Wikipedia
brwiki
https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer
MediaWiki 1.47.0-wmf.11
first-letter
Media
Dibar
Kaozeal
Implijer
Kaozeadenn Implijer
Wikipedia
Kaozeadenn Wikipedia
Restr
Kaozeadenn Restr
MediaWiki
Kaozeadenn MediaWiki
Patrom
Kaozeadenn Patrom
Skoazell
Kaozeadenn Skoazell
Rummad
Kaozeadenn Rummad
TimedText
TimedText talk
Modulenn
Kaozeadenn modulenn
Event
Event talk
AC/DC
0
2744
2195349
2183224
2026-07-15T14:07:26Z
Raphael1256
48427
/* */
2195349
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Sonerezh (arzour)
| karta = strollad
| anv = [[Restr:Acdclogo2bynon3.png|100px]]
| alias =
| skeudenn = [[Restr:ACDC-Hughes-long ago.jpg|250px]]
| alc'hwez = AC/DC e [[1979]] e [[Belfast]], gant [[Angus Young]] (a-gleiz) ha [[Bon Scott]] (a-zehou)
| bro orin = {{Aostralia}}<br />{{Rouantelezh Unanet}}
| bloavezhioù = Abaoe [[1973]]
| doare = [[Hard rock]]<br /> [[Blues rock]]<br />[[Rock and roll]]
| label = Albert Records<br />EMI Group<br />Columbia Records<br />Epic Records<br />Atlantic Records<br />Atco Records<br /> Elektra Records<br />East West Records
| izili = [[Brian Johnson]]<br />[[Angus Young]]<br />[[Stevie Young]]<br />[[Cliff Williams]]<br />[[Phil Rudd]]
| izili bet = [[Bon Scott]] †<br>[[Malcom Young]] †<br>Ha reoù all (sellout ouzh ar [[#Sonerion arall, er strollad e-pad ur prantad amzer hir pe hiroc'h|chabistr war-se]])
| endro = [[Geordie]], [[The Easybeats]], [[Fraternity]], [[The Valentines]]
| lec'hienn = [http://www.acdc.com acdc.com]
}}
'''AC/DC''' a zo ur strollad sonerien [[rock]] [[Aostralia|aostralian]]-[[Rouantelezh-Unanet|breizhveurat]], savet e [[Sydney]] e-kerzh miz Kerzu [[1973]]. A-c'houde an amzer-se en deus graet berzh ar strollad. Gwerzhet e vez pladennoù a-vil-vern gantañ (muioc'h evit 200 milion er bed a-bezh). Ur strollad [[hard-rock]] pe [[heavy metal]] a vez graet anezhañ get an darn vrasañ, ha tennañ a ra e sonerezh d'ar [[blues]] ivez.
Daou brantad amzer a zo e buhez AC/DC, hag a glota get daou ganer, an eil en doa kemeret lec'h an hani kentañ pa oa marvet hemañ diwezhañ, [[Bon Scott]] e anv, e [[1980]]. Setu prantad [[1973]]-1980, ha prantad 1980 betek bremañ (2013) get [[Brian Johnson]] o kanañ. Karourion ar strollad a zo evit bep prantad nemetken, hag ul lodenn arall evit an daou ivez, daoust dezhe gouiet ez eus degouezhet un troc'h e 1980, evel ma vije ur strollad all war-lerc'h.
== Ganedigezh ar strollad ==
E [[Skos|Bro-Skos]] e oa bet ganet ar vreudeur [[Angus Young|Angus]] ha [[Malcolm Young]]. Divroiñ a rejont gant o familh da [[Sydney]] e [[Aostralia]] pa oa bugale anezhe c'hoazh. Malcom a voe an hini kentañ o tapout krog er gitar, ha da c'houde Angus da heul. Strollad kentañ Malcom a voe "[[The Velvet Underground]]" (arabat drougveskiñ gant strollad [[Lou Reed]] ha [[John Cale]] avat). O breur henañ, [[George Young]], a oa bet e strollad brudetañ Aostralia er [[bloavezhioù 1960|bloavezhioù tri-ugent]], the [[Easybeats]], ur strollad a reas berzh pa voe gwerzhet ur yoc'h pladennoù gantañ er bed a-bezh get ar sonenn ''[[Friday on my mind]]'' e [[1967]], ar wezh kentañ evit ur strollad aostralian.
Young hag e genezel er strollad Easybeats Vanda a yeas en-dro da Aostralia e 1973, ha setu int oc'h ober àr-dro ar sonerezh e-barzh [[Albert Productions]], ul label pladennoù nevez savet gant [[Ted Albert]] hag a rae war-dro sonerezh the Easybeats adalek [[1965]] betek [[1967]].
Ur strollad a voe savet get Angus, Tantrum e anv, ha goude the Velvet Underground e savas Malcolm ur strollad arall, muioc'h rock'n roll anezhañ, ha kinnig a reas d'e vreur Angus da zoned a-barzh, hag engouestlet get ar label Albert nevez savet, get Vanda ha Young (o breur) oc'h ober war-dro kempennadur ar sonerezh evit o fladennoù kentañ.
Ur bochad sonerion a dremenas er strollad d'ar mare-se, estreget ar vreudeur Young a oa izili diazez ar strollad anezhe. Da skouer [[Colin Burgess]] hag e daboulinoù, meur a soner gitar boud pe taboulinoù arall a voe. E miz Gwengolo 1974 e voe ur c'hemmadur a-bouez : kaner kentañ ar strollad (Dave Evans) a voe skarzhet kuit ha lakaet [[Bon Scott|Ronald "Bon" Scott]] en e lec'h, ur c'haner leun a vejoñs hag ur vouezh dibar dezhañ. Un tammig koshoc'h e oa [[Bon Scott]], en doa tapet skiant-prenet pa oa o kanañ e penn strolladoù pop e-raok, er blovezhioù 1960 get The Valentines hag er bloavezhioù 70 get ar strollad rock Fraternity. Ha setu brud ar strollad o tibradiñ. Berzh a reas adalek neuze, get sikour o doareoù war al leurenn, hag o neuz ivez, dreist-holl kani Angus Young, perc'hennet gwiskamant e skol eil derez (Ashfield Boys' High e [[Sydney]]) getoñ warr al leurenn betek bremañ. Dont a reas da vezañ ur mailh war ar gitar ivez. Ur vojenn arall a voe ma vije bet ganet Angus e [[1959]] (kentoc'h evit [[1955]]), da lavaret eo e vije bet 14 vle e penn kentañ ar strollad e [[1973]]. Pozioù ar strollad a oa kalz - hag a vez c'hoazh - troet war-zu ar merc'hed hag ar seks.
An anv AC/DC a oa bet kavet get c'hoar ar vreudeur Young ("Alternating current/direct current" e saozneg), lennet ganti, sañset, war ur wriaderez. E saozneg e c'hall bezañ arlivioù arall d'ar lizherennoù-se, a c'hall ober dave d'an heñvelrevidi. Setu ar pezh a soñje an dud en ur arvestiñ o doareoù glam rock, peotramant re Angus get e wiskamant skol, pe o dilhad lufrus. Tud arall o doa treuzkomprenet ur ster arall : "Anti-Christ/Devil's Children", hag e voent sellet evel satanisted get darn. Pep hani a c'hell kavet un dra bennak. Distaget e vez "Hey si di si" da gustum met en Australia e vez klevet "Acca Dacca".
== Deroù ar berzh (1974-1978) ==
Etre [[1974]] ha [[1978]] e rae berzh spontus AC/DC, prizet en [[Aostralia]] a-drugarez da abadennoù ingal gete er skinwel, Countdown. Setu o albumoù hag o fladennoù single é fringal uhel e listenn ar pladennoù gwerzhet du-hont. Da skouer unan ag ar re gentañ ''[[It's A Long Way To The Top (If You Wanna Rock and Roll)]]'', get biniou bras, e-ser degas [[Bro-Skos]] da soñj.
Da c'houde ez efont da [[Europa]], e [[Londrez]], a-benn gounit kalon tud ar c'hevandir kozh, àr-bouez troiadoù sonadegoù kement ha ma c'hallent.Tapet skiant-prenet evit pezh a sell doc'h seniñ e-barzh stadiumoù bras èl ma veze ar c'hiz nevez get ar strolladoù hard-rock pe rock d'ar mare-se. Ha troiadoù get strolladoù arall ivez, e stumm festivaloù. Helebini a veze e-touesk ar strolladoù, ha meur a wezh e c'hoarveze gwalldaolioù àr-lerc'h an abadennoù, pa veze toemmet d'o fenn get an alkol ha muioc'h.
Ne voe harz erbed d'o berzh e-pad barrad ar prantad punk, àr-dro ar bloaz 1977, peogwir e kave d'ar gazetennerion sonerezh saoz e oant punk anezhe, ar pezh ne oa ket gwir. O sonadegoù skrijus, lan a startijenn, neuz Angus Young àr ar leurenn, kan dirollet Bon Scott, setu peadra da levezoniñ betek ar bunked o-unan, diàr pozioù kaner ar [[Sex Pistols]] e-unan, [[Johnny Rotten]]. Ur bochad strolladoù zo bet savet àr roudoù AC/DC.
Pladennoù AC/DC o deus graet berzh a bep tu d'ar meurvor Atlantel (''[[Let There Be Rock]]'' e [[1977]], ''[[Powerage]]'' e [[1978]]), ha muioc'h c'hoazh get ''[[Highway to Hell]]'' e [[1979]].
== Darvoud kriz ==
[[Restr:Grave of Bon Scott, Fremantle Cemetery, Western Australia - 20060218.jpg|thumb|250px|right|Bez [[Bon Scott]] e [[Fremantle]]]]
Ur gwall reuz a voe e miz C'hwevrer 1980, pa voe kavet Bon Scott marv àr azezenn a-dreñv oto e vignonez, mouget anezhoñ get e zislonkadur, goude lonkiñ re a alkol. Mantret izili ar strollad ha da neuze e felle dezhe gober un arsav. Broudet e voent get tud Bon Scott da genderc'hel get ar strollad, ha neuze kavout ur c'haner nevez, ar pezh voe graet get Brian Johnson, hag a oa o kaniñ e-barzh [[Geordie]], ur strollad a oa bet gwelet get Bon Scott e-unan e-raok, hag hemañ diwezhañ ne oa ket chomet diforzh pa oa bet klevet mouezh Johnson getoñ.
Setu-int é kenderc'hel get skriviñ sonioù, hag an disoc'h a voe ar bladenn ''[[Back in Black]]'', hag a voe gwerzhet muioc'h eget biskoazh en e-raok, muioc'h eget un ugent milion bennak er Stadoù-Unanet.
Ar sonenn ''[[Back in black (kanaouenn)|Back in black]]'' a zo bet savet evit enoriñ Bon Scott. Ar bladenn da heul, ''[[For Those About To Rock, We Salute You]]'' (1981) a reas kement a verzh.
== Prantad diaesoc'h (1983-1995) ==
Lange, a rae war-dro kempennadur ar sonerezh, a voe skarzhet kuit e [[1983]], hag an album ''[[Flick of the Switch]]'' voe graet gete o-unan. Kuitaet en doa Phil Rudd (paotr an taboulinoù) ar strollad goude tabuterezh get unan arall (hag a vehe Malcom Young, sañset), hag erlec'hiet get Simon Wright. Enrollet e voe ar bladenn nevez ''[[Fly On the Wall]]'' e [[1985]]. Ar vreudeur Young a reas àr he zro. Ne reas ket berzh evel ar re daet er-maez a-raok.
Neoazh e voe gwerzhet muioc'h a bladennoù gete get sonerezh film [[Stephen King]] ''[[Maximum Overdrive]]'' (''[[Who made who]]'') e [[1986]]. A-hend arall e voe ur bladenn doare ''best-of'' d'ar mare-se hag a gavas fret. Un albom nevez all a voe e 1988, ''[[Blow Up Your Video]]'', e [[1988]], get Vanda ha Young daet en-dro evit gober àr-dro ar sonerezh.
== Adc'hanedigezh ==
Deroù ar bloavezhioù 1990 a voe merket gant darvoudouigoù start pe startoc'h : [[Brian Johnson]] distu ur wezh bennak, ar vreudeur Young a skrivas o-unan penn, [[Simon Wright|Wright]] ne chomas ket er strollad, erlec'hiet get [[Chris Slade]]. En neuziad nevez-se e voe ar bladenn ''[[The Razor's Edge]]'' frouezh o labourioù da neuze. Ar ganaouenn ''Thunderstruck'' enni a zo deuet da vezañ e-touez reoù vrudetañ ar strollad. Ar pladennoù ''[[Ballbreaker]]'' ([[1995]]) ha ''[[Stiff Upper Lip]]'' ([[2000]], blaz ar blues ganti) a zeuas er-maez war-lerc'h.
Ar-lerc'h gwalldaol an 11 a viz [[Gwengolo]] [[2001]] e [[New York]] e voe difennet skignañ un nebeud sonennoù AC/DC (7 en holl, hag en o zouez ''Highway to hell'', ''Hell's bells'' ha ''Safe in New York City''). D'an 30 a viz Gouere [[2003]] e voe ur sonadeg veur gete, asambles get [[The Rolling Stones]]e, ar Sarsfest e [[Toronto]] ([[Ontario]], [[Canada]]) : 500 000 a dud a zeuas evit skoazellañ stourm ar gêr-se a-enep kleñved-red SRAS. E [[2003]] e voe tizhet 20 milion pladenn ''Back in black'' gwerzhet er Stadoù-Unanet, ha dont a reas da vout ar c'hwec'hvet pladenn muiañ gwerzhet du-hont. 63 milion pladenn AC/DC a zo bet gwerzhet en holl er Stadoù-Unanet (sifroù [[2003]], da lavaret eo ar pempvet strollad evit ar pezh a sell doc'h ar gwerzh, àr-lerc'h [[The Beatles]], [[Led Zeppelin|Led Zep]], [[Pink Floyd]] ha [[The Eagles]]). Muioc'h evit 100 milion pladenn a vehe bet gwerzhet gete er bed a-bezh.
Ur straed a voe anvet "ACDC Lane" e Melbourne, e [[2004]], tost d'al lec'h ma voe enrollet gete video ''It's a long way to the Top'' e [[1975]].
== Izili diazez ==
* [[Angus Young]] (gitar solo), 1973-
* [[Malcolm Young]] (gitar lusk), 1973-2014
* Bon Scott (kan), 1975-1979
* Brian Johnson (kan), 1980-
* Phil Rudd (taboulinoù), 1975-1983, 1994-
* Cliff Williams (gitar boud), 1978-
== Sonerion arall, er strollad e-pad ur prantad amzer hir pe hiroc'h ==
{| style="border:1px solid #000000"
|+ style="background-color:#abcdef;" | <big>'''Izili pennañ ha pladennoù'''</big>
! valign="bottom" | Bloaz
! valign="bottom" | Gitar solo
! valign="bottom" | Gitar/kan
! valign="bottom" | Kan
! valign="bottom" | Gitar boud/kan
! valign="bottom" | Taboulinoù
! valign="bottom" | Pladennoù
|-
| colspan="7"| <hr>
|-
| 1973
| rowspan="38" bgcolor="#9999FF" | [[Angus Young]]
| rowspan="38" bgcolor="#FF9999" | [[Malcolm Young]]
| rowspan="2" bgcolor="#CCFFCC" | [[Dave Evans (kaner)|Dave Evans]]
| bgcolor="#CCFFFF" | [[Larry Van Kriedt]]
| bgcolor="#FFFFEE" | [[Colin Burgess]]
|-
| 1974
| bgcolor="#BBFFFF" | [[Rob Bailey (soner)|Rob Bailey]]
| bgcolor="#FFFFDD" | [[Peter Clack]]
|-
| 1975
| rowspan="5" bgcolor="#99FF99" | [[Bon Scott]]
| bgcolor="#99FFFF" | [[George Young (soner)|George Young]]
| bgcolor="#FFFFCC" | [[Tony Currenti]]
| [[High Voltage (pladenn aostralian)|High Voltage]]
|-
| 1976
| rowspan="2" bgcolor="#99FFFF" | [[Mark Evans (soner)|Mark Evans]]
| rowspan="8" bgcolor="#FFFFCC" | [[Phil Rudd]]
| [[T.N.T. (pladenn)|T.N.T.]] + [[Dirty Deeds Done Dirt Cheap]]
|-
| 1977
| [[Let There Be Rock]]
|-
| 1978
| rowspan="33" bgcolor="#66FFFF" | [[Cliff Williams]]
| [[Powerage]]
|-
| 1979
| [[Highway to Hell (pladenn)|Highway To Hell]]
|-
| 1980
| rowspan="31" bgcolor="#66FF66" | [[Brian Johnson]]
| [[Back in Black]]
|-
| 1981
| [[For Those About to Rock]]
|-
| 1982
|-
| 1983
| [[Flick of the Switch]]
|-
| 1984
| rowspan="6" bgcolor="#FFFF99" | [[Simon Wright]]
|-
| 1985
| [[Fly on the Wall (pladenn)|Fly on the Wall]]
|-
| 1986
| [[Who Made Who]] (hanter kendastumad)
|-
| 1987
|-
| 1988
| [[Blow Up Your Video]]
|-
| 1989
|-
| 1990
| rowspan="5" bgcolor="#FFFF66" | [[Chris Slade]]
| [[The Razor's Edge (pladenn)|The Razor's Edge]]
|-
| 1991
|-
| 1992
| [[Live (pladenn AC/DC)|Live]] + [[Live: 2 CD Collector's Edition]]
|-
| 1993
|-
| 1994
|-
| 1995
| rowspan="16" bgcolor="#FFFFCC" | [[Phil Rudd]]
| [[Ballbreaker]]
|-
| 1996
|-
| 1997
|-
| 1998
|-
| 1999
|-
| 2000
| [[Stiff Upper Lip]]
|-
| 2001
|-
| 2002
|-
| 2003
|-
| 2004
|-
| 2005
|-
| 2006
|-
| 2007
|-
| 2008
| [[Black Ice]]
|-
| 2009
|-
| 2010
| [[Iron Man 2 (pladenn)|Iron Man 2]] (kendastumad)
|}
<div style="-moz-column-count:3; column-count:3; -webkit-column-count:3">
Kala-gouiañv '73 - C'hwevrer '74
* Colin Burgess [taboulinoù]
* Dave Evans [kan]
* Larry Van Kriedt [gitar boud, sakso]
* Angus Young [gitar]
* George Young [gitar boud, taboulinoù] (hag enrolladur)
* Malcolm Young [gitar, gitar boud]
C'hwevrer - Ebrel '74
* Dave Evans [kan]
* Neil Smith [gitar boud]
* Noel Taylor [taboulinoù]
* Angus Young [gitar]
* Malcolm Young [gitar]
Ebrel - Gwengolo '74
* Rob Bailey [gitar boud]
* Peter Clack [taboulinoù]
* Dave Evans [kan]
* Dennis Laughlin [kan] - ur wezh an amzer
* Angus Young [gitar)]
* Malcolm Young [gitar]
Gwengolo '74 - Genver '75
* Rob Bailey [gitar boud]
* Peter Clack [taboulinoù]
* Tony Currenti [taboulinoù] - evit enrolliñ hepken
* Bon Scott [kan]
* Angus Young [gitar]
* George Young (gitar boud) - evit enrolliñ nemetken
* Malcolm Young [gitar]
Genver '75
* Phil Rudd [taboulinoù]
* Bon Scott [kan]
* Larry Van Kriedt [gitar boud]
* Angus Young [gitar]
* Malcolm Young [gitar]
Genver - Meurzh '75
* Phil Rudd [taboulinoù]
* Bon Scott [kan]
* Angus Young [gitar]
* George Young [gitar boud, kan] - ur wezh an amzer
* Malcolm Young [gitar boud, gitar]
Meurzh '75 - Mai '77
* Mark Evans [gitar boud]
* Phil Rudd [taboulinoù]
* Bon Scott [kan]
* Angus Young [gitar]
* Malcolm Young [gitar]
Mezheven '77 - C'hwevrer '80
* Phil Rudd [taboulinoù]
* Bon Scott [kan]
* Cliff Williams [gitar boud]
* Angus Young [gitar]
* Malcolm Young [gitar]
Ebrel '80- kreiz ar ble '83
* Brian Johnson [kan]
* Angus Young [gitar]
* Malcolm Young [gitar]
* Cliff Williams [gitar boud]
* Phil Rudd [taboulinoù]
1983-1988
* Brian Johnson [kan]
* Angus Young [gitar]
* Simon Wright [taboulinoù]
* Cliff Williams [gitar boud]
* Malcolm Young [gitar]
1989-1994
* Brian Johnson [kan]
* Angus Young [gitar]
* Chris Slade [taboulinoù]
* Cliff Williams [gitar boud]
* Malcolm Young [gitar]
1994-betek bremañ
* Brian Johnson [kan]
* Angus Young [gitar]
* Malcolm Young [gitar]
* Cliff Williams [gitar boud]
* Phil Rudd [taboulinoù]
</div>
== Pladennoù ==
* [[1974]] - High Voltage (e [[Aostralia]])
* [[1975]] - [[T.N.T. (pladenn)|T.N.T.]] (e [[Aostralia]])
* [[1976]] - High Voltage (etrebroadel)
* [[1976]] - Dirty Deeds Done Dirt Cheap (e [[Aostralia]])
* [[1976]] - Dirty Deeds Done Dirt Cheap (etrebroadel)
* [[1977]] - Let There be Rock
* [[1978]] - Powerage
* [[1978]] - If You Want Blood (pladenn live)
* [[1979]] - Highway to Hell
* [[1980]] - Back in Black
* [[1981]] - For Those About to Rock
* [[1983]] - Flick of the Switch
* [[1984]] - '74 Jailbreak
* [[1985]] - Fly on the Wall
* [[1986]] - Who Made Who (evit film Stephen King "Maximum Overdrive")
* [[1988]] - Blow Up Your Video
* [[1990]] - The Razors Edge
* [[1992]] - Live
* [[1995]] - Ballbreaker
* [[1997]] - Bonfire (evit enoriñ Bon Scott - get "live from atlantic studio" - "let there be rock (àr ar leurenn e Paris)" - "volts" ...)
* [[2000]] - Stiff Upper Lip
* [[2008]] - Black Ice
* [[2010]] - Iron Man 2 (kendastumad, evit ar film [[Iron Man 2]])
* [[2014]] - Rock or Bust
*[[2020]] - Power Up
== Skeudennaoueg ==
<gallery>
Madrid-acdc 12.JPG
Madrid-acdc 20.JPG
Madrid-acdc 38.JPG
Madrid-acdc 56.JPG
</gallery>
== Liammoù diavaez ==
* {{En}} [http://www.acdc.com/ Lec'hienn ofisiel]
* {{En}} [http://ac-dc.net/ Electric Shock, ul lec'hienn all]
* {{Fr}} [http://www.highwaytoacdc.com/ Highway to AC/DC], ul lec'hienn c'hall
* [https://www.youtube.com/watch?v=GCC8gWTOkEk&t=5149s Sonadeg ar strollad] e stad [[River Plate Football Club|River Plate]] ([[Arc'hantina]]) e 2009
[[Rummad:AC/DC]]
[[Rummad:Strolladoù sonerezh rock|AC DC]]
[[Rummad:Strolladoù sonerezh Aostralia|AC DC]]
gtdncx0kl3iw0dwarxdqmzy6l4wzgu1
Henrique Mecking
0
17208
2195373
2018125
2026-07-16T10:47:09Z
Dakbzh
58931
+ Nev. renk Elo, astenn ha kempenn.
2195373
wikitext
text/x-wiki
[[Skeudenn:Mequinho3.jpg|thumb|Henrique da Costa Mecking]]
'''Henrique Costa Mecking''' a zo bet ganet d'an [[23 Genver|23 a viz Genver]] [[1952]] e [[Santa Cruz do Sul]] e Stad [[Rio Grande do Sul]] ([[Brazil]]).</br>Ur c'hoarier [[echedoù]] [[brazil]]iat eo.</br>Mestr Meureur (GM) eo abaoe 1972, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1967<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2100010 E fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 553 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 573 e renk ''Fonnapl'' ha 2 597 e renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2100010 E fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 349 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gwengolo 2014.</br>E wellañ [[renk Elo]] a voe 2 740, bet tizhet e miz Gouere 1976.</br>
== Ul levr diwar e benn ==
* {{en}}Stephen W. Gordon, ''Henrique Mecking, Latin Chess Genius'', Davenport, Iowa, 1993 .
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2100010 E fichenn FIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=16115 E c'hoari e Chessgames]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20070314162018/http://www.muljadi.org/Mecking.htm E bartiennoù e Muljadi]
* {{en}}[http://www.wtharvey.com/meck.html 10 Lec'hiadenn a-bouez ag e bartiennoù]
{{DEFAULTSORT:Mecking, Henrique}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1952]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù braziliat]]
odp3fngt94yu8ejnfhkh5qnxezql44a
2195374
2195373
2026-07-16T10:49:46Z
Dakbzh
58931
+ Emdroadur e renk Elo ha kempennig.
2195374
wikitext
text/x-wiki
[[Skeudenn:Mequinho3.jpg|thumb|Henrique da Costa Mecking]]
'''Henrique Costa Mecking''' a zo bet ganet d'an [[23 Genver|23 a viz Genver]] [[1952]] e [[Santa Cruz do Sul]] e Stad [[Rio Grande do Sul]] ([[Brazil]]).</br>Ur c'hoarier [[echedoù]] [[brazil]]iat eo.</br>Mestr Meureur (GM) eo abaoe 1972, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1967<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2100010 E fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 553 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 573 e renk ''Fonnapl'' ha 2 597 e renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2100010 E fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 349 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gwengolo 2014.</br>E wellañ [[renk Elo]] a voe 2 740, bet tizhet e miz Gouere 1976.</br>
{{EloChart|Q2100010}}
== Ul levr diwar e benn ==
* {{en}}Stephen W. Gordon, ''Henrique Mecking, Latin Chess Genius'', Davenport, Iowa, 1993.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2100010 E fichenn FIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=16115 E c'hoari e Chessgames]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20070314162018/http://www.muljadi.org/Mecking.htm E bartiennoù e Muljadi]
* {{en}}[http://www.wtharvey.com/meck.html 10 Lec'hiadenn a-bouez ag e bartiennoù]
{{DEFAULTSORT:Mecking, Henrique}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1952]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù braziliat]]
4gl9bvhttpdxim5u5kx8p7o4h20fj4n
Jacob van Eyck
0
68566
2195367
1952045
2026-07-16T07:36:27Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2195367
wikitext
text/x-wiki
'''Jacob van Eyck''' (e-tro [[1590]] e [[Heusden]] - [[26 a viz Meurzh]] [[1657]] en [[Utrecht]]) a oa ur soner [[Izelvroioù|izelvroat]]. Unan eus sonerien vrudetañ an Izelvroioù er {{XVIIvet}} kantved e voe. Soner brimbalerezh, ograoù, fleüt ha sonaozer e voe ivez.
== E vuhez ==
Pa voe ganet e oa dall. E [[1625]] e kuitaas Heusden hag e teuas da vezañ brimbaler iliz-veur [[Utrecht]]. Brimbalerien all a zeuas da Utrecht da zeskiñ gantañ, ha priziet e oa gant tud evel [[René Descartes]] pe Isaac Beeckman peogwir e oa barrek-tre a-fet kendoniañ. Sevel a reas ''Der Fluyten Lust-hof'' (Liorzh plijadurioù ar fleüt) hag a voe embannet e [[1644]], [[1646]], [[1649]], [[1654]] hag e [[1656]].
==Liamm diavaez==
* [https://web.archive.org/web/20100311140638/http://www.jacobvaneyck.info/main.htm Lec'hienn diwar-benn Jacob van Eyck ha ''Der Fluyten Lust-hof'']
{{Porched Izelvroioù}}
{{DEFAULTSORT:Eyck, Jacob van}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1590]]
[[Rummad:Marvioù 1657]]
[[Rummad:Sonaozourien an Izelvroioù]]
[[Rummad:Sonaozourien ar XVIIvet kantved]]
olqn6w38iqlcdr900r8jdnpc1dty8zk
Kaozeadenn Implijer:VIGNERON
3
81041
2195375
2179332
2026-07-16T11:24:41Z
Rei Momo
27542
2195375
wikitext
text/x-wiki
{{Degemermat nevez}}
* '''[//br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaozeadenn_Implijer:VIGNERON&oldid=1620050 Dielloù 2010-2014]'''
== An davarn ==
Salud dit,
La page d'accueil de notre bistro [[Wikipedia:Kumuniezh/An davarn]] semble bloquée sur la première semaine de février et n'affiche pas les discussions actuelles. Saurais-tu remédier à ça ?
Mersi bras - [[User:Bzh-99|Bzh<sup>99</sup>]][[Discussion_utilisateur:Bzh-99|''(k)'']] 15 Meu 2015 da 19:28 (UTC)
==Ar gaozeadenn?==
*https://br.wikipedia.org/wiki/Kaozeal:Lazagn
Ar gaozeadenn-se zo a- bouez en istor ar pennad, hag a zo da adenvel [https://br.wikipedia.org/wiki/Kaozeal:Lasagne]. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 23 Eos 2015 da 20:49 (UTC)
==Roll tud Kembre==
To change the heading (date of birth) on [[Roll tud Kembre]], from 'Deiz ar ganedigezh' to 'deiziad ganedigezh', I've changed it on [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Property:P569&diff=next&oldid=306497041 Wikidata], the realised it's the other way round! Can you confirm that it is now correct please? I think it's the other way round? Diolch! [[Implijer:Llywelyn2000|Llywelyn2000]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llywelyn2000|kaozeal]]) 23 C'hwe 2016 da 10:38 (UTC)
:Hi,
:It's the other other way round ;) « deiz ar ganedigezh » is not wrong but it's uncommon ; « deiziad ganedigezh » seems a much better label for this property on Wikidata.
:A gln, [[Implijer:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Kaozeadenn Implijer:VIGNERON|kaozeal]]) 23 C'hwe 2016 da 10:46 (UTC)
::Sorry! Just amended it, and on the main wd page [https://www.wikidata.org/wiki/Property:P569 here].
::PS Can you take a look at [[Implijer:Llywelyn2000/Bretoned]] please. You can move it to wikispace if you like. But there are thousand of missing Brettons! To add, we need to edit Wikidata, and get their place of birth onto their individual pages. Needs a whole project! [[Implijer:Llywelyn2000|Llywelyn2000]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llywelyn2000|kaozeal]]) 26 C'hwe 2016 da 13:29 (UTC)
== Rummad:C'hoarierien echedoù ==
Demat. Merzhet ganin eo bet diverket ganeoc'h ar rummad-se e meur a bennad. Gell a rafec'h displegañ perak mar plij? A galon. [[Implijer:Kadbzh|Kadbzh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadbzh|kaozeal]]) 30 Ebr 2016 da 15:32 (UTC)
:Demat [[Implijer:Kadbzh|Kadbzh]],
:Ya, naetaet m'eus un tamm ar rummad se. N'eus ket ezhomm da lak « Rummad:C'hoarierien echedoù » ha « Rummad:C'hoarierien echedoù ''ul lec'h bennak'' » er memes koulz ; an hini resisoc'h zo trawalc'h.
:A galon, [[Implijer:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Kaozeadenn Implijer:VIGNERON|kaozeal]]) 1 Mae 2016 da 08:47 (UTC)
:: Demat Trugarez eus ho respont; Pas, just a-walc'h, d'am soñj: ar rummad ledanoc'h a c'hell aesaat ar c'hlask (n'eus roll ebet eus an holl c'hoarierion -- tremen 500!). A galon. [[Implijer:Kadbzh|Kadbzh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadbzh|kaozeal]]) 1 Mae 2016 da 14:44 (UTC)
:::Demat, Ali gant an implijer [[Implijer:Kadbzh|Kadbzh]] penn-da-benn. Marteze e vije bet mat goulenn ali an implijerien o devoa roet un tammig eus o amzer da sevel an holl bennadoù-se, ne gav ket deoc'h ? A galon.--[[Implijer:Prieladkozh|Prieladkozh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Prieladkozh|kaozeal]]) 1 Mae 2016 da 16:01 (UTC)
:Digarez [[Implijer:Kadbzh|Kadbzh]] met « ar rummad ledanoc'h a c'hell aesaat ar c'hlask » n'eo ket gwir hervezon ha hervez ar gustum war ar wiki. Petra a vefe aesoc'h hervezout etre
:Rummad:C'hoarierien echedoù gall
:ha
:Rummad:Echedoù ; Rummad:C'hoarierien echedoù ; Rummad:C'hoarierien echedoù gall ; Rummad:Tud ; Rummad:Tud Bro-C'hall (hag all, hag all...)
:Atav pe tost vez implijet nemet en doare gentañ (estreget ar c'hoarierien echedoù), m'eus ket soñjet e vefe ret da goulenn evit un dra anat evel-se... Digarez, goulennet e vo ar wezh a zeu.
:Da gouzout, dec'h da vintin e o war-dro 500 pennad e [[:Rummad:C'hoarierien echedoù]] met 607 pennad zo diwar-benn c'hoarierien echedoù (d'an nebeutañ, kalz zo n'int ket rummet).
:Cdlt, [[Implijer:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Kaozeadenn Implijer:VIGNERON|kaozeal]]) 1 Mae 2016 da 17:05 (UTC)
==Goulennig==
Demat, Gallout a ran goulenn ganeoc'h perak ez eo chomet skrivet "Me zo Merour war Wikipedia (brezhoneg ha galleg), [...]." war ho Pajenn implijer ? Me 'soñje din ho poa dilezet ho karg a verour ?! A galon.--[[Implijer:Prieladkozh|Prieladkozh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Prieladkozh|kaozeal]]) 1 Mae 2016 da 15:56 (UTC)
:Gwir eo, n'oa ket bet hizivaet ma fajenn. Sur a-walc'h ez eus pajennoù-all da hizivaat ma fell dit. A gln, [[Implijer:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Kaozeadenn Implijer:VIGNERON|kaozeal]]) 1 Mae 2016 da 16:43 (UTC)
::"Sur a-walc'h ez eus pajennoù-all da hizivaat ma fell dit." : dres ar pezh emaon oc'h ober e-keñver an holl bennadoù war an [[evnoniezh]] ha kement-mañ abaoe mizioù...--[[Implijer:Prieladkozh|Prieladkozh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Prieladkozh|kaozeal]]) 2 Mae 2016 da 06:37 (UTC)
:::Me c'hoantfe da lar « Sur a-walc'h ez eus pajennoù-all "pelec'h a kaver ma anv evel merour" da hizivaat ma fell dit. » Met trugarez memestra evit da labour. Cdlt, [[Implijer:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Kaozeadenn Implijer:VIGNERON|kaozeal]]) 2 Mae 2016 da 06:42 (UTC)
::::Fallgompren eus ma ferzh dre ma soñje din edoc'h oc'h adkemer ho karg a verour war-lerc'h un ehanig...--[[Implijer:Prieladkozh|Prieladkozh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Prieladkozh|kaozeal]]) 2 Mae 2016 da 09:18 (UTC)
== You are invited! ==
{| style="background-color: #e9f3ec; color:black; font-family:Avenir; border: 3px solid #000000; margin: 0.5em; padding: 0.5em{{border-radius|10px}}"
|-
! colspan="2" style="font-size: 130%;" |
[[File:Celtic Knot Wiki Conference - logo.png|right|200px]] <big>''You are invited...''</big> [[File:Wikimedia-logo.svg|left|80px]]
|-
| <div style="background: #fff;margin-right: 10px;"></div>
| style="text-align: left;" |
[https://wikimedia.org.uk/wiki/Celtic_Knot_Conference_2017 The Celtic Knot: Wikipedia Language Conference ] - '''Programme now live.'''<br />
*'''Hosts:''' [[w:The University of Edinburgh| The University of Edinburgh]] and [[w:Wikimedia UK| Wikimedia UK]]
*'''Supporting:''' Celtic & Indigenous Languages.
*'''Objective:''' The main objective for Celtic Knot 2017 is the coming together of practitioners in the same room at same time; strengthening the bonds of those working to support language communities into a 'knot' and leading into action. Attendees can expect to learn about and discuss innovative approaches to open education, open knowledge and open data that support and grow language communities.
*'''Date:''' 6 July 2017 - [https://wikimedia.org.uk/wiki/Celtic_Knot_Conference_2017 Booking is now open.]
|}
[[Implijer:Stinglehammer|Stinglehammer]] ([[Kaozeadenn Implijer:Stinglehammer|kaozeal]]) 22 Mae 2017 da 23:42 (UTC)
==Dilennadeg 2022==
Kevarc'h dit,
:Pedet out da reiñ da soñj – ha da lakaat da anv, petra 'virje ? — war ar bajenn [[Wikipedia:Dilennadeg 2022]].
:A galon,
:[[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 15 C'hwe 2022 da 11:30 (UTC)
Salud, Ne gav ket deoc'h 'vefe un dra vat respont d'ar bedadenn-mañ, da nebeutañ en abeg d'ho statud a verour kozh ? A galon.--[[Dibar:Degasadennoù/2A01:CB08:8BB7:F100:207E:EE3B:BC48:1518|2A01:CB08:8BB7:F100:207E:EE3B:BC48:1518]] 28 C'hwe 2022 da 11:04 (UTC)
::Demat dit,
::Digor eo ar votadeg evit kaout merourien nevez. Gallout a rez votiñ [[Wikipedia:Kumuniezh/votadeg evit merourien Ebrel 2022|amañ]].
::A galon,
::--[[File:Flag of Ukraine.svg|20px]] [[Implijer:Lekemok|Lekemok]] <small>([[Kaozeadenn_Implijer:Lekemok|kaozeal]])</small> 1 Ebr 2022 da 10:23 (UTC)
==Trugarez==
Merci pour tes nombreuses corrections, aussi minimes puissent-elles paraitre. Et désolé pour les points avant les références (.<ref>). Je tâcherai de ne plus le faire ! --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 10 Meu 2022 da 21:06 (UTC)
:Ah, il faut les mettre après ? [[File:Flag of Ukraine.svg|20px]] [[Implijer:Lekemok|Lekemok]] <small>([[Kaozeadenn_Implijer:Lekemok|kaozeal]])</small> 10 Meu 2022 da 21:14 (UTC)
::{{ping|Llydawr|Lekemok}} trugarez. J'ai eu un doute pour la position des références mais d'une part, la plupart des refs existantes dans les articles sont avec le point après, d'autres part dans la plupart des langues le point est après (l'anglais étant plutôt l'exception) et dans les quelques livres en langue bretonne que j’ai consulté, le point est aussi après.
::Certes les modifications sont minimimes mais mon idée était qu'il vaut mieux les faire semi-automatiquement à l’aide d'AutoWikiBrowser (et en faire des milliers en quelques heures) plutôt que quelqu'un "perde du temps" à le faire à la main.
::Enfin, si vous avez des idées de remplacement/correction du même genre à faire, il ne faut pas hésiter à me les signaler.
