Durrell]] e [[1947]].

En {{XIXvet kantved}}, e-kerzh ar [[romantelouriezh]], e vleunias ar ''femme fatale'', e barzhonegoù evel re [[John Keats]] (''[[La Belle Dame sans Merci]]'' dreist-holl ([[1819]]), ha ''[[Lamia (barzhoneg)|Lamia]]'' ([[1820]]).

Ar ''femme fatale'' zo bet poltredet evel ur [[sunerez-gwad]] ; gant he hoal e tenn o nerzh hag o frankiz digant he serc'heged. [[Rudyard Kipling]] zo bet awenet e [[1897]] gant ur sunerez-gwad livet gant [[Philip Burne-Jones]], ur skeudenn aroueziek eus ar marevezh, da sevel e varzhoneg ''The Vampire''. Brudet e voe ar skrid ken e voe, hag an diskan ''A fool there was...'' a ra anv eus un den hoalet gant ar sunerez-gwad, a zeuas da vezañ ur film hag a reas berzh e 1915.

== Sinema ==
* Gant an [[aktour]]ez [[Theda Bara]] e voe displeget ster ar ger ''vamp'' er film ''A Fool There Was'' sevenet gant Frank Powell e [[1915]] diwar oberenn R. Kipling.

Ar vaouez-se eo an dudenn greiz c'hoariet gant [[Kathleen Turner]] er film ''Body Heat'' (Lawrence Kasdan, [[1981]]), gant [[Glenn Close]] e ''Fatal Attraction'' (Adrian Lyne, [[1987]]), gant [[Sharon Stone]] e ''Basic Instinct'' ([[Paul Verhoeven]], [[1992]]) ha gant [[Linda Fiorentino]] e ''The Last Seduction'' (John Dahl, [[1994]]).

Ar ''femme fatale'' a weler e filmoù all ivez.
* [[Marlene Dietrich]] e ''Der blaue Engel'' (Joseph Sternberg, [[1930]]).
* Rita Hayworth e ''Gilda'' (Charles Vidor, [[1946]]).
* Rebecca Rominj e ''Femme fatale'' ([[Brian De Palma]], [[2002]]).
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;
Thedarose.jpg|Theda Bara e ''A Fool There Was''
Sharon Stone KV.jpg|Sharon Stone e ''Basic Instinct''
&lt;/gallery&gt;
&lt;!--
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
--&gt;

== Levrlennadur ==
* Toni Bentley (2002) ''Sisters of Salome''. 
* [[Bram Dijkstra]] (1986) ''Idols of Perversity: Fantasies of Feminine Evil in Fin-De-Siecle Culture'', (1986) ISBN 0-19-505652-3. 
* Bram Dijkstra (1996) ''Evil Sisters: The Threat of Female Sexuality in Twentieth-Century Culture'', (1996) ISBN 0-8050-5549-5
* Elizabeth K. Mix ''Evil By Design: The Creation and Marketing of the Femme Fatale'', ISBN 978-0-252-07323-6. 
* [[Mario Praz]] (1951) ''The Romantic Agony''. See chapters four, 'La Belle Dame Sans Merci', and five, 'Byzantium'.

== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20090122124424/http://lib.berkeley.edu/MRC/noir/np05ff.html No Place for a Woman: The Family in Film Noir]
* [http://www.moderntimes.com/palace/film_noir/index.html High Heels on Wet Pavement: ''film noir'' ha ''femme fatale'']
* [https://web.archive.org/web/20110726204432/http://www.detnovel.com/FemmeFatale.html Marling, William: ''Characteristics of Hard-Boiled Fiction:The Femme Fatale'']
* [https://web.archive.org/web/20090319230305/http://www.albany.edu/scj/jcjpc/vol8is3/snyder.pdf PERSONALITY DISORDER AND THE FILM NOIR FEMME FATALE by Scott Snyder]
* [http://www.filmsite.org/femmesfatales.html ''The Greatest Femmes Fatales'' American Movie Classics Filmsite]

[[Rummad:Tudennoù el lennegezh]]
[[Rummad:Troiennoù gallek]]
[[Rummad:Merc'hed]]</text>
      <sha1>d8qj08z3ws7bdr99ksiihc9db775fav</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193528</id>
      <parentid>2193527</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T20:01:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6649" sha1="hhdyyjfqmugzucl7m732bgg02x649ix" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:''Femme fatale''}}
[[File:Mata Hari 6.jpg|thumb|upright 0.9|Ar spierez [[Mata Hari]]]]
'''''Femme fatale''''' (&quot;maouez varvus&quot;) zo un droienn [[gallek|c'hallek]] adkemeret e kalz yezhoù all, d'ober anv el [[lennegezh]] da gentañ hag er [[fiñvskeudennerezh]] diwezhatoc'h, eus ur [[maouez|vaouez]] hag a zegas ar [[marv]] d'an dud, hag a c'hallfe bezañ ''matezh an [[Ankou]]'' e [[brezhoneg]] neuze, pe da vihanañ droukchañs d'ar [[gwaz|wazed]] a vez hoalet ganti.

Kavet e vez e mojennoù an holl vroioù hag a-hed istor al lennegezh, gwech evel [[morganez]], pe [[sunerez-gwad]], [[diaoul]]ez pe [[sorser]]ez, gwech evel [[soudard]]ez, [[spierezh|spierez]], ha micherioù all c'hoazh. Sachañ a ra [[gwaz]]ed dinerzh daveti, paket e rouedoù o c'hoant.

Unan eus penntudennoù al lennegezh hag an arz eo er ''femme fatale'' eta, abaoe [[Eva (Bibl)|Eva]] ar [[Bibl]]. Galloudoù hud he deus, teogiñ a ra he freizh, ur gwaz (peurliesañ), evel pa vije un diaoulez tec'het eus puñs an [[Ifern]], o c'hoari gant he c'hened, gant he hoal, ha gant ar c'hoant c'hwezhet er wazed, da gas he mennozh kuzh da benn-vat.

Met ouzhpenn gant he c'horf e oar c'hoari ha mont a ra betek livañ gevier ha mont dre nerzh. Gant kontell pe kontamm e oar ober ivez.

A-wechoù avat ne vez nemet ur paourkaezh plac'h paket e rouedoù an tonkadur, evel er [[film du]] ''The Lady from Shanghai'' sevenet gant [[Orson Welles]] e [[1947]] ha c'hoariet gant [[Rita Hayworth]].

Anavezet eo ivez en [[Azia]] : e [[Sina]] ez eus bet tamallet priedoù-kleiz da vezañ bet kiriek da wanded pe mont da get [[tierniezh]] pe dierniezh.

==Istorel==
* [[Ishtar|Inanna]], un [[doue]]ez e [[Sumer]], {{Formatnum:4000}} bloaz kent hon amzer.
* [[Afrodite]], [[Elena Troia]], [[Kalypso]], [[Kirke]], [[Klitemnestra]], [[Lamia (euzhvil)|Lamia]], [[Medea]] en [[Henc'hres]] ; ouzhpenn ar maouezed ez eus ivez boudoù hanter loen, hanter maouez.
* [[Kleopatra]] en [[Henroma]], a lubanas daou bolitikour roman, [[Julius Caesar]] ha [[Marcus Antonius]] ; abalamour da se e voe gwall vrudet gant ar Romaned, ha neuze e teuas da vezañ pimpatrom ar ''femme fatale'' eus broioù ar Reter, kevrinus, galloudus, ha dañjerus.
* [[Delilah]], Eva, [[Judit]], [[Lilith]] ha [[Salome]], an holl er Bibl.
* [[Marc'harid Bourgogn (1290-1315)|Marc'harid Bourgogn]] (~[[1290]] – [[1315]]) e [[Bro-C'hall]].
* [[Hürrem Sultan]] (~[[1505]]-[[1558]]) e [[Turkia]].

Eva an hini a enkorfe dañjerioù revelezh ar merc'hed hervez kredennoù ar Grennamzer. [[Fata Morgana]] a rannas an enor-se ganti adal ar mare-se.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;
Ishtar goddess.jpg|Ishtar
Calypso receiving Telemachus and Mentor in the Grotto.jpg|Kalypso o tegemer [[Telemak]]
J. W. Waterhouse - Circe Invidiosa - Google Art Project.jpg|Kirke
Medea-PaulPeterich-1905.jpg|Medea
JudithKlimt.jpg|Judit
Morgan le Fay by Edward Burne-Jones.jpg|[[Morgana]]
&lt;/gallery&gt;

=== E Breizh ===
E [[Breizh]] e kaver [[Dahud]], [[Izold]], [[Mari Vorgan]], [[Morgana]], [[korrigan]]ezed ha [[kannerez-noz|kannerezed-noz]].
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;
Lilith (John Collier painting).jpg|''Lilith'', gant [[John Collier]] ((1892)
Franz von Stuck 010.jpg|''Salome'', gant [[Franz von Stuck]] (1906)
&lt;/gallery&gt;

==Lennegezh==
* ''Milady de Winter'', e romant [[Alexandre Dumas (tad)]], ''[[Les Trois Mousquetaires]]'' ([[1844]]). 
* ''[[Carmen (danevell)|Carmen]]'', en oberenn heñvelanvet [[Prosper Mérimée]] ([[1847]]), hag er [[c'hoarigan]] gant [[Georges Bizet]] ([[1875]]).
* ''Justine'', e ''The Alexandria Quartet'', gant [[Lawrence Durrell]] e [[1947]].

En {{XIXvet kantved}}, e-kerzh ar [[romantelouriezh]], e vleunias ar ''femme fatale'', e barzhonegoù evel re [[John Keats]] (''[[La Belle Dame sans Merci]]'' dreist-holl ([[1819]]), ha ''[[Lamia (barzhoneg)|Lamia]]'' ([[1820]]).

Ar ''femme fatale'' zo bet poltredet evel ur [[sunerez-gwad]] ; gant he hoal e tenn o nerzh hag o frankiz digant he serc'heged. [[Rudyard Kipling]] zo bet awenet e [[1897]] gant ur sunerez-gwad livet gant [[Philip Burne-Jones]], ur skeudenn aroueziek eus ar marevezh, da sevel e varzhoneg ''The Vampire''. Brudet e voe ar skrid ken e voe, hag an diskan ''A fool there was...'' a ra anv eus un den hoalet gant ar sunerez-gwad, a zeuas da vezañ ur film hag a reas berzh e 1915.

== Sinema ==
* Gant an [[aktour]]ez [[Theda Bara]] e voe displeget ster ar ger ''vamp'' er film ''A Fool There Was'' sevenet gant Frank Powell e [[1915]] diwar oberenn R. Kipling.

Ar vaouez-se eo an dudenn greiz c'hoariet gant [[Kathleen Turner]] er film ''Body Heat'' (Lawrence Kasdan, [[1981]]), gant [[Glenn Close]] e ''Fatal Attraction'' (Adrian Lyne, [[1987]]), gant [[Sharon Stone]] e ''Basic Instinct'' ([[Paul Verhoeven]], [[1992]]) ha gant [[Linda Fiorentino]] e ''The Last Seduction'' (John Dahl, [[1994]]).

Ar ''femme fatale'' a weler e filmoù all ivez.
* [[Marlene Dietrich]] e ''Der blaue Engel'' (Joseph Sternberg, [[1930]]).
* Rita Hayworth e ''Gilda'' (Charles Vidor, [[1946]]).
* Rebecca Rominj e ''Femme fatale'' ([[Brian De Palma]], [[2002]]).
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;
Thedarose.jpg|Theda Bara e ''A Fool There Was''
Sharon Stone KV.jpg|Sharon Stone e ''Basic Instinct''
&lt;/gallery&gt;
&lt;!--
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
--&gt;

== Levrlennadur ==
* Toni Bentley (2002) ''Sisters of Salome''. 
* [[Bram Dijkstra]] (1986) ''Idols of Perversity: Fantasies of Feminine Evil in Fin-De-Siecle Culture'', (1986) ISBN 0-19-505652-3. 
* Bram Dijkstra (1996) ''Evil Sisters: The Threat of Female Sexuality in Twentieth-Century Culture'', (1996) ISBN 0-8050-5549-5
* Elizabeth K. Mix ''Evil By Design: The Creation and Marketing of the Femme Fatale'', ISBN 978-0-252-07323-6. 
* [[Mario Praz]] (1951) ''The Romantic Agony''. See chapters four, 'La Belle Dame Sans Merci', and five, 'Byzantium'.

== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20090122124424/http://lib.berkeley.edu/MRC/noir/np05ff.html No Place for a Woman: The Family in Film Noir]
* [http://www.moderntimes.com/palace/film_noir/index.html High Heels on Wet Pavement: ''film noir'' ha ''femme fatale'']
* [https://web.archive.org/web/20110726204432/http://www.detnovel.com/FemmeFatale.html Marling, William: ''Characteristics of Hard-Boiled Fiction:The Femme Fatale'']
* [https://web.archive.org/web/20090319230305/http://www.albany.edu/scj/jcjpc/vol8is3/snyder.pdf PERSONALITY DISORDER AND THE FILM NOIR FEMME FATALE by Scott Snyder]
* [http://www.filmsite.org/femmesfatales.html ''The Greatest Femmes Fatales'' American Movie Classics Filmsite]

[[Rummad:Tudennoù el lennegezh]]
[[Rummad:Troiennoù gallek]]
[[Rummad:Merc'hed]]</text>
      <sha1>hhdyyjfqmugzucl7m732bgg02x649ix</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193530</id>
      <parentid>2193528</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T20:01:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6659" sha1="mzl2cr7vv3li3ddn09cvn7mycz5n7wz" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:''Femme fatale''}}
[[File:Mata Hari 6.jpg|thumb|upright 0.9|Ar spierez [[Mata Hari]]]]
'''''Femme fatale''''' (&quot;maouez varvus&quot;) zo un droienn [[gallek|c'hallek]] adkemeret e kalz yezhoù all, d'ober anv el [[lennegezh]] da gentañ hag er [[fiñvskeudennerezh]] diwezhatoc'h, eus ur [[maouez|vaouez]] hag a zegas ar [[marv]] d'an dud, hag a c'hallfe bezañ ''matezh an [[Ankou]]'' e [[brezhoneg]] neuze, pe da vihanañ droukchañs d'ar [[gwaz|wazed]] a vez hoalet ganti.

Kavet e vez e mojennoù an holl vroioù hag a-hed istor al lennegezh, gwech evel [[morganez]], pe [[sunerez-gwad]], [[diaoul]]ez pe [[sorser]]ez, gwech evel [[soudard]]ez, [[spierezh|spierez]], ha micherioù all c'hoazh. Sachañ a ra [[gwaz]]ed dinerzh daveti, paket e rouedoù o c'hoant.

Unan eus penntudennoù al lennegezh hag an arz eo er ''femme fatale'' eta, abaoe [[Eva (Bibl)|Eva]] ar [[Bibl]]. Galloudoù hud he deus, teogiñ a ra he freizh, ur gwaz (peurliesañ), evel pa vije un diaoulez tec'het eus puñs an [[Ifern]], o c'hoari gant he c'hened, gant he hoal, ha gant ar c'hoant c'hwezhet er wazed, da gas he mennozh kuzh da benn-vat.

Met ouzhpenn gant he c'horf e oar c'hoari ha mont a ra betek livañ gevier ha mont dre nerzh. Gant kontell pe kontamm e oar ober ivez.

A-wechoù avat ne vez nemet ur paourkaezh plac'h paket e rouedoù an tonkadur, evel er [[Film noir|film du]] ''The Lady from Shanghai'' sevenet gant [[Orson Welles]] e [[1947]] ha c'hoariet gant [[Rita Hayworth]].

Anavezet eo ivez en [[Azia]] : e [[Sina]] ez eus bet tamallet priedoù-kleiz da vezañ bet kiriek da wanded pe mont da get [[tierniezh]] pe dierniezh.

==Istorel==
* [[Ishtar|Inanna]], un [[doue]]ez e [[Sumer]], {{Formatnum:4000}} bloaz kent hon amzer.
* [[Afrodite]], [[Elena Troia]], [[Kalypso]], [[Kirke]], [[Klitemnestra]], [[Lamia (euzhvil)|Lamia]], [[Medea]] en [[Henc'hres]] ; ouzhpenn ar maouezed ez eus ivez boudoù hanter loen, hanter maouez.
* [[Kleopatra]] en [[Henroma]], a lubanas daou bolitikour roman, [[Julius Caesar]] ha [[Marcus Antonius]] ; abalamour da se e voe gwall vrudet gant ar Romaned, ha neuze e teuas da vezañ pimpatrom ar ''femme fatale'' eus broioù ar Reter, kevrinus, galloudus, ha dañjerus.
* [[Delilah]], Eva, [[Judit]], [[Lilith]] ha [[Salome]], an holl er Bibl.
* [[Marc'harid Bourgogn (1290-1315)|Marc'harid Bourgogn]] (~[[1290]] – [[1315]]) e [[Bro-C'hall]].
* [[Hürrem Sultan]] (~[[1505]]-[[1558]]) e [[Turkia]].

Eva an hini a enkorfe dañjerioù revelezh ar merc'hed hervez kredennoù ar Grennamzer. [[Fata Morgana]] a rannas an enor-se ganti adal ar mare-se.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;
Ishtar goddess.jpg|Ishtar
Calypso receiving Telemachus and Mentor in the Grotto.jpg|Kalypso o tegemer [[Telemak]]
J. W. Waterhouse - Circe Invidiosa - Google Art Project.jpg|Kirke
Medea-PaulPeterich-1905.jpg|Medea
JudithKlimt.jpg|Judit
Morgan le Fay by Edward Burne-Jones.jpg|[[Morgana]]
&lt;/gallery&gt;

=== E Breizh ===
E [[Breizh]] e kaver [[Dahud]], [[Izold]], [[Mari Vorgan]], [[Morgana]], [[korrigan]]ezed ha [[kannerez-noz|kannerezed-noz]].
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;
Lilith (John Collier painting).jpg|''Lilith'', gant [[John Collier]] ((1892)
Franz von Stuck 010.jpg|''Salome'', gant [[Franz von Stuck]] (1906)
&lt;/gallery&gt;

==Lennegezh==
* ''Milady de Winter'', e romant [[Alexandre Dumas (tad)]], ''[[Les Trois Mousquetaires]]'' ([[1844]]). 
* ''[[Carmen (danevell)|Carmen]]'', en oberenn heñvelanvet [[Prosper Mérimée]] ([[1847]]), hag er [[c'hoarigan]] gant [[Georges Bizet]] ([[1875]]).
* ''Justine'', e ''The Alexandria Quartet'', gant [[Lawrence Durrell]] e [[1947]].

En {{XIXvet kantved}}, e-kerzh ar [[romantelouriezh]], e vleunias ar ''femme fatale'', e barzhonegoù evel re [[John Keats]] (''[[La Belle Dame sans Merci]]'' dreist-holl ([[1819]]), ha ''[[Lamia (barzhoneg)|Lamia]]'' ([[1820]]).

Ar ''femme fatale'' zo bet poltredet evel ur [[sunerez-gwad]] ; gant he hoal e tenn o nerzh hag o frankiz digant he serc'heged. [[Rudyard Kipling]] zo bet awenet e [[1897]] gant ur sunerez-gwad livet gant [[Philip Burne-Jones]], ur skeudenn aroueziek eus ar marevezh, da sevel e varzhoneg ''The Vampire''. Brudet e voe ar skrid ken e voe, hag an diskan ''A fool there was...'' a ra anv eus un den hoalet gant ar sunerez-gwad, a zeuas da vezañ ur film hag a reas berzh e 1915.

== Sinema ==
* Gant an [[aktour]]ez [[Theda Bara]] e voe displeget ster ar ger ''vamp'' er film ''A Fool There Was'' sevenet gant Frank Powell e [[1915]] diwar oberenn R. Kipling.

Ar vaouez-se eo an dudenn greiz c'hoariet gant [[Kathleen Turner]] er film ''Body Heat'' (Lawrence Kasdan, [[1981]]), gant [[Glenn Close]] e ''Fatal Attraction'' (Adrian Lyne, [[1987]]), gant [[Sharon Stone]] e ''Basic Instinct'' ([[Paul Verhoeven]], [[1992]]) ha gant [[Linda Fiorentino]] e ''The Last Seduction'' (John Dahl, [[1994]]).

Ar ''femme fatale'' a weler e filmoù all ivez.
* [[Marlene Dietrich]] e ''Der blaue Engel'' (Joseph Sternberg, [[1930]]).
* Rita Hayworth e ''Gilda'' (Charles Vidor, [[1946]]).
* Rebecca Rominj e ''Femme fatale'' ([[Brian De Palma]], [[2002]]).
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;
Thedarose.jpg|Theda Bara e ''A Fool There Was''
Sharon Stone KV.jpg|Sharon Stone e ''Basic Instinct''
&lt;/gallery&gt;
&lt;!--
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
--&gt;

== Levrlennadur ==
* Toni Bentley (2002) ''Sisters of Salome''. 
* [[Bram Dijkstra]] (1986) ''Idols of Perversity: Fantasies of Feminine Evil in Fin-De-Siecle Culture'', (1986) ISBN 0-19-505652-3. 
* Bram Dijkstra (1996) ''Evil Sisters: The Threat of Female Sexuality in Twentieth-Century Culture'', (1996) ISBN 0-8050-5549-5
* Elizabeth K. Mix ''Evil By Design: The Creation and Marketing of the Femme Fatale'', ISBN 978-0-252-07323-6. 
* [[Mario Praz]] (1951) ''The Romantic Agony''. See chapters four, 'La Belle Dame Sans Merci', and five, 'Byzantium'.

== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20090122124424/http://lib.berkeley.edu/MRC/noir/np05ff.html No Place for a Woman: The Family in Film Noir]
* [http://www.moderntimes.com/palace/film_noir/index.html High Heels on Wet Pavement: ''film noir'' ha ''femme fatale'']
* [https://web.archive.org/web/20110726204432/http://www.detnovel.com/FemmeFatale.html Marling, William: ''Characteristics of Hard-Boiled Fiction:The Femme Fatale'']
* [https://web.archive.org/web/20090319230305/http://www.albany.edu/scj/jcjpc/vol8is3/snyder.pdf PERSONALITY DISORDER AND THE FILM NOIR FEMME FATALE by Scott Snyder]
* [http://www.filmsite.org/femmesfatales.html ''The Greatest Femmes Fatales'' American Movie Classics Filmsite]

[[Rummad:Tudennoù el lennegezh]]
[[Rummad:Troiennoù gallek]]
[[Rummad:Merc'hed]]</text>
      <sha1>mzl2cr7vv3li3ddn09cvn7mycz5n7wz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rhaeadr Bwlch yr Oernant</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53088</id>
    <revision>
      <id>2193542</id>
      <parentid>2063977</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T01:27:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="900" sha1="li5xjqi5jolhtmwc5k7d3pqa8us3b4y" xml:space="preserve">[[Image:Horseshoe Falls 203.jpg|thumb|right|260px|Lammoù-dour Horseshoe Falls]]
Lammoù-dour '''Horseshoe Falls''', pe '''Rhaeadr yr Oernant''' e [[kembraeg]], zo ul [[lamm-dour]] artifisiel war ar stêr [[Dyfrdwy]] e-kichen Llantysilio Hall e [[Sir Ddinbych]], e [[Kembre]], er c'hornôg da gêr [[Llangollen]]. Krouet e oa bet e 1808 gant [[Thomas Telford]], ha savet da gas dour eus ar stêr da [[Kanol Llangollen]], a zo ur skourr eus [[Kanol ar Shropshire Union]]. En amzer a-raok an hent-houarn e veze implijet ar ganol da gas mein-glas eus ar mengleuzioù betek ar [[Midlands]]. &lt;br /&gt;
Hiziv ne reer ken met merennañ e ti Vari Glazîoù er prad a zo dirak al lamm-dour. 

== Levrlennadur ==

== Liamm diavaez ==
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20120302002903/http://www.ukattraction.com/north-wales/horseshoe-falls.htm Munudoù]

{{Lammoù-dour Kembre}}


[[Rummad:lammoù-dour Kembre]]</text>
      <sha1>li5xjqi5jolhtmwc5k7d3pqa8us3b4y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Skinhead</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53144</id>
    <revision>
      <id>2193581</id>
      <parentid>2183750</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T09:27:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27629" sha1="cn5vzmttrnnlds4ysdb9c62z5u3alto" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Skinhead''' a reer eus an dud ezel eus ul luskad issevenadurel a ziwanas e-touez yaouankiz renkad ar vicherourien er [[Rouantelezh-Unanet]] er bloavezhioù 1960, hag a strewas er bed a-bezh goude-se. Dont a ra an anv eus troc'h blev an dud-se, hag a douze o fenn, pe a droc'he o blev berr-tre. Ar skinheaded kentañ a voe levezonet bras gant sevenadur [[rude boy]]s [[Jamaika]] ha hini [[mod]]s ar [[Rouantelezh-Unanet]] a-fet dilhad, sonerezh ha doare da vevañ.&lt;ref name=&quot;autogenerated8&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20081223021042/http://findarticles.com/p/articles/mi_m2005/is_1_38/ai_n6234788/pg_1 Subcultures, pop music and politics: skinheads and &quot;Nazi rock&quot; in England and Germany | Journal of Social History | Find Articles at BNET.com&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt; Sed elfennoù diazez an issevenadur-se, da lavaret eo ne oa netra politikel pe netra stag ouzh ar ouennelouriezh.&lt;ref name=&quot;autogenerated2&quot;&gt;[http://youtube.com/watch?v=ufKb5M9Uj4E YouTube - Roots of The Skinhead&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt; Abaoe m'eo bet krouet al luskad ez eus bet kemmoù memes tra, ha skinheaded 'zo a zo tost ouzh an tu dehou pellañ. Re all a zo tost ouzh an tu kleiz pellañ, hag e reer [[redskin]] anezho. Al lod brasañ eus ar skinheaded a chom dibolitikel penn-da-benn. A-fet doare d'en em wiskañ ez eus bet kemmoù ivez, eus ar skinheaded kentañ levezonet gant al luskad ''mod'' er bloavezhioù 1960 betek ar re bet levezonet gant an issevenadur punk ha punk hardcore.

== Istor ==
[[Skeudenn:Hoxton Tom McCourt 1977.jpg|thumb|150px|[[Hoxton Tom McCourt]], ur skinhead luc'hskeudennet e 1977]]
E dibenn ar bloavezhioù 1950 e oa tamm-pe-damm stanket ar skeul sokial er [[Rouantelezh-Unanet]], ha yaouankizoù renkad ar vicherourien ne brofitjont ket eus araokadennoù ar gevredigezh a-fet lojañ, labour ha deskadurezh. Daoust da se e profitjont eus ar c'hresk a voe a-fet armerzh, ha pinvidkoc'h e voent. Lod anezho a zispignas o argant evit prenañ dilhad deuet da vezañ brudet er [[Stadoù-Unanet]] dre ma oant arouezius eus sevenadur ar sonerezh [[soul]], er [[Rouantelezh-Unanet]] e oa kentoc'h arouezioù eus ar sonerezh [[Rhythm and blues]], aktourien vrudet hag ivez an dilhad a veze gwerzhet e stalioù [[Carnaby Street]].&lt;ref name=&quot;Mods&quot;&gt;{{cite book |last=Rawlings |first=Terry |title=Mod: A Very British Phenomenon |embanner=Omnibus Press |bloavezh=2000 |London |isbn=0-7119-6813-6}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20101126093133/http://www.modculture.co.uk/culture/archive.php?category=modscenepast Pennad war Modculture.com&lt;/ref&gt;

Anvet e voe ar re-se [[mod]], da lavaret eo izili ul luskad stag ouzh ar gevredigezh beveziñ, ha levezonet kalz gant an dilhad diouzh ar c'hiz (brageier strizh, botoù o beg gwarezet gant un tamm dir, ar sonerezh (soul, [[rocksteady]], [[blue beat]] ha [[ska]]) hag ar skouterioù.&lt;ref name=&quot;Mods 2&quot;&gt;{{cite book |last=Barnes |first=Richard |title=Mods! |embanner=Eel Pie Publishing Ltd |bloavezh=1979 |London |isbn=0-85965-173-8}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name=&quot;autogenerated8&quot;/&gt;{{,}}&lt;ref name=&quot;Mod music&quot;&gt;{{cite book |last=Edwards |first=Dave |title=Trojan Mod Reggae Box Set liner notes |embanner=Trojan Records |date= |London |id=TJETD020}}&lt;/ref&gt;

Tro [[1965]] e voe un troc'h etre ar re anvet ''peacock mods'' (pe c'hoazh ''smooth mods''), hag a oa kentoc'h sioul hag a wiske dilhad marc'hadmat, hag ar re anvet ''hard mods'' (pe ''gang mods''), hag a veze anavezet abalamour d'o blev troc'het berr-tre ha d'o skeudenn stag ouzh hini renkad ar vicherourien.&lt;ref name=&quot;skinheads&quot;&gt;{{cite book |last=Old Skool Jim |first= |title=Trojan Skinhead Reggae Box Set liner notes |publisher=Trojan Records |date= |location=London |id=TJETD169}}&lt;/ref&gt; Anavezet e oant ivez dindan an anvioù ''lemonheads'' ha ''peanuts'', hag anvet e voent skinheaded adalek [[1968]]&lt;ref&gt;{{cite book |last=Marshall |first=George |title=[http://www.skinheads.ru/books/George_Marshall-Spirit_of_69-EN.djvu Spirit of '69 - A Skinhead Bible] |publisher=S.T. Publishing |date=1991 |location=Dunoon, Scotland |isbn=1-898927-10-3)}}&lt;/ref&gt; Evit a sell ouzh an troc'h blev soñjer e teue eus abegoù pleustrek : aesoc'h e oa evit kaout ur post-labour, hag aesoc'h ivez pa oa dav dezho en em gannañ. Un doare da vezañ disheñvel diouzh an hippied e oa ivez.&lt;ref name=&quot;autogenerated9&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20130521073648/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,909318,00.html?promoid=googlep The Skinheads - TIME&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;.

Ouzhpenn levezon al luskad ''mod'' e voe levezonet ivez al luskad skinhead gant doareoù ar ''rude boys'' eus [[Jamaika]], ha dreist-holl gant o sonerezh : [[ska]], [[rocksteady]], ha [[reggae]] (a-raok ma vefe gorrekaet lusk ar sonerezh-se hag a-raok ma vefe troet da vat var ar vroadelouriezh zu hag al luskad rastafari)&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20010219175613/http://ska.about.com/musicperform/ska/library/1999/aa081699a.htm Smiling Smash: Atersadenn Cathal Smyth, a.k.a Chas Smash, hag eñ ezel eus Madness]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20081217000127/http://www.reggaereggaereggae.com/Special%20Articles.htm Special Articles&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name=&quot;autogenerated8&quot; /&gt; Ken brudet e teuas al luskad skinhead da vezañ ken e voe implijet ar c'hiz skinhead e-pad ur pennad gant izili ar strollad sonerezh [[Slade]].&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20050405014451/http://www.soundchecks.co.uk/articles/noholder.html Straight From His Own Gob - Noddy Holder interview]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[http://www.brumbeat.net/aslade.htm Ambrose Slade: The Wolverhampton group that became Slade&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A454925 BBC - h2g2 - Slade - the band&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt; Brudetoc'h c'hoazh e teuas al luskad da vezañ pa'z embannas [[James Moffat|Richard Allen]] ur rummad romantoù diazezet war ar feulster hag ar reizhelez, en o zouez ''Skinhead'' ha ''Skinhead Escapes''.&lt;ref&gt;http://www.skinhead.no/content/articles/richardallen.asp&lt;/ref&gt;.
&lt;ref&gt;[http://www.stewarthomesociety.org/sex/gensexco.htm British Hell's Angel and Skinhead novels of the 1970s&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;

Er bloavezhioù 1970 ez eas tamm-ha-tamm al luskad skinhead da netra, ha skinheaded zo a gemeras perzh e luskadoù all evel an hini ''[[suedehead]]'', an hini ''smoothies'' (peurliesañ gant blev betek an divskoaz), hag an hini anvet ''bootboys'' (troc'h-blev heñvel ouzh ar mods, ha stag peurliesañ ouzh sevenadur ar gangoù hag ouzh hini an hooliganed).&lt;ref name=&quot;autogenerated9&quot; /&gt;
&lt;ref name=&quot;Suedeheads&quot;&gt;{{cite book |last=de Konigh |first=Michael |title=Suedehead Reggae Box Set liner notes |publisher=Trojan Records |date=2004 |location=London |id=TJETD003}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;[http://www.filmnoirbuff.com/article/suedeheads Film Noir Buff: Suedeheads&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;

E [[1977]] e voe lañset un eil luskad skinhead, da heul krouidigezh al luskad [[punk]]. Lod brasañ ar skinheaded-se a felle dezho bezañ disheñvel diouzh al luskad punk, peogwir e kave dezho e oa kenwerzhel al luskad punk. Dibab a rejont neuze bezañ heñvel ouzh al luskad skinhead orin ([[1969]]), evel ma reas Gary Hodges ha Hoxton Tom McCourt (hag a gemeras perzh goude-se er strollad [[4-Skins]]) pe c'hoazh [[Suggs]], hag a ganas goude-se e-barzh [[Madness]].

Azalek [[1979]] e teuas war-wel skinheaded gant blev berr-tre, ha ne oant ket ken dedennet gant al luskad orin. Buan e voent merzet gant ar media dre ma oant alies-tre stag ouzh strolladoù [[hooligan]]ed. A-fet dilhad e oant heñvel ouzh ar bunked : hiroc'h-hirañ e oa o botoù (betek 14-20 toull evit al lasoù) ha brageier jeans strizh-tre, ha dislivet a-wechoù a veze gwisket ganto. Daoust da se e oa bepred eus skinheaded a chome feal d'al luskad orin. En [[Europa]] a-bezh a voe skinheaded, hag e kement bro ma oa anezho o doa o doareoù dezho. Er [[Stadoù-Unanet]] da skouer e voe stag al luskad skinhead ouzh hini ar sonerezh [[punk hardcore]].&lt;ref name=&quot;autogenerated4&quot;&gt;[http://www.stuffmagazine.com/articles/index.aspx?id=1519 Pennad Rage with the Machine Article war Stuffmagazine.com&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;

== Dilhad ==
Ouzhpenn an troc'h-blev e vez anavezet ar skinheaded abalamour d'o doare d'en em wiskañ. Kemmoù a zo bet degaset en doare d'en em wiskañ abaoe m'eo diwanet an issevenadur skinhead er bloavezhioù 1960, ha doareoù' zo d'en em wiskañ a zo bet implijet e lec'hioù' zo nemetken, hag e-pad pennadoù resis. Skinheaded' zo koulskoude, a zo diaes da renkañ er rummad-mañ-rummad, hag en em wiskont diouzh o c'hoant, hep kemer e kont reolennoù resis.

Ar skinheaded hengounel, anvet ivez skinheaded Trojan, a chom stag ouzh al luskad orin a-fet sonerezh, sevenadur, dilhad, ha loc'h o vezañ a-orin eus renkad ar vicherourien. Al luskad skinhead [[Oi!]] a voe krouet goude krouidigezh al luskad [[punk]] er bloavezhioù 1970. Peurliesañ e veze berroc'h o blev, tatouet e vezent, hag o dlihad (botoù uhel, bragoù jeans strizh) a oa disheñvel ivez diouzh re al luskad orin. Al luskad skinhead hardcore a ziwanas er Stadoù-Unanet e dibenn ar bloavezhioù 1970, ha disheñvel e voe diouzh al luskad orin a-fet dilhad (ne oant ket ken cheuc'h) ha sonerezh. Sed strolladoù sonerezh arouezius eus al luskad : [[Iron Cross]], [[Agnostic Front]], [[Cro-mags]], [[Sheer Terror]], [[Warzone]], [[Murphy's Law]].

Ar skinheaded a vez dedennet gant ar politikerezh a laka ivez lasoù botoù pe brikoloù livioù disheñvel dezho a-benn diskouez o mennozhioù. Seurt elfennoù a zo bet kemmet a-hed istor al luskad skinhead, ha re zo a zibabas da skouer lasoù a ziskoueze gant pe skipailh mell-droad e oant entanet. E-touez ar skinheaded hengounel ez eo stag liv al lasoù ouzh ar c'hiz, ha ket ouzh mennozhioù politikel.

Da heul listennad an doare da vezañ hag an dilhad gwisket an aliesañ gant ar skinheaded&lt;ref&gt;{{cite book |last=Knight |first=Nick |title=[http://www.skinheads.ru/books/Nick_Knight-Skinhead-EN.djvu Skinhead]|publisher=Omnibus Press |date=1997 |location=London |isbn=0-7119-0052-3}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{cite book |last=Marshall |first=George |title=Spirit of '69 - A Skinhead Bible |publisher=S.T. Publishing |date=1991 |location=Dunoon, Scotland |isbn=1-898927-10-3)}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20081217031544/http://members.aol.com/skamelet/ RudeBoy/Skinhead Style - Ruder Than the Web!]&lt;/ref&gt;.

'''Blev:'''
* '''Paotred''': troc'h-blev 2 pe 3 (uhelder troc'hañ an droc'herez-vlev), da lavaret eo berr-tre, met ket moal. Uhelder troc'hañ 2 nemetken azalek dibenn ar bloavezhioù 1970. Hiziv an deiz e weler skinheaded a douz o blev penn-da-benn. An doare-se da droc'hañ ar blev a voe krouet da vare al luskad Oi!. 
* '''Merc'hed''': troc'h-blev heñvel ouzh hini ar ''mods'' er bloavezhioù 1960. Blev berr-tre war lodenn uhelañ ar penn hag ur pempilh dirak, a-dreñv ha war ar c'hostezioù er bloavezhioù 1980 (troc'h-blev anvet ''feathercuts'' er [[Rouantelezh-Unanet]], ha ''Chelsea'' er [[Stadoù-Unanet]]). Merc'hed zo o devez un troc'h-blev heñvel ouzh ar bunked.

'''Rochedoù:'''
* Rochedoù dezho milginoù berr pe hir, pe c'hoazh poloioù tennis krouet gant merkoù evel [[Ben Sherman]], [[Fred Perry]], [[Brutus Jeans]] pe Jaytex. Rochedoù pe swetashirtoù [[Lonsdale]] pe [[Everlast]], stammennoù gouzougenn V dezho, stammennoù Cardigan, t-shirtoù unliv pe moullet warno skeudennoù stag ouzh ar sevenadur skinhead. Lod brasañ skinheaded Oi! ar [[Stadoù-Unanet]] a wisk t-shirtoù gwenn nemetken.

'''Mantilli:'''
* Porpantoù strizh; chupennoù MA-1 (merkoù: Alpha, Warrior), peurliesañ du pe gwer; chupennoù [[denim]] (glas peurliesañ); chupennoù [[Harrington]]; anorakoù ha parakoù. Skinheaded hengounel a c'hall ivez gwiskañ dilhad daou liv, pe dilhad ''Prince of Wales''.
* '''Merc'hed''': heñvel ouzh dilhad ar baotred hag ivez dilhad cheuc'h : mantilli ¾ ha brozioù a za asambles a-fet liv.

'''Brageier:'''
* Brageier ar vuhez pemdez, brageier ''jeans'' (dreist-holl [[Levi Strauss|Levi's]], [[Lee (Jeans)|Lee]], [[Wrangler Jeans|Wrangler]]), traoñ ar bragoù a vez pleget peurliesañ, brageier arme ivez. Berr e vez ar brageier, a-benn diskouez ar botoù pe al loeroù. Ar brageier a vez glas peurliesañ, ha strinket e vez dourennoù warno a-benn lakaat anezho da vezañ heñvel ouzh brageier arme Oi!.
* '''Merc'hed''': Memes brageier hag ar baotred, hag ivez loeroù ha brozioù. Merc'hed zo a wisk ivez brozioù berr ha loeroù-rouedig. An doare-se d'en em wiskañ a zeuas da vezañ diouzh ar c'hiz da vare al luskad punk. 
[[Skeudenn:Dr martens boots.jpg|thumb|200px|Doare skinhead d'en em wiskañ: botoù [[Dr. Martens]] ha bragoù jeans [[Levi Strauss &amp; Co.|Levi's]]]]

'''Botoù:''' 
* Da gentañ e wiskas ar skinheaded botoù a gavent e stalioù dilhad arme, ha goude-se e wiskjont botoù [[Dr. Martens]]. Er bloavezhioù 1960 e wiske ar re ''suedehead'' loeroù ruz, orañjez pe gwer. Abaoe n'eus ket pell zo e wisk ar skinheaded botoù [[Solovair]], dreist-holl peogwir ne vez ket mui graet ar re [[Dr. Martens]] ha [[Grinders]] er [[Rouantelezh-Unanet]]. Botoù sport evel re [[Adidas]] a vez gwisket ivez gant ar skinheaded.

'''Togoù:'''
* Togoù [[Trilby]]; togoù anvet ''pork pie''; kasketennoù plat (''Scally caps'' pe ''driver caps''). Re zo (suedeheaded dreist-holl) a wiskas ivez togoù-meloñs, diwar levezon ar film ''[[A Clockwork Orange]]''.

'''Brikoloù:'''
* Brikoloù dezho livioù disheñvel, strizh ha stag ouzh [[gouriz]] ar bragoù ha staget peurliesañ e stumm X pe Y. Ar skinheaded Oi! a chom hep stagañ o brikoloù. E lec'hioù zo e vez gwisket brikoloù ledanoc'h gant skinheaded ne daolont ket pled eus ar c'hiz, pe ar re tost ouzh an tu dehou pellañ.

'''Badjoù ha skerboù:'''
* Badjoù ront pe patchoù gwriet ouzh an dilhad, warno skeudennoù arouezius eus al luskad skinhead, pe arouezius eus strolladoù sonerezh. Evit a sell ouzh ar skerboù e vez peurliesañ re skipailhoù mell-droad.

'''Disglaverioù'''
* Suedeheaded zo a veze o pourmen gant disglaverioù dezho ur penn lemm, pe re ul lavnenn kuzhet e diabarzh an dornell. War an dra-se ez eo diazezet an dro-lavar ''brollie boys''.

'''Tatouadur'''
* Abaoe an eil luskad skinhead (bloavezhioù 1970) eo bet gwall vrudet an tatouadur en o zouez. An tatouadurioù a denn peurliesañ d'ar sonerezh, pe d'an issevenadur skinhead.

== Sonerezh ==
Al luskad skinhead a-orin a zo stag ouzh ar sonerezh [[soul]], [[ska]], [[rocksteady]] ha [[reggae]].&lt;ref name=&quot;autogenerated8&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20010219175613/http://ska.about.com/musicperform/ska/library/1999/aa081699a.htm Smiling Smash: An Interview with Cathal Smyth, a.k.a Chas Smash, of Madness - Ska/Reggae - 08/16/99&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt; Dre al liamm etre ar skinheaded ha sonerezh [[Jamaika]] e voe krouet ur seurt sonerezh anvet ''skinhead reggae''. Arouezius eus ar sonerezh-se eo ar pezh a savas arzourien evel [[Desmond Dekker]], [[Derrick Morgan]], [[Laurel Aitken]], [[Symarip]] ha [[The Pioneers]].&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot;/&gt; E penn-kentañ ar bloavezhioù 1970 e selaoue ivez ar suedeheaded sonerezh strolladoù [[glam rock]] breizhveuriat evel [[The Sweet]], [[Slade]] ha [[Mott the Hoople]].&lt;ref name=&quot;Suedeheads&quot;&gt;{{cite book |last=de Konigh |first=Michael |title=Suedehead Reggae Box Set liner notes |publisher=Trojan Records |date=2004 |location=London |id=TJETD003}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110517120143/http://www.themilkfactory.co.uk/interviews/rhkiw.htm RICHARD H KIRK Interview&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt; D'ar mare-se e oa diazezet komzoù kanaouennoù reggae zo war emskiant ha dieubidigezh ar re zu, ar pezh lakaas skinheaded wenn zo da bellaat diouzh ar sonerezh-se&lt;ref&gt;Brown, 2004&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Hebdige, 1979, pg 58&lt;/ref&gt;.

E dibenn ar bloavezhioù 1970 e teuas ar sonerezh [[2 Tone]] (anvet ivez Two Tone), da vezañ diouzh ar c'hiz e-touez ar skinheaded. Ur seurt sonerezh mesket ennañ [[ska]], [[rocksteady]], [[reggae]], sonerezh pop ha sonerezh punk eo&lt;ref&gt;[http://2-tone.info The 2-Tone discography]&lt;/ref&gt; Diwar anv an ti-embann 2 Tone staliet e [[Coventry]] e teu anv ar sonerezh 2 tone one.info/articles/books.html 2 Tone Records - 2 Tone &amp; Related Bibliography&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Moskowitz, David V. (2006). Caribbean Popular Music. Westport, Connecticut: Greenwood Press, 270. ISBN 0-313-33158-8&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20090328095835/http://www.thespecials.com/history3.php The Specials.com - Hompepage of British ska legends The Specials. History, lyrics, MP3, 2 Tone, two tone, ska, Jerry Dammers, Terry Hall, Neville Staple, Roddy Byers, Lynval Golding, Horace Panter, John Brad Bradbury&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;. Meur a wech e voe tizhet 20 plas kentañ an hit-parade breizhveuriat gant pladennoù bet embannet gant [[2 Tone]]. Unan anezho a dizhas ar renk kentañ zoken.

Er memes koulz e veze selaouet gant ar skinheaded strolladoù punk evel [[Sham 69]] ha Menace; ha sonerezh punk [[Oi!]]&lt;ref&gt;Dalton, Stephen, &quot;Revolution Rock&quot;, Vox, June 1993&lt;/ref&gt; Ar sonerezh punk Oi! a zo ennañ ur meskaj sonerezh punk, kanaouennoù kanet war an tachennoù mell-droad, [[pub rock]] ha [[glam rock]] breizhveuriat.&lt;ref name=&quot;autogenerated5&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20090830192607/http://www.garry-bushell.co.uk/oi/ Oi! – The Truth by Garry Bushell]&lt;/ref&gt;.
E-touez an arzourien a grouas ar sonerezh Oi! E voe [[Sham 69]], [[Cock Sparrer]], ha Menace. A-hervez e voe ijinet an dro-lavar Oi! gant sonerien [[Cockney Rejects]] ha gant ar c'hazetenner [[Garry Bushell]], hag a skrivas war al luskad-se er gazetenn ''Sounds''&lt;ref&gt;Turner, Jeff; Garry Bushell (2005). Cockney Reject. London: John Blake Publishing Ltd. ISBN 1 84454 0545&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/19990117093854/http://www.geocities.com/SunsetStrip/1196/rejects.html Cockney Rejects&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;.{{,}}&lt;ref name=&quot;autogenerated5&quot; /&gt; E-touez ar strolladoù Oi! brudetañ e dibenn ar bloavezhioù 1970 ha penn-kentañ ar bloavezhioù 1980 e oa [[Angelic Upstarts]], [[Blitz (strollad)|Blitz]], The Business, Last Resort, [[The Burial]], [[Combat 84]] ha [[The 4-Skins]].

Er [[Stadoù-Unanet]] e krogas al luskad Oi! er bloavezhioù 1980 gant strolladoù evel [[The Press]], [[Iron Cross]], [[The Bruisers]], [[ANTI-HEROS]] ha Forced Reality&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20100908004808/http://www.maninblack.org/thepress.html The Press a tribute page&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[http://dementlieu.com/users/obik/arc/dc/ironcross_itg2.html Dementlieu Punk Archive: Washington, DC: Iron Cross interview from If This Goes On 2&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20010504203907/http://www.geocities.com/sunsetstrip/7596/antihero.html Oi! American Oi! : Anti-Heros&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;. Liammet e voe ivez skinheaded ar [[Stadoù-Unanet]] ouzh al luskad [[punk hardcore]]. [[Warzone]], [[Agnostic Front]] ha [[Cro-Mags]] a zo arouezius eus al liammoù-se. Ar sonerezh Oi! a voe skignet er bed a-bezh, hag hiziv an deiz ez eo c'hoazh gwall vrudet e bed ar skinheaded.

Daoust ma selaoue kalz ar skinheaded [[white power]] sonerezh Oi! e kroujont ivez ur seurt sonerezh all, anvet [[Rock Against Communism]] (Rock A-enep d'ar Gomunouriezh)&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120217101317/http://www.aryanunity.com/memoirs8.html WNP - Memoirs of a Street Soldier Part 8&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt; Skrewdriver eo ar strollad RAC aroueziusañ. Er penn-kentañ e voe savet evel forzh pe strollad punk dibolitikel, met kemmañ a reas an traoù pa voe divodet ar strollad ha savet en-dro.&lt;ref&gt;[http://www.punk77.co.uk/groups/skrewdriverinterview.htm Skrewdriver- A Fan's View&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[http://www.punk77.co.uk/groups/skrewdrivecuttings.htm Skrewdriver- Press Cuttings&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20090427195147/http://www.skrewdriver.net/diamond.html Diamond in the Dust - The Ian Stuart Biography&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;. Ar sonerezh RAC a zo ennañ ur meskaj sonerezh Oi!, punk ha heavy metal.

Stank eo ivez ar strolladoù sonerezh a reer ''National Socialist Black Metal'' anezho. Peurliesañ e kaver skinheaded ''white power'' enno, hag al lod brasañ anezho a zo a orin poloniat pe alaman, ha lod zo liammet ouzh ar strollad poloniat anvet Graveland. Blasphemy eo ar strollad skinhead ''black metal'' nemetañ ha n'eo ket gouennelour.

Deus un tu all: liammet ouzh an emsav Redskin e kaver strolladoù evel: The Redskins, Angelic Upstarts, Blaggers I.T.A., Skin Deep, Kortatu, Skalariak, Banda Bassotti, The Burial, Negu Gorriak, Núcleo Terco, Brigada Flores Magon, Inadaptats, Opció k-95, Los Fastidios ha The Press.

== Gouennelouriezh, enep-gouennelouriezh ha politikerezh ==
E dibenn ar bloavezhioù 1960 e krogas skinheaded zo (re zu en o zouez) d'en em gannañ a-enep da zivroidi eus [[Pakistan]] hag eus broioù all (''Paki bashing'' a reer eus an dra-se e [[saozneg]]).&lt;ref name=&quot;Marshall, George 1996&quot;&gt;Marshall, George. ''Skinhead Nation''. ST Publishing, 1996. ISBN 1898927456, ISBN 978-1898927457.&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20050929223759/http://www.trojanrecords.net/articles/monty2.htm Monty Montgomery of the Pyramids/Symarip interview]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name=&quot;autogenerated9&quot;/&gt; Daoust ma ne oa ket ar skinheaded-se izili aozadurioù an tu dehou pellañ,e tostaas ul lodenn anezho ouzh strolladoù poilitikel evel [[British National Front|National Front]] er bloavezhioù 1970. Azalek penn-kentañ al luskad skinhead a voe ivez re zo a embannas splann e oant tost ouzh an tu kleiz pellañ, dreist-holl e [[Bro-Skos]] hag e norzh Bro-Saoz.&lt;ref name=&quot;Marshall, George 1996&quot;/&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20100226075700/http://www.sozialismus-von-unten.de/archiv/text/redskins.htm REDSKINS - The Interview, 1986]&lt;/ref&gt;

A-hed ar bloavezhioù 1970 ez eas ar feulster gouennelour war gresk er [[Rouantelezh-Unanet]], ha war gresk ez eas ivez an niver a skinheaded a voe izili strolladoù politikel evel ''National Front'' ha ''British Movement''. Daoust ma stourme skinheaded zo evit ma ne vefe liamm ebet etre ar politikerezh hag o luskad, re zo a orin eus renkad ar vicherourien a rebeachas ouzh an divroidi (eus [[Afrika]] hag eus [[Azia]]) bezañ pennkaoz d'an diaesterioù armerzhel ha kevredigezhel, ha neuze e savjont a-du gant strolladoù politikel an tu dehou pellañ. Lod brasañ strolladoù neveznazi dibenn ar bloavezhioù 1970 a oa enno kalz skinheaded, ha setu perak e voe liammet al luskad skinhead ouzh an tu dehou pellañ e penn ar gazetennerien hag e hini an dud dre vras. E-touez ar strolladoù sonerezh arouezius eus skinheaded an tu dehou pellañ emañ Hammerskins ha Blood and Honour. Er media e voe kinniget kement darvoud feulst a c'hoarvezas evel un darvoud kaset gant skinheaded, daoust ma ne oa ket gwir bepred&lt;ref&gt;Osgerby, 1998, 65&lt;/ref&gt;. 
[[Skeudenn:SHARP logo.jpg|thumb|left|Logo [[Skinheads Against Racial Prejudice]] (SHARP)]]
Ur bern skinheaded, suedehaded ha suporterien skipailhoù mell-droad a nac'has bezañ lakaet en ur c'hombod bennak (pe e vefe an tu dehou pellañ pe an tu kleiz pellañ) e dibenn ar bloavezhioù 1970 hag e penn-kentañ ar bloavezhioù 1980. War an dachenn-se e voe arouezius strolladoù sonerezh [[Oi!]], evel [[Cockney Rejects]], The 4-Skins ha The Business. E-touez ar strolladoù skinheaded brudetañ a embannas e felle dezho distreiñ da ziazezoù ha da hengoun (''Spirit of 69'' a vez lavaret e saozneg) al luskad skinhead e voe ''Glasgow Spy Kids'' e [[Bro-Skos]] hag ivez embannerien ar fanzin saoz anvet ''Hard As Nails''.&lt;ref name=&quot;Marshall, George 1996&quot;/&gt; 
[[Skeudenn:Red and Anarchist Skinheads logo.jpeg|frame|right|Logo [[Red and Anarchist Skinheads]] (RASH)]]
Skinheaded all a zivizas stourm a-enep d'al luskad nazigarour hag e kroujont aozadurioù enep-gouennelour evel The Minneapolis Baldies ([[1986]]); [[Skinheads Against Racial Prejudice]] (SHARP, krouet e [[New York]] e [[1987]] ha diorroet e meur a vro all goude-se) hag [[Anti-Racist Action]] (ARA), hag a voe krouet e dibenn ar bloavezhioù 1980 gant krouerien Minneapolis Baldies ha tud all.&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;[http://www.bbc.co.uk/wales/music/sites/oppressed/ BBC - Wales - The Oppressed&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name=&quot;Marshall, George 1996&quot;/&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20080707004116/http://articles.citypages.com/2008-02-20/feature/skinheads-at-forty Skinheads at Forty - City Pages (Minneapolis/St. Paul)&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt; Alies e vez implijet an tikedenn ''SHARP'' da daolenniñ an holl skinheaded enep-gouennelour, daoust ma n'int ket holl izili aozadurioù SHARP.

Bez ez eus ivez skinheaded a reer redskins ha skinheaded anarkourien anezho. Eus an tu kleiz pellañ int, hag engouestlet e vezont war an dachenn bolitikel. E-touez o mennozhioù pennañ emañ an enep-faskouriezh hag ar stourm a-du gant renkad ar vicherourien&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20030421022320/http://www.geocities.com/revolutiontimes/rtint2.htm REVOLUTION TIMES HOMEPAGE - Revolution Times-Interview aus Autonom # 17&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt; [[Red and Anarchist Skinheads]] eo an aozadur brudetañ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20091026210334/http://www.geocities.com/CapitolHill/Lobby/3475/index2.html US RASH News Website&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt;.

== Notennoù ==
{{Daveoù|bannoù=2}}

== Levrlennadur ==
* Davis, John. Youth and the Condition of Britain: Images of Adolescent Conflict. Athlone Press, NJ. 1990
* Hebdige, Dick. Subculture: The Meaning of Style. London: Fletcher &amp; Son ltd, 1979.
* Osgerby, Bill. Youth in Britain since 1945. Blackwell Publishers: Malden, Massachusetts, 1998. 
* Osgerby, Bill. Youth Media London: Routledge, 2004.
* Pearson,Geoff. “’Paki-Bashing’ in a North East Lancashire Cotton Town: A case study and its history” Working Class Youth Culture. Routledge &amp; Kegan Paul: London.1976. 50.

== Gwelout ivez ==
* [[Skinhead Attitude]]
* [[This is England]]
* [[Lonsdale]]
* [[Dr. Martens]]
* [[Fred Perry]]

== Liammoù diavaez ==
{{commons|Category:Skinheads}}

* [https://web.archive.org/web/20071011222940/http://wweek.com/editorial/3348/9672/ Skin of a Different Color] Pennad diwar-benn an diforc'h etre skinheaded ouennelour hag ar re n'int ket
* [https://web.archive.org/web/20010219175613/http://ska.about.com/musicperform/ska/library/1999/aa081699a.htm Smiling Smash] Chas Smash (Madness) diwar-benn ar sevenadur skinhead 
* [https://web.archive.org/web/20081217000127/http://www.reggaereggaereggae.com/Special%20Articles.htm Reggae, Reggae, Reggae] Pennadoù diwar-benn an issevenadur skinhead hag ar sonerezh reggae
* [https://web.archive.org/web/20080731120915/http://www.garry-bushell.co.uk/oi/index.asp Oi! the Truth] Istor al luskad Oi! gant Garry Bushell
* [https://web.archive.org/web/20081217031544/http://members.aol.com/skamelet/ Skinhead Style] Dilhad skinhead hengounel
* [https://web.archive.org/web/20020727015502/http://trojanrecords.net/ Trojan Records] Lec'hienn enni titouroù diwar-benn ar sonerezh ska hag al luskad skinhead
* [http://2-tone.info/ 2 Tone Info] Titouroù diwar-benn 2 Tone 
* [https://web.archive.org/web/20091221074439/http://www.barricata.org/] Lec'hienn RASH Pariz

[[Rummad:Skinhead]]
[[Rummad:Issevenadurioù]]
[[Rummad:Sevenadur ar bobl]]
[[Rummad:Kevredigezh]]
[[Rummad:Luskadoù kevredigezh]]
[[Rummad:Yaouankiz]]</text>
      <sha1>cn5vzmttrnnlds4ysdb9c62z5u3alto</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roll livadurioù John William Waterhouse</title>
    <ns>0</ns>
    <id>57170</id>
    <revision>
      <id>2193518</id>
      <parentid>2193470</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T19:53:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <comment>klokaat : 125 taolenn</comment>
      <origin>2193518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23408" sha1="cpx0an0sy4vphu9z8zw6ndc7jzuzjg9" xml:space="preserve">Dastumet ez eus amañ taolennoù al [[livouriezh|livour]] [[Bro-Saoz|saoz]] [[John William Waterhouse]] ([[1849]]-[[1917]]).

== [[Bloavezhioù 1870]] ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;180px&quot;&gt;
John william waterhouse the slave.jpg|''The Slave'' (1872) [https://web.archive.org/web/20070912175530/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=4273]
Ondine (Waterhouse).jpg|''Undine'' (1872) [https://web.archive.org/web/20070912175447/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=2528]
Gone But Not Forgotten - John William Waterhouse.jpg|''Gone, But Not Forgotten'' (1873) [https://web.archive.org/web/20070912152256/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=2530]
John William Waterhouse- The Unwelcome Companion - a Street Scene in Cairo.JPG|''The Unwelcome Companion: A Street Scene in Cairo''  (1873) [https://web.archive.org/web/20070912180148/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1337]
Peristyle.jpg|''In the Peristyle'' (1874) [https://web.archive.org/web/20070915121309/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1339]
John William Waterhouse - La Fileuse, 1874.jpg|''La Fileuse'' (1874) [https://web.archive.org/web/20070912175012/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1428]
Waterhouse-sleep and his half-brother death-1874.jpg|''Sleep and His Half-Brother Death'' (1874) [https://web.archive.org/web/20070912152246/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1338]
Miranda - John William Waterhouse.jpg|''Miranda'' (1875) [https://www.sothebys.com/en/auctions/ecatalogue/2015/victorian-pre-raphaelite-british-impressionist-art-l15133/lot.12.html]
John William Waterhouse - Two Little Italian Girls by a Village.jpg|''Two Little Italian Girls by a Village'' (~1875) [https://web.archive.org/web/20070915094748/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1347]
Portrait of a Young Woman (Waterhouse painting).jpg|''Portrait of a Young Woman'' (~1875–1878) [https://web.archive.org/web/20070908043832/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/painting4265.aspx]
John William Waterhouse-After the Dance-1876.jpg|''After the Dance'' (1876) [https://web.archive.org/web/20070912180030/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1429]
John William Waterhouse - A Sick Child brought into the Temple of Aesculapius (1877).jpg|''A Sick Child Brought into the Temple of Aesculapius'' (1877) [https://web.archive.org/web/20070912124144/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1475]
John William Waterhouse, The Remorse of Nero After the Murder of His Mother.jpg|''The Remorse of the Emperor Nero after the Murder of his Mother'' (1878) [https://web.archive.org/web/20070914193346/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1 430]
John William Waterhouse - Dolce Far Niente (1879).jpg|''Dolce Far Niente'' pe ''The White Feather Fan'' (1879) [https://web.archive.org/web/20071011155501/http://johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1490]
90x120.gif|''Offerings'' (1879) [https://johnwilliamwaterhouse.home.blog/2019/08/08/offerings/]
John William Waterhouse A Grecian Flower Market.jpg|''A Flower Stall'' (1880) [https://artuk.org/discover/artworks/a-grecian-flower-market-36185]
John William Waterhouse - Dolce Far Niente (1880).jpg|''Dolce Far Niente'' (1880) [https://web.archive.org/web/20060717121017/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/painting1340.aspx]
&lt;/gallery&gt;

== [[Bloavezhioù 1880]] ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
90x120.gif|''The Household Gods'' (~1880) [https://web.archive.org/web/20060712183524/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/painting1466.aspx]
Waterhouse-Diogenes.jpg|''Diogenes'' (1882) [https://web.archive.org/web/20071011154250/http://johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1343]
90x120.gif|''Summer'' (~1882) [https://web.archive.org/web/20070915094700/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=3429]
John Williams Waterhouse - The Favourites of the Emperor Honorius (1883).jpg|''The Favourites of the Emperor Honorius'' (1883) [https://web.archive.org/web/20070611101507/http://www.artgallery.sa.gov.au/gallery2/main.php?g2_itemId=1663]
John William Waterhouse - Consulting the Oracle - Christie's.jpg|''Consulting the Oracle'' (1884) [https://www.tate.org.uk/art/artworks/waterhouse-consulting-the-oracle-n01541]
90x120.gif|''A Byway: Ancient Rome'' pe ''Winding the Distaff'' (1884) [https://web.archive.org/web/20070912175552/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=2840]
John William Waterhouse - Gossip.jpg|''Good Neighbours'' pe ''Gossip'' pe ''Washing Day'' (1885) [https://web.archive.org/web/20070914193620/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1458]
John William Waterhouse - Saint Eulalia - 1885.jpg|''Saint Eulalia'' (1885) [https://www.tate.org.uk/art/artworks/waterhouse-saint-eulalia-n01542]
John William Waterhouse, 1885c - Esther Kenworthy Waterhouse.jpg|''Esther Kenworthy Waterhouse'' (~1885) [https://web.archive.org/web/20070915120906/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=3418]
90x120.gif|''Resting'' (~1885) [https://web.archive.org/web/20070915204457/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1465]
90x120.gif|''A Flower Market, Old Rome'' (1886) [https://johnwilliamwaterhouse.net/A-Flower-Market-Old-Rome-1886.html]
John William Waterhouse - Magic Circle.JPG|''The Magic Circle'' (1886) [https://www.tate.org.uk/art/artworks/waterhouse-the-magic-circle-n01572]
John William Waterhouse - Mariamne Leaving the Judgement Seat of Herod, 1887.jpg|''Mariamne leaving the Judgement Seat of Herod'' (1887) [https://johnwilliamwaterhouse.home.blog/2019/04/17/mariamne-leaving-the-judgement-seat-of-herod/]
Cleopatra - John William Waterhouse.jpg|100px]]''[[Cleopatra'' (1888) [https://web.archive.org/web/20070912175607/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=2105]
John William Waterhouse - The Lady of Shalott - Google Art Project edit.jpg|''The Lady of Shalott'' (1888) [https://www.tate.org.uk/art/artworks/waterhouse-the-lady-of-shalott-n01543]
JWW Ophelia 1889.jpg|100px]]|''Ophelia'' (1889) [https://web.archive.org/web/20071011155743/http://johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=3419]
A Roman Offering - JWW.jpg|''A Roman Offering'' (~1890) [https://web.archive.org/web/20070914172642/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1469]
90x120.gif|''The Orange Gatherers'' (~1890) [https://web.archive.org/web/20060722111426/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/painting1431.aspx]
Flora by Waterhouse (Koriyama City Museum of Art).jpg|''Flora'' (~1890}} [https://web.archive.org/web/20070912174709/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1356]
John William Waterhouse At Capri.jpg|''At Capri'' pe ''Alfresco Toilet at Capri'' pe ''The Toilet'' (1890) [https://web.archive.org/web/20060717121108/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/painting1354.aspx]
90x120.gif|''Arranging Flowers'' (~1890) [https://web.archive.org/web/20070915121820/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1355]
&lt;/gallery&gt;

== [[Bloavezhioù 1890]] ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
John William Waterhouse - Portrait of Miss Claire Kenworthy.jpg|''Portrait of Miss Claire Kenworthy'' (bloavezhioù 1890) [https://www.wikiart.org/en/john-william-waterhouse/portrait-of-miss-claire-kenworthy]
Circe Offering the Cup to Odysseus.jpg|''Circe Offering the Cup to Ulysses'' (1891) [https://web.archive.org/web/20070912151959/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1363]
Flora (Waterhouse).jpg|''Flora'' (1891) [https://web.archive.org/web/20070912152149/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=3422]
John William Waterhouse - Ulysses and the Sirens - Google Art Project.jpg|''Ulysses and the Sirens'' (1891) [https://www.ngv.vic.gov.au/explore/collection/work/4457/]
J. W. Waterhouse - Circe Invidiosa - Google Art Project.jpg|'Circe Invidiosa'' (1892) [https://web.archive.org/web/20070611102417/http://www.artgallery.sa.gov.au/gallery2/main.php?g2_itemId=246]
90x120.gif|''The Merman'' (~1892) [https://web.archive.org/web/20060718235305/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/painting4056.aspx]
JohnWilliamWaterhouse-Danaë(1892).jpg|''Danaë'' (1892) [https://web.archive.org/web/20070912152230/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1366]
Waterhouse, JW - A Hamadryad (1895).jpg|''A Hamadryad'' (1893) [https://johnwilliamwaterhouse.home.blog/2019/08/18/hamadryad/]
Waterhouse, JW - Gathering Summer Flowers in a Devonshire Garden (1893).jpg|''Gathering Summer Flowers in a Devonshire Garden'' (~1893 – 1910) [https://web.archive.org/web/20070912174808/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1451]
A Naiad or Hylas with a Nymph by John William Waterhouse (1893).jpg|''A Naiad'' (1893) [https://web.archive.org/web/20070912174340/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1359]
John William Waterhouse - La Belle Dame sans Merci (1893).jpg|''La Belle Dame Sans Merci'' (1893) [https://web.archive.org/web/20060717121145/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/painting1365.aspx]
John William Waterhouse - Ophelia (1894).jpg|''Ophelia'' (1894) [https://web.archive.org/web/20071011153005/http://johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1380]
The Lady of Shalott Looking at Lancelot.jpg|''The Lady of Shalott Looking at Lancelot'' (1894) [https://artuk.org/discover/artworks/the-lady-of-shalott-38481]
90x120.gif|''Field Flowers'' (1894) [https://web.archive.org/web/20060718082923/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/painting2245.aspx]
90x120.gif|''Mrs. Charles Newton-Robinson'' (1894) [https://web.archive.org/web/20070915181808/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=4272]
90x120.gif|''Phyllis, younger daughter of E A Waterlow, Esq'' (1895) [https://web.archive.org/web/20070915094506/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1370]
Waterhouse stcecilia.jpg|''St Cecilia'' (1895) [https://web.archive.org/web/20070912152307/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1367]
John William Waterhouse - The Shrine.JPG|''The Shrine'' (1895) [https://web.archive.org/web/20071011155451/http://johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1383]
Waterhouse Hylas and the Nymphs Manchester Art Gallery 1896.15.jpg|''Hylas and the Nymphs'' (1896) [https://manchesterartgallery.org/explore/title/?mag-object-190]
John William Waterhouse - Pandora, 1896.jpg|''Pandora'' (1896) [https://web.archive.org/web/20060719165446/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/painting1384.aspx]
John William Waterhouse - Mariana in the South (1897).jpg|''Mariana in the South'' (~1897) [https://web.archive.org/web/20070916021625/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1374]
John William Waterhouse - Phyllis and Demophoon, 1897.jpg|''Phyllis and Demophoön'' (1897) [https://web.archive.org/web/20070912174657/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1407]
John William Waterhouse Ariadne.jpg|''Ariadne'' (1898) [https://web.archive.org/web/20070912124028/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1378]
Waterhouse, John William - Flora and the Zephyrs - 1898.jpg|''Flora and the Zephyrs'' (1898) [https://web.archive.org/web/20071011153012/http://johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=3421]
John William Waterhouse - Juliet.jpg|''Juliet'' (1898) [https://fineartamerica.com/featured/juliet-john-william-waterhouse.html]
Waterhouse, John William - The Awakening of Adonis.jpg|''The Awakening of Adonis'' (~1900) [https://web.archive.org/web/20070915120937/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1387]
Waterhouse, JW - The Flower Picker (1900).jpg| ''Spring (The Flower Picker)'' (~1900)[https://web.archive.org/web/20071011143613/http://johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=4252]
John William Waterhouse-The Siren-1900.jpg| ''The Siren'' (~1900) [https://web.archive.org/web/20070915094605/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1393]
John William Waterhouse A Mermaid.jpg| ''A Mermaid'' (1900) [https://web.archive.org/web/20070914193425/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1391]
John william waterhouse destiny.jpg| ''Destiny'' (1900) [https://web.archive.org/web/20071011155853/http://johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1388]
90x120.gif|''Miss Margaret Henderson'' (1900) [https://web.archive.org/web/20070915121015/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1369]
John William Waterhouse, 1900 - Nymphs finding the head of Orpheus, 1900 version.jpg|''Nymphs Finding the Head of Orpheus'' (1900) [https://web.archive.org/web/20070916110049/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1392]
The Lady Clare.jpg|''The Lady Clare'' (1900) [https://web.archive.org/web/20070915121127/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1389]
&lt;/gallery&gt;

== [[Bloavezhioù 1900]] ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
John William Waterhouse - The Crystal Ball.JPG|''The Crystal Ball'' (1902) [https://web.archive.org/web/20071011155456/http://johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1395]
John William Waterhouse - The Missal.JPG|''The Missal'' (1902) [https://web.archive.org/web/20070912174637/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=3420]
John William Waterhouse - Boreas (1903).jpg| ''Boreas'' (1903) [https://web.archive.org/web/20071011154326/http://johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1460]
John William Waterhouse - Echo and Narcissus - Google Art Project.jpg| ''Echo and Narcissus'' (1903) [https://web.archive.org/web/20070322174404/http://www.liverpoolmuseums.org.uk/walker/collections/20c/waterhouse.asp]
Psyche-Waterhouse.jpg| 'Psyche Opening the Golden Box'' (1903) [https://web.archive.org/web/20070914193335/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1398]
Windswept by John William Waterhouse.jpg|''Windflowers'' (1903) [https://web.archive.org/web/20071012224408/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1438]
John William Waterhouse - The Danaides (1904).jpg| ''Danaïdes'' (1904) [https://web.archive.org/web/20070912175631/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1476]
Psyche Opening the Door into Cupid's Garden.jpg| ''Psyche Opening the Door into Cupid's Garden'' (1904) [https://web.archive.org/web/20070914193613/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1400]
Lamia and the Soldier.jpg|''Lamia and the Soldier'' (1905) [https://web.archive.org/web/20070912152015/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1381]
John William Waterhouse - The Danaïdes, 1906.jpg| ''The Danaïdes'' (1906) [https://web.archive.org/web/20070912174714/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1403]
90x120.gif|''Lady Violet Henderson'' (1907) [https://www.wikiart.org/en/john-william-waterhouse/lady-violet-henderson-1907]
John william waterhouse isabella and the pot of basil.jpg|''Isabella and the Pot of Basil'' (1907) [https://web.archive.org/web/20060720000136/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/painting1406.aspx]
Jason and Medea - John William Waterhouse.jpg|''Jason and Medea'' (1907) https://web.archive.org/web/20071011155737/http://johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1405]
Apollo and Daphne waterhouse.jpg|''Apollo and Daphne'' (1908) [https://web.archive.org/web/20070912151834/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1412]
Waterhouse, Bouquet.jpg|''The Bouquet'' (~1908) [https://web.archive.org/web/20060721085644/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/painting1478.aspx]
Gather Ye Rosebuds While Ye May.jpg|''Gather Ye Rosebuds While Ye May'' (1908) [https://www.christies.com/en/lot/lot-6408805]
John William Waterhouse - The Soul of the Rose, 1903.jpg|''The Soul of the Rose'' (1908) [https://web.archive.org/web/20060720000149/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/painting1474.aspx]
Waterhouse-gather ye rosebuds-1909.jpg| ''Gather Ye Rosebuds While Ye May'' (1909) [https://web.archive.org/web/20070306224638/http://www.odonwagnergallery.com/John_William_Waterhouse_gather_ye_rosebuds.htm]
Lamia Waterhouse.jpg|''Lamia'' (1909) [https://web.archive.org/web/20070912175328/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1382]
90x120.gif|''Mrs A. P. Henderson'' (1909) [https://web.archive.org/web/20070915204419/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=2550]
John William Waterhouse - Thisbe, 1909.jpg|''Thisbe'' (1909) [https://web.archive.org/web/20071011155855/http://johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1416]
90x120.gif|''Veronica'' (1909) [https://web.archive.org/web/20060717221038/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/painting3414.aspx]
90x120.gif|''The Necklace'' (~1909) [https://web.archive.org/web/20060719165500/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/painting1408.aspx]
90x120.gif|''Woman Picking Flowers'' (~1909–14)[https://web.archive.org/web/20060719165553/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/painting1454.aspx]
90x120.gif|''Portrait of a Girl'' (1910) [https://web.archive.org/web/20060720104554/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/painting4259.aspx]
John William Waterhouse - Ophelia (1910).jpg|''Ophelia'' (1910) [https://www.wikiart.org/en/john-william-waterhouse/ophelia-1910]
John William Waterhouse - Spring Spreads One Green Lap of Flowers.JPG|''Spring Spreads One Green Lap of Flowers'' (1910|| location unknown||[https://web.archive.org/web/20070912180047/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=4195]
&lt;/gallery&gt;

== [[Bloavezhioù 1910]] ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
John William Waterhouse - Circe, 1911.jpg|''Circe (The Sorceress)'' (1911) [https://web.archive.org/web/20070912174905/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1413]
Waterhouse, JW - The Sorceress (1913).jpg|''Circe (The Sorceress)'' (1911-1915)
90x120.gif|''Listening to My Sweet Pipings'' (1911) [https://web.archive.org/web/20070912180037/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1410]
Waterhouse, JW - Miss Betty Pollock (1911).jpg|''Miss Betty Pollock'' (1911) [https://web.archive.org/web/20070915121259/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1371]
Waterhouse - The Charmer.jpg|''The Charmer'' (1911) [https://web.archive.org/web/20060720070729/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/painting1409.aspx]
Waterhouse, JW - Portrait of Mrs. Charles Schreiber (1912).jpg|''Mrs Charles Schreiber'' (1912) [https://web.archive.org/web/20070915181744/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=3415]
Waterhouse, JW - Narcissus (1912).jpg|''Narcissus'' (1912) [https://web.archive.org/web/20060719203726/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/painting1411.aspx]
JohnWilliamWaterhouse-PenelopeandtheSuitors(1912).jpg|''Penelope and the Suitors'' (1912) [https://web.archive.org/web/20070912174443/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1379]
John William Waterhouse, 1912 - Sweet summer.jpg|''Sweet Summer'' (1912) [https://web.archive.org/web/20070915094006/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1468]
John William Waterhouse - The Annunciation.JPG|''The Annunciation'' (1914) [https://web.archive.org/web/20070912174557/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1423]
90x120.gif|''The Love Philtre'' (1914) [https://web.archive.org/web/20070912175730/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1461]
Matilda (formerly called &quot;Beatrice&quot;) - John William Waterhouse.jpg|''Matilda'' (anvet ''Beatrice'' a-ziagent, 1915) [https://www.wikiart.org/en/john-william-waterhouse/beatrice-1915]
1916-a-tale-from-the-decameron-.jpg|''A Tale from the Decameron'' (1916) [https://artuk.org/discover/artworks/the-decameron-117871][https://www.liverpoolmuseums.org.uk/transcript-of-decameron-and-enchanted-garden-podcast]
John William Waterhouse - I am half-sick of shadows, said the lady of shalott.JPG|''I am Half-Sick of Shadows, said the Lady of Shalott'' (1915) [https://web.archive.org/web/20071011154308/http://johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1420]
Miranda - The Tempest JWW.jpg|''Miranda - The Tempest'' (1916)[https://web.archive.org/web/20070912180042/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1446]
Waterhouse enchanted-garden.jpg|''The Enchanted Garden'' (1916) [https://artuk.org/discover/artworks/the-enchanted-garden-102703][https://www.liverpoolmuseums.org.uk/transcript-of-decameron-and-enchanted-garden-podcast]
John william waterhouse tristan and isolde with the potion.jpg|''Tristan and Isolde with the Potion'' (~1916) [https://web.archive.org/web/20070912124015/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1447]
John William Waterhouse - Fair Rosamund.jpg|''Fair Rosamund'' (1917) [https://web.archive.org/web/20070912152344/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1449]
90x120.gif|''Camellias'' (~1910) [https://web.archive.org/web/20070915094329/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1441]
Waterhouse, JW - The Rose Bower (1910).jpg|''The Rose Bower'' (~1910) [https://web.archive.org/web/20060719165434/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/painting1440.aspx]
90x120.gif|''Vanity'' (~1910) [https://web.archive.org/web/20070916082759/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1439]
John William Waterhouse - Circe, 1911.jpg|''Circe'' (~1911) [https://web.archive.org/web/20070912174735/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=2246]
90x120.gif|''Maidens picking Flowers by a Stream'' (~1911) [https://web.archive.org/web/20060720230156/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/painting1443.aspx]
John William Waterhouse - A Song of Springtime.jpg|''A Song of Springtime'' (~1913) [https://web.archive.org/web/20070912124313/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1414]
John William Waterhouse - The Mystic Wood.jpg|''The Mystic Wood'' (~1914–17) [https://web.archive.org/web/20070916022108/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=4055]
Dante and Matilda - John William Waterhouse.jpg|''Dante and Beatrice'' pe ''Dante and Matilda'' (~1915) [https://web.archive.org/web/20070912175942/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=1444]
Waterhouse, JW - Gathering Almond Blossoms (1916).jpg|''Gathering Almond Blossoms'' (~1916) [https://johnwilliamwaterhouse.net/Gathering-Almond-Blossoms-1916.html]
Waterhousem Tristan and Isolde.jpg|''Tristan and Isolde'' (~1916) [https://web.archive.org/web/20071011155900/http://johnwilliamwaterhouse.com/paintings/default.aspx?pid=4270]
&lt;/gallery&gt;

[[Rummad:Rolloù livadurioù|Waterhouse]]
[[Rummad:Livourien saoz]]
[[Rummad:Rakrafaelouriezh]]</text>
      <sha1>cpx0an0sy4vphu9z8zw6ndc7jzuzjg9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Piklost rous</title>
    <ns>0</ns>
    <id>57997</id>
    <revision>
      <id>2193506</id>
      <parentid>2131564</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:34:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193506</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2374" sha1="cm1pamxnhiqjjpdzk4fy2ctpv5ann93" xml:space="preserve">{{Taxobox Loen|Piklost rous|Oxyura jamaicensis NBII2.jpg|statud=LC|Ur '''piklost rous''', luc'hskeudennet&lt;br&gt;en [[Illinois]] ([[Stadoù-Unanet Amerika]]).}}
{{Taxobox Phylum|Chordata}}
{{Taxobox Classis|Aves}}
{{Taxobox Ordo|Anseriformes}}
{{Taxobox Familia|Anatidae}}
{{Taxobox Genus|Oxyura}}
{{Taxobox Anv skiantel|Oxyura jamaicensis |([[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], [[1789]])}}
{{Taxobox Echu}}
Ar '''piklost rous''' (liester : '''piklosted rous''')&lt;ref&gt;Studiet gant TermOfis [[Ofis Publik ar Brezhoneg]].&lt;/ref&gt; a zo ur [[spesad]] [[evned]] palvezek, ''Oxyura jamaicensis'' an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe ''Anas jamaicensis'' (kentanv) da gentañ-penn (e [[1789]])&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20250220150028/http://www.animalbase.uni-goettingen.de/zooweb/servlet/AnimalBase/home/speciestaxon?id=30301  AnimalBase.]&lt;/ref&gt; gant an naturour [[alaman]] [[Johann Friedrich Gmelin]] ([[1748]]-[[1804]]).

==Doareoù pennañ==
[[Restr:Ruddy Duck female RWD.jpg|255px|kleiz|thumb|Ur barez ''Oxyura jamaicensis'',&lt;br&gt;luc'hskeudennet e [[Monterey (Kalifornia)|Monterey]] 
([[Kalifornia]], [[SUA]]).]]
[[Restr:Oxyura jamaicensis MHNT.ZOO.2010.11.28.1.jpg|thumb|kleiz|Vioù ''Oxyura jamaicensis''.]]


==Boued==
Bevañ a ra diwar [[amprevaned]]-dour, [[kresteneged]] ha [[plant]]-dour peurvuiañ.

==Annez hag isspesadoù==
Ar spesad a gaver an daou [[isspesad]]&lt;ref&gt;{{en}} [http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=BR&amp;avibaseid=CD7DC84B28AE24C8  ''Oxyura jamaicensis'' el lec'hienn ''Avibase''.]&lt;/ref&gt; anezhañ :
* ''Oxyura jamaicensis andina'', e [[lenn]]où ha [[geun]]ioù kreiz ha reter [[Andoù]] [[Kolombia]],
* ''O. j. '''jamaicensis''''', e diabarzh gwalarn [[Norzhamerika]] (eus mervent [[Kanada]] da v[[Mec'hiko]]).

==Liammoù diavaez==
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20150504222557/http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22727750  ''Oxyura jamaicensis'' el lec'hienn BirdLife International.]
*{{en}} [http://www.iucnredlist.org/details/22727750/0  ''Oxyura jamaicensis'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).]

==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}
{{Commonscat|Oxyura jamaicensis|ar piklost rous}}
{{Wikispecies|Oxyura jamaicensis|ar piklost rous}}
[[Rummad:Anatidae]]
[[Rummad:Anseriformes]]
[[Rummad:Evned Karib]]
[[Rummad:Evned Mec'hiko]]
[[Rummad:Evned Norzhamerika]]
[[Rummad:Houidi]]</text>
      <sha1>cm1pamxnhiqjjpdzk4fy2ctpv5ann93</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roll pennoù ar Stad aljerian</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63219</id>
    <revision>
      <id>2193547</id>
      <parentid>2063097</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T02:54:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3441" sha1="3005i3cr43l48u3gz9zfwu3x6rxpaj7" xml:space="preserve">An daolenn-mañ dindan a listenn '''pennoù ar Stad ha kadoriaded ar Republik''' adalek stummidigezh ar [[Gouarnamant Ersezadel ar Republik Aljerian]] (GERA) e 1958, e-doug [[Brezel Aljeria|brezel a zizalc'hded]] ar vro, betek arlevierion ar [[Republik aljerian gwerinezhel ha poblel]].

==Gouarnamant ersezadel==
;Republik aljerian

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-align=&quot;center&quot;
!#
!Anv
!Derou leuriadur
!Dibenn leuriadur
!Notennoù
|-
| || [[Ferhat Abbas]] || {{Deiziad|19|Gwengolo|1958}} || {{Deiziad|27|Eost|1961}} || ''Kadoriad ar [[GERA]]''
|-
| || [[Benyoucef Benkhedda]] || {{Deiziad|27|Eost|1961}} || {{Deiziad|3|Gouere|1962}} || 
|-
|}

==Republik==
;Stad aljerian
{| class=&quot;wikitable&quot;
|- align=&quot;center&quot;
!#
!Anv
!Derou leuriadur
!Dibenn leuriadur
!Notennoù
|-
| || [[Abderrahmane Farès]] || {{Deiziad|3|Gouere|1962}} || {{Deiziad|25|Gwengolo|1962}} || ''Kadoriad ar galloud erounit''
|-
|}
;Republik aljerian gwerinezhel ha poblel
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-align=&quot;center&quot;
!#
!Anv
!Derou leuriadur
!Dibenn leuriadur
!Notennoù
|-
| || [[Ferhat Abbas]] || {{Deiziad|25|Gwengolo|1962}} || {{Deiziad|15|Gwengolo|1963}} || ''Kadoriad ar Republik (etreadeg)''
|-bgcolor=&quot;#D7D9EA&quot;
| 1 || [[Ahmed Ben Bella]] || {{Deiziad|15|Gwengolo|1963}} || {{Deiziad|19|Even|1965}} || ''Kadoriad ar Republik''
|-
| || Koronal [[Houari Boumediène]] || {{Deiziad|19|Even|1965}} || {{Deiziad|10|Gwengolo|1976}} || ''Kadoriad Kuzul an Dispac'h''
|-bgcolor=&quot;#D7D9EA&quot;
| 2 || Koronal [[Houari Boumediène]] || {{Deiziad|10|Gwengolo|1976}} || {{Deiziad|27|Kerzu|1978}} || ''Kadoriad ar Republik''
|-
| || [[Rabah Bitat]] || {{Deiziad|27|Kerzu|1978}} || {{Deiziad|9|C'hwevrer|1979}} || ''etreadeg''
|-bgcolor=&quot;#D7D9EA&quot;
| 3 || Koronal [[Chadli Bendjedid]] || {{Deiziad|9|C'hwevrer|1979}} || {{Deiziad|11|Genver|1992}} || 
|-
| || [[Abdelmalek Benhabylès]] || {{Deiziad|11|Genver|1992}} || {{Deiziad|14|Genver|1992}} || ''etreadeg''
|-
| || [[Mohamed Boudiaf]] || {{Deiziad|14|Genver|1992}} || {{Deiziad|29|Even|1992}} || ''Kadoriad ar Poellgor-Uhel a Stad''
|-
| || Koronal [[Ali Kafi]] || {{Deiziad|2|Gouere|1992}} || {{Deiziad|30|Genver|1994}} || 
|-
| || Jeneral [[Liamine Zéroual]] || {{Deiziad|30|Genver|1994}} || {{Deiziad|16|Du|1995}} || ''Penn ar Stad''
|-bgcolor=&quot;#D7D9EA&quot;
| 4 || Jeneral [[Liamine Zéroual]] || {{Deiziad|16|Du|1995}} || {{Deiziad|27|Ebrel|1999}} || ''Kadoriad ar Republik''
|-bgcolor=&quot;#D7D9EA&quot;
| 5 || [[Abdelaziz Bouteflika]] || {{Deiziad|27|Ebrel|1999}} || [[2019]] || 
|-
|-bgcolor=&quot;#D7D9EA&quot;
| || [[Abdelkader Bensalah]] || [[2019]] || [[2019]]|| 
|-
|-bgcolor=&quot;#D7D9EA&quot;
| 6 || [[Abdelmadjid Tebboune]] || [[2019]] || || 
|-
|}

== Pennadoù liammet ==
* [[Arlevier Aljeria]] | [[Tevezeion Aljeria]]
* [[Dilennadegoù en Algérie]]
* [[Roll bleinierion Aljeria]]

== Liammoù diavaez ==
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20090721094623/http://www.elmouradia.dz/ Load kefridiel kadoriad ar Republik aljerian gweriniezhel ha poblel (Palez El Mouradia)]
* {{en}} [http://perspective.usherbrooke.ca/bilan/servlet/BMGvt?codePays=DZA Algérie], ''Perspective Monde'', [[Skol-Veur Sherbrooke]] ([[Kebek]], [[Kanada]])
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20090218201536/http://terra.es/personal2/monolith/algeria.htm Leaders of Algeria], Zárate's Political Collections (ZPC)

[[Rummad:Rolloù pennoù stad|Aljeria]]
[[Rummad:Rolloù tud|Pennoù stad]]
[[Rummad:Istor Aljeria|Pennoù ar Stad]]
[[Rummad:Politikerezh Aljeria|Pennoù ar Stad]]</text>
      <sha1>3005i3cr43l48u3gz9zfwu3x6rxpaj7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Purmerend</title>
    <ns>0</ns>
    <id>65941</id>
    <revision>
      <id>2193537</id>
      <parentid>2141269</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T23:40:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6939" sha1="01m47wfwo8aa0vsb5118j16r4lx84g0" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Map - NL - Municipality code 0439 (2009).svg|thumb|right|200px|Lec'hiadur Purmerend]]
[[Skeudenn:Flag of Purmerend.svg|thumb|right|150px|Banniel Purmerend]]
[[Skeudenn:Purmerend wapen.svg|thumb|right|90px|Ardamez Purmerend]]
[[Skeudenn:Bevolkingspiramide - Gemeente Purmerend (2007).png|thumb|180px|Krugell oadoù Purmerend (01/01/2008)]]

'''Purmerend''' (distagañ :[http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2f/418_Purmerend.ogg]) a zo ur gumun hag ur gêr e proviñs [[Noord-Holland]] en [[Izelvroioù]]. 24,56 km2 eo gorread Purmerend (douar : 23,74 km2, dour : 0,82 km2). D'an [[31 a viz Mae]] [[2009]] e oa 78 846 annezad enni. Tro-dro da bPurmerend ez eus [[polder]]ioù evel hini [[Purmer]], [[Beemster]] ha hini [[Wormer]]. Dont a reas Purmerend da vezañ kreiz kenwerzh ar rannvro, daout ma keskas goustad he foblañs. Er bloavezhioù 1960 e krogas ar boblañs da greskiñ, eus 10 000 den betek ouzhpenn 70 000. Kreskiñ a reas ivez an niver a diez, da lojañ tud a labour en [[Amsterdam]]. Kenderc'hel a ra ar c'hresk hiziv an deiz&lt;ref&gt;http://en.wikipedia.org/wiki/Randstad&lt;/ref&gt;. An distrigoù da-heul a ya d'ober kumun Purmerend : Centrum ('het stadje'), Zuiderpolder, Overwhere-Noord, Overwhere-Zuid, De Gors, De Gors-Zuid, De Gors-Noord, West, Purmer-Zuid, Purmer-Noord, Wheermolen, [[Weidevenne]], Baanstee-West, Baanstee-Oost, Baanstee-Noord, De Koog, Molenkoog
ha Hazepolder. E kumun Purmerend emañ ivez [[Purmerbuurt]] hag ul lodenn eus [[Purmer]] (Purmer a zo rannet etre [[Edam-Volendam]] ha [[Waterland]]).

== Istor ==
Purmerend a voe savet diwar ar gêriadenn pesketaerien anvet Purmer, hag a zo etre teir lenn : Purmermeer, Beemstermeer ha Wormermeer.
Purmerend a voe savet gant ur bankour pinvidik eus [[Amsterdam]], [[Willem Eggert]] e anv. E [[1410]] e voe aotreet da sevel e gastell dezhañ, Slot Purmersteijn e anv, gant ar c'hont [[Willem VI Holland]]. Chanter sevel ar c'hastell a voe echu e [[1413]]&lt;ref name=&quot;ref3&quot;&gt;https://web.archive.org/web/20050829005422/http://www.waterlandziekenhuis.nl/frames.html?readform&lt;/ref&gt; ha distrujet e voe e [[1741]]&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20110724154845/http://www.kasteleninnoordholland.nl/Kasteelbeschrijvingen/PurmersteinPurmerend.htm&lt;/ref&gt; E 1434 e voe roet gwirioù-kêr da bPurmerend. D'an 21 a viz Ebrel 1484 e voe roet “marktrechten”, da lavaret eo gwir da aozañ daou varc'had ar bloaz (“''jaarmarkten''”) hag ur marc'had sizhuniek (“''weekmarkt''”) gant ar c'hont Jan van Egmond.&lt;ref name=&quot;ref3&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ref2&quot;/&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120211141343/http://www.purmerendsmuseum.nl/uk/museum_and_collection/history/ Museum of Purmerend -]&lt;/ref&gt; Ar pezh a dalveze e c'helle gwerzherien diavaez Purmerend kinnig o marc'hadourezh er marc'had. A-raok 1484 e veze aotreet gwerzhañ boued da boblañs Purmerend nemetken.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20070818185016/http://www.purmerendsmuseum.nl/nl/museum_en_collectie/purmerend_marktstad/&lt;/ref&gt;.

[[Skeudenn:Slot Purmersteijn.jpg|thumb|left|Slot Purmersteijn]]
[[Skeudenn:Drawing of Purmerend in the year 1674.jpg|thumb|left|Purmerend e 1674]]

E [[1500]] e oa kresket Purmerend da vat, evel ma c'haller gwelout war gartennoù savet d'ar mare-se. Pa voe dizouret Beemstermeer e [[1612]] ha Purmermeer e [[1622]] e voe kollet kalz lec'hioù pesketa. Met pinvidik e oa an tachennoù gounezet war an dour, neuze e reas berzh Purmerend en-dro, hag ar brzh-se a oa diazezet war al labour-douar. 
D'ar [[14 a viz Mae]] [[1940]] e voe aloubet Purmerend gant ar Wehrmacht, ha dieubet e voe d'an [[9 a viz Mae]] [[1945]] gant arme Kanada&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20110522133231/http://www.nieuwsbank.nl/inp/2005/05/05/R058.htm&lt;/ref&gt;.
E [[2003]] e voe lakaet Purmerend da gKermisstad van Nederland&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20121124035337/http://www.plaatsen-gids.nl/Purmerend/&lt;/ref&gt; (''kêr foar an Izelvroioù'') e 2003. Ouzhpenn ar foar ez eo brudet Purmerend peogwir e vez aozet enni ur marc'had chatal (deñved ha saout dreist-holl) anvet. Difennet e voe pa voe kleñvedoù-red e-touez al loened (1995 – 2001) hag aotreet en-dro e miz Genver [[2002]].&lt;ref name=&quot;ref2&quot;&gt;https://web.archive.org/web/20090701052519/http://www.purmerend.nl/eCache/INT/102.html&lt;/ref&gt;.

=== Douaroniezh ===
[[Skeudenn:Purmerend 4.96096E 52.50323N.jpg|thumb|right|Skeudenn eus Purmerend tapet eus ul loarell]] Purmerend a zo lec'hiet en un tiriad gleborek anvet [[Waterland]]. Pa grogas an dud da labourat an douar e oa [[taouarc'h]] anezhañ dreist-holl, hag e touljont fardelloù kenstur an eil egile da zizourañ an douar. Met kregiñ a reas an douar da sankañ en dour, neuze e voe dalc'hmat an dud o stourm ouzh an dour, ha tost dibosupl e voe kenderc'hel da labourat an douar. Ar pezh a dalveze ivez e oa ret sevel kement savadur raktreset war douaroù artifisiel pe war dorgennoù.

== Transportoù ==
[[Skeudenn:Busstation tramplein Purmerend.jpg|thumb|right|Tramplein]]Kirri-boutin Purmerend a gas da Amsterdam, hag un tren a zo da vont di ivez, dre [[Zaandam]].

Tri zi-gar a zo e Purmerend : Purmerend Weidevenne, Purmerend ha Purmer Overwhere.
&quot;Tramplein&quot; eo anv ti-gar kirri-boutin Purmerend.

== Kuzul-kêr ==
E kuzul-kêr Purmerend ez eus 35 dileuriad :

{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot; style=&quot;margin-left:5px;&quot;
| Strollad: {{-}} {{-}} [[Partij van de Arbeid|PvdA]] {{-}} [[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]] {{-}} [[Leefbaar]] Purmerend {{-}} [[Socialistische Partij|SP]] {{-}} [[Christen Democratisch Appèl|CDA]] {{-}} AOV {{-}} Stadspartij P'93 {{-}} [[GroenLinks]] {{-}} [[Democraten 66|D66]] || Dileuridi: {{-}} {{-}} 9 dileuriad {{-}} 6 dileuriad {{-}} 5 dileuriad {{-}} 4 dileuriad {{-}} 3 dileuriad {{-}} 3 dileuriad {{-}} 2 zileuriad {{-}} 2 zileuriad {{-}} 1 dileuriad
|}

== Bet ganet e Purmerend ==
* [[Jan Stuyt]] (1868), arkitektour
* [[Pieter Oud]] (1886), ministr an argant ha maer [[Rotterdam]]
* [[Jacobus Oud]] (1890), arkitektour
* [[Mart Stam]] (1899), arkitektour, kêraozer, dizagnour kadorioù
* [[Hans Klok]] (1969), strobineller
* [[Vincent van der Voort]] (1975), c'hoarier biroù

== Gevellerezh ==
* [[Skeudenn:Flag of the Czech Republic.svg|22px]] [[Jihlava]], [[Republik Tchek]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20080625045350/http://www.purmerend.nl/eCache/INT/114.html Lec'hienn ofisiel Purmerend -]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20090830003938/http://www.jihlava.cz/vismo/zobraz_dok.asp?id_org=5967&amp;id_ktg=1190&amp;p1=49317 Lec'hienn ofisiel Jihlava -]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[[blog]] ofisiel Leen Verbeek (maer Purmerend) - [https://archive.is/20070514233740/http://www.purmerend.nl/eCache/INT/57/819.html]&lt;/ref&gt;.

== Liamm diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20090404085638/http://www.purmerend.nl/eCache/INT/86.html Lec'hienn ofisiel Purmerend]

== Notennoù ==

{{Daveoù |bannoù=2}}

{{commons|category:Purmerend}}
{{Proviñs Noord-Holland}}
{{Porched Izelvroioù}}

[[Rummad:Kumunioù Noord-Holland]]</text>
      <sha1>01m47wfwo8aa0vsb5118j16r4lx84g0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>SANAA</title>
    <ns>0</ns>
    <id>77767</id>
    <revision>
      <id>2193553</id>
      <parentid>2138287</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T04:17:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1912" sha1="ncd4d2cuunjp7dcy2qgjps979thbm8h" xml:space="preserve">:[[Restr:Confusion colour.svg|20px|]]''Evit kêr-benn Yemen, gwelet [[Sana'a]].''
&lt;HR noShade&gt;
[[Image:Zollverein School of Management and Design 3116754.jpg|thumb|right|Skol dizagn Zollverein, [[Essen]], Alamagn]]

[[Image:Kitagatagifusejima.jpg|thumb|right|Kendioù Motosu Kitagata e [[Gifu]]]]

'''SANAA''' (''Sejima And Nishizawa And Associates'') a zo un ajañs [[savouriezh|arkitektouriezh]] bet savet gant daou arkitektour [[Japan|japanat]] : [[Kazuyo Sejima]] ha [[Ryue Nishizawa]] e [[1995]]. Ganto eo bet savet skol-uhel an arzoù modern e [[València]], mirdi arzoù a-vremañ [[Kanazawa]] e [[Japan]] pe c'hoazh savadur Dior e [[Tokyo]].

Ouzhpenn kenlabourat e SANAA e kendalc'h an daou arkitektour da labourat pep hini eus e du.

E [[2010]] e voe roet ar [[Priz Pritzker]] da [[Kazuyo Sejima]] ha [[Ryue Nishizawa]]. 

== Raktresoù pennañ ==

=== Arkitektouriezh ===

* 1998 : kendioù e Motosu ([[Gifu]])
* 1999-2004 : Mirdi arzoù a-vremañ ar {{XXIvet}} kantved e [[Kanazawa]]
* 2000 - 2007 : [[New Museum of Contemporary Art]] e [[New York]]
* 2001-2003 : Stalioù [[Dior]] e [[Tokyo]], [[Ginza]] hag e [[Omotesando]]
* 2003-2005 : Skol dizagn [[Zollverein]], ([[Essen]], [[Alamagn]])
* 2006-2009 : [[Rolex Learning Center]] en [[EPFL]], ([[Lausanne]], [[Suis]])

=== Dizagn ===
* 2000 : pouf ''Marumaru'' evit Driade (Italia)&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20101212222646/http://driade.com/immagini/imgP/marumaru.jpg luc'hskeudenn ar pouf ''Marumaru'' evit Driade]&lt;/ref&gt;
* 2001 : ''Flower Chair''
* 2005 : ''Chaise lapin'' evit Nextmaruni

== Notennoù ==
{{Daveoù}}

== Liammoù diavaez ==
* [http://sanaa.co.jp/ Lec'hienn ofisiel]
* [http://www.arcspace.com/architects/sejima_nishizawa/new_museum2/nm2.html Raktres New Museum of Contemporary Art in New York]
* Lec'hienn [http://learningcenter.epfl.ch Learning Center] EPFL

{{DEFAULTSORT:Sanaa}}

[[Rummad:Japan]]
[[Rummad:Savouriezh]]</text>
      <sha1>ncd4d2cuunjp7dcy2qgjps979thbm8h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Partizaned Bielski</title>
    <ns>0</ns>
    <id>81020</id>
    <revision>
      <id>2193496</id>
      <parentid>2159255</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T16:06:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13388" sha1="oh2re7jh5mopfahvqfgl39ovnrunmem" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Partizaned Bielski''' a oa un aozadur partizaned [[yuzev]] a saveteas yuzevien all e-pad an [[Eil Brezel-bed]]. Stourm a rejont ivez ouzh an [[nazied]] hag ar re a genlaboure ganto e korn-bro [[Navahrudak|Nowogródek]] (Navahrudak) ha [[Lida]] e [[Polonia]] (hiziv an deiz e [[Belarus]]). Dont a ra anv ar strollad eus hini ar vreudeur Bielski hag a oa e penn ar bagad.

Dont a rejont a-benn da saveteiñ 1 236 yuzev&lt;ref name=hol&gt;The Bielski Partisans, United States Holocaust Museum, http://www.ushmm.org/wlc/article.php?lang=en&amp;ModuleId=10007563&lt;/ref&gt;. Ouzhpenn daou vloavezh a dremenas izili ar strollad e koadeier.

==Istor ar familh==
Milinerien hag ispiserien e oa ar re vBielski&lt;ref&gt;Defiance: The Bielski Partisans gant Nechama Tec, 1993, Oxford University Press US, ISBN 0195093909&lt;/ref&gt; e [[Stankiewicze]] (Stankievichy) e-kichen [[Novogrudek]] (Navahrudak). Da vare penn-kentañ an Eil Brezel-bed e oa e Polonia, met aloubet e voe gant [[URSS]] e miz Gwengolo [[1939]].

Tud ar familh Bielski a gemeras perzh er melestradur savet gant ar gouarnamant nevez aozet gant ar Soviediz&lt;ref&gt;Snyder, Timothy, ''&quot;Caught Between Hitler &amp; Stalin&quot;'', The New York Review of Books, Volume 56, Number 7, 30 a viz Ebrel 2009, [http://www.nybooks.com/articles/22613]&lt;/ref&gt; ar pezh a lakaas anezho da vezañ gwelet fall gant ar Boloniz a gave dezho e oa URSS un alouber. Da-heul an [[Oberiadur-brezel Barbarossa]] e krogas aloubiñ URSS d'an [[22 a viz Even]] [[1941]] hag e teuas Nowogródek da vezañ ur ghetto.

===Krouiñ===
Ar pevar breur Bielski : [[Tuvia Bielski]], [[Alexander Zeisal Bielski|Alexander Bielski]] (anavezet ivez gant an anv ''&quot;Zus&quot;''), [[Asael Bielski]] hag [[Aron Bielski]] a zeuas a-benn da dec'hout war-du ar c'hoadeier tostañ goude ma vije bet lazhet o zud hag izili all eus o familh er ghetto e miz Kerzu [[1941]]. Asambles gant 13 amezeg eus ar ghetto e kroujont ar strollad partizaned e nevezamzer [[1942]]. E-tro 40 ezel a oa er penn-kentañ, ha buan e kreskas ar strollad.

E penn ar strollad e oa Tuvia Bielski ar breur henañ, hag a oa bet kaporal en arme Polonia etre [[1927]] ha [[1929]]. Dedennet e oa bet gant Emsav sionour ar yaouankiz, ha gwelloc'h e vefe bet dezhañ ''&quot;saveteiñ ur vaouez yuzev kozh e-lec'h lazhañ dek soudard alaman&quot;''&lt;ref&gt;Duffy, Peter, The Bielski Brothers. New York: HarperCollins, 2003. ISBN 0-06-621074-7. p.X&lt;/ref&gt;. Kas a reas kannaded e getoioù ar c'hontre evit tuta hag o c'has da goadeier [[Naliboki]]. Degemer a rejont paotred, maouezed ha bugale ha d'ar muiañ e voe betek 1 236 den er strollad (70% anezho a oa maouezed, bugale ha tud kozh).&lt;ref name=hol/&gt; Ne nac'hjont degemer den ebet.&lt;ref name=hol/&gt; E-tro 150 anezho a gemere perzh en emgannoù armet.&lt;ref name=hol/&gt;

===Aozañ===
Bevañ a rae izili ar strollad dindan douar pe e bunkerioù. Aozañ a rejont ivez ur gegin, ur veilh, ur varaerezh, ur sal-dour hag ur glinikenn. Sevel a raent saout da gaout laezh. Stalioù-labour a oa ivez ma veze dreset ar botoù, an dilhad, hag an armoù. En holl ouzphenn 125 den a laboure enno. Ur skol dindan douar a oa ivez da zegemer ar vugale. Un toull-bac'h hag ul lez-varn a oa ivez er c'hamp&lt;ref&gt;Duffy, Peter, The Bielski Brothers. New York: HarperCollins, 2003. ISBN 0-06-621074-7. p.214-217&lt;/ref&gt;.
Hervez lod ne oa ket kevatal an traoù etre ar bartizaned hag annezidi all eus ar c'hamp, ha muntroù ha palforsioù a c'hoarvezas er c'hamp&lt;ref&gt;Piotr Zychowicz, [https://web.archive.org/web/20110718023913/http://www.rp.pl/artykul/252550_Bielski_pomagal_Zydom__ale_tez_ich_wykorzystywal.html Bielski pomagał Żydom, ale też ich wykorzystywał], Rzeczpospolita, 23 a viz Genver 2009&lt;/ref&gt;.
 
===Ober===
Stourm a rae partizaned Bielski a-enep an Nazied, hag o c'henlabourerien, evel poliserien eus [[Belarus]] a oa emouestlidi, pe c'hoazh a-enep tud o doa trubardet pe lazhet yuzevien. Distruj a rejont ivez. Kinniget e voe 100 000 [[Reichmark]] gant an Nazied d'an neb a sikourfe tapout Tuvia Bielski. E [[1943]] e voe furchet ar c'horn-bro : meur a strollad partizaned a c'houzañvasmet ar re vBielski a zeuas a-benn da dec'hout war-du ul lodenn all eus ar c'hoadeier.

Izili strollad Bielski az ae da breizhañ ha da laerezh (evel ma rae strolladoù partizaned all) boued er c'hêriadennoù tro-war-dro. Ma nac'he ar beizanted reiñ boued dezho e veze skoet ganto, re'zo a voe muntret zoken. Sed perak e voe fall an darempredoù etre ar bartizaned hag ar beizanted. Ul lodenn anezho a sikouras ar bartizaned memestra.&lt;ref name='Camps'&gt;http://www1.yadvashem.org/odot_pdf/microsoft%20word%20-%205841.pdf Family Camps in the Forest, Shoah Resource Center&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name=&quot;hollywood&quot;&gt;[http://wyborcza.pl/1,76842,5316759,A_Hollywood_Movie_About_Heroes_or_Murderers_.html A Hollywood Movie About Heroes or Murderers?], ''Gazeta Wyborcza'', 2008-06-16&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name=aronbell&gt;Piotr Głuchowski, Marcin Kowalski, [http://wyborcza.pl/1,75480,5318207,Wymazany_Aron_Bell.html Wymazany Aron Bell] ''(Aron Bell Erased)'', Gazeta Wyborcza, 16 a viz Even 2008&lt;/ref&gt;

Staget e voe partizaned Bielski ouzh strollad ar sovied [[Jeneral Platon]] ([[Vasily Yefimovich Chernyshev]]) e koadeier [[Naliboki]]. Meur a wech e voe klasket divodañ ar strollad partizaned ha lakaat anezho da vont e strolladoù partizaned rusian. Met chom a reas ar strollad dindan urzhioù Tuvia Bielski.

Partizaned Bielski a sikouras ivez ar Soviediz hag e kemerjont perzh en emgannoù a-enep Poloniz, evel ma c'hoarvezas d'ar [[1añ a viz Kerzu]] [[1943]].&lt;ref name=wyborcza&gt;''[http://wyborcza.pl/1,76842,6125087,The_True_Story_of_the_Bielski_Brothers.html The True Story of the Bielski Brothers]''  ''[http://wyborcza.pl/1,76842,6124559,Prawdziwa_historia_Bielskich.html Prawdziwa historia Bielskich]'', ''[[Gazeta Wyborcza]]'', 2009-01-06&lt;/ref&gt;

Rannet e voe strollad ar re vBielski e div unvezh : ''Ordzhonikidze'' gant Zus en he fenn, ha ''Kalinin'', gant Tuvia en he fenn. Hervez o dielloù e lazhjont en holl 381 enebour, pe o-unan, pe dre genlabourat gant strolladoù Soviediz&lt;ref&gt;Duffy, Peter, The Bielski Brothers. New York: HarperCollins, 2003. ISBN 0-06-621074-7. p. 281: &quot;Niver a dud meneget e istor Ordzhonikidze (Fond 3618; Opus I; File 23) hag istor Kalinin (Fond 3500; Opus 4; File 272) e dielloù Minsk. Istor Kalinin a gaver ivez e Yad Vashem (M.41/120).&lt;/ref&gt;. 50 ezel eus ar strollad a voe lazhet.&lt;ref name=hol/&gt;

===Divodañ===
En hañv [[1944]] e krogas ar Soviediz da argadiñ e Belarus. D'ar mare-se e teuas an unvez ''Kalinin'' (enni 1230 paotr, plac'h ha bugel) er-maez eus ar c'hoadeier hag ez eas war-du Nowogrodek.

Daoust m'o doa sikouret ar Soviediz ez eas buan an darempredoù da fall.&lt;ref name=wojna&gt;Piotr Głuchowski, Marcin Kowalski, [http://wyborcza.pl/1,75480,6147557,Wojna_polsko_ruska_pod_bokiem_niemieckim.html Wojna polsko-ruska pod bokiem niemieckim], Gazeta Wyborcza, 2009-01-13&lt;/ref&gt; Goulennataet e voe ar vreudeur Bielski gant [[NKVD]] diwar-benn ar pinvidigezhioù o dije dastumet e-pad ar brezel, ha rebechet e voe ivez dezho n'o doa ket lakaet e pleustr an uhelvennadoù sokialour en o c'hamp.&lt;ref name=wojna/&gt; Asael Bielski a voe engouestlet en [[Arme Ruz]] hag e varvas e-pad emgann [[Königsberg]] e [[1945]].&lt;ref name=wojna/&gt; Ar vreudeur all a zeuas a-benn da dec'hout war-du ar C'hornôg.&lt;ref name=wojna/&gt; NKVD a glaskas war-lerc'h Yehuda Bielski, hag a oa kenderv Tuvia, peogwir e oa bet ofiser en arme Polonia a-raok ar brezel. Sikouret e voe gant Tuvia hag e teuas a-benn da vont da [[Hungaria]] ha goude-se da Israel&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20110310092322/http://www.jewishpress.com/pageroute.do/37115&lt;/ref&gt;.

===Goude ar brezel===
Goude ar brezel e tistroas Tuvia Bielski da Bolonia hag e [[1945]] ez eas da [[Israel]]. E [[New York]] en em stalias Tuvia ha Zus.

E [[1951]] e tivroas [[Aron Bielski]] d'ar [[Stadoù-Unanet]] ma voe anvet ''&quot;Aron Bell&quot;''. E [[1987]] e varvas Tuvia hag e voe douaret e [[Long Island]]. Bloaz goude, diwar c'houlenn partizaned a oa o chom en Israel, e voe kaset e gorf da Israel hag aozet e obidoù e Har Hamenuchot, e [[Jeruzalem]]. E [[2001]] e vo douaret e wreg anvet Lilka en e gichen. E [[Florida]] e oa Aron o chom betek e varv e miz Gwengolo 2025.

O c'henderv Yehuda Bielski, hag en doa kemeret perzh er strollad partizaned az eas da Israel ma kemeras perzh en [[Irgun]]&lt;ref&gt;http://www.jewishpress.com/content.cfm?contentid=37115&lt;/ref&gt;.