::A galon, [[Implijer:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Kaozeadenn Implijer:VIGNERON|kaozeal]]) 11 Meu 2022 da 11:52 (UTC)
Salud dit! Une idée de correction automatique : remplacer ''añvet'' (avec tilde) par ''anvet'' (sans tilde). Il y en a un certain nombre... A galon, --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 25 Meu 2022 da 11:16 (UTC)
== Merour (an) etrefas ==
Demat dit. Ma c’hellan spazhañ laou ganit un tammig, emaon o klask gouzout hag-eñ e tlefer ober gant ''merour etrefas'' pe ''merour an etrefas''. E saozneg, ar yezh orin, e vez lavaret ''interface administrator'', pezh a c’hellfe talvezout an eil pe egile. E galleg e lavarer ''administrateur d’interface'', evel ma vefe labour ar verourien merañ kement etrefas a zo. Koulskoude, n’eus nemet un etrefas, hini ar wiki. Setu, neuze, ma goulenn pouezus-kenañ e dibenn ar sizhun 😁. {{ping|Lekemok}} petra eo da soñj? [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 1 Ebr 2022 da 15:16 (UTC)
:{{ping|Huñvreüs}} « n’eus nemet un etrefas », n’eo ket gwir rik ; pep implijer(ez) a c'hall kaout un etrefas un tamm disheñvel (gant bitrakoù da skouer). N'on ket barrek gant ar brezhoneg met ''merour etrefas'' a seblant gwelloc'h hervezon. A galon, [[Implijer:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Kaozeadenn Implijer:VIGNERON|kaozeal]]) 9 Ebr 2022 da 10:40 (UTC)
::''Merour etrefas'' a gavan bezañ ar gwellañ. --[[File:Flag of Ukraine.svg|20px]] [[Implijer:Lekemok|Lekemok]] <small>([[Kaozeadenn_Implijer:Lekemok|kaozeal]])</small> 9 Ebr 2022 da 12:17 (UTC)
:::{{graet}} Kemmet am eus an droidigezh war Translatewiki, chom a rae ur meskaj etre an daou stumm. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 9 Ebr 2022 da 18:05 (UTC)
== Goulenn ali ==
[[Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 17, bloaz 2022#Adlakaat ar saozneg e lec’h ar galleg dre ziouer evit ar wikioù brezhonek|Trugarez da zont da reiñ da ali amañ]] diwar-benn implij ar saozneg pe ar galleg dre ziouer evit an troidigezhioù a vank en etrefas ar wiki brezhoneg.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 3 Mae 2022 da 15:00 (UTC)
== Brezelig embann ==
Salud dit. Lenn a ran 16 kemm d'an nebeutañ a-berzh an IP 94.238.208.166 (evezhiet dija hervez marilh ar sil a-enep ar gwall implij) evit plantañ e soñj e pennadoù zo d'ar 4 a viz Mae etre 21:02 ha 21:13 e-keit ha ma oad o komz eus reizh ar ger goursez skrivet er rummadoù war ar bajenn [[:Kaozeadenn Rummad:Izili ar Goursez]] a-raok ma vefe divizet tra pe dra. Degas a ra din soñj eus unan bennak, met piv? --[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 4 Mae 2022 da 21:21 (UTC)
== Skoazell ==
Salud dit. Marteze e c'hallfes sikour ac'hanomp da erlerc'hiañ ur ger gant unan all e dibarzhioù ar skeudennoù en un doare damemgeferek ? Anv 'm eus graet eus ar gudenn en Davarn. En un niver a skeudennoù en em gaver gant ar ger vignette e-lec'h thumb en dibarzhioù, ar pezh a laka skeudennoù divent da leuniañ ar prenestr a-bezh. [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 13 Mez 2022 da 15:12 (UTC)
==Kudenn patrom==
Salud dit. Un tamm skoazell am befe ezhomm evit ur vodulenn gwarezet hag ur patrom na gerzh ket evel ma faot. Amañ emaout ?
:Salud dit [[User:Kadwalan|Kadwalan]], ya un tamm amzer m'eus hiriv! [[Patrom:Infobox menez]] an hini eo? A gln, [[Implijer:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Kaozeadenn Implijer:VIGNERON|kaozeal]]) 9 Gou 2022 da 10:48 (UTC)
::N'eo ket. Goulennoù am befe da wellaat hennezh met kerzhout a ra mat a-walc'h a gav din. Klasket em eus degas ar [[patrom:Implij Wikidata]], un eilenn eus ar patrom saoznek [[en:Template:Uses Wikidata]], a-benn titouriñ an implijerien diwar-benn an titouroù degaset ent emgfereek er patromoù. Siwazh ne gerzh ket evel ma soñjen. Sell ouzh [[Patrom:Infobox Skiantour|teuliadur ar patrom skiantour]] evit gwelet ur skouer. Klasket em eus sikour er Village pump e saozneg. An diskoulm a vefe cheñch stiloù CSS evit doare met n'on ket gouest d'ober ha gwarezet eo ar bajenn. [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Village_pump_(technical)#Help_for_breton_wikipedia Emañ an diviz eno]--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 9 Gou 2022 da 11:14 (UTC)
::{{ping|Huñvreüs}} hag a oar muioc'h diwar-benn CSS egedon evit ouzhpennañ ''plainlist '' chlass war [[MediaWiki:Common.css]]. A gln, [[Implijer:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Kaozeadenn Implijer:VIGNERON|kaozeal]]) 9 Gou 2022 da 11:35 (UTC)
:::Trugarez met e vakañsoù emañ evit doare. Amzer zo... Mod all evit distreiñ d'ar {{m|Infobox menez}}. Ha gouzout a rez penaos e c'hallfen ober evit dispartiañ meur a road wikidata. Da skouer pa c'halvan ar perzh wikidata "bro" er patrom em bez alies meur a unan. N'em eus ket kavet an tu d'o dispartiañ evit gallout lakaat ur wikiliamm pe ur merk patrom evel <code><nowiki>[[:x]], [[:y]]</nowiki></code> pe <code>{{m|y}}, {{m|x}}</code>. En em gavout a ran gant <code><nowiki>[[:x, y]]</nowiki></code> pe <code>{{m|y, x}}</code>. [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 9 Gou 2022 da 12:09 (UTC)
== [[:Rummad:Candidates for speedy deletion]] ==
Hi, could you please take a look at this? '''[[User:Rschen7754|Rs]][[User talk:Rschen7754|chen]][[Special:Contributions/Rschen7754|7754]]''' 5 Her 2022 da 02:38 (UTC)
:{{done}}/'''Done'''. Thanks {{ping|Rschen7754}} for the warning ! Cheers, [[Implijer:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Kaozeadenn Implijer:VIGNERON|kaozeal]]) 5 Her 2022 da 17:02 (UTC)
==[[Xanton]]==
Salud dit! Voici ce qu'on peut lire sur le site des archives départementales de la Vendée : [http://www.communes-archives.vendee.fr/commune-xanton-2964] et [http://www.communes-archives.vendee.fr/commune-chassenon-2894]. A galon, --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 30 Kzu 2022 da 09:56 (UTC)
:Salud dit ha trugarez [[User:Llydawr|Llydawr]] !
:Mhh, n’eo ket sklaer tamm ebet... Ur ''fusion'' (liamm1) pe ur ''réunion'' (liamm2 ha Cassini) neuze ? Ha ur fazi zo : n'oa ket bet ur gumun anvet ''Chassenon'' james, ''Saint-Martin-de-Chassenon'' oa e anv...
:A galon, [[Implijer:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Kaozeadenn Implijer:VIGNERON|kaozeal]]) 30 Kzu 2022 da 10:17 (UTC)
::1) Fusion/Réunion : je ne suis pas sûr qu'il faille faire de différence, les deux mots sont utilisés au sein d'une même notice par le dictionnaire historique des communes de la Vendée (''Date de fusion : 1827''... ''Réunion des communes de Xanton et Chassenon'' [http://www.communes-archives.vendee.fr/commune-chassenon-2894]). 2) D'après la référence (Cassini) donnée par [[Implijer:Dakbzh|Dakbzh]], le nom de la commune est passée de ''Chassenon'' à ''Saint-Martin-de-Chassenon'' en 1801 ([http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=33303]). A galon, --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 30 Kzu 2022 da 11:53 (UTC)
:::Pour le 1, c'est un détail mais cela me semble un peu important car en cas de fusion, on fait habituellement trois articles (A + B devient C) alors qu'en cas de réunion on faut deux article (A et B réunis dans A).
:::Merci, bien noté pour le 2, autant pour moi c'est ma faute (et je viens compléter l'article et l'élément Wikidata du coup [[d:Q109572068#P1448]]).
:::A galon, [[Implijer:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Kaozeadenn Implijer:VIGNERON|kaozeal]]) 30 Kzu 2022 da 12:08 (UTC)
== "Marvaillou" ==
Marvaillou, titre donné en 1910. [[Implijer:Beurleudiskobol|Beurleudiskobol]] ([[Kaozeadenn Implijer:Beurleudiskobol|kaozeal]]) 6 Gen 2023 da 22:05 (UTC)
:{{ping|Beurleudiskobol}} n’eo ket, sell ouzh al levr (war Wikimammenn pe Commons pe e lec'hioù-all). Adenvet a oa ar pennad gant {{ping|Llydawr}}. A galon, [[Implijer:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Kaozeadenn Implijer:VIGNERON|kaozeal]]) 6 Gen 2023 da 23:03 (UTC)
== Ur patrom dedennus ==
Salut dit ha bloavezh mat !
Adkavet em eus ar patrom dedennus tre evit ar boblañs : [[Patrom:WD Poblañs]]. Evidon me, se zo un dra rekis evit pennadoù diwar-benn kumunioù ;)
Ken tuch ! [[Implijer:Pymouss|Pymouss]] <sup>[[Kaozeadenn Implijer:Pymouss|Komzomp]]</sup> 14 Gen 2023 da 00:11 (UTC)
== [[Getúlio (film)]] ==
Cou.cou, bien cher Vigneron, comment-va tu?
J'ai noté que tu travaille aussi sur cette Wikipedia. Pourrais-tu accesser 3 minutes dans cette page et ajoutter quelque nouvelle sur la synopsis? Just 3 minutes. Grazie mille pour ton aide trés omportant, à bientôt [[Implijer:Rei Momo|Rei Momo]] ([[Kaozeadenn Implijer:Rei Momo|kaozeal]]) 23 Meu 2023 da 09:00 (UTC)
== Un petit aide pour [[Gaia Zucchi]] ==
Bien cher Vigneron, comment va-tu?
Je te demande un minute pour ajoutter quelque chose sur la biographie de cette belle actrice. Grazie mille encore pour ton aide et à bientôt [[Implijer:Rei Momo|Rei Momo]] ([[Kaozeadenn Implijer:Rei Momo|kaozeal]]) 26 Gwe 2023 da 09:49 (UTC)
== Degasadennoù war frwiki ==
Salut dit. Merour out war ar wiki gallek, neuze e sachan da evezh ouzh an degasadennoù-mañ, ha dreist-holl an diverradennoù, graet gant un implijer am eus graet anaoudegezh gantañ war Commons. [https://fr.wikipedia.org/w/index.php?title=Mariage_homosexuel&diff=prev&oldid=210304634] [https://fr.wikipedia.org/w/index.php?title=Mariage_homosexuel&diff=prev&oldid=210304640] [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 17 Kzu 2023 da 12:36 (UTC)
:Trugarez {{ping|Huñvreüs}}. Lakaet m'eus un avertisamant. A galon, [[Implijer:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Kaozeadenn Implijer:VIGNERON|kaozeal]]) 17 Kzu 2023 da 14:54 (UTC)
== Kont krouet evit brudañ aktourien ==
Salut dit. War a seblant e teu bruderien d’ar wiki-mañ bremañ. [[Robbie Kay|Ar pennad-mañ]] zo bet krouet gant [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:CentralAuth?target=UrijahMaker1990 ur gont] a zegas kemmoù da wikioù e nouspet yezh disheñvel ([https://fr.wikipedia.org/wiki/Sp%C3%A9cial:Contributions/UrijahMaker1990 galleg] en o zouesk), emichañs dre droidigezh emgefre, atav evit brudañ aktourien. N’on ket sur petra ober, ha gallout a rafes lavarout din penaos e vez graet war-dro ar c’hontoù eus ar seurt-se er wiki gallek? [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 Kzu 2023 da 10:00 (UTC)
:Salud dit [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]],
:N'eus ket kalz a dra d'ober evit ar mare-mañ. Taol evezh ouzh ar c'hemennadennoù ha reizhañ ar pennadoù ma vez ezhomm ; setu-tout (evit ar mare-mañ).
:A galon, [[Implijer:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Kaozeadenn Implijer:VIGNERON|kaozeal]]) 21 Kzu 2023 da 10:39 (UTC)
== Kendiviz ==
Lakaet am eus testenn ar c’hendiviz e pajenn gaozeal ArzhPleuzal. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 31 Gen 2024 da 16:42 (UTC)
: Ha gwarezet am eus ar bajenn. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 31 Gen 2024 da 16:44 (UTC)
== Evit diverkañ meur a bajenn ==
Gallout a reer ober gant Pywikibot: https://www.mediawiki.org/wiki/Manual:Pywikibot/delete.py
Sur a-walc’h e vo aesoc’h evit gant etrefas ar wiki, evit ar skeudennoù en o unan da skouer. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 31 Gen 2024 da 20:37 (UTC)
== Komzoù diseven un IP ==
Demat. Petra eo deut da vout aferkomzoù diseven un IP hag a gunujenne ar genlabourerion? Stanker eo bet da vat? Trugarez en a raok.[[Implijer:Dakbzh|Dakbzh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dakbzh|kaozeal]]) 5 Meu 2024 da 19:05 (UTC)
:Peseurt IP oa dija? A galon, [[Implijer:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Kaozeadenn Implijer:VIGNERON|kaozeal]]) 6 Meu 2024 da 09:37 (UTC)
::Eus C’ho-C’ho-C’ho ez eus anv emichañs, an hini en deus skrivet traoù ken kuñv ha doujus hag [https://br.wikipedia.org/w/index.php?diff=2087476&oldid=2087474&title=Kaozeal:Pascal_Henry hemañ]. Evit poent em eus dihanet ober gant siloù, damwareziñ a ran ar pennadoù krouet pe kemmet gantañ. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 9 Meu 2024 da 07:07 (UTC)
== Labour evit ur bot ==
En un toullad pennadoù a-zivout kumunioù Aodoù-an-Arvor e chom lizherennoù amsklaer bet lakaet ganin: "d.le." (e-lec'h "d.l.e." - "da lavaret eo"); pas c'hellfe ur bot lakaat "eleze" pe "da lavaret eo" en o flas. Trugarez en a-raok. [[Implijer:Dakbzh|Dakbzh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dakbzh|kaozeal]]) 5 Meu 2024 da 19:09 (UTC)
:{{ping|Dakbzh}} mat e vo evel-se [[Special:Diff/2088836]] ? Gortoz a ran da asant evit mont war-raok. A galon, [[Implijer:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Kaozeadenn Implijer:VIGNERON|kaozeal]]) 6 Meu 2024 da 09:39 (UTC)
::Demat. Mat-tre! Grit war-dro mar plij. Trugarez. [[Implijer:Dakbzh|Dakbzh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dakbzh|kaozeal]]) 9 Meu 2024 da 09:40 (UTC)
:::{{ping|Dakbzh}} graet, 424 pajenn cheñchet e 9 munutenn (estreget pennadoù en Aodoù-an-Arvor e oa). A galon, [[Implijer:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Kaozeadenn Implijer:VIGNERON|kaozeal]]) 9 Meu 2024 da 19:48 (UTC)
== JWB ==
Salud dit,
Staliet am eus [[:en:User:Joeytje50/JWB|JWB]] er wiki. Marteze e vi dedennet, un tamm evel AWB eo met diret eo pellgargañ ur meziant, c’hoarvezout a ra an holl er merdeer.
Krouet am eus ur gont bot ha goulennet am eus ar statud bot eviti, [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn#Statud_bot_evit_Strebot|amañ emañ ar votadeg]] ma fell dit kemer perzh. A galon, [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 25 Kzu 2024 da 17:43 (UTC)
== HotCats Multi ==
Salud dit ha bloavezh mat,
[https://br.wikipedia.org/w/index.php?diff=2123978&oldid=1651410&title=MediaWiki%3AGadget-HotCats.js Dreset am eus] HotCats Multi (n’ez ae ket en-dro hotcat_SiteCustom).
D’am soñj e c’hellfe [[:fr:MediaWiki:Gadget-HotCatsMulti.js/i18n/br.js|an droidigezh]] bezañ gwellaet. Mard eo mat dit, ha gallout a rafes degas ar c’hemmoù a-is? Ret eo bezañ merour er wiki gallek.
window.hotcat_LangCustom = function(){
window.hotcat_text_MultiLinkText = "(±)";
window.hotcat_text_MultiLinkTitle = "Kemm meur a rummad";
window.hotcat_text_MultiInputOK = "Enrollañ";
window.hotcat_text_MultiInputCancel = "Nullañ";
window.hotcat_text_Minoredit = "Kemm dister: $1";
window.hotcat_text_Watchthis = "Evezhiañ ar bajenn-mañ: $1";
window.hotcat_text_RadioDefault = "Diouer";
window.hotcat_text_RadioYes = "Ya";
window.hotcat_text_RadioNo = "Nann";
window.hotcat_text_LabelText = "Alc'hwez:";
window.hotcat_text_LabelTitle = "gwelout ar bajenn sikour (prenestr nevez)";
window.hotcat_text_DefaultSortText = "(D)";
window.hotcat_text_DefaultSortTitle = "Ouzhpennañ/Kemm/Dilemel an alc'hwez urzhiañ pennañ";
window.hotcat_text_RemoveLinkText = "(–)";
window.hotcat_text_RemoveLinkTitle = 'Dilemel ar rummad « $1 »';
window.hotcat_text_RemoveConfirm = "Ha c'hoant hoc'h eus dilemel ar rummad « $1 »?";
window.hotcat_text_ModifyLinkText = "(±)";
window.hotcat_text_ModifyLinkTitle = 'Kemm ar rummad « $1 »';
window.hotcat_text_AddLinkText = "(+)";
window.hotcat_text_AddLinkTitle = "Ouzhpennañ ur rummad";
window.hotcat_text_Exists_YesTitle = "Ar rummad-mañ a zo anezhañ.";
window.hotcat_text_Exists_NoTitle = "N'eusk ket eus ar rummad-mañ.";
window.hotcat_text_ParentTitle = "Erbediñ usrummadoù";
window.hotcat_text_ParentText = "↑";
window.hotcat_text_DaughterTitle = "Erbediñ isrummadoù";
window.hotcat_text_DaughterText = "↓";
window.hotcat_text_InputOK = "OK";
window.hotcat_text_InputCancel = "Nullañ";
window.hotcat_text_RecapTitle = 'Dezastum:';
window.hotcat_text_RecapRemove = 'Rummadoù da zilemel';
window.hotcat_text_RecapModify = 'Rummadoù da gemm';
window.hotcat_text_RecapAdd = 'Rummadoù da ouzhpennañ';
window.hotcat_text_RecapSort = "Alc'hwez urzhiañ hollek";
window.hotcat_text_AlertProblem1 = 'Dibosubl eo kavout ar rummad « $1 » - marteze eo enklozet dre ur patrom.';
window.hotcat_text_AlertProblem2 = 'Ar rummad « $1 » a zo er bajenn dija.';
window.hotcat_text_AlertProblem3 = 'Meur a wech eo bet kavet ar rummad « $1 ».';
} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 1 Gen 2025 da 08:22 (UTC)
== [[Isabel de Barreto]] ==
Bonjour Vigneron. J'écris en français désolée ;) cette navigatrice s'appelle Isabel Barreto et pas Isabel de Barreto. cf wikidata https://www.wikidata.org/wiki/Q3391623. Je ne saurai pas modifier le nom de la page avec le menu en breton... Peux-tu faire le nécessaire ? Trugarez [[Implijer:Madamedekeravel|Madamedekeravel]] ([[Kaozeadenn Implijer:Madamedekeravel|kaozeal]]) 21 Gwe 2025 da 15:06 (UTC)
:Bonjour, c'est fait. A galon, cordialement [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 21 Gwe 2025 da 15:22 (UTC)
::Trugarez ! [[Implijer:Madamedekeravel|Madamedekeravel]] ([[Kaozeadenn Implijer:Madamedekeravel|kaozeal]]) 30 Gwe 2025 da 14:36 (UTC)
:::Bonjour @[[Implijer:Madamedekeravel|Madamedekeravel]]. Pour avoir l’interface en français, il faut ajouter '''?uselang=fr''' à la fin de l’URL, par exemple : [https://br.wikipedia.org/wiki/Isabel_Barreto?uselang=fr https://br.wikipedia.org/wiki/Isabel_Barreto?uselang=fr]. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 30 Gwe 2025 da 14:43 (UTC)
::::Trugarez :) [[Implijer:Madamedekeravel|Madamedekeravel]] ([[Kaozeadenn Implijer:Madamedekeravel|kaozeal]]) 30 Gwe 2025 da 16:04 (UTC)
== Implijer oberiant war wikioù all ==
Salud dit,
Diverket am eus degasadennoù graet gant {{implijer|Vajsov}} (troidigezh emgefre). Oberiant eo war kalz wikioù all, ar Wikipedia gallek en ho zouez. Taolet am eus ur sell ouzh e zegadadennoù ha re {{implijer|1926Bubi57}}: ne vefen ket souezhet ma vefe ar memes den oc’h ober gant an daou gont, ha neuze, oc’h ober emvruderezh (menegiñ labourioù I. Vajsov, e levrioù…). Ha gallout a rafes ober war-dro war er wiki gallek?
A galon, [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 30 Gen 2026 da 10:36 (UTC)
== [[L'albero delle zoccole]] ==
Bonjour, bien cher Vigneron, comment-va-tu? Moi ça va bien!!!
S'il te plait, t'a 4 minutes pour agrandir un peu cette nouvelle page que j'ai ouverte ici? Grazie mille et bonne journée. [[Implijer:Rei Momo|Rei Momo]] ([[Kaozeadenn Implijer:Rei Momo|kaozeal]]) 16 Gouere 2026 da 11:24 (UTC)
dpbcj3bzm1q80o5qwzk5v570uplfr9k
Arleux
0
83768
2195381
2184934
2026-07-16T11:31:02Z
JackyM59
87937
Photographs updated
2195381
wikitext
text/x-wiki
{{Danvez pennad}}
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|- bgcolor=#acd
! colspan="2" style="text-align:center;" | Kumunioù Bro-C'hall
|-
{{Infobox/Titl|Arleux|dfd|talbenn map|000}}
|-
| colspan="2" style="padding:10px 0px 5px 0px;" | [[Restr:Arleux (59) Nord-France.svg|60px|center]]
|-
| colspan="2" style="text-align:center;" |
----
[[Restr:Mairie d'Arleux.jpg|260px]] An ti-kêr
|- bgcolor="#dfd"
! colspan="2" style="text-align:center;" | Melestradurezh
|-
| '''[[Riez]]''' ||{{Bro-C'hall}}
|-
| '''Bro hengounel''' || Ostrevent
|-
| '''[[Rannvroioù Bro-C'hall|Rannvro]]''' || {{FR-NPDC}}
|-
| '''[[Departamant gall|Departamant]] ''' || {{FR-Norzh}}
|-
| '''[[Arondisamant]]''' || [[Arondisamant Douai|Douai]]
|-
| '''[[Kanton]]''' || [[Kanton Aniche|Aniche]]
|-
| '''[[Etrekumuniezh]]''' || Douaisis
|-
| '''[[Kod INSEE]]''' || 59015
|-
| '''[[Kod-post]]''' || 59151
|-
| '''[[Maer]]''' || Bruno Vandeville<br>[[2020]]-[[2026]]<!-- Bruno Vandeville<br>[[2026]]-[[2032]] -->
|- bgcolor="#dfd"
! colspan="2" style="text-align:center;" | Douaroniezh
|- bgcolor="#fff"
| colspan="2"style="text-align:center;" | [https://www.google.com/maps/place/50%C2%B016'51.0%22N+3%C2%B006'25.0%22E/@50.2808333,3.1069444,15z/data=!4m4!3m3!8m2!3d50.2808333!4d3.1069444?hl=fr&entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDMxNS4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D 50°16'51.0" N 3°06'25.0" R]<br>[[Restr:Arleux.png|260px|center]] {{Legend|#810000|Arleux en arondisamant Douai}}
----
|-
| '''Gorread''' || 11,1 km²
|-
| '''Uhelder''' || • Bihanañ :32 m<br>• Brasañ : 71 m
|-
| '''Poblañs''' || {{Formatnum:3125}} den <small>([[2023]]</small> [[Restr:Decrease.svg|10px]])
|-
| '''Stankter''' || 282 zen/km²
|-
| colspan="2" |
----
|-
| '''[[Kenrouedad]]''' || [https://www.arleux.fr arleux.fr]
|}
'''Arleux''' zo ur [[kumun c'hall|gumun]] e [[departamant gall|departamant]] [[Norzh (departamant)|Norzh]] e [[Bro-C'hall]].
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery mode="packed" heights="250">
Restr:Église Saint-Nicolas d'Arleux.jpg|An iliz katolik, {{XIIvet kantved}}.
Restr:Eglise Saint-Nicolas d'Arleux - La chaire.jpg|Kador ar saoz
Restr:Roue à aube du Moulin d'Arleux.jpg|Ar Vilin
Restr:Canal du Nord et Canal de la Sensée.jpg|[[Kember]] ar stêr [[Sensée]] ha Kanol an Norzh.
</gallery>
== Emdroadur ar boblañs 1793-2023 ==
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)
ImageSize = width:1000 height:350
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:3500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:300 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:150 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1793
bar:1800 text:1800
bar:1806 text:06
bar:1821 text:21
bar:1831 text:31
bar:1836 text:36
bar:1841 text:41
bar:1846 text:46
bar:1851 text:51
bar:1856 text:56
bar:1861 text:61
bar:1866 text:66
bar:1872 text:72
bar:1876 text:76
bar:1881 text:81
bar:1886 text:86
bar:1891 text:91
bar:1896 text:96
bar:1901 text:1901
bar:1906 text:06
bar:1911 text:11
bar:1921 text:21
bar:1926 text:26
bar:1931 text:31
bar:1936 text:36
bar:1946 text:46
bar:1954 text:54
bar:1962 text:62
bar:1968 text:68
bar:1975 text:75
bar:1982 text:82
bar:1990 text:90
bar:1999 text:99
bar:2005 text:2005
bar:2006 text:06
bar:2010 text:10
bar:2015 text:15
bar:2020 text:20
bar:2023 text:23
PlotData=
color:barra width:10 align:left
bar:1793 from:0 till:1535
bar:1800 from:0 till:1460
bar:1806 from:0 till:1636
bar:1821 from:0 till:1839
bar:1831 from:0 till:1744
bar:1836 from:0 till:1755
bar:1841 from:0 till:1721
bar:1846 from:0 till:1685
bar:1851 from:0 till:1557
bar:1856 from:0 till:1528
bar:1861 from:0 till:1660
bar:1866 from:0 till:1640
bar:1872 from:0 till:1675
bar:1876 from:0 till:1688
bar:1881 from:0 till:1723
bar:1886 from:0 till:1686
bar:1891 from:0 till:1682
bar:1896 from:0 till:1723
bar:1901 from:0 till:1639
bar:1906 from:0 till:1580
bar:1911 from:0 till:1738
bar:1921 from:0 till:1264
bar:1926 from:0 till:1622
bar:1931 from:0 till:1724
bar:1936 from:0 till:1657
bar:1946 from:0 till:1789
bar:1954 from:0 till:1800
bar:1962 from:0 till:1961
bar:1968 from:0 till:2214
bar:1975 from:0 till:2225
bar:1982 from:0 till:2605
bar:1990 from:0 till:2656
bar:1999 from:0 till:2567
bar:2005 from:0 till:2452
bar:2006 from:0 till:2467
bar:2010 from:0 till:2936
bar:2015 from:0 till:3031
bar:2020 from:0 till:3160
bar:2023 from:0 till:3125
TextData=
fontsize:S pos:(50,10)
text:
</timeline>
* Mammennoù : Cassini hag [[EBSSA]]
[[Rummad:Kumunioù an Norzh (departamant)]]
jz4ymv8y3odzp9d65yre3n261p0e9nm
2195382
2195381
2026-07-16T11:31:21Z
JackyM59
87937
/* Monumantoù ha traoù heverk */
2195382
wikitext
text/x-wiki
{{Danvez pennad}}
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|- bgcolor=#acd
! colspan="2" style="text-align:center;" | Kumunioù Bro-C'hall
|-
{{Infobox/Titl|Arleux|dfd|talbenn map|000}}
|-
| colspan="2" style="padding:10px 0px 5px 0px;" | [[Restr:Arleux (59) Nord-France.svg|60px|center]]
|-
| colspan="2" style="text-align:center;" |
----
[[Restr:Mairie d'Arleux.jpg|260px]] An ti-kêr
|- bgcolor="#dfd"
! colspan="2" style="text-align:center;" | Melestradurezh
|-
| '''[[Riez]]''' ||{{Bro-C'hall}}
|-
| '''Bro hengounel''' || Ostrevent
|-
| '''[[Rannvroioù Bro-C'hall|Rannvro]]''' || {{FR-NPDC}}
|-
| '''[[Departamant gall|Departamant]] ''' || {{FR-Norzh}}
|-
| '''[[Arondisamant]]''' || [[Arondisamant Douai|Douai]]
|-
| '''[[Kanton]]''' || [[Kanton Aniche|Aniche]]
|-
| '''[[Etrekumuniezh]]''' || Douaisis
|-
| '''[[Kod INSEE]]''' || 59015
|-
| '''[[Kod-post]]''' || 59151
|-
| '''[[Maer]]''' || Bruno Vandeville<br>[[2020]]-[[2026]]<!-- Bruno Vandeville<br>[[2026]]-[[2032]] -->
|- bgcolor="#dfd"
! colspan="2" style="text-align:center;" | Douaroniezh
|- bgcolor="#fff"
| colspan="2"style="text-align:center;" | [https://www.google.com/maps/place/50%C2%B016'51.0%22N+3%C2%B006'25.0%22E/@50.2808333,3.1069444,15z/data=!4m4!3m3!8m2!3d50.2808333!4d3.1069444?hl=fr&entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDMxNS4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D 50°16'51.0" N 3°06'25.0" R]<br>[[Restr:Arleux.png|260px|center]] {{Legend|#810000|Arleux en arondisamant Douai}}
----
|-
| '''Gorread''' || 11,1 km²
|-
| '''Uhelder''' || • Bihanañ :32 m<br>• Brasañ : 71 m
|-
| '''Poblañs''' || {{Formatnum:3125}} den <small>([[2023]]</small> [[Restr:Decrease.svg|10px]])
|-
| '''Stankter''' || 282 zen/km²
|-
| colspan="2" |
----
|-
| '''[[Kenrouedad]]''' || [https://www.arleux.fr arleux.fr]
|}
'''Arleux''' zo ur [[kumun c'hall|gumun]] e [[departamant gall|departamant]] [[Norzh (departamant)|Norzh]] e [[Bro-C'hall]].
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery heights="250">
Restr:Église Saint-Nicolas d'Arleux.jpg|An iliz katolik, {{XIIvet kantved}}.
Restr:Eglise Saint-Nicolas d'Arleux - La chaire.jpg|Kador ar saoz
Restr:Roue à aube du Moulin d'Arleux.jpg|Ar Vilin
Restr:Canal du Nord et Canal de la Sensée.jpg|[[Kember]] ar stêr [[Sensée]] ha Kanol an Norzh.
</gallery>
== Emdroadur ar boblañs 1793-2023 ==
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)
ImageSize = width:1000 height:350
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:3500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:300 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:150 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1793
bar:1800 text:1800
bar:1806 text:06
bar:1821 text:21
bar:1831 text:31
bar:1836 text:36
bar:1841 text:41
bar:1846 text:46
bar:1851 text:51
bar:1856 text:56
bar:1861 text:61
bar:1866 text:66
bar:1872 text:72
bar:1876 text:76
bar:1881 text:81
bar:1886 text:86
bar:1891 text:91
bar:1896 text:96
bar:1901 text:1901
bar:1906 text:06
bar:1911 text:11
bar:1921 text:21
bar:1926 text:26
bar:1931 text:31
bar:1936 text:36
bar:1946 text:46
bar:1954 text:54
bar:1962 text:62
bar:1968 text:68
bar:1975 text:75
bar:1982 text:82
bar:1990 text:90
bar:1999 text:99
bar:2005 text:2005
bar:2006 text:06
bar:2010 text:10
bar:2015 text:15
bar:2020 text:20
bar:2023 text:23
PlotData=
color:barra width:10 align:left
bar:1793 from:0 till:1535
bar:1800 from:0 till:1460
bar:1806 from:0 till:1636
bar:1821 from:0 till:1839
bar:1831 from:0 till:1744
bar:1836 from:0 till:1755
bar:1841 from:0 till:1721
bar:1846 from:0 till:1685
bar:1851 from:0 till:1557
bar:1856 from:0 till:1528
bar:1861 from:0 till:1660
bar:1866 from:0 till:1640
bar:1872 from:0 till:1675
bar:1876 from:0 till:1688
bar:1881 from:0 till:1723
bar:1886 from:0 till:1686
bar:1891 from:0 till:1682
bar:1896 from:0 till:1723
bar:1901 from:0 till:1639
bar:1906 from:0 till:1580
bar:1911 from:0 till:1738
bar:1921 from:0 till:1264
bar:1926 from:0 till:1622
bar:1931 from:0 till:1724
bar:1936 from:0 till:1657
bar:1946 from:0 till:1789
bar:1954 from:0 till:1800
bar:1962 from:0 till:1961
bar:1968 from:0 till:2214
bar:1975 from:0 till:2225
bar:1982 from:0 till:2605
bar:1990 from:0 till:2656
bar:1999 from:0 till:2567
bar:2005 from:0 till:2452
bar:2006 from:0 till:2467
bar:2010 from:0 till:2936
bar:2015 from:0 till:3031
bar:2020 from:0 till:3160
bar:2023 from:0 till:3125
TextData=
fontsize:S pos:(50,10)
text:
</timeline>
* Mammennoù : Cassini hag [[EBSSA]]
[[Rummad:Kumunioù an Norzh (departamant)]]
aa6mv4msba5ll1setfqfe0l4gnd2dqj
Sessomatto
0
130294
2195377
2158466
2026-07-16T11:26:14Z
Rei Momo
27542
2195377
wikitext
text/x-wiki
{{Stumm an titl|''Sessomatto''}}
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
{{Infobox/Titl|''Sessomatto''|8b434f|talbenn film|fff}}
|-
| colspan="2" align="center" | [[Restr:Laura Antonelli Sessomatto2 Dino Risi.jpg|280px]]<br>[[Laura Antonelli]] e 6{{vet}} lodenn]]<hr>
|-
| '''Bro orin''' || {{Italia}}
|-
| '''Titl orin''' || ''Sessomatto''
|-
| '''Filmaozer''' || [[Dino Risi]]
|-
| '''Senario''' || [[Ruggero Maccari]]
|-
| '''Sonerezh''' || [[Armando Trovajoli]]
|-
| '''Pennaktourien''' || [[Laura Antonelli]]<br>[[Giancarlo Giannini]]<br>[[Alberto Lionello]]
|-
| '''Doare''' || [[Komedi]]
|-
| '''Padelezh''' || 115 munutenn
|-
| '''Bloaz''' || [[1973]]
|-
| colspan="2" | <hr>
|-
| colspan="2" | [[Restr:IMDB Logo 2016.svg|80px|center|link=https://www.imdb.com/title/tt0070669/?ref_=nv_sr_srsg_0]]
|}
'''''Sessomatto''''' ("Rev sot") zo ur [[film]] [[italia]]n, fentus hag [[erotek]], kaset da benn e [[1973]] gant [[Dino Risi]] ([[1916]]-[[2008]]. [[Giancarlo Giannini]] ha [[Laura Antonelli]] a c'hoari an tudennoù pennañ.
Nav lodenn zo er film, an holl anezho diazezet war ar [[rev]] hag an troziadezhioù revel.
==Lodennoù==
;1 – ''Signora, sono le otto'' • Itron, eizh eur eo ! (10 mn)
Ur mevel ne oar ket penaos dihuniñ ar vestrez-ti, ha dre-se en deus darempredoù revel ganti.
;2 – ''Due cuori e una baracca'' • Div galon en ul lochenn (5'30")
Ur c'houblad peorien a ziskred e vezont doganet an eil gant egile ; bewech ma tistro ar gwaz d'ar gêr e vez kann etrezo. Buan avat e sioula an traoù hag e orgedont, broudet ma vezont gant ar c'hann.
;3 – ''Non è mai troppo tardi'' • Nepred ne vez re ziwezhat (7'30")
Un [[alvokad]] ne ra ket war-dro e bried yaouank koant, rak ar maouezed koshoc'h eget 70 vloaz a blij dezhañ, hag unan dreist-holl. Dont a ra a-benn da orgediñ ganti. Nepell goude e verz ar vaouez kozh e teu an alvokad d'he zi pa vez ezvezant ; diskrediñ a ra ez eo evit ober al lez d'he matezh yaouank, met kavout a raio emañ o klask kaout he mamm 90 vloaz.
;4 – ''Viaggio di nozze'' • Sizhun briedelezh (17')
Ur c'houblad nevez-euredet a ya da [[Venezia]] evit o sizhun briedelezh, met daoust d'ar gwaz bout entanet ne zeu ket a-benn da seveniñ an dimeziñ. Ar vaouez a gav ne c'hall he fried orgediñ nemet e karbedoù o fiñval, neuze ez eo er saverez da dizhout o ranndi e sevenont an dimeziñ evit ar wech kentañ.
;5 – ''Torna piccina mia'' • Distro, karedig ! (7')
Ur gwaz en deus bet e sac'h digant e wreg ; goulenn a ra digant ur c'hast kenedus en em wiskañ evelti, dont da vout tev ha divalav. Dre-se e klask adkavout ar vaouez a gar kement c'hoazh.
;6 – ''Lavoratore italiano all'estero'' • Labourerien italien en estrenvro (7')
Un Italian zo o labourat e [[Danmark]] evel roer [[sper]] ; ur wech e c'hoarvez gantañ en em voloiñ en ur soñjal el leanez koant a labour en ospital.
;7 – ''La vendetta'' • An dial (11')
E [[Sikilia]] e voe lazhet un den gant ar ''[[mafia]]''. E intañvez yaouank koant a bed ''mafioso'' pennañ ar c'hornad d'he zi, ha kinnig a ra dezhañ orgediñ ganti. Ar pezh a vo graet, betek ma varvo ar ''mafioso'' gant un taol-kalon ha m'he devo bet an intañvez he dial.
;8 – ''Un amore difficile'' • Ur garantez diaes (25')
Un den yaouank eus [[Puglia]] nevez-erruet e [[Milano]] a gred e vo sikouret gant e vreur a zo bet o chom eno e-pad bloavezhioù, met digant ez-gwreg hennezh e tesk n'eus bet kel ebet eus e vreur abaoe gwerso. Kent distreiñ d'ar vro ez a ar paotr yaouank d'un ti-dañs ma kej ouzh ur vaouez espar ; buan e verz ar paotr e vag karantez ouzh ur c'hast, ha nepell goude e kav n'eus ket ur vaouez anezhi, un treuzwiskad eo. Ha pelloc'h e verz an daou zen ez int breudeur.