==Torfedoù brezel==
Tamallet eo bet da izili 'zo eus partizaned Bielski (met ket d'ar vreudeur Bielski o-unan) bezañ bet graet torfedoù brezel, evel da skouer lazhadeg [[Naliboki]] e [[1943]], ma voe lazhet 129 den gant partizaned soviet.&lt;ref name=&quot;IPN&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20071016210705/http://www.ipn.gov.pl/portal.php?serwis=pl&amp;dzial=198&amp;id=3376&amp;search=35098 Renta-kont polonek enklask IPN a-zivout lazhadeg Naliboki ha torfedoù all]&lt;/ref&gt; Testoù hag istorourien' zo a lavar e kemeras izili'zo eus partizaned Bielski perzh el lazhadeg, padal e lavar ar c'hontrol izili eus ar strollad hag istorourien all&lt;ref name=rpmus/&gt;, rak hervezo en em gavas partizaned Bielski war al lec'h mizioù goude an darvoud&lt;ref&gt;Marissa Brostoff, &quot;Polish Investigators Tie Partisans to Massacre,&quot; ''Forward'' (8/7/08)  http://www.forward.com/articles/13935/&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name=&quot;IPN&quot;/&gt;&lt;ref&gt;National Public Radio : Jewish Brothers' Resistance Inspired'Defiance', http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=98759355&amp;ft=3&amp;f=searchTerm=The+Great+Escape1045, 28 a viz Kerzu 2008&lt;/ref&gt;.
Istorourien a labour evit IPN o deus embannet n'o doa ket kemeret perzh ar vreudeur Bielski en darvoud.&lt;ref name=rpmus&gt;Bogdan Musiał, [https://web.archive.org/web/20110718023830/http://www.rp.pl/artykul/61991,256256_Bielski__w_puszczy__niedomowien.html Bielski w puszczy niedomówień], Rzeczpospolita, 31 a viz Genver 2009&lt;/ref&gt;

==Er sinema==
* ''[[Defiance]]'' (2008) skrivet, produet ha sevenet gant [[Edward Zwick]]. Gant an aktorien [[Daniel Craig]], [[Liev Schreiber]], [[Jamie Bell]] ha [[George MacKay]] o c'hoari perzh Tuvia, Zus, Asael hag Aron Bielski.&lt;ref name='Rotten'&gt;http://www.rottentomatoes.com/m/10009458-defiance/ Defiance, Rotten Tomatoes&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name=&quot;tch&quot;&gt;Kamil Tchorek : http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/film/article5420709.ece Country split over whether Daniel Craig is film hero or villain, ''The Times'', 31 a viz Kerzu 2008&lt;/ref&gt;

==Notennoù==
{{Daveoù}}

==Daveoù==
* Alperowitz, Yitzchak. &quot;Tuvia Bielski&quot;, ''Encyclopaedia of the Holocaust'' vol. 1, p.&amp;nbsp;215–16. 
* Arad, Yitzhak. &quot;Family Camps in the Forest&quot;, ''Encyclopaedia of the Holocaust'' vol. 2, p.&amp;nbsp;467–469. 
* Smith, Lyn. ''Remembering:  Voices of the Holocaust''. Ebury Press, Great Britain, 2005, Carroll &amp; Graf Publishers, New York, 2006. ISBN 0-7867-1640-1.
* [https://web.archive.org/web/20050220210329/http://www.citinet.net/ak/polska_66_f2.html Announcement of the start of the IPN investigation]
* http://www.ruf.rice.edu/%7Esarmatia/406/262choda.html Review of &quot;Sowjetische Partisanen in Weißrußland&quot; gant Marek Jan Chodakiewicz, er ''Sarmatian Review'', miz Ebrel 2006

==Levrlennadur==
* Duffy, Peter, ''The Bielski Brothers''. New York: HarperCollins, 2003. ISBN 0-06-621074-7.
* Eckman, Lester and Lazar, Chaim, ''The Jewish Resistance: The History of the Jewish Partisans in Lithuania and White Russia During the Nazi Occupation 1940–1945''. Shengold Publishers, 1977. ISBN 0-88400-050-8.
* Levine, Allan, ''Fugitives of the Forest: The Heroic Story of Jewish Resistance and Survival During the Second World War''. Stoddart, 1998. Reissued with a new introduction by The Lyons Press, 2008. ISBN 978-1-59921-496-2.
* [[Nechama Tec]], ''Defiance: The Bielski Partisans''. New York: Oxford University Press, 1993. ISBN 0-19-509390-9.

==Liammoù diavaez==
*[http://www.ushmm.org/wlc/article.php?lang=en&amp;ModuleId=10007563 Partizaned Bielski] e lec'hienn United States Holocaust Memorial Museum
*[https://web.archive.org/web/20110719073641/http://www.partisans.org.il/Site/default.aspx?lang=en Lec'hienn partisans.org ] 
*[https://web.archive.org/web/20160313125253/http://yadvashem.org.il/odot/prog/image_into.asp?addr=%2Fimage_type%2F7873.jpg&amp;id=7873&amp;lang=en&amp;type_id=2 Tuvia Bielski e lec'hienn Yad Vashem]
*[https://web.archive.org/web/20160314105601/http://yadvashem.org.il/odot/prog/image_into.asp?addr=%2Fimage_type%2F8331.jpg&amp;id=8331&amp;lang=en&amp;type_id=2 Kamp Naliboki e lec'hienn Yad Vashem]
*[https://web.archive.org/web/20070928003944/http://motlc.learningcenter.wiesenthal.org/albums/palbum/p00/a0033p1.html Partizaned Bielski e lec'hienn Simon Wiesenthal Center]
*[https://web.archive.org/web/20090714041307/http://www.lidamemorialsociety.org/stories.html Istor ar re saveteet gant partizaned Bielski e lec'hienn Lida Memorial Society Homepage] 
* [https://web.archive.org/web/20090322055349/http://www.ushmm.org/museum/exhibit/focus/antisemitism/voices/transcript/?content=20090312 ''Voices on Antisemitism'' atersadenn Daniel Craig] e lec'hienn United States Holocaust Memorial Museum]
*[https://web.archive.org/web/20110726102421/http://www.geschichtswerkstatt-europa.org/project-details/items/bielski.html Lec'hienn ofisiel derc'hel soñj eus ar vreudeur Bielski e Belarus, Polonia hag Israel] 
*[https://web.archive.org/web/20100129084948/http://www.courageandcompassionexhibit.com/ Florida Holocaust Museum]

[[Rummad:Eil Brezel-bed]]</text>
      <sha1>oh2re7jh5mopfahvqfgl39ovnrunmem</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Putsch Kapp</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82378</id>
    <revision>
      <id>2193538</id>
      <parentid>2141155</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T23:42:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2738" sha1="kltbcyc5b42je85dkpmyfknzs8drih4" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Skeudenn:Bundesarchiv Bild 119-1983-0007, Kapp-Putsch, Marinebrigade Erhardt in Berlin.jpg|thumb|right|270px|Brigadenn Erhardt o tegouezhout e Berlin]]
'''Putsch Kapp''' pe '''putsch Kapp–Lüttwitz''' a voe ur putsch c'hwitet a c'hoarvezas etre an [[13 a viz Meurzh|13]] hag ar [[17 a viz Meurzh]] [[1920]] e [[Berlin]], en [[Alamagn]]. Kaset e voe gant ur brigadenn en he fenn [[Wolfgang Kapp]] (1858–1922). Kapp a oa bet e-touez krouerien Strollad alaman ar vammvro e [[1917]], asambles gant [[Alfred von Tirpitz]] hag ar jeneral [[Walter von Lüttwitz]]. Unan eus ar pennadoù reuz niverus a voe da vare [[Republik Weimar]] e voe. 

E [[1919]] e voe krouet brigadenn Ehrhardt. Ur strollad eneprepublikan e oa, hag a en dije gellet lakaat [[Republik Weimar]] en arvar. Goulenn a reas ar gevredidi ma vefe divodet ar vrigadenn, ar pezh a voe asantet gant gouarnamant ar Reich e miz Meurzh 1920. 

D'an [[13 a viz Meurzh]] [[1920]] e valeas ur vrigadenn enni 6 000 den war-zu Berlin. Kapp eo a oa e penn ar vrigadenn, ha fellout a rae dezhañ ma cheñchefe ali ar gouarnamant. Nac'h a reas ar soudarded tennañ war an emsaverien (« Ne dennket soudarded ar ''[[Reichswehr]]'' war ar ''Reichswehr'' »), ha rankout a reas izili ar gouarnamant mont da repuiñ da [[Stuttgart]]. 
[[Skeudenn:Bundesarchiv Bild 183-J0305-0600-003, Berlin, Kapp-Putsch, Putschisten.jpg|thumb|200px|right| Izili brigadenn Ehrhardt]]
[[Skeudenn:Kapp demo.jpg|thumb|200px|right|Manifestadeg a-enep ar putsch]]
Gant Kapp e voe aozet ur gouarnamamnt da c'hortoz. Met un [[harz-labour hollek]] pevar devezh-pad a voe aozet gant izili [[Kommunistische Partei Deutschlands|KPD]], re [[Sozialdemokratische Partei Deutschlands|SPD]], re [[Unabhängige Sozialdemokratische Partei Deutschlands|USPD]] hag ar sindikadoù. Stanket e voe an armerzh ha nac'h a reas ar ''[[Reichsbank]]'' kenderc'hel da arc'hantaouiñ ar vrigadenn. 

D'ar [[17 a viz Meurzh]] e rankas Kapp tec'hout war-du [[Sveden]]. Distreiñ a reas da [[Alamagn]] goude-se ha harzet e voe. Mervel a reas e [[1922]], a-raok ma vefe aozet e brosez. 

== Liammoù diavaez ==
{{commons|Category:Kapp-Putsch}}
* [https://web.archive.org/web/20060722201053/http://www.historylearningsite.co.uk/kapp_putsch.htm Putsch Kapp e lec'hienn historylearningsite]
* [http://www.schoolshistory.org.uk/ASLevel_History/kappputsch.htm Putsch Kapp] e lec'hienn Schools History
* [http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/GERkappP.htm Putsch Kapp e lec'hienn spartacus.schoolnet]
* [https://web.archive.org/web/20110719053622/http://www.kurkuhl.de/english/index_en.html Putsch Kapp Putsch e Kiel] : dielloù


{{Porched Alamagn}}

[[Rummad:Istor Alamagn en XXvet kantved]]
[[Rummad:Republik Weimar]]
[[Rummad:1920]]</text>
      <sha1>kltbcyc5b42je85dkpmyfknzs8drih4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rodrigo y Gabriela (pladenn)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82475</id>
    <revision>
      <id>2193545</id>
      <parentid>1966052</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T02:33:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1675" sha1="01b047lm9d09kar3ok0ex668nbwfy30" xml:space="preserve">{{Infobox Album v2
 | titl       = Rodrigo y Gabriela
 | skeudenn   =
 | ment ar skeudenn   = 
 | mojenn     =
 | bro        =
 | album      = 
 | arzour     = [[Rodrigo y Gabriela]]
 | deiziad    = [[17 a viz C'hwevrer]] [[2006]]
 | enrollet   = 
 | doare      = 
 | kompozour  = 
 | produer    = [[John Leckie]]
 | padelezh   = 42:49
 | ti-embann  = [[ATO Records]]
}}

'''''Rodrigo y Gabriela''''' eo titl eil pladenn studio an daouad [[Mec'hiko|mec'hikan]] [[Rodrigo y Gabriela]]. Embannet e voe en [[Iwerzhon]] d'ar [[17 a viz C'hwevrer]] [[2006]] ma tizhas diouzhtu renk kentañ an ''hit-parade''. Enni e kaver tonioù brudet evel &quot;Stairway to Heaven&quot; ([[Led Zeppelin]]), &quot; Orion&quot; [[Metallica]], daou strollad a vez megenet evel levezonioù gant Rodrigo ha Gabriela. Ur bladenn blatin e teuas da vezañ en Iwerzhon&lt;ref&gt;[http://www.irishcharts.ie/awards/platinum06.htm IRMA's 2006 Platinum list]&lt;/ref&gt;.
Er bladenn gwerzhet e [[Japan]] ez eus un ton ouzhpenn titlet &quot;Señorita Xxx&quot;.

==Roll an tonioù==
*Tamacun
*Diablo Rojo
*Vikingman
*Satori
*Ixtapa
*Stairway to Heaven
*Orion
*Juan Loco
*PPA

== Gwerzh ==
{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Hit-parade&lt;ref&gt;[http://lescharts.com/showitem.asp?interpret=Rodrigo+Y+Gabriela&amp;titel=Rodrigo+Y+Gabriela&amp;cat=a lescharts.com]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20121018051535/http://www.chartstats.com/albuminfo.php?id=5042 chartstats.com]&lt;/ref&gt;

! Renk&lt;br /&gt;uhelañ
|-
|Hit-parade Bro-C'hall
|align=&quot;center&quot;|70
|-
|Hit-parade Iwerzhon
|align=&quot;center&quot;|1
|-
|Hit-parade Suis
|align=&quot;center&quot;|90
|-
|Hit-parade RU
|align=&quot;center&quot;|53
|-
|}

==Notennoù==
&lt;references/&gt;

[[Rummad:Pladennoù Rodrigo y Gabriela]]
[[Rummad:2006]]</text>
      <sha1>01b047lm9d09kar3ok0ex668nbwfy30</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pernice Brothers</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83041</id>
    <revision>
      <id>2193497</id>
      <parentid>2139176</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T17:11:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193497</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3479" sha1="1zbftyvom2eyexh3w33s8hzyakj0tp9" xml:space="preserve">{{Infobox Sonerezh (arzour)
 | karta           = strollad
 | anv             = Pernice Brothers
 | alias           = 
 | skeudenn        = [[Skeudenn:Pernice Brothers @ Mercury Lounge.jpg|280px]]
 | alc'hwez        = Joe Pernice performing with the Pernice Brothers, 2006
 | logo            = 
 | bro orin        = [[Dorchester, Massachusetts]], [[SUA]]
 | bloavezhioù     = 1997–bremañ
 | doare           = [[Indie rock]], [[alternative pop]], [[chamber pop]]
 | label           = [[Sub Pop]], [[Ashmont Records]]
 | izili           =  [[Joe Pernice]]&lt;br/&gt;[[Thom Monahan]]&lt;br/&gt;James Walbourne&lt;br/&gt;Patrick Berkery&lt;br /&gt;Peyton Pinkerton&lt;br /&gt;[[José Ayerve]]&lt;br /&gt;Bob Pernice&lt;br /&gt;Ric Menck
 | izili bet       = [[Mike Belitsky]]
 | endro           = [[Scud Mountain Boys]]
 | lec'hienn       = [http://www.pernicebrothers.com/ Lec'hienn ofisiel]
}}
'''Pernice Brothers''' a zo ur strollad sonerien eus [[Dorchester, Massachusetts]], [[SUA]]. [[Rock indie]] a vez graet ganto. Krouet eo bet ar strollad gant [[Joe Pernice]] e 1996 goude divodañ e strollad kent anvet [[Scud Mountain Boys]]. E Pernice Brothers e son ivez e vreur anvet Bob Pernice (sed orin anv ar strollad). Pladenn gentañ ar strollad, ''[[Overcome by Happiness]]'' he zitl, a voe embannet gant [[Sub Pop]] e [[1998]]. Goude un ehna abadas tri bloaz (ma'z enrollas Joe Pernice ur bladenn e-unan hag unan all gant an anv [[Chappaquiddick Skyline]]) e voe embannet ''[[The World Won't End]]'' gant Pernice Brothers e [[2001]]. Embannet e voe gant [[Ashmont Records]], haga zo ti-embann Pernice ha Joyce Linehan. E [[2003]] e teuas er-maez ''[[Yours, Mine and Ours]]''. Goude un droiad e [[2004]] e voe embannet pladenn live kentañ ar strollad, ''[[Nobody's Watching/Nobody's Listening]]'' he zitl, e penn-kentañ [[2005]]. E miz Even [[2005]] e teuas er-maez pevare pladenn studio ar strollad, ''[[Discover a Lovelier You]]'' he zitl. E miz Here [[2006]] e voe embannet pempvet pladenn studio ar strollad, titlet ''[[Live a Little]]''. ''[[Goodbye, Killer]]'' a voe embannet e miz Even 2010.
E miz Mae [[2007]] e voe lakaet ar ganaouenn &quot;Chicken Wire&quot; (pladenn ''[[Overcome by Happiness]]''), 
da ganaouenn drist finañ ar bed a-bezh (saozneg: ''#1 Most Exquisitely Sad Song in the Whole World'') gant [[AOL Music]]&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20120612121111/http://www.spinner.com/2007/05/04/the-25-most-exquisitely-sad-songs-in-the-whole-world-no-1/  The 25 Most Exquisitely Sad Songs in the Whole World,  Spinner, 3 a viz Mae  2007&lt;/ref&gt;.

==Oberenn==
===Pladennoù bras===
*''[[Overcome by Happiness]]'' ([[Sub Pop]]; [[CD]]; 1998)
*''[[The World Won't End]]'' ([[Ashmont Records]]; CD; 2001)
*''[[Yours, Mine and Ours]]'' (Ashmont Records; CD; 2003)
*''[[Nobody's Watching/Nobody's Listening]]''; Ashmont Records; live; CD/DVD; 2005)
*''[[Discover a Lovelier You]]'' (Ashmont Records; CD; 2005)
*''[[Live a Little]]'' (Ashmont Records; CD; 2006)
*''[[Goodbye, Killer]]'' (Ashmont Records; CD; 2010)

===EP===
*''[[Australia Tour EP 2002]]'' (Ashmont Records; live, 2002)

== Notenn ==
{{Daveoù}}

==Liammoù diavaez==
*[http://www.pernicebrothers.com/ Lec'hienn ofisiel]
*[http://www.ashmontrecords.com/ Lec'hienn ofisiel  Ashmont Records]
*[http://beingtheremag.com/feature.php?issue=21&amp;id=309 Atersadenn e lec'hienn Being There Magazine (miz Here 2006)]

[[Rummad:Strolladoù sonerezh SUA]]
[[Rummad:Strolladoù sonerezh ar bloavezhioù 1990]]
[[Rummad:Strolladoù sonerezh ar bloavezhioù 2000]]</text>
      <sha1>1zbftyvom2eyexh3w33s8hzyakj0tp9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Robert Downey Jr.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>94771</id>
    <revision>
      <id>2193543</id>
      <parentid>2138189</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T02:12:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13279" sha1="k7nkkmdpwtu8w8fbfvry6gbq3sb0x3j" xml:space="preserve">{{databox}}

'''Robert Downey Jr.''' (anv gwir '''Robert John Ford - Elias Jr.'''&lt;ref&gt;http://a.giscos.free.fr/cinema/Acteur/R/RobertDowneyJr/&lt;/ref&gt;) a zo un aktor [[Stadoù-Unanet Amerika|amerikan]] bet ganet d'ar [[4 a viz Ebrel]] [[1965]] e [[New York]].

== E vuhez ==
Robert John Ford - Elias Jr. a voe ganet e [[Greenwich Village]]&lt;ref&gt;http://www.news-de-stars.com/robert-downey-jr/robert-downey-jr.html&lt;/ref&gt;, e [[Manhattan]]. E dad, [[Robert Downey Sr.]] e anv, a oa produer sinema a-orin iwerzhonat ha yuzev&lt;ref&gt;http://www.gala.fr/les_stars/secrets_de_stars/vous_devez_savoir_que_robert_downey_junior&lt;/ref&gt;. E vamm a oa a-orin skosat hag alaman. Ganet e oa e dad gant anv « Robert Elias », kemmañ a reas anezhañ pa c'hoantaas bezañ degemeret en arme padal ne oa ket en oad d'hen ober. 

E [[1970]] e c'hoarias en ur film sevenet gant e dad. Goude disparti e dud ez eas da chom da di e dad e [[Los Angeles]], ma labouras en ur preti hag en ur stal-botoù. Goude dilezel ar skol-veur e c'hoaris e meur a bezh-c'hoari. 

== Red-micher ==
=== Penn-kentañ ===
Kemer perzh a reas en ur stirad skinwel berr titlet ''[[Mussolini : The Untold Story]]'', hag ivez e ''[[Saturday Night Live]]'' e 1985-1986&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20110920160612/http://www.zoom-cinema.fr/people/robert-downey-jr/439/&lt;/ref&gt;. Goude-se ez eas da [[Hollywood]], ma c'hoarias perzhioù bihan e meur a film a-raok bezañ lakaet da aktor pennañ ''The Pick-up Artist'' sevenet gant [[James Toback]] e [[1987]]&lt;ref&gt;http://www.imdb.com/title/tt0093737/&lt;/ref&gt;. Er memes bloavezh e c'hoarias perzh un den yaouank drammet er film ''Less Than Zero'' diwar romant [[Bret Easton Ellis]] ''Less Than Zero''. Meur a berzh a c'hoarias goude-se, ma weler anezhañ asambles gant aktorine brudet evel [[James Woods]] (''[[True Believer]]'') ha [[Mel Gibson]] (''[[Air America]]'').

=== Brud war gresk ha kudennoù drammaj ===
D'ar mare-se e voe dibabet gant ar sevener [[Richard Attenborough]] evit c'hoari perzh Charlie Chaplin er film ''[[Chaplin (film, 1992)|Chaplin]]''. Da-heul e voe lakaet war roll Oscar an aktor gwellañ. Met etre [[1996]] ha [[2001]] en doe kudennoù bras gant an alkool hag an drammaj, ha meur a wech e voe harzet ha bac'het&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20140320145244/http://www.actustar.com/8268/robert-downey-jr-une-nouvelles-fois-arr&lt;/ref&gt;.

E [[2000]] e c'hoarias er stirad skinwel ''[[Ally McBeal]]'', hag a-drugarez dezhañ e tapas kaout ur [[Golden Globe Award|Golden Globe]]. 
Skarzhet e voe diouzh ''Ally McBeal'' peogwir e voe kavet gant drammaj hag un arm-tan : rankout a reas mont da bareañ ur wech ouzhpenn&lt;ref&gt; http://www.thebiographychannel.co.uk/biographies/robert-downey-jr.html&lt;/ref&gt;. E-pad pemp bloaz e pareas.

=== Distro d'ar sinema ===
Daoust d'e gudennoù e kendalc'has da c'hoari e meur a film. Ofiser e voe e ''[[U.S. Marshals]]'' ([[1997]]), bredvezeg ha keneil [[Halle Berry]] e ''[[Gothika]]'' ([[2004]]), evel muntrer en ''[[In Dreams]]'' ([[1998]]), kelaouenner e ''[[Good Night, and Good Luck]]'' sevenet gant [[George Clooney]] hag ivez e ''[[Zodiac (film)|Zodiac]]'' gant [[David Fincher]] pe c'hoazh evel mezeg e ''[[Raymond]]'' gant [[Brian Robbins]]. 
[[Restr:Robert Downey Jr-2008.JPG|thumb|right|200px|Robert Downey Jr. o vrudañ Iron Man e [[Kêr-Vec'hiko]] e 2008]]
E [[2008]] e c'hoarias en [[Iron Man (film)|Iron Man]]'' hag e ''[[Tropic Thunder]]'' sevenet gant [[Ben Stiller]]. Gant ar film-se e voe kinniget e anv evit Oscar an aktor (eil renk) gwellañ&lt;ref&gt;http://www.allocine.fr/personne/fichepersonne-10976/palmares/&lt;/ref&gt;.

E [[2009]] e c'hoarias perzh Sherlock Holmes, hag e tapas kaout priz Golden Globe an aktor gwellañ. E 2010 e c'hoarias perzh Iron Man en-dro er film [[Iron Man 2]] sevenet gant Jon Favreau.

E [[2012]] e c'hoarias daou berzh brudet-tre : hini [[Sherlock Holmes]] er film ''[[Sherlock Holmes : A Game of Shadows]]'', sevenet gant [[Guy Ritchie]]; ha hini Tony Stark /[[Iron Man]] er film ''[[The Avengers (film)|The Avengers]]'', m'eo bodet [[Iron Man]], [[Thor (Marvel)|Thor]], [[Hulk]], [[Captain America]], [[The Black Widow]], ha [[Clint Barton|Hawkeye]]. E miz Mae [[2012]] e stagas gant filmañ [[Iron Man 3]], sevenet gant [[Shane Black]].

== Obererezhioù all ==
En ur rann eus ''[[Ally McBeal]]'' e klever anezhañ o kanañ ''[[Every Breath You Take]]'' asambles gant [[Sting]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120101023326/http://www.wat.tv/video/sting-robert-downey-jr-17inv_2fgqp_.html Sting et Robert Downey Jr] - wat.tv&lt;/ref&gt;. Goude kemer perzh e video-klip ''I Want Love'' gant [[Elton John]] e [[2000]] e tiskouezas ez eo soner barrek hag ec'h embannas ur bladenn he zitl ''[[The Futurist (pladenn Robert Downey)|The Futurist]]'' (Sony Classical, 2004).

=== Buhez prevez ===
[[Restr:Robert Downey Jr. and Susan Downey @ 2010 Academy Awards.jpg|thumb|right|200px|Robert Downey Jr. hag e wreg Susan Downey en Academy Awards e 2010]]
E [[2005]] e timezas gant [[Susan Nicole Levin]] ha savet o deus un embregrezh produiñ anvet &quot;Team Downey&lt;ref&gt;http://www.deadline.com/2010/06/robert-and-susan-downey-hire-prexy-tap-spirit-of-steve-mcqueen-for-first-pic/&lt;/ref&gt;&quot;.

== Filmoù ==
=== Aktor ===
==== Bloavezhioù 1970 ====

* [[1970]] : ''[[Pound]]'', sevenet gant [[Robert Downey Sr.]]
* [[1972]] : ''[[Greaser's Palace]]'', sevenet gant [[Robert Downey Sr.]]
* [[1975]] : ''[[Moment to Moment]]'', sevenet gant [[Robert Downey Sr.]]

==== Bloavezhioù 1980 ====

* [[1980]] : ''[[Up the Academy]]'', sevenet gant [[Robert Downey Sr.]]
* [[1983]] : ''[[Baby It's You]]'', sevenet gant [[John Sayles]]
* [[1984]] : ''[[Firstborn]]'', sevenet gant [[Michael Apted]]
* [[1985]] : ''[[Deadwait]]'', sevenet gant [[Sam Hurwitz]] (film berr)
* [[1985]] : ''[[Tuff Turf]]'', sevenet gant [[Fritz Kiersch]]
* [[1985]] : ''Weird Science'', sevenet gant [[John Hughes (sevener)|John Hughes]]
* [[1985]] : ''[[Mussolini: The Untold Story]]'', sevenet gant [[William A. Graham]] (film skinwel)
* [[1985]] : ''[[Saturday Night Live]]'', sevenet gant [[Lorne Michaels]] (rann 1, prantad 11)
* [[1986]] : ''Back to School'', sevenet gant [[Alan Metter]]
* [[1986]] : ''[[America (film)|America]]'', sevenet gant [[Robert Downey Sr.]]
* [[1987]] : ''The Pick-up Artist'', sevenet gant [[James Toback]]
* [[1987]] : ''Less Than Zero'', sevenet gant [[Marek Kanievska]]
* [[1988]] : ''[[Johnny Be Good]]'', sevenet gant [[Bud S. Smith]]
* [[1988]] : ''[[Rented Lips]]'', sevenet gant [[Robert Downey Sr.]]
* [[1988]] : ''[[1969 (film)|1969]]'' sevenet gant [[Ernest Thompson]]
* [[1989]] : ''[[That's Adequate]]'', sevenet gant [[Harry Hurwitz]]
* [[1989]] : ''[[True Believer]]'', sevenet gant [[Joseph Ruben]]
* [[1989]] : ''Chances Are'', sevenet gant [[Emile Ardolino]]

==== Bloavezhioù 1990 ====

* [[1990]] : ''[[Air America (film)|Air America]]'', sevenet gant [[Roger Spottiswoode]]
* [[1991]] : ''[[Too Much Sun]]'', sevenet gant [[Robert Downey Sr.]]
* [[1991]] : ''Soapdish'', sevenet gant [[Michael Hoffman]]
* [[1992]] : ''[[Chaplin (film, 1992)|Chaplin]]'', sevenet gant [[Richard Attenborough]]
* [[1993]] : ''Heart and Souls'', sevenet gant [[Ron Underwood]]
* [[1993]] : ''[[Short Cuts]]'', sevenet gant [[Robert Altman]]
* [[1994]] : ''[[Hail Caesar]]'', sevenet gant [[Anthony Michael Hall]]
* [[1994]] : ''Natural Born Killers'', sevenet gant [[Oliver Stone]]
* [[1994]] : ''Only You'', sevenet gant [[Norman Jewison]]
* [[1995]] : ''[[Mr. Willowby's Christmas Tree]]'', sevenet gant [[Jon Stone]] (film skinwel berr)
* [[1995]] : ''[[Richard III (film, 1995)|Richard III]]'', sevenet gant [[Richard Loncraine]]
* [[1995]] : ''Home for the Holidays'', sevenet gant [[Jodie Foster]]
* [[1995]] : ''Restoration'', sevenet gant [[Michael Hoffman]]
* [[1996]] : ''[[Saturday Night Live]]'', sevenet gant [[Lorne Michaels]] (rann 6, prantad 22)
* [[1997]] : ''[[Danger Zone]]'', sevenet gant [[Allan Eastman]]
* [[1997]] : ''One Night Stand'', sevenet gant [[Mike Figgis]]
* [[1997]] : ''[[Two Girls and a Guy]]'', sevenet gant [[James Toback]]
* [[1997]] : ''[[Hugo Pool]]'', sevenet gant [[Robert Downey Sr.]]
* [[1998]] : ''[[The Gingerbread Man (film, 1998)|The Gingerbread Man]]'', sevenet gant [[Robert Altman]]
* [[1998]] : ''[[U.S. Marshals]]'', sevenet gant [[Stuart Baird]]
* [[1999]] : ''In Dreams'', sevenet gant [[Neil Jordan]]
* [[1999]] : ''[[Friends &amp; Lovers]]'', sevenet gant [[George Haas]]
* [[1999]] : ''[[''Bowfinger'']], sevenet gant [[Frank Oz]]
* [[1999]] : ''[[Black and White (film, 2000)|Black and White]]'', sevenet gant [[James Toback]]

==== Bloavezhioù 2000 ====

* [[2000]] : ''[[Ally McBeal]]'', sevenet gant [[David Edward Kelley|David E. Kelley]] (stirad skinwel) : ''Larry Paul'' &lt;small&gt;(2000-2001)&lt;/small&gt;
* [[2000]] : ''[[Wonder Boys]]'', sevenet gant [[Curtis Hanson]] : ''Terry Grabtree''
* [[2000]] : ''[[Auto Motives]]'', sevenet gant [[Lorraine Bracco]] (film berr)
* [[2002]] : ''[[Lethargy]]'', sevenet gant [[David Gelb]] ha [[Joshua Safdie]] (film berr)
* [[2003]] : ''[[Whatever We Do]]'', sevenet gant [[Kevin Connolly]] (film berr)
* [[2003]] : ''[[The Singing Detective]]'', sevenet gant [[Keith Gordon]]
* [[2003]] : ''[[Gothika]]'', sevenet gant [[Mathieu Kassovitz]] ha [[Thom Oliphant]] : ''Pete Graham''
* [[2004]] : ''[[Eros (film, 2004)|Eros]]'' - lodenn sevenet gant [[Steven Soderbergh]] : ''Nick Penrose''
* [[2005]] : ''[[Game 6]]'', de [[Michael Hoffman]]
* [[2005]] : ''[[Kiss Kiss Bang Bang (film, 2005)|Kiss Kiss Bang Bang]]'', sevenet gant [[Shane Black]] : ''Harry Lockhart''
* [[2005]] : ''[[Good Night, and Good Luck.]]'', sevenet gant [[George Clooney]] : ''Joe Wershba''
* [[2005]] : ''Family Guy'', sevenet gant [[Sarah Frost]] (stirad skinwel) (rann ''Fat Guy Strangler'')
* [[2006]] : ''A Guide to Recognizing Your Saints'', sevenet gant [[Dito Montiel]] 
* [[2006]] : ''The Shaggy Dog'', sevenet gant [[Brian Robbins]] : ''Dr. Kozak''
* [[2006]] : ''[[A Scanner Darkly (film)|A Scanner Darkly]]'', sevenet gant [[Richard Linklater]]: ''Barris''
* [[2006]] : ''[[Lucky You]]'', sevenet gant [[Curtis Hanson]] : ''Telephone Jack''
* [[2006]] : ''[[Fur (film)|Fur]]'', sevenet gant [[Steven Shainberg]] : ''Lionel Sweeney''
* [[2007]] : ''[[Zodiac (film)|Zodiac]]'', sevenet gant [[David Fincher]] : ''Paul Avery''
* [[2008]] : ''[[Charlie Bartlett]]'', sevenet gant [[Jon Poll]] : ''Nathan Gardner''
* [[2008]] : ''[[Iron Man (film)|Iron Man]]'', sevenet gant [[Jon Favreau]] : ''[[Iron Man (comics)|Tony Stark / Iron Man]]''
* [[2008]] : '' [[The Incredible Hulk (film)|The Incredible Hulk]]'', sevenet gant [[Louis Leterrier]] : ''[[Iron Man (comics)|Tony Stark / Iron Man]]''
* [[2008]] : ''Tropic Thunder'', sevenet gant [[Ben Stiller]] : ''Kirk Lazarus''
* [[2009]] : ''The Soloist'', sevenet gant [[Joe Wright]] : ''[[Steve Lopez]]''
* [[2009]] : ''[[Sherlock Holmes (film)|Sherlock Holmes]]'', sevenet gant [[Guy Ritchie]] : ''[[Sherlock Holmes]]''

==== Bloavezhioù 2010 ====

* [[2010]] : ''[[Iron Man 2]]'', sevenet gant [[Jon Favreau]] : ''[[Iron Man (comics)|Tony Stark / Iron Man]]''
* [[2010]] : ''Due Date'', sevenet gant [[Todd Phillips]] : ''Peter Highman''
* [[2011]] : ''[[Sherlock Holmes : A Game of Shadows]]'', sevenet gant [[Guy Ritchie]] : [[Sherlock Holmes]]
* [[2012]] : ''[[The Avengers (film)|The Avengers]]'', sevenet gant [[Joss Whedon]] : ''[[Iron Man (comics)|Tony Stark / Iron Man]]''
* [[2013]] : ''[[Iron Man 3 (film)|Iron Man 3]]'', sevenet gant [[Shane Black]] : ''[[Iron Man (comics)|Tony Stark / Iron Man]]''

=== Senarier ===

* [[1993]] : ''[[The Last Party]]'', sevenet gant [[Mark Benjamin]] ha [[Marc Levin]]

== Prizioù ==
=== Prizioù tapet gantañ ===

* [[1993]] : Saturn Award an aktor gwellañ er film ''[[Heart and Souls]]''
* [[2001]] : Golden Globe an aktor gwellañ a eil renk en ur stirad skinwel en ''[[Ally McBeal]]''.
* [[2003]] : Festival etrevroadel ar filmoù ( Katalonia) : aktor gwellañ er film ''[[The Singing Detective]]''.
* [[2003]] : [[BAFTA]] an aktor gwellañ er film ''[[Chaplin (film, 1992)|Chaplin]]''.
* [[2008]] : Saturn Award an aktor gwellañ er film ''[[Iron Man (film)|Iron Man]]''
* [[2010]] : Golden Globe an aktor gwellañ er film ''[[Sherlock Holmes (film, 2009)|Sherlock Holmes]]''.

=== War roll meur a briz ===

* [[1992]] : war roll Oscar an aktor gwellañ er film ''[[Chaplin (film, 1992)|Chaplin]]''.
* [[2009]] : war roll Oscar an aktor gwellañ (eil renk) er film ''[[Tropic Thunder]]''.
* [[2009]] : war roll Golden Globe an aktor gwellañ (eil renk) er film ''[[Tropic Thunder]]''.


== Notennoù ==
{{Daveoù|bannoù=2}}

=== Liammoù diavaez ===
* [http://www.allocine.fr/personne/fichepersonne_gen_cpersonne=10976.html Robert Downey Jr.] e lec'hienn AlloCiné
* [https://web.archive.org/web/20060506063841/http://www.robertdowneyjrmusic.com/ Lec'hienn ofisiel ar bladenn ''The Futurist'']
* [http://www.latimesmagazine.com/2009/12/robert-downey-jrthe-games-afoot.html Atersadenn Robert Downey, Jr. ] e lec'hienn Los Angeles Times Magazine
* [http://www.reviewgraveyard.com/00_interviews/09-02-03_robert-downey-j.htm Atersadenn Robert Downey Jr.] e lec'hienn www.reviewgraveyard.com


{{DEFAULTSORT:Downey Jr., Robert}}
[[Rummad:Aktourien SUA]]
[[Rummad:Kanerien SUA]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1965]]
{{commons}}</text>
      <sha1>k7nkkmdpwtu8w8fbfvry6gbq3sb0x3j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rouaned Spagn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>95630</id>
    <revision>
      <id>2193550</id>
      <parentid>2178556</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T03:33:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20850" sha1="q77jy3u6itbqn5rkwryrntiks6inlls" xml:space="preserve">Ur roll eus '''Rouaned Spagn''' eo a gaver amañ. 

Ne oa ket eus Roue Spagn er Grennamzer, daous ma voe lod oc'h ober gant an titl ''[[Imperator totius Hispaniae]]'' e [[latin]], da lavarout eo : '' Impalaer Spagn en he fezh ''. 

Bezet a vezo, teuzet e voe o lignezoù gant dimeziñ ar [[Rouaned Katolik]], [[Fernando II Aragon]] da [[Izabel Iañ Kastilha]]. Goude ma chomas disparti o div rouantelezh e voent gouarnet evek unan hepken (''[[Tanto Monta]]''). 

Entre [[1516]] ha [[1518]] e voe kemeret ar galloud gant o mab-bihan [[Carlos Iañ  Spagn]], a lakaas bac'hañ e vamm [[Janed Kastilha]]. Diwezhatoc'h eo eñ a voe dilennet da [[Impalaer santel]], evel [[Karl V]]. 

[[Felipe V]] eo an hini a renas an hirañ, e-pad 46 vloaz, hag [[Alfonso XIII]] eo an eil hirañ, gant 45 bloaz. [[Luis Iañ]] eo ar roue a voe ar berrañ e ren, seizh miz hepken. 
Pennhêr Kurunenn Spagn a vez roet dezhañ an titloù-mañ: [[Priñs Asturiez]], [[Priñs Gerona|Gerona]] ha [[Priñs Viana|Viana]].

== Tiegezh Trastámara ==
En [[1474]] e varvas ar roue [[Herri IV Kastilha]], o lezel ur rouantelezh e-kreiz ur [[Brezel Hêrezh Kastilha|brezel diabarzh]] entre [[Izabel Iañ Kastilha]] ha [[Janed ar Beltraneja]], a echuas gant trec'h Izabel.
En [[1479]] e varvas [[Juan II Aragon]] a roas ar gurunenn da [[Fernando II Aragon|Fernando]], hag a oa roue Kastilha ouzhpenn dre e zimeziñ da Izabel.

En [[1492]] e voe aloubet ganto [[Rouantelezh Granada]], diwezhañ douar islamek al ledenez, hag en 1512 e voe aloubet [[Rouantelezh Navarra]] gant Fernando II, skoazellet gant ar gostezenn [[beaumonteses|beaumontés]] hag ar pab [[Jul II]], ha staget ouzh Kastilha en 1515. 

Pa varvas ar rouanez Isabel e voe lakaet he merc'h [[Janed Kastilha|Juana]] da rouanez, hogen gant he zad evel rejant ; petra bennak ma tisplije Fernando da uhelidi Kastilha hag a gavas gwell lakaat da rouez pried Juana, [[Felipe Iañ Kastilha|Fulup ar C'haer]], e voe adanvet Fernando da rejant da varv e vab-kaer.
 
Pa varvas ar Roue Katolik e voe ur marevezh reuz ha distabilded abalamour ma oa dic'houest e verc'h Janed, troet he spered, ma embannas e vab-bihan [[Carlos Iañ Spagn|Carlos]] neuze, e Brusel, eo eñ an hini a renfe, hag a-du gantañ e savas Kastilha; en Aragon avat ne voe ket a emglev, hag a-benn ar fin e voe anavezet Juana ha Carlos evel rouaned Aragon.

{| width=90% class=&quot;wikitable&quot;
! width=8% | Poltred
! width=8% | [[Skoed Spagn]]
! width=24% | Anv
! width=10% | Roue adal
! width=10% | Roue betek
|-
|align=&quot;center&quot;|[[File :Michel Sittow 004.jpg|80px]]||align=&quot;center&quot;|[[File:Escudo Fernando II de Aragón.svg|50px]]||align=&quot;center&quot;|[[Fernando II Aragon]], ''el Católico''&lt;b&gt;(Fernando V Kastilha)&lt;br&gt;&lt;small&gt; gant e bried, [[Izabel Iañ Kastilha]]&lt;/small&gt;&lt;/b&gt; ||align=&quot;center&quot;|[[15 a viz Genver]] [[1475]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;En Kastilha&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;[[20 a viz Genver]] [[1479]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;En Aragón&lt;/small&gt;||align=&quot;center&quot;|[[26 a viz Du]] [[1504]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;En Kastilha&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Gant marv Isabel, e paouezas Fernando II (V) da vezañ roue Kastilha, hag anvet e voe da c'houarnour ha merour ar rouantelezh en anv e verc'h Juana, lo que fue confirmado en las Cortes de Toro ({{cita publicación
 | apellidos= de Francisco Olmos
 | nombre= José María 
 | título= Estudio documental de la moneda castellana de Juana la Loca fabricada en los Países Bajos (1505-1506)
 | url= http://www.ucm.es/BUCM/revistas/byd/11321873/articulos/RGID0202220291A.PDF
 | editorial= Universidad complutense de Madrid
 | publicación= Revista General de Información y Documentación
 | volumen= 12
 | número= 2
 | año= 2002
 | páginas= 307-308
 | issn= 1132-1873).&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;[[23 a viz Genver]] [[1516]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;En Aragon&lt;/small&gt;
|-	
|align=&quot;center&quot;|[[File:IsabellaofCastile03.jpg|80px]]||align=&quot;center&quot;|[[File:Escudo de armas de los reyes Católicos.svg|100px]]&lt;ref&gt;VV. AA., [http://books.google.es/books?id=AN3PWOdZ5SEC&amp;lpg=PP1&amp;pg=PP1#v=onepage&amp;q&amp;f=false ''Isabel la Católica en la Real Academia de la Historia''], Real Academia de la Historia, 2004. ISBN 978-84-95983-54-1. Cfr. para la heráldica de Isabel y Fernando las [http://books.google.es/books?id=AN3PWOdZ5SEC&amp;lpg=PA63&amp;pg=PA72#v=onepage&amp;q&amp;f=false págs. 72 y ss.].&lt;/ref&gt;||align=&quot;center&quot;|[[Izabel Iañ Kastilha]], '' ar Gatolikez ''&lt;br&gt;&lt;small&gt; gant he fried, [[Fernando II Aragon]]&lt;/small&gt;||align=&quot;center&quot;|[[13 a viz Kerzu]] [[1474]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;En Castilla&lt;/small&gt;||align=&quot;center&quot;|[[26 a viz Du]] [[1504]] 
|-
| width=&quot;100%&quot; height=&quot;4&quot; colspan=&quot;5&quot; | 
|-
|align=&quot;center&quot;|[[File:Meister der Magdalenenlegende 002.jpg|80px]]||align=&quot;center&quot;|[[File:Escudo_de_armas_de_Juana_I_de_Castilla.svg|72px]]||align=&quot;center&quot;|[[Janed Kastilha| Juana]], ''la Loca'' (ar Follez)&lt;br&gt;&lt;small&gt; gant he fried, [[Felipe Iañ Kastilha]] ([[1506]])&lt;ref&gt;Rejantelezh he zad, [[Fernando II Aragon]] ([[1504]]-[[1506]] ha [[1507]]-[[1516]]); ha rejantelezh ar [[Gonzalo Jiménez de Cisneros|C'hardinal Cisneros]] ([[1506]]-[[1507]] ha [[1516]]-[[1517]]).&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;gant he mab, [[Carlos Iañ Spagn]] ([[1516]]-[[1555]])&lt;br&gt;&lt;/small&gt;||align=&quot;center&quot;|[[26 a viz Du]] [[1504]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;En Castilla&lt;br&gt;&lt;/small&gt;&lt;br&gt;[[23 a viz Genver]] [[1516]]&lt;ref&gt;Dre destamant he zad, [[Fernando II Aragon]], e oa deuet Juana da vezañ rouanez war ar paper, met un toullad ensavadurioù eus ar Gurunenn ne felle ket dezho anavezout anezhi evel rouanez. La situación quedó parada hasta que su hijo, Carlos I, juró en su nombre y en el de su madre, los distintos fueros de la Corona Aragonesa: en Aragon ([[19 aviz Gouhere]]  1518), en Cataluña ([https://web.archive.org/web/20090205082501/http://ibdigital.uib.es/gsdl/collect/mayurqa/index/assoc/HASHe269.dir/doc.pdf 16 de abril de 1519]) y en Valencia ([https://web.archive.org/web/20120705031106/http://publicaciones.ua.es/filespubli/pdf/02125862RD49232918.pdf 16 de mayo de 1528]) con lo que ambos fueron reyes ''de iure''.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;En Aragon&lt;/small&gt;||align=&quot;center&quot;|[[12 a viz Ebrel]] [[1555]]
|-
|align=&quot;center&quot;|[[File:Juan de Flandes, Kunsthistorisches Museum Wien, Gemäldegalerie - Philipp der Schöne (1478-1506) - GG 3872.jpg|90px]]||align=&quot;center&quot;|[[File:Escudo de Felipe I.svg|80px]]||align=&quot;center&quot;|[[Felipe Iañ Kastilha]], ''el Hermoso''&lt;br&gt;&lt;small&gt; gant e bried, [[Janed Kastilha]] ([[1506]])&lt;/small&gt;||align=&quot;center&quot;|[[12 a viz Gouhere]] [[1506]]&lt;ref&gt;Tras acordar [[Concordia de Villafáfila]] con su suegro Fernando II, fue jurado rey en las [http://villafafila-vf.webcindario.com/concordia/concordia.htm Cortes de Valladolid.]&lt;/ref&gt;||align=&quot;center&quot;|[[25 a viz Gwengolo]] [[1506]]
|-
|}

== Tiegezh Aostria ==
'''Tiegezh Aostria''' pe [[Tiegezh Habsburg]] a voe kroget gant [[Carlos Iañ]] (pe [[Karl V]] ). War e lerc'h e chomas un dierniezh roueel e Spagn hag a renas ivez, e-pad ur pennad, en [[Izelvroioù spagnol]], un darn vat eus [[Italia]],ha douroù bras tramor.

{| width=90% class=&quot;wikitable&quot;
! width=8% | Poltred
! width=8% | [[Skoed Spagn]]
! width=24% | Anv
! width=10% | Roue adal
! width=10% | Roue betek
|-
|align=&quot;center&quot;|[[File:Charles V by Arias.jpg|90px]]||align=&quot;center&quot;|[[File:Armas de Carlos I de España.svg|90px]]||align=&quot;center&quot;|[[Carlos Iañ Spagn|Carlos Iañ]], ''el Emperador''&lt;br&gt;&lt;small&gt; gant e vamm [[Janed Kastilha]] ([[1516]]-[[1555]])&lt;br&gt;Rouanez kenseurtez [[Izabel Portugal (rouanez hag impalaerez)|Isabel de Portugal]]&lt;/small&gt;||align=&quot;center&quot;|&lt;br&gt;[[14 a viz Meurzh]] [[1516]]&lt;ref&gt;Carlos Iañ a embannas bezañ Roue Kastilha hag Aragon d'ar [[14 a viz Meurzh]] 1516 ha, goude, fue jurado como tal (war un dro gant e vamm) en Cortes Castilla (9 a viz C'hwevrer 1518), hag e Lezioù all Aragon: Aragón ([[29 a viz Gouhere]] 1518), Katalonia ([[16 a viz Ebrel]] 1519) ha Valencia ([[16 a viz Mae]] 1528).&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;||align=&quot;center&quot;|[[16 a viz Genver]] [[1556]]
|-
|align=&quot;center&quot;|[[File:Philip II.jpg|90px]]||align=&quot;center&quot;|[[file: Escudo de Armas de Felipe II a Carlos II.svg|80px]]||align=&quot;center&quot;|[[Felipe II]],&lt;ref&gt;Felipe II [[Portugal bajo la Casa de Austria|incorporó Portugal]] junto con los demás reinos españoles, en una [[unión dinástica]], al hacer valer sus derechos sucesorios en 1581 en las [[Cortes de Tomar]].&lt;/ref&gt; ''el Prudente''&lt;br&gt;&lt;small&gt;Rouanez kenseurtez [[Mari Iañ Bro-Saoz |María Tudor]]&lt;br&gt;Rouanez kenseurtez [[Isabel de Valois]]&lt;br&gt; Rouanez kenseurtez [[Anna Aostria (1549-1580)|Ana de Austria]]&lt;/small&gt;||align=&quot;center&quot;|[[16 a viz Genver]] [[1556]]||align=&quot;center&quot;|[[13 a viz Gwengolo]] [[1598]]
|-
|align=&quot;center&quot;|[[File:Felipe-III-de-Espana A-Vidal.jpg |80px]]||align=&quot;center&quot;|[[File:Escudo de Armas de Felipe II a Carlos II.svg|80px]]||align=&quot;center&quot;|[[Felipe III]], ''el Piadoso''&lt;br&gt;&lt;small&gt; Rouanez kenseurtez [[Marc'harid Aostria (1584-1611)| Margarita de Austria]]&lt;/small&gt;||align=&quot;center&quot;|[[13 a viz Gwengolo]] [[1598]]||align=&quot;center&quot;|[[31 a viz Meurzh]] [[1621]]
|-
|align=&quot;center&quot;|[[File:Felipe IV armado (Prado).jpg|80px]]||align=&quot;center&quot;|[[File:Escudo de Armas de Felipe II a Carlos II.svg|80px]]||align=&quot;center&quot;|[[Felipe IV]], ''el Grande'' pe ''el Rey Planeta''&lt;br&gt;&lt;small&gt; Rouanez kenseurtez [[Elesbed Bro-C'hall (1602-1644)|Isabel de Borbón]]&lt;br&gt;Rouanez kenseurtez [[Maria Anna Aostria (1634-1696)|Mariana de Austria]]&lt;/small&gt;||align=&quot;center&quot;|[[31 a viz Meurzh]] [[1621]]||align=&quot;center&quot;|[[17 a viz Gwengolo]] [[1665]]
|-
|align=&quot;center&quot;|[[File:Juan de Miranda Carreno 002.jpg‎|85px]]||align=&quot;center&quot;|[[File:Escudo de Armas de Felipe II a Carlos II.svg|80px]]||align=&quot;center&quot;|[[Carlos II Spagn|Carlos II]], ''el Hechizado''&lt;br&gt;&lt;small&gt; Rouanez kenseurtez [[María Luisa de Orleans]]&lt;br&gt;Rouanez kenseurtez [[Maria Anna von der Pfalz-Neuburg|Mariana de Neoburgo]]&lt;/small&gt;||align=&quot;center&quot;|[[17 a viz Gwengolo]] [[1665]]||align=&quot;center&quot;|[[1  a viz Du]] [[1700]]
|-
| width=&quot;100%&quot; height=&quot;34&quot; colspan=&quot;5&quot; | 
|-
| bgcolor=&quot;#FBDDBD&quot; align=&quot;center&quot;|[[file: Carles-III-de-Catalunya.jpg|90px]]
| bgcolor=&quot;#FBDDBD&quot; align=&quot;center&quot;|[[file: Escudo del Archiduque Carlos de Austria como Rey de España.svg|80px]]
| bgcolor=&quot;#FBDDBD&quot; align=&quot;center&quot;|''[[Karl VI an Impalaeriezh Santel|Arc'hdug Carlos]]''&lt;br&gt;''Roue Spagn evel Carlos III''&lt;br&gt;&lt;small&gt;''([[Brezel Hêrezh Spagn| Brezel a reas da Felipe V de Borbón]])''&lt;br&gt;'' Rouanez kenseurtez [[Elisabeth Christine von Braunschweig-Wolfenbüttel]]''&lt;/small&gt;
| bgcolor=&quot;#FBDDBD&quot; align=&quot;center&quot;|''[[12 a viz Gwengolo]] [[1703]]''&lt;ref&gt;Fue proclamado en Viena, [http://books.google.es/books?id=utOmTtZlzt8C&amp;lpg=RA1-PA24&amp;as_brr=3&amp;pg=RA1-PA24#v=onepage&amp;q=&amp;f=false Instituto Salazar y Castro, ''Estudios genealógicos, heráldicos y nobiliarios en honor de Vicente de Cadenas y Vicent con motivo del XXV aniversario de la revista Hidalguía'', vol.2, Ediciones Hidalguia, 1978], y en Madrid en los años [http://www.boe.es/datos/imagenes/BOE/1706/027/A00107.tif 1706] y [http://www.boe.es/datos/imagenes/BOE/1710/036/A00169.tif 1710].&lt;/ref&gt;
| bgcolor=&quot;#FBDDBD&quot; align=&quot;center&quot;|''[[2 a viz Gouhere]] [[1715]]''&lt;br&gt;&lt;ref&gt;Es la fecha de la rendición de Palma de Mallorca. Véase [http://books.google.es/books?id=wrJmCvFY6ocC&amp;lpg=PA84&amp;dq=1715%20july%20mallorca&amp;lr=&amp;as_brr=3&amp;pg=PA84#v=onepage&amp;q=&amp;f=true Linda Frey, ''The treaties of the War of the Spanish Succession: an historical and critical dictionary'', ed.Greenwood Publishing Group, 1995] o [http://books.google.es/books?id=SCUIAAAAQAAJ&amp;lr=&amp;as_brr=3&amp;pg=PA175#v=onepage&amp;q=2%20de%20julio%201715%20mallorca&amp;f=false Joaquín María Bover de Rosselló, ''Historia de la casa real de Mallorca y noticia de las monedas proprias de esta isla'', Imprenta de Felipe Guasp y Barberi, 1855]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Sin embargo, el archiduque mantuvo sus pretensiones territoriales sobre España hasta el tratado de paz de Viena de 30 de abril de 1725.  [https://web.archive.org/web/20070306201006/http://ddd.uab.es/pub/manuscrits/02132397n18p41.pdf El reinado del archiduque Carlos en España: la continuidad de un programa dinástico de gobierno]. Virginia León Sanz. Revista Manuscrits: revista d'història moderna Universitat Autònoma de Barcelona nº18 (2000)&lt;/ref&gt;
|-
|}

== Tiegezh Borbón ==

Goude marv [[Carlos II]], roue divugel, ez eas Kurunenn Spagn gant e sobrino-nieto, mab-bihan ivez da [[Loeiz XIV]], [[Felipe V|''Philippe d'Anjou'']], kentañ priñs eus an [[Tiegezh Bourbon]] en Spagn. Pa voe anvet da [[Roue Spagn]] e voe kemmet anv ''Philippe'' da ''Felipe'', hag an anv ''Bourbon'' a voe kastilhanekaet en ''Borbón''.

 
{| width=90% class=&quot;wikitable&quot;
! width=8% | Poltred
! width=8% | [[Skoed Spagn]]
! width=24% | Anv
! width=10% | Roue adal
! width=10% | Roue betek
|-
|align=&quot;center&quot;|[[File:Felipe V de España.jpg|90px]]||align=&quot;center&quot;|[[file: Escudo de Felipe V de España Toisón y Espiritu Santo Leones de gules.svg|80px]]||align=&quot;center&quot;|[[Felipe V]], ''el Animoso''&lt;br&gt;&lt;small&gt; Rouanez kenseurtez [[María Luisa Gabriela de Saboya]]&lt;br&gt;Rouanez kenseurtez [[Isabel de Farnesio]]&lt;/small&gt;||align=&quot;center&quot;|[[16 a viz Du]] [[1700]]||align=&quot;center&quot;|[[14 a viz Genver]] [[1724]]
|-
|align=&quot;center&quot;|[[File:Luis I, príncipe de Asturias2.jpg|90px]]||align=&quot;center&quot;|[[File:Escudo de Felipe V de España Toisón y Espiritu Santo Leones de gules.svg|80px]]||align=&quot;center&quot;|[[Luis Iañ]], ''el Bien Amado'' pe ''el Liberal''&lt;br&gt;&lt;small&gt; Rouanez-kenseurtez [[Louise Élisabeth d'Orléans]]&lt;/small&gt;||align=&quot;center&quot;|[[14 a viz Genver]] [[1724]]||align=&quot;center&quot;|[[31 a viz Eost]] [[1724]]
|-
|align=&quot;center&quot;|[[File:Felipe_V_de_España,_Rey_de.jpg|90px]]||align=&quot;center&quot;|[[File:Escudo de Felipe V de España Toisón y Espiritu Santo Leones de gules.svg|80px]]||align=&quot;center&quot;|[[Felipe V]], ''el Animoso''&lt;br&gt;&lt;small&gt; Rouanez kenseurtez [[Elisabetta Farnese]]&lt;/small&gt;||align=&quot;center&quot;|[[6 a viz Gwengolo]] [[1724]]||align=&quot;center&quot;|[[9 a viz Gouhere]] [[1746]]
|-
|align=&quot;center&quot;|[[File:Fernando VI.jpg|90px]]||align=&quot;center&quot;|[[File:Escudo de Felipe V de España Toisón y Espiritu Santo Leones de gules.svg|80px]]||align=&quot;center&quot;|[[Fernando VI]], ''el Prudente'' pe ''el Justo''&lt;br&gt;&lt;small&gt; Rouanez kenseurtez [[Bárbara de Braganza]]&lt;/small&gt;||align=&quot;center&quot;|[[9 a viz Gouhere]] [[1746]]||align=&quot;center&quot;|[[10 a viz Eost]] [[1759]]
|-
|align=&quot;center&quot;|[[File:Charles III of Spain.jpg|90px]]||align=&quot;center&quot;|[[File:Escudo de Carlos III de España Toisón y su Orden variante leones de gules.svg|80px]]||align=&quot;center&quot;|[[Carlos III]], ''el Político''&lt;br&gt;&lt;small&gt; Rouanez kenseurtez [[María Amalia de Sajonia]]&lt;/small&gt;||align=&quot;center&quot;|[[10 a viz Eost]] de [[1759]]||align=&quot;center&quot;|[[14 a viz Kerzu]] [[1788]]
|-
|align=&quot;center&quot;|[[file: Carlos IV de rojo.jpg|90px]]||align=&quot;center&quot;|[[file: Escudo de Carlos III de España Toisón y su Orden variante leones de gules.svg|80px]]||align=&quot;center&quot;|[[Carlos IV]], ''el Cazador''&lt;br&gt;&lt;small&gt; Rouanez kenseurtez [[María Luisa de Parma]]&lt;/small&gt;||align=&quot;center&quot;|[[14 a viz Kerzu]] [[1788]]||align=&quot;center&quot;|[[19 a viz Meurzh]] [[1808]]
|-
|align=&quot;center&quot;|[[File:Fernando VII - Vicente López.jpg|90px]] ||align=&quot;center&quot;|[[File:Escudo de Carlos III de España Toisón y su Orden variante leones de gules.svg|80px]]||align=&quot;center&quot;|[[Fernando VII]],&lt;ref&gt;Gwelout [[Abdicaciones de Bayona]]&lt;/ref&gt; ''el Deseado'' pe ''el Rey Felón''&lt;br&gt;||align=&quot;center&quot;|[[19 a viz Meurzh]] [[1808]]||align=&quot;center&quot;|[[6 a viz Mae]] [[1808]]
|-
|}

== Tiegezh Bonaparte ==

Ne voe nemet ur roue eus an tiegezh-se, [[Giuseppe Buonaparte|José Iañ]].

{| width=90% class=&quot;wikitable&quot;
! width=8% | Poltred
! width=8% | [[Skoed Spagn]]
! width=24% | Anv
! width=10% | Roue adal
! width=10% | Roue betek
|-
|align=&quot;center&quot;|[[File:Joseph-Bonaparte.jpg|90px]]||align=&quot;center&quot;|[[File:Grandes armas de José I Bonaparte.svg|80px]]||align=&quot;center&quot;|[[Giuseppe Buonaparte|José Iañ]]&lt;br&gt;&lt;small&gt; Rouanez kenseurtez [[Julia Clary]]&lt;/small&gt;||align=&quot;center&quot;|[[6 a viz Mezheven]] [[1808]]||align=&quot;center&quot;|[[11 a viz Kerzu]] [[1813]].
|-
|}

== Tiegezh Bourbon (kentañ adsavidigezh) ==
Adalek Bonreizh 1837 e voe graet ''Rouanez ar Spagnoù'' ( ''Reina de las Españas'') eus Isabel II.

{| width=90% class=&quot;wikitable&quot;
! width=8% | Poltred
! width=8% | [[Skoed Spagn]]
! width=24% | Anv
! width=10% | Roue adal
! width=10% | Roue betek
|-
|align=&quot;center&quot;|[[file:Fernando VII, by López.jpg|90px]]||align=&quot;center&quot;|[[file: Escudo de Carlos III de España Toisón y su Orden variante leones de gules.svg|80px]]||align=&quot;center&quot;|[[Fernando VII]], ''el Deseado'' pe ''el Rey Felón''&lt;br&gt;&lt;small&gt; Rouanez kenseurtez [[Maria Isabel de Bragança, Rouanez Spagn |Isabel de Portugal]]&lt;br&gt;Rouanez kenseurtez [[Maria Josepha Amalia von Sachsen]]&lt;br&gt;Rouanez kenseurtez [[Maria Cristina an Div Sikilia]]&lt;/small&gt;||align=&quot;center&quot;|''[[11 a viz Eost]] [[1808]]''&lt;ref&gt;D'an [[11 a viz Eost]] 1808 el Consejo de Castilla declaró nulas las abdicaciones de Bayona, reconociendo a [[Fernando VII]] rey de nuevo, y se formaron regencias en su nombre. [http://www.boe.es/datos/imagenes/BOE/1808/115/A01041.tif Gazeta de Madrid, d'an 19 a viz Eost, pajenn 1041]&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;----&lt;br&gt;[[11 a viz Kerzu]] [[1813]]&lt;ref&gt;D'an [[11 a viz Kerzu]] 1813 e voe sinet [[Feuremglev Valençay]], hag ennañ ec'h anaveze [[Napoleon Buonaparte]]   [[Fernando VII]] evel [[Roue Spagn]]. &lt;/ref&gt;||align=&quot;center&quot;|[[29 a viz Gwengolo]] [[1833]]
|-
|align=&quot;center&quot;|[[file:Isabel II reina de España.jpg|90px]]||align=&quot;center&quot;|[[file:Escudo de Carlos III de España Toisón y su Orden variante leones de gules.svg|80px]]||align=&quot;center&quot;|[[Isabel II]],&lt;ref&gt;El nacimiento de Isabel II planteó &quot;el problema sucesorio&quot; con su tío [[Carlos María Isidro de Borbón]]. Véase [[Primera Guerra Carlista#Origen|Primera Guerra Carlista]].&lt;/ref&gt; ''la de los Tristes Destinos''&lt;br&gt;&lt;small&gt; Rey consorte [[Francisco de Asís de Borbón]]&lt;/small&gt;||align=&quot;center&quot;|[[29 a viz Gwengolo]] [[1833]]||align=&quot;center&quot;|[[30 a viz Gwengolo]] [[1868]]&lt;ref&gt; Goude dilezet ar gurunenn gant Isabel II, ne voe roue ebet e-pad daou vloaz, pa oa gouarnamant ar vro o klask ur roue e broioù all. &lt;br&gt;&lt;/ref&gt;
|-
|}

== Tiegezh Savoia ==
Ne voe nemet ur roue, Amadeo Iañ, en tiegezh-se.

{| width=90% class=&quot;wikitable&quot;
! width=8% | Poltred
! width=8% | [[Skoed Spagn]]
! width=24% | Anv
! width=10% | Roue adal
! width=10% | Roue betek
|-
|align=&quot;center&quot;|[[file:Amadeo_I,_rey_de_España.jpg|90px]]||align=&quot;center&quot;|[[file: Armas de Amadeo I de Saboya.svg|85px]]||align=&quot;center&quot;|[[Amadeo Iañ  Spagn|Amadeo Iañ]], ''el Rey Caballero''&lt;br&gt;&lt;small&gt;Rouanez kenseurtez [[María Victoria dal Pozzo|María Victoria del Pozzo de la Cisterna]]&lt;/small&gt;||align=&quot;center&quot;|[[16 a viz Du]] [[1870]]||align=&quot;center&quot;|[[11 a viz C'hwevrer]] [[1873]]
|-
|}

== Tiegezh Bourbon (eil adsavidigezh) ==


{| width=90% class=&quot;wikitable&quot;
! width=8% | Poltred
! width=8% | [[Skoed Spagn]]
! width=24% | Anv
! width=10% | Roue adal
! width=10% | Roue betek
|-
|align=&quot;center&quot;|[[file:ALFONSO 12º.jpg|90px]]||align=&quot;center&quot;|[[file:Escudo de Carlos III de España Toisón y su Orden variante leones de gules.svg|80px]]||align=&quot;center&quot;|[[Alfonso XII]], ''el Pacificador''&lt;br&gt;&lt;small&gt;Rouanez kenseurtez [[María de las Mercedes de Orleans]]&lt;br&gt;Reina consorte [[María Cristina de Habsburgo-Lorena]]&lt;/small&gt;||align=&quot;center&quot;|[[29 a viz Kerzu]] [[1874]]||align=&quot;center&quot;|[[25 a viz Du]] [[1885]]
|-
|align=&quot;center&quot;|[[file:Alfonso XIIIdeEspaña.jpg|90px]]||align=&quot;center&quot;|[[file: Escudo de Carlos III de España Toisón y su Orden variante leones de gules.svg|80px]]||align=&quot;center&quot;|[[Alfonso XIII]], ''el Africano''&lt;br&gt;&lt;small&gt;Reina consorte [[Victoria Eugenia de Battenberg]]&lt;/small&gt;||align=&quot;center&quot;|[[17 de mayo]] de [[1886]]&lt;ref&gt; Roue Spagn kenkent ha ganet. [[Regencia (política)|Regencia]] de [[María Cristina de Habsburgo-Lorena|María Cristina]]&lt;/ref&gt;||align=&quot;center&quot;|[[14 a viz Ebrel]] [[1931]]
|-
|}

== Tiegezh Bourbon (trede adsavidigezh) ==
Roue Spagn ( ''Rey de España'').
{| width=90% class=&quot;wikitable&quot;
! width=8% | Poltred
! width=8% | [[Skoed Spagn]]
! width=24% | Anv
! width=10% | Roue adal
! width=10% | Roue betek
|-
|align=&quot;center&quot;|[[File:Busto de Juan Carlos I de España (2009).jpg|100px]]||align=&quot;center&quot;|[[File:Coat of Arms of Spanish Monarch.svg|80px]]||align=&quot;center&quot;|[[Juan Carlos Iañ]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;Rouanez kenseurtez [[Sofia Gres]]&lt;/small&gt;||align=&quot;center&quot;|[[22 a viz Du]] [[1975]]&lt;ref&gt;Juan Carlos Iañ desempeñó, por primera vez y de forma interina, la [[Jefatura del Estado]] por la enfermedad de Franco, que ejercería nuevamente desde el 30 de octubre al 21 de noviembre de 1975. D'an 22 a viz Du, daou zeiz goude marv [[Francisco Franco]], e voe embannet gant Breujoù Spagn (''las Cortes'') e oa anvet Juan Carlos da roue Spagn hag e oa adsavet ar roueelezh goude un ehan a 44 bloaz, abaoe ar [[14 a viz Ebrel]] 1931.&lt;/ref&gt;||align=&quot;center&quot;|Bremañ o ren 
|-
|}

== Notennoù ==
{{brezhonekaat}}
{{Daveoù}}

== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20101122090003/http://www.cervantesvirtual.com/historia/monarquia/index.shtml]

[[Rummad:Rouaned Spagn]]
[[Rummad:Istor Spagn]]
[[Rummad:Rolloù unpennoù|Spagn]]</text>
      <sha1>q77jy3u6itbqn5rkwryrntiks6inlls</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roll kazetennoù ar Republik Tchek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>96006</id>
    <revision>
      <id>2193546</id>
      <parentid>2021196</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T02:47:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2450" sha1="s2wjqdr0df9m6c910wtn5gbjws0mp9e" xml:space="preserve">Sed roll ar c'hazetennoù a vez embannet er [[Republik Tchek]].
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
|-
! Titl
! Embanner
! Doare
! Niv. A skouerennoù&lt;br&gt; e miliadoù (2011)&lt;ref&gt;[http://www.abccr.cz/overovana-data/periodicky-tisk-1/?filterYear=2011&amp;filterMonth=3&amp;notVerified=1 ABC: Periodický tisk - březen 2011]&lt;/ref&gt;
! Lennerien&lt;br&gt; e miliadoù (2011)&lt;ref&gt;[http://www.financninoviny.cz/zpravy/vetsine-deniku-klesla-ctenost-nejposlouchanejsi-stanici-je-impuls/594385&amp;id_seznam= Finanční Noviny: Většině deníků klesla čtenost, nejposlouchanější stanicí je Impuls]&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Blesk]]'' || [[Ringier Axel Springer CZ]] || tabloid || 350 || 1 370
|-
| ''[[Metro International|Metro]]'' || [[MAFRA]] || digoust || 260&lt;ref&gt;[http://www.abccr.cz/overovana-data/inzertni-a-ucelove-publikace-1/?filterYear=2011&amp;filterMonth=3&amp;notVerified=1 ABC: Periodický tisk - březen 2011]&lt;/ref&gt; || 352
|-
| ''[[Mladá fronta DNES]]'' || MAFRA || sirius, tu-dehou || 224 || 819
|-
| [[Deník]] || [[Vltava-Labe-Press]] || kazetenn rannvroel || 207 || 877
|-
| ''[[Právo]]'' || [[Borgis]] || sirius, tu-kleiz || 123 || 402
|-
| ''[[Aha! (tabloid)|Aha!]]'' || Ringier Axel Springer CZ || tabloid || 92 || 238
|-
| ''[[E15 (kazetenn)|E15]]'' || [[Mladá fronta (embregerezh)|Mladá fronta]] || digoust|| 60&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110819132913/http://konference.e15.cz/o-leading-minds-forum.php]&lt;/ref&gt;|| 59
|-
| ''[[Sport (kazetenn)|Sport]]'' || Ringier Axel Springer CZ || sport only || 50 || 254
|-
| ''[[Lidové noviny]]'' || rann eus MAFRA || sirius, tu-dehou || 44 || 203
|-
| ''[[Hospodářské noviny]]'' || [[Economia]] || sirius, armerzh || 42 || 179
|-
| ''[[Haló noviny]]'' || [[Futura (embanner)|Futura]] || sirius, tu-kleiz pellañ || 35&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120323175831/http://agenturasan.cz/index.php/vzdelani/co-potrebujeme-vedet/437-eska-media-halo-noviny The San: Česká média, Haló noviny]&lt;/ref&gt; || 
|} 

== Kazetennoù alamanek  ==
*''[[Landeszeitung der Deutschen in Böhmen, Mähren und Schlesien]]'' (div wech ar sizhun)
*''[[Prager Zeitung]]'' (sizhunieg)

== Kazetenn saoznek ==
*''[[The Prague Post]]'' (sizhunieg)

== kazetenn italianek ==
*''[[La Voce della Repubblica Ceca]]'' (pemdezieg)

== Kazetennoù rusianek ==
*''[[Пражский Экcпpecc]]'' (sizhunieg)
*''[[Пражский Телеграф]]'' (sizhunieg)

== Notennoù ==
&lt;references/&gt;

[[Rummad:Kazetennoù]]
[[Rummad:Republik Tchek]]</text>
      <sha1>s2wjqdr0df9m6c910wtn5gbjws0mp9e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Marc'harid Bourgogn (1290-1315)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101061</id>
    <revision>
      <id>2193487</id>
      <parentid>2193475</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T13:27:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bistrakollboued</username>
        <id>92255</id>
      </contributor>
      <origin>2193487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3012" sha1="qkxad7qv93qywk3qpjutjykwgh0l7p7" xml:space="preserve">{{pennad zo|Marc'harid Bourgogn}}
[[File:Marketa pecet.jpg|thumb|upright 0.9|Siell Marc'harid Bourgogn (1311)]]
'''Marc'harid Bourgogn''' (~[[1290]] – [[1315]]) a oa ur briñsez eus [[dugelezh Bourgogn]]. Merc'h e oa da [[Roperzh II (Bourgogn)| Roperzh II Bourgogn]], [[dug Bourgogn]], ha da [[Agnès Bro-C'hall]] e bried. Dimezet e voe da [[Loeiz X (Bro-C'hall)|Loeiz]] ''le Hutin'', a voe [[roue Bro-C'hall]] ha [[roue Navarra|Navarra]], ha tamallet e voe dezhi [[avoultriezh|avoultriñ]] en [[afer an Tour de Nesle]]. 

== Dimeziñ ==
Dimezet e voe e miz Gwengolo 1305 e [[Corbeil (Essonne)|Corbeil]], da Loeiz Iañ Bro-C'hall ([[1289]]-[[1316]]), roue Navarra ([[1305]]-[[1316]]), hag a voe anvet da [[Roue Bro-C'hall]] nav bloaz goude, e [[1314]], dindan an anv Loeiz X ''le Hutin''. Hennezh a oa mab da [[Fulup IV (Bro-C'hall)| Fulup IV ''le Bel'']] ha da [[Janed Iañ Navarra]], [[rouanez Navarra]]&lt;ref&gt;Christian Bouyer, ''Dictionnaire des Reines de France'', Librairie Académique Perrin, 1992, p. 192  {{ISBN|2-262-00789-6}}.&lt;/ref&gt;.

==Bugale==
Ur verc'h he doe, [[Janed II Navarra|Janed]] ([[1311]]-[[1349]])&lt;ref&gt;Jiri Louda, Michael MacLagan : ''Les Dynasties d’Europe'', Bordas, 1995, taolenn 65 {{ISBN|2-04-027115-5}}.&lt;/ref&gt; hag a voe [[Rouanez Navarra]] hag a renas gant he fried, ar priñs gall [[Fulup III Navarra]].

==An afer==
E deroù [[1314]] e krogas an afer. Urzh a roas ar roue Fulup IV ''le Bel'' da herzel e deir merc'h-kaer, Marc'harid Bourgogn, [[Janed Bourgogn (war-dro 1291-1330)|Janed Bourgogn]] ha [[Blanche Bourgogn (war-dro 1296-1326)|Blanche Bourgogn]]. Hervez ur c'hronikour e oant bet flatret gant merc'h ar roue, [[Isabelle de France (1292-1358)|Isabelle de France]], rouanez Bro-Saoz.&lt;br&gt;
Tapet e vijent bet a-greiz o ebatoù gant daou varc'heg yaouank, [[Philippe d’Aunay]] ha [[Gauthier d'Aunay]].

Anavezet eo ar gwallabadenn-se evel &lt;q&gt;&amp;nbsp;[[afer tour Nesle]]&amp;nbsp;&lt;/q&gt;.

Boureviet e voe an daou varc'heg, hag anzav a rejont o darempredoù gant ar priñsezed. Kignet en-bev e voent e [[Pontoise]], spazhet, dibennet, ha lakaet ouzh ar groug.

Dre fazi eo e vez staget anv ar [[Prederouriezh|prederour]] gall [[Jean Buridan]] (~[[1300]] – ~[[1358]]) ouzh an afer abalamour d'ar varzhoneg c'hallek, ''[[Ballade des dames du temps jadis]]'' gant [[François Villon]].

==Marv==
[[File:Chateau gaillard (France).jpg|thumb|Dismantroù Château Gaillard]]
Marc'harid a voe kraouiet e kreñvlec'h [[Château Gaillard]], ha dalc'het e kuzh eno e-pad tostik da zaou vloaz. Kavet e voe marv en he c'hell e [[1315]], gant ar riv moarvat.

==Lennegezh==
Meneget eo Marc'harid Bourgogn en div levrenn, ''Le Roi de fer'' ha ''La Reine étranglée'', eus ar meurromant ''[[Les Rois maudits]]'' gant [[Maurice Druon]], a voe savet diwarno div abadenn gentañ ar stirad [[skinwel]] heñvelanvet.
{{clr}}

== Notennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Rouanezed Bro-C'hall]]
[[Rummad:Rouanezed Navarra]]
[[Rummad:Tiegezh Bourgogn]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1290]]
[[Rummad:Marvioù 1315]]</text>
      <sha1>qkxad7qv93qywk3qpjutjykwgh0l7p7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sten Kidna</title>
    <ns>0</ns>
    <id>102948</id>
    <revision>
      <id>2193583</id>
      <parentid>2092223</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T11:32:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2217" sha1="2hq8aiogbcu7ccvl2p9onw0fo7tfnud" xml:space="preserve">'''Sten Kidna''', ''Octave Quigna'' ent-ofisiel, zo bet skolaer ha skrivagner brezhonek.

Ganet e voe e 1916 e [[Toulon]] lec’h ma oa mekanisian e dad en arme-vor. E vugaleaj a dremenas en [[An Alre|Alre]] (eno e veze e vamm é chom d’al liesañ) ; studioù e skolaj [[Jules Simon]] e [[Gwened]] hag e [[Gwengamp]] goude. Mestr-skol (skolioù Stad) adalek 1936 ha bet éc’h ober skol e meur a lec’h er Mor-Bihan ([[Pleuwigner]], [[Edig]], [[Gwegon]], [[Seglian]], [[Bartelame]]…) ; anvet e skolaj ar Verjer en Alre e 1956 lec’h ma chom betek e leve.

Klask a ra tostaat doc’h danvez sevenadurel Breizh kent ar brezel ; en em lakaat a ra da zeskiñ brezhoneg. Kentañ pennad e brezhoneg bet embannet e 1943 er gelaouenn [[Arvor (kazetenn)|Arvor]] ; siniñ a ra ''Sten Kidna'' (''Sten'' = Sant-Sten, porzh an Alre ; ''Kidna'' = a-zoc’h Quindenac, stumm kozh an anv familh Quigna). Klask a ra sevel krog ar brezhoneg ha sevenadur Breizh adalek 1950 kenkoulz en e vicher (ezel ag [[Ar Falz]]) èl en diavaez : darempredoù get [[Loeiz Herrieu]], perzh (get Jean Peron…) e krouidigezh Kevrenn an Alre e 1951, e krouidigezh [[Kerlenn Sten Kidna|Kerlenn Sevenadurel an Alre]] tro 1970 (eno e kas skol-noz ar brezhoneg get Yvonne Arzur-Petitbon). Savour ha renour ''[[En Had]]'', ur gelaouenn lennegel, etre 1951 ha 1956 ; barzhonegoù ha danevelloù embannet e meur a gelaouenn (''[[Al Liamm]]''). Kenlabourer d’''[[An Doere]]''.

Emsavour politikel e oa ivez (ezel ag an [[UDB]] adalek 1964), ha sindikel (SGEN-CFDT) ; gredus da zifenn gwirioù mab-den.

==Oberennoù==
*''[[En Had]]'', embannet en Alre etre 1951 ha 1956.
*''Kanenn d’ar Vuhez'', barzhonegoù, rakskrid gant [[Langleiz]], ti-moullañ Sant-Mikael, Prizieg, 1974.
*''Petite histoire de Saint Goustan, port d’Auray'', Éditions des Paludiers, ar Baol, 1984.

==Liamm diavaez==
*[https://web.archive.org/web/20150711163214/http://www.kerlenn-sten-kidna.com/Quigna.html Kerlenn Sten Kidna]

==Gwelet ivez==
*[[Priz Sten Kidna]]

{{DEFAULTSORT:Kidna, Sten}}
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek an XXvet kantved]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
[[Rummad:Unvaniezh Demokratel Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1916]]
[[Rummad:Marvioù 1982]]</text>
      <sha1>2hq8aiogbcu7ccvl2p9onw0fo7tfnud</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tolead kêr</title>
    <ns>0</ns>
    <id>108024</id>
    <revision>
      <id>2193520</id>
      <parentid>2070087</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T19:55:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2136" sha1="s8ochi6pt80qxzs87ir7ur1hi3nttay" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Urban sprawl as seen from Tokyo tower towards West.jpg|thumb|250px|Kornôg [[Tokyo]] e [[Japan]].]]
Un '''tolead kêr'''&lt;ref&gt;[http://www.opab-oplb.org/87-termofis.htm?TERME=tolead+k%C3%AAr&amp;NOM=0&amp;LANGUE=_BR&amp;idtf=87&amp;opTER=TER_DOMAINE_BR++asc+%2CTER_TERMEVEDETTE_BR++asc&amp;cpTER=88f841971090d9c7418f&amp;mpTER=30&amp;TPL_CODE=TPL_TERMOFIS&amp;FpTER=Klask#formTermofis Termofis]&lt;/ref&gt; zo un tolead gant tier (tier-annez, industriezh, melestradurezh), ennañ ur greizenn annezet stank hag he ziriadoù tro-dro ha n'int ket annezet ken stank. N'eo ket en abeg d'ar stank m'eo annezet e greizenn hepken e vez sellet ouzh un takad evel un tolead kêr, met ivez en abeg d'e bouez sokial hag ekonomikel er riez m'emañ.

== Termenadurioù ==
Disheñvel eo an termenadurioù roet gant ensavadurioù ar stadegoù hervez ar broioù.

=== Frañs ===
E [[Frañs]] eo resis termenadur an tolead kêr roet gant an [[INSEE]]&lt;ref&gt;{{fr}} [http://www.insee.fr/fr/methodes/default.asp?page=definitions/aire-urbaine.htm Termenadur an tolead kêr hervez an INSEE]&lt;/ref&gt; : bez' eo un teskad [[kumun c'hall|kumunioù]] en ur pezh, hep [[enklozadur]], gant ur [[pol kêrel]] (tolpad kêrel gant ouzhpenn {{formatnum:10000}} post-labour) hag e [[kurunenn drogêrel|gurunenn drogêrel]] a labour ennañ ouzhpenn 40 % eus ar boblañs oberiant annezour.

Ar memes termenadur a zo d'an '''toleadoù krenn''' met gant un niver a bostoù-labour etre {{formatnum:5000}} ha {{formatnum:10000}}, ha d'an '''toleadoù bihan''' gant un niver a bostoù-labour etre {{formatnum:1500}} ha {{formatnum:5000}}.

=== Unaniezh Europa ===
Eurostat, ensavadur ar stadegoù en [[Unaniezh Europa]], en deus savet ur meizad anvet ''Larger Urban Zone (LUZ)'' (Takad Kêrel Ledanaet), damheñvel ouzh an [[takad kêrel]] termenet gant an INSEE, evit gellet keñveriañ gwelloc'h ar poblañsoù kêr. An takadoù-se a zo enno ar gêr greiz hag ar bannlevioù bihan ha bras tro-dro dezhi&lt;ref&gt;{{fr}} [http://epp.eurostat.ec.europa.eu/statistics_explained/index.php/Statistics_on_European_cities/fr Eurostat]&lt;/ref&gt;.

== Notennoù ha daveennoù ==
&lt;references/&gt;

[[Rummad:Kêraozouriezh]]</text>
      <sha1>s8ochi6pt80qxzs87ir7ur1hi3nttay</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Robinson Crusoe</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126375</id>
    <revision>
      <id>2193544</id>
      <parentid>2061452</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T02:23:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7860" sha1="cq2vm28dpvh5u3gkuridgflhuy9bvgp" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|''Robinson Crusoe''}}
{{pennad zo|Robinson}}
[[Restr:Robinson Crusoe 1719 1st edition.jpg|thumb|upright=1.1|Kentañ embannadur ''Robinson Crusoe'']]
[[Restr:Rob-cru.png|thumb|upright=1.1|Enezenn Robinson Crusoe]]
[[Restr:Robinson_Crusoe_and_Man_Friday_Offterdinger.jpg|thumb|upright=1.1|Crusoe ha Friday – Skeudenn gant Carl Offterdinger (1829-8189)]]
[[Restr:Crusoe 2 (by Paget).jpg|thumb|upright=1.1|Robinson Crusoe hervez [[Walter Paget]]]]
'''''Robinson Crusoe''''' ({{LFE|/rɒbɪnsən ˈkruːsoʊ/}} hervez an distagadur [[saoznek]]) zo ur [[romant]] saoznek gant ar skrivagner [[Saozon|saoz]] [[Daniel Defoe]] (~[[1660]]-[[1731]]), embannet e [[1719]].

Savet eo diwar buhez ar moraer [[skosat]] [[Alexander Selkirk]] ([[1676]]-[[1721]]). Skrivet eo er c'hentañ gour unan. C'hoarvezout a ra en un enezenn didud ma chom Robinson e-pad 28 vloaz. Anaoudegezh a ra gant un den anvet [[Friday]] (&quot;Gwener&quot;), ''Man Friday''a-wechoù, hag o-daou e vevont meur a vloaz hep gallout kuitaat an enez.

==Istor==
Hervez an embannadur kentañ e 1719 e oa skrivet al levr gant Robinson Crusoe e-unan, ma kredas al lennerien e oa gwir ar fedoù. Hemañ e oa an titl en e hed : ''The Life and Strange Surprizing Adventures of Robinson Crusoe, Of York, Mariner: Who lived Eight and Twenty Years, all alone in an un-inhabited Island on the Coast of America, near the Mouth of the Great River of Oroonoque; Having been cast on Shore by Shipwreck, wherein all the Men perished but himself. With An Account how he was at last as strangely deliver'd by Pyrates'' .

Robinson-Kreutznaer Crusoe eo anv klok an dudenn a dremenas 30 vloaz en un enez distro ha didud, nepell diouzh [[Enez Trinidad]], ma kavas debrerien-tud, prizonidi, moraerien emsavet, a-raok bout tennet aleshont.

Savet e vefe bet an istor diwar buhez Alexander Selkirk, ur moraer hag a vevas gant e gi war un enezenn er [[Meurvor Habask]] anvet &quot;[[Más a Tierra]]&quot;, a-vaez da [[Chile]] hag anvet &quot;[[Enez Robinson Crusoe]]&quot; abaoe [[1966]], met mammennoù all zo bet kinniget ivez.

==Ar romant==
E 1651 e kuitaas Robinson Crusoe kêr [[York]] e [[Bro-Saoz]], da vont da borzh [[Hull]], da lestrañ enep d'e dud a felle dezho ez aje da alvokad. Peñse a reas. Ne vern, adlestrañ a reas. Arsailhet e voe al lestr gant morlaeron eus Sallee (ar ''Sallee Rovers'') ha setu Crusoe o sklaviñ e ti ur Maour. Dont a reas a-benn da dec'hel en ur vag, ha gantañ ur paotr anvet Xury. Sikouret e voe gant ul lestr [[portugal]]at o tremen er-maez da aod kornôk [[Afrika]], hag o vont da [[Brazil|Vrazil]]. Erru e Brazil e werzhas Crusoe ar paotr Xury d'ar c'habiten, ha kregiñ da labourat, kement ha ken bihan ma teuas da vout perc'henn ur blantadeg.

E 1659, da 28 vloaz, ez eas gant ur bagad tud da [[sklaverezh|vorianeta]].

==Heuliad==
Un heuliad nebeut anavezet zo bet : ''[[The Farther Adventures of Robinson Crusoe]]'' e 1719. Darn diwezhañ troioù Robinson e oa da vezañ, met un darn all a voe ouzhpennet e 1720, ''Serious Reflections During the Life &amp; Surprising Adventures of Robinson Crusoe, With His Vision of the Angelic World''.

==E brezhoneg==
Lakaet eo bet an istor e brezhoneg dindan an talbenn « [[Abrobin]] » gant [[Yeun ar Gow]] ([[Al Liamm]], [[Brest]], [[1964]]) ; n'eo ket bet troet skrid Defoe avat, met un doare berraet, gallek, evit ar yaouankiz. Adembannet e voe gant Al Liamm e 2005 e-giz : Daniel Defoe, ''Robinson Crusoe'', Brezhoneg gant Yeun ar Gow.

==E galleg==
Meur a droidigezh c'hallek zo bet :
* ''Robinson Crusoé'', troidigezh [[Pétrus Borel]] en {{XIXvet kantved}}&lt;ref&gt;[http://www.ebooksgratuits.com/ebooks.php?auteur=Defoe_Daniel Skrid klok], troet gant [[Pétrus Borel]].&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;''Robinson Crusoé. enrichi de La vie de Daniel de Foé. d'une Notice sur le matelot Selkirk, sur Saint-Hyacinthe, sur l'île de Juan-Fernandez, sur les Caraïbes et les Puelches. et d'une Dissertation religieuse.'' par Daniel de Foé ; trad. de Petrus Borelpar Tome I et II [http://gallica.bnf.fr/Search?dateMiseEnLigne=indexDateFrom&amp;idArk=&amp;date=daTo&amp;enreg=&amp;lang=FR&amp;firstIndexationDateDebut=&amp;ope3=MUST&amp;ope2=MUST&amp;cat1=robinson&amp;sel_provenance_Part=toutPartenaires&amp;cat3=&amp;cat2=Petrus+Borel&amp;daFr=&amp;reset=&amp;adv=1&amp;adva=1&amp;submit1=Lancer+la+recherche&amp;urlReferer=%2Fadvancedsearch%3Flang%3DFR&amp;firstIndexationDateFin=&amp;sel_source=toutSources&amp;catsel2=f_creator&amp;catsel3=f_tdm&amp;daTo=&amp;catsel1=f_title&amp;p=1&amp;sel_provenance_Edist=toutSNE&amp;tri=title_sort&amp;n=15 el lec'hienn Gallica]&lt;/ref&gt;.
** An droidigezh-se eo a lenner en embannadur [[Folio Gallimard]], e 2001 : 512 pajennad&lt;ref&gt;[http://www.gallimard.fr/Catalogue/GALLIMARD/Folio/Folio-classique/Robinson-Crusoe Gallimard]&lt;/ref&gt;
*Un droidigezh all, graet gant Françoise du Sorbier, zo bet embannet e ti [[Albin Michel]] en 2012 {{ISBN|978-2-226-23841-2}}.

==Levrlennadur==
*{{cy}} [https://cyfieithiadau.wordpress.com/2016/03/18/cyfieithu-robinson-crusoe/ Pennad a-zivout an troidigezhioù kembraek eus ar romant]

==Liammoù diavaez==
* {{en}}[http://www.pierre-marteau.com/editions/1719-robinson-crusoe.html ''Robinson Crusoe'' (London: W. Taylor, 1719).], skrid an embannadur kentañ, gant an [http://www.pierre-marteau.com/html/editions.html Editions Marteau].
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20180213021542/http://www.ciffciaff.org/en/content/robinson-crusoe ''Robinson Crusoe'' by Daniel Defoe] [[File:Speaker Icon.svg|18px]] - da lenn ha da selaou [http://www.ciffciaff.org/ Ciff Ciaff]
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20180715151410/http://wyeth.artpassions.net/ Levr enlinenn ''Robinson Crusoe''] gant skeudennoù [[N. C. Wyeth]]
* {{en}} [https://play.google.com/store/apps/details?id=com.freepocketbooks.robinsoncrusoe levr enlinenn ''Robinson Crusoe''] evit poellgomzoù Android
* {{en}} [http://manybooks.net/titles/godolphietext04rbcos10.html ''Robinson Crusoe''], e gerioù unsilabennek, gant [[Lucy Aikin]] (''alias'' &quot;[[Lucy Aikin|Mary Godolphin]]&quot;) (1723–1764).
* {{en}} [http://www.fantasticfiction.co.uk/s/tim-severin/in-search-of-robinson-crusoe.htm Keñveriadur etre romant Defoe ha danevell planedennoù Henry Pitman]
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20060705002933/http://www.rcrusoe.org/ Chasing Crusoe], teul liesvedia diwar-benn ar romant ha buhez wirion Selkirk.
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20150206200856/http://literapedia.wikispaces.com/Robinson+Crusoe Robinson Crusoe ''Literapedia'']
* {{en}} [http://ufdc.ufl.edu/defoe ''Daniel Defoe's Robinson Crusoe &amp; the Robinsonades Digital Collection'']
* Film mut M.A. Wetherell, ''Robinson Crusoe'' (1927) : [https://archive.org/details/RobinsonCrus Rann 1], [https://archive.org/details/RobinsonCrus_2 Rann 2], [https://archive.org/details/RobinsonCrus_3 Rann 3]
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20160412074947/http://robinsoncrusoe.org.uk/ Stirad skinwel BBC TV (1965)]
* {{en}} [http://www.eapoe.org/works/criticsm/slm36dd1.htm Burutelladenn digant Edgar Allan Poe's]
* {{en}} [http://www.correctingworldhistory.com Breud a-zivout ul liamm etre enezenn Crusoe ha Cocos Island e Costa Rica]
* {{en}} [[:en:Naso people#History|Naso people#History]] diwar-benn er boblad [[Naso]]
* {{en}} Defoe, Daniel. [http://www.torontopubliclibrary.ca/detail.jsp?Entt=RDMDC-37131009542408D&amp;R=DC-37131009542408D The wonderful life and surprising adventures of that renowned hero, Robinson Crusoe: who lived twenty-eight years on an uninhabited island, which he afterwards colonised.] Londrez: moullet evit annezidi e enezenn ha gwerzhet gant T. Carnan, St. Paul's Church Yard, ''ca''. 1783, 160 p.
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20190429203321/http://robinsoncrusoe.jamesmckane.com/crusoe%20pages/crusoe-main.htm Embannadurioù ha levrioù kar]

== Notennoù =={{Daveoù}}

{{Commons|Category:Robinson Crusoe}}

[[Rummad:Romantoù saoznek]]
[[Rummad:Levrioù saoznek 1719]]
[[Rummad:Daniel Defoe]]
[[Rummad:Tudennoù el lennegezh]]</text>
      <sha1>cq2vm28dpvh5u3gkuridgflhuy9bvgp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Piculus flavigula</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127679</id>
    <revision>
      <id>2193503</id>
      <parentid>1712318</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:00:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193503</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2108" sha1="lkx5zpa15dcs2zimxqz5sj3fsr6md7p" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|''Piculus flavigula''}}
{{Taxobox Loen|''Piculus flavigula''|Piculus flavigula - Yellow-throated Woodpecker.JPG|statud=LC|''Piculus flavigula'',&lt;br&gt;luc'hskeudennet e Bertioga&lt;br&gt;([[São Paulo (stad)|São Paulo]], [[Brazil]]).}}
{{Taxobox Phylum|Chordata}}
{{Taxobox Classis|Aves}}
{{Taxobox Ordo|Piciformes}}
{{Taxobox Familia|Picidae}}
{{Taxobox Genus|Piculus}}
{{Taxobox Anv skiantel|Piculus flavigula|([[Pieter Boddaert|Boddaert]], [[1783]])}}
{{Taxobox Echu}}
'''''Piculus flavigula'''''&lt;ref&gt;N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.&lt;/ref&gt; a zo ur [[spesad]] [[evned]] eus ar [[kerentiad|c'herentiad]] [[Picidae]].

Anvet e voe ''Picus flavigula'' (kentanv) da gentañ-penn (e [[1783]])&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20250803175027/http://www.animalbase.uni-goettingen.de/zooweb/servlet/AnimalBase/home/speciestaxon?id=31078  AnimalBase.]&lt;/ref&gt; gant an [[evnoniour]] [[izelvroat]] [[Pieter Boddaert]] ([[1733]]-[[1795]]).

==Doareoù pennañ==
[[Restr:Yellow-throated woodpecker (Piculus flavigula).jpg|kleiz|thumb|''Piculus flavigula''.]]


==Boued==
 

==Annez hag isspesadoù==
Ar spesad a gaver an tri [[isspesad]] anezhañ&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.worldbirdnames.org/bow/woodpeckers/  Roadennoù ''IOC World Bird List'' diwar-benn ''Piculus flavigula''.]&lt;/ref&gt; e [[Suamerika]] :
* ''Piculus flavigula erythropis'', e reter ha gevred [[Brazil]],
* ''P. f. flavigula'', e reter [[Kolombia]] ha kreisteiz [[Venezuela]], dre ar [[Gwianaoù‎‎]], hanternoz Brazil,
* ''P. f. magnus'', eus biz [[Ecuador]] ha gevred Kolombia da hanternoz [[Bolivia]], kornôg Brazil.

==Liammoù diavaez==
*{{en}} [http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22681240  ''Piculus flavigula'' war al lec'hienn BirdLife International.]
*{{en}} [http://www.iucnredlist.org/details/22681240/0  ''Piculus flavigula'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).]
{{Commonscat|Piculus flavigula}}

==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Evned Amazonia]]
[[Rummad:Evned ar Gwianaoù]]
[[Rummad:Evned Brazil]]
[[Rummad:Picidae]]</text>
      <sha1>lkx5zpa15dcs2zimxqz5sj3fsr6md7p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kêriekadur</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129073</id>
    <revision>
      <id>2193522</id>
      <parentid>2157388</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T19:55:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4255" sha1="to0sgxttj49xdmo1nzdupssms914vit" xml:space="preserve">[[Restr:Pop urbane vs po rurale.png|thumb|Grafik poblañs ar c'hêrioù e-tal hini ar maezioù dre ar bed abaoe 1970]]
'''Kêriekadur''' a vez graet eus ul luskad istorel o treuzfurmiñ stummoù ar gevredigezh hag a vez tu termeniñ gant ar fed da welet an niver a annezidi er c'hêrioù o vont war gresk e keñver peurrest ar boblañs ([[divaeziañ]]). Ar c'hêriekadur a vez graet boas tro-dro kêrioù hag a vez dija anezho, an tiriadoù-se a zo gwelet evel dedennus pe evit abegoù sevenadurel hag istorel (ar c'hêrioù-penn) pe abegoù relijiel (Eskoptioù Breizh, [[Mekka]]...). Gellout a ra bezañ ivez dre un tiriad dedennus e-bed an ekonomiezh, ar greanterezh pe milourel kadoniezhel (bazennoù-soudard, kampoù Roman...).
[[Restr:Rural flight.jpg|thumb|upright 1.2|Pobladur kêriadennig war ar maez [[Pocahontas County, Iowa]] ha kêr vras [[Johnson County, Iowa]] hervez an oad. Gwelet e vez e ruz ar re yaouank en tachennoù kêrel en Iowa&lt;ref&gt;2000 Sifroù an U.S. Census&lt;/ref&gt;]]
Lod kêrioù a zo bet ganet tro-dro porzhioù pe greanterezh staliet nepell diouzh danvezioù diazez maeneg, energiek pe denel (labourerien arbennikaet, labourerien marc'had-mat). Ar c'hêriekadur a zo ul luskad a seblant difin hag hep termen, abaoe 1800, gwelet evel rediñ gant ar gouarnamantoù hag an tisaverien.
== Skouer Reudied ==
Reudied a zo ur gêr eus [[Breizh]] el [[Liger-Atlantel]], arouezius eo eus ar c'hêriekadur a zo bet en 20vet kantved. War ar poltriji dindan e vez gwelet mat eêrelo bet difin kresk ar gêr o pakañ douaroù war ar maezioù hag etrezek an arvor.

&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;'''Pazennadur kêriekadur kêr [[Reudied]] abaoe an {{XIXvet kantved}}'''&lt;/div&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
Rezé avant 1900.png|''[[Reudied]] a-raok 1900''
Rezé 1900-1945.png|''Etre 1900 ha 1945''
Rezé 1945-1975.png|''Etre 1945 ha 1975''
Rezé 1975-2004.png|''Etre 1975 ha 2004''
&lt;/gallery&gt;

An [[takad kêrel]] a zo bet o kreskiñ dizehan, ar c'hêriekadur a vez o kemer muioc'h-mui a blas war ar maezioù hag an arvorioù.

== Istor ar c'hêriekadur ==
[[Restr:Dubai from NASA ASTER 2010-02-08 lrg.jpg|thumb|Skouer [[Dubai]] gwelet adal un teleskop eus an [[NASA]]. Krog eo ar c'hêriekadur war ar mor e-plas mont war-zu an dezerzh]]
Ret eo gortoz 1800 hag ar [[Dispac'h Greantel|reveulzi greantel]] evit gwelet poblañs ar c'hêrioù o kreskiñ buan hag hini ar 
maezioù o tiskenn gant an [[divaeziañ]]. D'ar mare-se e tifluk ar gêr kêriekadur gant ar ster a vez dezhañ hiziv-an deiz.
Difin e seblant bezañ al luskad kêriekadur o welet dregantad ar boblañs bedel o vevañ er c'hêrioù :
:1800 - 3,4%
:1900 - 15%
:1950 - 30%
:2000 - 50%

Gant al lañs a vez hiziv gant ar c'hêriekadur, 65 % eus ar boblañs a vevo e kêr e 2025, muioc'h evit 80 % evit darn ar vroioù. Er bloavezh 2000, 213 kêr a gont muioc'h evit 1 milion a annezidi, ha 23 metropolenn a vez gant muioc'h evit 10 milion a annezidi, hag hervez an [[ABU]] ar boblañs kêrel a c'hellfe doublañ a-benn 100 vloaz. 2007 a vefe ivez ar bloavezh o welet ar boblañs kêrel o vont dreist hini ar maezioù. Etre 1900 ha 2000, ar boblañs kêrel a zo bet lieskementet dre 20, padal ar boblañs hollek dre ar bed a zo bet lieskementet dre bevar.

== Kudennoù ar c'hêriekadur ==
==== Skouer Gizah ====
[[Piramidenn]] [[Gizah]] a vez kemeret alies evel skouer pa vez kaoz eus kudennoù ar c'hêriekadur. Un emled bras a zo bet eus ar gêr Gizah a-hed ar bloavezhioù, ar gudenn a sav a-benn neuze a zo emañ an emled-se o vont etrezek al lec'h istorel.
&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;'''Emled kêr [[Gizah]] war-zu al lec'h istorel'''&lt;/div&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
Giza-pyramids-uwm.png|''[[Gizah]] e 1938,&lt;br&gt;parkeier traoñienn an Nil''
Egyptian F-16, Mirage 2000, and F-4 flew over pyramids during Exercise Bright Star 1994.jpg|''Kêr Gizah gwelet eus an oabl e 1994''
Giza pyramid complex from air (2928).jpg|''[[Gizah]] e 2008''
Giza-Pyramids.jpg|''Gizah e 2011''
&lt;/gallery&gt;
Difin e seblant bezañ emled ar c'hêriekadur met un harz a zo bet lakaet dre ma 'z eo ul lec'h touristel meur hag ul lec'h istorel hollbouezus evit [[Egipt]].

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kêraozouriezh]]
[[Rummad:Terkerezh an tiriad]]</text>
      <sha1>to0sgxttj49xdmo1nzdupssms914vit</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Glock (pistolenn)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>132905</id>
    <revision>
      <id>2193559</id>
      <parentid>2173277</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T05:41:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9066" sha1="4029ddrg3y8e8nuf06vsaujo1i986t0" xml:space="preserve">:[[Restr:Disambig.svg|20px]] ''Evit sterioù all, gwelet [[Glock]].''
{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Glock|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Glock 17 (transparent background).jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''Glock 17''' (pevare rummad)
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! Bro orin
|{{Aostria}}
|-
! Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek DAO
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol, skoer bannet
|-  
! Munisionoù
|[[9 × 19 mm Parabellum]]&lt;br&gt;[[.22 Long Rifle]]&lt;br&gt;[[.40 S&amp;W]]&lt;br&gt;[[.45 ACP]]&lt;br&gt;[[.45 GAP]]&lt;br&gt;[[.380 ACP]]&lt;br&gt;[[.357 SIG]]
|-
! Krouer
|[[Gaston Glock]]
|-
! Produer
|[[Glock (embregerezh)|Glock]]
|-
! Mare produiñ
|Abaoe 1982
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel&lt;br&gt;(Glock 17 standart, rummad 5)
|-
! Mas (gant he c'harger, hep kartouchenn)
|705 g
|-
! Mas (karget, karger 17 tenn)
|915 g
|-
! Hirder (stumm hirañ)
|204 mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|114 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Endalc'h
|Karger fiñv 17 kartouchenn (stumm diazez)
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''Glock''' zo un rummad [[Pistolenn|pistolennoù]] ijinet gant [[Gaston Glock]] etre 1979 ha 1982, ha produet gant an embregerezh [[Glock (embregerezh)|Glock]] eus [[Deutsch-Wagram]] ([[Aostria]]) abaoe 1982. Da gentañ holl e voe implijet gant lu ha polis ar vro-se adalek 1982 dindan an anv P80. Anvet eo ivez ''Glock Safe Action'' gant an embregerezh abalamour d'he [[Draen (armoù)|draen]] dezhi ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Pouez-loc'hañ|pouez-loc'hañ]] uhel ha da dri live surentez.

An holl rummadoù hag adstummoù eus ar bistolenn Glock zo savet tro-dro d'ar memes diazez, a oa modern-tre e deroù ar bloavezhioù 1980 :

* ur framm e [[polimer]], skañvoc'h evit ar pistolennoù hengounel e dir ;
* ur skoer bannet ;
* un endalc'h uhel (17 kartouchenn evit ar Glock 17 orin) ;
* n'eus ki ebet, na surded diavaez ebet war an arm.

== Rummadoù hag adstummoù ==
=== Glock 17 ===
An adstumm diazez eo ar '''Glock 17''', ijinet e 1979-1982 gant Gaston Glock. An niver 17 a dalveze e c'halle bezañ lakaet 17 kartouchenn e karger an arm. Pemp rummad Glock 17 a zo bet betek-henn&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://eu.glock.com/en/Explore-GLOCK/GLOCK-History Glock History]'' war lec'hienn an embregerezh (lennet d'an 11/02/2024)&lt;/ref&gt; hag ur c'hwec'hvet hini zo bet kemennet a-benn miz Genver 2026&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{En}} ''[https://www.thefirearmblog.com/blog/glock-announces-generation-6-g17-g19-and-g45-get-ergonomic-overhaul-44824474 GLOCK Announces Generation 6: G17, G19, and G45 Get Ergonomic Overhaul]'', The Firearm Blog, 06/12/2025)&lt;/ref&gt;. Gwerzhet int dindan an anvioù ''Gen1'' da ''Gen6''.

==== Rummad 1 (1980-1982) ====
Produet e voe da gentañ dindan an anv P80 evit arme [[Aostria]] a oa o klask un [[arm-dorn]] standart nevez. Framm ar bistolenn a oa e polimer, un danvez marc'had-mat, skañv ha solut war un dro, un arguzenn vat evit implijerien evel soudarded pe poliserien a zouge o arm gante bemdez. He skoer a oa lañset, da lavaret eo e veze adarmet anezhañ betek-gouzout ne vije ket bet skoet mat ur gartouchenn. Hec'h endalc'h (17 + 1 kartouchenn) a oa e-touez ar re vrasañ war ar marc'had pa oa bet savet.

==== Rummad 2 (1988) ====
Un nebeud cheñchamantoù a voe degaset e framm an arm, evel ar pikoù war an dornell da aesaat an dornata.

==== Rummad 3 (1998) ====
Reilhoù a voe ouzhpennet d'ar framm da stagañ warni pezhioù ouzhpenn evel gouleier. Cheñch a reas an dornell da glotañ gwelloc'h ouzh stumm ar bizied.

==== Rummad 4 (2009) ====
Neuz danvez ar framm a cheñchas.

==== Rummad 5 (2017) ====
Kemmet e voe beskell toull ar c'harger da vuanaat ar pourvezañ, ha dilezet roudoù bizied ar rummadoù 3 ha 4&lt;ref&gt;{{En}} [https://www.ammoforsale.com/ammo-club/glock-17-gen-4-vs-gen-5/ Glock 17 Gen. 4 vs Gen. 5] war al lec'hienn ''Ammo For Sale'', 31/03/2021 (lennet d'an 11/01/2024)&lt;/ref&gt;. 

==== Rummad 6 (kemennet a-benn miz Genver 2026) ====
Kemmoù a zo bet degaset evit gwellaat ergonomiezh an arm dreist-holl : neuz ar ''grip'' zo un tamm disheñvel, ha ''grip'' ouzhpenn evit ar biz-meud a zo a-us d'ar pontig. Eeunoc'h eo an draen ha kemmet eo bet toull ar c'harger. An elfenn nevez a weler ar muiañ eo al lost hiroc'h a-dreñv d'an dornikez, evit delc'her gwelloc'h ar bistolenn&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://eu.glock.com/en/Technology/Gen6 Technology Gen6]'' war lec'hienn Glock (lennet d'ar 06/12/2025)&lt;/ref&gt;. An adstummoù G17, G19 ha G45 a vo kinniget e stumm Gen6 er penn-kentañ&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

&lt;gallery&gt;
Restr:Glock 17 (6825676904) без фона.jpg|Glock 17 Gen 1 (&quot;rummad 1&quot;) implijet gant an nerzhioù ispisial danat.
Restr:Glock 17 2nd Gen.jpg|Glock 17 Gen 2 (1988)
Restr:Glock17.jpg|Glock 17 Gen 3 (1998)
Restr:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|Glock 17 Gen 4 (2009)
Restr:Glock 17 Gen 5 Gun (52953524644).jpg|Glock 17 Gen 5 (2017)
&lt;/gallery&gt;

=== Adstummoù all ===
Meur a adstumm eus ar Glock 17 orin a zo bet kinniget abaoe deroù ar bloavezhioù 1980. Anvet int holl gant al lizherenn ''G'' hag un niver disheñvel. E 2025 e vez gwerzhet an adstummoù-mañ&lt;ref&gt;{{En}} [https://eu.glock.com/en/Products/Pistols ''Choose your GLOCK !''] war lec'hienn an embregerezh (lennet d'an 07/12/2025)&lt;/ref&gt; :

==== Kambret e [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] ====
* G18, stumm aotomatek
* G19, stumm bihanoc'h ''Compact''
* G26, stumm bihan-kenañ ''Subcompact''
* G34, stumm ''Competition''
* G45, G47, G48

==== Kambret e [[.22 Long Rifle]] ====
* G44

==== Kambret e [[.40 S&amp;W]] ====
* G22 ''Standard''
* G23, stumm ''Compact''
* G27, stumm ''Subcompact''
* G35, stumm ''Competition''
[[Restr:GLOCK 29 10mm.jpg|thumb|Ur Glock G29 kambret e 10 mm Auto]]
==== Kambret e [[10 mm Auto]] ====
* G20 ''Standard''
* G29, stumm ''Subcompact''
* G40, stumm ''Long slide'' dezhi ur c'hanol hiroc'h

==== Kambret e [[.45 ACP|.45 Auto]] ====
* G21 ''Standard''
* G30, stumm ''Subcompact''
* G41, stumm ''Competition''

==== Kambret e [[.45 GAP]] ====
* G37 ''Standard''
* G38, stumm ''Compact''
* G39, stumm ''Subcompact''

==== Kambret e [[.380 ACP|.380 Auto]] ====
* G25 ''Standard''
* G28, stumm ''Subcompact''
* G42, stumm ''Subcompact''

==== Kambret e [[.357 SIG]] ====
* G31 ''Standard''
* G32, stumm ''Compact''
* G33, stumm ''Subcompact''

== Implij ==
Polis hag arme Aostria e voe ar re gentañ o tibab pistolennoù Glock 17 evel armoù reolius, dindan an anv P80, e 1982. Norvegia (e 1985) ha Sveden (e 1988) a reas heñvel evit o armeoù&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{fr}} HARTINK A. E., ''L'encyclopédie des pistolets et revolvers'', Maxi-Livres, 2004, ISBN 2-7434-4777-X, p. 132&lt;/ref&gt;. E 2018 e oa mestr Glock war 65% eus marc'had an armoù-dorn e [[Stadoù-Unanet Amerika]] evit an nerzhioù polis pe surentez&lt;ref&gt;{{En}} ÇAM Deniz, ''[https://www.forbes.com/sites/denizcam/2018/11/19/the-billionaire-who-got-rich-off-glock-pistols/#7731cbc04e50 The Billionaire Who Got Rich Off Glock Guns, Used By The Police As Well As Mass Shooters]'', Forbes, 19/11/2018 (lennet d'an 11/02/2024)&lt;/ref&gt;. Nerzhioù lu, aozadurioù surentez ha nerzhioù polis e 48 bro dre ar bed d'an nebeutañ a zo bet pourvezet gant pistolennoù Glock. E 2022, tirlu Bro-C'hall en doa resevet 74.596 Glock 17 Gen 5 a oa bet urzhiet gantañ e 2020 evit dont da vezañ o arm-dorn standart nevez&lt;ref&gt;{{Fr}} LAGNEAU Laurent, ''[https://www.opex360.com/2022/10/15/les-derniers-pistolets-semi-automatiques-glock-17-gen-5-fr-ont-ete-livres-aux-forces-francaises/ Les derniers pistolets semi-automatiques Glock 17 Gen 5 FR ont été livrés aux forces françaises]'', Opex360, 15/10/2022 (lennet d'ar 07/12/2025)&lt;/ref&gt;.

Pa voe gwerzhet ar c'hentañ pistolennoù Glock war ar marc'had sivil, er Stadoù-Unanet peurgetket, e savas reuz : o frammoù polimer a oa eus un tu gwelet fall gant lod e bed an [[armerezh]], pa soñje da dud zo e oant re vresk ; eus an tu all, nec'het e oa ar Stadoù hag an embregerezhioù surentez pa veze kredet ne c'halle ket bezañ diskoachet ar pistolennoù gant porchedoù surentez an aerborzhioù&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. N'eo ket gwir koulskoude abalamour ma vez implijet tammoù dir evit pezhioù zo (kanol, riklerez ha gwinterelloù da skouer.

== Dielloù ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;180px&quot;&gt;
US Navy 090219-N-6278K-062 The visit, board, search and seizure team from the Danish flexible support ship HDMS Absalon (L 16) conduct VBSS training aboard USS Vella Gulf (CG-72).jpg|Ezel eus ar [[Frømandskorpset]] (nerzhioù ispisial Danmark) gant ur bistolenn Glock
Glock 32 cospe bolas de fogo.ogv|Filmig a ziskouez un den o tennañ gant ur Glock 32
&lt;/gallery&gt;

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{BREFRATroad}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Aostria]]
[[Rummad:Wonder Nine]]
[[Rummad:Armoù brezel Ukraina]]</text>
      <sha1>4029ddrg3y8e8nuf06vsaujo1i986t0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rannoù melestradurel Japan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151568</id>
    <revision>
      <id>2193523</id>
      <parentid>2001850</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T19:56:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19473" sha1="53xqbn4i3wsxxyn8rnyvkxh6stuhpll" xml:space="preserve">Rannet eo melestradur [[Bro-Japan]] e tri live diazez : hini ar vro, hini ar prefediezhioù, hag hini ar c'humunioù. 

Dindan ar gouarnamant broadel ez eus 47 [[prefediezhioù Bro-Japan|prefediezh]], en o mesk c'hwec'h prefediezh zo rannet d'o zro en isprefediezhioù d'ober gwelloc'h war-dro toleadoù ledan pe enezennoù pell. 