;9 – ''L'ospite'' • Ar c'houviad (15')
Klask a ra gwreg ur rener labouradeg hoalañ ur c'houviad deuet da goaniañ. Broudet eo he fried gant kement-se – brouzet n'eo ket, pa skarzh ar c'houviad, a zo unan eus e implijidi, ha pa ro pour d'e wreg evit al labour vat he deus graet. Ar c'houviad, eñ, zo bet broudet ivez, neuze e lamm war ar vatezh.
[[Rummad:Filmoù 1973]]
[[Rummad:Filmoù Italia]]
[[Rummad:Filmoù troet e Milano]]
[[Rummad:Filmoù troet en Italia|M]]
io929n37iyqm4ozmdrtea0qvzi9o4dc
2195379
2195377
2026-07-16T11:27:02Z
Rei Momo
27542
2195379
wikitext
text/x-wiki
{{Stumm an titl|''Sessomatto''}}
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
{{Infobox/Titl|''Sessomatto''|8b434f|talbenn film|fff}}
|-
| colspan="2" align="center" | [[Restr:Laura Antonelli Sessomatto2 Dino Risi.jpg|280px]]<br>[[Laura Antonelli]] e 6{{vet}} lodenn]]<hr>
|-
| '''Bro orin''' || {{Italia}}
|-
| '''Titl orin''' || ''Sessomatto''
|-
| '''Filmaozer''' || [[Dino Risi]]
|-
| '''Senario''' || [[Ruggero Maccari]]
|-
| '''Sonerezh''' || [[Armando Trovajoli]]
|-
| '''Pennaktourien''' || [[Laura Antonelli]]<br>[[Giancarlo Giannini]]<br>[[Alberto Lionello]]
|-
| '''Doare''' || [[Komedi]]
|-
| '''Padelezh''' || 115 munutenn
|-
| '''Bloaz''' || [[1973]]
|-
| colspan="2" | <hr>
|-
| colspan="2" | [[Restr:IMDB Logo 2016.svg|80px|center|link=https://www.imdb.com/title/tt0070669/?ref_=nv_sr_srsg_0]]
|}
'''''Sessomatto''''' ("Rev sot") zo ur [[film]] [[italia]]n, fentus hag [[erotek]], kaset da benn e [[1973]] gant [[Dino Risi]] ([[1916]]-[[2008]]. [[Giancarlo Giannini]] ha [[Laura Antonelli]] a c'hoari an tudennoù pennañ.
Nav lodenn zo er film, an holl anezho diazezet war ar [[rev]] hag an troziadezhioù revel.
==Lodennoù==
;1 – ''Signora, sono le otto'' • Itron, eizh eur eo ! (10 mn)
Ur mevel ne oar ket penaos dihuniñ ar vestrez-ti, ha dre-se en deus darempredoù revel ganti.
;2 – ''Due cuori e una baracca'' • Div galon en ul lochenn (5'30")
Ur c'houblad peorien a ziskred e vezont doganet an eil gant egile ; bewech ma tistro ar gwaz d'ar gêr e vez kann etrezo. Buan avat e sioula an traoù hag e orgedont, broudet ma vezont gant ar c'hann.
;3 – ''Non è mai troppo tardi'' • Nepred ne vez re ziwezhat (7'30")
Un [[alvokad]] ne ra ket war-dro e bried yaouank koant, rak ar maouezed koshoc'h eget 70 vloaz a blij dezhañ, hag unan dreist-holl. Dont a ra a-benn da orgediñ ganti. Nepell goude e verz ar vaouez kozh e teu an alvokad d'he zi pa vez ezvezant ; diskrediñ a ra ez eo evit ober al lez d'he matezh yaouank, met kavout a raio emañ o klask kaout he mamm 90 vloaz.
;4 – ''Viaggio di nozze'' • Sizhun briedelezh (17')
Ur c'houblad nevez-euredet a ya da [[Venezia]] evit o sizhun briedelezh, met daoust d'ar gwaz bout entanet ne zeu ket a-benn da seveniñ an dimeziñ. Ar vaouez a gav ne c'hall he fried orgediñ nemet e karbedoù o fiñval, neuze ez eo er saverez da dizhout o ranndi e sevenont an dimeziñ evit ar wech kentañ.
;5 – ''Torna piccina mia'' • Distro, karedig ! (7')
Ur gwaz en deus bet e sac'h digant e wreg ; goulenn a ra digant ur c'hast kenedus en em wiskañ evelti, dont da vout tev ha divalav. Dre-se e klask adkavout ar vaouez a gar kement c'hoazh.
;6 – ''Lavoratore italiano all'estero'' • Labourerien italien en estrenvro (7')
Un Italian zo o labourat e [[Danmark]] evel roer [[sper]] ; ur wech e c'hoarvez gantañ en em voloiñ en ur soñjal el leanez koant a labour en ospital.
;7 – ''La vendetta'' • An dial (11')
E [[Sikilia]] e voe lazhet un den gant ar ''[[mafia]]''. E intañvez yaouank koant a bed ''mafioso'' pennañ ar c'hornad d'he zi, ha kinnig a ra dezhañ orgediñ ganti. Ar pezh a vo graet, betek ma varvo ar ''mafioso'' gant un taol-kalon ha m'he devo bet an intañvez he dial.
;8 – ''Un amore difficile'' • Ur garantez diaes (25')
Un den yaouank eus [[Puglia]] nevez-erruet e [[Milano]] a gred e vo sikouret gant e vreur a zo bet o chom eno e-pad bloavezhioù, met digant ez-gwreg hennezh e tesk n'eus bet kel ebet eus e vreur abaoe gwerso. Kent distreiñ d'ar vro ez a ar paotr yaouank d'un ti-dañs ma kej ouzh ur vaouez espar ; buan e verz ar paotr e vag karantez ouzh ur c'hast, ha nepell goude e kav n'eus ket ur vaouez anezhi, un treuzwiskad eo. Ha pelloc'h e verz an daou zen ez int breudeur.
;9 – ''L'ospite'' • Ar c'houviad (15')
Klask a ra gwreg ur rener labouradeg hoalañ ur c'houviad deuet da goaniañ. Broudet eo he fried gant kement-se – brouzet n'eo ket, pa skarzh ar c'houviad, a zo unan eus e implijidi, ha pa ro pour d'e wreg evit al labour vat he deus graet. Ar c'houviad, eñ, zo bet broudet ivez, neuze e lamm war ar vatezh.
[[Rummad:Filmoù 1973]]
[[Rummad:Filmoù Italia]]
[[Rummad:Filmoù troet e Milano]]
t83osknwnbixk8hz8pawib2cwg1fehf
Jack and the Beanstalk
0
148613
2195358
2066923
2026-07-15T20:20:41Z
~2026-40038-11
92808
2195358
wikitext
text/x-wiki
{{Stumm an titl|''Jack and the Beanstalk''}}
[[File:Jack_and_the_Beanstalk_Giant_-_Project_Gutenberg_eText_17034.jpg |thumb| En ''English Fairy Tales'', treset gant [[Arthur Rackham]], evit skrid Joseph Jacobs ]]
[[Restr:Jack_and_the_Beanstalk_TP_and_Frontispiece.jpg|thumb|upright=1.2|Talbenn embannadur 1807]]
'''''Jack and the Beanstalk''''' ("Jack hag ar c'harenn fav") zo ur gontadenn [[saoznek]], dezhi meur a zoare disheñvel.
Ouzhpenn-se e tenn un tamm d'ar gontadenn ''[[Jack the Giant Killer]]'', ur gontadenn saoznek eus [[Kernev-Veur]] ma weler ur paotr yaouank anvet Jack ivez, en amzer ar [[roue Arzhur]], o lazhañ [[ramz]]ed.
Beginning: The Family Story
Jack Robinson grows up hearing stories from his grandma about his ancestor Jack, who climbed the famous beanstalk 300 years ago. Grandma shows him an old bean that has been kept in the family for generations.
The Discovery
Jack plants the bean in the garden. The next day, a huge stalk has grown, just like in the old fairy tale. Jack decides to climb it and discover what is above the clouds.
The Land Above the Clouds
At the top of the stalk, Jack finds a strange land filled with giant castles and enormous landscapes. He meets Bran, who knows about the old Jack from 300 years ago.
Meeting the Old Giant
Bran takes Jack to meet Magog, who was a boy when the first Jack came to the giant world. Now Magog is 90 years old and remembers stories from the past.
New Friends
Jack meets Trespoe, Bran’s friend. Together, Jack, Bran, Trespoe, and Magog begin to uncover what happened after the first Jack’s adventure.
The Big Mystery
Jack discovers that his ancestor left behind a mystery that no one has solved for 300 years. Now Jack Robinson must find the truth and create his own legend.
Main Characters
Jack Robinson — the new Jack who follows his ancestor’s path.
Grandma — keeper of the family stories and the old bean.
Bran — a giant who helps Jack on his journey.
Magog — a 90-year-old who remembers the old days.
Trespoe — Bran’s friend who joins the adventure.
The First Jack — Jack Robinson’s ancestor from 300 years ago
==Doareoù disheñvel==
*[[1734]] : ''The Story of Jack Spriggins and the Enchanted Bean'', embannet e [[Londrez]] gant J. Roberts en eil moulladur ''Round About Our Coal-Fire''<ref>{{en}} [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=File:Round_about_our_Coal_Fire,_or,_Christmas_Entertainments,_4th_edn,_1734.pdf&page=42 Pajenn 42]</ref>.
*[[1807]] : ''The History of Jack and the Bean-Stalk'', disin hag embannet gant Benjamin Tabart<ref>{{en}} [https://hockliffe.dmu.ac.uk/items/0019pages.html?page=005 Pajenn 5]</ref>, kentelius ar fin anezhi.
*[[1825]] : ''The History of Jack and the Bean-Stalk'', embannet e [[Paisley]] ([[Bro-Skos]]) gant G. Caldwell<ref>{{en}} [https://en.wikisource.org/wiki/History_of_Jack_and_the_bean_stalk ''Wikisource'']</ref>.
*[[1845]] : e-barzh ''The Home Treasury'', gant Sir Henry Cole, met sinet Felix Summerly<ref>Adembannet e 2020 gant Alpha Edition {{ISBN|978-93-5436-959-9}}</ref>.
*[[1890]] : en ''English Fairy Tales'', gant Joseph Jacobs<ref>Adembannet e 2018 gant Living Book Press {{ISBN|978-1-925729-29-0}}</ref>, ar skrid brudetañ ha muiañ adembannet.
==Pennad kar==
*''[[Jack and the Beanstalk (1922)]]'', film [[stadunanat]]
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kontadennoù saoznek]]
ky7hszl20e9vx5eahjajfb8bw89tbdr
2195359
2195358
2026-07-15T20:26:45Z
~2026-40038-11
92808
2195359
wikitext
text/x-wiki
{{Stumm an titl|''Jack and the Beanstalk''}}
[[File:Jack_and_the_Beanstalk_Giant_-_Project_Gutenberg_eText_17034.jpg |thumb| En ''English Fairy Tales'', treset gant [[Arthur Rackham]], evit skrid Joseph Jacobs ]]
[[Restr:Jack_and_the_Beanstalk_TP_and_Frontispiece.jpg|thumb|upright=1.2|Talbenn embannadur 1807]]
'''''Jack and the Beanstalk''''' ("Jack hag ar c'harenn fav") zo ur gontadenn [[saoznek]], dezhi meur a zoare disheñvel.
Ouzhpenn-se e tenn un tamm d'ar gontadenn ''[[Jack the Giant Killer]]'', ur gontadenn saoznek eus [[Kernev-Veur]] ma weler ur paotr yaouank anvet Jack ivez, en amzer ar [[roue Arzhur]], o lazhañ [[ramz]]ed.
Beginning: The Family Story
Jack Robinson grows up hearing stories from his grandma about his ancestor Jack, who climbed the famous beanstalk 300 years ago. Grandma shows him an old bean that has been kept in the family for generations.
The Discovery
Jack plants the bean in the garden. The next day, a huge stalk has grown, just like in the old fairy tale. Jack decides to climb it and discover what is above the clouds.
The Land Above the Clouds
At the top of the stalk, Jack finds a strange land filled with giant castles and enormous landscapes. He meets Bran, who knows about the old Jack from 300 years ago.
Meeting the Old Giant
Bran takes Jack to meet Magog, who was a boy when the first Jack came to the giant world. Now Magog is 90 years old and remembers stories from the past.
New Friends
Jack meets Trespoe, Bran’s friend. Together, Jack, Bran, Trespoe, and Magog begin to uncover what happened after the first Jack’s adventure.
The Big Mystery
Jack discovers that his ancestor left behind a mystery that no one has solved for 300 years. Now Jack Robinson must find the truth and create his own legend.
Jack Robinson stopped at the edge of the mountain path and looked down.
Far below, he could see the ground where the giant stalk had fallen. The broken stalk lay there like a huge tree that had been cut down.
Jack remembered how he had climbed all the way up, and he realized he could no longer use the stalk to return.
He looked ahead at the mountain and the countryside beyond it.
“I have to find another way,” Jack said.
Jack continued walking, searching for a p
Main Characters
Jack Robinson — the new Jack who follows his ancestor’s path.
Grandma — keeper of the family stories and the old bean.
Bran — a giant who helps Jack on his journey.
Magog — a 90-year-old who remembers the old days.
Trespoe — Bran’s friend who joins the adventure.
The First Jack — Jack Robinson’s ancestor from 300 years ago
==Doareoù disheñvel==
*[[1734]] : ''The Story of Jack Spriggins and the Enchanted Bean'', embannet e [[Londrez]] gant J. Roberts en eil moulladur ''Round About Our Coal-Fire''<ref>{{en}} [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=File:Round_about_our_Coal_Fire,_or,_Christmas_Entertainments,_4th_edn,_1734.pdf&page=42 Pajenn 42]</ref>.
*[[1807]] : ''The History of Jack and the Bean-Stalk'', disin hag embannet gant Benjamin Tabart<ref>{{en}} [https://hockliffe.dmu.ac.uk/items/0019pages.html?page=005 Pajenn 5]</ref>, kentelius ar fin anezhi.
*[[1825]] : ''The History of Jack and the Bean-Stalk'', embannet e [[Paisley]] ([[Bro-Skos]]) gant G. Caldwell<ref>{{en}} [https://en.wikisource.org/wiki/History_of_Jack_and_the_bean_stalk ''Wikisource'']</ref>.
*[[1845]] : e-barzh ''The Home Treasury'', gant Sir Henry Cole, met sinet Felix Summerly<ref>Adembannet e 2020 gant Alpha Edition {{ISBN|978-93-5436-959-9}}</ref>.
*[[1890]] : en ''English Fairy Tales'', gant Joseph Jacobs<ref>Adembannet e 2018 gant Living Book Press {{ISBN|978-1-925729-29-0}}</ref>, ar skrid brudetañ ha muiañ adembannet.
==Pennad kar==
*''[[Jack and the Beanstalk (1922)]]'', film [[stadunanat]]
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kontadennoù saoznek]]
cfw2mxnpjw2v07q0rtq2keenzr6lcgj
2195360
2195359
2026-07-15T20:28:12Z
~2026-40038-11
92808
2195360
wikitext
text/x-wiki
{{Stumm an titl|''Jack and the Beanstalk''}}
[[File:Jack_and_the_Beanstalk_Giant_-_Project_Gutenberg_eText_17034.jpg |thumb| En ''English Fairy Tales'', treset gant [[Arthur Rackham]], evit skrid Joseph Jacobs ]]
[[Restr:Jack_and_the_Beanstalk_TP_and_Frontispiece.jpg|thumb|upright=1.2|Talbenn embannadur 1807]]
'''''Jack and the Beanstalk''''' ("Jack hag ar c'harenn fav") zo ur gontadenn [[saoznek]], dezhi meur a zoare disheñvel.
Ouzhpenn-se e tenn un tamm d'ar gontadenn ''[[Jack the Giant Killer]]'', ur gontadenn saoznek eus [[Kernev-Veur]] ma weler ur paotr yaouank anvet Jack ivez, en amzer ar [[roue Arzhur]], o lazhañ [[ramz]]ed.
Beginning: The Family Story
Jack Robinson grows up hearing stories from his grandma about his ancestor Jack, who climbed the famous beanstalk 300 years ago. Grandma shows him an old bean that has been kept in the family for generations.
The Discovery
Jack plants the bean in the garden. The next day, a huge stalk has grown, just like in the old fairy tale. Jack decides to climb it and discover what is above the clouds.
The Land Above the Clouds
At the top of the stalk, Jack finds a strange land filled with giant castles and enormous landscapes. He meets Bran, who knows about the old Jack from 300 years ago.
Meeting the Old Giant
Bran takes Jack to meet Magog, who was a boy when the first Jack came to the giant world. Now Magog is 90 years old and remembers stories from the past.
New Friends
Jack meets Trespoe, Bran’s friend. Together, Jack, Bran, Trespoe, and Magog begin to uncover what happened after the first Jack’s adventure.
Jack Robinson stopped at the edge of the mountain path and looked down.
Far below, he could see the ground where the giant stalk had fallen. The broken stalk lay there like a huge tree that had been cut down.
Jack remembered how he had climbed all the way up, and he realized he could no longer use the stalk to return.
He looked ahead at the mountain and the countryside beyond it.
“I have to find another way,” Jack said.
Jack continued walking, searching for a p
The Big Mystery
Jack discovers that his ancestor left behind a mystery that no one has solved for 300 years. Now Jack Robinson must find the truth and create his own legend.
Jack Robinson stopped at the edge of the mountain path and looked down.
Far below, he could see the ground where the giant stalk had fallen. The broken stalk lay there like a huge tree that had been cut down.
Jack remembered how he had climbed all the way up, and he realized he could no longer use the stalk to return.
He looked ahead at the mountain and the countryside beyond it.
“I have to find another way,” Jack said.
Jack continued walking, searching for a p
Main Characters
Jack Robinson — the new Jack who follows his ancestor’s path.
Grandma — keeper of the family stories and the old bean.
Bran — a giant who helps Jack on his journey.
Magog — a 90-year-old who remembers the old days.
Trespoe — Bran’s friend who joins the adventure.
The First Jack — Jack Robinson’s ancestor from 300 years ago
==Doareoù disheñvel==
*[[1734]] : ''The Story of Jack Spriggins and the Enchanted Bean'', embannet e [[Londrez]] gant J. Roberts en eil moulladur ''Round About Our Coal-Fire''<ref>{{en}} [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=File:Round_about_our_Coal_Fire,_or,_Christmas_Entertainments,_4th_edn,_1734.pdf&page=42 Pajenn 42]</ref>.
*[[1807]] : ''The History of Jack and the Bean-Stalk'', disin hag embannet gant Benjamin Tabart<ref>{{en}} [https://hockliffe.dmu.ac.uk/items/0019pages.html?page=005 Pajenn 5]</ref>, kentelius ar fin anezhi.
*[[1825]] : ''The History of Jack and the Bean-Stalk'', embannet e [[Paisley]] ([[Bro-Skos]]) gant G. Caldwell<ref>{{en}} [https://en.wikisource.org/wiki/History_of_Jack_and_the_bean_stalk ''Wikisource'']</ref>.
*[[1845]] : e-barzh ''The Home Treasury'', gant Sir Henry Cole, met sinet Felix Summerly<ref>Adembannet e 2020 gant Alpha Edition {{ISBN|978-93-5436-959-9}}</ref>.
*[[1890]] : en ''English Fairy Tales'', gant Joseph Jacobs<ref>Adembannet e 2018 gant Living Book Press {{ISBN|978-1-925729-29-0}}</ref>, ar skrid brudetañ ha muiañ adembannet.
==Pennad kar==
*''[[Jack and the Beanstalk (1922)]]'', film [[stadunanat]]
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kontadennoù saoznek]]
oetecl0b4fko8bawgsp0umep81gu2wm
2195361
2195360
2026-07-15T20:30:27Z
~2026-40038-11
92808
2195361
wikitext
text/x-wiki
{{Stumm an titl|''Jack and the Beanstalk''}}
[[File:Jack_and_the_Beanstalk_Giant_-_Project_Gutenberg_eText_17034.jpg |thumb| En ''English Fairy Tales'', treset gant [[Arthur Rackham]], evit skrid Joseph Jacobs ]]
[[Restr:Jack_and_the_Beanstalk_TP_and_Frontispiece.jpg|thumb|upright=1.2|Talbenn embannadur 1807]]
'''''Jack and the Beanstalk''''' ("Jack hag ar c'harenn fav") zo ur gontadenn [[saoznek]], dezhi meur a zoare disheñvel.
Ouzhpenn-se e tenn un tamm d'ar gontadenn ''[[Jack the Giant Killer]]'', ur gontadenn saoznek eus [[Kernev-Veur]] ma weler ur paotr yaouank anvet Jack ivez, en amzer ar [[roue Arzhur]], o lazhañ [[ramz]]ed.
Beginning: The Family Story
Jack Robinson grows up hearing stories from his grandma about his ancestor Jack, who climbed the famous beanstalk 300 years ago. Grandma shows him an old bean that has been kept in the family for generations.
The Discovery
Jack plants the bean in the garden. The next day, a huge stalk has grown, just like in the old fairy tale. Jack decides to climb it and discover what is above the clouds.
The Land Above the Clouds
At the top of the stalk, Jack finds a strange land filled with giant castles and enormous landscapes. He meets Bran, who knows about the old Jack from 300 years ago.
nson stood high on the cliff and looked down.
Far below, he could see his house. It looked tiny from so high up, and the ground seemed like a very long way away.
Jack remembered how he had climbed the giant stalk from his home to the clouds.
“It's a long way down from my house,” Jack said.
The beanstalk was gone, lying on the ground like a giant tree that had been cut down. Jack knew he could not simply climb back the way he came.
He turned toward the mountains ahead.
“There must be another way home,” Jack said, and he continued his journey.
Meeting the Old Giant
Bran takes Jack to meet Magog, who was a boy when the first Jack came to the giant world. Now Magog is 90 years old and remembers stories from the past.
New Friends
Jack meets Trespoe, Bran’s friend. Together, Jack, Bran, Trespoe, and Magog begin to uncover what happened after the first Jack’s adventure.
Jack Robinson stopped at the edge of the mountain path and looked down.
Far below, he could see the ground where the giant stalk had fallen. The broken stalk lay there like a huge tree that had been cut down.
Jack remembered how he had climbed all the way up, and he realized he could no longer use the stalk to return.
He looked ahead at the mountain and the countryside beyond it.
“I have to find another way,” Jack said.
Jack continued walking, searching for a p
The Big Mystery
Jack discovers that his ancestor left behind a mystery that no one has solved for 300 years. Now Jack Robinson must find the truth and create his own legend.
Jack Robinson stopped at the edge of the mountain path and looked down.
Far below, he could see the ground where the giant stalk had fallen. The broken stalk lay there like a huge tree that had been cut down.
Jack remembered how he had climbed all the way up, and he realized he could no longer use the stalk to return.
He looked ahead at the mountain and the countryside beyond it.
“I have to find another way,” Jack said.
Jack continued walking, searching for a p
Main Characters
Jack Robinson — the new Jack who follows his ancestor’s path.
Grandma — keeper of the family stories and the old bean.
Bran — a giant who helps Jack on his journey.
Magog — a 90-year-old who remembers the old days.
Trespoe — Bran’s friend who joins the adventure.
The First Jack — Jack Robinson’s ancestor from 300 years ago
==Doareoù disheñvel==
*[[1734]] : ''The Story of Jack Spriggins and the Enchanted Bean'', embannet e [[Londrez]] gant J. Roberts en eil moulladur ''Round About Our Coal-Fire''<ref>{{en}} [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=File:Round_about_our_Coal_Fire,_or,_Christmas_Entertainments,_4th_edn,_1734.pdf&page=42 Pajenn 42]</ref>.
*[[1807]] : ''The History of Jack and the Bean-Stalk'', disin hag embannet gant Benjamin Tabart<ref>{{en}} [https://hockliffe.dmu.ac.uk/items/0019pages.html?page=005 Pajenn 5]</ref>, kentelius ar fin anezhi.
*[[1825]] : ''The History of Jack and the Bean-Stalk'', embannet e [[Paisley]] ([[Bro-Skos]]) gant G. Caldwell<ref>{{en}} [https://en.wikisource.org/wiki/History_of_Jack_and_the_bean_stalk ''Wikisource'']</ref>.
*[[1845]] : e-barzh ''The Home Treasury'', gant Sir Henry Cole, met sinet Felix Summerly<ref>Adembannet e 2020 gant Alpha Edition {{ISBN|978-93-5436-959-9}}</ref>.
*[[1890]] : en ''English Fairy Tales'', gant Joseph Jacobs<ref>Adembannet e 2018 gant Living Book Press {{ISBN|978-1-925729-29-0}}</ref>, ar skrid brudetañ ha muiañ adembannet.
==Pennad kar==
*''[[Jack and the Beanstalk (1922)]]'', film [[stadunanat]]
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kontadennoù saoznek]]
rlq3064r7t5nfuc8ee409i2pzb7qqrj
2195363
2195361
2026-07-15T21:12:25Z
Kestenn
14086
Kemmoù [[Special:Contributions/~2026-40038-11|~2026-40038-11]] ([[User_talk:~2026-40038-11|Kaozeal]]) distaolet; adlakaet da stumm diwezhañ [[User:Skoboldi|Skoboldi]]
2066923
wikitext
text/x-wiki
{{Stumm an titl|''Jack and the Beanstalk''}}
[[File:Jack_and_the_Beanstalk_Giant_-_Project_Gutenberg_eText_17034.jpg |thumb| En ''English Fairy Tales'', treset gant [[Arthur Rackham]], evit skrid Joseph Jacobs ]]
[[Restr:Jack_and_the_Beanstalk_TP_and_Frontispiece.jpg|thumb|upright=1.2|Talbenn embannadur 1807]]
'''''Jack and the Beanstalk''''' ("Jack hag ar c'harenn fav") zo ur gontadenn [[saoznek]], dezhi meur a zoare disheñvel.
Ouzhpenn-se e tenn un tamm d'ar gontadenn ''[[Jack the Giant Killer]]'', ur gontadenn saoznek eus [[Kernev-Veur]] ma weler ur paotr yaouank anvet Jack ivez, en amzer ar [[roue Arzhur]], o lazhañ [[ramz]]ed.
==Doareoù disheñvel==
*[[1734]] : ''The Story of Jack Spriggins and the Enchanted Bean'', embannet e [[Londrez]] gant J. Roberts en eil moulladur ''Round About Our Coal-Fire''<ref>{{en}} [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=File:Round_about_our_Coal_Fire,_or,_Christmas_Entertainments,_4th_edn,_1734.pdf&page=42 Pajenn 42]</ref>.
*[[1807]] : ''The History of Jack and the Bean-Stalk'', disin hag embannet gant Benjamin Tabart<ref>{{en}} [https://hockliffe.dmu.ac.uk/items/0019pages.html?page=005 Pajenn 5]</ref>, kentelius ar fin anezhi.
*[[1825]] : ''The History of Jack and the Bean-Stalk'', embannet e [[Paisley]] ([[Bro-Skos]]) gant G. Caldwell<ref>{{en}} [https://en.wikisource.org/wiki/History_of_Jack_and_the_bean_stalk ''Wikisource'']</ref>.
*[[1845]] : e-barzh ''The Home Treasury'', gant Sir Henry Cole, met sinet Felix Summerly<ref>Adembannet e 2020 gant Alpha Edition {{ISBN|978-93-5436-959-9}}</ref>.
*[[1890]] : en ''English Fairy Tales'', gant Joseph Jacobs<ref>Adembannet e 2018 gant Living Book Press {{ISBN|978-1-925729-29-0}}</ref>, ar skrid brudetañ ha muiañ adembannet.
==Pennad kar==
*''[[Jack and the Beanstalk (1922)]]'', film [[stadunanat]]
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kontadennoù saoznek]]
scdsqamut8ud3v72xwq2aa27b9al9sh
Rummad:Filmoù troet e Roma
14
176683
2195380
2158174
2026-07-16T11:27:32Z
Rei Momo
27542
2195380
wikitext
text/x-wiki
[[Rummad:Filmoù troet en Italia|R]]
cezol7dh0cxpbzgk1fd3njok03txps2
Rummad:Filmoù troet e Milano
14
176720
2195378
2158467
2026-07-16T11:26:43Z
Rei Momo
27542
2195378
wikitext
text/x-wiki
[[Rummad:Filmoù troet en Italia|M]]
q5oo5zqdhvz7xts911gdou1n12c2h6n
Ketevan Revazovna Arakhamia-Grant
0
180267
2195357
2193180
2026-07-15T17:14:58Z
Dakbzh
58931
/* Tournamant Hastings (Bro-Saoz) */
2195357
wikitext
text/x-wiki
[[Restr :Arakhamia grant rd6 4thEUIO (A).JPG|180px|right|Ketevan Arakhamia-Grant e 2008.]]
'''Ketevan Revazovna Arakhamia-Grant''' (e [[jorjieg]]: '''ქეთევან არახამია-გრანტი'''), bet ganet d'an 19 a viz Gouhere 1968 en [[Ochamchira]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian, [[Skos|skosat]] ha soviedat.
Mestr-Meur (GM) eo abaoe 2009, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1993, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 1988, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1986, Gourdoner FIDE eo abaoe 2015<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600168 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>E miz Mae 2026 e oa 2 306 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 239 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 173 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600168 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 506 eo bet he [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Gouhere]] 2009.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ====
===== Rummad e-dan ugent vloaz =====
Trec'h e voe e 1985 e [[Dobrna]] ([[Yougoslavia]]).
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe teir gwezh : e 1983, e 1984 hag e 1990.
==== [[Kampionad echedoù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel (maouezi)|Kampionad soviedat (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe e 1990.
==== Tournamant [[Hastings]] ([[Bro-Saoz]]) ====
Kemer a reas perzh div wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/3/3bd93pxi-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Poentoù||Renk
|-
|Kerzu 1993||70||4,5/9 (+ 3, = 3, - 3)||3-5/10
|-
|Kerzu 1994||71||4/9 (+ 2, = 4, - 3)||6-8/10
|-
|}
==== [[Kampionad breizhveurat an echedoù|Kampionad breizhveurat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe peder gwezh: e 2003, e 2004, e 2006 hag e 2007.
==== [[Kampionad skosat an echedoù|Kampionad skosat an echedoù (kemmesk)]] ====
Trec'h e voe e 2003, rampo gant [[Paul Motwani]]<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20161015060152/http://www.chessscotland.com/archiveresults/scocham.htm Chess Scotland]</ref>.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad gresian ar C'hleuboù (kemmesk) ====
C'hoariet he deus div wezh <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersgr/awg64aio.html Greek Team Chess Championship – Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Kleub||Tablezenn||Kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|1996||SO Ilioupolis||1||25||[[Aten]] ha [[Thessaloniki]]||3/9 (+ 1, = 4, - 4)||33,3||-||-||10||-
|-
|1998||SO Ilioupolis||1||27||[[Poros]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||-||-||8||-
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
Kemer a reas perzh pemp gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/awg64aio.html European Team Chess Championship (women) - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hinennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|Du 1992||1||1||{{Hungaria}}, [[Debrecen]]||5/7 (+ 4, = 2, - 1)||71,4||4||-||2||argant
|-
|Mae 1997||erlec'hierez 1||2|||{{Kroatia}}, [[Pula]]||2,5/5 (+ 2, = 1, - 2)||50||7||-||1||aour
|-
|Du-Kerzu 1999||2||3||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||2,5/7 (+ 4, = 5, - 2)||35,7||31||-||10||-
|-
|Du 2001||1||4||{{Spagn}}, [[León (Spagn)|León]]||5/9 (+ 4, = 2, - 3)||55,6||14||-||15||-
|-
|Gouhere-Eost 2005||erlec'hierez||6||{{Sveden}}, [[Göteborg]]||5/7 (+ 3, = 4, - 0)||71,4||4||-||2||argant
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù]] (Kemmesk) ====
C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[Skos]]<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players/awg64aio.html Arakhamia-Grant, Ketevan - Chess Olympiads]</ref>.
{| class="wikitable"
!|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|2008||4||38||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||6,5/9 (+ 5, = 3, - 1)||72,2||15||-||53||-
|-
|2010||2||39||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||5,5/10 (+ 3, = 5, - 2)||55||52||-||83||-
|-
|2012||2||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||84||-||76||-
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[URSS]], peder gwezh e skipailh [[Jorjia]] hag ur wezh e skipailh [[Skos]]<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/awg64aio.html Women's Chess Olympiads – Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
!|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1990||erlec'hierez 1||21 (36)||{{Spagn}}, [[Calvià]]||12/12 (+ 12, = 0, - 0)||100||1||aour||2||argant
|-
|1994||3||23 (31)||{{Rusia}}, [[Moskov]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||72,7||3||arem||1||aour
|-
|1996||3||25 (32)||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||8/10 (+ 6, = 4, - 0)||80||3||arem||1||aour
|-
|1998||2||26 (33)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||84||-||76||-
|-
|2002||erlec'hierez||28 (35)||{{Slovenia}}, [[Bled]]||7/10 (+ 6, = 2, - 2)||70||7||-||4||-
|-
|2014||1||34 (41)||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||7/11 (+ 6, = 2, - 3)||63,6||27||-||58||-
|-
|}
==== Kampionad bedel (kemmesk) ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/awg64aio.html European Team Chess Championship - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|Here-Du 1997||3||{{Suis}} [[Luzern]]||4||2,5/8 (+ 1, = 3, - 4)||31,2||9||-||10||-
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600168 He fichennFIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=12540 He fartiennoù e Chessgames]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Ketevan_Arakhamia_Grant He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Arakhamia, Ketevan}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1968]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù skosat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
mv9g3410k67nmczqp5b4ag7vvt7ofd1
Kib vell-droad ar bed 2026
0
180424
2195351
2195345
2026-07-15T14:11:43Z
Kestenn
14086
/* Hanterc'hourfennoù */
2195351
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:2026 FIFA World Cup emblem.svg|dehou|frameless|231x231px]]
'''Kib vell-droad ar bed 2026''' eo 23{{-de}} degouezh [[kib vell-droad ar bed]] aozet gant ar [[Kevread Etrebroadel Football Association|FIFA]]. Dalc'het e vo eus an 11 a viz Even betek an 19 a viz Gouere 2026 e c'hwezek kêr : 11 er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]], 3 e [[Mec'hiko]], ha 2 e [[Kanada]]. Ar gib vell-droad gentañ kenaozet gant teir bro e vo, an hini gentañ ivez enni 48 skipailh o kemer perzh, pa oa bet 32 betek-henn (adalek [[Kib vell-droad ar bed 1998|1998]] betek [[Kib vell-droad ar bed 2022|2022]]).
== Roll ar stadoù ==
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center"
|+ Roll ar stadoù a zegemero krogadoù
|-
! scope="col" | Kêr
! scope="col" | Stad
! scope="col" | Endalc'h
! scope="col" class="unsortable" | Skeudenn
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Dallas" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Dallas]]<br />{{small|[[Arlington (Texas)]]}}
| [[AT&T Stadium]]
| {{formatnum:94000}}
| [[Restr:Cowboys stadium inside view 4.JPG|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Mexico City" | [[Skeudenn:Flag of Mexico.svg|20px|border|Banniel Mec'hiko]] [[Kêr-Vec'hiko]]
| [[Estadio Azteca]]
| {{formatnum:93000}}
| [[Restr:Soccer game at the Azteca Stadium.JPG|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="New York" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[New York]]<br />{{small|[[East Rutherford (New Jersey)]]}}
| [[MetLife Stadium]]
| {{formatnum:82500}}
| [[Restr:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Atlanta" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Atlanta]]
| [[Mercedes-Benz Stadium]]
| {{formatnum:75000}}
| [[Restr:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Kansas City" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]
| [[Arrowhead Stadium]]
| {{formatnum:73000}}
| [[Restr:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Houston" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Houston]]
| [[NRG Stadium]]
| {{formatnum:72000}}
| [[Restr:NRG Stadium, LEAGUES CUP 2024 TIGRES INTER MIAMI.jnp.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="San Francisco Bay Area" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[San Francisco]]<br />{{small|[[Santa Clara (Kalifornia)]]}}
| [[Levi's Stadium]]
| {{formatnum:71000}}
| [[Restr:Entering Levi's Stadium.JPG|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Los Angeles" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Los Angeles]]<br />{{small|[[Inglewood (Kalifornia)]]}}
| [[SoFi Stadium]]
| {{formatnum:70000}}
| [[Restr:SoFi Stadium 23rd March 2025.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Philadelphia" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Philadelphia]]
| [[Lincoln Financial Field]]
| {{formatnum:69000}}
| [[Restr:United States v Paraguay, Copa América Centenario (cropped).jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Seattle" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Seattle]]
| [[Lumen Field]]
| {{formatnum:69000}}
| [[Restr:2025 FIFA Club World Cup - Seattle Sounders FC vs. Botafogo - 03.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Boston" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Boston]]<br />{{small|[[Foxborough (Massachusetts)]]}}
| [[Gillette Stadium]]
| {{formatnum:65000}}
| [[Restr:New England Revolution vs Liga Deportivo Alajuense 2024-03-06 53571677017.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Miami" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Miami]]<br />{{small|[[Miami Gardens (Florida)]]}}
| [[Hard Rock Stadium]]
| {{formatnum:65000}}
| [[Restr:Hard Rock Stadium Club World Cup.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Vancouver" | [[Skeudenn:Flag of Canada.svg|20px|border|Banniel Kanada]] [[Vancouver]]
| [[BC Place]]
| {{formatnum:54000}}
| [[Restr:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Monterrey" | [[Skeudenn:Flag of Mexico.svg|20px|border|Banniel Mec'hiko]] [[Monterrey]]<br />{{small|([[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]])}}
| [[Estadio BBVA]]
| {{formatnum:53500}}
| [[Restr:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Guadalajara" | [[Skeudenn:Flag of Mexico.svg|20px|border|Banniel Mec'hiko]] [[Guadalajara]]<br />{{small|([[Zapopan]])}}
| [[Estadio Akron]]
| {{formatnum:52000}}
| [[Restr:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho (3).jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Toronto" | [[Skeudenn:Flag of Canada.svg|20px|border|Banniel Kanada]] [[Toronto]]
| [[BMO Field]]
| {{formatnum:45000}}
| [[Restr:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|frameless|180px]]
|}
== Skipailhoù ha disoc'hoù ==
=== Poulloù perzhegañ ===
Ar matchoù zo bet c'hoariet eus an 11 betek an 28 a viz Even. Renket eo ar skipailhoù en urzh m'o deus echuet ar poulloù perzhegañ. An daou skipailh gwellañ e pep strollad a zo aet e c'hwezekvedennoù-gourfenn en ur mod aotomatek. Ar skipailhoù gwellañ a-fed palioù a oa erruet en trede plas en o strollad zo bet tapet er c'hwezekvedennoù-gourfenn ivez. Ar skipailhoù e druz zo tremenet er prantad dibenn.