Ar 1718 [[Kumunioù Japan|kumun]] (792 kêr, 743 bourc'h, ha 183 c'hêriadenn)&lt;ref name=&quot;kuril&quot;/&gt; ha 23 [[arondisamantoù ispisial Tokyo|arondisamant ispisial]] e [[Tokyo]] a ya d’ober al live gouarnamant izelañ. An ugent kêr bobletañ en tu all da vetropolenn Tokyo zo anavet evel ar [[Kêrioù diuzet dre ordrenañs gant gouarnamant Bro-Japan|c'hêrioù diuzet]] hag a zo rannet en [[arondisamantoù Japan|arondisamantoù]].

== Live ar prefediezhioù ==
[[File:Regions and Prefectures of Japan 2.svg|thumb|47 prefediezh Japan]]
Ar rannoù mestradurel uhelañ eo ar 47 rann brefediezhel : 43 frefediezh (県 ''ken''), div  [[prefediezh kêrel (Japan)|brefediezh kêrel]] (府 ''fu'', [[Prefediezh Osaka|Osaka]] ha [[Prefediezh Kyōto|Kyōto]]), un &quot;[[Troiad (rann bolitikel)#Japan|droiad]]&quot; (道 ''dō'', [[Hokkaidō]]), hag ur &quot;vetropolenn&quot; (都 ''to'' : metropolenn Tokyo). Daoust ma'z eo disheñvel o anv ez int heñvel a-fet melestradurezh.

===''Ken''===
Ar &quot;Brefediezh&quot; (県 ''ken'') eo ar seurt rannoù melestradurel niverusañ e live ar prefediezhioù. 43 ''ken'' zo. Ar ''[[kanji|c'hanji]]'' (arouezlun) implijet a dalvez &quot;kontelezh&quot; tamm-pe-damm.

===''To''===
Metropolenn Tokyo zo anvet &quot;metropolenn&quot; (都 ''to'') abaoe divodadur kêr Tokyo e 1943. ''Tōkyō-fu'' (Prefediezh Tokyo) a zeuas da vezañ ''Tōkyō-to'' hag arondisamantoù kêr Dokyo zo deuet da vezañ [[arondisamantoù ispisial Tokyo|arondisamantoù ispisial]]. ar ''[[kanji|c'hanji]]'' (arouezlun) implijet a dalvez &quot;kêr-benn&quot;.

===''Fu''===
[[Prefediezh Osaka]] ha [[Prefediezh Kyoto]] zo anvet &quot;prefediezhioù kêrel&quot;  (府 ''fu''). An arouezlun sinat implijet a c’houlakae un [[takad kêrel]] a-bouez eus ar vro e kreiz istor Sina, hag un isrann eus ur broviñs e diwezh istor Sina.

===''Dō''===
Hokkaido zo anvet &quot;troiad&quot; (道 ''dō''). Implijet e veze ar ger-mañ er penn kentañ d'ober anv eus rannvroioù eus Bro-Japan enne meur a [[Proviñsoù Japan|broviñs]]. 

== Live an isprefediezhioù ==
N’eus nemet daou sort rann velestradurel el live-mañ : an isprefediezhioù hag an distrigoù.

===Isprefediezh===
An isprefediezhioù (支庁 ''shichō'') &lt;!--are a Japanese form of self-government which focuses on local issues below the prefectural level. It acts as part of the greater administration of the state and as part of a self-government system.&lt;ref name=&quot;louisiana80&quot;&gt;Imperial Japanese Commission to the Louisiana Purchase Exposition. (1903). [https://books.google.com/books?id=tYguAAAAYAAJ&amp;pg=PA80 ''Japan in the beginning of the 20th century'', p. 80].&lt;/ref&gt;--&gt;

===Distrig===
An Distrigoù (郡 ''gun'') zo rannoù melestradurel en implij etre 1878 ha 1921 hag a oa kevatal tamm-pe-damm ouzh kontelezhioù Sina pe re ar Stadoù-Unanet. Er bloavezhioù 1920 e oa ''', municipal functions were transferred from''' eus kuzulioù an distrigoù da guzulioù ar bourc'hioù hag ar c'hêriadennoù eus an distrig. Chomet eo anvioù an distrigoù e-barzh chomlec'h ar bourc'hioù hag ar c'hêriadennoù evit ar post, hag implijet e vez an distrigoù a-wezhioù evel bevennoù evit an distrigoù evit an dilennadegoù, met mod all n'o deus roll ofisiel ebet. &lt;!--The Classical Chinese character from which this is derived means [[Commandery (China)|commandery]].--&gt;

==Live ar c'humunioù==
[[File:Japan Municipality Map.png|thumb|1742 kumun ha 175 rannoù melestradurel izeloc’h evit hini ar c’humunioù e Japan]]
Ar c’humunioù' zo rannet e tri rummad bras : kêrioù, bourc'hioù, ha kêriadennoù. Koulskoude [[arondisamantoù ispisial Tokyo]] a vez sellet oute evel kumunioù ivez.

===Kêrioù===
Pevar seurt kêrioù zo e Japan, adalek an hini uhelañ : '''ar c’hêrioù diuzet, ar c’hêrioù pennañ, ar c’hêrioù ispisial, hag ar c’hêrioù.'''

====Kêrioù diuzet====
Ur gêr diuzet dre un ordrenañs eus ar gouarnamant (政令指定都市 ''seirei shitei toshi''), anavezet ivez evel ur gêr diuzet (指定都市 ''shitei toshi'') pe &quot;government ordinance city&quot; (政令市 ''seirei shi''), zo ur gêr eus Bro-Japan en deus ur boblañs brasoc’h evit 500 000 annezad hag a zo bet diuzet evel-henn dre urzh [[kabined Japan]] hervez mellad 252, ha kevrenn 19 al [[lezenn war an emrenerezh lec’hel]]. Rannet eo ar c'hêrioù diuzet en arondisamantoù. 

====Kêrioù pennañ====
Ur gêr bennañ (中核市 ''Chūkakushi'') zo ur gêr eus Bro-Japan zo brasoc'h he foblañs evit 300 000 annezad ha brasoc'h he zolead evit 100 kilometr karrez, daoust ma c'haller ober nemedennoù dre urzh ar c'habined evit kêrioù enne nebeutoc'h evit 300 000 annezad met muioc'h evit 200 000 memestra&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://nippon.zaidan.info/seikabutsu/1999/00168/contents/145.htm|title=日本財団図書館（電子図書館）Revised Local Autonomy Law|website=nippon.zaidan.info}}&lt;/ref&gt;. '''Krouet e oa ar c’hêrioù pennañ gant kentañ diferadenn mellad 252, kevrenn 22 al [[Lezenn war an emrenerezh lec’hel]].'''

====Kêr ispsial ====
Ur gêr ispisial (特例市 ''Tokureishi'') zo ur gêr eus Bro-Japan dezhi 200 000 annezad d’an nebeutañ.  Diazezet e oa ar rummad-se gant al [[Lezenn war an emrenerezh lec’hel]], mellad 252 diferadenn 26.

====kêr====
Ur gêr (市 ''shi'') zo ur rann velestradurel lec'hel e Japan, enne 50 000 annezad d'an nebeutañ, en o zouez 60% eus an tiegezhioù d'an nebeutañ a rank bezañ diazezet en un tolead kêrel kreiz, ha 60%  eus an tiegezhioù d'an nebeutañ a rank bezañ implijet er c'henwerzh, er greanterezh pe e micherioù kêrel all all.  Emañ ar c'hêrioù e renk ar [[bourc'hioù Bro-Japan|bourc'hioù]] (町 ''machi'') hag ar [[Kêriadennoù Japan|c'hêriadennoù]] (村 ''mura''). Ar c'hemm nemetañ etrezo eo n’int ket un elfenn eus an [[Distrigoù Bro-Japan|distrigoù]] (郡 ''gun''). Evel pastelloù-bro melestradurel arall ez int termenet gant lezenn emrenerezh lec'hel 1947.

===Bourc'h===
Ur vourc'h (町 ''chō'' pe ''machi'') zo ur rann velestradurel lec'hel e Japan. &lt;!--It is a local public body along with [[Prefectures of Japan|prefecture (''ken'' or other equivalents)]], [[Cities of Japan|city (''shi'')]], and [[Villages of Japan|village (''mura'')]].  Geographically, ur vourc'h is contained within a [[Prefectures of Japan|prefecture]].--&gt;

===Kêriadenn===
Ur gêriadenn (村 ''mura'' a-wezhioù ''son'') zo ur rann velestradurel lec'hel e Japan. &lt;!--It is a local public body along with [[Prefectures of Japan|prefecture]] (県 ''ken'' or other equivalents), [[Cities of Japan|city]] (市 ''shi''), and [[Towns of Japan|town]] (町 ''chō'' sometimes ''machi'').  Geographically, a village's extent is contained within a [[Prefectures of Japan|prefecture]].--&gt; Brasoc'h eo ar c'hêriadennoù evit an tolpadoù tiez, rak un isrann eus an distrigoù diwar ar maez int (郡 ''gun''). Rannet e vez ar re-se etre [[Bourc'hioù Bro-Japan|Bourc'hioù]] ha kêriadennoù.

===Arondisamant ispisial===
An arondisamantoù ispisial (特別区 ''tokubetsu-ku'') zo 23 [[Kumunioù Bro-Japan|c’humun]] a ya d’ober asambles kalon ha lodenn bobletañ Metropolenn Tokyo. A-gevred, e c’holoont ar vro a oa gwezhall dindan veli kêr Tokyo a-raok ma oa divodet e 1943 da zont da vezañ ul lodenn eus Metropolenn nevez savet Tokyo. Savet e oa framm an arondisamantoù ispisial hervez al [[Lezenn emrenerezh lec’hel]] ha ne vez kavet nemet e Metropolenn Tokyo.

==Rannoù melestradurel er c'humunioù==
===Arondisamant===
Un arondisamant (区 ''ku'') zo un isrann eus kumunioù Bro-Japan zo bras a-walc'h da vezañ bet [[Kêr diuzet dre ordrenañs gouarnamant Japan|diuzet dre ordrenañs gant ar gouarnamant]]&lt;ref&gt;[http://www.stat.go.jp/english/data/handbook/pdf/c17cont.pdf &quot;Statistical Handbook of Japan 2008&quot; by Statistics Bureau, Japan] [https://web.archive.org/web/20130207032702/http://www.stat.go.jp/English/data/handbook/pdf/c17cont.pdf diellaouet eno d'ar 7 a viz C'hwevrer 2013] chabistr 17: &quot;Government System&quot; (2009)&lt;/ref&gt;.

&lt;!--== Istor ==
Daoust m'o deus cheñchet munudoù ar velestradurezh lec'hel gant red an amzer, the basic outline of the current two-tiered system abaoe ma oa lamet ar [[Reizhad han|reizhad han]] gant ar gouarnamant Meiji e 1871 are similar. A-raok ma voe alamet ar reizhad han e oa rannet Bro-Japan e proviñsoù (国 ''kuni'') hag ar re-mañ e distrigoù (郡 ''gun'') hag evit ehuiñ e kêriadennoù (里/郷 ''sato'').--&gt;

==Framm==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!prefediezhel
!colspan=&quot;2&quot;|''isprefediezhel''
!kumunel
!''iskumunel''
|-
|rowspan=&quot;6&quot;|Prefediezhioù&lt;br&gt;(war-bouez Metropolenn Tokyo)
|colspan=&quot;2&quot;|Isprefediezhioù
|rowspan=&quot;2&quot;|&quot;Kêr diuzet&quot;
|rowspan=&quot;2&quot;|Arondisamant
|-
|colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; |&amp;nbsp;
|-
|colspan=&quot;2&quot;|Distrig
|rowspan=&quot;2&quot;|Kêr&lt;br&gt;kêriadenn
|rowspan=&quot;6&quot; |''none''
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|isprefediezh
|Distrig
|-
|align=&quot;center&quot; |&amp;nbsp;
|rowspan=&quot;2&quot;|&quot;kêr bennañ&quot;&lt;br&gt;&quot;kêr ispisial&quot;&lt;br&gt;Kêr
|-
|rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; |&amp;nbsp;
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|Metropolis
|kêr&lt;br&gt;Arondisamantoù ispisial
|-
|colspan=&quot;2&quot;|District&lt;br&gt;isprefediezh
|kêr&lt;br&gt;kêriadenn
|}

{|class=wikitable
!colspan=&quot;2&quot;|Level!!Type!!style=&quot;width:9%&quot;|Kanji!!style=&quot;width:13%&quot;|Romaji!!No.!!
|-
|rowspan=&quot;4&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-bottom:none&quot; align=&quot;right&quot;|Prefectural
| Metropolenn Tokyo
|都
|''to''
|style=&quot;text-align:center&quot;|1
|[[Tokyo]] (東京都 ''Tōkyō-to'')
|-
|&quot;Troiad&quot;
|道
|''dō''
|style=&quot;text-align:center&quot;|1
|[[Hokkaido]] (北海道 ''Hokkaidō'')
|-
|&quot;Prefediezh kêrel&quot; 
|府
|''fu''
|style=&quot;text-align:center&quot;|2
|[[Prefediezh Kyoto]] (京都府 ''Kyōto-fu'') ha [[Prefediezh Osaka]] (大阪府 ''Ōsaka-fu'')
|-
| Prefediezh
|県
|''ken''
|style=&quot;text-align:center&quot;|43
| Prefediezhioù nemet Tokyo, Hokkaido, Prefediezh Kyoto ha Prefediezh Osaka 
|-
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-top:none&quot;|&amp;nbsp;||rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;right&quot; |Isprefediezhel
|Isprefediezh
|支庁
|''shichō''
|style=&quot;text-align:center&quot;|158
|
|-
|Distrig
|郡
|''gun''
|styl
e=&quot;text-align:center&quot;|374
|
|-align=center
!colspan=&quot;6&quot;|
|-
|rowspan=&quot;7&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-bottom:none&quot; align=&quot;right&quot;|kumunel
|&quot;Kêr diuzet&quot;
|政令指定都市
|''seirei shitei toshi''
|style=&quot;text-align:center&quot;|20
|
|-
|&quot;Kêr bennañ&quot;
|中核市
|''chūkaku-shi''
|style=&quot;text-align:center&quot;|42
|
|-
|&quot;Kêr ispisial&quot;
|特例市
|''tokurei-shi''
|style=&quot;text-align:center&quot;|40
|
|-
|Kêr
|市
|''shi''
|style=&quot;text-align:center&quot;|792
|including designated, core and special cities.
|-
| Kêr
|町
|''chō'' {{small|or}} ''machi''
|style=&quot;text-align:center&quot;|743
|
|-
|Kêriadenn
|村
|''mura'' {{small|or}} ''son''
|style=&quot;text-align:center&quot;|183
|
|-
|Arondismant ispisial
|区 (特別区)
|''ku'' (''tokubetsu-ku'')
|style=&quot;text-align:center&quot;|23
|[[ Arondisamantoù ispisial Tokyo]] (東京都区部 ''Tōkyō-to kubu''), 23 Arondismant Tokyo (東京23区 ''Tōkyō nijūsan-ku'')
|-
|rowspan=&quot;1&quot; style=&quot;border-top:none&quot;|&amp;nbsp;||rowspan=&quot;1&quot; align=&quot;right&quot; |Submunicipal
|Arondisamant
|区 (行政区)
|''ku'' (''gyōsei-ku'')
|style=&quot;text-align:center&quot;|175
|
|}

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! [[ISO 3166-2:JP|ISO]]
! Prefediezh
! [[Kanji]]
! Rannvro
! Kêr {{small|[a bep seurt]}}&lt;br&gt;(Arondisamant ispisial)
! Arondisamant
! Distrig
! Kêr
! Kêriadenn
|-
| JP-23 || [[restr:Flag of Aichi Prefecture.svg|24px]] [[Prefediezh Aichi]] || 愛知県 || bgcolor=#79efd8|[[Rannvro Chūbu|Chūbu]] || 38  || 16 || 7|| 14 || 2
|-
| JP-05 || [[restr:Flag of Akita Prefecture.svg |24px]] [[Prefediezh Akita]] || 秋田県 || bgcolor=#efe979|[[Rannvro Tōhoku|Tōhoku]] || 13 ||  || 6 || 9 || 3
|-
| JP-02 || [[restr:Flag of Aomori Prefecture.svg|24px]] [[Prefediezh Aomori]] || 青森県 || bgcolor=#efe979|[[Rannvro Tōhoku |Tōhoku]] || 10 ||  || 8 || 22 || 8
|-
| JP-12 || [[restr:Flag of Chiba Prefecture.svg |24px]] [[Prefediezh Chiba]] || 千葉県 || bgcolor=#87ef79|[[Rannvro Kantō|Kantō]] || 37 || 6 || 6 || 16 || 1
|-
| JP-38 || [[restr:Flag of Ehime Prefecture.svg|24px]] [[Prefediezh Ehime]] || 愛媛県 || bgcolor=#cc79ef|[[Shikoku]] || 11 ||  || 7 || 9 || 
|-
| JP-18 || [[restr:Flag of Fukui Prefecture.svg|24px]] [[Prefediezh Fukui]] || 福井県 || bgcolor=#79efd8|[[Rannvro Chūbu|Chūbu]] || 9 ||  || 7 || 17 ||  
|-
| JP-40 || [[restr:Flag of Fukuoka Prefecture.svg |24px]] [[Prefediezh Fukuoka]] || 福岡県 || bgcolor=#b4b4b4|[[Kyushu]] || 28 || 14 || 12 || 30 || 2
|-
| JP-07 || [[restr:Flag of Fukushima Prefecture (1951-1968).svg|24px]] [[Prefediezh Fukushima]] || 福島県 || bgcolor=#efe979|[[Rannvro Tōhoku|Tōhoku]] || 13 ||  || 13 || 31 || 15
|-
| JP-21 || [[restr:Flag of Gifu Prefecture.svg |24px]] [[Prefediezh Gifu]] || 岐阜県 || bgcolor=#79efd8|[[Rannvro Chūbu|Chūbu]] || 21 ||  || 9 || 19 || 2
|-
| JP-10 || [[restr:Flag of Gunma Prefecture.svg|24px]] [[Prefediezh Gunma]] || 群馬県 || bgcolor=#87ef79|[[Rannvro Kantō|Kantō]] || 12 ||  || 7 || 15 || 8
|-
| JP-34 || [[restr:Flag of Hiroshima Prefecture.svg|24px]] [[Prefediezh Hiroshima]] || 広島県 || bgcolor=#efb179|[[Rannvro Chūgoku|Chūgoku]] || 14 || 8 || 5  || 9 || 
|-
| JP-01 || [[restr:Flag of Hokkaido Prefecture.svg|24px]] [[Prefediezh Hokkaidō]] || 北海道 || bgcolor=#ef7979|[[Hokkaido]] || 35 || 10 || 66 || 129 || 15&lt;ref name=&quot;kuril&quot;&gt;Hep kontañ~ar c’hwec’h kêriadenn eus [[tabut an inizi Kouril|tiriad an inizi Kouril]].&lt;/ref&gt; 
|-
| JP-28 || [[restr:Flag of Hyogo Prefecture.svg|24px]] [[Prefediezh Hyōgo]] || 兵庫県 || bgcolor=#9579ef|[[Rannvro Kansai|Kansai]] || 29 || 9 || 8 || 12 || 
|-
| JP-08 || [[restr:Flag of Ibaraki Prefecture.svg|24px]] [[Prefediezh Ibaraki]] || 茨城県 || bgcolor=#87ef79|[[Rannvro Kantō|Kantō]] || 32 ||  || 7 || 10 || 2
|-
| JP-17 || [[restr:Flag of Ishikawa Prefecture.svg|24px]] [[Prefediezh Ishikawa]] || 石川県 || bgcolor=#79efd8|[[Rannvro Chūbu|Chūbu]] || 11 ||  || 5 || 8 || 
|-
| JP-03 || [[restr:Flag of Iwate Prefecture.svg|24px]] [[Prefediezh Iwate]]|| 岩手県 || bgcolor=#efe979|[[Rannvro Tōhoku|Tōhoku]] || 14 ||  || 10 || 15 || 4
|-
| JP-37 || [[restr:Flag of Kagawa Prefecture.svg|24px]] [[Prefediezh Kagawa]] || 香川県 || bgcolor=#cc79ef|[[Shikoku]] || 8 ||  || 5 || 9 || 
|-
| JP-46 || [[restr:Flag of Kagoshima Prefecture.svg|24px]] [[Prefediezh Kagoshima]] || 鹿児島県 || bgcolor=#b4b4b4|[[Kyushu]] || 19 ||  || 8 || 20 || 4
|-
| JP-14 || [[restr:Flag of Kagawa Prefecture.svg|24px]] [[Prefediezh Kanagawa]] || 神奈川県 || bgcolor=#87ef79|[[Rannvro Kantō|Kantō]] || 19 || 28 || 6 || 13 || 1
|-
| JP-39 || [[restr:Flag of Kochi Prefecture.svg|24px]] [[Prefediezh Kōchi]] || 高知県 || bgcolor=#cc79ef|[[Shikoku]] || 11 ||  || 6 || 17 || 6
|-
| JP-43 || [[restr:Flag of Kumamoto Prefecture.svg|24px]] [[Prefediezh Kumamoto]] || 熊本県 || bgcolor=#b4b4b4|[[Kyushu]] || 14 || 5 || 9 || 23 || 8
|-
| JP-26 || [[restr:Flag of Kyoto Prefecture.svg|24px]] [[Prefediezh Kyōto]] || 京都府 || bgcolor=#9579ef|[[Rannvro Kansai|Kansai]] || 15 || 11 || 6 || 10 || 1
|-
| JP-24 || [[restr:Flag of Mie Prefecture.svg|24px]] [[Prefediezh Mie]] || 三重県 || bgcolor=#9579ef|[[Rannvro Kansai|Kansai]] || 14 ||  || 7 || 15 || 
|-
| JP-04 || [[restr:Flag of Miyagi Prefecture.svg|24px]] [[Prefediezh Myagi]] || 宮城県 || bgcolor=#efe979|[[Rannvro Tōhoku|Tōhoku]] || 13 || 5 || 10 || 21 || 1
|-
| JP-45 || [[restr:Flag of Miyazaki Prefecture.svg|24px]] [[Prefediezh Myazaki]] || 宮崎県 || bgcolor=#b4b4b4|[[Kyushu]] || 9 ||  || 6 || 14 || 3
|-
| JP-20 || [[restr:Flag of Nagano Prefecture.svg|24px]] [[Prefediezh Nagano]] || 長野県 || bgcolor=#79efd8|[[Rannvro Chūbu|Chūbu]] || 19 ||  || 14 || 23 || 35
|-
| JP-42 || [[restr:Flag of Nagasaki Prefecture.svg|24px]] [[Prefediezh Nagasaki]] || 長崎県 || bgcolor=#b4b4b4|[[Kyushu]] || 13 ||  || 4 || 8 || 
|-
| JP-29 || [[restr:Flag of Nara Prefecture.svg|24px]] [[Prefediezh Nara]] || 奈良県 || bgcolor=#9579ef|[[Rannvro Kansai|Kansai]] || 12 ||  || 7 || 15 || 12
|-
| JP-15 || [[restr:Flag of Niigata Prefecture.svg|24px]] [[Prefediezh Niigata]] || 新潟県 || bgcolor=#79efd8|[[Rannvro Chūbu|Chūbu]] || 20 || 8 || 9 || 6 || 4
|-
| JP-44 || [[restr:Flag of Oita Prefecture.svg|24px]] [[Ōita]] || 大分県 || bgcolor=#b4b4b4|[[Kyushu]] || 14 ||  || 3 || 3 || 1
|-
| JP-33 || [[restr:Flag of Okayama Prefecture.svg|24px]] [[Okayama]] || 岡山県 || bgcolor=#efb179|[[Rannvro Chūgoku|Chūgoku]] || 15 || 4 || 10 || 10 || 2
|-
| JP-47 || [[restr:Flag of Okinawa Prefecture.svg|24px]] [[Okinawa]] || 沖縄県 || bgcolor=#b4b4b4|[[Kyushu]] || 11 ||  || 5 || 11 || 19
|-
| JP-27 || [[restr:Flag of Osaka Prefecture.svg|24px]] [[Ōsaka]] || 大阪府 || bgcolor=#9579ef|[[Rannvro Kansai|Kansai]] || 33 || 31 || 5 || 9 || 1
|-
| JP-41 || [[restr:Flag of Saga Prefecture.svg|24px]] [[Saga]] || 佐賀県 || bgcolor=#b4b4b4|[[Kyushu]] || 10 ||  || 6 || 10 || 
|-
| JP-11 || [[restr:Flag of Saitama Prefecture.svg|24px]] [[Saitama]] || 埼玉県 || bgcolor=#87ef79|[[Rannvro Kantō|Kantō]] || 40 || 10 || 8 || 22 || 1
|-
| JP-25 || [[restr:Flag of Shiga Prefecture.svg|24px]] [[Shiga]] || 滋賀県 || bgcolor=#9579ef|[[Rannvro Kansai|Kansai]] || 13 ||  || 3 || 6 || 
|-
| JP-32 || [[restr:Flag of Shimane Prefecture.svg|24px]] [[Shimane]] || 島根県 || bgcolor=#efb179|[[Rannvro Chūgoku|Chūgoku]] || 8 ||  || 5 || 10 || 1
|-
| JP-22 || [[restr:Flag of Shizuoka Prefecture.svg |24px]] [[Shizuoka]] || 静岡県 || bgcolor=#79efd8|[[Rannvro Chūbu|Chūbu]] || 23 || 10 || 5 || 12 || 
|-
| JP-09 || [[restr:Flag of Tochigi Prefecture.svg|24px]] [[Tochigi]] || 栃木県 || bgcolor=#87ef79|[[Rannvro Kantō|Kantō]] || 14 ||  || 5 || 12 || 
|-
| JP-36 || [[restr:Flag of Tokushima Prefecture.svg|24px]] [[Tokushima]] || 徳島県 || bgcolor=#cc79ef|[[Shikoku]] || 8 ||  || 8 || 15 || 1
|-
| JP-13 || [[restr:Flag of Tokyo Metropolis.svg|24px]] [[Tōkyō || 東京都 || bgcolor=#87ef79|[[Rannvro Kantō|Kantō]] || [[Tokyo gornôg|26]] ([[Arondisamantoù ispisial Tokyo|23]]) ||  || [[Tokyo gornôg|1]] || [[Tokyo gornôg|5]] || [[Tokyo gornôg|8]]
|-
| JP-31 || [[restr:Flag of Tottori Prefecture.svg |24px]] [[Tottori]] || 鳥取県 || bgcolor=#efb179|[[Rannvro Chūgoku|Chūgoku]] || 4 ||  || 5 || 14 || 1
|-
| JP-16 || [[restr:Flag of Toyama Prefecture.svg|24px]] [[Toyama]] || 富山県 || bgcolor=#79efd8|[[Rannvro Chūbu|Chūbu]] || 10 ||  || 2 || 4 || 1
|-
| JP-30 || [[restr:Flag of Wakayama Prefecture.svg |24px]] [[Wakayama]]|| 和歌山県 ||  bgcolor=#9579ef|[[Rannvro Kansai|Kansai]] || 9 ||  || 6 || 20 || 1
|-
| JP-06 || [[restr:Flag of Yamagata Prefecture.svg |24px]] [[Yamagata]] || 山形県 || bgcolor=#efe979|[[Rannvro Tōhoku|Tōhoku]]|| 13 ||  || 8 || 19 || 3
|-
| JP-35 || [[restr:Flag of Yamaguchi Prefecture.svg|24px]] [[Yamaguchi]] || 山口県 || bgcolor=#efb179|[[Rannvro Chūgoku|Chūgoku]] || 13 ||  || 4 || 6 || 
|-
| JP-19 || [[restr:Flag of Yamanashi Prefecture.svg |24px]] [[Yamanashi]] || 山梨県 || bgcolor=#79efd8|[[Rannvro Chūbu|Chūbu]] || 13 ||  || 5 || 8 || 6
|-
! colspan=4|Total
! 792 (23)
! 175
! 307
! 743
! 183
|}

== Notennoù ==
{{Reflist|30em}}

{{Rannvroioù Japan}}

[[Rummad:Rannoù melestradurel Bro-Japan| ]]
[[Rummad:Douaroniezh Japan]]
[[Rummad:Roll isrannoù melestradurel Japan]]</text>
      <sha1>53xqbn4i3wsxxyn8rnyvkxh6stuhpll</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tinvaal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>152587</id>
    <revision>
      <id>2193505</id>
      <parentid>2038527</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T18:29:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Flag of the Tynwald (Parliament of the Isle Of Man).png]] → [[File:Tynwald flag.svg]] → File replacement: jpg/png/gif to svg vector image ([[c::c:GR]])</comment>
      <origin>2193505</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1634" sha1="tqun7hraja7nfcbjr5z014gy9uho9en" xml:space="preserve">[[Restr:Tynwald flag.svg|thumb|Banniel Ard-whaiyl Tinvaal]]
[[Restr:Tynwald tingvollen.jpg|thumb|Lec’hienn gentañ Ard-whaiyl Tinvaal]]
{{Commons|Category:Tinwald}}
'''Ard-whaiyl Tinvaal''' e [[manaveg]], '''High Court of Tynwald '''e [[saozneg]], eo [[parlamant]] [[Enez Vanav]]. Div lodenn zo ennañ, hag a vez o sezañ pep hini diouzh he zu pe a-gevret a-wechoù : [[Kiare as Feed]] (&quot;pevar warn-ugent&quot;, anvet ''House of Keys'', &quot;Ti an Alc’hwezioù&quot; e saozneg), gant izili dilennet war-eeun, hag [[Yn Choonseil Slattyssagh]] (ar c’huzul lezenniñ, ''Legislative Council'' e saozneg). Kontet eo an Tinvaal da vezañ ar vodadenn lezenniñ goshañ er bed, dre ma vije bet savet tremen mil bloaz zo&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20220811142924/https://tynwald.org.im/about/Pages/default.aspx Tynwald]&lt;/ref&gt;.

Sezañ a ra an div gambr asambles ur wech ar bloaz da zeiz an Tinvaal (''Laa Tinvaal'') e [[Balley Keeill Eoin]] (''St John's''), er-maez ; da-geñver degouezhioù all e vezont bodet asambles ivez, en ur savadur e [[Doolish]] (Douglas), kêr-benn ar vro, da blediñ gant politikerezhioù ar gouarnamant. A-hend-all e vezont o labourat disparti, gant Kiare as Feed o studiañ ar c’hinnigoù lezennoù hag ar C’huzul lezenniñ oc'h adwelet anezho.

An anv Tinvaal, evel ar ger [[islandeg|islandek]] ''Þingvellir'', a zeu eus ar ger [[norseg|norsek]] ''Þingvǫllr'' a dalvez kement ha &quot;lec’h ar vodadenn&quot;, diwar ''vǫllr'', park, ha ''thing'' (bodadenn). 

== Liamm diavaez ==
*[http://www.tynwald.org.im/ Lec’hienn ofisiel an Tynwald]

==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Manav]]
[[Rummad:Parlamantoù]]</text>
      <sha1>tqun7hraja7nfcbjr5z014gy9uho9en</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Quaregna</title>
    <ns>0</ns>
    <id>153574</id>
    <revision>
      <id>2193539</id>
      <parentid>2014500</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T00:06:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="629" sha1="gwb7trmvsmjwz0ftd00r3o1dx27h46h" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Quaregna''' a oa ur gumun eus Italia, e [[proviñs Biella]], e rannvro [[Piemonte]].

Kendeuzet e oa bet gant [[Cerreto Castello]] d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2019 d'ober ur gumun nevez : [[Quaregna Cerreto]]&lt;ref&gt;{{It}} [https://web.archive.org/web/20190422094455/https://www.lastampa.it/2018/11/12/biella/referendum-per-lunione-per-quaregna-e-cerreto-un-ritorno-al-passato-XJkNjSMhTLkCJjHQaOfBdK/pagina.html ''Per Quaregna e Cerreto un ritorno al passato''], &quot;La Stampa&quot; Kzu 2018&lt;/ref&gt;.

==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{Kumunioù Proviñs Biella}}
[[Rummad:Kumunioù proviñs Biella]]
[[Rummad:Kumunioù kozh Italia]]</text>
      <sha1>gwb7trmvsmjwz0ftd00r3o1dx27h46h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>CZ P-09</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168833</id>
    <revision>
      <id>2193516</id>
      <parentid>2191248</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T19:51:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193516</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5433" sha1="cncpmk6ml6w5214fy7lhdje91zbvdbj" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|CZ P-09|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:CZ P-09.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''CZ P-09''' (stumm kentañ) e 9 mm Parabellum   
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Tchekia}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|SA/DA]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol
|-  
! scope=&quot;row&quot; |Munisionoù
|[[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]]&lt;br&gt;[[.40 S&amp;W]]&lt;br&gt;[[.22 Long Rifle|.22 LR]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produerien
|[[Česká zbrojovka a.s.|Česká Zbrojovka]],
FAME S.A.C. (e {{Perou}})
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|Abaoe 2013
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel&lt;br&gt;''Stumm kentañ''
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|860 g
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|205 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ledander
|37 mm
|-
!Uhelder
|148 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|115 mm (4,5&quot;)
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh ar boled V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|360 m/s gant ur boled 8 g e 9 mm Parabellum&lt;br&gt;313 m/s gant ur boled 11 g e .40 S&amp;W
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger fiñv 19 tenn (9 mm Parabellum), 15 tenn (.40 S&amp;W) pe 10 tenn (.22 LR)
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''CZ P-09''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek savet gant an embregerezh tchek [[Česká zbrojovka a.s.|Česká Zbrojovka]] abaoe 2013. Un arm e polimer eo, diazezet e wikefre war hini ar bistolenn [[CZ 75]], hag a ya he flatinenn en-dro e mod [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|un-ober ha daou-ober]]. Ur c'hi diavaez he deus, er c'hontrol d'ar [[CZ P-10 C|CZ P-10]].

=== Stumm kentañ (2013) ===
Ar CZ P-09 a oa da gentañ stumm bras ar [[CZ P-07]] (deuet er gouloù e 2009). En e stumm kentañ he doa ur c'hanol 115 mm, hag ul [[Geriaoueg an armoù-tan#Decock|loc'henn dizarmiñ]] evit an dehouidi koulz hag ar gleizidi&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{En}} EASTWOOD Brent M., ''[https://nationalinterest.org/blog/buzz/cz-p-09-powerhouse-9mm-gun-us-military-passed-208603 CZ P-09: The Powerhouse 9mm Gun the US Military Passed On]'', The National Interest, 29/05/2024 (lennet d'an 21/01/2025)&lt;/ref&gt;. Al loc'henn-mañ a c'hall bezañ staliet ur surded en he flas. Kambret e oa da gentañ e [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] (endalc'h 19+1), e [[.40 S&amp;W]] (endalc'h 15+1) pe e [[.22 Long Rifle|.22 LR]] (endalc'h 10+1).
[[Restr:CZ P-09 NOCTURNE.jpg|kleiz|thumb|200x200px|Ur CZ P-09 C Nocturne SR]]

=== Stumm ''Nocturne'' (2024) ===
E 2024 e voe kinniget ur stumm azasaet evit ar binvioù optikel anvet ''Nocturne''&lt;ref&gt;{{Fr}} ''[https://www.all4shooters.com/fr/tir/armes-de-poing/premiere-du-produit-pistolets-a-polymeres-serie-cz-p-nocturne/ Tout nouveau: les pistolets en polymère CZ P-09 F NOCTURNE et CZ P-09 C NOCTURNE sont Optics Ready et constituent le début de la nouvelle série de pistolets de service]'', All4Shooters, 11/09/2024 (lennet d'an 21/01/2025)&lt;/ref&gt;. Kambret eo e 9 mm Parabellum hepken. Kemeret en deus plas ar P-09 sivil kozh war katalog ar merk, met gwerzhet e vez gant CZ stummoù P-09 NATO soñjet evit ezhommoù an arme pe ar polis. Ar stumm Nocturne a vez gwerzhet e pevar adstumm nes :

* P-09 C Nocturne (evit ''Compact'') : 740 gram hep boled ebet, kanol 95 mm, endalc'h 15 kartouchenn. Kemeret he deus plas ar CZ P-07 e katalog ar merk.
* P-09 F Nocturne (evit ''Full'') : 830 gram hep boled ebet, kanol 115 mm, endalc'h 19 kartouchenn
* P-09 ''C Nocturne SR'' hag ''F Nocturne SR'' : adstummoù heñvel, sazilet o c'hanol evit degemer ur [[reduer-son]].

== Implij ==
Polisoù [[Tchekia]], [[Hungaria]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;, [[Slovenia]]&lt;ref&gt;{{Sl}} ''[https://www.idnes.cz/ekonomika/domaci/ceska-zbrojovka-vyhrala-vyberove-rizeni-na-slovensku.A151220_181333_ekonomika_jkk Na slovenském boji proti terorismu vydělají Češi]'', Idnes, 21/12/2015 (lennet d'an 21/01/2025)&lt;/ref&gt; hag archeriezh [[Mec'hiko]]&lt;ref&gt;{{Es}} VEGA Angel, ''Las diez claves de la Gendarmería en Tabasco'' ([https://web.archive.org/web/20170710171533/http://www.tabascohoy.com/nota/354429/las-diez-claves-de-la-gendarmeria-en-tabasco diellet]), Tabasco Hoy, 10/07/2017 (lennet d'an 21/01/2025)&lt;/ref&gt; a ra gant P-09. Amprouennoù an [[Arme ar Stadoù-Unanet|arme stadunanat]] a dremenas an arm evit kemer plas ar [[Beretta 92]], met ne voe ket choazet&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Un nebeud kantadoù a skouerennoù a zo bet produet e [[Perou]] gant an embregerezh FAME evit ezhommoù arme ar vro&lt;ref&gt;{{Es}} ''[https://www.defensa.com/fidae-2016/cz-fame-peru-ensamblaran-250-pistolas-p-09-9-mm-proximos-meses CZ y FAME Perú ensamblarán 250 Pistolas P-09 de 9 mm. en los próximos meses]'', Defensa.com, 02/04/2016 (lennet d'an 21/01/2025)&lt;/ref&gt;.

== Liammoù diavaez ==
* {{En}} Ar [https://www.czub.cz/en/firearms-and-products-family/p-9-nocturne P-09 ''Nocturne''] war lec'hienn an embregerezh CZ

== Daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù = 2}}
{{Patrom:ArmouCZUB}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Tchekia]]</text>
      <sha1>cncpmk6ml6w5214fy7lhdje91zbvdbj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ruger Standard</title>
    <ns>0</ns>
    <id>169206</id>
    <revision>
      <id>2193579</id>
      <parentid>2186184</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T08:48:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5900" sha1="n4oc4hvzcfe69ibxh2rn9c4bpoam7df" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Ruger Standard Model|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Ruger Standard Pistol wood grips.jpg|frameless|280x280px|Ruger Standard]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''Ruger Standard'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek, DAO (daou-ober nemetken)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl
|-  
! scope=&quot;row&quot;|Munisionoù
|[[.22 Long Rifle]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[Sturm, Ruger &amp; Co.]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|1949 - bremañ
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|Meur a adstumm eus 4' (10 cm) betek 10' (25 cm)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger fiñv 9 pe 10 tenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''Ruger Standard Model''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek savet e 1949 gant [[William B. Ruger]] ha produet abaoe gant an embregerezh [[Sturm, Ruger &amp; Co.]] Pevar stumm nes anezhi zo bet abaoe 1949. Implijet e vez kalz e bed ar [[sportoù tennañ]] e-lec'h m'eo brudet evit bezañ resis ha solut. Kambret eo er c'halibr [[.22 Long Rifle]].

== Istor ==
[[Restr:Ruger_Pistol_Design_Patent_Drawing.png|kleiz|thumb|Tresadenn ur Ruger Standard war ur breved eus 1951.|294x294px]]
Goude an [[Eil Brezel-bed]], ar c'hrouer armoù William &quot;Bill&quot; Ruger a brenas div bistolenn japanat [[Nambu 14|Nambu]] digant un [[United States Marine Corps|US Marine]] en doa kemeret perzh en [[Brezel ar Meurvor Habask (1937-1945)|emgannoù er meurvor Habask]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{En}} TATE Aden, ''[https://www.pewpewtactical.com/ruger-mark-series-history/ Where It Began: History of the Ruger Mark Series]'', Pew Pew Tactical, 22/09/2021 (lennet d'ar 24/05/2025)&lt;/ref&gt;.

Studiañ a reas an div bistolenn ha dont a reas a-benn da eilañ anezhe en e garrdi. Kentpatrom ar bistolenn Ruger Standard kentañ a voe awenet gant stumm ha [[Kulasenn (armoù-tan)|kulasenn]] an Nambu. Arc'hant a vanke da William Ruger evit produiñ ha gwerzhañ e bistolenn nevez. Diskouez a reas anezhi d'e gamarad Alexander McCormick Sturm, a voe souezhet gant an ijinadenn. Dremmskeudenn pistolenn William Ruger a oa un tamm heñvel ouzh hini ar pistolennoù alaman [[Luger P08]], poblek-tre er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Alexander Sturm a zivizas buan postañ {{formatnum:50000}} $ da broduiñ ar bistolenn nevez-mañ. Berzh a reas diouzhtu. Produet ha gwerzhet e voe adalek fin 1949 gant an embregerezh Sturm, Ruger &amp; Co. nevez-savet. Mervel a reas Sturm e miz Du 1951 met kenderc'hel a reas ar bistolenn da vezañ produet betek bremañ. Poblek e teuas da vezañ adalek ar bloavezhioù 1950 e bed ar sportoù tennañ, ha pelloc'h memes abalamour d'e briz izel e-keñver an armoù-dorn all (37,50 $ e 1951&lt;ref&gt;{{En}} LEE Jerry, ''[https://gundigest.com/handguns/ruger-standard-the-pistol-that-built-an-empire Ruger Standard: The Pistol That Built An Empire]'', Gun Digest, 17/04/2020 (lennet d'ar 24/05/2025)&lt;/ref&gt;, da lavaret eo war-dro 460 $ e priz digemm e 2025).

== Deskrivadur ==
Ar Ruger Standard zo dezhi ur blatinenn daou-ober nemetken hag ur sistem-tennata dra argil simpl. Pourveziet eo gant ur c'harger 9 pe 10 tenn. An disheñvelderioù nes etre ar stummoù hag an adstummoù a zo gant danvez an dornikell, stumm hag hirder ar c'hanol, ha danvez ar framm, a zo liv an inox pe du gantañ hervez.
[[Restr:Ruger_standard_wiki.png|thumb|Ur Ruger Standard graet e 1963. Ouzhpennet ez eus bet ur [[Kouch (arm-tan)|c'houch]] a c'haller reoliñ dezhi.]]

=== Stummoù ===
Pevar stumm nes a gaver, produet e mareoù disheñvel, dezhe adstummoù lies.
* '''Standard''' (1949 - 1982) hag an '''Mk I Target''' (1950 - 1982) deveret anezhi.
* '''Mk II''' (1982 - 2005), a voe produet ouzhpenn {{formatnum:3000000}} skouerenn anezhi.
* '''Mk III''' (2004 - 2016) : ar bouton evit tennañ ar c'harger zo bet lakaet war gostez an dornell e-lec'h en he zraoñ.
* '''Mk IV''' (2016 - bremañ) : simplaet eo bet an doare da zivontañ an arm.
An adstumm '''22/45''', kinniget evit ar Mk III hag ar Mk IV, a zo dezhañ ur framm polimer hag un dornikez tostoc'h da hini ur [[Colt M1911]].

== Er sevenadur ==
* ar Ruger Standard a weler alies e filmoù pe stiradoù etre daouarn lazherien gopret pe soudarded a rank chom didrouz, en ur implijout [[Reduer-son|redueroù-son]] warne ivez a-wechoù&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/Ruger_Mk_I_/_Mk_II_/_Mk_III_Pistol Ruger Mk I / Mk II / Mk III Pistol]'', IMFDB (lennet d'an 30/08/2025)&lt;/ref&gt;.
* ur skouerenn eus ar Mk I kemmet a galz a zo gant tudenn Greedo er film ''[[Star Wars: Episode IV – A New Hope|Star Wars]]'' (1977)&lt;ref&gt;{{En}} SULLIVAN Ryan F., ''[https://www.rockislandauction.com/riac-blog/star-wars-guns Star Wars guns]'', Rock Island Auction Company (lennet d'an 30/08/2025)&lt;/ref&gt;.
* an arm a c'haller implijout e meur a c'hoari video, en o zouez reoù eus an heuliad ''[[Hitman (c'hoarioù video)|Hitman]]'', pe ''[[World of Guns: Gun Disassembly]]'' (stumm Mk II)&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Liammoù diavaez ==
* {{En}} [https://www.ruger.com/products/markIV/overview.html Ar Ruger Standard MK IV war lec'hienn an embregerezh Ruger]

== Levrlennadur ==
* {{En}} LONG Duncan, ''The Ruger .22 Automatic Pistol: Standard/Mark 1/Mark II Series'', Paladin Press, 1988
* {{En}} SWEENEY Patrick, ''The Gun Digest Book of Ruger Pistols and Revolvers'', Gun Digest Books, 2007, 304 p., ISBN 978-0896894723

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù SUA]]</text>
      <sha1>n4oc4hvzcfe69ibxh2rn9c4bpoam7df</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>CZ 75</title>
    <ns>0</ns>
    <id>169791</id>
    <revision>
      <id>2193513</id>
      <parentid>2191252</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T19:49:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193513</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5375" sha1="myjemocb4eirgpc7zs1ctcxpo7qyxbq" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|CZ 75|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:1977 CZ-75.png|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''CZ 75'''   
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Tchekoslovakia}}&lt;br&gt;{{Tchekia}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|SA/DA]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] (da gentañ)&lt;br&gt;[[.40 S&amp;W]]&lt;br&gt;[[.45 ACP]]&lt;br&gt;[[9 × 21 mm IMI]]&lt;br&gt;[[.22 Long Rifle]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[Česká zbrojovka a.s.]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare implij
|Abaoe 1975
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|1 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (karget)
|1,180 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|206 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|120 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hed-tenn pleustrek
|25 m
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger fiñv 15 kartouchenn (stumm orin)&lt;br&gt;Kargerioù fiñv enne etre 10 pe 26 kartouchenn (stummoù all)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Adstummoù
|Gwelet en destenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''CZ 75''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek ijinet e deroù ar bloavezhioù 1970 gant Josef ha František Koucký, ha produet abaoe 1975 gant an embregerezh tchek [[Česká zbrojovka a.s.|Česká Zbrojovka]]. Savet e voe evit bezañ ezporzhiet&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/czech-republic-semi-automatic-pistols/cz-75-eng/ CZ-75 pistol]'', Modern Firearms (lennet d'an 20/01/2025)&lt;/ref&gt;, dre ma oa kambret evit [[Kalibr (armoù-tan)|kalibroù]] nann-soviedel ([[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] da gentañ), daoust dezhi bezañ a-orin eus [[bloc'h ar Reter]]. Implijet e vez gant ar polis e [[Tchekia]], [[Turkia]] hag e lec'hioù zo e [[Stadoù-Unanet Amerika]]. Priziet eo ivez gant an [[Sportoù tennañ|dennerien-sport]] abalamour dezhi da vezañ resis-tre ha sasun. Brudet eo evit he fiziaplted hag e solutder&lt;ref&gt;{{Fr}} McNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p. 98&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Fr}} ALEXANDRE Guillaume, ''CZ 75 B : la référence des pistolets tout acier ?'', Cibles n°652, miz Here 2024, pp. 10-14&lt;/ref&gt;.

Unan eus ar pistolennoù kentañ e oa a voe renket e rummad ar ''[[Wonder Nine]]''. Ar pistolennoù [[Tanfoglio T95]] italian ha [[Jericho 941]] israelat zo awenet ganti. 

== Deskrivadur ==
Awenet eo framm ar CZ 75 gant hini ar [[SIG P210]] suis&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. E dir eo an arm, hag [[Geriaoueg an armoù-tan#Aremennañ|aremennet]] eo. Pourveziet eo gant ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] div golonenn. Awenet eo he gwikefre [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre argil berr]] gant hini ar [[Browning HP|Browning Hi-Power]]. Ne oa loc'henn dizarmiñ ebet ha difiñv e oa he [[Kouch (arm-tan)|c'houch]] war stumm kentañ an arm, met reolius eo hemañ war stummoù evel ar re ''Combat'' pe ar re savet evit an [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Ur surentez skoer (''Firing pin Block'') a gaver war an arm abaoe 1993&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Stummoù disheñvel a zo bet diorroet abaoe 1975, en o zouez&lt;ref&gt;{{En}} [https://www.czub.cz/en/firearms-and-products-family/cz-75 Pajenn ar CZ 75] war lec'hienn ar produer (lennet d'ar 24/05/2025)&lt;/ref&gt;:

* [[Platinenn (arm-tan)|platinenn daou-ober]] ha [[Geriaoueg an armoù-tan#Decock|decocking]] (sistem dizarmiñ) war ar '''CZ 75 BD''', ar '''CZ 75 BD compact''' hag ar '''CZ 75 P01''' (reolius er polis tchek abaoe 2001).
* platinenn daou-ober nemetken, sistem dizarmiñ aotomatek ha morzhol damguzh war ar '''CZ 75 DAO''' ha '''2075 RAMI'''.
* [[Platinenn (arm-tan)|platinenn un-ober]] ha sistem surentez dre zorn war ar '''CZ 75 SA''' implijet er sportoù tennañ dreist-holl.
* tenn aotomatek war ar '''CZ 75 automatic''' (war-dro 1000 tenn/munutenn).
* gwikefre azasaet d'an dehoùidi koulz ha d'ar gleizidi war ar '''CZ 85'''.

=== Kalibroù ===
Kambret e oa ar CZ 75 e 9 mm Parabellum da gentañ. Stummoù e [[.40 S&amp;W]], [[.45 ACP]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;, [[9 × 21 mm IMI]] pe [[.22 Long Rifle]] a gaver ivez. Endalc'h ar c'harger a zo :

* 15 tenn e 9 mm Parabellum evit ar stummoù kentañ ;
* 16 tenn e 9 mm Parabellum evit ar stummoù nevesañ ;
* 12 tenn e .40 S&amp;W ;
* 10 tenn en armoù gwerzhet e [[SUA]] er bloavezhioù 1990 ;
* 18 tenn er '''CZ 75 SP01 Shadow''' 9 mm Parabellum savet evit an [[tenn pleustrek]] hag an TAR (Tennañ gant Armoù Reolius) ;
* 10 tenn er stumm '''Kadet''' (.22 LR)

== Pennadoù kar ==

* [[CZ Shadow 2]], pistolenn deveret eus ar CZ 75 evit an tenn pleustrek
* [[CZ P-09]] ha [[CZ P-07|P-07]], pistolennoù polimer diazezet war ar CZ 75

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Patrom:ArmouCZUB}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Armoù Tchekia]]
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Wonder Nine]]
[[Rummad:Armoù Tchekoslovakia]]</text>
      <sha1>myjemocb4eirgpc7zs1ctcxpo7qyxbq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luger P08</title>
    <ns>0</ns>
    <id>169794</id>
    <revision>
      <id>2193566</id>
      <parentid>2177179</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T06:46:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9949" sha1="nmcs4fg7r9pw68xwnltknev81r5rsrb" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Luger P08|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Luger P08 (6971793777).jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''Luger P08'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|[[Restr:Flag_of_the_German_Empire.svg|border|class=noviewer|20x20px|Banniel an Impalaeriezh alaman]] &lt;/span&gt;[[Impalaeriezh alaman]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek, un-ober
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[9 × 19 mm Parabellum]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produerien
|[[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]]&lt;br&gt; [[Krieghoff]]&lt;br&gt;[[Mauser]]&lt;br&gt;[[Königlich Preußische Gewehrfabrik Erfurt|Erfurt]]&lt;br&gt;[[Arsanailh Spandau]]&lt;br&gt;[[Waffenfabrik Bern]]&lt;br&gt;[[Simson]]&lt;br&gt;[[Vickers]]&lt;br&gt;[[Colt's Manufacturing Company|Colt]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare implij
|1908–1953 (Alamagn)
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|0,871 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|222 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|100, pe 200 mm hervez ar stumm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hed-tenn pleustrek
|50 m
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh ar boledoù V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|Etre 350 ha 400 m/s
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger fiñv 8 kartouchenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Adstummoù
|LP08
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Al '''Luger P08''' (P evit ''Parabellum'') zo un adstumm eus al [[Luger 1900]], unan eus ar [[Pistolenn|pistolennoù damaotomatek]] kentañ, ijinet en [[Impalaeriezh alaman]] e 1898 gant [[Georg Luger]]. Produet e voe ar P08 gant embregerezhioù alaman a bep seurt, en o zouez [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken]] eus 1908 betek 1918, hag adalek ar bloavezhioù 1930 gant [[Mauser]]. Arm-dorn nesañ an arme alaman e voe da vare ar [[Brezel-bed Kentañ]].

== Istor ==

=== Orin ===
[[Restr:Luger-M1900.jpg|thumb|Al Luger 1900 suis e kalibr 7,65 mm Parabellum, hendad al Luger P08.|kleiz|230x230px]]
Savet e voe ar P08 e 1898 gant Georg Luger diwar ar bistolenn Luger 1900 deveret eus ar [[Borchardt C93]]. Kambret e oa da gentañ e e [[7,65 × 21 mm Parabellum|7,65 mm Parabellum]], ur [[munision]] deveret eus ar [[7,65 × 25 mm Borchardt|7,65 mm Borchardt]] implijet er bistolenn Borchardt C93. Diwar c'houlenn implijerien hag a veaje alies en [[Afrika]] e voe azasaet he c'hambr evit degemer munisionoù [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] galloudusoc'h a-enep loened gouez ar c'hevandir. An daou [[Kalibr (armoù-tan)|galibr]] a voe implijet er penn-kentañ. E 1904 e voe dibabet ar bistolenn evel arm standart gant ar [[Kriegsmarine]] dindan an anv [[Luger P04|P04]]. E ganol (152 mm) a oa un tamm hiroc'h evit hini ar P08 hag ur c'houch div bellder a oa (100 metr ha 200 metr). Pezhioù zo er P04 n'haller ket montañ war ar P08.

Dont a ra hec'h anv ''Parabellum'' eus an dro-lavar latin ''Si vis pacem, para bellum'' (Ma fell dit kaout peoc'h, aoz ar brezel). Lizherennoù kentañ niverenn delegraf an embregerezh armoù DWM (Deutsch Waffen und Munitionen Fabrik) e oa ivez.

=== Implij en Alamagn ===
Dibabet e voe ar P08 gant an tirlu hag ar c'hanolierezh alaman e 1908, e daou adstumm disheñvel, evit kemer plas ar [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] implijet abaoe dibenn an XIX{{Vet}} kantved&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} ALEXANDRE Guillaume, ''Luger P-08 en cal. 9 mm. Parabellum : le charme de la désuétude ?'', Cibles n°660, miz Even 2025, pp. 19-24&lt;/ref&gt;. Implijet e voent e brezelioù trevadenniñ ar vro, ha war-lerc'h er Brezel-bed Kentañ koulz hag en Eil Brezel-bed gant an arme alaman, memes ma oa sanset ar [[Walther P38]] kemer o flas adalek dibenn ar bloavezhioù 1938. Bet eo bet arm-dorn standart en Alamagn hag e Suis. E Frañs e voe pourveziet an [[Archeriezh vroadel (Bro-C'hall)|Archeriezh Vroadel]], an [[Tirlu gall|Tirlu]] ha Prefeti Polis Pariz ganti etre 1945 ha 1955. An 3.000 arm implijet a zeue evel ar [[Walther P38]] eus an uzinoù Mauser seizet gant Bro-C'hall.

Emporzhiet e voe e [[Stadoù-Unanet Amerika]] gant an embregerezh [[Stoeger]], a roas an anv ''Luger'' dezhi hag a savas stummoù all anezhi e [[.22 Long Rifle]] da skouer. Ar [[Romant polis|romantoù polis]] hag ar filmoù stadunanat a vrudas an anv '''Luger''' a vez implijet kalz eno. Ar munisionoù 7,65 mm Parabellum ha 9 mm Parabellum a zo anvet .30 Luger ha 9 Luger eno a-wechoù evit ar memes abeg. Diwar levezon ar soudarded amerikan deuet da Europa da vare an [[Eil Brezel-bed]] hag a-drugarez da filmoù [[Hollywood]] e raer kalz gant an anv-mañ en Europa abaoe ar bloavezhioù 1950 ha 1960.

== Deskrivadur ==
[[Restr:Luger_cutaway.jpg|thumb|Tresadenn droc'h ar bistolenn Luger 9 mm gant Georg Luger (breved 1908).|230x230px]]Ur bistolenn e dir, dezhi ur [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA (Single Action, Un-Ober)|blatinenn un-ober]], eo ar P08. Kambret eo e 9 mm Parabellum, ur c'halibr hag a vo implijet e meur a arm-dorn pe pistolenn-vindrailher betek hiziv. Implijout a ra [[Kulasenn (armoù-tan)|kulasenn-c'hlin]] armoù-dorn he rummad. Ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] 8 tenn war ur golonenn a zo dezhi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

An arme alaman a zibabas an adstumm P08 dezhañ ur c'hanol 102 mm. Evit soudarded ar c'hanolierezh e voe dibabet un adstumm all, hiroc'h e c'hanol (203 mm), anvet '''LP08''' (''Lange Pistole 08'') ha lesanvet '''Luger kanolierezh'''&lt;ref&gt;{{En}} BODINO Mauro, ''[http://www.lugerlp08.com/the%20artillery%20luger%20-%20introductory%20article.htm Introductory article]'' war ''The Artillery Luger'' (lennet d'ar 24/01/2024)&lt;/ref&gt;. Adstummoù all a voe savet ivez evit ar siviled, da skouer unan &quot;[[karabinenn]]&quot; dezhi ul [[Lamm (arm-tan)|lamm]] a c'halled distagañ.

== Produerien ==
*[[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] : ouzhpenn {{formatnum:700000}} skouerenn evit an arme, eus 1908 betek 1918.
*[[Krieghoff]] : {{formatnum:12000}} skouerenn evit al [[Luftwaffe (Wehrmacht)|Luftwaffe]] dreist-holl, etre 1935 ha 1944.
*[[Königlich Preußische Gewehrfabrik Erfurt|Erfurt]] : tost da {{formatnum:500000}} skouerenn etre 1911 ha 1918.
*[[Mauser]] : war-dro {{formatnum:900000}} pistolenn (merket ''byf'' pe ''S/42'') eus 1930 betek 1942, ha war-dro {{formatnum:3000}} skouerenn produet e 1945 ha 1946 dindan ren ar C'hallaoued. Uzin Mauser [[Oberndorf am Neckar|Oberndorf]] a broduas skouerennoù evit ar marc'had sivil etre 1971 ha kreiz ar bloavezhioù 1980 ivez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.
*[[Waffenfabrik Bern]].
*[[Arsanailh Spandau]].
*[[Simson]].
*[[Vickers]].
*[[Colt's Manufacturing Company]].

== Implijerien ofisiel ==
* {{Aljeria}}
* {{Alamagn}} : eus 1908 betek 1945 en arme hag er polis
* [[Republik Demokratel Alamagn]] : goude 1945 evit ar polis
* {{Bolivia}}
* {{Bro-C'hall}}
* {{Bulgaria}}
* {{Chile}}
* {{Estonia}} : etre 1919 ha 1939
* {{Finland}} : '''M/23PB''' gant ur c'hanol 9 mm nevez
* {{Gres}}
* {{Iran}} : stummoù '''1314''' ha '''Lange P08''' (goude 1935)
* {{Israel}}
* {{Iwerzhon}}
* {{Libia}} : adalek 1951
* {{Liban}}
* {{Norvegia}} : goude 1945
* {{Pologn}} : goude 1945
* {{Portugal}} : '''M/910''' hag '''M/943'''
* {{Roumania}} : goude 1945
* {{Spagn}} : da vare [[brezel Spagn]]
* {{Taiwan}} : a-raok 1949
* {{Tchad}} : Archeriezh goude 1960
* {{Turkia}} : 1934
* {{URSS}} : goude 1945, armoù tapet digant ar [[Wehrmacht]]
* {{Yougoslavia}} : goude 1945

== Er sevenadur ==
Daoust dezhi bezañ bet implijet gant broioù all hag e prantadoù all eus an Istor eo stag al Luger P08 ouzh skeudenn an ofiserien alaman da vare an Eil Brezel-bed. Arouezioù-trec'h priziet e oant en arme stadunanat : soudarded zo a oa prest da baeañ sammadoù uhel evit degas unan gante d'ar gêr&lt;ref&gt;''&quot;The most eagerly sought trophies were Luger pistols. If anyone wanted a Luger, one officer remarked, he had to ‘shoot the German himself and catch him before he fell’. Back at the beach sailors were paying $135 and there was talk of offers as high as $250, a great deal of money at the time. An enterprising sergeant from the 2nd Armored Division brought back to the beach a truck-load of captured weapons and bartered them for 100 pounds of instant coffee, a commodity which American tank troops regarded as body fuel.&quot;'' e ''D-Day : The battle for Normandy'', BEEVOR Anthony, Penguin Books 2009&lt;/ref&gt;. An arm a c'haller implijout e meur a c'hoari video, en o zouez ar rummadoù brudet ''[[Medal of Honor|Medal of Honor,]] [[Call of Duty]]'' pe ''[[Battlefield (heuliad c'hoarioù video)|Battlefield]]''.

== Levrlennadur ==
* {{Fr}} GUILLOU Luc, MACHTELINCKX Georges, ''The Luger P.08 Vol. 1 : The First World War and Weimar Years'', Schiffer Publishing, 80 p., ISBN 9780764356575
* {{Fr}} HENROTIN Gérard, ''La Connaissance du Luger'', Éditions H&amp;L - HLebooks.com,1996
* {{Fr}} MALHERBE Michel, ''Les Pistolets Luger'', Crépin-Leblond, 2010, 363 p., ISBN 9782703003410
* {{En}} WHITEMAN Thomas, ''Third Reich Lugers: An Illustrated Collector’s Guide to German Military Lugers from World War II'', Legacy Collectibles Press, 2022, 331 p., ISBN 978-1737993735

== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} Diellfilmoù ''Histoire du Parabellum de Luger :'' [https://www.youtube.com/watch?v=JZH-b35xtYM 1898-1918] ha [https://www.youtube.com/watch?v=7ACesx68Kns 1918 - hiziv] war ar chadenn ''Le feu aux poudres''

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Patrom:WW2ALATroad}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Alamagn]]
[[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]]
[[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Armoù alaman ar Brezel-bed Kentañ]]
[[Rummad:Armoù alaman an Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Armoù ar Brezel Goañv]]</text>
      <sha1>nmcs4fg7r9pw68xwnltknev81r5rsrb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mauser 1914</title>
    <ns>0</ns>
    <id>170656</id>
    <revision>
      <id>2193574</id>
      <parentid>2173296</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T08:22:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1789" sha1="7zhhz11amzey8agesa2i3gg02y12q3v" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Mauser 1914|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Mauser model 1914-IMG 7360-white.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''Mauser 1914'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! Bro orin
|{{Impalaeriezh alaman}}
|-
! Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek SA/DA
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl
|-  
! Munisionoù
|[[7,65 × 17 mm Browning|7,65 x 17 mm]]
|-
! Saver
|[[Mauser]]
|-
! Mare implij
|1914 - 1945 (en arme alaman)
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|595 g
|-
! Hirder
|154 mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|87 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Endalc'h
|Karger 8 tenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''Mauser 1914''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek produet gant an embregerezh alaman [[Mauser]]. Deveret eo eus ar [[Mauser 1910]] ijinet gant [[Josef Nickl]]. Kambret eo evit munisionoù [[7,65 × 17 mm Browning|7,65 x 17 mm Browning]]. Er bloavezhioù 1930 e voe simplaet ha deveret ar '''Mauser 1934''' anezhi. War-dro ur milion a skouerennoù anezhi a voe produet.

== Implij ==
An daou stumm pistolennoù a voe implijet gant an arme hag ar polis alaman. Servijout a reas er [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]], en [[Eil Brezel-bed]] ha da vare [[Brezel diabarzh Finland]] e 1918.
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Alamagn]]
[[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]]
[[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]]</text>
      <sha1>7zhhz11amzey8agesa2i3gg02y12q3v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193575</id>
      <parentid>2193574</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T08:29:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2258" sha1="3fj1o0s2snwn61jqpbsxwarj53tx8ep" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Mauser 1914|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Mauser model 1914-IMG 7360-white.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''Mauser 1914'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! Bro orin
|{{Impalaeriezh alaman}}
|-
! Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek SA/DA
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl
|-  
! Munisionoù
|[[7,65 × 17 mm Browning|7,65 x 17 mm]]
|-
! Produer
|[[Mauser]]
|-
! Mare implij
|1914 - 1945 (en arme alaman)
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|595 g
|-
! Hirder
|154 mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|87 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Endalc'h
|Karger 8 tenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''Mauser 1914''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek produet gant an embregerezh alaman [[Mauser]]. Deveret eo eus ar [[Mauser 1910]] ijinet gant [[Josef Nickl]]. Kambret e oa kentpatromoù an arm e [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]], met re c'halloudus e oa ar munision-mañ evit sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre argil simpl]] an arm. Ar gartouchenn [[7,65 × 17 mm Browning|7,65 x 17 mm Browning]] a voe dibabet evitañ kentoc'h&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.americanrifleman.org/content/i-have-this-old-gun-mauser-model-1914-34/ I Have This Old Gun: Mauser Model 1914/34]'', American Rifleman, 18/09/2024 (lennet d'ar 21/06/2026)&lt;/ref&gt;. Er bloavezhioù 1930 e voe simplaet ha deveret ar '''Mauser 1934''' anezhi. War-dro ur milion a skouerennoù anezhi a voe produet.

== Implij ==
An daou stumm pistolennoù a voe implijet gant an arme hag ar polis alaman. Servijout a reas er [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]], en [[Eil Brezel-bed]] ha da vare [[Brezel diabarzh Finland]] e 1918.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Alamagn]]
[[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]]
[[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]]</text>
      <sha1>3fj1o0s2snwn61jqpbsxwarj53tx8ep</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nambu 14</title>
    <ns>0</ns>
    <id>170819</id>
    <revision>
      <id>2193578</id>
      <parentid>2173301</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T08:44:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4393" sha1="s5r33voxzn1wi827yinsp9uy2dqgr9x" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Nambu Stumm 14|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Nambupistol2465.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''Nambu 14'''
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! Bro orin
| {{Impalaeriezh Japan (banniel)}}
|-
! Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek un-ober
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol
|-  
! Munisionoù
|[[8 × 22 mm Nambu]]
|-
! Saver
|[[Kijirō Nambu]]
|-
! Mare implij
|1925 - 1945 (en arme japanat)
|-
! Produerien
|
* Arsanailh [[Nagoya]] (uzin Chigusa) : 7.825 skouerenn (1926-1932)
* Arsanailh [[Kokura]] : 3.600 skouerenn (1935-1936)
* Arsanailh Nagoya (uzin Toriimatsu) : 126.500 skouerenn (1941-miz Eost 1945)
* Labouradeg Nambu : 112.475 skouerenn (1933-1944)
|-
! Skouerennoù produet
|War-dro 282.300
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|910 g
|-
! Mas (karget)
|990 g
|-
! Hirder
|231 mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|115 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Endalc'h
|Karger fiñv 8 tenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}

An '''Nambu Stumm 14''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA (Single Action, Un Ober)|un-ober]] japanat ijinet gant ar jeneral [[Kijirō Nambu]] (1869-1949) hag implijet evel pistolenn standard gant arme Japan e-pad ar [[Brezel Sina ha Japan (1937-1945)|brezel etre Sina ha Japan]] hag en [[Eil Brezel-bed]]. Anvet e vez alies '''Pistolenn Nambu''' nemetken, met pistolennoù all a zo bet krouet gant ar memes den. Dont a ra an niver 14 eus ar bloavezh m’eo bet lakaet e servij en arme japanat (1925), a oa 14{{Vet}} bloavezh ren an impalaer [[Taishō Tennō]], tad [[Hirohito]].

== Istor hag implij ==
E 1902 e kinnigas Kijiro Nambu, a oa kabiten en arme japanat, ur bistolenn nevez anvet '''Stumm A'''. Abaoe fin an XIX{{Vet}} kantved ha deroù ar [[Oadvezh Meiji|mare Meiji]] e klaske arme Japan bezañ pourvezet gant armoù-dorn modernoc'h. Nambu en doa klasket e awen en nevezintioù a veze degaset en armoù en Europa d'ar poent-se. Daoust d'un nebeud kemmoù degaset gantañ d'e arm e 1906, ne voe ket dibabet gant an arme japanat hag un nebeud miliadoù anezhe a voe produet nemetken&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} GUILLOU Luc, ''Le pistolet Nambu type 14'', e ''La Gazette des armes 572'', miz Meurzh 2024, p. 33-41&lt;/ref&gt;.

E 1922 e voe anvet Nambu da jeneral ha lakaet e voe e penn [[arsanailh Kokura]]. Adstagañ a reas gant e labour war un doare pistolenn nevez oc'h azasaat e Stumm A evit ma vije aesoc'h da broduiñ. Ar bistolenn nevez-savet a voe dibabet gant an arme japanat e 1925 hag anvet '''Stumm 14'''. Ouzhpenn {{formatnum:282000}} skouerenn anezhi a voe produet etre miz Du 1926 ha miz Eost 1945 evit isofiserien hag ofiserien an arme hag ar morlu&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Evel kalz a armoù-tan japanat e tigreskas kalite produiñ an Nambu 14 adalek 1943 abalamour d'ar mank a zanvezioù kentañ.

== Goude ar brezel ==
Un arouez-trec'h priziet e oa an Nambu Stumm 14 evit ar soudarded amerikan a stourme e [[Brezel ar Meurvor Habask (1937-1945)|takad-brezel ar Meurvor Habask]], evel ma oa al [[Luger P08]] alaman en Europa. Keñveriet e veze alies an div bistolenn&lt;ref&gt;War an dielloù melestradurel a ranke bezañ leuniet gant ar soudarded amerikan a felle dezhe degas trofeoù-brezel d'ar gêr gante e veze deskrivet alies an Nambu 14 evel ul ''« Luger type japanese automatic pistol »''.&lt;/ref&gt;, met daoust dezhe kaout ur stumm heñvel ez aent en-dro gant gwikefreoù disheñvel.

Meur a skouerenn a voe degaset da [[Stadoù-Unanet Amerika]] goude an Eil Brezel-bed. Div anezhe a voe prenet gant [[William B. Ruger]] digant ur soudard stadunanat, ha servijout a rejont da ziazez evit sevel ar pistolennoù [[Ruger Standard]] kentañ.

Implijet eo bet an Nambu 14 da vare ar brezelioù didrevadenniñ en Azia goude ar brezel-bed. Ral eo en Europa met priziet eo gant an dastumerien, er Stadoù-Unanet dreist-holl.

== Daveennoù ha notennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Japan]]
[[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]]</text>
      <sha1>s5r33voxzn1wi827yinsp9uy2dqgr9x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rabastens</title>
    <ns>0</ns>
    <id>171312</id>
    <revision>
      <id>2193540</id>
      <parentid>2108650</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T00:12:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1408" sha1="tp5mksczbr74rd51pp53ldw51buvntu" xml:space="preserve">{{Labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
 | anv               = Rabastens
 | anvYezh           = Rabastens
 | Yezh              = okitanek
 | anvOfisiel        = Rabastens
 | skeudenn          = 81 - Rabastens vu de Coufouleux.jpg|290px
 | alc'hwez          = 
 | ardamezioù        = Blason ville fr Rabastens (Tarn).svg|290px
 | logo              = 
 | bro               = 
 | rannvro           = [[Okitania]]
 | departamant       = [[Tarn (departamant)|Tarn]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Albi|Albi]]
 | kanton            = Canton de Vignobles et Bastides (abaoe 2015)
 | etrekumuniezh     = Galhac Graulhet Aglomeracion
 | bro velestradurel = 
 | maer              = Nicolas Géraud
 | amzer-gefridi     = 2020-2026
 | gorread           = 66.29
 | ledred            = 43.8230555556
 | hedred            = 1.72583333333
 | uk                = 117
 | ubi               = 95
 | ubr               = 252
}}
'''Rabastens''' (''Rabastens'' e [[galleg]] ivez) a zo ur gêr vihan eus [[Lengadok]] hag ur [[kumun c'hall|gumun]] e [[departamant gall|departamant]] an [[Tarn (departamant)|Tarn]] e rannvro [[Okitania]].
==Istor==
== Dave ha notennoù ==
{{Daveoù}}
==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:Lisle-sur-Tarn}}
*{{fr}}[https://web.archive.org/web/20160527160954/http://www.mairie-rabastens-tarn.fr/ www.mairie-rabastens-tarn.fr/ Lec'hienn ofisiel an ti-kêr]

[[Rummad:Kumunioù Tarn|Rabastens]]</text>
      <sha1>tp5mksczbr74rd51pp53ldw51buvntu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MAB F</title>
    <ns>0</ns>
    <id>171794</id>
    <revision>
      <id>2193568</id>
      <parentid>2173285</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T06:54:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2728" sha1="05qa74wc97ypflqb8b3djmkgf79kb8h" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|MAB F
|696969|talbenn defaut|FFF}}
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Broioù
|{{Euskal Herria}}&lt;br&gt;{{Frañs}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek / un-tenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[.22 Long Rifle]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|1950 - 1963
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|War-dro 0,900 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|270 mm (stumm e ganol 153 mm)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|68 mm, 104 mm, 115 mm, 150 mm, 153 mm, 173 mm, 180 mm ha 185 mm hervez an adstummoù
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hed-tenn pleustrek
|50 m
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|[[Karger (armoù-tan)|Karger]] fiñv 10 kartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''MAB Modèle F''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek [[.22 Long Rifle]] produet gant an embregerezh euskarat [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] etre 1950 ha 1963. War-dro 30.000 skouerenn anezhi a zo bet graet&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} LUCOT Julien, ''Le MAB &quot;F&quot; Type 2 : un pistolet vintage'', e Cibles n°646, miz Ebrel 2024, pp. 72-75&lt;/ref&gt;. Ur stumm anezhi a voe gwerzhet e [[Stadoù-Unanet Amerika]] dindan an anv ''Le Chasseur'' (ar chaseour).&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== Deskrivadur ==
Ar '''MAB F''' zo awenet gant ar [[Colt Woodsman]] hag ar [[Star Modelo F]], ur bistolenn ganet en Euskal Herria ivez. Un arm savet evit ar [[sportoù tennañ]] eo. Ul loc'henn a gaver war he [[Kulasenn (armoù-tan)|c'hulasenn]] evit stankañ anezhi ha lakaat ar bistolenn da vezañ un-tenn. Ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] 10 kartouchenn war ur golonenn a c'haller lakaat en he dornikell. Un [[Draen (armoù)|draen]] eeun zo dezhañ, war-dro 0,95 kg he fouez-loc'hañ&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Brudet eo he gwikefre evit bezañ fiziapl&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Fr}} ''[https://www.littlegun.info/arme%20francaise/artisans%20a%20b/a%20mab%20f%20fr.htm MAB Modèle F]'' war littlegun.info (lennet d'ar 14/07/2024)&lt;/ref&gt;.

Daou zoare eus an arm a gaver : an ''Type 1'' (1950-1954) hag an ''Type 2'' (1954-1963). War an eil doare e kaver ul loc'henn evit stankañ ar gulasenn war an adreñv.

== Liamm diavaez ==
* {{En}} BUFFALOE Ed, ''[https://unblinkingeye.com/Guns/MABF/mabf.html The MAB Model F Pistol]''

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Euskal Herria]]</text>
      <sha1>05qa74wc97ypflqb8b3djmkgf79kb8h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193569</id>
      <parentid>2193568</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T06:54:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2741" sha1="99wd6qrx4dtjucwvnnzmv1uu80f1gv7" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|MAB F
|696969|talbenn defaut|FFF}}
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Broioù
|{{Euskal Herria}}&lt;br&gt;{{Frañs}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek / un-tenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[.22 Long Rifle]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|1950 - 1963
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|War-dro 0,900 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|270 mm (stumm e ganol 153 mm)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|68 mm, 104 mm, 115 mm, 150 mm, 153 mm, 173 mm, 180 mm ha 185 mm hervez an adstummoù
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hed-tenn pleustrek
|50 m
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|[[Karger (armoù-tan)|Karger]] fiñv 10 kartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''MAB Modèle F''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek [[.22 Long Rifle]] produet gant an embregerezh euskarat [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] etre 1950 ha 1963. War-dro {{formatnum:30000}} skouerenn anezhi a zo bet graet&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} LUCOT Julien, ''Le MAB &quot;F&quot; Type 2 : un pistolet vintage'', e Cibles n°646, miz Ebrel 2024, pp. 72-75&lt;/ref&gt;. Ur stumm anezhi a voe gwerzhet e [[Stadoù-Unanet Amerika]] dindan an anv ''Le Chasseur'' (ar chaseour).&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== Deskrivadur ==
Ar '''MAB F''' zo awenet gant ar [[Colt Woodsman]] hag ar [[Star Modelo F]], ur bistolenn ganet en Euskal Herria ivez. Un arm savet evit ar [[sportoù tennañ]] eo. Ul loc'henn a gaver war he [[Kulasenn (armoù-tan)|c'hulasenn]] evit stankañ anezhi ha lakaat ar bistolenn da vezañ un-tenn. Ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] 10 kartouchenn war ur golonenn a c'haller lakaat en he dornikell. Un [[Draen (armoù)|draen]] eeun zo dezhañ, war-dro 0,95 kg he fouez-loc'hañ&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Brudet eo he gwikefre evit bezañ fiziapl&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Fr}} ''[https://www.littlegun.info/arme%20francaise/artisans%20a%20b/a%20mab%20f%20fr.htm MAB Modèle F]'' war littlegun.info (lennet d'ar 14/07/2024)&lt;/ref&gt;.

Daou zoare eus an arm a gaver : an ''Type 1'' (1950-1954) hag an ''Type 2'' (1954-1963). War an eil doare e kaver ul loc'henn evit stankañ ar gulasenn war an adreñv.

== Liamm diavaez ==
* {{En}} BUFFALOE Ed, ''[https://unblinkingeye.com/Guns/MABF/mabf.html The MAB Model F Pistol]''

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Euskal Herria]]</text>
      <sha1>99wd6qrx4dtjucwvnnzmv1uu80f1gv7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MAB PA-15</title>
    <ns>0</ns>
    <id>171795</id>
    <revision>
      <id>2193571</id>
      <parentid>2173287</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:03:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3374" sha1="luaxc8dpi5771a3geeez5222uv7x86b" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|MAB PA-15|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:MAB PA-15 Rajamuseo.JPG|frameless|280x280px]]Ur bistolenn '''MAB PA-15'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Broioù
|{{Euskal Herria}}&lt;br&gt;{{Frañs}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek, un-ober
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[9 × 19 mm Parabellum]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[Manufacture d'Armes de Bayonne]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|1966 -1982
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel&lt;br&gt;(hervez an adstummoù)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|1,140 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (karget)
|1,330 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|202 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|115 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger fiñv 15 kartouchenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Adstummoù
|'''PA-15 F1''' (anvet ivez '''PAP F-1''' en arme c'hall)
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''MAB PA-15''' (evit '''Pistolet Automatique''', ''Pistolenn Aotomatek'') zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek un-ober produet gant ar [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] etre 1966 ha 1982&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Istor ==
Deveret eo ar '''PA-15''' eus ar '''PA-8''' produet etre 1966 ha 1965 : damheñvel eo, met brasoc'h eo endalc'h he [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] (15 kartouchenn e-lec'h 8)&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{En}} BUFFALOE Ed, KELSEY Bill, ''[https://unblinkingeye.com/Guns/MABP15/mabp15.html The M.A.B. P-15 Pistol]'', war Unblinkingeye.com (lennet d'ar 15/07/2024)&lt;/ref&gt;. Savet e oa bet ar PA-15 evit kemer plas ar [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] implijet abaoe 1950 evel arm-dorn standart en [[Arme Frañs|arme c'hall]], met ne zeuas ket an embregerezh a-benn da c'hounit ar marc'had. Implijet e voe gant soudarded zo eus an arme adalek ar bloavezhioù 1970 betek 1990&lt;ref&gt;{{Fr}} McNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p. 94&lt;/ref&gt;, evel gant reoù ar 1añ RIPMa (diazezet e [[Baiona]]) pe an 13{{Vet}} RDP. Implijet e veze gant ''Service Action'' ar [[Service de Documentation Extérieure et de Contre-Espionnage|SDECE]] gall.

=== Stummoù ===
Daou stumm nesañ eus ar PA-15 a voe savet da gentañ : unan anvet '''M1''' evit an arme hag unan all anvet '''S''' (''Standard'')&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. An embregerezh MAB a savas ivez ur stumm anvet F1 evit [[Sportoù tennañ|tennerien-sport]] an arme. Hiroc'h e oa he c'hanol (150 mm e-lec'h 115 mm) ha reoliek e oa he [[Kouch (arm-tan)|c'houch]] hag he [[Draen (armoù)|draen]]&lt;ref&gt;{{Fr}} ''[https://www.littlegun.info/arme%20francaise/artisans%20a%20b/a%20mab%20p15%20fr.htm MAB Modèle PA-15 et MAB P15-F1]'' war littlegun.info (lennet d'ar 15/007/2024)&lt;/ref&gt;. Ur stumm e [[.45 ACP]] a veze studiet pa serras an embregerezh e 1982&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Pezhioù an arm a vez produet c'hoazh gant an embregerezh MAM e Baiona.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Euskal Herria]]
[[Rummad:Armoù Bro-C'hall]]</text>
      <sha1>luaxc8dpi5771a3geeez5222uv7x86b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mauser C96</title>
    <ns>0</ns>
    <id>171803</id>
    <revision>
      <id>2193576</id>
      <parentid>2173298</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T08:31:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4962" sha1="m3mx4fp1dnu85ho8343aaxqhohn27yu" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Mauser C96|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Mauser C96 7,63 (6971794467).jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''Mauser C96'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Impalaeriezh alaman}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[7,63 × 25 mm Mauser]] (standart)&lt;br&gt;[[9 × 25 mm Mauser]]&lt;br&gt;[[9 × 19 mm Parabellum]]&lt;br&gt;[[7,65 × 21 mm Parabellum]]&lt;br&gt;[[.45 ACP]]&lt;br&gt;[[8 mm Gasser]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produerien
|[[Mauser]]&lt;br&gt;[[Astra y Unceta, Cía]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|1896 - 1937
|-
! scope=&quot;row&quot; |Skouerennoù produet
|Ouzhpenn {{formatnum:1100000}}
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|1,130 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|312 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|140 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hed-tenn pleustrek
|150-200 m
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh mont e-maez ar boledoù
|Etre 350 ha 425 m/s
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger diabarzh pourvezet gant laonennoù-kargañ 6 pe 10 kartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''Mauser C96''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek alaman ijinet gant ar vreudeur Feederle, a laboure evit an embregerezh [[Mauser]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} LARRIBÈRE Christophe, ''Le Mauser C96, sceptre des seigneurs de la guerre'', e Sciences &amp; Vie Guerres &amp; Histoire n°71, miz C'hwevrer 2023, pp.84-85&lt;/ref&gt;. Produet e voe etre 1896 ha 1937. Kambret e oa da gentañ evit ar [[Munision|munisionoù]] [[7,63 × 25 mm Mauser]].

== Deskrivadur ==
Kinniget e voe kentpatrom kentañ ar C96 e miz Meurzh 1895. Gant sikour [[Gwilherm II (Alamagn)|Wilhelm II]] e voe lañset ar produiñ. Plijet e oa ar ''Kaiser'' gant al [[Lamm (arm-tan)|lamm]] a c'halled stagañ ouzh dornikell ar bistolenn evit implijout anezhi evel ur [[Karabinenn|garabinenn]] ha tennañ resisoc'h, pa oa diaes dezhañ implijout e vrec'h kleiz. Daoust d'he fouez uhel e oa fiziapl ha resis&lt;ref&gt;{{Fr}} McNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p. 69&lt;/ref&gt;, ha dont a reas da vezañ poblek e-touez ofiserien kalz armeoù european a-raok 1914. Pourvezet e oa gant ul [[Karger (armoù-tan)#Laonenn-gargañ|laonenn-gargañ]] 6 pe 10 kartouchenn. Servijout a reas kalz ar C96 etre daouarn an ofiserien alaman da vare ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]]. Goude 1919 ha [[Feur-emglev Versailhez]] e voe produet stummoù berroc'h o c'hanol anvet ''Bolo''&lt;ref&gt;{{Fr}} DAUBRESSE Alain, ''[https://www.littlegun.info/arme%20allemande/mauser/a%20mauser%20c%2096%20fr.htm Mauser C96]'', littlegun.info (lennet d'ar 15/07/2024)&lt;/ref&gt;. Roet e voent d'ar polis alaman dreist-holl.

Ar braz eus skouerennoù ar C96 a voe ezporzhiet da [[Sina]], e-lec'h ma oa difennet da gas fuzuilhoù abalamour da stad distabil ar vro e deroù an XX{{Vet}} kantved : a-drugarez d'he lamm a c'halled ouzhpennañ ha d'he galloud par da hini ur [[Karabinenn|garabinenn]] e roas ar C96 an tu da vont dreist embargo kalz broioù european. Kalz kopiennoù a voe produet en [[Euskal Herria]], gant [[Astra y Unceta, Cía|Astra]] pe Beistegui da skouer&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

An [[Mauser M712|M712]] zo ur stumm [[Pistolenn aotomatek|aotomatek]] eus ar C96, produet gant Mauser adalek 1931&lt;ref&gt;'''{{Fr}}''' Thomas Anderson, ''[https://www.laipublications.com/livre/le-feu-aux-poudres-recueil-des-scriptes/le-pistolet-rafaleur-mauser-m712-schnellfeuer/ M712 « Schnellfeuer »]'' war LAI Publications, 13/12/2022 (pellgarget d'ar 04/09/2025)&lt;/ref&gt;.

== En Istor ==
* [[Winston Churchill]] a implije ur Mauser C96 da vare e emgannoù en Afrika etre 1898 ha 1900. Lesanvet e oa an arm ''Broomhandle pistol'' (« troad skubelenn ») gant ar Saozon abalamour d'e stumm&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.
* Pistolennoù Mauser C96 a voe implijet da lazhañ [[Nikolaz II Rusia]] (1918), ar c'hentañ ministr spagnolat [[Eduardo Dato]] (1921) hag ar roue [[Aleksandr I Yougoslavia|Aleksandr I{{Añ}} Yougoslavia]] (1934).
* An dudenn [[Thomas Shelby]] a implij ur C96 er stirad ''[[Peaky Blinders (stirad)|Peaky Blinders]]'' (2013-2022).
* Dre ma chomas ar C96 an arm-dorn galloudusañ betek 1935 ha donedigezh an [[.357 Magnum]] e voe priziet evel arouez galloud gant kalz ofiserien rusian, turk, breizhveurat, emired pe pennoù brezel sinaat&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Patrom:WW2URSSTroad}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Alamagn]]
[[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]]
[[Rummad:Armoù ar Brezel Goañv]]</text>
      <sha1>m3mx4fp1dnu85ho8343aaxqhohn27yu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>CZ 82</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172024</id>
    <revision>
      <id>2193514</id>
      <parentid>2173267</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T19:50:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3507" sha1="b4wc9gj4qelz7xzxz6v83ll2wjeqlao" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Pistole vz. 82&lt;br&gt;CZ 82|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:CZ 82 IMG 1785 noBg.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''CZ 82''' en he stumm implijet e arme Tchekoslovakia
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Tchekoslovakia}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision]]où
|[[9 × 18 mm Makarov]] (stummoù CZ 82 ha CZ 83)&lt;br&gt;[[.380 ACP]] ha [[.32 ACP]] (stumm 83 hepken)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[Česká zbrojovka a.s.|Česká Zbrojovka]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|1983-1992 (CZ 82)&lt;br&gt;1983-2012 (CZ 83)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare implij
|1983-1993 (arme Tchekoslovakia)&lt;br&gt;1993-bremañ (armeoù {{Tchekia}} ha {{Slovakia}})
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|800 g
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|172 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|97 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh mont e-maez ar boled
|305 m/s
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hed-tenn pleustrek
|50 m
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|[[Karger (armoù-tan)|Karger fiñv]] 12 tenn (9 mm Makarov ha .380 ACP) pe 15 tenn (.32 ACP)
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''CZ 82''', anvet ivez '''Pistole vz. 82''' en arme, zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù DA (Double Action, Daou-Ober)|daou-ober]] produet adalek 1983 gant an embregerezh tchekoslovakat [[Česká zbrojovka]]. Kambret e oa da gentañ e [[9 × 18 mm Makarov]], a oa ur [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]] standart evit armoù-dorn broioù [[Pakt Varsovia]]. Produet eo bet betek 1992. Ur stumm sivil anvet CZ 83 a voe savet e 1983 ivez. Ouzhpenn d'an 9 mm Makarov e oa kambret e [[.380 ACP]] ha [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]]&lt;ref&gt;Hervez mod-implij an arm {{En}} ([https://web.archive.org/web/20190518125333/https://cdn.cz-usa.com/hammer/wp-content/uploads/2014/04/cz83_en.pdf diell]) (pellgarget d'an 18/08/2024)&lt;/ref&gt;. Produet eo bet er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] gant CZ USA betek 2012.

== Implij ==
[[Restr:CZ 83 JH02 noBG.jpg|kleiz|thumb|180x180px|Ur CZ 83 divontet he c'hulasenn.]]
Arme [[Slovakia]] a ra c'hoazh gant ar CZ 82. En arme [[Tchekia]] eo bet kemeret he flas gant ar [[CZ 75|CZ 75 P-01]] tamm-ha-tamm adalek 2012. Implijet e vez ivez gant nerzhioù surentez un nebeud broioù evel [[Republik Sokialour Viêt Nam|Viêt Nam]], [[Indonezia]] pe [[Jorjia]]. E miz Meurzh 2022 ez eus bet kaset 30.150 skouerenn eus ar CZ 82 da [[Nerzhioù lu Ukraina|Nerzhioù Lu Ukraina]] gant ar gouarnamant tchek, da vare [[Aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022|aloubadeg Ukraina gant Rusia]]&lt;ref&gt;{{Cz}} VIT Lukáš, ''[https://armadnizpravodaj.cz/vyzbroj/cesko-ukrajine-dodalo-lehke-zbrane/ První česká vojenská pomoc Ukrajině se skládá ze zbraní, které zná každý český voják základní vojenské služby]'', war Armadni Zpravodaj (lennet d'an 18/08/2024)&lt;/ref&gt;.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Patrom:ArmouCZUB}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Tchekoslovakia]]
[[Rummad:Armoù Tchekia]]
[[Rummad:Armoù brezel Ukraina]]</text>
      <sha1>b4wc9gj4qelz7xzxz6v83ll2wjeqlao</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>CZ Shadow 2</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172075</id>
    <revision>
      <id>2193529</id>
      <parentid>2173269</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T20:01:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3136" sha1="dbiqqpisq6ibklo6yuzkr18hy7j9m6w" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|CZ Shadow 2|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:CZ Shadow 2.png|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''CZ Shadow 2'''   
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Tchekia}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek un-ober/daou-ober
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol
|-  
! scope=&quot;row&quot; |Munisionoù
|[[9 × 19 mm Parabellum]]&lt;br&gt;[[.380 ACP]]&lt;br&gt;[[9 × 21 mm IMI]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produerien
|[[Česká zbrojovka a.s.|Česká Zbrojovka]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|Abaoe 2016
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|1.330 g
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|157 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|120 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger-fiñv 15, 18 pe 19 tenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''CZ Shadow 2''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|un-ober / daou-ober]] produet gant an embregerezh tchek [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] abaoe 2016&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{En}} CERINO Chris, ''[https://www.gunsandammo.com/editorial/cz-shadow-2-or-review/378655 CZ Shadow 2 OR Review]'', war Guns &amp; Ammo, 06/07/2020 (lennet d'ar 24/08/2024)&lt;/ref&gt;.

== Deskrivadur ==
Deveret eo ar '''Shadow 2''' eus ar [[CZ 75|CZ 75 SP-01 Shadow]]. Savet eo bet a ratozh-kaer evit ar [[sportoù tennañ]] hag an amprouennoù [[tenn pleustrek]] meret gant an [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]], diwar esaeoù hag alioù skipailh sportourien CZ. Savet eo e dir evit ponneraat anezhi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Hiroc'h eo he c'hanol evit hini an SP-01 (120 mm), ha brasoc'h [[Geriaoueg an armoù-tan#Stanker-karger|stanker he c'harger]] evit gellet tizhout anezhañ aesoc'h. N'he deus tamm loc'henn [[Geriaoueg an armoù-tan#Decock|decocking]] ebet abalamour ne vez ket implijet kalz en amprouennoù sportoù tennañ&lt;ref&gt;{{En}} BRIGHT Aron, ''[https://www.ssusa.org/articles/2018/1/31/review-cz-shadow-2/ Review: CZ Shadow 2]'', war Shooting Sports USA, 31/01/2018 (lennet d'ar 24/08/2024)&lt;/ref&gt;. Pouez-loc'hañ he draen zo 1,24 kg e mod un-ober ha 3,62 kg e mod daou-ober&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Kambret e oa da gentañ e [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]], met adstummoù e [[.380 ACP]] hag e [[9 × 21 mm IMI|9 × 21 mm]] a gaver ivez. Ur stumm ''Compact'' kambret e 9 mm Parabellum a zo war ar marc'had abaoe 2024&lt;ref&gt;{{En}} [https://www.czub.cz/en/firearms-and-products-family/shadow-2 Pajenn ar CZ Shadow 2] war lec'hienn an emberegerezh (lennet d'ar 24/08/2024)&lt;/ref&gt;.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Sportoù tennañ]]
[[Rummad:Armoù Tchekia]]</text>
      <sha1>dbiqqpisq6ibklo6yuzkr18hy7j9m6w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>FN FNP</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172159</id>
    <revision>
      <id>2193551</id>
      <parentid>2186192</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T04:08:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3202" sha1="20hw6k895ad1wojaxvuig3z1jq83iy0" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|FN FNP|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:11290600091.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Un '''FN FNP-40'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Belgia}}&lt;br&gt;{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek, un-ober/daou-ober
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[.45 ACP]] (FNP-45)&lt;br&gt;[[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] (FNP-9)&lt;br&gt;[[.357 SIG]] (FN-357)&lt;br&gt;[[.40 S&amp;W]] (FNP-40)&lt;br&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer orin
|[[FN Herstal]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|2003 - 2011
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|0,700 kg&lt;br&gt;0,757 kg (FNP-40)&lt;br&gt;0,919 kg (FNP-45)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|188 mm&lt;br&gt;199 mm (FNP-45)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|102 mm&lt;br&gt;114 mm (FNP-45)
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hed-tenn pleustrek
|50 m
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh mont e-maez ar boledoù
|253 m/s
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Kargerioù fiñv&lt;br&gt;14 kartouchenn (FNP-40)&lt;br&gt;15 kartouchenn (FNP-45, FNP-357)&lt;br&gt;16 kartouchenn (FNP-9)&lt;br&gt;10 kartouchenn (an holl galibroù, evit doujañ ouzh lezennoù broioù 'zo)
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
An '''FN FNP''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|un-ober/daou-ober]] bet produet etre 2003 ha 2011 gant an [[FN Herstal]] (e [[Belgia]]) evit ar marc'had european ha gant an FNH USA, rann stadunanat an embregerezh, evit ar marc'had amerikan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{En}} ''FNP-9 / Browning PRO-9 pistol (Belgium / USA)'' ([https://web.archive.org/web/20070831191753/http://world.guns.ru/handguns/hg129-e.htm diellet]) war World Guns (lennet d'an 03/09/2024)&lt;/ref&gt;.

== Deskrivadur ==
Kentpatromoù an FNP-9 (he stumm e [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]]) a oa prest e 2001, met ne grogas ar produiñ da vat nemet e 2003. Daou stumm all (FNP-357 hag FNP-40) a zo heñvel war-bouez o c'halibr. Ar stumm FNP-45, kambret e [[.45 ACP]], a zo un tammig disheñvel abalamour dezhañ bezañ bet savet evit ezhommoù [[arme ar Stadoù-Unanet]] : kemmet eo bet e [[Kouch (arm-tan)|gouch]], pouez-loc'hañ e [[Draen (armoù)|zraen]], ha gellet a raer implijout anezhañ e mod daouzehouiat&lt;ref&gt;{{En}} VANDERLINDEN Anthony, ''[https://www.americanrifleman.org/content/inside-the-pistols-of-fnh-usa/ Inside The Pistols Of FNH USA]'', American Rifleman, 29/07/2010 (lennet d'an 03/09/2024)&lt;/ref&gt;.

Gwerzhet ez eus bet ur stumm sivil eus an FNP-9 anvet Browning PRO-9&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Ar rummad [[FN FNX|FNX]] en deus kemeret plas an FNP war gatalog an FN Herstal adalek 2009.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Belgia]]
[[Rummad:Armoù SUA]]</text>
      <sha1>20hw6k895ad1wojaxvuig3z1jq83iy0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MAC Modèle 1950</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172246</id>
    <revision>
      <id>2193572</id>
      <parentid>2182426</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:17:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4182" sha1="08t5w0zc6mhqcr5wp7sth2ba1fbya3s" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|MAC Modèle 1950|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:MAC-50 detoured.jpg|frameless|280x280px]]Ur bistolenn '''MAC Modèle 1950'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro orin
|{{Frañs}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek, un ober
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[9 × 19 mm Parabellum]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produerien
|[[Manufacture d'Armes de Châtellerault]]&lt;br&gt;[[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|1953 - 1978
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare servij
|1953 - 2000 (arme c'hall)
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel&lt;br&gt;(hervez an adstummoù)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|0,860 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|195 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|111 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger fiñv 9 c'hartouchenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hed-tenn pleustrek
|50 m
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''MAC Modèle 1950''', anvet ivez '''MAC 50''', '''MAS 50'''&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} McNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p. 91&lt;/ref&gt; pe '''Pistolet automatique de 9 mm modèle 1950'''&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Fr}} ''[http://armesfrancaises.free.fr/PA%20MAC50.html Le pistolet automatique de 9 mm modèle 1950]'' war Armement réglementaire français (lennet d'an 13/09/2024)&lt;/ref&gt; hervez hec'h anv ofisiel en [[Arme Frañs|arme c'hall]], zo ur bistolenn [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA (Single Action, Un-Ober)|un-ober]] implijet evel arm-dorn standart nesañ gant arme [[Bro-C'hall|Frañs]] etre 1950 hag ar bloavezhioù 2000.

==Istor hag implij==
Goude fin an [[Eil Brezel-bed]] e krogas Frañs da reneveziñ [[Arm-tan|armoù-tan]] standart hec'h armeoù. D'ar poent-se e veze graet gant armoù-dorn a bep seurt pourveziet gant ar [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] (evel ar [[Colt M1911]]), tapet digant an [[Alamagn|Alamaned]] ([[Walther P38]] da skouer) pe reoù bet standart a-raok ar brezel evel ar [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35]] kambret e [[7,65 × 20 mm Long]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Ar [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne|MAS]] a ginnigas ur [[Pistolenn|bistolenn]] diazezet war ar PA 35 ha kambret e [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]], ur [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]] en doa diskouezet bezañ efedus da vare ar brezel&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; hag a veze dibabet gant kalz broioù eus an [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]] nevez-savet. Asantet e voe ar bistolenn gant an arme e 1950 ha kemer a reas plas an armoù kozh tamm-ha-tamm.

Abalamour e oa paket ar MAS gant produiñ ar [[MAS 49]] d'ar poent-se e voe fiziet al labour er [[Manufacture d'Armes de Châtellerault|MAC]] e Châtellerault. {{formatnum:221900}} skouerenn eus an arm a broduas etre miz Meurzh 1953 ha miz Even 1963. Goude-se e voe kendalc'het gant ar produerezh e [[Saint-Étienne]], ha 120.000 skouerenn a voe savet eno etre miz Du 1963 ha miz Ebrel 1978. Servijout a reas an arm e-pad [[Kentañ brezel Indez-Sina|brezelioù Indez-Sina]] hag [[Brezel Aljeria|Aljeria]]. Arm-dorn standart an [[Archeriezh vroadel (Bro-C'hall)|Archeriezh vroadel]] e voe ivez&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Kemeret e voe he flas gant ar PAMAS G1 (stumm gall ar [[Beretta 92]]) en arme adalek 2000, met implijet e vez c'hoazh gant unvezioù 'zo e Bro-C'hall. Implijet e vez gant broioù afrikan evel [[Maroko]] pe [[Aod an Olifant]]. Adalek deroù 2025 ez eus bet roet skouerennoù eus ar MAC 50 gant Bro-C'hall da [[Ukraina]]&lt;ref&gt;{{En}} ''French MAC 1950 In Ukraine'', The Armourer's Bench, 22/02/2026 (lennet d'an 23/02/2026)&lt;/ref&gt;.

==Daveennoù==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina]]
[[Rummad:Armoù Brezel Aljeria]]</text>
      <sha1>08t5w0zc6mhqcr5wp7sth2ba1fbya3s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vis wz. 35</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172394</id>
    <revision>
      <id>2193533</id>
      <parentid>2173270</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T20:03:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4687" sha1="2vh4j6bopzh4zyq6xqfqe29geyhw5sl" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Pistolet wz. 35 Vis|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Radom (6825677274).jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''FB Radom Vis wz. 35'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Pologn}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek SA (un-ober)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[9 × 19 mm Parabellum]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|FB Radom]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|1935 - 1945
|-
! scope=&quot;row&quot; |Niver produet
|Ouzhpenn {{formatnum:360000}} (hep kontañ ar re savet dre guzh evit ar rezistañs polonat etre 1939 ha 1942)
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|0,950 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (karget)
|1,123 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|205 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|120 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh mont e-maez ar boledoù
|345 m/s
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger fiñv 8 kartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''Vis wz. 35''', anvet '''Pistolet wz. 35 Vis''' en arme bolonat, pe '''WiS wz. 35''' evit he stummoù kentañ, zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek produet adalek 1935 gant an embregerezh polonat [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] diazezet e [[Radom]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} McNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p.88&lt;/ref&gt;. Implijet e oa bet da vare an [[Eil Brezel-bed]] dreist-holl.

== Deskrivadur ==
Savet e oa bet an arm gant an ijinourien bolonat [[Piotra Wilniewczyca]] ha [[Jana Skrzypińskiego]]. Awenet e oa gant div bistolenn ijinet gant [[John Browning]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;, ar [[Colt M1911]] hag ar [[Browning HP]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{En}} JAMES Garry, ''[https://www.gunsandammo.com/editorial/the-vis-35-radom-polands-pistol/248802 The Vis 35 Radom: Poland's Pistol]'', war Guns &amp; Ammo, 09/11/2015 (lennet d'an 29/09/2024)&lt;/ref&gt;. [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA (Single Action, Un-Ober)|Un-ober]] eo he flatinenn. 8 kartouchenn [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] a c'haller lakaat en he [[Karger (armoù-tan)|c'harger-fiñv]]. N'he deus sistem-surentez ebet, war-bouez ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Garenn-dornikez|c'harenn]] a-dreñv d'he dornikez evel war ar Colt M1911. Ul [[Geriaoueg an armoù-tan#Decock|loc'henn-dizarmiñ]] a gaver war he riklerez, e-kichen ar [[Geriaoueg an armoù-tan#Ki|c'hi]]. Brudet e oa evit bezañ ur bistolenn fiziapl ha resis. E-touez an armoù-dorn gwellañ produet etre an daou vrezel-bed emañ hervez meur a ispisialist&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Istor ==
Produet e voe ar bistolenn evit an arme bolonat adalek 1935, dindan an anv '''WiS''' da gentañ, diwar lizherennoù kentañ hec'h ijinerien&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{En}} ''[https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/poland-semi-automatic-pistols/vis-wz-35-eng/ Vis wz. 35]'' war Modern Firearms (lennet d'an 29/09/2024)&lt;/ref&gt;. Diwezhatoc'h e voe cheñchet hec'h anv da '''Vis''', a sinifi ''nerzh'' pe ''galloud'' e [[latin]]. Al lizherennoù '''wz.''' a dalvez ''stumm'' e [[poloneg]]. Goude [[Aloubadeg Polonia|aloubadeg Polonia e 1939]] e lakaas an [[Trede Reich]] e grabanoù war ar Fabryka Broni, a broduas pistolennoù wz. 35 dindan an anv '''P-35(p)''' evit an alouberien alaman. Betek 1942 e teuas micherourien eus uzin Radom a-benn da bourveziañ dre guzh ar rezistañs gant pistolennoù wz. 35, en ur broduiñ pezhioù e doubl, warne ar memes niveroù-serienn. Diskoachet e voe gant an Alamanted ha kaset e voe Poloniz 'zo da [[Kamp-diouennañ|gampoù-bac'h]]. Kenderc'hel a reas ar produiñ betek 1945 met izeloc'h-izelañ e oa kalite an armoù. Lod eus ar pezhioù a voe savet gant [[Steyr Arms|Steyr]] e [[Aostria]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Ur bistolenn priziet gant an dastumerien eo ar wz. 35 hiziv-an-deiz. Skouerennoù anezhi a zo bet produet er bloavezhioù 1990 adarre evite&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

== Liammoù diavaez ==
* {{En}} Ar [https://fabrykabroni.pl/en/en/offer/civilian-market/semi-automatic-pistols/vis-wz-35-kal-9-x-19-mm Vis wz. 35] war lec'hienn ar Fabryka Broni (lennet d'ar 26/08/2025)

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Polonia]]
[[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]]</text>
      <sha1>2vh4j6bopzh4zyq6xqfqe29geyhw5sl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Steyr Arms</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172618</id>
    <revision>
      <id>2193491</id>
      <parentid>2152439</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T14:26:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>424</id>
      </contributor>
      <comment>Lamet kuit eo bet ar restr ''AUG_A2_407mm_klein_03.jpg'' peogwir eo bet diverket diwar Commons gant Krd evit an abeg-mañ: No ticket permission since 20 May 2026</comment>
      <origin>2193491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8551" sha1="677nd004qttavxb8jwn5lc3082ji500" xml:space="preserve">[[Restr:Steyr logo.svg|dehou|180x180px]]
'''Steyr Arms''', anavezet ivez dindan e anv bet '''Steyr-Mannlicher''', zo un embregerezh [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel aostrian krouet e 1864 gant [[Josef Werndl]]. Stag eo e istor ouzh anv [[Ferdinand Mannlicher|Ferdinand von Mannlicher]], un ijiner en deus merket industriezh an armoù e dibenn an XIX{{Vet}} kantved.
==Istor==

=== Orin ===
Brudet eo kêr [[Steyr]], e norzh [[Aostria]], evit he mengleuzioù [[houarn]], anavezet abaoe ar [[Krennamzer|Grennamzer uhel]] da nebeutañ. A-drugarez dezhe e teuas ar vro da vezañ ul lec'h-produiñ [[Arm|armoù]] adalek ar [[Brezel Tregont Vloaz]] (1618-1648). Eno e veze produet [[Mousked|mouskedoù]] ha [[Pistolenn|pistolennoù]] evit armeoù an [[Impalaeriezh santel roman german|Impalaeriezh Santel roman german]]&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Fr}} HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, pp. 290-291&lt;/ref&gt;. E 1821 e krogas ur gov anvet Leopold Werndl da labourat eno. Joseph Werndl, e eil bugel ganet e 1831, a voe kaset da zeskiñ ar vicher [[Armerezh|armeurer]] e [[Vienna]], [[Praha]] ha [[Bavaria]], ha goude-se e atalieroù [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] ha [[Remington]] er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{En}} ''[https://steyr-arms.us/about-us/ About Steyr]'' war lec'hienn Steyr Arms USA (lennet d'an 23/10/2024)&lt;/ref&gt;. Pa varvas e dad e 1855 e tistroas Joseph da Aostria. Asambles gant e vreur e savas e 1864 ar ''Josef und Franz Werndl &amp; Company'' e Oberletten, e-kichen Steyr&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{De}} ''[https://www.steyr-arms.com/de/unternehmen/geschichte/ Geschichte]'' war lec'hienn Steyr Arms (lennet d'an 23/10/2024)&lt;/ref&gt;.

=== Labour evit arme Aostria-Hungaria ===
E 1867 e voe choazet gant arme [[Aostria-Hungaria]] ar [[Werndl-Holub (fuzuilh)|Werndl-Holub]], ur [[fuzuilh]] un-tenn karget dre he [[Kulasenn (armoù-tan)|c'hulasenn]] ijinet en embregerezh. Evit dont a-benn da bourvezañ ar miliadoù a armoù goulennet e tegemeras an embregerezh arc'hant a-berzh posterien, hag adanvet e voe ''Œsterreichische Waffenfabriksgesellschaft'' (ŒWG)&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. E 1872 e implije 45.000 labourer evit produiñ 622.000 fuzuilh bep bloaz&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. E 1885 e choazas arme ar vro ar [[Mannlicher M1885|fuzuilh nevez M1885]] savet gant an ijinour Ferdinand Mannlicher, a laboure asambles gant ŒWG. Un [[arm-tennata]] e oa, dezhañ ur sistem morailh linennek. Mannlicher a zeuas da labourat en embregerezh da vat e 1887&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;, hag adanvet e voe anezhañ Steyr-Mannlicher pa zeuas Mannlicher da vezañ e benn-ijinour.

E 1894 e krogas Steyr-Mannlicher da broduiñ marc'hoù-houarn ivez, ouzhpenn ar 500.000 arm savet bep bloaz&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Mervel a reas Ferdinand Mannlicher e 1904. Just a-raok ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]] e savas an embregerezh uzinoù nevez evit fonnusaat e broduerezh. Ouzhpenn an armoù-skoaz e farde ivez pistolennoù damaotomatek evel ar [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]]. Asambles gant ar fuzuilh [[Mannlicher M1895]] e voe unan eus armoù reolius soudarded Aostria-Hungaria e 1914-1918.

=== Eus an eil brezel d'egile (1919-1945) ===
Goude [[feur-emglev Saint-Germain-en-Laye]] (1919) e voe dismantret an impalaeriezh hag izelaet a galz an niver a armoù a c'halle bezañ produet eno. Darbet e voe da Steyr-Mannlicher ober freuz-stal, met savetaet e voe a-drugarez d'ar produerezh marc'hoù-houarn&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;. Adanvet e voe Steyr Werke AG e 1926. Adkregiñ a reas ar produiñ armoù a-nebeudoù e 1930. E 1938 e voe seziset an embregerezh gant an nazied da vare an [[Anschluss]]. Diwar-neuze e savas armoù evit ar [[Wehrmacht]] hag an nerzhioù alaman, evel ar pistolennoù-mindrailher [[Maschinenpistole 34|MP34]] hag [[Maschinenpistole 40|MP40]], ha diwezhatoc'h fuzuilhoù-arsailh [[Sturmgewehr 44]]. Goude [[aloubadeg Polonia]] e 1939 e kemeras Steyr ar galloud war uzinoù [[Fabryka Broni &quot;Łucznik&quot; – Radom|Radom]], e-lec'h ma voe savet karabinennoù [[Karabiner 98k]]&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{En}} NEWLAND Samuel J., ''[https://americansocietyofarmscollectors.org/wp-content/uploads/2019/06/2006-B94-A-Forgotten-Giant-A-Brief-Look-at-Milita.pdf A Forgotten Giant: A Brief Look at Military Small Arms Production at Steyr, Austria, 1864–1945]'', e Bulletin n°94, American Society of Arms Collectors, miz Gwengolo 2006 (pellgarget d'an 23/10/2024)&lt;/ref&gt;. Bombezet e voe ar gêr hag an uzinoù e 1944 gant ar [[15th USAAF|15th Air Force]] stadunanat, abalamour d'ar c'hefluskerioù kirri-nij a veze produet eno ivez dreist-holl, met kenderc'hel a reas ar produiñ betek fin ar brezel. Kejañ a reas an [[Arme ar Stadoù-Unanet|US Army]] hag an [[Lu Ruz|Arme Ruz]] e kêr Steyr e 1945, hag aloubet e voe kêr gant an US Army betek 1955&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Paouez a reas ar produiñ armoù betek 1950&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;. 

=== Adsavidigezh adalek 1950 ===
E 1950 e roas Stadunaniz an aotre da broduiñ en-dro fuzuilhoù [[Mannlicher-Schönauer|Mannlicher-Schönauer 1903]], a oa priziet gant ar chaseourien, ha kanet meuleudi dezhi gant tud evel [[Robert Ruark]] pe [[Ernest Hemingway]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;, en doa kaset unan gantañ evit e safari kentañ e 1933&lt;ref&gt;{{En}} KNUPP Jeremiah, ''[https://www.americanrifleman.org/content/the-1903-mannlicher-schoenauer-carbine/ The 1903 Mannlicher-Schoenauer Carbine]'', American Rifleman, 25/04/2016 (lennet d'an 23/10/2024)&lt;/ref&gt;. Er bloavezhioù 1960 e voe ijinet gant Steyr ar [[Fuzuilh-resisted|fuzuilhoù-resisted]] [[SSG 69]], hag a voe implijet gant an arme aostrian. E 1977 e kinnigas ar [[Steyr AUG]], ur fuzuilh-arsailh doare ''[[bullpup]]'' a reas berzh hag a voe implijet gant meur a arme er bed&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Hiziv-an-deiz en deus an embregerezh lec'hioù-produiñ e [[Aostralia]] ha [[Malaysia]]&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;. 

== Armoù produet ==
Hiziv-an-deiz e produ Steyr armoù-skoaz nemetken, war-bouez ar bistolenn damaotomatek [[Steyr A2MF (pistolenn)|A2MF]] ha [[Reduer-son|redueroù-son]]&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.steyr-arms.com/en/products/ Products]'' war lec'hienn an embregerezh (lennet d'an 23/10/2024)&lt;/ref&gt;.