{|border="0" cellpadding="2"
|- valign="top"
|
'''Strollad A'''
* '''{{Mec'hiko}}'''
* '''{{Suafrika}}
* ''{{Sukorea}}''
* ''{{Tchekia}}''
'''Strollad E'''
* '''{{Alamagn}}'''
* '''{{Aod an Olifant}}'''
* '''{{Ecuador}}'''
* ''{{Curaçao}}''
'''Strollad I'''
* '''{{Bro-C'hall}}'''
* '''{{Norvegia}}'''
* '''{{Senegal}}'''
* ''{{Irak}}''
|
'''Strollad B'''
* '''{{Suis}}'''
* '''{{Kanada}}'''
* '''{{Bosnia-ha-Herzegovina}}'''
* ''{{Qatar}}''
'''Strollad F'''
* '''{{Izelvroioù}}'''
* '''{{Japan}}'''
* '''{{Sveden}}'''
* ''{{Tunizia}}''
'''Strollad J'''
* '''{{Arc'hantina}}'''
* '''{{Aostria}}'''
* '''{{Aljeria}}'''
* ''{{Jordania}}''
|
'''Strollad C'''
* '''{{Brazil}}'''
* '''{{Maroko}}'''
* ''{{Skos}}''
* ''{{Haiti}}''
'''Strollad G'''
* '''{{Belgia}}'''
* '''{{Egipt}}'''
* ''{{Iran}}''
* ''{{Zeland-Nevez}}''
'''Strollad K'''
* '''{{Kolombia}}'''
* '''{{Portugal}}'''
* '''{{Republik Demokratel Kongo}}'''
* ''{{Ouzbekistan}}''
|
'''Strollad D'''
* '''{{Stadoù-Unanet Amerika}}'''
* '''{{Aostralia}}'''
* '''{{Paraguay}}'''
* ''{{Turkia}}''
'''Strollad H'''
* '''{{Spagn}}'''
* '''{{Kab Glas}}'''
* ''{{Uruguay}}''
* ''{{Arabia Saoudat}}''
'''Strollad L'''
* '''{{Bro-Saoz}}'''
* '''{{Kroatia}}'''
* '''{{Ghana}}'''
* ''{{Panama}}''
|}
=== Prantad dibenn ===
==== C'hwezekvedennoù-gourfenn ====
Ar matchoù zo bet c'hoariet eus an 28 a viz Even betek ar 4 a viz Gouere.
<div style="column-count:3;">
* ''{{Suafrika}}'' 0 - 1 '''{{Kanada}}'''
* '''{{Brazil}}''' 2 - 1 ''{{Japan}}''
* ''{{Alamagn}}'' 1 - 1 '''{{Paraguay}}''' (3 - 4 TEP)
* ''{{Izelvroioù}}'' 1 - 1 '''{{Maroko}}''' (2 - 3 TEP)
* ''{{Aod an Olifant}}'' 1 - 2 '''{{Norvegia}}'''
* '''{{Bro-C'hall}}''' 3 - 0 ''{{Sveden}}''
* '''{{Mec'hiko}}''' 2 - 0 ''{{Ecuador}}''
* '''{{Saoz}}''' 2 - 1 ''{{Republik Demokratel Kongo}}''
* '''{{Belgia}}''' 3 - 2 ''{{Senegal}}''
* '''{{Stadoù-Unanet Amerika}}''' 2 - 0 ''{{Bosnia-ha-Herzegovina}}''
* '''{{Spagn}}''' 3 - 0 ''{{Aostria}}''
* '''{{Portugal}}''' 2 - 1 ''{{Kroatia}}''
* '''{{Suis}}''' 2 - 0 ''{{Aljeria}}''
* ''{{Aostralia}}'' 1 - 1 '''{{Egipt}}''' (2 - 4 TEP)
* '''{{Arc'hantina}}''' 3 - 2 ''{{Kab Glas}}''
* '''{{Kolombia}}''' 1 - 0 ''{{Ghana}}''
</div>
==== Eizhvedennoù-gourfenn ====
Matchoù zo bet c'hoariet eus ar 4 betek ar 7 a viz Gouere.
<div style="column-count:3;">
* ''{{Kanada}}'' 0 - 3 '''{{Maroko}}'''
* ''{{Paraguay}}'' 0 - 1 '''{{Bro-C'hall}}'''
* ''{{Brazil}}'' 1 - 2 '''{{Norvegia}}'''
* ''{{Mec'hiko}}'' 2 - 3 '''{{Bro-Saoz}}'''
* ''{{Portugal}}'' 0 - 1 '''{{Spagn}}'''
* ''{{Stadoù-Unanet Amerika}}'' 1 - 4 '''{{Belgia}}'''
* '''{{Arc'hantina}}''' 3 - 2 ''{{Egipt}}''
* '''{{Suis}}''' 0 - 0 ''{{Kolombia}}'' (4 - 3 TEP)
</div>
==== Kardoù-gourfenn ====
Matchoù c'hoariet eus an 9 betek an 12 a viz Gouere.
<div style="column-count:2;">
* '''{{Bro-C'hall}}''' 2 - 0 ''{{Maroko}}''
* '''{{Spagn}}''' 2 - 1 ''{{Belgia}}''
* ''{{Norvegia}}'' 1 - 2 '''{{Bro-Saoz}}'''
* '''{{Arc'hantina}}''' 3 - 1 ''{{Suis}}''
</div>
==== Hanterc'hourfennoù ====
* 14 a viz Gouere : {{Bro-C'hall}} 0 - 2 {{Spagn}}
* 15 a viz Gouere : {{Bro-Saoz}} - {{Arc'hantina}}
==== ''Match evit an trede plas'' ====
* 18 a viz Gouere :
==== Gourfenn ====
* 19 a viz Gouere :
== Darvoudoù ==
=== Kartenn ruz Folarin Balogun nullet gant ar FIFA ===
E-pad ar c'hrogad etre skipailhoù ar [[Stadoù-Unanet Amerika]] ha [[Bosnia-ha-Herzegovina]] e oa bet an tager stadunanat Folarin Balogun kaset kuit goude bezañ lakaet ur pal. Goude bezañ sellet ouzh film an tredeogiezh video en deus an tredeog divizet en doa Balogun graet ur fazi grevus a-enep Tarik Muharemović. Un nebeut deizioù war-lerc’h en deus [[Kevread Etrebroadel Football Association]] disklêriet nulladur ar gartenn ruz, ar wech kentañ m’en deus graet kement-se e-kerzh ur gib ar bed. Graet eo bet an diviz-mañ diwar levezon [[Gianni Infantino]], prezidant ar c'hKEFA, ha goulennet e oa bet outañ gant [[Donald Trump]]<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Donald-trump-confirme-avoir-demande-a-la-fifa-un-reexamen-du-carton-rouge-de-folarin-balogun-la-decision-de-l-arbitre-etait-horrible/1701938 |title=Donald Trump confirme avoir demandé à Gianni Infantino et à la FIFA un réexamen du carton rouge de Folarin Balogun : « La décision de l'arbitre était horrible » |publisher=L’Équipe |month=Gouere |year=2026}}</ref>.
== Liammoù diavaez ==
*{{en}} [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Lec'hienn ofisiel]
{{Kib vell-droad ar bed}}
[[Rummad:Kib vell-droad ar bed]]
[[Rummad:2026]]
20o7rxvrgdww3vatvae390s5pdiqpkm
2195362
2195351
2026-07-15T21:07:44Z
Kestenn
14086
/* Hanterc'hourfennoù */
2195362
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:2026 FIFA World Cup emblem.svg|dehou|frameless|231x231px]]
'''Kib vell-droad ar bed 2026''' eo 23{{-de}} degouezh [[kib vell-droad ar bed]] aozet gant ar [[Kevread Etrebroadel Football Association|FIFA]]. Dalc'het e vo eus an 11 a viz Even betek an 19 a viz Gouere 2026 e c'hwezek kêr : 11 er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]], 3 e [[Mec'hiko]], ha 2 e [[Kanada]]. Ar gib vell-droad gentañ kenaozet gant teir bro e vo, an hini gentañ ivez enni 48 skipailh o kemer perzh, pa oa bet 32 betek-henn (adalek [[Kib vell-droad ar bed 1998|1998]] betek [[Kib vell-droad ar bed 2022|2022]]).
== Roll ar stadoù ==
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center"
|+ Roll ar stadoù a zegemero krogadoù
|-
! scope="col" | Kêr
! scope="col" | Stad
! scope="col" | Endalc'h
! scope="col" class="unsortable" | Skeudenn
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Dallas" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Dallas]]<br />{{small|[[Arlington (Texas)]]}}
| [[AT&T Stadium]]
| {{formatnum:94000}}
| [[Restr:Cowboys stadium inside view 4.JPG|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Mexico City" | [[Skeudenn:Flag of Mexico.svg|20px|border|Banniel Mec'hiko]] [[Kêr-Vec'hiko]]
| [[Estadio Azteca]]
| {{formatnum:93000}}
| [[Restr:Soccer game at the Azteca Stadium.JPG|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="New York" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[New York]]<br />{{small|[[East Rutherford (New Jersey)]]}}
| [[MetLife Stadium]]
| {{formatnum:82500}}
| [[Restr:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Atlanta" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Atlanta]]
| [[Mercedes-Benz Stadium]]
| {{formatnum:75000}}
| [[Restr:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Kansas City" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]
| [[Arrowhead Stadium]]
| {{formatnum:73000}}
| [[Restr:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Houston" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Houston]]
| [[NRG Stadium]]
| {{formatnum:72000}}
| [[Restr:NRG Stadium, LEAGUES CUP 2024 TIGRES INTER MIAMI.jnp.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="San Francisco Bay Area" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[San Francisco]]<br />{{small|[[Santa Clara (Kalifornia)]]}}
| [[Levi's Stadium]]
| {{formatnum:71000}}
| [[Restr:Entering Levi's Stadium.JPG|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Los Angeles" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Los Angeles]]<br />{{small|[[Inglewood (Kalifornia)]]}}
| [[SoFi Stadium]]
| {{formatnum:70000}}
| [[Restr:SoFi Stadium 23rd March 2025.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Philadelphia" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Philadelphia]]
| [[Lincoln Financial Field]]
| {{formatnum:69000}}
| [[Restr:United States v Paraguay, Copa América Centenario (cropped).jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Seattle" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Seattle]]
| [[Lumen Field]]
| {{formatnum:69000}}
| [[Restr:2025 FIFA Club World Cup - Seattle Sounders FC vs. Botafogo - 03.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Boston" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Boston]]<br />{{small|[[Foxborough (Massachusetts)]]}}
| [[Gillette Stadium]]
| {{formatnum:65000}}
| [[Restr:New England Revolution vs Liga Deportivo Alajuense 2024-03-06 53571677017.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Miami" | [[Skeudenn:Flag of the United States.svg|20px|border|Banniel ar Stadoù-Unanet]] [[Miami]]<br />{{small|[[Miami Gardens (Florida)]]}}
| [[Hard Rock Stadium]]
| {{formatnum:65000}}
| [[Restr:Hard Rock Stadium Club World Cup.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Vancouver" | [[Skeudenn:Flag of Canada.svg|20px|border|Banniel Kanada]] [[Vancouver]]
| [[BC Place]]
| {{formatnum:54000}}
| [[Restr:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Monterrey" | [[Skeudenn:Flag of Mexico.svg|20px|border|Banniel Mec'hiko]] [[Monterrey]]<br />{{small|([[Guadalupe (Nuevo León)|Guadalupe]])}}
| [[Estadio BBVA]]
| {{formatnum:53500}}
| [[Restr:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Guadalajara" | [[Skeudenn:Flag of Mexico.svg|20px|border|Banniel Mec'hiko]] [[Guadalajara]]<br />{{small|([[Zapopan]])}}
| [[Estadio Akron]]
| {{formatnum:52000}}
| [[Restr:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho (3).jpg|frameless|180px]]
|-
! style="text-align:left" data-sort-value="Toronto" | [[Skeudenn:Flag of Canada.svg|20px|border|Banniel Kanada]] [[Toronto]]
| [[BMO Field]]
| {{formatnum:45000}}
| [[Restr:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|frameless|180px]]
|}
== Skipailhoù ha disoc'hoù ==
=== Poulloù perzhegañ ===
Ar matchoù zo bet c'hoariet eus an 11 betek an 28 a viz Even. Renket eo ar skipailhoù en urzh m'o deus echuet ar poulloù perzhegañ. An daou skipailh gwellañ e pep strollad a zo aet e c'hwezekvedennoù-gourfenn en ur mod aotomatek. Ar skipailhoù gwellañ a-fed palioù a oa erruet en trede plas en o strollad zo bet tapet er c'hwezekvedennoù-gourfenn ivez. Ar skipailhoù e druz zo tremenet er prantad dibenn.
{|border="0" cellpadding="2"
|- valign="top"
|
'''Strollad A'''
* '''{{Mec'hiko}}'''
* '''{{Suafrika}}
* ''{{Sukorea}}''
* ''{{Tchekia}}''
'''Strollad E'''
* '''{{Alamagn}}'''
* '''{{Aod an Olifant}}'''
* '''{{Ecuador}}'''
* ''{{Curaçao}}''
'''Strollad I'''
* '''{{Bro-C'hall}}'''
* '''{{Norvegia}}'''
* '''{{Senegal}}'''
* ''{{Irak}}''
|
'''Strollad B'''
* '''{{Suis}}'''
* '''{{Kanada}}'''
* '''{{Bosnia-ha-Herzegovina}}'''
* ''{{Qatar}}''
'''Strollad F'''
* '''{{Izelvroioù}}'''
* '''{{Japan}}'''
* '''{{Sveden}}'''
* ''{{Tunizia}}''
'''Strollad J'''
* '''{{Arc'hantina}}'''
* '''{{Aostria}}'''
* '''{{Aljeria}}'''
* ''{{Jordania}}''
|
'''Strollad C'''
* '''{{Brazil}}'''
* '''{{Maroko}}'''
* ''{{Skos}}''
* ''{{Haiti}}''
'''Strollad G'''
* '''{{Belgia}}'''
* '''{{Egipt}}'''
* ''{{Iran}}''
* ''{{Zeland-Nevez}}''
'''Strollad K'''
* '''{{Kolombia}}'''
* '''{{Portugal}}'''
* '''{{Republik Demokratel Kongo}}'''
* ''{{Ouzbekistan}}''
|
'''Strollad D'''
* '''{{Stadoù-Unanet Amerika}}'''
* '''{{Aostralia}}'''
* '''{{Paraguay}}'''
* ''{{Turkia}}''
'''Strollad H'''
* '''{{Spagn}}'''
* '''{{Kab Glas}}'''
* ''{{Uruguay}}''
* ''{{Arabia Saoudat}}''
'''Strollad L'''
* '''{{Bro-Saoz}}'''
* '''{{Kroatia}}'''
* '''{{Ghana}}'''
* ''{{Panama}}''
|}
=== Prantad dibenn ===
==== C'hwezekvedennoù-gourfenn ====
Ar matchoù zo bet c'hoariet eus an 28 a viz Even betek ar 4 a viz Gouere.
<div style="column-count:3;">
* ''{{Suafrika}}'' 0 - 1 '''{{Kanada}}'''
* '''{{Brazil}}''' 2 - 1 ''{{Japan}}''
* ''{{Alamagn}}'' 1 - 1 '''{{Paraguay}}''' (3 - 4 TEP)
* ''{{Izelvroioù}}'' 1 - 1 '''{{Maroko}}''' (2 - 3 TEP)
* ''{{Aod an Olifant}}'' 1 - 2 '''{{Norvegia}}'''
* '''{{Bro-C'hall}}''' 3 - 0 ''{{Sveden}}''
* '''{{Mec'hiko}}''' 2 - 0 ''{{Ecuador}}''
* '''{{Saoz}}''' 2 - 1 ''{{Republik Demokratel Kongo}}''
* '''{{Belgia}}''' 3 - 2 ''{{Senegal}}''
* '''{{Stadoù-Unanet Amerika}}''' 2 - 0 ''{{Bosnia-ha-Herzegovina}}''
* '''{{Spagn}}''' 3 - 0 ''{{Aostria}}''
* '''{{Portugal}}''' 2 - 1 ''{{Kroatia}}''
* '''{{Suis}}''' 2 - 0 ''{{Aljeria}}''
* ''{{Aostralia}}'' 1 - 1 '''{{Egipt}}''' (2 - 4 TEP)
* '''{{Arc'hantina}}''' 3 - 2 ''{{Kab Glas}}''
* '''{{Kolombia}}''' 1 - 0 ''{{Ghana}}''
</div>
==== Eizhvedennoù-gourfenn ====
Matchoù zo bet c'hoariet eus ar 4 betek ar 7 a viz Gouere.
<div style="column-count:3;">
* ''{{Kanada}}'' 0 - 3 '''{{Maroko}}'''
* ''{{Paraguay}}'' 0 - 1 '''{{Bro-C'hall}}'''
* ''{{Brazil}}'' 1 - 2 '''{{Norvegia}}'''
* ''{{Mec'hiko}}'' 2 - 3 '''{{Bro-Saoz}}'''
* ''{{Portugal}}'' 0 - 1 '''{{Spagn}}'''
* ''{{Stadoù-Unanet Amerika}}'' 1 - 4 '''{{Belgia}}'''
* '''{{Arc'hantina}}''' 3 - 2 ''{{Egipt}}''
* '''{{Suis}}''' 0 - 0 ''{{Kolombia}}'' (4 - 3 TEP)
</div>
==== Kardoù-gourfenn ====
Matchoù c'hoariet eus an 9 betek an 12 a viz Gouere.
<div style="column-count:2;">
* '''{{Bro-C'hall}}''' 2 - 0 ''{{Maroko}}''
* '''{{Spagn}}''' 2 - 1 ''{{Belgia}}''
* ''{{Norvegia}}'' 1 - 2 '''{{Bro-Saoz}}'''
* '''{{Arc'hantina}}''' 3 - 1 ''{{Suis}}''
</div>
==== Hanterc'hourfennoù ====
* 14 a viz Gouere : ''{{Bro-C'hall}}'' 0 - 2 '''{{Spagn}}'''
* 15 a viz Gouere : ''{{Bro-Saoz}}'' 1 - 2 '''{{Arc'hantina}}'''
==== ''Match evit an trede plas'' ====
* 18 a viz Gouere :
==== Gourfenn ====
* 19 a viz Gouere :
== Darvoudoù ==
=== Kartenn ruz Folarin Balogun nullet gant ar FIFA ===
E-pad ar c'hrogad etre skipailhoù ar [[Stadoù-Unanet Amerika]] ha [[Bosnia-ha-Herzegovina]] e oa bet an tager stadunanat Folarin Balogun kaset kuit goude bezañ lakaet ur pal. Goude bezañ sellet ouzh film an tredeogiezh video en deus an tredeog divizet en doa Balogun graet ur fazi grevus a-enep Tarik Muharemović. Un nebeut deizioù war-lerc’h en deus [[Kevread Etrebroadel Football Association]] disklêriet nulladur ar gartenn ruz, ar wech kentañ m’en deus graet kement-se e-kerzh ur gib ar bed. Graet eo bet an diviz-mañ diwar levezon [[Gianni Infantino]], prezidant ar c'hKEFA, ha goulennet e oa bet outañ gant [[Donald Trump]]<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Donald-trump-confirme-avoir-demande-a-la-fifa-un-reexamen-du-carton-rouge-de-folarin-balogun-la-decision-de-l-arbitre-etait-horrible/1701938 |title=Donald Trump confirme avoir demandé à Gianni Infantino et à la FIFA un réexamen du carton rouge de Folarin Balogun : « La décision de l'arbitre était horrible » |publisher=L’Équipe |month=Gouere |year=2026}}</ref>.
== Liammoù diavaez ==
*{{en}} [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Lec'hienn ofisiel]
{{Kib vell-droad ar bed}}
[[Rummad:Kib vell-droad ar bed]]
[[Rummad:2026]]
j0fvouaa10rkegb8lqq7g3gp0csk0oi
Gouennlazh e Gaza
0
180656
2195364
2194812
2026-07-16T00:42:32Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2195364
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
| colspan="2"|
{| width="100%"
|-
! colspan="2" style="text-align:center; font-size:1.9em; padding-top:10px;"| Gouennlazh e Gaza [[Restr:Flag of Palestine.svg|48px]]
|-
| colspan="2"| [[File:Images of war 23-25 from Gaza, by Jaber Badwen, IMG 6185.jpg|300px|center]]
|-
| [[File:Damage in Gaza Strip during the October 2023 - 36.jpg|150px]] || [[File:Palestinian Red Crescent Personnel inspect a destroyed ambulance in Deir el-Balah , Gaza Strip.jpg|150px]]
|-
| [[File:Damage in Gaza Strip during the October 2023 - 18.jpg|150px]] || [[File:Displaced Palestinians in Deir el-Balah line up to receive food provided by charitable organizations (cropped).jpg|150px]]
|}
|-
| colspan="2"|
----
|-
| '''Lec'hiadur''' || [[Bandenn Gaza|Strizhenn Gaza]] aloubet gant [[Israel]]<br>{{Palestina}}
|-
| '''Deiziad''' || 07/10/2023 – bremañ
|-
| '''Pal''' || Distrujañ pobl Stad Palestina
|-
| '''Doareoù''' || Gouennlazh, torfedoù-brezel, torfedoù enep mab-den, lazhadegoù, riñs kenelel, deportadegoù dre ret, bombezadegoù, kaeladur, poblazh, muntroù buket, naonegezh, jahinerezh, gwallerezh ha feulster revel, argadennoù war an danframmoù yec'hedel, harz ouzh ar genel bugale, ekolazh, kêrlazh
|-
| '''Marvioù''' || • {{formatnum:72900}} den lazhet war-eeun (enrollet, 06/2026)<br>• 463 diwar naonegezh (kadarnaet, 11/2025)<br>• ~{{formatnum:10000}}+ diwar naonegezh<br>• ~{{formatnum:10000}} beziet dindan dismantroù
|-
| '''Gloazidi''' || {{formatnum:173200}} d'an nebeutañ
|-
| '''Tordefourez''' || {{Israel}}
|-
| '''Arguzoù''' || {{Suafrika}} enep Israel<br>{{Nicaragua}} enep {{Alamagn}}
|}
'''Gouennlazh e Gaza''' a reer eus distruj pobl [[Palestina]], a-ratozh hag en un doare reizhiadel, a vez sevenet gant [[Israel]] e [[Bandenn Gaza|Strizhenn Gaza]] a-hed Brezel Gaza abaoe ar {{Deiziad|7|Here|2023}}<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.amnesty.org.uk/press-releases/israels-genocide-against-palestinians-not-over-despite-ceasefire-new-amnesty |title=Israel's genocide against Palestinians 'not over' despite ceasefire - new Amnesty briefing • Amnesty International, 27/11/2025|accessdate=05/07/2026}}<br>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2025/nov/28/the-genocide-in-gaza-is-far-from-over |title=The genocide in Gaza is far from over • The Guardian, 28/11/2025|accessdate=05/07/2026}}<br>{{Cite web|url=https://www.ohchr.org/en/press-releases/2026/03/un-expert-warns-torture-has-become-state-doctrine-israel-making-prisons |title=UN expert warns torture has become 'state doctrine' in Israel, making prisons instruments of genocide and torture • United Nations, 23/03/2026|accessdate=05/07/2026}}<br>{{Cite web|url=https://easternherald.com/2026/04/08/gaza-genocide-children-hunger-global-silence/ |title=Injured Children, Starvation Fears and Global Fallout Intensify Scrutiny • The Eastern Herald, 08/04/2026|accessdate=05/07/2026}}<br>{{Cite web|url=https://www.msf.org/not-ceasefire-life-gaza-continues-be-suffocated-six-months |title=This is not a ceasefire: Life in Gaza continues to be suffocated six months on • Médecins Sans Frontières, 10/04/2026|accessdate=05/07/2026}}<br>{{Cite web|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2026/05/israel-opt-israels-systematic-destruction-of-high-rise-buildings-must-be-investigated-as-war-crimes-of-wanton-destruction-and-collective-punishment/ |title=Israel/OPT: Israel's systematic destruction of high-rise buildings must be investigated as war crimes of wanton destruction and collective punishment • Amnesty International, 12/05/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
En obererezh-se gant [[gouarnamant]] Israel ha [[Tsahal]] ez eus lazhadegoù, naonegezh vennet, droug grevus koulz korfel ha speredel, harz ouzh ar genel bugale, kaeladur, argadennoù enep takadoù nann-soudardel gwarezet ha distruj savadurioù nann-soudardel ivez, lazhañ izili eus ar c'hoskor yec'hedel, distrujañ ospitalioù ha skolioù, lazhañ tud a c'houlenn skoazell, distrujañ savadurioù relijiel ha glad sevenadurel, kement-se holl o tegas divroadegoù ret, torfedoù revel
<ref name="UNCommissionGenocide">{{en}} {{Cite web|url=https://www.ohchr.org/en/press-releases/2025/09/israel-has-committed-genocide-gaza-strip-un-commission-finds |title=Israel has committed genocide in the Gaza Strip, UN Commission finds • United Nations, 16/09/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
Anzavet eo bet ar gouennlazh gant ur c'hengor arbennik en [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] (ABU)<ref name="UNCommitteeHeadGenocide">{{en}} {{cite web|url=https://www.ohchr.org/en/statements-and-speeches/2024/11/genocide-unfolding-our-eyes-history-will-not-forgive-our-inactionlast=Pieris |title=A genocide is unfolding before our eyes: History will not forgive our inaction, UN Special Committee warns General Assembly in report • United Nations, 19/11/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>, gant an ''United Nations Human Rights Council'' (UNHRC)<ref name="UNCommissionGenocide" />, gant an ''International Association of Genocide Scholars'' (IAGS)<ref name="IAGSReuters">{{en}} {{cite web|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-is-committing-genocide-gaza-scholars-association-says-2025-09-01/ |title=Israel is committing genocide in Gaza, scholars' association says • ''Reuters, 01/09/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="IAGSResolution">{{en}} {{cite web|url=https://genocidescholars.org/wp-content/uploads/2025/08/IAGS-Resolution-on-Gaza-FINAL.pdf |title=IAGS Resolution on the Situation in Gaza • IAGS, 31/08/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>, gant meur a aozadur a bled gant [[gwirioù mab-den]] (''Amnesty International'', ''Médecins Sans Frontières'', ''B'Tselem''<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.btselem.org/ |title=B'Tselem|accessdate=05/07/2026}}</ref>, ''Physicians for Human Rights – Israel''<ref>{{en}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20250728161018/https://www.cnn.com/2025/07/28/middleeast/israeli-human-rights-group-accuses-israel-genocide-gaza-intl |title=For first time, two leading Israeli human rights groups accuse Israel of genocide in Gaza • CNN, 28/07/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>, ar ''Fédération Internationale pour les Droits Humains''<ref>{{en}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20231216191823/https://www.fidh.org/en/region/north-africa-middle-east/israel-palestine/the-unfolding-genocide-against-the-palestinians-must-stop-immediately |title=FIDH, 12/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>, hag all, gant [[Stad]]où ha gant [[alvokaded]] ar [[gwir (lezenn)|gwir]] etrebroadel<ref name="growing_agreement">Sultany 2024, p. 4 ; Swart 2025, p. 3 ; Lederman 2025, p. 1 ; Shaw 2025b, p. 3 ; Gessen 2024 ; Bouranova 2024.</ref>.
E miz Kerzu [[2025]] e konted d'an nebeutañ {{formatnum:70117}} den lazhet e Gaza<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.ochaopt.org/content/reported-impact-snapshot-gaza-strip-3-december-2025 |title=Reported impact snapshot – Gaza Strip (3/12/2025) • UN-OCHA|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="theguardian-70000">{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2026/jan/30/israel-military-gaza-death-toll-broadly-accurate |title=Israel accepts health authorities' Gaza death toll is broadly accurate, saying 70,000 have died • The Guardian, 30/01/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref> ; trevourien e oa an darn vuiañ anezho<ref>Schwarz, 2024</ref><ref name="TGH">Tantesh & Graham-Harrison, 2024.</ref>, ha war-dro 50% a oa maouezi ha bugale<ref name="Spagat 2024a">{{en}} {{cite web|url=https://aoav.org.uk/2024/gaza-ministry-of-health-releases-detailed-new-casualty-amidst-confusion-of-uns-death-numbers-in-gaza/ |title=Gaza Ministry of Health releases detailed new casualty data amidst confusion of UN's death numbers in Gaza • Action On Armed Violence, 28/05/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>Graham-Harrison, 2024a</ref>. E-touez ar re uhelañ er brezelioù nevez eo an niver anavezet a [[kazetennerezh|gazetennerien]], a labourerien dengar pe yec'hedel, hag a vugale a zo bet lazhet<ref>{{en}} Amnesty International report, 2024, p. 16 ; Buschek & al., 2024 ; Save the Children, 10/10/2024</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.savethechildren.net/news/gaza-least-3100-children-aged-under-five-killed-others-risk-famine-looms |title=Gaza: At Least 3,100 Children Aged Under Five Killed With Others at Risk as Famine Looms • Save the Children, 10/10/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>Salzenstein, 2024 ; Fayyad, 2024.</ref>. War a hañval ez eus miliadoù a gorfoù-marv dindan atredoù ar savadurioù a zo bet diskaret<ref name="TGH" /><ref>Massoud & Fick, 2023.</ref>. Hervez ur pennad embannet er gazetenn [[mezegiezh|vezegel]] ''The Lancet'' e vije bet kontet e miz Even [[2024]] nebeutoc'h a dud marvet eget ma 'z eus bet e gwirionez, ha muioc'h c'hoazh a varvioù ameeun a vije bet<ref>Jamaluddine & al., 2025.</ref>. Uheloc'h eget {{formatnum:171000}} a dud zo bet gloazet<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.ochaopt.org/content/reported-impact-snapshot-gaza-strip-10-june-2026 |title=Reported impact snapshot, Gaza Strip (10 June 2026 • UN-OCHA|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="Burke 2025">{{en}} {{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2025/aug/27/children-make-up-third-of-outpatients-in-msf-hospitals-in-gaza-statistics-show |title=A third of outpatients treated for wounds at MSF's Gaza hospitals in 2024 were children, figures show • The Guardian, 27/08/2025|accessdate=05/07/20265}}</ref><ref>Gómez-Ugarte & al., 2025, p. 13.</ref>. E Gaza emañ ar brasañ niver a vugale ambidek er bed<ref name="Amputee stats">Moor, 2025 ; Harghandiwal, 2025, pp. 1–20 ; Abodahab & Elsergany, 2025, pp. 1705–1710 ; Muthumani, 2024, p. e000719 ; Sherwani & al., 2025, pp. 1840–1845 ; Shatali & al., 2025, pp. 219–225 ; Aftab & al., 2025, pp. 226–227.</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.un.org/unispal/document/convention-personswithdisabilities-15aug25/ |title=Percentage of Persons with Disabilities in Gaza Has Increased because of Excessive Use of Force by Israel, State of Palestine Tells Committee on Rights of Persons with Disabilities • United Nations, 15/08/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.btselem.org/20250709_israel_denying_thousands_of_amputees_in_gaza_including_children_proper_care |title=Israel denying treatment to thousands of Gazans who lost limbs in Israeli attacks, almost 1,000 of them children • B'Tselem, 09/07/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>, tremen {{formatnum:21000}} bugel zo bet mac'hagnet en abeg d'ar brezel e Gaza<ref name="Guardian_3_September_2025">{{en}} {{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/live/2025/sep/03/gaza-graveyard-international-humanitarian-law-unrwa-israel-middle-east-crisis-latest-updates-news |title=Middle East crisis: at least 21,000 children disabled in Gaza during war, says UN committee – as it happened • The Guardian, 03/09/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. E miz Gouere 2025, {{formatnum:18457}} bugel a voe kontet e-mesk an dud varv gant pennadurezhioù yec'hedel Gaza, hep kontañ ar marvioù ameeun hag ar re a vije beziet dindan atredoù<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/ng-interactive/2025/oct/08/young-lives-cut-short-on-an-unimaginable-scale-the-18457-children-on-gazas-list-of-war-dead |title=Young lives cut short on an unimaginable scale: the 18,457 children on Gaza's list of war dead • The Guardian, 08/10/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
Ur c'haeladur gant Israel ouzh Gaza abaoe 2023 a bouezas kreñv evit degas naonegezh en tiriad. E miz Eost 2025 e oa war-dro {{formatnum:641000}} a dud eno o c'houzañv kernezh<ref>{{en}} IPC Report August, 2025, p. 1.</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://abcnews.go.com/International/famine-determined-parts-gaza-500000-experiencing-catastrophic-hunger/story?id=124843218 |title=Famine determined in parts of Gaza, 500,000 experiencing 'catastrophic' hunger: Report • ABC News, 23/08/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. E deroù ar brezel, Israel a droc'has an dour hag an tredan e Gaza ; diwezhatoc'h e lakaas ul lodenn eus an dour da redek en-dro<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.axios.com/2023/10/15/israel-resumes-water-supply-to-southern-gaza-after-us-pressure |title=Israel resumes water supply to southern Gaza after U.S. pressure • Axios, 15/10/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>. E miz Mae 2024 e konted e oa bet distrujet pe wastet 84% eus ar savadurioù yec'hedel e Gaza<ref>Neuman & al., 2024.</ref>. Gant Israel ivez e voe distrujet meur a lec'hienn eus glad sevenadurel ar vro, en o mesk an holl skolioù-meur ha 80% eus ar skolioù<ref name="scholasticide">{{en}} {{cite web|url=https://www.ohchr.org/en/press-releases/2024/04/un-experts-deeply-concerned-over-scholasticide-gaza |title=UN experts deeply concerned over 'scholasticide' in Gaza • UN-OHCHRaccessdate=05/07/2026}}</ref><ref>Stack & Shbair, 2024 ; Kansara & Nour, 2024 ; Saber, 2024 ; Moutafa, 2024.</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/gaza-palestinians-hold-ramadan-prayers-by-ruins-mosque-2024-03-15/ |title=In Gaza, Palestinians hold Ramadan prayers by ruins of mosque • Reuters, 15/03/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Tremen 1,9 milion a Balestiniz, eleze 85% eus ar boblañs, a voe divroet dre ret<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/12/13/un-refugee-chief-says-gaza-war-leading-to-catastrophic-displacement |title=UN: Gaza 'catastrophe' threatens to raise record global displacement • Al Jazeera, 13/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>. An endro ivez zo bet gwallgaset gant bombezadegoù Israel en tiriad a-bezh<ref name="Ahmed et al.">{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/environment/2024/mar/29/gaza-israel-palestinian-war-ecocide-environmental-destruction-pollution-rome-statute-war-crimes-aoe |title='Ecocide in Gaza': does scale of environmental destruction amount to a war crime? • The Guardian, 29/03/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E miz Kerzu 2023, gouarnamant [[Suafrika]] a voulc'has ur prosez a-enep Israel el Lez-varn Etrebroadel (ICJ) e [[Den Haag]] en abeg da dorridigezh ar C'hendivizad a-zivout Dizarbenn ha Kastizañ an Torfed a C'houennlazh (CPPCG), ur c'henemglev etrebroadel a voe sinet e [[1948]] e [[Pariz|Paris]] dindan gwarez ABU<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.icj-cij.org/index.php/node/203394 |title=Application instituting proceedings and request for the indication of provisional measures • ICJ|accessdate=05/07/2026}}</ref>. E miz Genver 2024, al Lez-varn a c'hourc'hemennas da Israel kemer kement disentez a zo rekis evit dizarbenn kement gouennlazh, dizarbenn ha kastizañ kement atizerezh d'ar gouennlazh, hag aotren an aozadurioù dengar da vont tre e Gaza<ref>{{en}} {{fr}} {{cite web|url=https://www.icj-cij.org/sites/default/files/case-related/192/192-20240126-ord-01-00-en.pdf |title=Application de la convention pour la prévention et la répression du crime de gñocide dans la bande de Gaza (Afrique du Sud c. Israël), mesures conservatoires, ordonnance du 26 janvier 2024, C.I.J. Recueil 2024, p. 3 • ABU, 26/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Diwezhatoc'h, al Lez-varn a c'hourc'hemennas ma vefe kresket ar skoazell zengar e Gaza ha ma vefe paouezet da arsailhañ kêr Rafah, e su ar strizhenn<ref>Casciani, 2024b ; Marsi & al., 2024.</ref>. Israel ne sentas ket penn-da-benn da urzhioù al Lez-varn<ref name="Amnesty International Blockade">{{en}} {{cite web|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2024/02/israel-defying-icj-ruling-to-prevent-genocide-by-failing-to-allow-adequate-humanitarian-aid-to-reach-gaza/ |title=Israel defying ICJ ruling to prevent genocide by failing to allow adequate humanitarian aid to reach Gaza • Amnesty International, 26/02/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="Human Rights Watch Blockade">{{cite web|url=https://www.hrw.org/news/2024/02/26/israel-not-complying-world-court-order-genocide-case |title=Israel Not Complying with World Court Order in Genocide Case • Human Rights Watch, 26/02/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://arabcenterdc.org/resource/israeli-non-compliance-with-icj-provisional-orders/ |title=Israeli Non-Compliance with ICJ Provisional Orders • Arab Center, Washington DC, 20/03/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
Palestiniz o deus pouezet war al liamm a zo etre gouennlazh Gaza ha feulster politikel ar [[sionouriezh]], ouzh e lakaat da gendalc'h an ''nakba'' ([[arabeg]] : '''النَّكْبَة''', "ar gwallreuz"), da lavaret eo divroadeg Palestiniz a-c'houde an aloubadeg gant Israel e 1948. Hervez Stad Israel hag hec'h aduidi avat, n'eo ar brezel e Gaza na kendalc'h an ''nakba'' nag ur gouennlazh<ref>Casciani, 2024a.</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-counter-genocide-accusations-world-court-2024-01-12/ |title=Israel rejects genocide charges, tells World Court it must defend itself • Reuters, 12/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>, ur respont da [[Tagadennoù ar 7 a viz Here 2023|dagadennoù ar 7 a viz Here 2023]] eo, ar pal dezhañ distrujañ [[Hamas]] ha lakaat gouestlidi israelat en o frankiz en-dro<ref name="UN Commission of Inquiry report 2025 64">UN Commission of Inquiry report, 2025, p.64.</ref><ref>Casciani, 2024a.</ref><ref name="TOI3-11-23">{{en}} {{cite web|url=https://www.timesofisrael.com/idf-soldiers-fend-off-nighttime-hamas-ambush-as-battalion-commander-killed-in-gaza/ |title=IDF soldiers fend off nighttime Hamas ambush, as battalion commander killed in Gaza • The Times of Israel, 03/11/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Brasoc'h-brasañ avat eo ar c'henglev etre arbennigourien war ar gwir etrebroadel evit lakaat brezel Israel d'ur gouennlazh<ref name="growing_agreement" /><ref>Sultany 2024, p. 4 ; Swart 2025, p. 3 ; Lederman 2025, p. 1 ; Shaw 2025b, p. 3 ; Gessen 2024 ; Bouranova 2024.</ref>, daoust ma sav lod gouezieien ha lod Stadoù a-enep<ref>Moses, 2025, pp.1 ha 10–13.</ref><ref name="Ayad 2025">{{en}} {{cite web|url=https://www.lemonde.fr/en/opinion/article/2025/07/27/is-there-a-genocide-in-gaza-why-legal-experts-are-split_6743780_23.html |title=Is there a genocide in Gaza? Why legal experts are split • Le Monde, 27/07/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="ICJ_2026_6">{{en}} {{cite web|url=https://www.icj-cij.org/sites/default/files/case-related/192/192-20260313-pre-01-00-en.pdf |title=Declarations of intervention in the proceedings filed by Namibia, the United States of America, Hungary and Fiji • ICJ, 13/03/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
== Diagentoù ==
[[File:OCHA OpT September 2023 map of the Gaza Strip.pdf|thumb|Kartenn Gaza (ABU, 09/2023), enni an harzoù gant Israel hag al lec'hioù-gwiriañ (''checkpoints'') etre Israel hag [[Egipt]], koulz hag an takad morel a zo berzet gant Israel, kement-se holl oc'h ober ar c'haeladur.]]
E-kerzh ar [[Brezel C'hwec'h Devezh]] e [[1967]] e voe aloubet strizhenn Gaza. E [[2005]], Tsahal em dennas a-c'houde emglevioù [[Oslo]] etre Stad Israel ha [[Aozadur evit Dieubidigezh Palestina]], bet sinet e [[Washington, D.C.]] e [[1993]], ha da heul an eil emsavadeg (arabeg : '''الانتفاضة الثانية''' ''al-Intifāḍa aṯ-Ṯāniya'') palestinat enep an aloubadeg ([[2000]]-2005)<ref>{{en}} Stern-Weiner, Jamie. ''Deluge: Gaza and Israel from Crisis to Cataclysm''. New York : OR Books, 2024 {{ISBN|978-1-68219-619-9}}</ref>. Goude-se, al Lez-varn Etrebroadel a embannas edo c'hoazh Stad Israel e Strizhenn Gaza en desped da Dsahal bout aet kuit, p'he devoa staliet ur c'haeladur eno<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/cjerjzxlpvdo |title=UN top court says Israeli occupation of Palestinian territories is illegal • BBC News, 19/07/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
Abaoe [[2007]] e vez Hamas o ren Strizhenn Gaza, tra ma 'z eo chomet [[Sisjordania|ar C'hlann Gornaouek]] dindan beli [[Aotrouniezh Vroadel Palestina]]. Pa zeuas Hamas er galloud, Israel a greñvaas ar c'haeladur war zigarez he surentez<ref>Perry & McDowall, 2023 ; Kane & al., 2023 ; Salam, 2023a.</ref><ref name="Meakem">{{en}} {{Cite web|url=https://foreignpolicy.com/2023/10/10/israel-palestine-conflict-gaza-hamas-war-geography-history/ |title=The Geopolitics of Palestine, Explained • Foreign Policy, 10/10/2023 |accessdate=05/07/2026}}</ref> ; lod aozadurioù hag a bled gant ar gwir etrebroadel o deus lakaet ar c'haeladur d'ur "c'hastiz hollek"<ref>Nebehay, 2011.</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.amnesty.org/en/documents/pol10/5670/2023/en/ |title=Amnesty International Report 2022/23: The State of the World's Human Rights • London : Amnesty International, 2023, pp. 206-211|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.hrw.org/news/2009/01/13/deprived-and-endangered-humanitarian-crisis-gaza-strip |title=Deprived and Endangered: Humanitarian Crisis in the Gaza Strip • Human Rights Watch, 13/01/2009|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-38955499 |title=Hamas hardliner Yahya Sinwar elected as Gaza leader • BBC News, 13/02/2017|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20240105010623/https://jacobin.com/2024/01/IRON-WALL-GAZA-ISRAEL-DEFENSE-FORCES-REALPOLITIK-PALESTINE-HISTORY?MC_CID=3B53D49205&MC_EID=B7EDF81030 |title=There was an Iron Wall in Gaza • Jacobin, 04/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20231024053734/https://www.nytimes.com/2023/10/07/world/middleeast/gaza-blockade-israel.html |title=Gaza Has Suffered Under 16-Year Blockade • The New York Times, 07/10/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Ofis ABU ar Skoazell hag al Labourioù evit ar Repuidi Balestinat er Reter-Nesañ (''United Nations Relief and Works Agency for Palestine Refugees in the Near East'', UNRWA) a zisklêrias e 2023 e oa 81% eus Palestiniz o vevañ izeloc'h eget treuzoù ar baourentez en abeg d'ar c'haeladur, ha 63% n'o deveze boued nemet dre ar skoazell etrebroadel<ref>{{en}} {{cite web|url=https://abcnews.go.com/International/palestinian-civilians-suffer-israel-hamas-crossfire-death-toll/story?id=103828889 |title=Palestinian civilians suffer in Israel–Gaza crossfire as death toll rises • ABC News, 11/10/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.unicef.org/mena/documents/gaza-strip-humanitarian-impact-15-years-blockade-june-2022 |title=The Gaza Strip: The humanitarian impact of 15 years of blockade • UNICEF |accessdate=05/07/2026}}</ref>. Abaoe 2007 e vez brete etre Israel ha Hamas (ha bezinoù palestinat all e Gaza)<ref name="Meakem" /><ref>Kane & al., 2023</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.vox.com/2023/10/7/23907323/israel-war-hamas-attack-explained-southern-israel-gaza |title=Why did Hamas invade Israel? • Vox, 07/10/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref> ; pevar brezel zo bet : e [[2008]]-2009, e [[2012]], e [[2014]] hag e [[2021]]<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.abc.net.au/news/2023-11-20/six-charts-that-show-the-scale-of-human-loss-in-israel-gaza-war/103074196 |title=These six charts show the scale of human loss in the Israel–Gaza war • ABC News (Australia), 20/11/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.cnbc.com/2023/11/12/israel-hamas-war-data-shows-human-cost-of-conflict-through-the-years.html |title=Charts show a stark difference in the human cost of Israeli-Palestinian conflicts over the years • CNBC, 12/11/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
D'ar 7 a viz Here 2023, Hamas a gasas tud eus Gaza da argadiñ Israeliz<ref>Shaw, 2024, p.1.</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.arabnews.com/node/2387276/middle-east |title=Hamas leader Haniyeh: Battle 'will spread to West Bank, Jerusalem' • Arab News, 08/10/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.cbc.ca/news/world/gaza-israel-rockets-attack-hamas-1.6990209 |title=Hundreds dead as war erupts after surprise Hamas attack catches Israel off guard • CBC News, 07/10/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref> ; da vihanañ {{formatnum:1139}} a dud a voe lazhet<ref>Semerdjian; 2024a, p. 1 ; Marsi & Siddiqui, 2024.</ref>, trevourien ar braz anezho, p'edont o kemer perzh en ur festival<ref name="F24231215">{{en}} {{cite web|url=https://www.france24.com/en/live-news/20231215-israel-social-security-data-reveals-true-picture-of-oct-7-deaths |title=Israel social security data reveals true picture of Oct 7 deaths • France 24, 15/12/2023accessdate=05/07/2026}}</ref>. Feuls-meurbet e voe an argadeg, ha torfedoù revel a voe sevenet<ref>B'Tselem, 2025, p. 5.</ref>. Strolladoù palestinat a skrapas 251 den eus Israel ha o c'hasas da Strizhenn Gaza<ref>Sherwood, 2023 ; Vinograd & Kershner, 2023 ; Kellman, 2023 ; Jones & Fidler, 2023.</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.theatlantic.com/international/archive/2023/10/kidnappings-israel-hamas-photographs/675593 |title=Images of the Mass Kidnapping of Israelis by Hamas • The Atlantic, 09/10/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Israel a respontas dre ur vombezadeg drastus-spontus<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.cbc.ca/news/politics/israel-gaza-bombing-hamas-civilian-casualties-1.7068647 |title=Israel's Gaza bombing campaign is the most destructive of this century, analysts say • CBC News, 30/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref> kent aloubiñ Strizhenn Gaza d'ar 27 a viz Here<ref>Segal & Daniele, 2024, p. 6.</ref>.
Pennadurezhioù Hamas a zisklêrias e oa an argadeg ur respont da aloubadeg ar C'hlann Gornaouek, da zisakradur [[moskeenn]] Al-Aqsa e [[Jeruzalem]], da gaeladur Strizhenn Gaza, da feulster Israel a-enep Palestiniz ha da vac'hadur kantadoù a Balestiniz gant Israel, a vije lakaet en o frankiz en eskemm ouzh an 251 gouestlad<ref>McKernan & al., 2023.</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/10/7/world-is-watching-fears-grow-of-a-massive-gaza-invasion-by-israel |title=Fears of a ground invasion of Gaza grow as Israel vows 'mighty vengeance' • Al Jazeeran, 07/10/2023|access-date=}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.timesofisrael.com/hamas-deputy-chief-anticipates-hostages-will-be-swapped-for-palestinian-prisoners/ |title=Hamas deputy chief anticipates hostages will be swapped for Palestinian prisoners • The Times of Israel, 7/10/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Un niver bras a zisplegerien o deus lakaet an aloubadeg gant Israel da bennabeg ar brezel<ref>Matar, 2023 ; Schenker, 2023 ; Barghouti, 2023 ; Federman & Adwan, 2023.</ref>. Meur a aozadur dengar, en o zouez ''Amnesty International''<ref>Amnesty International, 2022, pp. 266–267.</ref>, ''B'Tselem''<ref>B'Tselem, 2021.</ref> ha ''Human Rights Watch''<ref>{{en}} {{Cite web|url=http://www.theguardian.com/world/2021/apr/27/israel-committing-crime-apartheid-human-rights-watch |title=Israel is committing the crime of apartheid, rights group says • The Guardian, 27/04/2021accessdate=05/07/2026}}</ref> o deus lakaet an aloubadeg gant Israel a-live gant an ''[[apartheid]]'', ar pezh a zo nac'het gant skorerien Stad Israel<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.lefigaro.fr/flash-actu/israel-l-assemblee-nationale-rejette-une-resolution-communiste-denoncant-un-regime-d-apartheid-20230504 |title=Israël: l'Assemblée nationale rejette une résolution communiste dñonçant un "régime d'apartheid" • ''Le Figaro'', 04/05/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://abcnews.go.com/Politics/house-vote-resolution-israel-racist-apartheid-state/story?id=101410569 |title=House passes resolution saying Israel isn't a 'racist or apartheid state' • ABC News,19/07/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Al Lez-varn Etrebroadel a embannas e miz Gouere 2024 e oa an aloubadeg e-maez lezenn, pa dorre ar C'hendivizad etrebroadel a-zivout raskañ an holl zoareoù da zisparzhañ dre [[gouennelouriezh|c'houennelouriezh]]<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/jul/19/israels-settlement-policies-break-international-law-court-finds |title=UN court orders Israel to end its occupation of Palestinian territories • The Guardian,19/04/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
Gouarnamant Israel a zisklêrias e oa obererezhioù milourel Tsahal ur respont da argadeg ar 7 a viz Here, hag e oa mennet da zistrujañ Hamas, diskar e c'halloud war Strizhenn Gaza ha lakaat an holl c'houestlidi israelat en o frankiz. Nac'het en deus e vefe ur gouennlazh eus e obererezhioù milourel<ref name="UN Commission of Inquiry report 2025 64" /><ref>Casciani, 2024a.</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.timesofisrael.com/idf-soldiers-fend-off-nighttime-hamas-ambush-as-battalion-commander-killed-in-gaza/ |title=IDF soldiers fend off nighttime Hamas ambush, as battalion commander killed in Gaza • The Times of Israel, 02/11/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
== Gouennlazh ha breutadeg lezennel ==
[[File:The Genocide Word by Raphael Lemkin.ogv|thumb|{{en}} ''The origin of the word genocide'', gant Raphael Lemkin, CBS News, 1949.]]
E Kendivizad ABU a-zivout Dizarbenn ha Kastizañ an Torfed a C'houennlazh, bet sinet e 1948, e lenner termenadur ar ger "gouennlazh" : "''forzh pe hini a-douez an oberoù amañ da-heul sevenet gant ar mennozh da zistrujañ, a-zarn pe a-bezh, ur strollad broadel, kenelel, gouennel pe relijiel : lazhañ izili eus ar strollad, gwallgwas en doare grevus korf pe spered izili eus ar strollad, degas a-ratozh-kaer d'ar strollad aozioù bevañ jedet evit e zistruj ent-fizikel, mirout ouzh izili ar strollad a c'henel bugale, rediañ bugale ur strollad da vont d'ur strollad all''."<ref>United Nations, 2014.</ref><ref name="Genocide Prevention">{{en}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20231201103920/https://www.un.org/en/genocideprevention/genocide.shtml |title=United Nations Office on Genocide Prevention and the Responsibility to Protect • United Nations|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Biskoazh n'he deus ar Lez-varn Etrebroadel tamallet gouennlazh da Stad pe Stad<ref name="RSIL2024">{{en}} {{cite web|url=https://rsilpak.org/2024/is-the-icjs-standard-of-proof-for-genocide-unattainable/ |title=Is the ICJ's standard of proof for genocide unattainable? • Research Society of International Law, 16/02/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2024/jan/11/icj-case-against-israel-could-finally-empower-the-genocide-convention |title=ICJ case against Israel could finally empower the genocide convention • The Guardian, 11/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref> rak n'eus treuzoù lezennel ebet a gasje da vennad ur gouennlazh ha d'ur prosez.
Lod helenneien o deus savet termenadurioù ledanoc'h war dachenn ar gevredadouriezh ha hini ar sevenadur, a zo disheñvel diouzh termenadur lezennel Kendivizad ABU hep sevel a-enep dezhañ<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.un.org/en/un-chronicle/global-challenges-defining-genocide-responses-renewed-debates |title=The Global Challenges of Defining Genocide: Responses to Renewed Debates • UN Chronicle, 10/10/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>Novic, 2016, p. 8.</ref>. Ledanoc'h ivez eget an termenadur lezennel eo ar ster a vez roet d'ar ger "gouennlazh" gant an dud dre vras<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.cfr.org/articles/any-other-name-thoughts-us-genocide-determinations |title=By Any Other Name: Thoughts on U.S. Genocide Determinations • Council on Foreign Relations, 17/04/2019|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Mouezhioù zo savet evit ledanaat pe resisaat an termenadur lezennel, ha mouezhioù all evit lezel Kendivizad ABU evel m'emañ peogwir ez eo un heuliad d'ar [[Shoah]]<ref>Grigor, 2025, p. 97.</ref><ref>{{en}} Stahn, Carsten. ''A Critical Introduction to International Criminal Law''. Cambridge : Cambridge University Press, 2019, pp. 50–51 {{ISBN|978-1-108-43639-7}}</ref>.
Ledanoc'h eget hini ar C'hendivizad e oa an termenadur orin, a oa bet goveliet gant an alvokad [[Yuzevien|yuzev]] [[Polonia|polonat]] Raphael Lemkin ([[1900]]-[[1959]]), pa venege distruj ur gevredigezh hag he sevenadur. A-zargemm eo savboent aduidi ABU, pa ne sellont nemet ouzh treuzvuhez fizikel ar strollad<ref>Semerdjian, 2024b, p.14 ; McDoom, 2024, p. 3.</ref>. N'eus ket bet termenet un niver izek resis ha rekis a c'houzañvidi (met ret eo e vefe niverus a-walc'h an dud war var o buhez evit ma vefe lakaet ar strollad a-bezh en arvar mar bijent distrujet<ref>UNHR, 2024, pp. 24–25</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://iimm.un.org/legal-concepts/ |title=Legal concepts and questions • UN Independent Investigative Mechanism for Myanmar|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://cld.irmct.org/notions/show/508/large-number-of-victims# |title=Large number of victims • ICTR/ICTY/IRMCT Case Law Database|accessdate=05/07/2026}}</ref>) pe a dud en arvar<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.genocidewatch.com/single-post/israel-s-twelve-tactics-of-denial |title=Israel's Twelve Tactics of Denial • Genocide Watch, 06/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref> evit anzav an torfed a c'houennlazh, ha distrujañ ar strollad n'eo ket dre ret ur gouennlazh ivez<ref>Ohlin, 2009.</ref>.
== Ratozh gouennlazhañ hag atizerezh ==
[[File:Palestinians under the rubble after Israeli airstrike of homes in the Gaza Strip.jpg|thumb|Palestiniz dindan atredoù goude ur vombezadeg gant Israel.]]
{{Boest bomm|"״הוריתי להטיל מצור מוחלט על רצועת עזה. לא יהיה חשמל, לא יהיה מזון, לא יהיה דלק הכל סגור. אנחנו נלחמים בחיות אדם ואנחנו נוהגים בהתאם״"»<br>"Urzhiet em eus ur c'haeladur peurglok ouzh Strizhenn Gaza. Ne vo tredan ebet, boued ebet, trelosk ebet, serr eo pep tra. Emaomp o stourm ouzh loened denel, ha diouzh kement-se e reomp."
| author = – Yoav Gallant, Maodiern an Difenn Israel, d'an 9 a viz Here 2023.<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.icj.org/resource/gaza-occupied-palestinian-territory-states-have-a-duty-to-prevent-genocide/ |title=Gaza/Palestine: States have a Duty to Prevent Genocide • International Commission of Jurists, 2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>
| align = right
| width = 220px
}}
Arbennigourien a lavar start e tiskouez disklêriadennoù pennoù milourel ha politikel Israel<ref>Segal & Daniele, 2024, pp.1–2 ; Lederman, 2024, pp. 1–2.</ref><ref name="Asem2025">{{en}} {{cite web|url=https://www.middleeasteye.net/news/israel-gaza-why-experts-say-genocide-international-law |title=Israel's war on Gaza: Why do legal experts say it's genocide? • Middle East Eye, 14/08/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref> – a-gevret gant disklêriadennoù raskour ar [[media]] hag emzalc'h Israel e Gaza – ratozh ha atizerezh ur gouennlazh a-enep pobl Palestina e Gaza<ref name="Asem2025" />. Pennadurezhioù Stad Israel ha kazetennerien<ref>Segal & Daniele, 2024, pp. 1–2 ; Kulkarni, 2023 ; B'Tselem, 2025, p. 67.</ref> o deus, dre gomz, lakaet Palestiniz da "[[loen]]ed en Israel" en ur atizañ ha reizhwiriañ pe veuliñ an euzhusterioù a zo bet graet dezho evel izili ur bobl<ref>Kulkarni, 2023 ; Gessen, 2024 ; Amnesty International report, 2024, pp. 26–35 ; UN Commission of Inquiry report, 2025, p. 54.</ref>. Lakaet da anat eo ar ratozh gouennlazhañ gant skeul ha reizhiatadur an obererezhioù a vez kaset da benn, dreist kement pal milourel reizhwir a vefe<ref>Al-Waheidi, 2025 ; Gurmendi & Dunkelberg, 2025, p. 21 ; Jamshidi, 2024b.</ref><ref name="Asem2025" /> – hep disoñjal bukañ war vugale a-vras<ref name="UN Commission of Inquiry report 2025 64" /><ref name="Asem2025" /><ref name="IAGSResolution" />, feulster revel a-vras ivez<ref>UN Commission of Inquiry report, 2025, p. 25</ref>, distrujañ glad sevenadurel<ref>Amnesty International report, 2024, p. 32</ref><ref name="whywecall" /><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.museumsassociation.org/museums-journal/news/2024/01/widescale-destruction-of-cultural-heritage-in-gaza/ |title=Widescale destruction of cultural heritage in Gaza • Museums Association, 30/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref> ha degas dre ret aozioù bevañ drastus an drastusañ<ref>Amnesty International report, 2024, p. 213</ref><ref>Quigley, 2024a.</ref> – a-gevret gant padelezh an oberezhioù-se en desped d'an atebeien bout emskiant ervat eus efedoù gwallreuzius ar pezh a reont<ref>UN Commission of Inquiry report, 2025, p. 62.</ref><ref>Lederman, 2025, p. 2.</ref>.
Koulz ABU hag ''Amnesty International'' o deus kavet ur "reizhiad emzalc'h" e pennadurezhioù Israel, ar pezh o c'hasas da zisklêriañ ez eo mennad ar gouennlazh "an disoc'h nemetañ" a c'heller dezastum diouzh ar pezh a zo anat<ref name="UN Commission of Inquiry report 2025 64" /><ref>Amnesty International report, 2024, p. 35.</ref>. Aozadurioù all o deus lakaet obererezhioù Stad Israel d'ur gouennlazh mennet, en o zouez Poellgor ABU a-zivout gwirioù didorrus pobl Palestina (CEIRPP)<ref>Kulkarni, 2023 ; Condon, 2024.</ref> ha ''Genocide Watch''<ref>Stanton, 2025b ; Condon, 2024 ; Kulkarni, 2023.</ref><ref name="twailr">"Public Statement: Scholars Warn", 2023.</ref>. E-kerzh ar prosez ''Defense for Children International – Palestine vs. Biden'' boulc'het en ul lez-varn e [[Kalifornia]] e 2023, Barry Trachtenberg, un istorour yuzev stadunanat arbennigour war Istor ar Yuzevien, a lavaras ez eo disklêriadennoù pennadurezhioù Israel an diazez d'ar c'henemglev a zo etre an istorourien arbennigour war ar gouennlazhoù evit ober "gouennlazh" end-eeun eus ar blegenn m'emañ Gaza<ref>Gessen, 2024.</ref>. Unan eus izili Poellgor ABU a hevelebas disklêriadennoù politikerien Israel ouzh an atizerezh d'ar gouennlazh e [[Rwanda]] e [[1994]]<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20251105173449/https://www.theguardian.com/world/2025/nov/04/world-must-fight-israel-genocide-gaza-like-aparthied-navi-pillay |title=World must fight Israel's genocide in Gaza like it did apartheid, pioneering South African judge says • The Guardian, 03/11/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E miz Gwengolo 2025, CEIRPP a zisklêrias o devoa [[Benyamin Netanyahou]] (Pennmaodiern Israel abaoe 2022), Isaac Herzog (Prezidant Israel abaoe 2021) ha Yoav Gallant (Maodiern an Difenn etre 2022 ha 2024) boulc'het un atizerezh war-eeun ha foran d'ar gouennlazh<ref>UN Commission of Inquiry report, 2025, pp. 64–67.</ref>. Meur a wezh o deus graet pennadurezhioù Stad Israel dave da ''Amalek'' an [[Tanac'h]], eleze ur bobl a zo enebourez touet ouzh Israeliz hag a rank bout distrujet hervez youl an [[doue]] Yahweh, ar pezh a brou, hervez meur a zispleger ha Stad Suafrika, e venn Stad Israel seveniñ ur gouennlazh e Gaza<ref>Bartov, 2023 ; Jones, 2024 ; Levene, 2024, pp. 4–5 ; Coghill, 2024 ; Marin & West, 2024 ; Bybelezer, 2023 ; Jones, 2024 ; Netanyahu, 2023.</ref<ref>Goldenberg, 2024 ; Schmitz, 2024 ; Coghill, 2024 ; Bartov, 2023.</ref><ref name="McGreal 2023">{{en}} {{cite web|url=https://www.theguardian.com/us-news/2023/nov/13/biden-lawsuit-alleged-failure-prevent-genocide-israel-palestine |title=US rights group sues Biden for alleged 'failure to prevent genocide' in Gaza • The Guardian, 13/11/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
== Deroù ==
''B'Tselem'', ar prosez Suafrika ''vs.'' Israel, ha lod helenneien hag a lavar emañ Israel o seveniñ ur gouennlazh e Gaza a laka ar 7 a viz Here 2023 d'e zeroù<ref>Jamshidi, 2024a, pp. 1–4 ; Semerdjian, 2024a, pp. 3–4 ; B'Tselem, 2025, p. 82.</ref>. Hervez ''B'Tselem'', "ne c'heller ket kompren en argadeg-gouennlazhañ ouzh annezidi Gaza, hag ouzh an holl Balestiniz evel strollad, hep anzav pouez ar 7 a viz Here war gevredigezh Israel. Ar stroñs, an aon hag ar vezhekadenn degaset gant an argadeg, hag an emsavadeg kevredigezhel a zeuas diwarni, a dalvezas da nerzhekaat ur c'hemm e politikerezh ar gouarnamant e-keñver Palestiniz — eus ar mac'homerezh hag ar c'hontroll d'an distrujañ ha d'an netraiñ."».<ref>B'Tselem, 2025, p. 5.</ref>.
E-pad 48 eurvezh kentañ argadeg Israel, Herzi Malevi, anezhañ penn Tsahal, a lavaras e voe arsailhet {{formatnum:1000}} bukenn. Hervez e wreg e lavaras dezhi e vije distrujet Gaza. Hervez ar c'heloù, Benyamin Netanyahou a lavaras pelloc'h e felle dezhañ e vefe argadet {{formatnum:5000}} bukenn, zoken pa ne oa ket bet kadarnaet gant Tshaal e vefe {{formatnum:5000}} bukenn enebour. [[Naouegezh artifisiel|Naouegezh kalvezadel]] a voe implijet evit sevel ul listennad bukennoù, diazezet alies war ditouroù na oant na solius na hizivaet. War-dro {{formatnum:10000}} Palestinat a voe lazhet dindan ur mizvezh, familhoù a-bezh en o mesk. An istorour israelat Shmuel Lederman a reas "barr an torfederezh" eus kement-se<ref>Lederman, 2025, p. 7.</ref>. Daou arbennigour war ar gouennlazhañ, ar c'hevredadour [[Breizh-Veur|breizhveurat]] Martin Shaw hag an enklasker [[aostralia]]n A. Dirk Moses a lavar ez eo diaes krediñ e krogas ar gouennlazh goude argadeg kentañ Israel ouzh Gaza pa weler kement a feulster krak en deroù<ref>Shaw, 2025b, p. 3 ; Moses, 2025, p. 12.</ref>.
D'an 13 a viz Here 2023, an istorour israelat Raz Segal a lavaras edo Stad Israel o seveniñ "ur gouennlazh hervez an dornlevr"<ref>Klein, 2025.</ref>. Helenneien all a lavar e oa reizhwir ar brezel en deroù, ha diwezhatoc'h e troas d'ur gouennlazh, e 2024 pe 2025<ref>Shaw, 2025b, p. 3 ; Moses, 2025, p. 12.</ref>. E miz Gwengolo 2024, ur poellgor eus ABU karget da ensellout obererezhioù Israel e-keñver gwirioù denel Palestiniz a embannas e kenglote politikerezh hag oberoù Israel e-pad ar prantad (Here 2023 – Gouere 2024) ouzh termenadur ur gouennlazh<ref>OHCHR, 2024d, pp. 1, 25–26.</ref>.
== Oberoù-gouennlazhañ ==
{{Multiple image|
| perrow = 1/1/2
| total_width = 300
| image1 = A newborn baby was killed as a result of the Israeli airstrike of Nuseirat camp, Gaza Strip.jpg
| image2 = Palestinians injured by an Israeli airstrike in Deir el-Balah, Gaza Strip 2.jpg
| image3 = An injured child receives treatment at Al-Aqsa Martyrs Hospital after Israeli airstrike of the Nuseirat refugee camp, Gaza Strip.jpg
| image4 = Tasnim News Agency - Report from child casualties in Gaza.webm
| footer_align = left
| footer = <div style="font-size:90%">'''A laez da draoñ hervez tro an heol''' :
* Ur babig lazhet gant ur vombezenn.
* Palestiniz gloazet gant ur vombezadeg e Deir el-Balah, Strizhenn Gaza.
* Ur bugel gloazet goude un argadenn ouzh kamp ar repuidi e Nouseirat e miz Kerzu 2024.
* {{ar}} Atersadennoù meur a zen chomet bev goude bombezadeg Nouseirat.
</div>
}}
=== Lazhadegoù ha gloazadegoù ===
;• Lazhoù war-eeun
"Peurlazhadeg" zo bet graet eus oberoù Stad Israel e Gaza gant ABU hag aozadurioù dengar<ref>Condon, 2024 ; Bayoumi, 2025 ; Murphy, 2025 ; Nashed, 2025.</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.hrw.org/news/2024/12/19/israels-crime-extermination-acts-genocide-gaza |title=Israel's Crime of Extermination, Acts of Genocide in Gaza • Human Rights Watch, 9/12/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>, ar pezh a zo un torfed enep mab-den. E-pad an daou vizvezh kentañ, Israel a vannas {{formatnum:25000}} tonennad [[danvez-tarzh]] war Strizhenn Gaza. Kalz anezho a oa bombezennoù na oant ket bleinet ha bannet war dakadoù ma oa stank ar boblañs ; karterioù a-bezh a voe kaset da get<ref>Albanese, 2024a, pp. 6–7.</ref>. Abaoe ar 7 a viz Here 2023 ez eo bet tamallet da Dsahal lazhañ Palestiniz dizarm, en desped d'al lezennoù etrebroadel<ref>{{en}} {{cite web|url=https://apnews.com/article/palestinians-detained-israel-hamas-gaza-war-0ecbc338e4024add059b87b38022086d |title=Hungry, thirsty and humiliated: Israel's mass arrest campaign sows fear in northern Gaza • Associated Press, 14/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://apnews.com/article/israel-palestinians-west-bank-gaza-war-east-jerusalem-shooting-army-23338c903c08bdd3e5fade3e2a048ab1 |title=Israeli military opens probe after videos show Israeli forces killing 2 Palestinians at close range • Associated Press, 16/12/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>, ha labourerien yec'hedel<ref name="Salman & Khadder 2023">{{en}} {{cite web|url=https://www.cnn.com/2023/12/23/middleeast/kamal-adwan-hospital-gaza-israel-abuse-allegations-intl-cmd/index.html |title=Doctors accuse Israeli troops of desecrating bodies and shooting civilians at hospital Israel says was Hamas 'command center' • CNN, 23/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Soudarded Israel o deus lazhet Palestiniz trevour en ospitalioù ; hervez un danevell gant ABU e miz Kerzu 2023 e vijent bet lazhet a-wel d'o ziegezh<ref>UNHR, 2024, pp. 37–38.</ref>. E miz Genver 2024, soudarded Israel a dennas war drevourien a oa o hejañ bannieloù gwenn ; unan a voe lazhet<ref>UNHR, 2024, pp. 37-38.</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.nbcnews.com/video/video-shows-gaza-civilian-shot-and-killed-in-group-waving-white-flag-202880581884 |title=Video shows Gaza civilian shot and killed in group waving white flag • NBC News, 24/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Mezeien o deus kavet un niver bras a Balestiniz lazhet gant ur boled hepken en o fenn pe o bruched, ar pezh a genglot gant ur ratozh lazhañ a-berzh Tsahal<ref name="volkskrant">{{en}} {{cite web|url=https://www.volkskrant.nl/kijkverder/v/2025/gunshot-palestine-children-israel-war~v1819649/ |title=What the Wounds Are Telling Us • De Volkskrant, 13/09/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E miz Ebrel 2024 e voe kavet karnelioù e Strizhenn Gaza, tremen 300 korf-marv enno<ref>UNHR, 2024, p. 40.</ref>, en o zouez tud kozh, maouezi, tud c'hloazet ha tud ereet o daouarn<ref name="un-1148876">{{en}} {{Cite web|url=https://news.un.org/en/story/2024/04/1148876 |title=Mass graves in Gaza show victims' hands were tied, says UN rights office • UN News, 23/04/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. "Diziazez ha disol" eo tamall al lazhoù-se da Dsahal, hervezi<ref name="toi-mass-graves">{{en}} {{Cite web|url=https://www.timesofisrael.com/idf-rejects-baseless-claim-it-dug-mass-graves-at-gaza-hospital-analysts-also-doubt-charge/ |title=IDF rejects 'baseless' claim it dug mass graves at Gaza hospital; analysts also doubt charge • The Times of Israel, 23/04/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>, ha disklêriañ a reas e oa bet ensellet korfoù-marv a oa bet beziet gant Palestiniz, kement-se evit kavout engouestlidi ha tud diank e karter ospital Nasser Hospital ; ouzhpenn da se e lavaras e voe distroet ar c'horfoù-marv na oant ket re engouestlidi israelat<ref name="cnn-mass-graves">{{en}} {{Cite web|url=https://www.cnn.com/2024/04/22/middleeast/khan-younis-nasser-hospital-mass-grave-intl/index.html |title=More than 300 bodies found in mass grave at Gaza hospital, says Gaza Civil Defense • CNN, 22/04/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="nytimes-mass-graves">{{en}} {{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2024/04/23/world/middleeast/gaza-mass-grave.html |title=U.N. Calls for Inquiry Into Mass Graves at 2 Gaza Hospitals • The New York Times, 23/04/2024 |access-date=}}</ref>.
Hervez ur gont e miz Kerzu 2023, d'an nebeutañ {{formatnum:14000}} Palestinad a voe lazhet e Gaza<ref>{{en}} {{Cite web |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israeli-authorities-identify-gaza-hostages-dead-captivity-2023-12-01/ |title=Israeli authorities identify Gaza hostages dead captivity • Reuters, 01/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>. E dibenn ar bloaz 2024, ur studiadenn ha ne gemere e kont nemet an niver a c'houzañvidi bet kadarnaet gant da vihanañ teir mammenn dizalc'h, ha nemetken etre miz Du 2023 ha miz Kerzu 2024, a gadarnaas ar c'heleier a oa bet embannet gant ABU ha lod media : 70% eus ar c'houzañvidi a oa maouezi ha bugale<ref>Associated Press, 2023a ; Burga, 2023 ; Sawafta & Fick, 2023 ; Thomas, 2023 ; Faddoul & al., 2024, pp. 25–26 ; Saric, 2024.</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://euromedmonitor.org/en/article/6035/Nearly-25,000-Palestinians-killed-during-70-day-Israeli-genocide-in-Gaza |title=Nearly 25,000 Palestinians killed during 70-day Israeli genocide in Gaza • Euro-Mediterranean Human Rights Monitor, 15/12/2023|access-date=}}</ref>. Hervez Maodiernezh ar Yec'hed ha Burev an Ditouriñ er gouarnamant e Gaza, d'an 3 a viz Genver 2024, e oa bet kontet tremen {{formatnum:22300}} a dud varv<ref name="cas1tmp4">{{cite web|url=https://www.barrons.com/news/health-ministry-in-hamas-run-gaza-says-war-death-toll-hits-22-313-584e999b?refsec=topics_afp-news |title=Health Ministry In Hamas-run Gaza Says War Death Toll Hits 22,313 • Barron's, 03/01/2024|access}}</ref>. D'an 31 a viz Eost 2024 e voe anavet war-dro {{formatnum:34000}} a dud varv, 60% anezho kozhidi, maouezi ha bugale<ref>Graham-Harrison, 2024b.</ref>. D'an 31 a viz Gouere 2025 e savas an niver da {{formatnum:60199}}, 52.6% anezho kozhidi, maouezi ha bugale<ref>{{en}} {{cite web|url=https://data.techforpalestine.org/ar/updates/killed-in-gaza-update-2025-08-17/ |title=Killed in Gaza • Tech for Palestine, 17/08/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.un.org/unispal/document/unrwa-sitrep-184-15aug25/ |title=UNRWA Situation Report #184 • United Nations, 15/08/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
D'ar 14 a viz Genver 2024, tremen {{formatnum:23900}} a dud a oa bet kavet marv<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/features/longform/2024/1/14/israels-100-days-of-relentless-war-on-gaza |title=Israel's 100 days of relentless war on Gaza • Al Jazeera, 14/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref> ; d'an 10 a viz Mae, niver ar marvioù a dizhas {{formatnum:35000}}, un drederenn anezho dianav, ha tremen {{formatnum:10000}} ouzhpenn beziet en atredoù hep mar ebet<ref name="K&a.">Khatib & al., 2024.</ref>. E-pad teir sizhun kentañ an argadeg, Israel a lazhas muioc'h a vugale e Gaza eget na oa bet lazhet er bed a-bezh en holl vrezelioù abaoe 2019<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.savethechildren.net/news/gaza-3195-children-killed-three-weeks-surpasses-annual-number-children-killed-conflict-zones |title=Gaza: 3,195 Children Killed in Three Weeks Surpasses Annual Number of Children Killed in Conflict Zones Since 2019 • Save the Children, 29/10/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>Qutami, 2023, p. 531.</ref>. Tremen {{formatnum:52000}} a dud zo bet gloazet a-raok miz Kerzu 2023<ref>Thomas, 2023 ; Associated Press, 2023a.</ref> ha da dremen {{formatnum:77700}} e savas an niver-se e miz Mae 2024<ref>United Nations in Palestine, 2024.</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/5/5/israels-war-on-gaza-live-neither-side-willing-to-budge-in-truce-talks?update=2880155 |title=Israel's war on Gaza live: Netanyahu accused of 'sabotaging' truce talks – Gaza death toll reaches 34,683 as Israeli offensive continues • Al Jazeera, 05/05/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. D'an 10 a viz Here 2025, Maodiernezh ar Yec'hed e Gaza (MYG) a embannas e oa bet lazhet da nebeutañ {{formatnum:67194}} a dud e Gaza, eleze war-dro 3,5% eus ar boblañs<ref>{{en}} {{Cite web |url=https://www.aljazeera.com/news/2025/3/18/gaza-tracker |title=Gaza tracker • Al Jazeera, 18/03/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
Ar c'helaouennoù israelat ''+972 Magazine'' ha ''Sikha Mekomit'' ("Galvadenn lec'hel") a embannas e tivizas abred Tsahal aotren ma vefe lazhet betek 15-20 trevour dre emsaver a renk izel, ha tremen 100 trevour dre emsaver a renk uhel. Hervez c'hwec'h ofiser israelat en ditouroù, un abeg pennañ d'an niver bras a lazhoù eo boaz Tsahal da skeiñ war vukennoù en o annez hag e-ser o ziegezh, ar re-se o vezañ dibabet evit darn gant reizhiadoù ditouriñ emgefreek a laka an annezioù-se da vout kavet aesoc'h<ref>Abraham, 2024.</ref>. Un ofiser all en ditouroù a lavaras ne implije Israel nemet bombezennoù divleinerezh, a c'hall distrujañ savadurioù a-bezh, evit lazhañ emsaverien yaouank "kuit a zispign bombezennoù ker war dud dister"»<ref>Abraham, 2024.</ref>.
E miz Meurzh 2024, ar pemdezieg israelat ''Haaretz'' a embannas e oa bet lod komandanted israelat o termeniñ "takadoù-peurlazhañ"» ma veze urzhiet d'ar soudarded lazhañ kement den a welent, zoken pa veze dizarm<ref>Kubovich, 2024a ; Sultany, 2024, p.11.</ref>. Hervez un ofiser israelat, "en un doare pleustrek e reer "[[sponterezh|sponter]]" eus kement den a zo bet lazhet gant Tsahal en takadoù ma vez o labourat"<ref>Kubovich, 2024.</ref>.