===Fuzuilhoù-arsailh===
*[[Steyr AUG]] – fuzuilh-arsailh
*[[Steyr ACR]] – fuzuilh biroùigoù-dir arnodel
*[[Steyr STM556]] – fuzuilh-arsailh
===Fuzuilhoù-emgann===
*[[Sturmgewehr 58]] (adstumm an [[FN FAL]])
[[Restr:Dutch Mannlicher M1895 rifle noBG.png|thumb|Ur fuzuilh '''Steyr-Mannlicher M1895''' (stumm arme an Izelvroioù)]]

===Fuzuilhoù ha karabinennoù===
*[[Mannlicher M1885]] – fuzuilh-vorailh
*[[Mannlicher M1888]] – fuzuilh-vorailh
*[[Mannlicher M1890]] – fuzuilh-vorailh
*[[Mannlicher M1895]] – fuzuilh-vorailh
*[[Mannlicher–Schönauer]] – fuzuilh-vorailh
*[[Steyr Model 1912 Mauser]] – fuzuilh-vorailh
*[[Steyr SSG 69]] – [[fuzuilh-resisted]]
*[[Steyr Scout]] – [[Scout Rifle|''scout rifle'']]
*[[Steyr SSG 04]] – fuzuilh-resisted
*[[Steyr SSG 08]] – fuzuilh-resisted
*[[Steyr HS .50]] – [[fuzuilh enepdafar]]
*[[Steyr IWS 2000]] – fuzuilh enepdafar 15,2 mm
*[[DMR 762]] - fuzuilh-resisted damaotomatek
===Mindrailherezioù===
*[[Steyr MPi 69]] (hag hec'h adstumm [[Steyr MPi 81]])
*[[Steyr TMP]]
[[Restr:Steyr Hahn M1912.JPG|thumb|Ur bistolenn '''Steyr M1912''']]

===Pistolennoù===
*[[Steyr Mannlicher M1894]] (1894–?)
*[[Steyr Mannlicher M1901]] (1901–1903)
*[[Roth–Steyr M1907|M.7]] (1908–1913)
*[[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] (1912–1945)
*[[Steyr SP]] (1957-1964)
*[[Steyr GB]] (1981–1988)
*[[Steyr M]] (1999–bremañ)
===Bannerezed-greunadennoù===
*GL 40 – 40&amp;nbsp;mm
===Armoù produet evit an Trede Reich (1938-1945)===
*[[Maschinenpistole 34]]
*[[Maschinenpistole 40]]
*[[Sturmgewehr 44]]
== Kodoù produiñ ==
Ar pistolennoù Steyr zo e-kichen o [[Geriaoueg an armoù-tan#Toull-distrinkañ|zoull-distrinkañ]] ur c'hod teirlizherennek : al lizherenn gentañ a zo evit ar miz produiñ, hag an div lizherenn all evit ar bloavezh-produiñ. Un arm merket BOY a zo bet produet da skouer e miz Ebrel 2007.
=== Mizioù ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Lizherenn
!Miz
!Lizherenn
!Miz
|-
|E
|Genver
|G
|Gouere
|-
|L
|C'hwevrer
|P
|Eost
|-
|N
|Meurzh
|I
|Gwengolo
|-
|B
|Ebrel
|C
|Here
|-
|S
|Mae
|V
|Du
|-
|Z
|Even
|A
|Kerzu
|}
=== Bloavezhioù ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Lizherenn
!Sifr
!Lizherenn
!Sifr
|-
|O
|0
|M
|5
|-
|W
|1
|H
|6
|-
|K
|2
|Y
|7
|-
|R
|3
|T
|8
|-
|F
|4
|D
|9
|}

==Daveennoù==
&lt;references/&gt;
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù Aostria]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1864]]</text>
      <sha1>677nd004qttavxb8jwn5lc3082ji500</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Steyr AUG</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172621</id>
    <revision>
      <id>2193489</id>
      <parentid>2173673</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T13:59:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>424</id>
      </contributor>
      <comment>Lamet kuit eo bet ar restr ''AUG_A1_508mm_04.jpg'' peogwir eo bet diverket diwar Commons gant Krd evit an abeg-mañ: No ticket permission since 20 May 2026</comment>
      <origin>2193489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4900" sha1="573ycqx1rq5mkf91ypcgomnen9xu74t" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Steyr AUG|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; | &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur fuzuilh-arsailh '''Steyr AUG A1'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Aostria}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Fuzuilh-arsailh]] aotomatek/damaotomatek
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest-gazoù, piston
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[5,56 × 45 mm NATO]]&lt;br&gt;[[9 × 19 mm Parabellum]]&lt;br&gt;[[.40 S&amp;W]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produerien
|[[Steyr Arms]]&lt;br&gt;[[Thales Australia]]&lt;br&gt;[[SME Ordnance]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare krouidigezh
|Bloavezhioù 1960 ha 1970
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|Abaoe 1978
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel&lt;br&gt;(stumm orin 20 meutad)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|3,600 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|790 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|508 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hed-tenn pleustrek
|300 m
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh mont e-maez ar boledoù
|970 m/s
|-
! scope=&quot;row&quot; |Lusk-tennañ
|680 tenn/mn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|[[Karger (armoù-tan)|Kargerioù fiñv]] 30 pe 42 gartouchenn (stumm 5,56 mm)&lt;br&gt;Kargerioù fiñv 25 pe 32 gartouchenn (stumm 9 mm)&lt;br&gt;Kargerioù fiñv [[Glock (pistolenn)|Glock]] (stumm .40 S&amp;W)
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|A
|-
|}
Ar '''Steyr AUG''' (diwar an [[alamaneg]] '''Armee-Universal-Gewehr''', &quot;fuzuilh hollvedel evit an arme&quot;) zo ur [[fuzuilh-arsailh]] produet gant an embregerezh aostrian [[Steyr Arms|Steyr]] abaoe 1978. Bodañ a rae nevezintioù teknologel lies da vare he c'hinnig e 1977&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{En}} POOLE Eric R., ''[https://www.gunsandammo.com/editorial/american-aug-steyr-aug-a3-review/248383 American AUG: Steyr AUG A3 Review]'', Guns &amp; Ammo, 16/08/2016 (lennet d'ar 24/10/2024)&lt;/ref&gt;.

== Istor ha deskrivadur ==
Er bloavezhioù 1970 e felle da arme Aostria, evel da armeoù all en [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]], cheñch e armoù-skoaz kambret e [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] evit reoù enne [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]] [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 x 45 mm]] izeloc'h o galloud. E 1977 e choazjont ur fuzuilh-arsailh nevez savet a-drugarez d'ur c'henlabour gant an embregerezh Steyr ha d'e ijinourien Horst Wesp, Karl Wagner ha Karl Möser&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/assault-rifles/austria-assault-rifles/steyr-aug-eng/ Steyr AUG / Stg.77]'', Modern Firearms (lennet d'ar 24/10/2024)&lt;/ref&gt;. Un arm doare ''[[bullpup]]'' e oa, da lavaret eo e oa enbarzhet ul lodenn eus e wikefre en e [[Lamm (arm-tan)|lamm]]. Dre se e c'halle bezañ berroc'h hag aesoc'h da zougen&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Soñjet e oa bet evit degemer dre ziouer ul [[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]], ha savet e oa gant pezhioù plastek&lt;ref&gt;'''{{Fr}}''' ROB Houston, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, pp. 250-251&lt;/ref&gt;. An dibab etre ar modoù-tennañ a veze graet a-drugarez d'an [[Draen (armoù)|draen]] : pa veze pouezet en ur mod skañv warni e tenne en ur mod damaotomatek, ha ret e oa pouezañ betek penn evit tennañ e mod aotomatek&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} McNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p. 168-169&lt;/ref&gt;. He [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] a oa treuzwelus evit gwelet aesoc'h pet tenn a chome en arm&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

=== Stummoù ===
Kalz adstummoù eus ar Steyr AUG a zo bet produet. En o zouez e kaver ur stumm [[fuzuilh-vindrailher]], dezhi un [[Geriaoueg an armoù-tan#Daoubez|daoubez]] hag ur c'hanol hiroc'h (24,5 meutad)&lt;ref&gt;'''{{Fr}}''' HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, p. 261&lt;/ref&gt;, savet e 1980. Stummoù nevesoc'h a ginnige divontañ al lunedenn, pe [[Geriaoueg an armoù-tan#Reilh|reilhoù Picatinny]] war ar c'hanol (stumm A3, 2005)&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;. Ur stumm [[pistolenn-vindrailher]] a zo anezhañ ivez. Savet eo bet e 1988, ha kambret eo e [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]].

== Implijerien ==
* {{Aostralia}} (stumm ''F88 Austeyr'')&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.army.gov.au/equipment/small-arms/f88-austeyr F88 Austeyr]'' war Army.gov.au (lennet d'ar 24/10/2024)&lt;/ref&gt;
* {{Aostria}} (dindan an anv ''Sturmgewehr 77'')&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
* {{Iwerzhon}}
* {{Malaysia}} : Royal Malaysian Air Force&lt;ref&gt;''''''{{Fr}}'''''' ROB Houston, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, p. 291&lt;/ref&gt;
* {{Zeland-Nevez}}

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Fuzuilhoù-arsailh]]
[[Rummad:Armoù Aostria]]
[[Rummad:Armoù brezel Ukraina]]</text>
      <sha1>573ycqx1rq5mkf91ypcgomnen9xu74t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pistolet automatique modèle 1935S</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172630</id>
    <revision>
      <id>2193573</id>
      <parentid>2119120</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:20:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5131" sha1="oqf86sbngp6fee8c0oz5k1t6r0usuuz" xml:space="preserve">{{Droukveskañ|Pistolet automatique modèle 1935A}}
{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|PA 35S|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Pistol model 1935 S-2003.9.1-IMG 7420-white.jpg|frameless|280x280px]]&lt;br&gt;Ur bistolenn '''PA 35S''' e Mirdi an Arme ([[Pariz]])
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Frañs}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek, un-ober
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[7,65 × 20 mm Long]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produerien
|'''Stumm PA35S'''&lt;br&gt;[[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]]&lt;br&gt;'''Stumm PA 35SM1'''&lt;br&gt;[[Manufacture d'Armes de Châtellerault]]&lt;br&gt;[[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] (frammoù ha kargerioù)&lt;br&gt;[[Manufacture d'Armes de Tulle]] (kanolioù ha riklerezioù)&lt;br&gt;[[Manufacture d'Armes de Paris]] (kanolioù)&lt;br&gt;[[SAGEM]] ({{formatnum:10000}} skouerenn a-bezh)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|1937 - 1956
|-
! scope=&quot;row&quot; |Niver produet
|{{formatnum:67572}}
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Pouez ha muzulioù
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|0,720 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|197 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|109 mm
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù all
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh ar boledoù V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|345 m/s
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger fiñv 8 kartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''PA 35S''' ('''PA''' evit '''Pistolet Automatique''', ''Pistolenn Aotomatek''), anvet '''Pistolet automatique modèle 1935S''' en ur mod ofisiel, zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA (Single Action, Un-Ober)|un-ober]] ijinet e [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne|Labouradeg Armoù Saint-Étienne]] hag implijet gant [[Arme Frañs|arme Bro-C'hall]] dreist-holl&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} ''[http://armesfrancaises.free.fr/PA%20Mle%2035S.html Le Pistolet automatique de 7,65 mm modèle 35S et 35SM1]'', war Armes Françaises (lennet d'ar 25/10/2024)&lt;/ref&gt;. Servijout a reas war an tachennoù-emgann etre fin ar bloavezhioù 1930 hag ar bloavezhioù 1970. 

== Istor ==
Evel ar [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] eo ganet ar PA 35S diwar c'hoant arme Bro-C'hall da vezañ pourveziet gant un arm-dorn modernoc'h evit ar revolver [[Revolver d'ordonnance modèle 1892|Modèle 1892]] goude ar [[Brezel-bed Kentañ]]. Soñjet e voe er bloavezhioù 1920 sevel ur bistolenn nevez kambret e [[9 × 19 mm Parabellum]], abalamour en doa diskouezet ar munision e efedusted etre 1914 ha 1918 e armoù evel ar [[Colt M1911]] stadunanat hag al [[Luger P08]] alaman. A-benn ar fin e prenas Frañs ur stock munisionoù [[7,65 × 20 mm Long]] digant ar Stadoù-Unanet, ha daoust da wander ar gartouchenn-mañ e voe divizet implijout anezhi en armoù-dorn nevez&lt;ref&gt;{{Fr}} Amine HISSANE, ''[https://theatrum-belli.com/pa35a-et-pa35s-le-duo-de-pistolets-francais-en-765-long/ PA35A et PA35S – Le duo de pistolets français en 7,65 Long]'', Theatrum Belli, 21/03/2022 (lennet d'ar 25/10/2024)&lt;/ref&gt;. 

Goude esaeoù e 1935 e voe kaset amprouennoù en arme c'hall gant meur a bistolenn. Div anezhe a voe dibabet : ar PA 35A savet gant an [[Société Alsacienne de Constructions Mécaniques|SACM]], hag ar PA 35S ijinet er MAS. Ur mod e oa da adtapout dale Frañs war dachenn an armoù-dorn damaotomatek o klask produiñ muioc'h anezhe. Daoust da neuz damheñvel an div bistolenn, ne c'haller ket implijout pezh ebet eus an eil evit lakaat war eben&lt;ref&gt;'''{{Fr}}''' ''[http://armesfrancaises.free.fr/PA%20Mle%2035A.html Le Pistolet automatique de 7,65 mm modèle 35A]'', war Armes Françaises (lennet d'an 18/09/2024)&lt;/ref&gt;. 

Produet e voe an arm e [[Saint-Étienne]] etre 1938 ha miz Even 1940. Goude ar brezel e voe degaset kemmoù d'al loc'henn-surentez. Ar stumm nevez, anvet '''PA 35SM1''', a voe produet a-drugarez da genlabour meur a labouradeg betek 1956. Ouzhpenn {{formatnum:67000}} skouerenn eus an daou stumm a voe produet en holl&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 

Servijout a reas ar PA 35S en [[Eil Brezel-bed]], e [[Kentañ brezel Indez-Sina|brezel Indez-Sina]] hag e [[Brezel Aljeria|hini Aljeria]], memes ma voe kemeret he flas gant ar [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] adalek 1950 tamm-ha-tamm . 

== Levrlennadur ==
* {{Fr}} BASTIÉ Jean-Pierre, ''Les armes réglementaires françaises en 7,65 Long - PA 1935 A &amp; S, PM 1938'', Crépin-Leblond, 2021, 208 p., ISBN 9782703004646

== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [http://www.armeetpassion.com/pa35s.html Deskrivadur ar PA 35S] gant fotoioù war Arme et Passion

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina]]
[[Rummad:Armoù Brezel Aljeria]]</text>
      <sha1>oqf86sbngp6fee8c0oz5k1t6r0usuuz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>FN 502</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172806</id>
    <revision>
      <id>2193554</id>
      <parentid>2173273</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T04:52:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3307" sha1="eim1rvizz3ma89ibce3a801tjsxj169" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|FN 502|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA (Single Action, Un-Ober)|un-ober]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol, [[Kulasenn (armoù-tan)#Kulasennoù frank pe blodet|kulasenn frank]]
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[.22 Long Rifle]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[Umarex]] (evit [[FN Herstal|FN America]])
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|Abaoe 2021
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel&lt;br&gt;(stumm orin)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas
|0,672 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|193 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|116 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger fiñv 10 pe 15 kartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
An '''FN 502''', anvet ivez '''FN 502 Tactical''', zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek produet gant an embregerezh alaman [[Umarex]] abaoe 2021 evit an embregerezh stadunanat FN America, skourr an [[FN Herstal]] eno&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://gunsweek.com/en/pistols/news/fn-502-fn-americas-first-22-long-rifle-pistol FN 502: FN America's first .22 Long Rifle pistol!]'', Guns Week, 03/09/2021 (lennet d'ar 14/11/2024)&lt;/ref&gt;. Kambret eo e [[.22 Long Rifle]].
==Deskrivadur==
Diazezet eo war an [[FN 509]], ur bistolenn kambret e [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]], met [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA (Single Action, Un-Ober)|un-ober]] hepken eo he flatinenn hag ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Ki|c'hi]] he deus. Ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Reilh|reilh Picatinny]] a gaver dindan he c'hanol, ha peadra da sevel ostilhoù evel ur [[buker poent ruz]] war ar riklerez. Evit gellet en ober ez eus bet implijet metalioù skañvoc'h evit reoù an FN 509 abalamour da wander ar c'hartouchennoù .22 LR e-keñver ar re 9 mm&lt;ref&gt;{{En}} KURTENBACH Joe, ''[https://www.gunsandammo.com/editorial/fn-502-tactical-22-lr-full-review/462461 FN 502 Tactical .22 LR Pistol: Full Review]'', Guns &amp; Ammo, 25/07/2022 (lennet d'ar 14/11/2024)&lt;/ref&gt;. Ur [[Kouch (arm-tan)|c'houch]] a zo montet warni. Gwerzhet e vez gant daou [[Karger (armoù-tan)|garger]], unan 10 [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchenn]] hag unan all 15 kartouchenn&lt;ref&gt;{{Fr}} ''[https://fnguns.eu/fr/pistolets/fn-502-tactical-fr/ FN 502 Tactical]'' war lec'hienn an FN Herstal (lennet d'ar 14/11/2024)&lt;/ref&gt;. Sazilet eo he c'hanol evit gellet degemer ur [[reduer-son]]. Pouez-loc'hañ he [[Draen (armoù)|draen]] a zo reoliet da 2,26 kg en uzin.

== Levrlennadur ==
* {{Fr}} ALEXANDRE Guillaume, ''Le pistolet FN 502 en .22 LR : pour s'entraîner sans se ruiner !'', e Cibles n° 647, miz Mae 2024, pp. 12-16

== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://www.americanrifleman.org/content/review-fn-502-tactical/ ''Review: FN 502 Tactical''], amprouenn an arm war American Rifleman (2023)

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù SUA]]</text>
      <sha1>eim1rvizz3ma89ibce3a801tjsxj169</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>HK VP70</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172898</id>
    <revision>
      <id>2193561</id>
      <parentid>2173278</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T05:42:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3482" sha1="sfjxo81u7fdlrwkv2e8zjkglhac326h" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Heckler &amp; Koch VP70|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Vp70z.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''HK VP70'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Alamagn}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek, daou-ober nemetken (DAO)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]]&lt;br&gt;[[9 × 21 mm IMI]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[Heckler &amp; Koch]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|1970 - 1989
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|0,820 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|204 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|116 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hed-tenn pleustrek
|50 m
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh mont e-maez ar boledoù
|360 m/s
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger fiñv 18 kartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''VP70''' ([[alamaneg]] : '''Vollautomatische Pistole 70''', ''&quot;pistolenn aotomatek penn-da-benn&quot;'') zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] aotomatek [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù DAO (Double Action Only, Daou-Ober Nemetken)|daou-ober nemetken (DAO)]] bet produet etre 1970 ha 1986 gant an embregerezh alaman [[Heckler &amp; Koch]]. Un arm divoutin e oa pa voe kinniget abalamour e oa savet e polimer, un dek vloaz bennak a-raok ar [[Glock (pistolenn)|pistolennoù Glock]]. He mod-tennañ tennadegoù tri zenn pa oa savet he lamm warnañ a lakae anezhañ da vezañ etre ur bistolenn hag ur [[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]]. Ne reas ket berzh war ar marc'had sivil pe hini an armeoù, met digeriñ a reas klas da rummad ar pistolennoù lesanvet ''[[Wonder Nine]]'' er bloavezhioù 1970 ha 1980.

== Deskrivadur ==
[[Restr:VP70Mphoto.jpg|kleiz|thumb|Ur VP70 gant he lamm.]]
Kinnig a ra ar VP70 daou vod-tennañ : unan damaotomatek klasel, hag unan aotomatek evit tennadegoù tri boled pa vez staget he [[Lamm (arm-tan)|lamm]] outi. Al lamm-se a veze kinniget war ar stummoù gwerzhet d'an armeoù hepken (VP70-M)&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} McNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p. 95&lt;/ref&gt;. Uhel eo endalc'h he c'harger, pa c'haller lakaat 18 kartouchenn [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] ennañ. Evel an holl armoù-dorn dezhe platinennoù daou-ober nemetken eo uhel a-walc'h pouez e [[Draen (armoù)|zraen]] evit an tenn kentañ, hag un efed fall en deus war resisted an tennoù&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/germany-semi-automatic-pistols/hk-vp-70-eng/ HK VP 70]'', Modern Firearms (lennet d'ar 27/11/2024)&lt;/ref&gt;.
He stumm sivil anvet VP70-Z a ginnig ivez kambriñ kartouchennoù [[9 × 21 mm IMI]]. Gwerzhet e voe un nebeud skouerennoù anezhi da vroioù [[Azia]] pe [[Afrika]] hepken&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;, met dilezet e voe produiñ ar stumm evit an armeoù goude un nebeud bloavezhioù hepken, hag an hini evit ar marc'had sivil e 1989&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Alamagn]]
[[Rummad:Wonder Nine]]</text>
      <sha1>sfjxo81u7fdlrwkv2e8zjkglhac326h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jericho 941</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173481</id>
    <revision>
      <id>2193564</id>
      <parentid>2191284</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T06:34:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4571" sha1="m3prdtbiws6odpwhgttjcyffiup5io0" xml:space="preserve">{{droukveskañ|Jericho (misil)}}
{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Jericho 941|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Jericho 941F.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''Jericho 941F'''   
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Israel}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|SA/DA]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]]&lt;br&gt;[[.40 S&amp;W]]&lt;br&gt;[[.45 ACP]]&lt;br&gt;[[9 × 21 mm IMI]]&lt;br&gt;[[.41 Action Express|.41 AE]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[Israel Military Industries|IMI]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|Abaoe 1990
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel&lt;br&gt;''(stumm standart)''
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|1,092 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|210 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|115 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger fiñv 15 kartouchenn (e 9 mm Para)&lt;br&gt;Karger fiñv 12 kartouchenn (e .40 S&amp;W)&lt;br&gt;Karger fiñv 10 kartouchenn (e .45 ACP)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Adstummoù
|Gwelet en destenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}

Ar '''Jericho 941''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek produet adalek 1990 gant [[Israel Military Industries]] (bremañ [[Israel Weapon Industries]]) en [[Israel]]. Dont a ra hec'h anv eus an daou [[Munision|vunision]] implijet e stummoù kentañ an arm, an [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] hag an [[.41 Action Express|.41 AE]]. Ijinet e voe evit ezhommoù [[Tsahal]], a felle dezhi kaout un arm-dorn standart hepken e plas ar re lies implijet betek-neuze, [[CZ 75]] pe [[Colt M1911]] en o zouez&lt;ref&gt;{{En}} SEARSON Mike, ''[https://gunmagwarehouse.com/blog/the-imi-jericho-941/ The IMI Jericho 941]'', Gun Mag Warehouse, 28/08/2023 (lennet d'an 22/01/2024)&lt;/ref&gt;. Produet e vez en Israel, hag e uzin IWI US e [[Middletown (kontelezh Dauphin, Pennsylvania)|Middletown]] ([[Pennsylvania]]) abaoe 2018&lt;ref&gt;{{En}} SAGI Guy J., ''[https://www.americanrifleman.org/content/iwi-s-jericho-941-alive-and-well/ IWI's Jericho 941: Alive And Well]'', American Rifleman, 09/03/2022 (lennet d'an 22/01/2025)&lt;/ref&gt;.

Implijet e vez gant armeoù meur a vro evel [[India]], [[Jorjia]] ha [[Republik Korea|Su Korea]]. Gwerzhet eo bet war ar marc'had sivil dindan meur a anv, er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] dreist-holl, en o zouez ''Baby Eagle'', ''Baby Desert Eagle'', pe ''Desert Eagle'', pa glaske he froduer tennañ gounid eus brud an [[Desert Eagle]] er vro-se, daoust d'an div bistolenn bezañ disheñvel&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/israel-semi-automatic-pistols/jericho-941-eng/ Jericho 941]'', Modern Firearms (lennet d'an 22/01/2025)&lt;/ref&gt;.

== Deskrivadur ==
Awenet eo ar Jericho 941 gant ar CZ 75 tchek, ha pezhioù implijet evit he sevel er penn-kentañ a veze produet gant an embregerezh italian [[Tanfoglio]], a broduas ivez stummoù deveret eus ar bistolenn dchek (T90 ha T95). Ur bistolenn dezhi ur [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|blatinenn un-ober ha daou-ober]] eo, gant ur sistemm [[Arm-tennata|tennata]] dre argil berr. E dir e oa he stummoù kentañ, met hiziv e kaver reoù savet e polimer ivez. Ul [[Geriaoueg an armoù-tan#Decock|loc'henn-dizarmiñ]] a zo war stummoù zo. Gellet a ra an arm bezañ kambret evit ar [[.45 ACP]] hag an [[.40 S&amp;W]] bremañ, ha dilezet eo bet an .41 AE gant ar broduerien. Pourvezet eo gant [[Karger (armoù-tan)|kargerioù]] fiñv dezhe div golonenn, disheñvel o endalc'hoù diouzh [[Kalibr (armoù-tan)|kalibr]] ar munisionoù. Disheñvel eo ar stummoù produet hiziv diouzh o danvez (dir pe polimer), o c'halibr, hag o sistem surentez&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://iwi.net/iwi-jericho-pistol/ IWI Jericho]'' war lec'hienn an embregerezh (lennet d'an 22/01/2025)&lt;/ref&gt;.

Ar '''Fort-21''' produet gant an embregerezh ukrainat [[Fort (embregerezh)|Fort]] zo deveret eus ar Jericho 941.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Wonder Nine]]
[[Rummad:Armoù Israel]]</text>
      <sha1>m3prdtbiws6odpwhgttjcyffiup5io0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vukovar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174245</id>
    <revision>
      <id>2193521</id>
      <parentid>2141071</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T19:55:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1263" sha1="tlut37ybg2v2bp6bjezmht2hj7cozmx" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Vukovar''' ([[serbeg]]: ''Вуковар'', [[hungareg]]: ''Vukovár'', [[alamaneg]]: ''Wukowar'') zo ur gêr e [[Kroatia]], e reter [[Rannvroioù Kroatia|rannvroioù]] [[Syrmia]] ha [[Slavonia]]. Eno e kaver porzh-stêr brasañ Kroatia, lec'hiet e kember ar stêr [[Vuka (stêr)|Vuka]] hag an [[Danav]]. Vukovar eo pennlec'h [[Komitat Vukovar-Syrmia]] hag an eil kêr vrasañ er rannvro goude [[Vinkovci]]. 

Hollad an annezidi a oa 22 616 e 2021, gant un hollad a 23 536 en [[takad kêrel]]. Brudet eo ar gêr dre ma voe peurzistrujet e-kerzh [[emgann Vukovar]] e 1991. Ar c'hentañ kêr eo bet en Europa o vezañ distrujet dre un emgann abaoe fin an [[Eil Brezel-bed]].
== Brezel dieubidigezh Kroatia ==
[[Emgann Vukovar]] a oa bet kroget d'ar 25 a viz Eost 1991, ha padet e oa betek an [[18 a viz Du]] [[1991]]. E-pad an emgann e kêr, 1 800 difenner armet skañv ha savet gant emouestlidi ha trevourien dreist-holl (lu Kroatia na oa ket bet savet c'hoazh) o doa difennet ar gêr e-pad 87 devezh a-enep 36 000 soudard (d'an uhelañ), anezho Serbed dafaret gant karbedoù ponner ha kanolierezh dreist-holl. Kollet e oa bet gant an argadourien 110 a garbedoù ha [[tank|tankoù]] hag un daouzek bennak a nijerezioù. 

[[Rummad:Kêrioù Kroatia]]</text>
      <sha1>tlut37ybg2v2bp6bjezmht2hj7cozmx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>FN 509</title>
    <ns>0</ns>
    <id>176343</id>
    <revision>
      <id>2193555</id>
      <parentid>2173274</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T05:04:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3928" sha1="2eh0f8afuw6209x80sadpl0xfjt7kp8" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|FN 509|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:FN 509.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''FN 509'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù DA (Double Action, Daou-Ober)|daou-ober]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol, skoer bannet
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[FN Herstal|FN America]])
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|Abaoe 2017
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel&lt;br&gt;(stumm diazez)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas
|0,762 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|187,9 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|101,6 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger fiñv 10 pe 17 kartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
An '''FN 509''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek produet gant an embregerezh [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] FN America, skourr an [[FN Herstal]] eno, abaoe 2017. Kambret eo e [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]].

== Istor ha deskrivadur ==
An FN 509 zo deveret eus an [[FN FNS]]&lt;ref&gt;{{en}} ''The New FN 509: Not The MHS Gun, But Close'', The Firearm Blog, 17/04/2017 (lennet d'an 31/08/2025)&lt;/ref&gt;. Savet e oa bet he c'hentpatromoù gant FN America er bloavezhioù 2010 evit kemer perzh er [[Kenstrivadeg XM17 Modular Handgun System|genstrivadeg XM17 Modular Handgun System]], a oa he fal dibab ur bistolenn nevez evit an [[Arme ar Stadoù-Unanet|arme stadunanat]] e plas an [[Beretta 92|M9]]. Ar [[SIG Sauer P320]] eo a voe choazet a-benn ar fin e 2017, met an FN a lakaas e gwerzh er memes bloaz ar 509, a oa ganet diwar al labour-mañ ha kemmet un tamm&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{En}} HUNNICUTT Robert W., ''[https://www.firearmsnews.com/editorial/review-fn-509-pistol/77803 FN 509 9mm Pistol - Reviewed &amp; Tested]'', Firearms News (lennet d'an 31/08/2025)&lt;/ref&gt;.

Un arm [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù DA (Double Action, Daou-Ober)|daou-ober]] eo an FN 509, dezhañ ur framm e polimer hag ur skoer bannet. Pourveziet eo gant ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] 17 tenn, ha reoù 10 tenn a gaver war ar marc'had ivez. Surded an draen zo disheñvel diouzh hini ur [[Glock (pistolenn)|Glock]] abalamour eo rannet e div lodenn&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

===Adstummoù===
* '''FN 509 Tactical''' : kanol hiroc'h (114 mm) ha sazilet ; [[Kouch (arm-tan)|kouch]] uheloc'h evit gellet bukañ gant ur [[buker poent ruz]] pe ur [[reduer-son]] savet war an arm &lt;ref&gt;{{Fr}} ''[https://fnguns.eu/fr/pistolets/fn-509-tactical-fr/ FN 509 Tactical]'' war lec'hienn an FN Herstal (lennet d'an 31/08/2025)&lt;/ref&gt;;
* '''FN 509 MS''' (Mid Size) ;
* '''FN 509 LS''' (Long Slide) : kanol hiroc'h (127 mm), [[Draen (armoù)|draen]] plaen hag izeloc'h e bouez-loc'hañ (2-3 kg e-lec'h 2,5-3,5 kg) ; biz e gwienn optikel ; gwiskad an dornell disheñvel ; puñs ar c'harger kemmet evit gellet adkargañ an arm buanoc'h. Soñjet eo bet evit an [[tenn pleustrek]]&lt;ref&gt;'''{{Fr}}''' ''[https://fnguns.eu/fr/pistolets/fn-509-ls-edge-fr/ FN 509 LS Edge]'' war lec'hienn an FN Herstal (lennet d'an 31/08/2025)&lt;/ref&gt;.

==Gwelet ivez==
* An [[FN 545]] (e [[.45 ACP]]) hag an [[FN 502]] (e [[.22 Long Rifle]]) zo deveret eus an FN 509.

== Levrlennadur ==
* {{Fr}} DEDIEU Florent, ''FN 509 FDE et FNX-45, l'esprit de famille !'', e Tir Mag n° 23, mizioù Even-Gouere-Eost 2023, pp. 16-19

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù SUA]]</text>
      <sha1>2eh0f8afuw6209x80sadpl0xfjt7kp8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mauser M712</title>
    <ns>0</ns>
    <id>176406</id>
    <revision>
      <id>2193577</id>
      <parentid>2173300</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T08:35:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4485" sha1="ij0cwo38vw4h63m1xx5aeck0vtpewma" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Mauser M712&lt;br&gt;&quot;Schnellfeuer&quot;|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Mauser Pistol (9885374745).jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''Mauser M712'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|[[Restr:Flag of Germany (3-2).svg|20x20px|border]] [[Republik Weimar]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek/aotomatek
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[7,63 × 25 mm Mauser]]&lt;br&gt;[[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] (ral-kenañ)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[Mauser]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|1932 - 1936
|-
! scope=&quot;row&quot; |Niver produet
|War-dro {{formatnum:100000}}
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|1,240 - 1,285 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|288 - 296 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|132 - 140 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Lusk-tennañ
|Etre 900 ha 1000 tenn/mn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger fiñv 10 pe 20 kartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|A
|-
|}
Ar '''Mauser M712 Schnellfeuer''' (&quot;tenn prim&quot;) zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] ijinet e 1931-1932 gant an embregerezh alaman [[Mauser]]. Un adstumm aotomatek d'ar [[Mauser C96]] eo, met gellet a raer tennañ e mod damaotomatek ganti ivez. 

== Istor ==
Er bloavezhioù 1920 e ranke an embregerezhioù armoù-tan alaman doujañ ouzh reolennoù strizh bet lakaet e plas goude [[feur-emglev Versailhez]]. An aergelc'h politikel a grogas da cheñch e deroù ar bloavezhioù 1930 gant kresk an [[naziegezh]] er vro. Mauser a adkrogas da ginnig produioù kozh evel ar bistolenn C96, met homañ a oa bet kopiet gant embregerezhioù [[Euskal Herria|euskarat]] er bloavezhioù kent. [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]], en o zouez, a ginnige abaoe 1928 ur stumm aotomatek eus an arm&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} Thomas Anderson, ''[https://www.laipublications.com/livre/le-feu-aux-poudres-recueil-des-scriptes/le-pistolet-rafaleur-mauser-m712-schnellfeuer/ M712 « Schnellfeuer »]'' war LAI Publications, 13/12/2022 (pellgarget d'ar 04/09/2025) &lt;/ref&gt;. 

Mauser a zivizas kinnig e stumm aotomatek dezhañ eus ar C96. An ijinour Josef Nickl a vreouas un doare pistolenn kentañ hag a voe produet 5000 skouerenn anezhi etre 1931 ha 1932, a-raok bezañ dilezet abalamour d'he loc'henn evit tremen e mod aotomatek bezañ re dost ouzh bizied an tenner, ar pezh a c'halle degas gwallzarvoudoù tennañ. An eil stumm a voe kemmet gant an ijinour Karl Westinger ha produet adalek 1932&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 

100.000 skouerenn eus an arm, anvet M712, pe Modell 1932, a voe savet en holl betek 1936. Ar braz anezhe a voe implijet e [[Sina]]&lt;ref&gt;{{En}} McCOLLUM Ian, ''[https://www.forgottenweapons.com/mauser-schnellfeuer-or-model-712-machine-pistol/ Mauser “Schnellfeuer”, or Model 712 Machine Pistol]'', Forgotten Weapons, 19/05/2016 (lennet d'ar 04/09/2025)&lt;/ref&gt;. Un nebeud a servijas e-pad an [[Eil Brezel-bed]] etre daouarn soudarded zo eus an [[Heer (Wehrmacht)|Heer]], ar [[Kriegsmarine]] hag ar [[Waffen-SS]]. 

== Deskrivadur ==
Savet e oa an M712 gant gwikefre ar C96, ha kambret e oa e [[7,63 × 25 mm Mauser]] ivez. An diforc'h nesañ gant ar bistolenn orin, ouzhpenn ar mod aotomatek, e oa he [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] fiñv 20 kartouchenn (ha 10 a-wechoù) a gemere plas ar sistem pourveziañ dre laonennoù-kargañ&lt;ref&gt;{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/germany-semi-automatic-pistols/mauser-c-96-eng/ Mauser C-96]'', Modern Firearms (lennet d'ar 04/09/2025)&lt;/ref&gt;.

Etre 900 ha 1000 tenn/mn eo lusk-tennañ an M712. Talvezout a ra e c'hall bezañ goulloet ur c'harger 20 tenn en ur segondenn tamm-pe-damm&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Levrlennadur ==
* {{Fr}} HUON Jean, ''Histoire des pistolets Mauser'', Crépin-Leblond, 2009, 176 p., ISBN 978-2703003229
* {{En}} FERGUSON Jonathan, ''The ‘Broomhandle’ Mauser'', Osprey Publishing, 2017, 80 p., ISBN 978-1472816153

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Alamagn]]
[[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]]</text>
      <sha1>ij0cwo38vw4h63m1xx5aeck0vtpewma</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fort-12</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177394</id>
    <revision>
      <id>2193556</id>
      <parentid>2186516</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T05:14:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2757" sha1="r88qyunf00fhfv2lys95wtgy1048hmt" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Fort-12|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Pistolet fort 12 travmatik com 1 by-sa.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''Fort-12'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Ukraina}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek, daou-ober
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[9 × 18 mm Makarov|9 mm Makarov]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer orin
|[[Fort (embregerezh)|Fort]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|Abaoe 1998
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|0,830 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|180 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|97 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hed-tenn pleustrek
|50 m
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh mont e-maez ar boledoù
|320 m/s
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger fiñv 15 kartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''Fort-12''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù DA (Double Action, Daou-Ober)|daou-ober]] produet abaoe 1998 gant an embregerezh [[Ukraina|ukrainat]] [[Fort (embregerezh)|Fort]]. Kambret eo e [[9 × 18 mm Makarov|9 mm Makarov]]. E dir eo he framm, ha pourveziet eo gant ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] 15 tenn&lt;ref&gt;{{Uk}}{{En}} Hervez [https://gunsweek.b-cdn.net/sites/default/files/archive/contents/gun-industry/articles/fort-new-firearms-ukraine/RPC_FORT_-_2025_Catalogue.pdf?utm_source=gunsweek&amp;utm_medium=textlink&amp;utm_campaign=vast+catalog&amp;utm_content=4524b&amp;utm_term=RPC+Fort katalog 2025 an embregerezh], pellgarget d'ar 05/11/2025 diwar lec'hienn Gunsweek (pp. 30-31)&lt;/ref&gt;.

An arm-dorn kentañ ijinet ha savet gant Fort eo, goude diskar an [[URSS]]. Evit en ober e prenas an embregerezh mekanikoù digant [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] e [[Tchekia|Republik Tchek]]. Ne oa ket fiziapl-kenañ ar Fort-12 e deroù he froduerezh, met gwellaat a reas tamm-ha-tamm he c'halite&lt;ref&gt;{{en}} POPENKER Maxim, [https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/ukraine-semi-automatic-pistols/fort-12-eng/ ''Fort 12''], Modern Firearms (lennet d'ar 05/11/2025)&lt;/ref&gt;. Kemeret he deus plas ar [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] soviedel e nerzhioù surentez zo er vro.

Ar [[Fort-17]] zo deveret anezhi.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Ukraina]]</text>
      <sha1>r88qyunf00fhfv2lys95wtgy1048hmt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luger 1900</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177976</id>
    <revision>
      <id>2193565</id>
      <parentid>2173282</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T06:42:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4495" sha1="kqp3qnkbd9atnkyimltdwtip9o3ftxj" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Luger 1900&lt;br&gt;Parabellumpistole|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Luger-M1900.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''Luger 1900'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|[[Restr:Flag_of_the_German_Empire.svg|liamm=Restr:Flag_of_the_German_Empire.svg|border|class=noviewer|20x20px|Banniel an Impalaeriezh alaman]] &lt;/span&gt;[[Impalaeriezh alaman]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek, un-ober
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[7,65 × 21 mm Parabellum]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produerien
|[[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]]&lt;br&gt;[[Eidgenössische Waffenfabrik|Eidgenössische Waffenfabrik]] (Bern)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bloavezh krouidigezh
|1898
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|0,930 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|238 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|120 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger fiñv 8 kartouchenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Adstummoù
|[[Luger 1902]], [[Luger P04|P04]], [[Luger P08|P08]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}

Ar '''Parabellumpistole''', brudetoc'h dindan he anv '''Luger 1900''' (evit disheñvelaat anezhi diouzh ar re deuet war-lerc'h), zo [[pistolenn]] gentañ ar rummad ijinet gant an Aostrian [[Georg Luger]], a zeuas da vezañ brudet a-drugarez d'al [[Luger P08]], bet implijet da skouer gant an armeoù alaman e-pad an daou vrezel-bed eus an XX{{vet}} kantved.

== Istor ==
E 1897 e felle da [[arme Suis]] kaout ur bistolenn damaotomatek, ar pezh a oa nevez d'ar mare-se. Dedennet e oa gant ar [[Borchardt C93]], met e ijiner [[Hugo Borchardt]] a nac'has degas kemmoù goulennet gant ar Suised d'an arm. An embregerezh alaman [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]], a brodue anezhi, a c'houlennas neuze gant Georg Luger en ober&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} ANDERSON Thomas, ''[https://www.laipublications.com/livre/le-feu-aux-poudres-recueil-des-scriptes/du-borchardt-au-luger-parabellum-1900-bulgare/ 13 - Du Borchardt au Luger : Parabellum 1900 Bulgare]'', LAI Publications, 10/12/2022 (lennet d'ar 04/12/2025)&lt;/ref&gt;.

Evit se e viras [[Kulasenn (armoù-tan)|kulasenn-c'hlin]] ar Borchardt en ur vihanaat anezhi. Berraat a reas he c'hanol da 120 mm. Degas a reas kemmoù all evel ul loc'henn a-dreñv d'an dornikell hag ur surded a-dreñv d'ar gulasenn. Ur gartouchenn nevez, ar [[7,65 × 21 mm Parabellum|7,65 Parabellum]], a voe diorroet evit ar bistolenn adalek 1898 ivez. D'ar 4 a viz Mae 1900 e voe lakaet an arm da vezañ reolius e arme Suis. Ar wech kentañ e oa d'un arme ober gant ur bistolenn damaotomatek. Arme [[Priñselezh Bulgaria|Bulgaria]] a zibabas an arm e 1903 ivez. Ur 1.000 skouerenn bennak anezhañ a voe graet hepken, warnañ lizherennoù kirillek&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Implijerien ==
* {{Bulgaria}}
* {{Suis}} (dindan an anvioù Pistole 1906 ha Pistole 1906/29)

== Torfedouriezh ==
Ul Luger 1906 zo bet implijet d'ar 5 a viz Gwengolo 2012 e [[Chevaline]] ([[Savoia-Uhel|Haute-Savoie]]) evit [[Lazhadeg Chevaline|drouklazhañ 3 ezel eus ar familh Al-Hilli hag ur marc'hhouarner]]. Ral eo e vefe graet torfedoù gant un arm a seurt-se abalamour eo ur pezh rouez, hag a gaver e metoù an dastumerien kentoc'h. Evit-se e c'hallfe bezañ un elfenn a-bouez evit klask diskoulmañ an afer&lt;ref&gt;{{Fr}} VIDALIE Anne, ''[https://www.lexpress.fr/societe/justice/chevaline-la-piste-de-l-arme-du-crime_2018330.html?cmp_redirect=true Chevaline: la piste de l'arme du crime]'', L'Express, 22/06/2018 (lennet d'an 09/12/2025)&lt;/ref&gt;.

== Levrlennadur ==
* {{Fr}} MALHERBE Michel, ''Les Pistolets Luger'', Crépin-Leblond, 2010, 363 p., ISBN 9782703003410
* {{En}} GRANT Neil, ''The Luger'', Osprey Publishing, 2018, 80 p., ISBN 9781472819734

== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [http://www.armeetpassion.com/luger1900.html Deskrivadur al Luger 1900] war al lec'hienn ''Arme et Passion'', ennañ an disheñvelderioù gant ar stummoù deuet war he lerc'h

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Alamagn]]</text>
      <sha1>kqp3qnkbd9atnkyimltdwtip9o3ftxj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luger P04</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177988</id>
    <revision>
      <id>2193567</id>
      <parentid>2173283</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T06:48:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4627" sha1="nc99h85sf9815z0r2yf71la14o7s4dy" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Luger P04|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Luger P04 Parabellum at Athens War Museum on November 22, 2022.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''Luger P04'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|[[Restr:Flag_of_the_German_Empire.svg|border|class=noviewer|20x20px|Banniel an Impalaeriezh alaman]] &lt;/span&gt;[[Impalaeriezh alaman]]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek, un-ober
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[9 × 19 mm Parabellum]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bloavezh krouidigezh
|1904
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|1 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|260 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|150 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger fiñv 8 kartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Al '''Luger P04''' zo ur [[pistolenn|bistolenn]] damaotomatek implijet gant ar [[Kaiserliche Marine]] (morlu impalaerel alaman) adalek 1905 hag e-pad ar [[Brezel-bed Kentañ]]. Deveret eo eus al [[Luger 1900]] ijinet gant [[Georg Luger]]. Ur c'hanol un tamm hiroc'h he deus (150 mm e-lec'h 120 mm) ha kambret eo e [[9 mm Parabellum]]. He [[Kouch (arm-tan)|c'houch]] zo reoliek etre 100 ha 200 metr. Plaen eo divskouarn he [[Kulasenn (armoù-tan)|c'hulasenn-c'hlin]] e-keñver reoù al Luger 1900&lt;ref&gt;{{Fr}} ''[http://www.armeetpassion.com/luger1904.html Luger 1904]'', Arme et Passion (lennet d'ar 05/12/2025)&lt;/ref&gt;.

== Istor hag implij ==
Ar bistolenn gentañ kambret en ur c'halibr 9 mm o vezañ bet dibabet gant un arme eo ar P04. Ar morlu alaman a choazas anezhi evit kemer plas ar [[Reichsrevolver M1879]]. Kentpatromoù eus an arm, gant [[Lamm (arm-tan)|lammoù]] ouzhpenn, a voe pourveziet d'ar morlu e 1904 gant an [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]]. Amprouet e voent e 1905 evit talañ ouzh un emsavadeg e [[Tanzania]], a oa neuze un [[Afrika ar Reter alaman|drevadenn alaman]]. Kavet e voe diaes implij an arm gant e lamm, met urzhiet e voe anezhañ gant ar morlu memestra, a resevas ar rummad kentañ etre 1906 ha 1911&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} ANDERSON Thomas, ''[https://www.laipublications.com/livre/le-feu-aux-poudres-recueil-des-scriptes/le-luger-p04-de-la-marine-imperiale-allemande/ 16 - Le Luger P04 de la Marine Impériale Allemande]'', LAI Publications, 10/12/2022 (lennet d'ar 05/12/2025)&lt;/ref&gt;.

Un eil rummad pistolennoù, dezhoù kemmoù bihan war ar [[Geriaoueg an armoù-tan#Surded ha surentez|surded]], a voe pourveziet etre 1912 ha 1914. War an trede rummad, savet adalek 1914, e voe tennet al loc'henn a-dreñv d'an dornikell evit simplaat produiñ ar bistolenn abalamour da zeroù ar brezel, ha tostaat anezhi ouzh stumm ar [[Luger P08|P08]] implijet en [[Deutsches Heer|arme-zouar]]. Ur stumm diwezhañ, tostoc'h c'hoazh ouzh ar P08, a voe produet e 1916 hag e 1917. Al lizherenn ''M'' (evit ''Marine''), warni ur gurunenn, zo engravet war al Luger P04&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Pourveziet e oa an arm gant ur gouin, daou [[Karger (armoù-tan)|garger]] ouzhpenn, hag ul lamm, met homañ diwezhañ ne voe ket produet atav&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Implijet e voe ar P04 e-bourzh al listri, al listri-spluj, hag e aerlistri ar ''Marine-Fliegerabteilung'' evel ar Zeppelinoù&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Fr}} ''[https://tirsportifchabris.fr/blog/pistolet-allemand-en-5-lettres Le Pistolet Allemand de Marine P04 : Un Mythe en 5 Lettres]'', Tir Sportif Chabris (lennet d'ar 05/12/2025)&lt;/ref&gt;.

Ne voe ket berzet ar P04 gant [[Feur-emglev Versailhez]] e 1919, met kalz a skouerennoù a voe treuzfurmet e P08. Etre {{formatnum:31000}}&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; ha {{formatnum:52000}}&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Luger P04 zo bet produet, met ar braz anezhe zo bet kollet e-pad ar brezel pe kemmet. Pezhioù ral int&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Levrlennadur ==
* {{Fr}} MALHERBE Michel, ''Les Pistolets Luger'', Crépin-Leblond, 2010, 363 p., ISBN 9782703003410
* {{En}} GRANT Neil, ''The Luger'', Osprey Publishing, 2018, 80 p., ISBN 9781472819734

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Alamagn]]
[[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]]</text>
      <sha1>nc99h85sf9815z0r2yf71la14o7s4dy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>CZ P-10 C</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178370</id>
    <revision>
      <id>2193524</id>
      <parentid>2173843</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T19:56:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3291" sha1="lq9fd0kpzheg4e2y633leex0746wn18" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|CZ P-10 C|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:CZ P-10 C left.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''CZ P-10 C'''   
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Tchekia}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù DAO (Double Action Only, Daou-Ober Nemetken)|daou-ober nemetken]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision]]où
|[[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]]&lt;br&gt;[[.40 S&amp;W]]&lt;br&gt;[[.380 ACP]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[Česká zbrojovka a.s.|Česká Zbrojovka]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|Abaoe 2017
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|740 g
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|190 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|102 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger fiñv 15 tenn (9 mm Parabellum, .380 Auto) pe 19 tenn (.40 S&amp;W)
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''CZ P-10 C''' (C evit ''Compact'') zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek produet gant [[Česká zbrojovka a.s.|Česká Zbrojovka]] abaoe 2017. Arm-dorn kentañ an embregerezh tchek dezhañ ur [[Skoer (armoù-tan)|skoer bannet]] eo. Ur framm e polimer hag e gwienn wer he deus, ha kinniget eo er c'halibroù [[9 mm Parabellum]], [[.40 S&amp;W]] ha [[.380 ACP|.380 Auto]]. Keveziñ a ra ouzh ar [[Glock (pistolenn)|Glock 19]], ha savet eo bet evit an nerzhioù surentez pe an emzifenn er broioù m'eo aotreet&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.americanrifleman.org/articles/2017/10/6/tested-cz-p-10-c-pistol/ Tested: CZ P-10 C Pistol]'', American Rifleman, 06/10/2017&lt;/ref&gt;.

Priziet eo bet evel «arm-dorn gwellañ ar bloaz» e 2017 gant ar gelaouenn stadunanat ''[[Guns &amp; Ammo]]''&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.gunsandammo.com/editorial/2017-guns-ammo-of-the-year-awards/248016 2017 Guns &amp; Ammo of the Year Awards]'', Guns &amp; Ammo, 16/11/2017 (lennet d'an 23/12/2025)&lt;/ref&gt;.

Implijet e vez gant armeoù [[Tchekia]]&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://web.archive.org/web/20200811033557/https://www.czub.cz/en/news/cz-will-supply-the-army-with-up-to-39-000-small-arms CZ will supply the army with up to 39,000 small arms]'' (diell), war lec'hienn CZ (lennet d'an 23/12/2025)&lt;/ref&gt; ha [[Roumania]]. E miz Kerzu 2025 eo bet dibabet da arm-dorn standart gant ar [[Bundeswehr]] alaman, e plas an [[Heckler &amp; Koch USP|HK USP]]&lt;ref&gt;{{en}} MOSS Matthew, ''[https://www.thefirearmblog.com/blog/germany-selects-the-cz-p-10-c-as-their-new-service-pistol-the-p13-44824774 Germany Selects the CZ P-10 C as Their New Service Pistol - the P13]'', The Firearm Blog, 19/12/2025 (lennet d'an 23/12/2025)&lt;/ref&gt;.

== Liammoù diavaez ==
* {{En}} [https://www.czfirearms.com/produkty/pistole/serie-cz-p-10?tab=0 CZ P-10 Series] war lec'hienn an embregerezh CZ

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Patrom:ArmouCZUB}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Tchekia]]</text>
      <sha1>lq9fd0kpzheg4e2y633leex0746wn18</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>HK USP</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178480</id>
    <revision>
      <id>2193560</id>
      <parentid>2175278</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T05:41:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3457" sha1="59in1y4a93w344mek4pqxosiyfn2f4f" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Heckler &amp; Koch USP|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:First-year H&amp;K USP 9mm (32415150000) modified.png|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''Heckler &amp; Koch USP''' 9 mm
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Alamagn}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek daou-ober
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]]&lt;br&gt;[[.357 SIG]]&lt;br&gt;[[.40 S&amp;W]]&lt;br&gt;[[.45 ACP]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[Heckler &amp; Koch]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|Abaoe 1993
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|0,835 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|194 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|108 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hed-tenn efedus
|50 m
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger fiñv 15 kartouchenn (9 mm Parabellum), 13 kartouchenn (.357 SIG ha .40 S&amp;W), 12 kartouchenn (.45 ACP)
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
An '''USP''' (evit '''Universell Selbstlade Pistole''', &quot;Pistolenn aotomatek hollvedel&quot;&lt;ref&gt;Ar ster ''Universal Service Pistol'', &quot;Pistolenn servij hollvedel&quot;, a gaver ivez.&lt;/ref&gt;) zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù DA (Double Action, Daou-Ober)|daou-ober]] ha/pe daou-ober nemetken&lt;ref&gt;{{fr}} HARTINK A. E., ''L'encyclopédie des pistolets et revolvers'', Maxi-Livres, 2004, ISBN 2-7434-4777-X, p. 142&lt;/ref&gt;, e polimer, gwerzhet gant [[Heckler &amp; Koch]] abaoe 1993. Pal an embregerezh alaman e oa ober kevezerezh d'ar [[Glock (pistolenn)|pistolennoù Glock]]&lt;ref&gt; {{Fr}} HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2035979650, p. 270&lt;/ref&gt; ha kinnig un [[arm-dorn]] a c'halle kordañ gant ezhommoù poliserien koulz ha reoù soudarded&lt;ref&gt;{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/germany-semi-automatic-pistols/hk-usp-eng/ HK USP]'', Modern Firearms (lennet d'ar 01/01/2026)&lt;/ref&gt;.

Abalamour ma oa tizhet marc'had ar [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] e voe kinniget an arm e [[.40 S&amp;W]] da gentañ, hag e [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] prestik goude. E 1995 e voe choazet evel arm-dorn standart gant ar [[Bundeswehr]] (e 9 mm Parabellum ivez), dindan an anv P8&lt;ref&gt;''[[https://www.bundeswehr.de/de/ausruestung-technik-bundeswehr/ausruestung-bewaffnung/pistole-p8 Pistole P8]'' war lec'hienn ar Bundeswehr (lennet d'ar 01/01/2026)&lt;/ref&gt;. Er memes bloaz e voe gwerzhet ur stumm e [[.45 ACP]]. E 1996 e krogas Heckler &amp; Koch da werzhañ stummoù ''Compact'' anezhi. Produet e vez c'hoazh hiziv an deiz&lt;ref&gt;{{De}} ''[https://www.heckler-koch.com/de/Produkte/Jagd%20und%20Sport/Pistolen/USP USP]'' war lec'hienn Heckler &amp; Koch (lennet d'ar 01/01/2026)&lt;/ref&gt;.

== Levrlennadur ==
* {{En}} LONG Duncan, ''Heckler and Koch's Handguns'', Desert Pub., 1996, 142 p., ISBN 978-0879471538

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Alamagn]]
[[Rummad:Wonder Nine]]</text>
      <sha1>59in1y4a93w344mek4pqxosiyfn2f4f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>FN FNX</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179660</id>
    <revision>
      <id>2193552</id>
      <parentid>2186194</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T04:13:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3082" sha1="6mzw1ivga61s65vaw179yr5ft5dgmgm" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|FN FNX|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:FNX-40 left safe.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Un '''FN FNX-40''', kambret e [[.40 S&amp;W]]
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Belgia}}&lt;br&gt;{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek, un-ober/daou-ober
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[.45 ACP]] (FNX-45)&lt;br&gt;[[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] (FNX-9)&lt;br&gt;[[.40 S&amp;W]] (FNX-40)&lt;br&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[FN Herstal|FN America]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|Abaoe 2009
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel&lt;br&gt;''Stumm FNX-9''
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|0,620 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|190 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|100 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Kargerioù fiñv&lt;br&gt;14 kartouchenn (FNX-40)&lt;br&gt;15 kartouchenn (FNX-45 hag FNX-45 Tactical)&lt;br&gt;17 kartouchenn (FNX-9)&lt;br&gt;10 kartouchenn (an holl galibroù, evit doujañ ouzh lezennoù broioù 'zo)
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
An '''FNX''' zo ur rummad [[pistolenn]]où damaotomatek [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|un-ober ha daou-ober]] produet abaoe 2009 e [[Columbia (South Carolina)|Columbia]] ([[South Carolina]]) gant FN America, rann an [[FN Herstal]] er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]]. Kemeret en deus plas ar rummad [[FN FNP|FNP]] e katalog ar merk.