[[File:IDF-D9-Zachi-Evenor-001.jpg|thumb|Un tourter ''Caterpillar D9'']]
E miz Even e kavas ''Associated Press'' edo taol-brezel Israel o lazhañ lignezoù palestinat a-bezh, d'ul live na oa bet biskoazh gwelet<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.pbs.org/newshour/world/investigation-identifies-entire-palestinian-families-killed-by-israeli-strikes-in-gaza |title=Investigation identifies entire Palestinian families killed by Israeli strikes in Gaza • PBS News Hour, 17/06/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Hervez testenioù bet roet da [[Kneset|Barlamant Israel]] e oa bet roet urzh da soudarded o vleinañ [[tourter]]ioù hobregonet ''Caterpillar D9'' da "redek war sponterien, marv pe vev, a-gantadoù"<ref>Cook, 2024 ; Ebrahim, 2024.</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.jpost.com/israel-news/article-825955 |title=Israeli soldiers returning from war struggle with trauma and suicide • The Jerusalem Post, 24/10/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.newarab.com/news/israeli-soldier-can-no-longer-eat-meat-after-killing-gaza |title=Not the Onion: CNN highlights 'suffering' of Israeli army bulldozer driver who ran over so many people in Gaza it made him turn vegetarian • The New Arab, 24/10/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
[[File:Al-Tabieen school massacre 05.jpg|thumb|Sac'hadoù ''achla'' ('''أشلاء''', "tammoù eus ar c'horf")<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.culanth.org/fieldsights/ashlaa-and-the-genocide-in-gaza |title=Ashlaa' and the Genocide in Gaza: Livability against Fragmented Flesh • Society for Cultural Anthropology, 31/10/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.culanth.org/fieldsights/the-character-of-settler-colonial-violence |title=The Character of Settler-Colonial Violence • Society for Cultural Anthropology, 31/10/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref> a-c'houde ur vombezadeg d'an 10 a viz Eost 2024 war ur skol a oa o c'houdoriñ repuidi palestinat]]
Breud zo a-zivout an dregantad a vaouezi hag a vugale a zo bet lazhet<ref name="Horton et al.">{{en}} {{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-69014893 |title=Gaza war: Why is the UN citing lower death toll for women and children? • BBC News, 16/05/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.vox.com/world-politics/2024/5/17/24159263/aza-deaths-israel-hamas-hospital-ministry-health |title=The controversy over Gaza's death toll, explained • Vox, 17/05/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref> met anavezet hag embannet eo anv, jener hag oad tremen {{formatnum:60000}} den lazhet<ref name="techforpalestine-kills">{{en}} {{cite web |url=https://data.techforpalestine.org/docs/killed-in-gaza/ |title=Killed in Gaza • Tech for Palestine, 17/05/2024|accessdate=05/07/2026</ref>. D'ar 7 a viz Mae 2024 e venegas ABU {{formatnum:34735}} a dud lazhet en holl ; {{formatnum:24686}} anzeho zo bet anavezet : 52% a vaouezi ha bugale, 8% a dud kozh a bep jener, ha 40% a wazed<ref name="Horton et al." />. E miz Du 2024, ABU a embannas un dielfennadenn diwar-benn {{formatnum:8119}} a dud varv hag a voe gwiriekaet gant da nebeutañ teir mammenn dizalc'h, etre miz Du 2023 ha miz Ebrel 2024, 70% anezho o vout maouezi ha bugale<ref>Saric, 2024.</ref>. D'an 31 a viz Eost 2024, hervez Maodiernezh ar Yezc'hed e Gaza, e oa savet an niver a dud varv da {{formatnum:40691}} ; {{formatnum:34344}} zo anavezet dre o anv : {{formatnum:17652}} (51%) zo maouezi ha bugale, {{formatnum:2955}} (9%) zo tud kozh (tremen 60 vloaz) a bep jener, ha {{formatnum:13737}} (40%) zo gwazed<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2024/09/21/gaza-s-health-ministry-reveals-names-of-several-thousand-dead-over-11-355-of-them-are-minors_6726814_4.html |title=Gaza's Health Ministry reveals names of several thousand dead, over 11,355 of them are minors • Le Monde, 21/09/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>Graham-Harrison, 2024b.</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.france24.com/en/live-news/20240831-health-official-says-polio-vaccine-campaign-begins-in-war-torn-gaza |title=Health official says polio vaccine campaign begins in war-torn Gaza • France 24, 31/08/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Bloaz diwezhatoc'h (31 a viz Gouere 2025), hervez Maodiernezh ar Yec'hed e Gaza, ec'h anavezed {{formatnum:60199}} a dud : {{formatnum:28728}} (48%) a vaouezi ha bugale, {{formatnum:2928}} (5%) a oa kozhidi a beb jener ha {{formatnum:28543}} (47%) a oa gwazed. D'an nebeutañ {{formatnum:18457}} bugel a oa bet lazhet abaoe miz Here 2023<ref name="techforpalestine-kills" />. E miz Du 2024, MYG a embannas e oa bet diverket {{formatnum:1410}} tiegezh diouzh marilhoù kêr a-c'houde bombezadegoù Stad Israel<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.haaretz.com/middle-east-news/palestinians/2024-12-05/ty-article-magazine/.premium/entire-families-crushed-in-gaza-by-israeli-airstrikes-not-even-memories-remain/00000193-92bf-dfe8-a5db-fbff98170000 |title=Entire Families Were Crushed in Gaza by Israeli Airstrikes. Not Even Memories Remain • Haaretz, 05/12/2024 |accessdate=05/07/2026}}</ref>.
Diaesoc'h-diaesañ ez eo bet d'ar Vaodiernezh dastum roadennoù en abeg ma oa bet distrujet danframmoù<ref name="K&a." />. Ret e voe erlerc'hiañ mammennoù all ouzh re an ospitalioù<ref name="K&a." />, evel keleier digant ar media, digant an dud a oa war al lec'hioù, koulz ha digant ar familhoù hag an intañvezed, a rank disklêriañ marv o fried evit bout skoazellet gant ar gouarnamant<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://news.sky.com/story/israel-hamas-war-health-system-collapse-in-gaza-leaves-authorities-struggling-to-count-the-dead-13107279 |title=Israel-Hamas war: Gaza's morgue network has effectively collapsed – how are they recording their dead? • Sky News, 04/04/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Ar c'helenner hag enklasker stadunanat-ha-breizhveurat Michael Spagat e kavas dezhañ e oa mallus kaout un hentenn solius ha dizalc'h evit lakaat niver hollek ar marvioù — {{formatnum:34535}} d'an 30/04/2024 — da genglotañ gant ar roadennoù dastumet dre ar munud, en ur gemer hepken re an dud a oa anavezet dre anv hag all, an hollad o vout {{formatnum:24653}} d'an 30/04/2024 ivez<ref name="Spagat 2024a" />. E miz Eost 2025 e voe krennet an toull etre an niver a c'houzañvidi hag an niver a dud anavezet (war-dro {{formatnum:62000}} e-lec'h {{formatnum:60000}}), pa voe anavezet muioc'h a dud<ref>{{en}} {{cite web| url=https://english.wafa.ps/Pages/Details/160545 |title=Gaza death toll surges to 62,192 as Israel continues the genocide • Wafa, 21/08/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Stad Israel a savas enep sifroù Maodiernezh ar Yec'hed e Gaza, hogen degemeret e voent gant servijoù israelat an ditouroù, gant ABU ha gant [[Aozadur Bedel ar Yec'hed]] (ABY)<ref name="K&a." />. Nevesoc'h zo, ar gazetenn vreizhveurat ''The Guardian'' a embannas un diaz-ditouroù rummataet gant Tsahal hag a gont {{formatnum:8900}} emsaver lazhet. Kement-se ha roadennoù MYG a c'houlavar e oa trevourien eus 83% eus ar c'houzañvidi, ar pezh a zo dreist kement niver e kement brezel a zo bet abaoe [[1989]], war-bouez seziz Srebrenica (1992-1995), ar gouennlazh a voe e Rwanda (1994) ha [[Seziz Marioupol]] (2022)<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/ng-interactive/2025/aug/21/revealed-israeli-militarys-own-data-indicates-civilian-death-rate-of-83-in-gaza-war |title=Revealed: Israeli military's own data indicates civilian death rate of 83% in Gaza war • The Guardian, 21/08/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Tsahal a nac'has kement-se holl, dre lavaret e oa dispis ar sifroù ha digempoell p'o c'heñverier gant he roadennoù<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/idf-denies-report-claiming-that-its-own-database-found-that-vast-majority-of-gaza-dead-were-civilians/ |title=IDF denies report claiming that its own database found that vast majority of Gaza dead were civilians • The Times of Israel, 21/08/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref> E 2025, ur pennad a-zivout ar brezel e Gaza a vrasjedas {{formatnum:64260}} den marvet diwar c'hloazioù grevus etre miz Here 2023 hag an 30 a viz Even 2024, un niver hag a dremenas hep mar dreist {{formatnum:70000}} e miz Here 2024, 59,1% anezho o vout maouezed, bugale ha tud kozh ; diwar kement-se e kendastumas e oa bet 41% re izel sifroù MYG a-fet marv diwar gwall c'hloazioù, ha war an dro e verkas e oa re izel e sifroù-eñ hep mar ebet, pa ne gemerent ket e kont holl heuliadoù oberoù Tsahal e Gaza : ar marvioù diwar ziouer a zanframmoù mezegel, diouer a voued, dour fall ha yec'hedouriezh ker fall all<ref>Jamaluddine & al., 2025.</ref>. Ur vrasjedadenn damheñvel a-fet marvioù a-c'houde gwall c'hloazioù a embannas {{formatnum:80000}} e miz Genver 2025<ref>Bloxham, 2025, p. 23.</ref> ; e miz C'hwevrer, ur studiadenn e ''The Lancet'' a vrasjedas e oa bet un digresk a 39,9 bloaz en hoali e Strizhenn Gaza etre miz Here 2023 ha miz Gwengolo 2024, hep kontañ ar marvioù ameeun ; diwar ar renabloù hag ar marilhoù e kadarnaas sifroù Maodiernezh ar Yec'hed e Gaza<ref>Guillot & al., 2025, pp. 478-485.</ref>.
E miz Mae 2025, Bezalel Smotrich, maodiern israelat an arc'hant, a zisklêrias edo Israel oc'h argadiñ labourerien trevourel Hamas, en ur lavaret "emaomp o peurlazhañ maodierned, burevidi, pinvidien – kement den hag a skor beli Hamas war ar gevredigezh trevourel"<ref>Shpigel, 2025.</ref>. E-maez al lezennoù etrebroadel eo lazhañ izili trevourel Hamas<ref>Jamshidi, 2024b.</ref>. Adalek miz Even 2025 e lavaras soudarded Tsahal e oa bet roet urzh dezho da dennañ war engroezioù Palestiniz e-kichen al lec'hioù ma ro ar ''Gaza Humanitarian Foundation'' he skoazell<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.haaretz.com/israel-news/2025-06-27/ty-article-magazine/.premium/idf-soldiers-ordered-to-shoot-deliberately-at-unarmed-gazans-waiting-for-humanitarian-aid/00000197-ad8e-de01-a39f-ffbe33780000 |title='It's a Killing Field': IDF Soldiers Ordered to Shoot Deliberately at Unarmed Gazans Waiting for Humanitarian Aid • Haaretz, 27/06/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref> ; tremen {{formatnum:1000}} den a voe lazhet<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.npr.org/2025/07/23/nx-s1-5477365/israel-gaza-aid-casualties |title=Israeli forces have killed over 1,000 aid-seekers in Gaza since May, the U.N. says • NPR, 23/07/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Hervez ''Amnesty International'', Israel a oa o klask krennañ war ar skoazell evit degas kernezh d'ar Balestiniz hag o gouennlazhañ<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2025/07/gaza-evidence-points-to-israels-continued-use-of-starvation-to-inflict-genocide-against-palestinians/ |title=Gaza: Evidence points to Israel's continued use of starvation to inflict genocide against Palestinians • Amnesty International, 03/07/2025|access-date=}}</ref>. E miz Du 2025, ur studiadenn gant ar ''Max Planck Institute for Demographic Research'' (MPIDR) e [[Rostock]] a vrasjedas niver ar marvioù diwar feulster e Gaza : etre {{formatnum:100000}} ha {{formatnum:126000}}, 27% anezho o vout bugale yaouankoc'h eget 15 vloaz ha 24% o vout maouezi<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.mpg.de/25778228/1125-defo-gaza-study-reveals-unprecedented-losses-of-life-and-life-expectancy-154642-x |title=Gaza: study reveals unprecedented losses of life and life expectancy • Max-Planck-Gesellschaft, 25/11/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{de}} {{Cite web|url=https://www.zeit.de/politik/ausland/2025-11/kriegstote-gazastreifen-opferzahlen-schaetzung |title=Mehr als 100.000 Tote im Gazakrieg ("Tremen {{formatnum:100000}} den marvet e Gaza") • Die Zeit, 24/11/32025 |accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{de}} {{Cite web|url=https://www.freitag.de/autoren/hanno-hauenstein/max-planck-institut-zaehlt-126-000-gaza-tote-was-heisst-das-fuer-den-genozid |title=Max-Planck-Institut zählt 126.000 Gaza-Tote: Was heißt das für den Genozid? ("MPI a gont {{formatnum:126000}} den marv e Gaza – petra eo an emplegad ar gouennlazh ?") • Der Freitag, 01/12/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. ''Amnesty International'' ha ''B'Tselem'' o deus roet da wir edo ar gouennlazh war seveniñ bepred, pa gendalc'hed da lazhañ Palestiniz<ref name="Alj">{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/video/inside-story/2026/2/12/is-genocide-still-happening-in-gaza |title=Is genocide still happening in Gaza? • Al Jazeera, 12/02/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Tremen {{formatnum:1000}} den zo bet lazhet gant Israel etre deroù an harz-tennañ (miz Here 2025) ha miz Even 2026<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/amp/video/newsfeed/2026/6/18/these-are-the-palestinians-that-israel-has-killed-during-gazas |title= These are the Palestinians that Israel has killed during Gaza's 'ceasefire' • Al Jazeera, 18/06/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref>, tremen 100 bugel en o zouez<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.unicef.org/press-releases/during-gazas-ceasefire-children-keep-being-killed |title=During Gaza's Ceasefire, Children Keep Being Killed • UNICEF, 13/01/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
Hervez un enklask gant ar medium [[Katar|qatari]] ''Al Jazeera Media Network'' ('''شبكة الجزيرة الإعلامية''') diazezet war testenioù tud ha dielfennadennoù gant arbennigourien, ez eus war-dro {{formatnum:3000}} Palestinad(ez) a zo bet lazhet hep na c'hellfed kavout o c'horfoù, kement-se abalamour ma ra Tsahal e Gaza gant tennoù gwrezel ha tennoù gwrezel-ha-gwaskel, pourchaset o-daou gant [[Stadoù-Unanet Amerika]]<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/features/2026/2/10/israel-used-weapons-in-gaza-that-made-thousands-of-palestinians-evaporate |title=Israel used weapons in Gaza that made thousands of Palestinians evaporate • Al Jazeera,10/02/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
;• Lazhoù ameeun
[[File:Mother cries for her 4-year-old daughter, who lost her life due to malnutrition and lack of treatment due to the war on Gaza, Gaza Strip.jpg|thumb|Ur vamm o leñvañ d'he merc'h 4 bloaz marvet diwar naonegezh ha kleñved.]]
Ar vezeien Rasha Khatib, Martin McKee ha Salim Yusuf o deus embannet e miz Gouere 2024 un niver brasjedet a varvioù eeun pe ameeun devoudet gant ar brezel, a oa c'hoarvezet dija pe a c'hoarvezje er mizioù ha bloazioù da zont. Hep mar e vo ur c'hresk bras war ar marvioù ameeun en abeg da greñvder ar brezel dre vras, da zistruj danframmoù yec'hedel, d'an diouer a voued, ha d'ar c'hrennañ war arc'hantaouiñ UNRWA. Hervezo e c'hellfe an niver a Balestiniz lazhet e Gaza bout 16 gwezh brasoc'h eget an niver a zo bet jedet betek-henn ; pa lieskementer an niver diwezhañ-se dre 5 e c'hellfe sevel da dremen {{formatnum:186000}} den marv<ref>Khatib & al., 2024.</ref>. Michael Spagat a skrivas e oa ar vrasjedadenn-se "disolius ha diwirheñvel"<ref>{{en}} {{cite web|url=https://aoav.org.uk/2024/a-critical-analysis-of-the-lancets-letter-counting-the-dead-in-gaza-difficult-but-essential-professor-mike-spagat-reviews-the-claim-the-total-gaza-death-toll-may-reach-upwards-of-186000/ |title=A critical analysis of The Lancet's letter "Counting the Dead in Gaza: Difficult but Essential". Professor Mike Spagat reviews the claim the total Gaza death toll may reach upwards of 186,000 • Action On Armed Violence, 10/07/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="Bigg 2024">{{en}} {{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2024/07/11/world/middleeast/gaza-war-death-toll-lancet.html |title=Fighting Isn't the Only Killer of Gazans Amid the War, Researchers Say • The New York Times, 11/07/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref> met "reizh e oa reiñ da c'houzout ne voe ket an holl varvioù reoù eeun ha feuls", ha lakaaat a reas an niver a varvioù de "uhel-meurbet"<ref name="Horton et al." /><ref name="Bigg 2024" />. An istorour [[Bro-Saoz|saoz]] Donald Bloxham a verk ivez ez eo bet ameeun ar braz eus ar marvioù e meur a vrezel, met Israel o sparlañ an hent d'ar skoazell evit Gaza a zegas marvioù ivez na c'heller ket lakaat da ameeun<ref name="Bloxham_2025">Bloxham, 2025, pp 23–24.</ref>.
En ul lizher e miz Here 2024, 99 labourer stadunanat er yec'hed e Gaza hag o devoa labouret eno abaoe ar 7 a viz Here 2023 a glaskas brasjediñ an niver a Balestiniz a oa marvet diwar naonegezh, diazezet war danevelloù foran embannet gant an aozadur ''Integrated Food Security Phase Classification'' (IPC)<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.gazahealthcareletters.org/usa-letter-oct-2-2024 |title=USA Letter / Gaza Healthcare Letters • 02/10/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Hervezo e oa d'an nebeutañ {{formatnum:62413}} a dud e Gaza a oa marvet diwar naonegezh, bugale yaouank ar braz anezho ; diazezet eo ar vrasjedadenn-se war ar fed ma tegas ur gernezh a live 5 ur feur a 2 zen marv diwar {{formatnum:10000}} bemdez. Ar vezeien a vasjedas ivez e oa marvet {{formatnum:5000}} den d'an nebeutañ diwar ziouer a breder pa oant gant ur c'hlenved henek<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.motherjones.com/politics/2024/10/us-israel-funding-gaza-palestine-deaths-october-100000-17-billion/ |title=Report: In One Year, More Than 100,000 Deaths in Gaza—Aided by $17.9 Billion From the US|Mother Jones, 08/10/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="WatsonInstituteEstimatedDeaths">Stamatopoulou & Robbins, 2024.</ref><ref name="GazaHealthcareLettersEstimatedDeaths">{{en}} {{cite web |url=https://static1.squarespace.com/static/66e083452b3cbf4bbd719aa2/t/66fcd754b472610b6335d66f/1727846228615/Appendix+20241002.pdf |title=Appendix to letter of October 2, 2024 re: American physicians observations from the Gaza Strip since October 7, 2023 • Gaza Healthcare Letters, 02/10/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Div studiadenn embannet gant ar gelaouenn ''The Economist'' a ziskouez un digresk a 35 bloaz en hoali e Gaza, a-live gant ar gouennlazh e Rwanda e 1994<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.economist.com/interactive/graphic-detail/2025/08/06/how-much-of-gaza-is-left-standing |title=How much of Gaza is left standing? • The Economist, 06/08/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.smh.com.au/world/middle-east/how-much-of-gaza-is-left-standing-true-toll-may-be-even-greater-than-official-reports-suggest-20250808-p5mlhn.html |title=How much of Gaza is left standing? True toll may be even greater than official reports suggest • The Sydney Morning Herald, 08/10/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
;• Droug korfel ha speredel
{{Multiple image|
| perrow = 1/1
| total_width = 300
| image1 = Yamen was injured in his leg during his sixth displacement in Jabalia refugee camp, and he was forced to flee while wounded.jpg
| image2 = A Palestinian refugee carries his injured grandchildren from the Israeli bombing of Nuseirat Camp, Gaza Strip.jpg
| footer_align = left
| footer = <div style="font-size:90%">'''A laez da draoñ''' :
* Gloazet e voe Yamen en e c'har e-kerzh e 6{{vet}} divroadenn e kamp repuidi Jabalia, ha ret e voe dezhañ tec'hel evelato.
* Ur repuad palestinad zo o tougen e vugale-vihan a zo bet gloazet gant bombezadeg kamp Nuseirat e Gaza.
</div>
}}
Brasoc'h eget {{formatnum:170000}} eo an niver a dud a zo bet gloazet gant taol-brezel Stad Israel abaoe ar 7 a viz Kerzu 2023<ref name="Burke 2025" />, hag e Gaza emañ ar brasañ niver a vugale vac'hagnet e-keñver ar boblañs, er bed a-bezh<ref name="Amputee stats" />. En hevelep prantad, tremen {{formatnum:1040}} Palestinad a voe lazhet er C'hlann Gornaouek<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.unrwa.org/resources/reports/unrwa-situation-report-205-situation-gaza-strip-and-west-bank-including-east-jerusalem |title=UNRWA Situation Report #200 on the Humanitarian Crisis in the Gaza Strip and the occupied West Bank, including East Jerusalem • UNRWA, 21/01/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E miz Meurzh 2024, war-dro {{formatnum:17000}} bugel a oa gloazet hag hep familh ebet ken, aleze un termen mezegel nevez : ''wounded child, no surviving family'' (WCNSF)<ref>Haidar, 2023 ; Horn, 2023 ; Ali, 2024 ; O'Reilly, 2023 ; Grim, 2024.</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.middleeastmonitor.com/20231107-gaza-coins-a-new-acronym-wcnsf-wounded-child-no-surviving-family/ |title=Gaza coins a new acronym: WCNSF – Wounded Child No Surviving Family • Middle East Monitor, 07/11/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="volkskrant" />. Hervez ABU e miz Gwengolo 2025, tremen {{formatnum:21000}} bugel zo bet mac'hagnet en abeg d'ar brezel e Gaza<ref name="Guardian_3_September_2025" />.
D'ar 25 a viz Eost 2024 e vrasjedas ABU e oa miret ar braz eus poblañs Gaza – 2,2 vilion a dud – war un takad 39 km² e c'horread, bihanoc'h eget hini [[Lannuon]], ar pezh a zegas un diouer bras a servijoù diazez evel dour yac'hus, ha kleñvedoù evel an hepatit C a red buan<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.nbcnews.com/news/world/gaza-humanitarian-zones-smaller-than-manhattan-rcna167056 |title=Gaza's 2.2 million people are confined to a humanitarian area smaller than Manhattan • NBC News, 25/08/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
;• Boureverezh ha feulster revel
Bac'hadurioù hollek hag a-vras zo bet tamallet da Stad Israel e brezel Gaza<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/3/14/israels-war-on-gaza-live-rafah-attack-coming-soon-despite-pressure?update=2771884 |title=Israeli forces detain 20 Palestinians in occupied West Bank • Al Jazeera, 14/03/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://documents.un.org/doc/undoc/gen/g24/032/34/pdf/g2403234.pdf?token=7vgSXpmdnRsfIeetwu&fe=true |title=Written statement submitted by Al-Haq, Law in the Service of Man, a non-governmental organisation in special consultative status • United Nations, 27/02/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>, ha bac'hidi a zisklêrias e vezent mac'hagnet<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.washingtonpost.com/world/2024/01/11/gaza-detainees-israel-prisons-hamas/ |title=Gazan prisoners describe abuse at secretive Israeli detention sites • The Washington Post, 12/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref> hag e c'houzañvent marvioù, tanioù-gwall, gwalladennoù<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/features/2024/1/10/threatened-with-rape-lama-khater-recalls-horrors-while-in-israeli-jails |title='Threatened with rape': Lama Khater recalls horrors while in Israeli jails • Al Jazeera, 10/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref> ha Palestiniz boureviet hep tamalladenn ebet<ref>Masarwa & Osman, 2023 ; Kottasová & al., 2023, Doucet, 2024 ; Cordall & Pedrosa, 2024.</ref>.
E miz Eost 2024, UN-OHCHR a embannas testenioù gant Palestiniz a oa bac'het e kamp-bac'h Sde Teiman e [[Negev]], tost d'an harzoù gant Strizhenn Gaza : gwalladennoù hag arsailhadennoù revel a veze sevenet enep ar vac'hidi<ref>OHCHR, 2024d</ref>. Hervez an aozadur ''Lemkin Institute for Genocide Prevention'', kement-se ha keleier damheñvel a ziskouez feulster revel e-kerzh ur gouennlazh<ref name="lemkin">{{en}} {{cite web|url=https://www.lemkininstitute.com/statements-new-page/the-genocidal-dimensions-of-israel%E2%80%99s-use-of-sexual-and-gender-based-violence-(sgbv)-against-palestinians |title=The Genocidal Dimensions of Israel's Use of Sexual and Gender-Based Violence (SGBV) against Palestinians • Lemkin Institute for Genocide Prevention, 11/09/2024|accessdate=05/07/2026.}}</ref>.
''Amnesty International'' a embannas e tiskoueze doare ar gwallgaserezh en toulloù-bac'h israelat an dizenekaat reizhiadel koulz hag ar gwallaoz speredel ha korfel gouzañvet gant Palestiniz Gaza, ha gallout a reer kemer an doare-se e kont evit dezastum ur ratozh-gouennlazhañ<ref>Amnesty International report, 2024, p. 296.</ref>. Hervez ABU, oberoù feulster revel ha diazezet war ar jener a voe sevenet "evit aotrouniekaat, mac'homañ ha distrujañ ar bobl balestinat, a-zarn pe a-bezh"<ref name="Independent_International_Commission_Inquiry_2025_sex_vio">{{en}} Independent International Commission of Inquiry, 2025, p. 1.</ref>.
Un danevell gant Francesca Albanese eus ABU e miz Meurzh 2026 a lakaas ar voureveri a-berzh Israel enep Palestiniz d'ur "perzh frammadurel er gouennlazh a zo war ober hag en ''apartheid'' en astenn an [[trevadenniñ]]". Hervezi e c'hoarvez ar boureverezh koulz en toulloù-bac'h israelat hag e Palestina aloubet en he fezh, kement-se dre "zivroadegoù, berzañ skoazell ha boued, feulster diharz a-berzh Tsahal hag an drevadennerien, ha kontroll ha spont e pep lec'h"<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/documents/hrbodies/hrcouncil/sessions-regular/session61/advance-version/a-hrc-61-71-aev.pdf |title=Torture and genocide • OHCHR, 23/03/2026, p. 2|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
=== Naonegezh, divroadeg ha distruj an aozioù bevañ ===
;Naonegezh ha kaeladur
{{Multiple image|
| perrow = 1/2
| total_width = 300
| image1 = A 4-year-old Palestinian girl, lost her life due to malnutrition and lack of treatment due to the war on Gaza.jpg
| image2 = Displaced Palestinians receive food from charitable Tekiya during Ramadan in Deir el-Balah, Gaza Strip.jpg
| image3 = Displaced Palestinians gather to receive food from a charity in Deir el-Balah, Gaza Strip.jpg
| footer_align = left
| footer = <div style="font-size:90%">'''A laez da draoñ hervez tro an heol''' :
* Ur plac'h 4 bloaz marvet diwar naonegezh ha diouer a breder mezegel.
* Palestiniz divroet o kaout boued digant Tekiya e-kerzh [[ramadan]] e Deir el-Balah, Strizhenn Gaza.
* Palestiniz divroet bodet evit kaout boued digant un aozadur a garitez e Deir el-Balah.
</div>
}}
E miz C'hwevrer 2024, ''Human Rights Watch'' hag ''Amnesty International'' a zisklêrias n'he devoa ket Israel heuliet an disentez a oa bet kemeret gant al Lez-varn Etrebroadel d'ar 26 a viz Genver evit mirout na gasfe kaeladur Strizhenn Gaza d'ur gouennlazh<ref name="Human Rights Watch Blockade" /><ref name="Amnesty International Blockade" /><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/2/26/has-israel-complied-with-icj-order-in-gaza-genocide-case |title=Has Israel complied with ICJ order in Gaza genocide case? • Al Jazeera, 26/02/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. An aozadur ''Refugees International'' a stadas he devoa Stad Israel "atav hag hep abeg ebet skoilhet an oberoù skoazellañ e Gaza"<ref>Johnson, 2024b.</ref>. An istorourez stadunanat Melanie Tanielian a lavar e rankfed lakaat an naonegezh hag ar c'haeladur da hentennoù-gouennlazhañ evel ar bombezadegoù a-yoc'h<ref>Tanielian, 2024, pp. 3–4.</ref>. E miz Ebrel, ''B'Tselem'' a lakaas an naonegezh a oa o kreskiñ da "zisoc'h politikerezh mennet hag emskientek Israel"<ref>Sultany, 2024, p. 7.</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.btselem.org/publications/202404_manufacturing_famine |title=Manufacturing Famine: Israel is Committing the War Crime of Starvation in the Gaza Strip • B'Tselem, miz Ebrel 2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Hervez an istorourez Elyse Semerdjian emañ Israel o seveniñ "ur gouennlazh dre daravat"<ref>Semerdjian, 2024b.</ref>.
E miz Here 2023, an aozadur ''World Food Programme'' a c'houzavas a-zivout an digresk war ar pourchas boued<ref>Tanielian, 2024, pp. 6–7.</ref>, hag e miz Kerzu, a-gevret gant ABU, ec'h embannas edo tremen an hanter eus poblañs Gaza "naonek", nebeutoc'h eget 1 den diwar 10 a zebre bemdez, ha 48% eus an dud a oa "naonek-meurbet"<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/israel-gaza-war-palestinians-starving-un-wfp-b2461488.html |title=UN says half of Gaza's population is now starving • The Independent, 10/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2023/12/10/israel-hamas-war-live-no-safe-place-in-gaza-as-severe-hunger-spreads |title=Israel-Hamas war updates: Fierce battles rage in southern and northern Gaza • Al Jazeera, 10/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.cnn.com/2023/12/05/middleeast/gaza-bakery-hunger-israel-hamas-war-intl/index.html |title='It's chaos': Starving Gazans dig for food, supplies under the rubble • CNN, 05/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Riyad al-Maliki, anezhañ Maodiern an Aferioù estren e Palestina, a lavaras edo "Israel oc'h implijout a-ratozh-kaer an naonegezh evel un arm-brezel a-enep ar bobl he deus aloubet" ; hervez Israel e oa an disklêriadenn-se "par da damall ur muntr lidel"<ref>"Muntr lidel" : an [[enepyuzevegezh]] a damall d'ar Yuzevien lazhañ bugale nann-yuzev en o lidoù evit implijout gwad ar vugale-se da fardañ o bara kan da Bask.</ref> ha "hudur"<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/palestinian-foreign-minister-accuses-israel-deliberately-starving-gazans-2023-12-12/ |title=Palestinian minister accuses Israel of starving Gazans; Israel says charge 'obscene' • Reuters, 13/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>. E miz Kerzu 2023, ''Human Rights Watch'' a gavas edo Israel oc'h implijout an naonegezh evel un arm-brezel pa verze a-ratozh an diraez d'ar boued hag an dour<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.hrw.org/news/2023/12/18/israel-starvation-used-weapon-war-gaza |title=Israel: Starvation Used as Weapon of War in Gaza • Human Rights Watch, 18/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>. E miz Genver 2024, ABU a damallas da Israel "distrujañ reizhiad ar boued e Gaza ha lakaat ar boued d'un arm enep pobl Palestina"<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.ohchr.org/en/press-releases/2024/01/over-one-hundred-days-war-israel-destroying-gazas-food-system-and |title=Over one hundred days into the war, Israel destroying Gaza's food system and weaponising food, say UN human rights experts • Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights, 16/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. E miz C'hwevrer 2024, maodiern israelat an arc'hant, Bezalel Smotrich, a viras e-unan ouzh bleud kaset gant Stadoù-Unanet Amerika a vont tre e Gaza, o terriñ dre-se ar promesa a oa bet graet Stad Israel da SUA<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.timesofisrael.com/finance-minister-blocks-flour-shipments-from-reaching-gaza/ |title=Smotrich blocks flour shipments from reaching Gaza, in breach of Israeli pledge to US • The Times of Israel, 14/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E deroù 2024, ABU a zisklêrias edo Israel o seveniñ ur gouennlazh peogwir he devoa embannet bout "mennet da zistrujañ pobl Palestina, a-zarn pe a-bezh, hepken peogwir e oa Palestiniz anezhi" ha peogwir edo Israel o nac'hañ boued da Balestiniz dre herzel ouzh ar skoazell zengar hag o tistruj a-raozh-kaer "skafoù-pesketa, broutioù ha frouezhegi e Gaza ... Biskoazh n'hon eus gwelet ur boblañs trevourel lakaet ker buan da vout ken naonek en un doare ker klok, eme an arbennigourien war an naonegezh. E-kichen bukañ war drevourien emañ Israel o klask daoniñ dazont Palestiniz dre wallgas o bugale"<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2024/feb/27/un-israel-food-starvation-palestinians-war-crime-genocide |title=Israel is deliberately starving Palestinians, UN rights expert says • The Guardian, 27/02/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Un digresk a 40% e niver ar sammgirri-skoazell aotret da vont tre e Gaza a c'hoarvezas goude disentez al Lez-varn Etrebroadel (ICJ)<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/2/27/israels-war-on-gaza-live-biden-comments-turn-focus-back-to-gaza-ceasefire?update=2735412 |title=How much aid has entered Gaza? • Al Jazeera, 27 February 2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. E miz Meurzh, an ICJ a gadarnaas he disentez en ur bouezañ war "live digent ar gernezh gouzañvet gant Palestiniz e Strizhenn Gaza er sizhunvezhioù diwezhañ, koulz hag ar c'hresk war ar riskl a gleñvedoù-red"<ref>Sultany, 2024, p. 5.</ref>, en ur anzav n'he devoe ket Israel "sentet ouzh urzh" al Lez-varn e miz Genver, ar pezh en deus degaset "aozioù bevañ gwallreuzus" da washaat c'hoazh muioc'h<ref>Sultany, 2024, p. 6.</ref>.
E miz Meurzh 2024, daouzek aozadur dengar en Israel a sinas ul lizher digor ma tamalljont d'ar Stad na sentiñ ouzh urzh al Lez-varn da virout ouzh ur gouennlazh dre aesaat deroadur ar skoazell zengar<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2024/mar/11/israeli-human-rights-groups-icj-gaza-aid-ruling |title=Israeli human rights groups accuse country of failing to abide by ICJ's Gaza aid ruling • The Guardian, 11/03/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>Johnson, 2024a.</ref>. E miz Ebrel, ABU a zisklêrias edo Israel o "lazhañ Palestiniz trevourel hag oc'h ober droug dirapar dezho gant he bombezadegoù", en ur ouzhpennañ "emaint ivez o c'hourlakaat gant gouizidigezh hag a-ratozh-kaer un naonegezh" hag en ur damall "gouennlazh" da Israel<ref name="Al-Monitor-2024-04-22">{{en}} {{cite web|url=https://www.al-monitor.com/originals/2024/04/gaza-health-system-completely-obliterated-un-expert |title=Gaza health system 'completely obliterated': UN expert • Al-Monitor, 22/04/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E miz Here 2024, Israel a gemmas raktres ar jeneral Giora Eiland a-zivout Strizhenn Gaza<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://edition.cnn.com/2024/10/12/middleeast/israel-military-push-northern-gaza-intl/index.html |title=After mulling siege plan, Israel ramps up military push in northern Gaza • CNN, 12/10/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/c1e82yy0wxno |title=Israeli attack on northern Gaza hints at retired general's 'surrender or starve' plan for war • BBC News, 12/10/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Er raktres-se e oa urzh da holl annezidi Gaza an hanternoz da zivroañ a-barzh ur sizhun ; kaeladur klok war an dour, ar boued hag an trelosk ; herzel pe lazhañ kement den a chomfe<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.972mag.com/northern-gaza-liquidation-scenario-eiland-rabi/ |title=A plan to liquidate northern Gaza is gaining steam • +972 Magazine, 17/09/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.jpost.com/israel-hamas-war/article-821301 |title=North Gaza siege: Netanyahu considers plan to starve out Hamas fighters • The Jerusalem Post, 23/09/2024]]|accessdate=05/07/2026}}</ref>. E kreiz miz Here 2024, Israel he devoa urzhiet skarzh annezidi Gaza an hanternoz ha miret ouzh ar skoazell zengar da vont tre e-pad tost da ziv sizhunvezh<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2024/10/09/israel-orders-new-evacuations-in-northern-gaza_6728770_4.html |title=Israel orders new evacuations in northern Gaza • Le Monde, 09/10/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.cnn.com/2024/10/11/middleeast/food-northern-gaza-starvation-un-intl |title=UN says no food has entered northern Gaza since start of October, putting 1 million people at risk of starvation • CNN, 11/10/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Hervez an ''Institute of Development Studies'', marvioù diwar naonegezh hag a c'hellje bout bet parraet outo zo "hogozik hep mar ebet un torfed-brezel hag un torfed enep mab-den"<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.ids.ac.uk/publications/was-there-a-famine-in-gaza-in-2024/ |title=Was There a Famine in Gaza in 2024? • Institute of Development Studies, 05/11/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
D'an 21 a viz Du 2024, al [[Lez-kastizañ Etrebroadel]] (''International Criminal Court'', ICC) a embannas urzhioù herzel etrebroadel enep Benyamin Netanyahou, anezhañ Pennmaodiern Israel, hag a-enep Yoav Gallant, Maodiern kozh an Difenn, en abeg ma oant o-daou "atebek war an torfed-brezel a naonegezh evel doare da vrezeliñ"<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2024/nov/21/icc-issues-arrest-warrant-for-benjamin-netanyahu-israel |title=ICC issues arrest warrant for Benjamin Netanyahu for alleged Gaza war crimes • The Guardian, 21/11/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.ft.com/content/0b62f17a-97db-4817-90f8-f98adead79f0 |title=ICC issues arrest warrant for Israeli PM Benjamin Netanyahu • Financial Times, 21/11/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="El Abdallah 2024">{{en}} {{cite web|url=https://www.icc-cpi.int/news/situation-state-palestine-icc-pre-trial-chamber-i-rejects-state-israels-challenges |title=Situation in the State of Palestine: ICC Pre-Trial Chamber I rejects the State of Israel's challenges to jurisdiction and issues warrants of arrest for Benjamin Netanyahu and Yoav Gallant • ICC, 21/11/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E miz Genver ha miz C'hwevrer 2025, Israel a lamas ar strishadurioù war ar skoazell e Gaza e-pad pazenn gentañ harz-tennañ miz Genver. D'an 2 a viz Meurzh avat ec'h embannas e vefe stanket an holl skoazelloù dengar en un doare dibenndermen nemet ec'h asantfe Hamas kemmañ divizoù an harz-tennañ, ar pezh a voe nac'het gant Hamas<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2025/3/2/live-israel-us-propose-terms-to-extend-gaza-ceasefire-hamas-yet-to-reply?update=3549776 |title=Updates: Israel blocks all aid into Gaza after first phase of truce ends • Al Jazeera, 02/03/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/ckgz7p85mdgo |title=Gaza ceasefire in peril as Israel and Hamas hit impasse • BBC News, 03/03/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. En ur ober 4 devezh e oa bet un digresk bras ha prim er pourchas boued e Gaza, tra ma oa bet tremen daougementet ar prizioù. Aozadurioù dengar evel ''Oxfam International'' hag UNICEF a c'houzavas a-enep naonegezh a-yoc'h mar dalc'hfe skornadur ar skoazell. ''Oxfam'' a ziouganas "disac'hadur peurglok ar reizhiadoù a skor ar vuhez"<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://apnews.com/article/israel-gaza-aid-cutoff-netanyahu-hunger-war-940ceea2c2b754d197a4f07c0cad86de |title=Israel's cutoff of supplies to Gaza sends prices soaring as aid stockpiles dwindle • Associated Press, 05/03/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. An alvokad Salah Abdel-Ati a lavaras e oa oberoù Israel enep [[Kenemglevioù Geneva]], a verz distrujañ pe genkizañ danvezioù hollret evel ar boued war an tachennoù-emgann<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.newarab.com/news/gazas-palestinians-fear-famine-over-israels-ramadan-aid-block |title=Palestinians in Gaza fear threat of famine over Israel's Ramadan aid blockade • The New Arab, 05/03/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E miz Mae 2025, goude endevout stanket an enporzhiañ boued, louzeier ha trelosk e-pad 10 sizhunvezh<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.cbsnews.com/news/aid-trucks-gaza-world-food-program-israel-hamas/ |title=Aid trucks going into Gaza are a "drop in the bucket as to what's needed," WFP director says • CBS News, 25/05/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>, B. Netanyahou a embannas ec'h aotrefe Israel "ur skoazell zengar izek" a-c'houde gwaskoù etrebroadel<ref>Shpigel, 2025.</ref>. Israel a ginnigas implijout embregerezhioù prevez evit dasparzhañ ar skoazell e Gaza ar Su hepken. Skoret eo ar raktres gant SUA, o deus savet an aozadur ''Gaza Humanitarian Foundation'' (GHF) evit pourchas skoazell hep na vije "Hamas o laerezh, preizhañ pe implijout ar skoazell-se evit e vennad-eñ". ABU a gavas abeg er raktres, pa zegasje muioc'h a zivroadegoù ret ha pa lakafe "ar skoazell dindan veli mennadoù politikel pe vilourel"<ref>Nichols, 2025a.</ref>. Kalz Palestiniz zo bet lazhet gant Tsahal p'edont o tostaat d'al lec'hioù m'edo GHF oc'h ingalañ skoazell<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2025/jun/03/palestinians-killed-israeli-fire-aid-point-gaza-officials-say |title=At least 27 Palestinians killed by Israeli fire at food point, Gaza officials say • The Guardian, 03/06/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E miz Eost 2025 e voe danevellet e raktrese Israel kreñvaat ar skoazell e kornioù-bro all e Strizhenn Gaza en ur lemel kement skoazell da gêr [[Gaza|C'haza]] en Norzh evit rediañ hec'h annezidi da zivroañ endra edo Israel o kemer kêr<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-gaza-war-netanyahu-08-08-25#cme2gkxi000183b6tmv28m1yi |title=Here's what we know about Israel’s plan to take over Gaza City • CNN, 08/08/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Ditouroù e miz Eost 2025 a ziskouezas edo ar boblañs en he fezh o c'houzañv kernezh, gant war-dro {{formatnum:641000}} a dud o c'houzañv naonegezh vras ; an IPC a gadarnaas edo an naonegezh o c'hoarvezout e Gouarnelezh Gaza<ref>IPC Report August, 2025, p. 1.</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/famine-has-struck-gaza-says-global-hunger-monitor-2025-08-22/ |title=Famine has struck Gaza, says global hunger monitor • Reuters, 22/08/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
Div sizhun goude deroù harz-tennañ miz Here 2025, daouzegadoù ag aozadurioù e-maez-gouarnamant (AMG) a embannas edo Israel o stankañ a-did o skoazell da C'haza. Aozadur Bedel ar Yec'hed (OMS/WHO) a lavaras e oa "gwallreuzus an traoù c'hoazh rak pezh a ya tre n'eo ket a-walc'h" ha "ned a ket an naonegezh war gil rak n'eus ket a-walc'h a voued"<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.nrc.no/news/2025/october/mounting-alarm-as-israeli-authorities-reject-ngo-applications-to-transport-life-saving-aid-into-gaza |title=Mounting alarm as Israeli authorities reject NGO applications to transport life saving aid into Gaza • Norwegian Refugee Council, 23/10/2025 |accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/10/23/hunger-crisis-in-gaza-is-catastrophic-despite-ceasefire-who-chief-says |title=Hunger crisis in Gaza is catastrophic despite ceasefire, WHO chief says • Al Jazeera, 23/10/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E miz Kerzu 2025 e wellaas stad ar boued pa ne voe mui naonegezh na diouer bras a voued ; evelato, 27% eus ar boblañs a c'houzañve c'hoazh un diouer mallus a voued ha 50% a c'houzañve un diouer grevus<ref>{{en}} {{cite web|url=https://reliefweb.int/report/occupied-palestinian-territory/humanitarian-situation-update-351-gaza-strip |title=Humanitarian Situation Update #351 • ReliefWeb, 31/12/2025|accessdate=05/07/202631/12/2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.ipcinfo.org/ipc-country-analysis/details-map/en/c/1159820/?iso3=PSE |title=Gaza Strip: Acute Food Insecurity Situation for 16 October - 30 November 2025 and Projection for 1/12/2025 - 15/04/2026 • IPC, 19/12/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. E dibenn ar bloaz e savas aon rak an diouer a evezh hag a breder a-fet gwallvagadur, rak Israel he devoa skarzhet meur a AMG – ''Médecins Sans Frontières'' (MSF) en o zouez – eus Gaza ; an aozadurioù-se a sikoure da skañvaat ar gwallvagadur hag an naonegezh dre brederiañ bugale gwall naonek<ref>{{en}} {{cite web|url=https://reliefweb.int/report/occupied-palestinian-territory/inter-agency-standing-committee-iasc-statement-revoke-planned-international-ngo-ban-humanitarian-leaders-urge-israeli-authorities |title=Inter-Agency Standing Committee (IASC) Statement: Revoke planned international NGO ban, humanitarian leaders urge Israeli authorities • ReliefWeb, 01/01/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.medecinsdumonde.org/en/news/53-international-ngos-warn-israels-recent-registration-measures-will-impede-critical-humanitarian-action/ |title=53 International NGOs warn Israel's recent registration measures will impede critical humanitarian action • Médecins du Monde, 02/01/2026 |accessdate=05/07/2026}}</ref>. Ouzhpenn da gement-se, Israel a gendalc'he da stankañ ar pourchas lod louzeier<ref name="Alj" />.
Goude tarzh [[Brezel Iran (2026)|brezel Iran]] e miz C'hwevrer 2026, Israel a c'hourlakaas en-dro meur a grennadur e Gaza : serriñ meur a zor ma tremene ar skoazell, ampellañ fiñvoù ABU, ampellañ distro an dud da C'haza, ampellañ ar skarzhañ gloazidi<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.unocha.org/news/todays-top-news-middle-east-occupied-palestinian-territory-sudan |title=Today's top news: Middle East, Occupied Palestinian Territory, Sudan • UN OCHA, 02/03/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/1/israel-closes-gazas-rafah-crossing-amid-attacks-on-iran |title=Israel closes Gaza's Rafah crossing amid attacks on Iran • Aljazeera, 01/03/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
;• Divroadegoù ret
{{Multiple image|
| perrow = 1/2
| total_width = 300
| image1 = Return of displaced people via Al-Rasheed Street after ceasefire, January 2025, Gaza Strip.jpg
| image2 = An aerial view of Al-Mawasi area where displaced Palestinians live in tents, Gaza Strip.jpg
| image3 = An aerial photo of displaced Palestinians waiting in northern Nuseirat to return to their homes in Gaza.jpg
| footer_align = left
| footer = <div style="font-size:90%;">'''A laez da draoñ hervez an heol'''
* Tud divroet o tistreiñ da gêr C'haza.
* Tud divroet o c'hedal e Nuseirat o distro d'ar gêr e Gaza.
* Tud divroet o vevañ e teltennoù en Al-Mawasi.
</div>
}}
Abaoe miz Here 2023 ez eus bet divroet 1,9 milion a dud, eleze tost da boblañs a-bezh Strizhenn Gaza, da heul urzhioù Israel da skarzhañ ; urzhioù digempoell, embannet e-kerzh bombezadegoù alies, o deus lezet trevourien hep hent pe bal. Meur a wezh ez eo bet arsailhet an takadoù dengar, endra edo Israel o stankañ ar skoazell hag o tistrujañ danframmoù, a pezh a zegasas naonegezh ha lec'hioù diannezadus. A-glev d'an holl, pennadurezhioù Israel a zisklêrias bout mennet da grennañ tiriad Gaza ha da skarzhañ Palestiniz anezhañ dre greñvaat lezennoù riñs kenelel ha skarzhañ dibaouez. An aozadur ''Human Rights Watch'' a lakaas politikerezh Israel a-fet divroadegoù ret d'un torfed-brezel ha d'un torfed enep mab-den<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.hrw.org/report/2024/11/14/hopeless-starving-and-besieged/israels-forced-displacement-palestinians-gaza |title="Hopeless, Starving, and Besieged" • Human Rights Watch, 14/11/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/ce8ygyem84jo |title=Gaza: HRW accuses Israel of war crime with displacements • BBC News, 15/11/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>Gómez & al., 2025, p. 13.</ref>. Suafrika ha Stadoù all a gavas abeg e skarzhañ Strizhenn Gaza evel un elfenn bennañ er gouennlazh<ref>Jamshidi, 2024a, pp. 14–16.</ref>}}. ''B'Tselem'' a veneg uhelidi Stad Israel o lavaret ez eo ar riñs kenelel "ur pal kreizel er brezel"<ref>B'Tselem, 2025, p. 47.</ref>.
D'ar 6 a viz Here 2024, Israel a lakaas Gaza an Norzh d'un dachenn-emgann hag a urzhias d'an drevourien divroañ<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.nytimes.com/live/2024/10/06/world/israel-iran-hezbollah-lebanon |title=A new Israeli map labels nearly all of northern Gaza 'new evacuation zones • The New York Times, 06/10/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.wsj.com/world/middle-east/israel-launches-new-offensive-in-northern-gaza-orders-mass-evacuation-786f2fff |title=Israel Launches New Offensive in Northern Gaza, Orders Mass Evacuation • The Wall Street Journal, 06/10/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref> Koulz an dielfennerien vilourel israelat hag an AMG ''Al Mezan Center for Human Rights'' e Jabaliya e Gaza a lavaras e oa kement-se pazenn gentañ raktres ar jeneral Giora Eiland evit rediañ Palestiniz da guitaat Gaza<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://inews.co.uk/news/world/evacuate-die-israel-generals-plan-north-gaza-3310922 |title='Evacuate or die': Israel moves towards 'general's plan' for north Gaza • The i Paper, 06/10/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. ABU a lavaras e c'hellfe Israel bout atebek war "distrujañ ar boblañs palestinat e rannvro hanternozelañ gouarnelezh Gaza dre varvioù ha divroadegoù"<ref>{{en}} {{cite web|url=https://reliefweb.int/report/occupied-palestinian-territory/un-human-rights-office-concerned-over-potential-destruction-palestinian-population-north-gaza |title=UN Human Rights Office is concerned over the potential destruction of the Palestinian population in north Gaza • ReliefWeb, 20/10/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E-kerzh harz-tennañ miz Genver 2025 e c'hallas tud divroet distreiñ d'ar gêr e Gaza an Norzh. Pa dorras Israel an harz-tennañ e miz Meurzh ec'h adkrogas da ordren divroadegoù. A-c'houde an argadenn war gêr C'haza (15/09 – 04/10/2025) e voe c'hoazh 1,2 milion a dud divroet<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.btselem.org/gaza_strip/202512_no_place_under_heaven_forced_displacement_in_the_gaza_strip_2023_2025 |title='No Place Under Heaven': Forced displacement in the Gaza Strip, 2023-2025 • B'Tselem|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Adalek tarzh ar brezel betek dibenn ar bloaz 2025, war-dro {{formatnum:100000}} a dud a dec'has diouzh Strizhenn Gaza. Lakaet kevret gant ar marvioù, kement-se zo un digresk a 6% e poblañs an tiriad<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/1/1/gaza-population-falls-6-percent-since-start-of-war-statistics-agency-says |title=Gaza population falls 6 percent since start of war, statistics agency says • Al Jazeera, 01/01/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
;• Ekolazh
[[File:Tones of waste have accumulated near populated areas across Gaza posing catastrophic environmental and health risks. Children rummage through trash daily 7.jpg|thumb|Berniadoù lastez tost d'ar boblañs e Gaza a laka an endro hag ar yec'hed en arvar.]]
Drastet e voe an endro e Gaza gant bombezadegoù Israel : glasvez aet da get ; aer, dour ha douar kontammet ; danframmoù an dour hag ar vezegiezh distrujet. ABU hag aozadurioù all a laka an drougoù-se d'un "ekolazh" : meneziadoù atredoù ha lastez, dourioù lous chomet hep bout yac'husaet, ha saotradur pistrius. En abeg da se ez eus bet kleñvedoù, kudennoù [[skevent]], ha riskloù yec'hedel war hir dermen<ref>{{en}} {{Cite web|url=http://theconversation.com/israels-bombing-of-gaza-caused-untold-environmental-damage-recovery-will-take-effort-and-time-245311 |title=Israel's bombing of Gaza caused untold environmental damage − recovery will take effort and time • The Conversation, 27/02/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="Ahmed et al." /><ref>{{en}} {{cite web|url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=5021472 |title=From Ecocide to Genocide: A Call to Action for Scientists Globally to Address the Destruction in Gaza • Social Science Research Network, 18/11/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Meur a zispleger en deus lavaret emañ an ekolazh mennet e kreiz ar gouennlazh gant Israel e Gaza<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2025/sep/27/israel-ecocide-gaza-bombs-agricultural-land-genocide |title=Israel's gecocide in Gaza sends this message: even if we stopped dropping bombs, you couldn't live here • The Guardian, 27/09/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.tni.org/en/article/ecocide-imperialism-and-palestine-liberation |title=Ecocide, Imperialism and Palestine Liberation • Transnational Institute, 17/09/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://reliefweb.int/report/occupied-palestinian-territory/ecocide-israels-deliberate-and-systematic-environmental-destruction-gaza |title=Ecocide: Israel's Deliberate and Systematic Environmental Destruction in Gaza – occupied Palestinian territory • ReliefWeb, 30/10/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Helenneien o deus lavaret ez eo distrujañ an endro a skor ur boblañs – he dour, he douar hag he reizhiad bevañs ennañ – un ober a c'houennlazh pa c'hourlaka aozioù bevañ a zo jedet evit kas ar strollad da get, a-zarn pe a-bezh<ref>Genocide Convention, Mellad 2.</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://digitalcommons.usf.edu/gsp/vol14/iss2/9/ |title=Ecocide Is Genocide: Decolonizing the Definition of Genocide • Genocide Studies and Prevention, 04/09/2020, levrenn 14, niverenn 2, pp. 104–121|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.hhrjournal.org/2025/07/29/a-destruction-of-the-conditions-for-life-report-on-genocide-in-gaza/ |title=A destruction of the conditions of life: Report on Genocide in Gaza • Health and Human Rights, 29/07/2025|access=}}</ref>.
;• Distruj mennet danframmoù trevourel
{{Multiple image|
| perrow = 1/2
| total_width = 300
| image1 = An aerial view showing destruction in Rafah after Israeli forces withdrawal and as the ceasefire took hold, Gaza Strip.jpg
| image2 = Damage in Gaza Strip during the October 2023.jpg
| image3 = Damage in Gaza Strip during the October 2023 - 29.jpg
| footer_align = left
| footer = <div style="font-size:90%;">'''A laez da draoñ hervez an heol'''
* Distrujoù e Rafah goude disparti Tsahal ha deroù an harz-tennañ.
* Distrujoù goude ur vombezadeg e karter El-Remal e kêr C'haza, 09/10/2023.
* Moged ha tan goude ma voe skoet un tour uhel e kêr C'haza.
</div>
}}
An istorourien Mark Levene hag Elyse Semerdjian a laka distrujoù an danframmoù e "kelennadurezh Dahiya" Tsahal, da lavaret eo distrujañ un niver bras a zanframmoù trevourel evit gwaskañ gouarnamant an enebour ; abaoe 2006 e vez lakaet ar gelennadurezh e pleustr e Strizhenn Gaza ; "kêrlazh" eo hervez M. Levene, hag ur benveg evit gouennlazhañ<ref>Levene, 2024, pp. 6-7 ; Semerdjian, 2024, p. 2.</ref>. E miz Here 2024, ar strollad enklaskerien ''Forensic Architecture'' e [[London]] a embanas : "aozet, reizhiadet ha mennet eo taol-brezel Israel e Gaza evit distrujañ aozioù bevañ ha danframmoù ar vuhez"<ref>{{en}} {{cite web|url=https://forensic-architecture.org/investigation/a-cartography-of-genocide |title=A Cartography of Genocide: Israel's Conduct in Gaza Since October 2023 • Forensic Architecture, 07/10/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E miz Gouere 2025, ar gazetenn vreizhveurat ''The Guardian'' a embannas e oa peurzistrujet pe gwall vazaouet war-dro 70% eus danframmoù Gaza. Hervez ar c'heleier, Israel a baee betek {{formatnum:5000}} chekel ({{formatnum:1462.50}} €) da embregerezhioù dre savadur distrujet<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2025/jul/09/bulldzoer-gaza-genocide-idf-meta |title=Seeking bulldozer drivers to demolish Gaza: how a genocide is being outsourced • The Guardian, 09/07/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. E miz C'hwevrer 2025 e voe embannet e oa marvet 15 bugel da vihanañ dre iswrester (re izel e oa gwrez o c'horf) e-kerzh ar goañv en abeg ma oa bet Israel o tistrujañ annezioù ha kreizennoù tredan<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://apnews.com/article/israel-palestinians-hamas-war-children-cold-death-3085913b482dc5e45edd221ceccb17b3 |title=Medics say 6 babies have died from the cold in Gaza as displaced people shelter in tents and rubble • Associated Press, 26/02/2025|accessdate=05/07/20265}}</ref>. E miz Mae 2025 e tisklêrias B. Netanyahou : "emaomp o tistrujañ muioc'h-mui ag annezioù, ha tud Gaza n'o deus lec'h ebet da zistreiñ dezhañ. An disoc'h nemetañ hag a zle c'hoarvezout eo e fello d'an dud kuitaat Strizhenn Gaza."<ref>B'Tselem, 2025, p. 47.</ref>.
En un danevell e miz Kerzu 2024, ''Human Rights Watch'' a damallas da Israel seveniñ ur gouennlazh e Gaza dre dagañ danframmoù an dour hag e buradur ha dre zibourvezañ Palestiniz diouzh moned davit dour. Hervez an danevell, Israel a wastas a-ratozh panelloù-heol a vage purlec'hioù, ur virlenn hag etrepaouezioù, a stankas rikoù-kempenn ha trelosk evit ar ganerioù, a droc'has rouedadoù an tredan, hag a arsailhas labourerien<ref name="hrw-report">{{en}} {{cite web|url=https://www.hrw.org/report/2024/12/19/extermination-and-acts-genocide/israel-deliberately-depriving-palestinians-gaza |title=Extermination and Acts of Genocide: Israel Deliberately Depriving Palestinians in Gaza of Water • Human Rights Watch, 19/12/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="Berg2024">{{en}} {{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/c75wqr0k3dyo |title=HRW accuses Israel of acts of genocide over Gaza water access • BBC News, 19/12/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Hervez ''B'Tselem'', Israel he deus distrujet 84% eus rouedad an dour e Gaza<ref>B'Tselem, 2025, p.35</ref>, tra ma 'z embannas ar [[Bank-bed]], [[Unaniezh Europa]] hag ABU e oa bet distrujet pe wallgaset 89% eus danframmoù an dour hag ar yec'hederezh e Gaza<ref>{{en}} {{cite web |url=https://thedocs.worldbank.org/en/doc/133c3304e29086819c1119fe8e85366b-0280012025/original/Gaza-RDNA-final-med.pdf |title=Gaza and West Bank Interim Rapid Damage and Needs Assessment • World Bank, UE hag ABU, 02/2025, p. 37|accessdate=05/07/2026}}</ref>. ABU a lakaas an argadennoù-se da "ur rann bouezus e strategiezh ur gouennlazh"<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2025/nov/11/israel-attacks-palestine-water |title=Israelis attacked Palestinian water sources over 250 times in five years, data reveals • The Guardian, 11/11/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
[[File:Hamas territorial control in Gaza, January 2026.jpg|thumb|upright|{{legend|#227724|Tiriad reoliet gant Hamas}}{{legend|#fcf02e|Linenn Velen}}{{legend|#20c600|Tiriad reoliet gant Israel}}]]
Rezet eo bet Rafah, ur gêr e su Strizhenn Gaza<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.haaretz.com/israel-news/2025-06-12/ty-article-magazine/.premium/rafah-is-gone-razed-to-the-ground-its-not-the-only-city-decimated-by-the-israeli-army/00000197-6506-db73-aff7-7d4ee6bb0000 |title=Rafah Is Gone. Razed to the Ground. And It's Not the Only City Wiped Out by the Israeli Army • Haaretz, 12/06/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref> ; an darn vrasañ eus an drast zo bet kaset da benn dre dourtañ ha distruj mestroniet savadurioù kentoc'h eget dre vombezadegoù<ref name="nytrafah">{{en}} {{Cite web|url=https://www.nytimes.com/interactive/2025/05/15/world/middleeast/rafah-gaza-israel-damage.html |title=Gazans Once Escaped to Rafah. Now Israel is Razing It • The New York Times, 15/05/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. E miz Gouere 2025 ec'h embannas ar ''BBC'' e oa krog Israel da ziskar danframmoù trevourel, o terriñ Kenemglevioù Geneva<ref name="BBCVerifyDemolitions">{{en}} {{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-33fccfbe-abcc-4af1-bdd2-632b2787cf59 |title=Israel levelling thousands of Gaza civilian buildings in controlled demolitions • BBC News, 18/07/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Hervez ar ''BBC'' bepred, un degemennour eus Tsahal a lavaras edo "Hamas hag aozadurioù sponter all o kuzhat rikoù milourel e takadoù ma 'z eo stank ar boblañs trevourel. Tsahal a anavez hag a zistruj danframmoù sponter a zo kuzhet e savadurioù lec'hiet en takadoù-hont."<ref name="BBCVerifyDemolitions" />. E miz Du 2025, ar ''BBC'' a embannas e oa bet distrujet tremen {{formatnum:1500}} savadur all gant Tsahal e Gaza abaoe an harz-tennañ<ref name="BBCCeasfireDemolitions">{{en}} {{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/c0mxylxw48yo |title=Israel has destroyed more than 1,500 more buildings in Gaza since ceasefire • BBC News, 12/11/2025|accessate=}}</ref>. Ur vouezh aotreet e Tsahal a lavaras edo-hi oc'h ober diouzh framm an harz-tennañ, peogwir e c'hoarveze an distrujoù a-drek al Linenn Velen, eleze 53% eus Strizhenn Gaza<ref name="BBCCeasfireDemolitions" />.
;• Mirout a c'henel bugale
E miz Meurzh 2025, un enklask gant ABU a ziskouezas he devoa Stad Israel sevenet oberoù gouennlazhañ e Gaza dre zistrujañ en un doare reizhiadel an danframmoù genel bugale, en ur c'hourlakaat ur seziz a vire ouzh prederiañ brazezded, gwilioud ha bugale nevez-c'hanet, a pezh a zegas droug hep distro da gresk poblañs Palestiniz e Strizhenn Gaza. Kavet e voe ivez e oa bet distrujet a-ratozh gant Tsahal an ospital-frouezusted ''Al-Basma IVF Centre'', a sevene war-dro {{formatnum:2500}} hiliadur ''in vitro'' bep miz ; war-dro {{formatnum:4000}} krouell, {{formatnum:1000}} standilhon [[sper]] ha [[viell]]où a voe distrujet<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://abcnews.go.com/International/4000-ivf-embryos-destroyed-1-shelling-gazas-largest/story?id=109350404 |title=Over 4,000 IVF embryos destroyed in 1 shelling at Gaza's largest fertility center, director says • ABC News, 24/04/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/5000-lives-one-shell-gazas-ivf-embryos-destroyed-by-israeli-strike-2024-04-17/ |title=Gaza's IVF embryos destroyed by Israeli strike • Reuters, 17/04/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Ne voe kavet prouenn ebet a-fet ratozhioù milourel. ABU a zedastumas e oa distrujañ an ospital "un darbar mennet da virout ouzh Palestiniz a c'henel bugale e Gaza, ar pezh a zo un oberezh-gouennalazhañ"<ref name="Independent_International_Commission_Inquiry_2025_births">Independent International Commission of Inquiry, 2025, p. 39.</ref><ref name="NDTV-March 13">{{en}} {{Cite web|url=https://www.ndtv.com/world-news/genocidal-acts-un-slams-israels-attacks-on-gaza-reproductive-centres-7915048 |title="Genocidal Acts": UN Slams Israel's Attacks On Gaza Reproductive Centres • NDTV, 13/03/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="Le Poidevin 2025a">{{en}} {{Cite web|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/un-experts-accuse-israel-genocidal-acts-sexual-violence-gaza-2025-03-13/ |title=UN experts accuse Israel of genocidal acts and sexual violence in Gaza • Reuters, 13/03/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. ABU a embannas e oa bet Israel o tistrujañ danframmoù yec'hedel evit ar maouezi en un doare reizhiadel hag implijet ar feulster reizhel evel ur strategiezh er brezel, ar pezh a oa oberoù gouennlazhañ enep Palestiniz<ref name="NDTV-March 13" /><ref name="Le Poidevin 2025a" />.
Hervez stadegoù digant Maodiernezh ar Yec'hed e Gaza, skignet gant an aozadur ''Physicians for Human Rights'' ("Mezeien evit Gwirioù Mab-den"), un digresk a 41% er ganedigezhioù zo bet e miz Mae ha miz Even 2025 e-keñver an hevelep mizioù e 2022.<ref>{{en}} {{cite web|url=https://phr.org/our-work/resources/destroying-hope-for-the-future-reproductive-violence-in-gaza/ |title=Destroying Hope for the Future: Reproductive Violence in Gaza • Physicians for Human Rights, 14/01/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
=== Distruj reizhiadoù trevourel ha kevredigezhel ===
;• Argadennoù ouzh ar prederioù yec'hedel
{{Multiple image|
| perrow = 1/1
| total_width = 300
| image1 = Destruction of UNRWA el-Sheikh Radwan health center, February 2024.jpg
| caption1 = <div style="font-size:90%:">Distrujet e voe kreizenn yec'hedel Cheic'h Radwan an UNRWA, 02/2024.</div>
| image2 = Palestinian Red Crescent Personnel inspect a destroyed ambulance in Deir el-Balah , Gaza Strip.jpg
| caption2 = <div style="font-size:90%:">Tud eus ar [[Luskad Etrebroadel ar Groaz Ruz hag ar C'hreskloar Ruz|C'hreskloar Ruz]] palestinat oc'h ensellout ur c'hlañvgarr e Deir el-Balah.</div>
}}
E miz Du 2023 e ''The Lancet'' hag e miz C'hwevrer 2024 e ''BMJ Global Health'', meur a vezeg a zisplegas dre ar munud penaos e oa ur gouennlazh eus distrujañ an danframmoù yec'hedel hag o labourerien e Gaza, kevret gant disklêriadennoù politikerien Israel<ref>Khwaja & al., 2023, p. 1975 ; Hanbali & al., 2024, p. e014942 ; Sathar, 2023, pp. 82–83 ; Sankar, 2024.</ref> Arbennigourien war ar gwir etrebroadel zo savet a-du ganto<ref>Mahomed, 2023, pp. 77–79 ; Sultany, 2024, p. 11.</ref>. Ret e voe da reizhiad yec'hedel Stad Palestina talañ ouzh enkadennoù denegour en abeg da argadegoù Israel : adalek an 23 a viz Here e krogas ospitalioù da serriñ o dorioù peogwir n'o devoa mui trelosk ebet<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/10/24/gaza-hospital-generators-to-run-out-of-fuel-in-48-hours-health-ministry |title=Gaza hospital generators to run out of fuel in 48 hours: Health Ministry • Al Jazeera, 24/10/2023|accessdate=05/07/20262}}</ref>. Pa ne voe mui tredan en ospitalioù, meur a vabig a oa bet ganet a-raok an termen a varvas<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://abcnews.go.com/International/live-updates/israel-gaza-hamas/3-premature-babies-die-at-gazas-alshifa-hospital-doctor-says-104834155?id=104617602 |title=3 premature babies die at Al-Shifa Hospital, doctor says • ABC News, 13/11/2023|accessdate=05/07/20261}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/dwindling-fuel-supplies-gazas-hospital-generators-put-premature-104211808 |title=Dwindling fuel supplies for Gaza's hospital generators put premature babies in incubators at risk • ABC News, 12/11/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>Soni, 2023, p. 80.</ref>. Kalz labourerien yec'hedel zo bet lazhet gant bombezadegoù Israel ; klañvgirri ha savadurioù yec'hedel zo bet distrujet ivez<ref name="Healthcare destroyed">Romo, 2023 : Debre, 2023b ; Picheta& al., 2023 ; Baker, 2023 ; Kekatos & Beaule, 2023 ; Basu, 2023 ; Moolla & Jacub, 2024, p. e1691 ; Sultany, 2024, p. 11.</ref>. ''Médecins Sans Frontières'' a embannas e oa bet gwallgaset pe zistrujet un niver bras a glañvgirri hag a zanframmoù yec'hedel<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/gaza-war-inflicts-catastrophic-damage-infrastructure-economy-2023-11-17/#:~:text=HOSPITALS%20AND%20SCHOOLS&text=OCHA%20said%2055%20ambulances%20in,of%20drugs%20and%20blood%20products |title=Gaza war inflicts catastrophic damage on infrastructure and economy • Reuters, 17/11/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/10/12/war-crime-gaza-medics-say-israel-targeting-ambulances-health-facilities |title=Gaza medics say Israel targeting ambulances, health facilities • Al Jazeera, 12/10/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>, ha lazhet e oa bet skipailh MSF<ref>Médecins Sans Frontières, 2023, 2024b ; Khan & Tinua, 2024, pp. 805–806.</ref>. MYG a lavaras e oa aet ar reizhiad yec'hedel da get<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://thepeninsulaqatar.com/article/24/10/2023/healthcare-system-in-gaza-has-totally-collapsed |title=Healthcare system in Gaza has 'totally collapsed' • The Peninsula Qatar, 24/10/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>. E miz Ebrel 2024, ABU a zisklêrias e kendalc'he distruj ar reizhiad yec'hedel da sevel betek kementadoù a chome c'hoazh da vout muzuliet<ref name="Al-Monitor-2024-04-22" />.
E miz C'hwevrer 2025, 160 labourer yec'hedel da vihanañ zo bac'het gant Israel hep mar ebet, ha 24 all zo diank goude bout bet dilamet diouzh ospitalioù e Gaza. Rener ospital Al-Shifa a voe bac'het e-pad 7 mizvezh ha lakaet en e frankiz hep tamall ebet ; displegañ a eure war ar gwallgaserezh en devoa gouzañvet, ha lavaret a reas ne doa devezh ebet hep boureverezh er bac'hoù israelat<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/global-development/2025/feb/25/more-than-160-gazan-medics-held-in-israeli-prisons-amid-reports-of-torture |title=More than 160 Gazan medics held in Israeli prisons amid reports of torture • The Guardian, 25/02/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
;• Distruj lec'hiennoù sevenadurel, relijiel ha desavadurel ====
{{Multiple image|
| perrow = 1/2/2
| total_width = 300
| image1 = A mosque destroyed in the Jabalia area of the Gaza Strip.jpg
| image2 = Damage in Gaza Strip during the October 2023 - 16.jpg
| image3 = غزة، مركز رشاد الشوا (1) غزة بعد الحرب 23-25.jpg
| footer_align = left
| footer = <div style="font-size:90%;">'''A laez da draoñ hervez an heol'''
* Ur voskeenn vombezet, 20/02/2025.
* Distruj ar Rashad Shawa Cultural Center.
* Ur voskeen e Khan Younis, 08/10/2023.
</div>
}}
''Amnesty International'' a verk kement-mañ : "evit bout ma n'emañ ket distrujañ glad pe hêrezh istorel, sevenadurel ha relijiel berzet gant ar CPPCG, al Lez-varn etrebroadel he deus stadet e c'hall hevelep distrujoù anataat e klasker distrujañ ar strollad pa vezont mennet"<ref>Amnesty International report, 2024, p. 32.</ref>. An ensavadur ''Lemkin Institute for Genocide Prevention'' en deus lavaret ez eus diskouezet ur mennad da c'houennlazhañ gant distruj a-ratozh beredoù e Gaza peogwir e klask "diverkañ bezañs istorel ur bobl"<ref name="whywecall">{{en}} {{cite web|url=https://www.lemkininstitute.com/statements-new-page/statement-on-why-we-call-the-israeli-attack-on-gaza-genocide |title=Statement on Why We Call the Israeli Attack on Gaza Genocide • Lemkin Institute for Genocide Prevention, 29/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
Abaoe ar 7 a viz Here 2023, tamallet ez eus bet da Dsahal ober gant re greñv un nerzh a-enep daouzegadoù a skolioù<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/1/24/how-israel-has-destroyed-gazas-schools-and-universities |title=How Israel has destroyed Gaza's schools and universities • Al Jazeera, 24/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.ohchr.org/en/press-releases/2023/10/gaza-un-experts-decry-bombing-hospitals-and-schools-crimes-against-humanity |title=Gaza: UN experts decry bombing of hospitals and schools as crimes against humanity, call for prevention of genocide • Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights, 19/10/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>, laerezh<ref>Kottasová & al., 2023.</ref>, disakrerezh, mac'hagn Palestiniz varv<ref name="Salman & Khadder 2023"/>, ha chom hep diforc'hañ etre soudarded Hamas ha trevourien<ref>B'Tselem, 2023 ; Gvaryahu, 2024 ; Marsi & Mohamed, 2024b ; Bateman, 2024 ; Sultany, 2024, pp. 11–12.</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2023/10/damning-evidence-of-war-crimes-as-israeli-attacks-wipe-out-entire-families-in-gaza/ |title=Damning evidence of war crimes as Israeli attacks wipe out entire families in Gaza • Amnesty International, 20/10/2023|accessdate=05/07/20265 November 2023}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://news.un.org/en/story/2024/06/1151196 |title=Laws of war likely 'consistently violated' in Israeli strikes on Gaza: UN rights office • UN News, 19/06/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Da oberoù gouennlazh ivez ez eo bet lakaet an tagañ lec'hiennoù sevenadurel ha desavadurel, koulz hag implijout [[fosfor]] gwenn (P<sub>4</sub>, un danvez tangwaller)<ref>Üngör, 2024, p. 8.</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/human-rights-watch-says-israel-used-white-phosphorous-gaza-lebanon-2023-10-12/ |title=Human Rights Watch says Israel used white phosphorus in Gaza, Lebanon • Reuters, 13/10/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
D'an 18 a viz ebrel 2024, ABU a gondaonas Israel en abeg d'he "''scholasticide''" – un [[nevezc'her]] evit "distrujañ an danframmoù desavadurel" – e Gaza, pa oa bet distrujet dreist 80% eus ar skolioù ha lazhet {{formatnum:5000}} skoliad(ez), 261 mestr(ez)-skol ha daouzegadoù a gelennerien ha kelennerezed<ref name="scholasticide" />.
''Amnesty International'' a gadarnaas da nebeutañ 4 darvoudenn ma ne oa ezhomm milourel hollret ebet da zistrujañ lec'hiennoù sevenadurel ha relijiel e Gaza<ref>Amnesty International report, 2024, p. 216.</ref> : distruj kampus Al-Mughraqa ar skol-veur Al-Azhar, kampus Al-Zahra ar skol-veur Israa, moskeenn Al-Dhilal ha bered Bani Suheila e Khan Younis, ha moskeenn Al-Istiqlal e Khan Younis ivez<ref>Amnesty International report, 2024, pp. 222–233.</ref>. E videoioù war ar media sokial, ''Amnesty International'' a ziskouezas emzalc'h soudarded israelat en distrujoù-se evit prouiñ e oa ur ratozh gouennlazh ; an aozadur a verkas ivez pegen niverus e oa al lec'hiennoù sevenadurel, istorel ha relijiel a zo bet freuzet e Gaza, an dielldi-kreiz en o zouez<ref>Amnesty International report, 2024, pp. 216–219.</ref>.
E miz Genver 2025 e voe kontet e oa bet distrujet 815 moskeenn ha 19 bered gant Tsahal e brezel Gaza<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.newarab.com/news/nearly-1000-mosques-gaza-damaged-destroyed-israel |title=Nearly 1,000 mosques in Gaza damaged, destroyed by Israel • The New Arab, 05/01/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E miz Even 2025, ABU a embannas he devoa Israel sevenet an torfed a ziouennañ, anezhañ un torfed a-enep mab-den, p'he devoa lazhet trevourien o devoa kavet repu e skolioù hag e lec'hiennoù relijiel ; hervez an danevell, Israel he devoa freuzet tremen 90% eus ar savadurioù desevadurel e Gaza<ref>Murphy, 2025.</ref>.
=== Bukañ strolladoù resis ===
;• Desaverien
Anzavet gant gouezeien evel un elfenn eus gouennlazh Gaza ez eo bet lazhañ desaverien ha distrujañ danframmoù desevadurel<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14767724.2025.2577694 |title=The banality of scholasticide: the role of universities and academia in an age of genocide • Globalisation, Societies and Education, 11/11/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.e-ir.info/2025/11/25/scholasticide-in-gaza-settler-colonial-elimination-genocide-and-the-crisis-of-academic-responsibility/ |title=Scholasticide in Gaza: Settler Colonial Elimination, Genocide, and the Crisis of Academic Responsibility • E-International Relations, 25/11/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Da skorañ he ratozhiad e 2025, ma tisklêrie e kenglote politikerezh hag obererezh Israel e Gaza gant termenadur lezennel ur gouennlazh, an IAGS a skrivas "Israel he deus distrujet skolioù, skolioù-meur, levraouegoù, mirdioù ha dielloù, an holl anezho ret evit ma kendalc'hfe hevoud hag hevelebiezh holl Balestiniz"<ref name="IAGSResolution" />.