An FNX zo pistolennoù dezhe ur framm e polimer ha loc'hennoù kleiz-dehoù, war bouez boutoñs skarzhañ ar [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] a c'hell bezañ cheñchet e du en ur zivontañ anezhañ. Ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Ki|c'hi]] diavaez hag ul [[Geriaoueg an armoù-tan#Decock|loc'henn dizarmiñ]] o deus. Kinniget int er c'halibroù [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] (FNX-9), [[.45 ACP]] (FNX-45) ha [[.40 S&amp;W]] (FNX-40). Ur pevare stumm, anvet FNX-45 Tactical, zo bet savet evit programm armoù-dorn nevez [[arme ar Stadoù-Unanet]]. Ur c'hanol sazilet hag ur [[Kouch (arm-tan)|c'houch]] uheloc'h en deus, evit gellet bezañ implijet gant ur [[reduer-son]]&lt;ref&gt;{{fr}} Roger Out, ''Du pistolet FNP-45 au FNX-45'', Cibles n°650, miz Eost 2024, pp. 52-57&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/u-s-a-semi-automatic-pistols/fn-fnx-eng/ FN FNX]'', Modern Firearms (lennet d'ar 25/03/2026)&lt;/ref&gt;.

== Liamm diavaez ==
* {{en}} [https://fnamerica.com/pistols/fnx-series/ Pajenn ar rummad FNX] war lec'hienn FN America

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Belgia]]
[[Rummad:Armoù SUA]]</text>
      <sha1>6mzw1ivga61s65vaw179yr5ft5dgmgm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fort-17</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179700</id>
    <revision>
      <id>2193558</id>
      <parentid>2186663</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T05:22:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2912" sha1="8yvr3550zf7xt79nrqgug2q4zf7c8b4" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Fort-17|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Fort-17.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''Fort-17''' kambret e [[9 × 18 mm Makarov|9 mm Makarov]]
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Ukraina}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek, daou-ober
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[9 × 18 mm Makarov|9 mm Makarov]]&lt;br&gt;[[.380 ACP]]&lt;br&gt;[[.22 Long Rifle]]&lt;br&gt;[[9 mm P.A.K.]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer orin
|[[Fort (embregerezh)|Fort]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|Abaoe 2004
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|0,680 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|180 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|95 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hed-tenn pleustrek
|50 m
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh mont e-maez ar boledoù
|320 m/s
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Kargerioù fiñv&lt;br&gt;10 kartouchenn (.22 LR)&lt;br&gt;15 kartouchenn (9 mm Makarov)&lt;br&gt;16 kartouchenn (.380 ACP)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Adstummoù
|Fort-17S, Fort-17R
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''Fort-17''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù DA (Double Action, Daou-Ober)|daou-ober]] produet gant an embregerezh ukrainat [[Fort (embregerezh)|Fort]] abaoe 2004. Un adstumm eus ar [[Fort-12]] eo, gant ur framm e polimer ha dornikelloù a c'hall bezañ azasaet ouzh dorn an tenner&lt;ref&gt;{{en}} POPENKER Maxim, [https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/ukraine-semi-automatic-pistols/fort-17-eng/ ''Fort 17''], Modern Firearms (lennet d'an 28/03/2026)&lt;/ref&gt;. Kambret eo an arm e [[9 × 18 mm Makarov|9 mm Makarov]], [[.380 ACP]] pe [[.22 Long Rifle]]. Un adstumm anvet Fort-17S, kambret e .22 LR, zo bet soñjet evit ar [[sportoù tennañ]] ; unan all, anvet Fort-17R, zo nann-varvus abalamour dezhañ bezañ kambret e [[9 mm P.A.K.|9 mm P.A.K]]&lt;ref&gt;{{Uk}}{{En}} Hervez [https://gunsweek.b-cdn.net/sites/default/files/archive/contents/gun-industry/articles/fort-new-firearms-ukraine/RPC_FORT_-_2025_Catalogue.pdf?utm_source=gunsweek&amp;utm_medium=textlink&amp;utm_campaign=vast+catalog&amp;utm_content=4524b&amp;utm_term=RPC+Fort katalog 2025 an embregerezh], pellgarget d'an 28/03/2026 diwar lec'hienn Gunsweek (pp. 25-63)&lt;/ref&gt;. Implijet e vez ar Fort-17 gant meur a nerzh Stad e [[Ukraina]], an [[Nerzhioù lu Ukraina|arme]] en o zouez. 
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Ukraina]]
[[Rummad:Armoù brezel Ukraina]]</text>
      <sha1>8yvr3550zf7xt79nrqgug2q4zf7c8b4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ruger SR22</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179854</id>
    <revision>
      <id>2193580</id>
      <parentid>2187762</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T08:50:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2549" sha1="b5ogqf48f4oi0typ60gmz6cge1c5zot" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Ruger SR22|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Ruger SR22P.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''Ruger SR22'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek un-ober ha daou-ober
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl
|-  
! scope=&quot;row&quot;|Munision
|[[.22 Long Rifle]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[Sturm, Ruger &amp; Co.]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|2012 - 2025
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|0,496 kg (stumm e ganol berr)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|163 pe 189 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|89 pe 115 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger fiñv 10 tenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''Ruger SR22''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek bet produet etre 2012 ha 2025 gant an embregerezh stadunanat [[Sturm, Ruger &amp; Co.]].

Un arm skañv ha bihan eo, e polimer, dezhañ ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre argil simpl]]. Kambret eo er c'halibr [[.22 Long Rifle]]. Pourveziet eo gant [[Karger (armoù-tan)|kargerioù]] fiñv 10 kartouchenn. Ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Surded ha surentez|surentez karger]] zo dezhañ : n'hall ket tennañ ma ne vez ket ensoc'het ar c'harger ennañ. Kinniget e oa gant kanolioù 3,5' pe 4,5' (89 pe 115 mm), hag a heñch ur [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]] savet en ur c'hendeuzad aluminiom&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{fr}} Guillaume ALEXANDRE, ''Le Ruger SR 22 en cal. .22 LR'', Cibles n°651, miz Gwengolo 2024, pp. 16-20&lt;/ref&gt;.

Ur bistolenn savet evit ar [[Plinking|''plinking'']] eo kentoc'h, e-keñver armoù-dorn all e .22 Long Rifle&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Kudennoù surentez he deus diskouezet kaout, en he [[Draen (armoù)|draen]] da skouer&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://ruger.com/dataProcess/sr22retrofit/?r=y Issue Overview]'', war lec'hienn Ruger (lennet d'ar 14/04/2026)&lt;/ref&gt;.

== Liammoù diavaez ==
* {{En}} [https://ruger-docs.s3.amazonaws.com/_manuals/sr22Pistol.pdf Mod-implij an SR22 war lec'hienn an embregerezh Ruger]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù SUA]]</text>
      <sha1>b5ogqf48f4oi0typ60gmz6cge1c5zot</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ČZ vz. 27</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179864</id>
    <revision>
      <id>2193484</id>
      <parentid>2190964</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T13:18:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2928" sha1="h37af48ag55vhbrgu46t3vhpi7a7nvg" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|ČZ vz. 27&lt;br&gt;''CZ 27''|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:CZ27 (6971789467).jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''ČZ vz. 27'''   
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Tchekoslovakia}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[.32 ACP|7,65 mm Browning]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[Česká zbrojovka a.s.]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|1927 - 1951
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|0,655 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|158 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|91 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger fiñv 8 pe 9 c'hartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''ČZ vz. 27''', anvet ivez '''CZ 27''' bremañ, zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek bet produet gant an embregerezh tchek [[Česká zbrojovka a.s.|Česká Zbrojovka]] etre 1927 ha 1951&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{En}} WAHL Paul, ''Gun trader's guide, Thirteenth Edition,'' Stoeger, p. 51&lt;/ref&gt;. Un arm bihan eo, 158 mm e hirder, kambret e [[7,65 × 17 mm Browning|7,65 mm Browning]]. Mont a ra en-dro gant ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata]] dre argil. Un-ober eo e [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA (Single Action, Un-Ober)|blatinenn]]. Pourveziet eo gant ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] 8 pe 9 c'hartouchenn hervez ar mareoù produiñ&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/czech-republic-semi-automatic-pistols/cz-27-p-27t-eng/ CZ 27, P.27(t)]'', Modern Firearms (lennet d'ar 15/04/2026)&lt;/ref&gt;. Awenet eo gant ar [[Mauser 1914]] hag ar [[Vz. 24 (pistolenn)|vz. 24]].

== Implij ==
Ijinet e voe da gentañ evit an nerzhioù polis ha surentez diabarzh. E-pad an [[Eil Brezel-bed]], ar ČZ vz. 27 a gendalc'has da vezañ produet evit nerzhioù armet ha polis an [[Trede Reich]]. Stampilhet e veze neuze gant ar merk ''fnh''&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;, hag anvet e oa ''P.27(t)'' hervez an anvadurezh alaman ofisiel. Kenderc'hel a reas an arm da vezañ implijet gant polis [[Tchekoslovakia]] goude ar brezel. War-dro {{formatnum:500000}} skouerenn eus ar ČZ vz. 27 zo bet produet en holl&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Unan eus ar pistolennoù gwerzhetañ eus an embregerezh CZ e voe betek donedigezh ar [[CZ 75]].

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Patrom:ArmouCZUB}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Armoù Tchekoslovakia]]</text>
      <sha1>h37af48ag55vhbrgu46t3vhpi7a7nvg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>CZ P-07</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180215</id>
    <revision>
      <id>2193515</id>
      <parentid>2191250</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T19:51:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193515</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2690" sha1="d8ujfijujpi1a9l2shdplsp7aelsedd" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|CZ P-07|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:CZ P-07.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''CZ P-07''' e 9 mm Parabellum   
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Tchekia}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|SA/DA]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol
|-  
! scope=&quot;row&quot; |Munisionoù
|[[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]]&lt;br&gt;[[.40 S&amp;W]]&lt;br&gt;[[9 × 21 mm IMI|9 × 21 mm]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produerien
|[[Česká zbrojovka a.s.|Česká Zbrojovka]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|2009 - 2023
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|770 g
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|185 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|95 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger fiñv 16 tenn (9 mm) pe 12 tenn (.40 S&amp;W)
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''CZ P-07''' (anvet '''P-07 Duty''' ivez) zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek bet gwerzhet gant an embregerezh tchek [[Česká zbrojovka a.s.|Česká Zbrojovka]] etre 2009 ha 2023.

== Deskrivadur ==
He gwikefre zo heñvel e vont en-dro ouzh hini ar [[CZ 75]], met savet eo he framm e [[poliamidenn]]. Ur blatinenn [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|un-ober ha daou-ober]] hag ur c'hi diavaez he deus. Disheñvel eo endalc'h he [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] hervez he c'halibr : 16 tenn e [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] hag e [[9 × 21 mm IMI|9 × 21 mm]], pe 12 tenn e [[.40 S&amp;W]]&lt;ref&gt;{{en}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/czech-republic-semi-automatic-pistols/cz-p-07-p-09-eng/ CZ P-07 P-09]'', Modern Firearms (lennet d'an 18/05/2026)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{fr}} Guillaume ALEXANDRE, ''LE P-07 Duty, premier CZ-75 à carcasse polymère'', e Cibles n°637, miz Gouere 2023, pp. 10-16&lt;/ref&gt;.

Ar [[CZ P-09]], ur stumm brasoc'h anezhi, zo bet gwerzhet gant CZ adalek 2013. Aet eo ar CZ P-07 diwar gatalog an embregerezh tchek e 2024 goude donedigezh an adstumm ''Compact'' eus ar P-09 ''Nocturne''.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Patrom:ArmouCZUB}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Tchekia]]</text>
      <sha1>d8ujfijujpi1a9l2shdplsp7aelsedd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>CZ 52</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180216</id>
    <revision>
      <id>2193485</id>
      <parentid>2191258</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T13:18:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3559" sha1="cziy4nfdkd2zvrbymqva731zvym19fn" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|CZ 52&lt;br&gt;vz. 52|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Cz52 from en wiki.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur bistolenn '''CZ 52''' hag he munision
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Tchekoslovakia}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol, daleet gant rollerioù
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision]]
|[[7,62 × 25 mm Tokarev]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[Česká zbrojovka a.s.]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|1952 - 1954
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|0,950 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|209 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|120 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger fiñv 8 kartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''CZ 52''', anvet '''7,62 mm pistole vz. 52''' e [[arme Tchekoslovakia]] ivez, zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek bet produet gant an embregerezh tchek [[Česká zbrojovka a.s.|Česká Zbrojovka]] etre 1952 ha 1954, ha bet [[Arm ordrenañs|arm-dorn standart]] arme ar vro etre 1952 ha 1982&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/czech-republic-semi-automatic-pistols/cz-52-eng/ CZ 52 / Vz.52 pistol]'', Modern Firearms (lennet d'an 18/05/2026)&lt;/ref&gt;.

Ijinet e voe etre 1947 ha 1952 gant [[Jan Kratochvil]]. Kambret e oa he c'hentpatrom e [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]], met ar munisionoù [[7,62 × 25 mm Tokarev]] eo a voe choazet a-benn ar fin abalamour da wask an [[URSS]]. Ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata]] dre argil he deus, daleet gant rollerioù. Pourveziet eo gant ur c'harger 8 tenn&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Ar [[CZ 82]] a gemeras he flas e arme ar vro adalek 1982. Un arm fiziapl ha padus eo&lt;ref&gt;{{en}} Ian McCOLLUM, ''[https://www.forgottenweapons.com/czech-cz-52-pistol-video/ Czech CZ-52 Pistol Video]'', [[Forgotten Weapons]], 29/04/2013 (lennet d'an 18/05/2026)&lt;/ref&gt;, met ne oa ket priziet e-touez e implijerien abalamour da c'halloud izel e vunision&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

&lt;gallery&gt;
Restr:Cz52-Locked.jpg|Ar gulasenn morailhet gant an daou roller.
Restr:Begin-unlock.jpg|Savlec'h ar gulasenn pa grog da gilat.
Restr:Cz52-Slideback.jpg|Ar gulasenn divorailhet.
&lt;/gallery&gt;

== Er sevenadur ==
An arm a c'haller gwelet en un nebeud filmoù evel [[GoldenEye (film, 1995)|''GoldenEye'']] (1995). Gellet a ra bezañ divontet er c'hoari ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns:Gun Disassembly]]''&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/CZ_52 CZ 52]'', IMFDB (lennet d'an 18/05/2026)&lt;/ref&gt;. 

== Liammoù diavaez ==

* {{En}} [https://www.makarov.com/pdf/cz52d.pdf Mod-implij an arm] savet gant  Česká Zbrojovka.
* {{Cz}} [https://www.mo.gov.cz/assets/files/9334/zbrane_definit.pdf Fichenn an arm] war lec'hienn Ministrezh Difenn Tchekia

== Levrlennadur ==

* {{En}} James D. Brown, ''Cold War Pistols of Czechoslovakia'', Schiffer Military History, 2009, 152 p., ISBN 978-0764333545

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Patrom:ArmouCZUB}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù ar Brezel Yen]]
[[Rummad:Armoù Tchekoslovakia]]</text>
      <sha1>cziy4nfdkd2zvrbymqva731zvym19fn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Marthe Le Berre</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180402</id>
    <revision>
      <id>2193536</id>
      <parentid>2193444</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T22:03:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ch. Rogel</username>
        <id>46</id>
      </contributor>
      <comment>Ouzhp. traou dwb ar vuhez hag an embannadennoù</comment>
      <origin>2193536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4475" sha1="aczz26qg5l7br0ga9syv3h477y0qs7e" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}
'''Marthe Le Berre''', ganet d'an 19 a viz Mae 1881 [[An Erge-Vihan|en Erge-Vihan]] ha marvet e 1955 e Roazhon, a zo bet ur gelaouennerez, ur skrivagnerez, un istorourez hag ur sentvuhezourez. C'hoar da [[Leon ar Berr]] hag e rannas kalz a vennozhioù war Breizh hag ar feiz kristen gantañ. Skrivas a reas kalz a bennadoù evit ar c'helaouennoù kristen, ar pemdezieg ''[[La Croix (pemdezieg)La Croix']]' en o zouez ha levrioù bras ha bihan a [[sentvuhezouriezh]] evit kontañ buhezioù sent Breizh.

== Buhez ==
Ur c'henwerzher koad e oa e dad, Alain, e-kichen porzh-houarn Kemper, hag he mamm e oa Marie Armandine Mignan hec'h anv. Pa oa pevarzeg e oa koumanabtet d'ar gelaouenn gristen,''Le Musée des Enfants'' hag e kasas keloù dezho ma oa bet c'hoarvezet &quot;ur gwallzarvous grevus d'e vreur&quot;, ken ne c'hellas-eñ ober e goñje diwarnañ pa teuas en oad&lt;ref&gt;''Le Musée des Enfant'', niv. 52, Gouere 1895. Meneget e voe an [[ilin]] torret er fichenn-varilhañ Leon ar Berr pelloc'h.&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;
D'an 21vet a viz Eost 1924 e lestras gant ur strobad tud a felle dezho mont da [[Groe|Enez Groe]] adalek [[An Oriant]] evit enoriñ [[Yann-Bêr Kalloc'h]], pa oa bet savet ur bez bras a-drugarez d'ur c'hest aozet gant ar gelaouenn ''[[Dihunamb]]''. En degouezh e teuas begenn an Emsav, pa oa deuet e vreur, Leon, rener ar gelaouenn, ''L'Union agricole et maritime'', barzhed Goursez Breizh ha skrivagnerien vrezhonek ha daou zileuriad eus [[Unvaniez Yaouankiz Vreiz]] (Breiz Atao) ivez&lt;ref&gt;[[Léon Palaux]], ''Jean-Pierre Calloc'h (1888-19917), sa vie et ses oeuvres inédites'', Kemper, Le Goaziou, 1926, p. 180.&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt; 
E 1927 e voe lakaet da varzhez a-enor e-doug Goursez digor dalc'het e [[Rieg]]&lt;ref&gt;''Le Nouvelliste de Bretagne'', 15 Eost 1927.&lt;/ref&gt;

== Skrivagnerez gristen ==
E 1935 e roas e vreur, Leon ar berr ur rentañ-kont eus ar skridoù breizek nevez deuet er-maez d'ul levr embannet gant ''L'Association bretonnne&quot; da-heul he c'hendalc'h 1934. Menegiñ a reas buhezskrid gallek lakaet embann gant e c'hoar e-barzh ''La Revue des Saints'' (Maison de la Bonne Presses) ha sevel a reas roll ar sent ma oa bet kontet o buhezioù ganti : [[Sant Herve]], [[Sant Paol a Leon]], [[Konwoion|Sant Konwoion]], Sant Briak, [[Gwenole|Sant Gwenole]], [[Sant Magloar]], [[Sant Kolomban,]] [[Sant Goulven]], [[Padern|Sant Padern]] ha [[Santez Ninnog]] betek-heñ.&lt;br&gt;
Sevel a reas meur a gontadenn diwar ar spered kenteliañ diwar an talvoudegezhioù katolik e meur a gelaouenn.
* &quot;&quot;Pierrette à la porte du Paradis&quot;. E-barzh ''Savoie-Almanach, 1936.

== Embannadennoù ==
;Levrioù
* La merveilleuse histoire de Saint Corentin, évêque de Quimper
* ''Un grand missionnaire breton : le vénérable père Maunoir'', kentskrid gant [[Charles Le Goffic]], Roazhon, s. n., 1931, XIII-173 p.  Adembannet e 1932&lt;ref&gt;Leon ar Berre, Bibliographie, ''L'Ouest-Éclair'', 25 Mezheven 1932.&lt;/ref&gt;.
* ''Tro-Breiz ou Tour de Bretagne par deux jeunes gens'', kentskrid gant [[Adolphe Duparc|Aotrou 'n Eskob Duparc]], skeudennet gant Pierre Galle, Gwened, Lafolye et de Lamarzelle, 1935, 201 p.
* ''La Jeunesse bretonne dans les pas de ses Saints, 1937.
* ''Ololé Loisirs'', asamblez gant [[Frañsez Kaorel|Evnig Arvor]], Noël Speranze, Georges-Gustave Toudouze... Landerne, Embannadurioù [[Ololê]], 1944.
* ''Pennhérezig'', la petite héritière'', Pariz, [[Brittia]], 1946. Romant yaouankiz.

;Kenlabour
Kenlabourat a reas gant Ensavadur uhel Doueoniezh evit dastum daveoù war lec'hioù ma oa bet [[Kompagnunezh Jezuz|Jezuisted]] o chom e Bro-C'hall. Dastum a reas daveoù diwar-benn ar Jezuisted e [[Eskopti Leon]].
* ''Les établissements des Jésuites en France depuis quatre siècles : répertoire topo-bibliographique'' , publié à l'occasion du 4e centenaire de la fondation de la Compagnie de Jésus, 1540-1940 par les quatre provinces de l'ordre avec le concours de nombreux collaborateurs..., Enghien (Belgique), Institut supérieur de théologie, 1940-1957, 19 strobad oc'h ober 5 levrenn.

;Pennadoù
* &quot;Le congrès noëliste diocésain de Rennes&quot;. E-barzh ''La Croix'', 29 Here 1935.
* &quot;Duguay-Trouin (1673-1736)&quot;. E-barzh ''Le Journal de Shangai'', 22 Du 1936.

== Enorioù ==

== Pennadoù nes ==
* [[Leon ar Berr]]
* [[Sentvuhezouriezh Breizh]]

== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Kelaouennerezed Breizh]]
[[Rummad:Skrivagnerien Breizh an XXvet kantved]]
[[Rummad:Kemper]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1881]]
[[Rummad:Marvioù 1955]]</text>
      <sha1>aczz26qg5l7br0ga9syv3h477y0qs7e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193582</id>
      <parentid>2193536</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T10:21:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <comment>v-k</comment>
      <origin>2193582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4654" sha1="km0mysi41hfnh31ys4evaxsfi3wanne" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}
'''Marthe Le Berre''', ganet d'an 19 a viz Mae [[1881]] en [[An Erge-Vihan|Erge-Vihan]] ha marvet e [[1955]] e [[Roazhon]], a zo bet ur [[kazetennerezh|gazetennerez]], ur [[skrivagner]]ez, un [[istor]]ourez hag ur [[sentvuhezouriezh|sentvuhezourez]]. C'hoar da [[Leon ar Berr]] e oa hag e rannas kalz a vennozhioù diwar-benn Breizh hag ar [[feiz]] [[kristen]] gantañ. Skrivas a reas kalz a bennadoù evit ar c'helaouennoù kristen, ar pemdezieg [[La Croix (kazetenn)|''La Croix'']] en o zouez, ha levrioù bras ha bihan a sentvuhezouriezh evit kontañ buhezioù sent Breizh.

== Buhez ==
Ur [[kenwerzh|c'henwerzher]] koad e oa he zad, Alain, e-kichen porzh-houarn [[Kemper]], hag he mamm e oa Marie Armandine Mignan hec'h anv. Pa oa pevarzek vloaz e oa koumanantet d'ar gelaouenn gristen ''Le Musée des Enfants'' hag e kasas keloù dezhi goude c'hoarvezet &quot;ur gwallzarvous grevus d'he breur&quot;, ken ne c'hellas-eñ ober e goñje pa zeuas en oad&lt;ref&gt;''Le Musée des Enfant'', niv. 52, Gouere 1895. Meneget e voe an [[ilin]] torret er fichenn-varilhañ Leon ar Berr pelloc'h.&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;
D'an 21 a viz Eost [[1924]] e lestras gant ur strobad tud a felle dezho mont da [[Groe|Enez Groe]] adalek [[An Oriant]] evit enoriñ [[Yann-Bêr Kalloc'h]], pa oa bet savet ur bez bras a-drugarez d'ur gest aozet gant ar gelaouenn ''[[Dihunamb]]''. En degouezh e teuas begenn an Emsav, pa oa deuet he breur, Leon, rener ar gelaouenn, ''L'Union agricole et maritime'', barzhed [[Goursez Breizh]] ha skrivagnerien vrezhonek ha daou zileuriad eus [[Unvaniez Yaouankiz Vreiz]] (Breiz Atao) ivez&lt;ref&gt;[[Léon Palaux]], ''Jean-Pierre Calloc'h (1888-19917), sa vie et ses oeuvres inédites'', Kemper, Le Goaziou, 1926, p. 180.&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;
E [[1927]] e voe lakaet Marthe Le Berre da varzhez a enor e-doug Goursez digor dalc'het e [[Rieg]]&lt;ref&gt;''Le Nouvelliste de Bretagne'', 15 Eost 1927.&lt;/ref&gt;.

== Skrivagnerez kristen ==
E [[1935]] e roas he breur, Leon ar Berr, ur rentañ-kont eus ar skridoù breizhek nevez-deuet er-maez d'ul levr embannet gant ''L'Association bretonnne&quot; da heul he c'hendalc'h e [[1934]]. Menegiñ a reas ar vuhezskrid gallek bet lakaet da embann gant e c'hoar e-barzh ''La Revue des Saints'' (Maison de la Bonne Presse), ha sevel a reas roll ar [[sant|sent]] ma oa bet kontet o buhezioù ganti : [[Sant Herve]], [[Sant Paol a Leon]], [[Konwoion|Sant Konwoion]], Sant Briak, [[Gwenole|Sant Gwenole]], [[Sant Magloar]], [[Sant Kolomban,]] [[Sant Goulven]], [[Padern|Sant Padern]] ha [[Santez Ninnog]] betek-heenn.&lt;br&gt;
Sevel a reas meur a gontadenn diwar ar spered kenteliañ diwar an talvoudegezhioù [[katolik]] e meur a gelaouenn.
* ''Pierrette à la porte du Paradis''. E-barzh ''Savoie-Almanach'', [[1936]].

== Embannadennoù ==
;Levrioù
* ''La merveilleuse histoire de Saint Corentin, évêque de Quimper''
* ''Un grand missionnaire breton : le vénérable père Maunoir'', kentskrid gant [[Charles Le Goffic]], Roazhon, s. n., 1931, XIII-173 p.  Adembannet e 1932&lt;ref&gt;Leon Le Berre, Bibliographie, ''L'Ouest-Éclair'', 25 Mezheven 1932.&lt;/ref&gt;.
* ''Tro-Breiz ou Tour de Bretagne par deux jeunes gens'', kentskrid gant [[Adolphe Duparc|Aotrou 'n Eskob Duparc]], skeudennet gant Pierre Galle, Gwened, Lafolye et de Lamarzelle, 1935, 201 p.
* ''La Jeunesse bretonne dans les pas de ses Saints'', 1937.
* ''Ololé Loisirs'', asambles gant [[Frañsez Kaorel|Evnig Arvor]], Noël Speranze, Georges-Gustave Toudouze... Landerne, Embannadurioù [[Ololê]], 1944.
* ''Pennhérezig'', la petite héritière'', Pariz, [[Brittia]], 1946. Romant yaouankiz.
;Kenlabour
Kenlabourat a reas gant Ensavadur uhel [[Doueoniezh]] evit dastum daveoù diwar-benn lec'hioù ma oa bet [[Kompagnunezh Jezuz|Jezuisted]] o chom e [[Bro-C'hall]]. Dastum a reas daveoù diwar-benn ar Jezuisted en [[Eskopti Leon]].
* ''Les établissements des Jésuites en France depuis quatre siècles : répertoire topo-bibliographique, publié à l'occasion du 4e centenaire de la fondation de la Compagnie de Jésus, 1540-1940 par les quatre provinces de l'ordre avec le concours de nombreux collaborateurs''..., Enghien ([[Belgia]]), Institut supérieur de théologie, 1940-1957, 19 strobad oc'h ober 5 levrenn.
;Pennadoù
* ''Le congrès noëliste diocésain de Rennes''. E-barzh ''La Croix'', 29 Here 1935.
* ''Duguay-Trouin (1673-1736)''. E-barzh ''Le Journal de Shangai'', 22 Du 1936.

== Enorioù ==

== Pennadoù nes ==
* [[Leon ar Berr]]
* [[Sentvuhezouriezh Breizh]]

== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Kelaouennerezed Breizh]]
[[Rummad:Skrivagnerien Breizh an XXvet kantved]]
[[Rummad:Kemper]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1881]]
[[Rummad:Marvioù 1955]]</text>
      <sha1>km0mysi41hfnh31ys4evaxsfi3wanne</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Charles Sidney Eichab</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180498</id>
    <revision>
      <id>2193535</id>
      <parentid>2193482</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T21:49:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Kevezadegoù dre skipailh */</comment>
      <origin>2193535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3891" sha1="2577rar89ayoe01ctd8c203oumqc8ep" xml:space="preserve">'''Charles Sidney Eichab''' a zo bet ganet e 1979 e [[Namibia]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/19900333 FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;Danvez Mestr (CM) eo abaoe 2008, Stummer FIDE abaoe 2010, Stummer Skol abaoe 2023, Tredeog FIDE abaoe 2017&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200051 E fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;1 945 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026, 1 963 e renk ''Fonnapl'' ha 1 981 e renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200051 E fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 200 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ&lt;ref&gt;{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Eichab_Charles%20Sidney/68119 E c'hoari e Chess Base]&lt;/ref&gt;.
== Buhez ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus meur a wezh e skipailh [[Namibia]] .
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Daveennoù.
|-
|1998||erlec'hier 2||33||{{Rusia}}, [[Elista]]||2/8 (+ 1, = 2 , - 5)||25||38||-||103||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/1998/1998nam.html 33rd Chess Olympiad: Elista 1998 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2002||3||35||{{Slovenia}}, [[Bled]]||6,5/12 (+ 5, = 3, - 4)||54,2||56||-||119||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2002/2002nam.html 35th Chess Olympiad: Bled 2002 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2004||1||36||{{Spagn}}, [[Calvià]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,9||92||-||107||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2004/2004nam.html 36th Chess Olympiad: Calvia 2004 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2006||1||37||{{Italia}}, [[Torino]]||5/12 (+ 3, = 4, - 5)||41,7||105||-||131||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2006/2006nam.html 37th Chess Olympiad: Turin 2006 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2008||3||38||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||4,5/10 (+ 4, = 1, - 5)||45||121||-||123||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2008/2008nam.html 38th Chess Olympiad: Dresden 2008 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2010||1||39||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||3/10 (+ 2, = 2, - 6)||30||129||-||126||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010/2010nam.html 39th Chess Olympiad: Khanty-Mansiysk 2010 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;
|-
|2012||1||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||6,5/10 (+ 4, = 5, - 1)||65||118||-||139||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012/2012nam.html 40th Chess Olympiad: Istanbul 2012 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2014||2||41||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||5/10 (+ 4, = 2, - 4)||50||117||-||131||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014/2014nam.html 41st Chess Olympiad: Tromsø 2014 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2016||1||42||{{Azerbaidjan}}, [[Bakou]]||3,5/10 (+ 3, = 1, - 6)||35||128||-||122||-|| &lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2016/2016nam.html 42nd Chess Olympiad: Baku 2016 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2018||4||43||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||4/9 (+ 3, = 2, - 4)||44,4||120||-||128||-|| &lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2018/2018nam.html 43rd Chess Olympiad: Batumi 2018]&lt;/ref&gt;.
|-
|2022||2||44||{{India}}, [[Chennai]]||3,5/8 (+ 3, = 1, - 4) ||43,8||38||115||-||105||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2022/2022nam.html 44rd Chess Olympiad: Chennai 2022]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=161467 E c'hoari e Chess Games]&lt;/ref&gt;
|-
|2024||-||45||{{Hungaria}}, [[Budapest]]||-||-||-||-||-||-||-|
&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=161467 E c'hoari e Chess Games]&lt;/ref&gt;.
|-
|}

== Daveoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez == 
* {{en}}[https://ratings.fide.com/15200051 E fichenn FIDE]
* {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Eichab_Charles%20Sidney/68119 E c'hoari e Chess Base]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Charles_Sidney_Eichab E c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Eichab, Charles Sidney}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 1979]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]</text>
      <sha1>2577rar89ayoe01ctd8c203oumqc8ep</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hentoù roman e Breizh-Veur</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180506</id>
    <revision>
      <id>2193495</id>
      <parentid>2193474</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T15:22:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bistrakollboued</username>
        <id>92255</id>
      </contributor>
      <origin>2193495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1295" sha1="ez0dhvrhxreeb0o9gi8w3gzz2qrjkov" xml:space="preserve">{{Daveenn ebet}}
[[File:Roman.Britain.roads.jpg|thumb]]
'''Hentoù roman Breizh-Veur''' a voe krouet gant arme Roma e [[Britannia]], anezhi unan eus proviñsoù an [[impalaeriezh roman]] en [[Enez Vreizh]], e-pad pevar c'hantved, adalek ar bloaz [[43]] betek [[410]].


==Istor==
[[File:Roman.Britain.military.68.jpg|thumb|350px| Hentoù roman e Breizh-Veur er bloaz 68.]]
[[File:Dover Castle, the Roman Lighthouse.jpg|thumb| Tour-tan roman  eus an IIde kantved, e [[kastell Dover]]. E [[Dubris]] e kroge ar  [[Watling Street]],  da  vont da London ha da [[Wroxeter]].]]
An hentoù kentañ aozet e deroù an aloubadeg roman (etre 43 ha [[68]]) a gase da Londrez adal perzhier an dilestradeg ( [[Chichester]] ha  [[Richborough]]), ha da gêrioù al lejionoù, [[Colchester]], [[Lincoln, England|Lincoln]] (''[[Lindum]]''), [[Wroxeter]] (''[[Viroconium]]''), [[Gloucester]] hag [[Exeter]]. Ar [[Fosse Way]], eus Exeter da Lincoln a voe savet ivez en amzer-se da genliammañ an holl gêrioù-se, ha gantañ e voe merket harzoù kentañ ar broviñs roman province.

[[File:Rome Via Appia Antica 13-01-2011 13-21-18.JPG|thumb|Ar [[Via Appia]], e-kichen Roma, eo ar c'hoshañ hent roman en Italia, aozet e [[-312|312 kent JK]] .


[[rummad:Hentoù roman e Breizh-Veur]]
[[en:Roman roads in Britannia]]</text>
      <sha1>ez0dhvrhxreeb0o9gi8w3gzz2qrjkov</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193500</id>
      <parentid>2193495</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T17:39:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193500</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1303" sha1="6y6u211d4103sedwvizpp51sx3w08od" xml:space="preserve">{{Daveenn ebet}}
[[Restr:Roman.Britain.roads.jpg|thumb]]
'''Hentoù roman Breizh-Veur''' a voe krouet gant arme Roma e [[Britannia]], anezhi unan eus proviñsoù an [[impalaeriezh roman]] en [[Enez Vreizh]], e-pad pevar c'hantved, adalek ar bloaz [[43]] betek [[410]]{{Daveoù a vank}}.

==Istor==
[[Restr:Roman.Britain.military.68.jpg|thumb|350px|Hentoù roman e Breizh-Veur er bloaz 68.]]
[[Restr:Dover Castle, the Roman Lighthouse.jpg|thumb|Tour-tan roman eus an IIIde kantved, e [[kastell Dover]]. E [[Dubris]] e kroge ar  [[Watling Street]],  da  vont da London ha da [[Wroxeter]].]]
An hentoù kentañ aozet e deroù an aloubadeg roman (etre 43 ha [[68]]) a gase da Londrez adal perzhier an dilestradeg ( [[Chichester]] ha  [[Richborough]]), ha da gêrioù al lejionoù, [[Colchester]], [[Lincoln, England|Lincoln]] (''[[Lindum]]''), [[Wroxeter]] (''[[Viroconium]]''), [[Gloucester]] hag [[Exeter]]. Ar [[Fosse Way]], eus Exeter da Lincoln a voe savet ivez en amzer-se da genliammañ an holl gêrioù-se, ha gantañ e voe merket harzoù kentañ ar broviñs roman.

[[Restr:Rome Via Appia Antica 13-01-2011 13-21-18.JPG|thumb|Ar [[Via Appia]], e-kichen Roma, eo ar c'hoshañ hent roman en Italia, aozet e [[-312|312 kent JK]].]].

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Hentoù roman e Breizh-Veur]]</text>
      <sha1>6y6u211d4103sedwvizpp51sx3w08od</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193501</id>
      <parentid>2193500</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T17:39:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Istor */</comment>
      <origin>2193501</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1301" sha1="58gob498h3e2kddcqrrsdwqqq43pro4" xml:space="preserve">{{Daveenn ebet}}
[[Restr:Roman.Britain.roads.jpg|thumb]]
'''Hentoù roman Breizh-Veur''' a voe krouet gant arme Roma e [[Britannia]], anezhi unan eus proviñsoù an [[impalaeriezh roman]] en [[Enez Vreizh]], e-pad pevar c'hantved, adalek ar bloaz [[43]] betek [[410]]{{Daveoù a vank}}.

==Istor==
[[Restr:Roman.Britain.military.68.jpg|thumb|350px|Hentoù roman e Breizh-Veur er bloaz 68.]]
[[Restr:Dover Castle, the Roman Lighthouse.jpg|thumb|Tour-tan roman eus an IIIde kantved, e [[kastell Dover]]. E [[Dubris]] e kroge ar  [[Watling Street]],  da  vont da London ha da [[Wroxeter]].]]
An hentoù kentañ aozet e deroù an aloubadeg roman (etre 43 ha [[68]]) a gase da Londrez adal perzhier an dilestradeg ( [[Chichester]] ha  [[Richborough]]), ha da gêrioù al lejionoù, [[Colchester]], [[Lincoln, England|Lincoln]] (''[[Lindum]]''), [[Wroxeter]] (''[[Viroconium]]''), [[Gloucester]] hag [[Exeter]]. Ar [[Fosse Way]], eus Exeter da Lincoln a voe savet ivez en amzer-se da genliammañ an holl gêrioù-se, ha gantañ e voe merket harzoù kentañ ar broviñs roman.

[[Restr:Rome Via Appia Antica 13-01-2011 13-21-18.JPG|thumb|Ar [[Via Appia]], e-kichen Roma, eo ar c'hoshañ hent roman en Italia, aozet e [[-312|312 kent JK]].]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Hentoù roman e Breizh-Veur]]</text>
      <sha1>58gob498h3e2kddcqrrsdwqqq43pro4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paul Seixas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180508</id>
    <revision>
      <id>2193486</id>
      <parentid>2193479</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T13:25:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bistrakollboued</username>
        <id>92255</id>
      </contributor>
      <origin>2193486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="965" sha1="s12nnadk7w5trq8bqhf577sqlhqjk79" xml:space="preserve">'''Paul Seixas''' zo ur marc'hhouarner gall bet ganet e [[Lyon]] d'ar 24 a viz Gwengolo 2006. Gant [[Decathlon CMA CGM]] emañ o redek abaoe 2025, goude bezañ bet stummet en e skipailh evit ar baotred dindan 19 vloaz. Ken donezonet e oa Paul Seixas m'eo deuet da vezañ kourser a vicher da 18 vloaz. Daoust ma oa yaouank-flamm en doa graet taolioù kaer war hentoù redadegoù meur e 2025 : ar vedalenn arem a oa aet gantañ e [[Kampionad Europa war varc'h-houarn|kampionad Europa]], da 7{{Vet}} en doa echuet [[Tro Lombardia]] hag 8vet e oa er renkadur hollek e dibenn [[Kriteriom an Dauphiné Libéré]]. 
==2026==
E miz Ebrel 2026 en deus gounezet div redadeg vras lerc'h-ouzh-lerc'h, [[Tro Euskadi]] hag ar [[Flèche Wallonne]]. Ur pezh tra eo, rak abaoe 19 vloaz ne oa deuet marc'hhouarner gall ebet a-benn da c'hounit ur redadeg a dennadoù a live ken uhel.

{{DEFAULTSORT:Seixas, Paul}}
[[Rummad:Marc'hhouarnerien Bro-C'hall]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 2006]]</text>
      <sha1>s12nnadk7w5trq8bqhf577sqlhqjk79</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193502</id>
      <parentid>2193486</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T17:42:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Skeudenn</comment>
      <origin>2193502</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1086" sha1="0boj9filk2n87xw5axff98hvhhuen25" xml:space="preserve">[[Restr:Paul Seixas - podium medaille bronze - 2025 European road championship.jpg|thumb|267x267px|Paul Seixas e 2025.]]
'''Paul Seixas''' zo ur marc'hhouarner gall bet ganet e [[Lyon]] d'ar 24 a viz Gwengolo 2006. Gant [[Decathlon CMA CGM]] emañ o redek abaoe 2025, goude bezañ bet stummet en e skipailh evit ar baotred dindan 19 vloaz. Ken donezonet e oa Paul Seixas m'eo deuet da vezañ kourser a vicher da 18 vloaz. Daoust ma oa yaouank-flamm en doa graet taolioù kaer war hentoù redadegoù meur e 2025 : ar vedalenn arem a oa aet gantañ e [[Kampionad Europa war varc'h-houarn|kampionad Europa]], da 7{{Vet}} en doa echuet [[Tro Lombardia]] hag 8vet e oa er renkadur hollek e dibenn [[Kriteriom an Dauphiné Libéré]]. 
==2026==
E miz Ebrel 2026 en deus gounezet div redadeg vras lerc'h-ouzh-lerc'h, [[Tro Euskadi]] hag ar [[Flèche Wallonne]]. Ur pezh tra eo, rak abaoe 19 vloaz ne oa deuet marc'hhouarner gall ebet a-benn da c'hounit ur redadeg a dennadoù a live ken uhel.

{{DEFAULTSORT:Seixas, Paul}}
[[Rummad:Marc'hhouarnerien Bro-C'hall]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 2006]]</text>
      <sha1>0boj9filk2n87xw5axff98hvhhuen25</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fantazi kêrel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180509</id>
    <revision>
      <id>2193490</id>
      <timestamp>2026-06-20T14:24:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Lañs dister</comment>
      <origin>2193490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2314" sha1="dc1000ibl852e2g7ufkphv33x60wgzl" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Fantazi kêrel''' a vez graet eus un [[Doare arzel|isrann]] eus ar [[fantazi]], lec'h ma vez kavet elfennoù dreisnaturel en un aerglec'h [[Takad kêrel|kêrel]] a-vremañ.&lt;ref name=definition&gt;{{cite news |first=Jeannie |last=Holmes |title=Writing Urban Fantasy, Part 1 |work=jeannieholmes.com |date=December 21, 2010 |access-date=May 17, 2012 |url=http://www.jeannieholmes.com/index.php/2010/12/21/writing-urban-fantasy-part-1-oh-yeah-says-who/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150510070349/http://www.jeannieholmes.com/index.php/2010/12/21/writing-urban-fantasy-part-1-oh-yeah-says-who/ |archive-date=May 10, 2015 |df=mdy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Charles&gt;{{cite book|last=Datlow|first=Ellen|title=Naked City: Tales of Urban Fantasy|year=2011|publisher=St. Martin's Press|location=New York|isbn=978-0-312-38524-8|pages=xii-xiii}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;academia.edu&quot;&gt;{{cite journal |url=https://www.academia.edu/39027098 |last=Ekman |first=Stefan |year=2016 |title=Urban Fantasy: A Literature of the Unseen |journal=Journal of the Fantastic in the Arts |volume=27 |issue=3 |pages=452–469 |archive-date=February 27, 2024 |access-date=August 14, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227085239/https://www.academia.edu/39027098 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=UF-study_def&gt;{{cite book|url=https://doi.org/10.3998/mpub.14414299|last=Ekman|first=Stefan|title=Urban Fantasy: Exploring Modernity through Magic|year=2024|publisher=Lever Press|isbn=978-1-64315-065-9|pages=10–12|doi=10.3998/mpub.14414299 |jstor=10.3998/mpub.14414299 }}&lt;/ref&gt; Ar c'hemmesk-se a ro tro d'an aozour da veskañ elfennoù ha dodennoù fantazi klasel,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Barron |first=Kaelyn |date=2021-03-15 |title=15 Common Fantasy Tropes and How To Own Them |url=https://www.tckpublishing.com/common-fantasy-tropes/ |access-date=2022-11-25 |website=TCK Publishing |language=en-US |archive-date=July 25, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220725004629/https://www.tckpublishing.com/common-fantasy-tropes/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; gant elfennoù idealour en istor, ha gant tudennoù dreistordinal met hep kaout ar redi da ijinañ ur bed ijinet-holl.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Fantazi kêrel]]
[[Rummad:Doareoù fantazi]]
[[Rummad:Faltazi kêrel]]</text>
      <sha1>dc1000ibl852e2g7ufkphv33x60wgzl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193492</id>
      <parentid>2193490</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T14:56:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bistrakollboued</username>
        <id>92255</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2193492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2315" sha1="ck6lcb9kfh3ipw91ghfdwntoq79wtkj" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Fantazi kêrel''' a vez graet eus un [[Doare arzel|isrann]] eus ar [[fantazi]], lec'h ma vez kavet elfennoù dreistnaturel en un aerglec'h [[Takad kêrel|kêrel]] a-vremañ.&lt;ref name=definition&gt;{{cite news |first=Jeannie |last=Holmes |title=Writing Urban Fantasy, Part 1 |work=jeannieholmes.com |date=December 21, 2010 |access-date=May 17, 2012 |url=http://www.jeannieholmes.com/index.php/2010/12/21/writing-urban-fantasy-part-1-oh-yeah-says-who/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20150510070349/http://www.jeannieholmes.com/index.php/2010/12/21/writing-urban-fantasy-part-1-oh-yeah-says-who/ |archive-date=May 10, 2015 |df=mdy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Charles&gt;{{cite book|last=Datlow|first=Ellen|title=Naked City: Tales of Urban Fantasy|year=2011|publisher=St. Martin's Press|location=New York|isbn=978-0-312-38524-8|pages=xii-xiii}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;academia.edu&quot;&gt;{{cite journal |url=https://www.academia.edu/39027098 |last=Ekman |first=Stefan |year=2016 |title=Urban Fantasy: A Literature of the Unseen |journal=Journal of the Fantastic in the Arts |volume=27 |issue=3 |pages=452–469 |archive-date=February 27, 2024 |access-date=August 14, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227085239/https://www.academia.edu/39027098 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=UF-study_def&gt;{{cite book|url=https://doi.org/10.3998/mpub.14414299|last=Ekman|first=Stefan|title=Urban Fantasy: Exploring Modernity through Magic|year=2024|publisher=Lever Press|isbn=978-1-64315-065-9|pages=10–12|doi=10.3998/mpub.14414299 |jstor=10.3998/mpub.14414299 }}&lt;/ref&gt; Ar c'hemmesk-se a ro tro d'an aozour da veskañ elfennoù ha dodennoù fantazi klasel,&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Barron |first=Kaelyn |date=2021-03-15 |title=15 Common Fantasy Tropes and How To Own Them |url=https://www.tckpublishing.com/common-fantasy-tropes/ |access-date=2022-11-25 |website=TCK Publishing |language=en-US |archive-date=July 25, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220725004629/https://www.tckpublishing.com/common-fantasy-tropes/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; gant elfennoù idealour en istor, ha gant tudennoù dreistordinal met hep kaout ar redi da ijinañ ur bed ijinet-holl.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Fantazi kêrel]]
[[Rummad:Doareoù fantazi]]
[[Rummad:Faltazi kêrel]]</text>
      <sha1>ck6lcb9kfh3ipw91ghfdwntoq79wtkj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Athiel Mbaha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180510</id>
    <revision>
      <id>2193504</id>
      <timestamp>2026-06-20T18:22:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Boulc'het - Anavezet kalz muioc'h abalamour d'ar vell-droad.</comment>
      <origin>2193504</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="495" sha1="40jq3chc0idybuekuf5i6xx572in19y" xml:space="preserve">'''Athiel Mbaha''' a zo bet ganet d'ar 5 a viz Kerzu 1976 e  [[Windhoek]] ([[Namibia]]).&lt;br/&gt;Ur [[Mell-droad|mell-droader]] hag ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/15201759 FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;1 493 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026.
== Daveoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez == 
* {{en}}[https://ratings.fide.com/15201759 E fichenn FIDE]
{{DEFAULTSORT:Mbaha, Athiel}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 1976]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]</text>
      <sha1>40jq3chc0idybuekuf5i6xx572in19y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dante Beukes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180511</id>
    <revision>
      <id>2193507</id>
      <timestamp>2026-06-20T19:14:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Boulc'het.</comment>
      <origin>2193507</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="821" sha1="skaqbp8fxbyoebyctdbo5f8gr8487cl" xml:space="preserve">'''Dante Matthew Beukes''' a zo bet ganet d'ar 17 a viz Genver 2003 e [[Windhoek]]  ([[Namibia]]).&lt;br/&gt;Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/15200540 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2020, Mestr Fide (FM) e oa  abaoe 2017, Danvez Mestr (CM) e oa abaoe 2015, Stummer Skol eo  abaoe 2025&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200540 E fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 288 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026, 2 160 e renk ''Fonnapl'' ha 2 2030 e renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200540 E fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.
== Daveoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez == 
* {{en}}[https://ratings.fide.com/15200540 E fichenn FIDE]
{{DEFAULTSORT:Beukes, Dante}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]</text>
      <sha1>skaqbp8fxbyoebyctdbo5f8gr8487cl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193508</id>
      <parentid>2193507</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T19:21:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Kevezadegoù.</comment>
      <origin>2193508</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1507" sha1="6yrhv8vaxzofa7eptht33i0dnnaq57b" xml:space="preserve">'''Dante Matthew Beukes''' a zo bet ganet d'ar 17 a viz Genver 2003 e [[Windhoek]]  ([[Namibia]]).&lt;br/&gt;Ur c'hoarier [[echedoù]] namibian eo&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/15200540 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2020, Mestr Fide (FM) e oa  abaoe 2017, Danvez Mestr (CM) e oa abaoe 2015, Stummer Skol eo  abaoe 2025&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200540 E fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 288 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026, 2 160 e renk ''Fonnapl'' ha 2 2030 e renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/15200540 E fichennFIDE]&lt;/ref&gt;.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoariet en deus div wezh e skipailh [[Namibia]].
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh
|-
|2018||2||43||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||6/10 (+ 5, = 2, - 3)||60||95||-||128||-|| &lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2018/2018nam.html 43rd Chess Olympiad: Batumi 2018]&lt;/ref&gt;.
|-
|2022||1||44||{{India}}, [[Chennai]]||6/10 (+ 5, = 2, - 3)||60||86||-||105||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2022/2022nam.html 44rd Chess Olympiad: Chennai 2022]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
== Daveoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez == 
* {{en}}[https://ratings.fide.com/15200540 E fichenn FIDE]
{{DEFAULTSORT:Beukes, Dante}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù namibian]]</text>
      <sha1>6yrhv8vaxzofa7eptht33i0dnnaq57b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Takad kêrel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180512</id>
    <revision>
      <id>2193517</id>
      <timestamp>2026-06-20T19:52:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{{databox}} Un '''takad kêrel''' &lt;ref&gt;[https://www.fr.brezhoneg.bzh/include/ajax/ajax.rechercheTermofis.php?logSearch=true&amp;TERME=zone+urbaine&amp;NOM=1&amp;TER%20DOMAINE=&amp;LANGUE=%20FR&amp;TPLCODE=TPL%20TERMOFIS&amp;isSearch=true&amp;numPage=1 Termofis]&lt;/ref&gt;  &lt;ref&gt;Anvet ivez tachad kêr, takad kêr https://geriafurch.bzh/fr/frbr/zone&lt;/ref&gt; pe kêr a vez graet eus un [[Tachenn annez denel|dachenn annez denel]] gant ur [[stankted ar boblañs]] uhel ha [[danframm]]où peun  endro savadur...&quot;</comment>
      <origin>2193517</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2023" sha1="nij1h0lbq9ejsfxmgw9dzi8tx4vti87" xml:space="preserve">{{databox}}
Un '''takad kêrel''' &lt;ref&gt;[https://www.fr.brezhoneg.bzh/include/ajax/ajax.rechercheTermofis.php?logSearch=true&amp;TERME=zone+urbaine&amp;NOM=1&amp;TER%20DOMAINE=&amp;LANGUE=%20FR&amp;TPLCODE=TPL%20TERMOFIS&amp;isSearch=true&amp;numPage=1 Termofis]&lt;/ref&gt;  &lt;ref&gt;Anvet ivez tachad kêr, takad kêr https://geriafurch.bzh/fr/frbr/zone&lt;/ref&gt; pe kêr a vez graet eus un [[Tachenn annez denel|dachenn annez denel]] gant ur [[stankted ar boblañs]] uhel ha [[danframm]]où peun  [[endro savadurioù]]. An takadoù kêrel a zo deuet gant ar [[kêriekadur|c'hêriekadur]], hag ar skiantourien a rummata anezho evel [[kêr]]ioù, [[tolpad-kêr]] ha [[bannlev]ioù]. Er [[kersavouriezh|c'hersavouriezh]], an droienn &quot;takad kêrel&quot; a vez implijet en un doare enebet d'ar [[maez]]ioù lec'h ma vez [[kêriadenn]]où ha [[pennkêr]]ioù. E tachenn ar [[sokiologiezh kêrel]] pe [[denoniezh kêrel]], eo implijet alies an droienn evel enebet ouzh an [[natur|en-dro naturel]].

Diorroadur ar c'hentañ takadoù kêrel e-kerzh an [[dispac'h kêrel]] eus ar IVe milved kt JK&lt;ref&gt;
{{cite book
 |last1                = Morris
 |first1               = A.E.J.
 |date                 = 2 December 2013
 |orig-date            = 1972
 |chapter              = The Early Cities
 |title                = History of Urban Form Before the Industrial Revolution
 |url                  = https://books.google.com/books?id=whBEAgAAQBAJ
 |edition              = 3
 |publication-place    = London
 |publisher            = Routledge
 |page                 = 1
 |isbn                 = 9781317885146
 |quote                = [...] the Bronze Age, starting between 3500 and 3000 BC [...]. During this [...] period the first urban civilizations were firmly established.
}} 
&lt;/ref&gt; en doa roet ganedigezh [[sevenadurezhioù denel]] ha goude-se d'ar [[kêraozouriezh|gêraozouriezh]], gant oberezhioù denel evel [[korvoerezh an danvezioù krai]] o tegas [[levezon mab-den war an endro]].
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêraozouriezh]]
[[Rummad:Kêriekadur]]</text>
      <sha1>nij1h0lbq9ejsfxmgw9dzi8tx4vti87</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193519</id>
      <parentid>2193517</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T19:53:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2024" sha1="p9crddr34lk2bjl3tysprqolc04rx69" xml:space="preserve">{{databox}}
Un '''takad kêrel''' &lt;ref&gt;[https://www.fr.brezhoneg.bzh/include/ajax/ajax.rechercheTermofis.php?logSearch=true&amp;TERME=zone+urbaine&amp;NOM=1&amp;TER%20DOMAINE=&amp;LANGUE=%20FR&amp;TPLCODE=TPL%20TERMOFIS&amp;isSearch=true&amp;numPage=1 Termofis]&lt;/ref&gt;  &lt;ref&gt;Anvet ivez tachad kêr, takad kêr https://geriafurch.bzh/fr/frbr/zone&lt;/ref&gt; pe kêr a vez graet eus un [[Tachenn annez denel|dachenn annez denel]] gant ur [[stankted ar boblañs]] uhel ha [[danframm]]où pe un  [[endro savadurioù]]. An takadoù kêrel a zo deuet gant ar [[kêriekadur|c'hêriekadur]], hag ar skiantourien a rummata anezho evel [[kêr]]ioù, [[tolpad-kêr]] ha [[bannlev]ioù]. Er [[kersavouriezh|c'hersavouriezh]], an droienn &quot;takad kêrel&quot; a vez implijet en un doare enebet d'ar [[maez]]ioù lec'h ma vez [[kêriadenn]]où ha [[pennkêr]]ioù. E tachenn ar [[sokiologiezh kêrel]] pe [[denoniezh kêrel]], eo implijet alies an droienn evel enebet ouzh an [[natur|en-dro naturel]].

Diorroadur ar c'hentañ takadoù kêrel e-kerzh an [[dispac'h kêrel]] eus ar IVe milved kt JK&lt;ref&gt;
{{cite book
 |last1                = Morris
 |first1               = A.E.J.
 |date                 = 2 December 2013
 |orig-date            = 1972
 |chapter              = The Early Cities
 |title                = History of Urban Form Before the Industrial Revolution
 |url                  = https://books.google.com/books?id=whBEAgAAQBAJ
 |edition              = 3
 |publication-place    = London
 |publisher            = Routledge
 |page                 = 1
 |isbn                 = 9781317885146
 |quote                = [...] the Bronze Age, starting between 3500 and 3000 BC [...]. During this [...] period the first urban civilizations were firmly established.
}} 
&lt;/ref&gt; en doa roet ganedigezh [[sevenadurezhioù denel]] ha goude-se d'ar [[kêraozouriezh|gêraozouriezh]], gant oberezhioù denel evel [[korvoerezh an danvezioù krai]] o tegas [[levezon mab-den war an endro]].
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêraozouriezh]]
[[Rummad:Kêriekadur]]</text>
      <sha1>p9crddr34lk2bjl3tysprqolc04rx69</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 26, bloaz 2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>180513</id>
    <revision>
      <id>2193541</id>
      <timestamp>2026-06-21T01:04:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <comment>Boulc’het</comment>
      <origin>2193541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="417" sha1="l8in37cuo7xek71lkzpso1x19tpr576" xml:space="preserve">= 22/06/2026 — 28/06/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_26,_bloaz_2026&amp;action=edit Skrivañ un dra bennak er c’hwec’hvet sizhun warn-ugent eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_25, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_27, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]</text>
      <sha1>l8in37cuo7xek71lkzpso1x19tpr576</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>