ABU a c'houlakaas e oa "ur striv a-zevri evit distrujañ ar reizhiad desavadurel palestinat, un ober a anver "''scholasticide''". [An argadennoù] a ziskouez ur reizhiad feulster mennet da freuzañ diazez ar gevredigezh palestinat"<ref name="scholasticide" />.
Er c'hlemm a lakaas el Lez-varn Etrebroadel ma tamallas gouennlazh da Stad Israel, Suafrika a venegas distruj peder skol-veur ha lazh ar c'helenner meur Sufian Tayeh – kadoriad ar Skol-veur [[Islam]]ek) e Gaza (SVIG), lazh Ahmed Hamdi Abo Absa – dean rann ar sevel [[meziant]]où e Skol-veur Palestina, lazh Muhammad Eid Shabir – kelenner war an immunologiezh hag ar virologiezh, ez-kadoriad SVIG, ha lazh Refaat Alareer – [[barzh]] ha kelenner war al [[lennegezh|c'heverata lizheregel]] hag ar c'hrouiñ skridoù er SVIG<ref name="ICJ-2023-12-29" />.
Hervez enklaskerien e skol-veur Birzeit e Strizhenn Gaza a lavaras e oa "mennet ha reizhiadel [...] 94 kelenner a voe buket ha lazhet gant an aloubadeg israelat"<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://pomeps.org/the-hidden-war-on-higher-education-unmasking-the-educide-in-gaza |title=The Hidden War on Higher Education: Unmasking the 'Educide' in Gaza • Project on Middle East Political Science, pp. 8–13|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
;Kazetennerien
{| class="infobox" style="width:230px; font-size:90%;"
|-
| [[File:Hossam_Shabat.jpg|220px|center]]
|-
| <hr>"Dre ar yezh e c'heller gwennañ ur gouennlazh. Unan eus an abegoù ma vezomp c'hoazh bombezet goude 243 devezh eo ''The New York Times'' hag ar braz eus media ar C'hornôg." – Hossam Shabat (2001-2025), ur c'hazetenner palestinat a voe tamallet dezhañ bout un ezel da Hamas hep prouenn ebet<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.972mag.com/israel-gaza-journalists-hamas-hasbara/ |title=Israeli army unit tasked with linking Gaza journalists to Hamas • +972 Magazine, 2025/08/14|accessdate=05/07/2026}}</ref> ha lazhet d'ar 24 a viz Meurzh 2025<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://cpj.org/2025/03/cpj-denounces-israels-killing-of-2-more-gaza-journalists-in-return-to-war/ |title=CPJ denounces Israel's killing of 2 more Gaza journalists in return to war • Committee to Protect Journalists, 24/03/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
|}
Aozadurioù evit frankiz ar c'hazetennerezh ha strolladoù dengar o deus lakaet lazh reizhiadel kazetennerien e Gaza d'un elfenn eus ar gouennlazh<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://pchrgaza.org/pchr-launches-report-on-assassination-of-truth-killing-of-journalists-amid-genocide-in-gaza/ |title=PCHR Launches Report on "Assassination of Truth: Killing of Journalists amid Genocide in Gaza" • Palestinian Centre for Human Rights, 08/09/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. An ''International Federation of Journalists'' (IFJ) a embannas e oa bet lazhet 56 labourer(ez) er media e 2025 hepken, un darn eus ar "brezel-gouennlazh e Gaza"<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.ifj.org/media-centre/news/detail/category/press-releases/article/israel-two-years-of-killing-journalists-and-controlling-the-narrative-in-gaza |title=Israel: Two years of killing journalists and controlling the narrative in Gaza • International Federation of Journalists, 07/10/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
Suafrika a venegas en he c'hlemm e veze lazhet "kalz muioc'h a gazetennerien balestinat eget e kement brezel a zo bet er 100 vloaz tremenet"<ref name="ICJ-2023-12-29" />.
Tamallet ez eus bet da Dsahal bukañ war-eeun kazetennerien ha media en desped d'ur panellerezh anat ha da zarbaroù gwareziñ. ''Al Jazeera'' a embannas e oa bet lazhet 278 kazetenner(ez) ha 706 ezel eus o ziegezhioù a-kerzh ar "brezel-gouennlazh" abaoe miz Here 2023<ref>{{en }}{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/12/28/israel-kills-over-700-relatives-of-palestinian-journalists-in-gaza-report |title=Israel kills over 700 relatives of Palestinian journalists in Gaza: Report • Al Jazeera, 28/12/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="Akila">{{en}}{{Cite web|url=https://pchrgaza.org/wp-content/uploads/2024/10/Report-on-the-Targeting-of-Journalists.pdf |title=Eliminating Witnesses on Genocide and Ethnic Cleansing Crimes in the Gaza Strip • Palestinian Center for Human Rights, 2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
En ur studiadenn gant ar skol-veur ''Brown University'' e [[Providence]] e lenner ez eo bet lazhet gant Israel muioc'h a gazetennerien e Gaza abaoe miz Here 2023 eget e [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]], er [[Brezel-bed kentañ]], en [[Eil Brezel-bed]], e [[Brezel Korea]], e [[Brezel Viêt Nam]], e brezelioù e [[Yougoslavia]] er [[bloavezhioù 1900]] ha [[bloavezhioù 2000|2000]] hag e brezhelioù [[Afghanistan]] goude [[gwalldaolioù an 11 a viz Gwengolo 2001]], an holl lakaet a-gevret<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://costsofwar.watson.brown.edu/sites/default/files/papers/Turse_Costs-of-War_The-Reporting-Graveyard-4-2-25.pdf |title=News graveyards: How dangers to war reporters endanger the world. • Brown University, 2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.npr.org/2025/09/01/nx-s1-5521944/news-outlets-call-for-safety-of-journalists-covering-the-war-in-gaza |title=Media outlets demand Israel grant access to Gaza, halt attacks on journalists there • NPR, 01/09/2025|accessdate}}</ref>.
Ar Poellgor evit Gwareziñ Kazetennerien (''Committee to Protect Journalists'', CPJ) a verkas e vez "Israel o seveniñ ar striv marvusañ ha mennetañ evit lazhañ kazetennerien hag o lakaat da devel a zo bet teuliaouet gant ar CPJ", hag e oa "kazetennerien e Gaza o lavaret e oant bet gourdrouzet a-raok ma vefe lazhet izili eus o familhoù"<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://cpj.org/issue/israel-gaza-war/ |title=Israel-Gaza War • CPJ|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web |title=Israeli military accused of targeting journalists and their families in Gaza |url=https://www.theguardian.com/world/2023/dec/21/israel-idf-accused-targeting-journalists-gaza • The Guardian, 21/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
En un degouezh enrollet gant al Lez-kastizañ Etrebroadel (ICC), an aozadur ''Reporters Sans Frontières'' (RSF) a damallas da Dsahal bukañ ha lazhañ 7 kazetenner e Gaza etre an 22 a viz Here hag ar 15 a viz Kerzu 2023. Un torfed-brezel eo bukañ kazetennerien hervez mellad 8 Statud [[Roma]] al Lez-varn, bet sinet d'ar 17 a viz Gouere [[1998]] ha lakaet e pleustr e [[2002]]<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/12/22/rsf-files-second-war-crimes-complaint-with-icc-over-gaza-journalists-killed |title=RSF files second war crimes complaint with ICC over Gaza journalists killed • Al Jazeera, 22/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
Ar Greizenn Balestinat evit Gwirioù Mab-den (''Palestinian Centre for Human Rights'', PCHR) a lavar ez eo al lazhoù-se un doare da abafaat ar gazetennerien ha d'o dibennadiñ a ziskuliañ ar pezh a vez o c'hoarvezout<ref name="Akila" />.
;• Labourerien yec'hedel
Lakaet eo bet lazhañ labourerien yec'hedel d'un elfenn bouezus eus ar gouennlazh ; "''medicide''"" ("mezeglazh") a vez graet a-wezhioù eus kement-se : implijout nerzh milourel ha politikerezh ur Stad evit distrujañ en un doare reizhiadel danframmoù yec'hedel ur gevredigezh<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.map.org.uk/latest/news/1772-two-healthcare-workers-killed-every-day-on-average-during-israelas-genocide-in-gaza/ |title=Two healthcare workers killed every day on average during Israel's genocide in Gaza • Medical Aid for Palestinians, 07/10/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://reliefweb.int/report/occupied-palestinian-territory/two-healthcare-workers-killed-every-day-average-during-israels-genocide-gaza |title=Two healthcare workers killed every day on average during Israel's genocide in Gaza - occupied Palestinian territory • ReliefWeb, 06/10/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
An aozadur ''Physicians for Human Rights – Israel'' ("Mezeien evit Gwrioù Mab-den", skourr Israel) en deus lavaret n'o deus lazh ha bac'hadur tremen {{formatnum:1800}} labourer yec'hedel efed ebet war ar brezel, hogen mennet int da stlabeziñ ar gouester mezegel ha da lakaat ar pareañ da hogozik dic'hallus, ha kement-se a genglot gant dezverkoù ur gouennlazj<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.fidh.org/en/region/north-africa-middle-east/israel-palestine/b-tselem-and-physicians-for-human-rights-israel-israel-is-committing |title=B'Tselem and Physicians for Human Rights Israel: Israel is committing genocide in the Gaza Strip • International Federation for Human Rights, 28/07/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
ABU a zisklêrias e oa ur "''medicide''""» eus an argadeg war an danframmoù yec'hedel e Gaza, hag un elfenn eus ur gouennalazh war seveniñ<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://dirco.gov.za/statement-by-minister-ronald-lamola-minister-of-international-relations-and-cooperation-to-the-meeting-of-the-joint-portfolio-committee-on-international-relations-and-cooperation-and-the-portfolio-co/ |title=Statement by Minister Ronald Lamola, Minister of International Relations and Cooperation to the Meeting of the Joint Portfolio Committee on International Relations and Cooperation and the Portfolio Committee on Justice and Constitutional Development, Wednesday, 10 September 2025, Cape Town • DIRCO, 10/09/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://mg.co.za/thought-leader/2025-01-06-unmatched-cruelty-in-gaza-while-world-celebrates-the-new-year/ |title=Unmatched cruelty in Gaza while world celebrates the new year • The Mail & Guardian, 06/01/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
== Prezeg akademek ha lezennel ==
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
! <div class="center">Respontoù d'ar goulenn : "Penaos e termenfec'h taol-brezel Israel e Gaza ?"<br><small>lakaet da helenneien arbennik war ar [[Reter-Nesañ]], 31 a viz Genver – 19 a viz C'hwevrer 2025</small><ref name="MESB 2025"/>.</div>
----
|-
|
* 46% : "Gouennlazh".
* 36% : "Torfedoù-brezel kar d'ur gouennlazh".
* 9% : "Torfedoù-brezel hogen n'int ket kar d'ur gouennlazh".
* 4% : "Oberoù mezhus hogen n'int ket torfedoù-brezel".
* 4% : "Oberoù reizh hervez ar gwir d'em zifenn".
* 2% : "Ne ouzon ket".
|-
|<small>'''Notenn :''' 101 eo sammad an dregantadoù abalamour d'ar rontaat.</small>
|}
Kreskiñ a ra ar c'henglev e metoù arbennigourien war ar gouennlazhoù hag ar Shoah, arbennigourien war ar gwir etrebroadel, aozadurioù dengar ha gouarnamantoù evit lavaret ez eus ur gouennlazh eus oberoù Israel e Gaza ; distroadañ an tamall a ra Israel hag hec'h aduidi<ref>Mohyeldin & Hamdan, 2024 ; Komnenic, 2023 ; Sultany, 2024, p. 4 ; Swart, 2025, p. 689 ; Bouranova, 2024.</ref><ref name="MESB 2025" />.
=== Gouennlazh, sionouriezh ha ''nakba'' ===
Palestiniz o deus gouverket a liamm a vefe etre ar gouennlazh e Gaza ha feulster politikel ar sionouriezh, ouzh e lakaat da heuliad an ''nakba'', a zo bepred o c'hoarvezout<ref>{{en}} Eghbariah, Rabea. ''Toward Nakba As A Legal Concept''. In : ''Columbia Law Review'', levrenn 124, niverenn 4, Mae 2024, {{Cite web|url=https://columbialawreview.org/wp-content/uploads/2024/06/May-2024-1-Eghbariah.pdf |title=pp. 887-991|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>Khalidi, 2024 ; Al Jazeera English, 2024 ; Khalidi, 2023</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=SAjmHHt8Fk4 |title=Noura Erakat Addresses the UN in Commemoration of the 77th Anniversary of the Nakba • YouTube, 16/05/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.nplusonemag.com/online-only/online-only/physical-destruction-in-whole-or-in-part/ |title=Physical Destruction in Whole or in Part • n+1, 14/11/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>Massad, 2023, 2025a, 2025b</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2025.2556589 |title=Five Pillars of Zionist Genocidal Apparatus: A Palestinian Problematization of Genocide Studies • Journal of Genocide Research, 2026|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} El-Kurd, Mohammed. ''Perfect Victims and the Politics of Appeal''. Chicago : Haymarket, 2025, p. 11 {{ISBN|979-8-88890-315-5}}.</ref>.
Lod helenneien a lavar n'eo ar gouennlazh e Gaza nemet pazenn diwezhañ ur "gouennlazh gorrek" a voe boulc'het gant an ''nakba'' ha skarzhadur kantadoù a viliadoù a Balestiniz e 1948, pa voe staliet Stad Israel<ref>Shaw, 2025b, p. 2 ; LeVine, 2025, p. 2.</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.lemkininstitute.com/statements-new-page/four-facts-about-israel%E2%80%99s-genocide |title=Four Facts about Israel's Genocide • Lemkin Institute for Genocide Prevention, 18/05/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
Hervez ''B'Tselem'' hag aozadurioù all e c'hoarvez ar gouennlazh e-kerzh 75 bloavezh a feulster a-berzh ar sionouriezh trevadenner hag an "dreistbeli yuzev" (ar gredenn ma 'z eo ar bobl yuzev trec'h da forzh pe bobl all)<ref>B'Tselem, 2025, p. 5 ; O'Brien, 2025 ; Nijim, 2024 ; Repo, 2024 ; Sorek, 2025 ; Lederman, 2024, pp. 1–2, 5.</ref>. Meur a helenneg a lavar ez eo an [[trevadennouriezh|drevadennouriezh]] ur broud pouezus en oberoù Israel<ref>Segal, 2023 ; Lederman, 2024, pp. 1–2, 5 ; Abdo, 2024, p. 1 ; Shaw, 2024, p. 1 ; Üngör, 2024, pp. 3–4, 5–6 ; Albanese, 2024a, p. 2.</ref>. An istorour israelat Raz Segal ha ''B'Tselem'' a c'houverk emañ levezon an dreistbeli yuzev o pouezañ mui-ouzh-mui war politikerezh Israel<ref>Segal, 2025, p. 182 ; B'Tselem, 2025, p. 5.</ref>, pa c'houverk ivez Francesca Albanese eus ABU hag ar c'helenner Amos Goldberg eus Jeruzalem ar raktres anvet ''Greater Israel'' ([[hebraeg]] : '''ארץ ישראל השלמה''' ''Eretz Yisrael HaShlema'', "Tiriad klok Israel"), eleze eus an [[Nil]] er Su d'an [[Eufrates]] en Norzh<ref>Albanese, 2024a, p. 4 ; Albanese, 2024b, pp. 20–22 ; Goldberg, 2024, p. 9.</ref>.
=== Studiadennoù a-zivout Gouennlazh ha Shoah ===
E miz Mae 2025, ar gazetenn [[izelvroat]] ''NRC'' a embannas e oa souezhet gant unvouezh an helenneien bennañ arbennigour war ar gouennlazhoù o lavaret e veze sevenet ur gouennlazh gant Israel e Gaza<ref>van Laarhoven & al., 2025.</ref> ; lod helenneien all avat a lavaras n'edo ket Israel oc'h ober<ref>Goda & Herf, 2025 ; Cohen, 2024 ; Segal, 2024, pp. 62–66 ; Klein, 2025, pp. 1–7.</ref>. Lod all c'hoazh o deus lavaret e rankfed lakaat oberoù Israel d'ur gouennlazh<ref>van Laarhoven & al., 2025 ; Klein, 2025, pp. 1–7 ; Segal, 2024, pp. 62–66.</ref> en ur venegiñ a-douez traoù all an argadegoù ouzh an danframmoù, ar boued hag an dour<ref>Semerdjian, 2024a, p. 3 ; Samudzi, 2024, pp. 6–7 ; Stacey, 2023.</ref>. Omer Bartov, ur c'helenner war ar Shoah hag ar gouennlazhoù er ''Brown University'' hag un ez-ofiser e Tsahal, a lavaras "ar mennad zo bet embannet a-glev d'an holl gant meur a atebeg hag a vleiner. Ur mennad avat a c'hall bout dezastumet diwar ur reizhiad oberoù war an dachenn, ha splann e voe ar reizhiad-se e miz Mae 2024"<ref name="Bartov 2025">{{en}} {{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2025/07/15/opinion/israel-gaza-holocaust-genocide-palestinians.html |title=I'm a Genocide Scholar. I Know It When I See It. • The New York Times, 15/07/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Daou istorour war ar Shoah e Jeruzalem a verkas kement-mañ : "an darn vuiañ eus an oberoù en ur gouennlazh zo evit o sevenerien oberoù evit em zifenn a-enep o gouzañvidi" hag "evel-henn eo ar brezel e Gaza"<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.haaretz.com/israel-news/2025-01-30/ty-article-magazine/.highlight/theres-no-auschwitz-in-gaza-but-its-still-genocide/00000194-b8af-dee1-a5dc-fcff384b0000 |title=There's no Auschwitz in Gaza. But it's still genocide • Haaretz, 30/01/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
D'an 31 a viz Eost 2025, an IAGS a embannas ur ratozhiad ma lakaas Israel da c'houennlazherez e Gaza<ref name="IAGSReuters" /><ref name="IAGSResolution" /><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2025/sep/01/israel-committing-genocide-in-gaza-worlds-top-scholars-on-the-say |title=Israel committing genocide in Gaza, world's top scholars on the crime say • The Guardian, 01/09/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
=== Arbennigourien war ar gwir ha war gwirioù mab-den ===
E miz Kerzu 2029, Luis Moreno Campo, anezhañ un ez-pennprokulor en ICC, a zisklêrias da ''Al Jazeera'' e oa seziz Gaza un doare gouennlazh pa c'hourlakae Israel aozioù bevañ a gasfe da varv Palestiniz<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/program/upfront/2023/12/1/former-icc-chief-prosecutor-israels-siege-of-gaza-is-a-genocide |title=Former ICC chief prosecutor: Israel's siege of Gaza is a 'genocide' • Al Jazeera, 01/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>. E miz Kerzu, meur a arbennigour war ar vezegiezh etrebroadel hag ar skoazell zengar a embannas e ''The Lancet'' gouzavadennoù nevez a-zivout ar riskl a c'houennlazh, en ur zisplegañ dre ar munud penaos e vefe marvioù en abeg da Israel o stankañ pep skoazell zengar, ha penaos e kendalc'hfe feur ar marvioù da washaat. Goulenn a rejont digant sinerien ar CPPCG staliañ un harz-tennañ e Gaza<ref>Sultany, 2024, p. 4.</ref>. Meur a zisklêriadenn foran digant kazetennoù hag aozadurioù akademek o deus gouzavet a-zivout ur gouennlazh hag a savas a-enep dezhañ<ref name="twailr"/><ref>Segal & Daniele, 2024, pp. 5–6 ; Narea & Samuel, 2023 ; Johnson, 2023 ; Segal, 2023 ; International State Crime Initiative, 2023.</ref><ref>{{en}} {{Cite web||url=https://mesana.org/advocacy/letters-from-the-board/2024/03/11/mesa-board-joint-statement-with-caf-regarding-the-ongoing-genocidal-violence-against-the-palestinian-people-and-their-cultural-heritage-in-gaza |title=MESA Board Joint Statement with CAF regarding the ongoing genocidal violence against the Palestinian people and their cultural heritage in Gaza • Middle East Studies Association, 11/03/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E miz Genver 2024, meur a Israelad pennañ a gasas da Bennprokulor Israel ha da Brokulor ar Stad ul lizher digor ma rojont skouerioù eus "ar prezeg netraiñ, skarzhañ ha digoll"<ref name="Graham-Harrison & Kierszenbaum 2024">{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2024/jan/03/israeli-public-figures-accuse-judiciary-of-ignoring-incitement-to-genocide-in-gaza |title=Israeli public figures accuse judiciary of ignoring incitement to genocide in Gaza • The Guardian, 03/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Ar sinerien a skrivas edo reizhiad barnerezhel Israel o tianavezout ar broudañ d'ar gouennlazh e Gaza<ref name="Graham-Harrison & Kierszenbaum 2024" />. E miz Genver 2024, an helenneg stadunanat John Mearsheimer, a zo un arbennigour war ar politikerezh hag an darempredoù etrebroadel, a skrivas e oa bet o krediñ e oa Israel atebek war dorfedoù-brezel sirius e-pad daou vizvezh kentañ ar brezel betek diwezh an harz-tennañ e 2023, pa voe anat dezhañ edo pennadurezhioù Israel o klask distrujañ un darn heverk eus ar boblañs palestinat<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://mearsheimer.substack.com/p/genocide-in-gaza |title=Genocide in Gaza • John's Substack, 04/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Ar [[Kanada|C'hanadian]] William Schabas, a zo un arbennigour war ar gwir kastizel etrebroadel<ref>Currie, 2011</ref>, a lavaras e oa klemm Suafrika an degouezh kreñvañ a-fet gouennlazh el Lez-varn Etrebroadel a-douez an holl zegouezhioù nevez, en ur venegiñ freuz danframmoù e Gaza, politikerien Israel o lakaat Palestiniz da "loened denel" ha mennad Israel da zilemel an tredan, an dour hag ar prederioù mezegel diganto<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.cbc.ca/radio/ideas/genocide-convention-william-schabas-1.7249721 |title=International laws against genocide exist: so why don't they work? • CBC/Radio-Canada, 28/06/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://www.ledevoir.com/monde/moyen-orient/821121/y-il-genocide-gaza |title=Le déchirement autour du mot « génocide » • Le Devoir, 04/10/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.itv.com/news/2024-01-10/south-africa-accuses-israel-of-genocide-everything-we-know-about-the-case |title=South Africa accuses Israel of genocide: Everything we know about the landmark court case • ITV, 10/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
D'ar 26 a viz Genver 2024, al Lez-varn Etrebroadel a embannas ur rakdisentez ma lavaras e oa gwirheñvel ar gwirioù meneget gant Suafrika, hag urzh a roas da Israel da gemer kement diarbenn a c'hall evit mirout na c'hoarvezfe ur gouennlazh, evit herzel ouzh pep atiz d'ar gouennlazh hag e gastizañ, ha da aotren ar skoazell zengar e Gaza<ref name="Donoghue">Donoghue, 2024, 5:10.</ref>. Barner lez-varn uhelañ Israel a savas enep ar muianiver a lakae ar gouennlazh da wirheñvel pa skrivas ne oa ket bet prouet gant Suafrika e oa mennet Israel da seveniñ ur gouennlazh<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.icj-cij.org/case/192 |title=Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide in the Gaza Strip (South Africa v. Israel), Separate Opinion of Judge ad hoc Barak • ICJ, 26/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
D'ar 15 a viz Mae 2024, un danevell gant 5 skol-veur (4 e SUA hag 1 e Suafrika) a gavas e oa bet sevenet oberoù gouennlazhañ e Gaza<ref name="Bouranova">Bouranova, 2024.</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.humanrightsnetwork.org/publications/genocide-in-gaza |title=Genocide in Gaza: Analysis of International Law and its Application to Israel's Military Actions since October 7, 2023 • University Network for Human Rights, 15/05/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. En un atersadenn e miz Mae 2024 ivez, unan eus kendiazezerien ''Human Rights Watch'' a zisplegas penaos e c'heller kendastum ur gouennlazh eus ar skoazell zengar berzet gant Israel hag an naonegezh a c'hoarvezas da-heul e Gaza<ref>Zakaria, 2024.</ref>.
D'ar 1{{añ}} a viz Even 2024, ar c'helenner Daniel-Erasmus Khan war ar gwir etrebroadel a lavaras ne oa ket anat e oa mennet Israel da seveniñ ur gouennlazh<ref>{{de}} {{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20250125155540/https://www.zdf.de/nachrichten/politik/ausland/israel-vorwurf-voelkermord-palaestinenser-gericht-gazastreifen-100.html |title=Krieg in Gaza: Was Gerichte zum Völkermord-Vorwurf sagen ("Brezel e Gaza : ar pezh a lavar al lezioù-barn a-fed an tamall a c'houennlazh") • ZDF heute, 01/06/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. En hevelep miz, un danevell gant an ''University Network for Human Rights'' hag ar ''Boston University School of Law'' a gavas e oa bet sevenet oberoù gouennlazhañ gant Israel<ref name="Bouranova" />. E komzoù frank bet embannet e miz Eost 2024, an alvokad stadunanat Eli M. Rosenbaum, ez-rener Burev an Enklaskoù arbennik e Maodiernezh ar Justis e SUA, a skrivas ne oa ket ur gouennlazh eus oberoù Israel e Gaza peogwir e klaskent "mirout ouzh Hamas a seveniñ ur gouennlazh"<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.nydailynews.com/2024/08/11/the-big-lie-of-genocide-gaza-seven-experts-on-nazi-genocide-expose-the-canard-of-israeli-crimes/ |title=The big lie of genocide & Gaza: Seven experts on Nazi genocide expose the canard of Israeli 'crimes' • 11/08/2024|accessdate}}</ref>.
E miz Here 2024, an arbennigour [[iwerzhon]]at war ar gwir Conor Gearty a reas "gouennlazherez" eus Stad Israel en abeg d'an argadennoù ouzh skolioù hag ospitalioù ha d'an diouer a enklaskoù gant ar pennadurezhioù e diabarzh ar Stad evit gouzout ha torfedoù a oa bet sevenet<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://conorgearty.co.uk/2024/10/homeland-insecurity-launch-lse-24-october-2024/ |title=Homeland Insecurity. Launch LSE 24 October 2024 • Conor Gearty, 26/10/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Grietje Baars ha José Manuel Barreto, daou alvokad etrebroadel e London, o deus disklêriet e oa bet gwallgaset an urzh hag al lezennoù etrebroadel gant ar fed m'he deus nac'het ar gumuniezh etrebroadel ober "gouennlazh" eus oberoù Israel ha respont en doare a zere, ar pezh en deus lakaet war wel gwander ar gouarnerezh etrebroadel<ref name="Baars 2024">{{en}} {{Cite web|url=https://criticallegalthinking.com/2024/02/19/the-uses-of-marxist-theory-of-law-during-a-genocide/ |title=The uses of Marxist theory of law during a genocide • 19/02/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="Barreto 2024">{{en}} {{Cite web|url=https://opiniojuris.org/2024/10/08/rethinking-international-law-after-gaza-symposium-the-palestinian-genocide-and-the-colonial-core-of-international-law/ |title=Rethinking International Law After Gaza Symposium: The Palestinian Genocide and the Colonial Core of International Law • Opinio Juris, 08/10/2024|accessdate}}</ref>. J. M. Barreto a lavar ez eo bet bet "diskuliet gant gouennlazh Palestiniz ar framm trevadennour don a zo en urzh lezennel etrebroadel"<ref name="Barreto 2024" />.
E miz Kerzu 2024 ec'h embannas ''Amnesty International'' un danevell hag a damalle ur gouennlazh da Israel<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://apnews.com/article/israel-palestinians-hamas-war-rights-amnesty-genocide-19aa8fb76f7271942e73d5d7a42434e0 |title=Amnesty International says Israel is committing genocide in Gaza. Israel rejects the allegations • Associated Press, 05/12/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}}{{cite web|url=https://www.motherjones.com/politics/2024/12/israel-genocide-gaza-amnesty-international-report/ |title=Amnesty International: Israel is guilty of genocide in Gaza • Mother Jones, 05/12/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.justsecurity.org/105629/amnesty-international-gaza-genocide-report/ |title=The Amnesty International Report on Genocide in Gaza • Just Security,16/12/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Goude an danevell-se, ''Human Rights Watch'' a lavaras ivez e oa bet sevenet oberoù gouennlazhañ hag e c'helled kendastum mennad ur gouennlazh diwar disklêriadennoù penndadurezhioù Israel<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://apnews.com/article/israel-palestinians-hamas-gaza-genocide-human-rights-watch-0cae5c250415975ebbfcfdab6808abc4 |title=Human Rights Watch says Israel's restriction of water supply in Gaza amounts to acts of genocide • Associated Press, 19/12/2024|accessdate=05/07/202620/12/2024}}</ref>.
E miz Ebrel 2025, an alvokad saoz Michael Mansfield a lavaras e oa diarvar e c'hoarveze ur gouennlazh e Gaza<ref>{{en}} {{Cite web||url=https://www.aljazeera.com/news/2025/4/16/top-uk-barrister-israel-is-carrying-out-destruction-of-humanity-in-gaza |title=Top UK barrister: Israel is carrying out 'destruction of humanity' in Gaza • Al Jazeera, 16/04/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. E miz Mae 2025, Luigi Daniele, ur mestr prezegenner en ''Nottingham Law School'', a verkas ul liamm etre digarezioù Tsahal evit hec'h oberoù e Gaza ha re an Nerzhioù-Skorañ Prim (''Rapid Support Forces'') e [[Brezel diabarzh Soudan (2023-bremañ)]], "ar pezh a ziskwel emeur o sevel ur patrom evit un netraiñ a-yoc'h, hag ur gouennlazh zoken", emezañ<ref>Nashed, 2025</ref> – e miz Mae 2024, Nimer Sultany a oa savet a-du gant ''Forensic Architecture'' pa lavare e oa bet Israel o treiñ ar gwir etrebroadel dengar d'ur "feulster dengar"<ref>Sultany, 2024, pp. 10-11.</ref> ; daou arbennigour all a lavaras edo Israel oc'h implijout al lezenn end-een evit ur benveg da reizhwiriañ ar gouennlazh<ref>Perugini & Gordon, 2024.</ref>.
E miz Even 2025, daou arbennigour en [[Alamagn]] a skrivas e oa deuet diaesoc'h nac'hañ e ve ur gouennlazh mennet<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://verfassungsblog.de/genocide-in-gaza/ |title=Genocide in Gaza? • Verfassungsblog, 04/06/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E miz Gouere 2025, {{formatnum:1300}} den e metoù ar yec'hed foran, ar prederioù mezegel hag ar skiantoù sokial a sinas ul lizher ma anzavjont e oa ur gouennlazh e Gaza<ref>De Vogli & al., 2025, p. 1.</ref>. Hervez studiadennoù ar c'helenner stadunanat war ar [[peoc'h]] Ernesto Verdeja, zoken an termenadur strishañ a laka oberoù Israel d'ur gouennlazh<ref>Verdeja, 2025, p. 8.</ref>. E miz Gouere 2025, ar gazetenn ''Le Monde'' a embannas e oa dizemglev etre an arbennigourien war ar gwir a-zivout ar gudenn, lod oc'h anzav edo Israel o seveniñ ur gouennlazh ha lod all o soñjal e oa re skañv skor an damalladenn<ref name="Ayad 2025">{{en}} {{Cite web|url=https://www.lemonde.fr/en/opinion/article/2025/07/27/is-there-a-genocide-in-gaza-why-legal-experts-are-split_6743780_23.html |title=Is there a genocide in Gaza? Why legal experts are split • Le Monde, 27/07/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Omer Bartov a skrivas e oa tav meur ag arbennigour war ar Shoah hag o diskred war ar fed ma c'hellfe Israel seveniñ torfedoù-brezel, torfedoù enep mab-den, riñs kenelel pe ur gouennlazh zo ur gourdrouz e-keñver ar studiadennoù a-zivout ar Shoah hag e gounlidoù, hag e c'hellfe kas d'un diskar e talvoudegezh ar c'helennadurezh a-zivout ar Shoah<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.democracynow.org/2025/7/17/omer_bartov |title="I'm a Genocide Scholar. I Know It When I See It": Prof. Omer Bartov on the Growing Consensus on Gaza • Democracy Now!, 17/07/2025|accessdate}}</ref><ref name="Bartov 2025" />. Ar c'hazetenner Colin Jones a atersas alvokaded emezelet en [[Arme ar Stadoù-Unanet]] ; gwelet a reont Gaza evel un taol-arnod a-zivout petore emzalc'h milourel a vije dereat en ur brezel etre SUA hag ur galloud evel[[Sina]]<ref name="Jones 2025">{{en}} {{Cite web|url=https://www.newyorker.com/news/the-lede/whats-legally-allowed-in-war |title=What's Legally Allowed in War • The New Yorker, 25/04/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E miz Eost 2025, ar gelennerez suafrikat war ar gwir etrebroadel Mia Swart a zisklêrias e oa ur c'henglev o sevel e metoù ar gwir etrebroadel evit lavaret emañ Israel o seveniñ ur gouennlazh<ref>Swart, 2025, p. 3.</ref>. Craig Mokhiber, un ez-alvokad war gwirioù mab-den en ABU, a skrivas : "Biskoazh en hon amzer n'hon eus gwelet ker anat un dorridigezn – mellad goude mellad – eus Kendivizad ar Broioù Unanet a-zivout ar gouennlazhañ, nag ur c'henglev ken ec'hon a-zivout anaout an torfed"<ref name="Mokhiber">{{en}} {{cite web|url=https://link.springer.com/article/10.1007/s10624-025-09764-0 |title=Law on trial: Gaza and the future of the international legal order • Dialectical Anthropology, levrenn 49, niverenn 1, 03/2025, pp. 121–144|accessdate=05/07/2026}}</ref>
=== Arbennigourien all ===
E miz Meurzh 2024, ar ''Middle East Studies Association'' a gondaonas "ar c'hresk a zo war ampled ar feulster-gouennlazhañ a vez roet da Balestiniz Gaza" en ur lavaret e oa emzalc'h Israel ur gouennlazh sevenadurel<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/3/11/israels-war-on-gaza-live-ramadan-begins-with-no-end-to-israels-siege?update=2766040 |title=Middle East Studies Association denounces Israel's 'cultural genocide' in Gaza • Al Jazeera, 11/03/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Pan atersas ar ''Brookings Institution'' 758 arbennigour war ar [[Reter-Kreiz]] e kavas e kreske ar c'henglev war ar fed ma oa ur gouennlazh eus taol-brezel Israel e Gaza<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.brookings.edu/articles/gloom-about-the-day-after-the-gaza-war-pervasive-among-mideast-scholars/ |title=Gloom about the 'day after' the Gaza war pervasive among Mideast scholars • Brookings Institution, 20/06/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://criticalissues.umd.edu/middle-east-scholar-barometer |title=2021 Middle East Scholar Barometer #7 (May 23 – June 6, 2024) • Critical Issues Poll, 21/06/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="MESB 2025">{{en}} {{cite web|url=https://criticalissues.umd.edu/sites/criticalissues.umd.edu/files/Questionnaire_MESB2025.pdf |title=Middle East Scholar Barometer #8 (January 31–February 19, 2025) • University of Maryland Critical Issues Poll, 21/06/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E 2025, John Spencer, rener ar studiadennoù a-zivout ar brezel-kêr er ''Modern War Institute'' en Akademiezh an U.S. Army, a lavaras n'he devoa ket Israel diskouezet bout mennet da c'houennlazhañ, peogwir e oa "anat ar pezh a ra Israel evit gwareziñ an danframmoù, ar vuhez trevourel, evit pourchas servijoù"<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.npr.org/2025/07/29/nx-s1-5478643/war-scholar-discusses-why-he-does-not-think-there-is-a-genocide-in-gaza |title=War scholar discusses why he does not think there is a genocide in Gaza • NPR, 29/07/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
An istorour Robert Satloff en ''Institute for Near East Policy'' e [[Washington, D.C.]] a savas a-enep kendivizad an IAGS en abeg d'e vammennoù nad int ket enklaskoù dizalc'h, en ur verkañ e voe degemeret gant 1/5 eus izili an aozadur, met skrivas a eure ivez ne oa ket varnadenn-se un asant da strategiezh hag oberoù Israel e Gaza pe digasted ouzh an niver spontus a varvioù er brezel-se<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/charade-academic-garb |title=A Charade in Academic Garb • Washington Institute for Near East Policy, 02/09/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
== Prosezoù ==
=== Lez-varn Etrebroadel ar Justis ===
[[File:International stances on South Africa v. Israel lawsuit.svg|thumb|upright=1.4|
{|
|-
! colspan="2" style="text-align:center;"| Ali lod Stadoù a-zivout ''South Africa vs. Israel''
|-
| {{legend|#3f612d|Suafrika}}||{{legend|#6da84d|A-du gant Suafrika}}
|-
| {{legend|#3d62a4|Stadoù a-enep Suafrika}}||{{legend|#213659|Israel}}
|}
]]
E miz Kerzu 2023, Suafrika a savas klemm e Lez-varn Etrebroadel ar Justis (ICJ) dre nerzh Kendivizad ar Gouennlazh, o tamall da Israel seveniñ ur gouennlazh, torfedoù-brezel ha torfedoù enep gwirioù mab-den ouzh Palestiniz e Gaza<ref name="Chao-Fong et al. 2023">{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/live/2023/dec/29/israel-gaza-war-live-updates-hamas-egypt-delegation-ceasefire-cairo |title=Israel-Gaza war live: Israel hits back at South Africa after it launches genocide case at UN's top court • The Guardian, 29/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="ICJ-2023-12-29">{{en}} {{cite web|url=https://www.icj-cij.org/sites/default/files/case-related/192/192-20231228-app-01-00-en.pdf |title=Application Instituting Proceedings, Application of Convention on Prevention and Punishment of Crime of Genocide (S. Afr. v. Isr.), No. 192 • ICJ, 29/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="AP 2023">{{en}}{{Cite web|url=https://apnews.com/article/south-africa-israel-un-court-palestinians-genocide-ffe672c4eb3e14a30128542eaa537b21 |title=South Africa launches case at top UN court accusing Israel of genocide in Gaza • Associated Press, 29/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Cyril RamaphosaS, Prezidant Suafrika, a geñverias oberoù Israel ouzh an ''apartheid''<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2023/12/29/world/middleeast/south-africa-israel-genocide.html |title=South Africa accuses Israel of genocide in a U.N. court • The New York Times, 29/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Meur a Stad hag a aozadur etrebroadel a savas a-du gant klemm Suafrika<ref>Roelf & Sterling, 2023 ; Rifai, 2024 ; Conley, 2024 ; Jimoh, 2024 ; Shamim, 2024.</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.palestinechronicle.com/south-africas-icj-case-against-israel-backed-by-over-1000-organizations/ |title=South Africa's ICJ Case Against Israel Backed by Over 1,000 Organizations • Palestine Chronicle, 10/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="Progressive International 2024">{{en}} {{cite web|url=https://progressive.international/wire/2024-01-08-we-support-south-africas-genocide-convention-case-against-israel/en/ |title=We Support South Africa's Genocide Convention Case Against Israel • Progressive International, 08/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E skrid he c'hlemm, Suafrika a zisklêrias e oa "perzh ur gouennlazh en oberoù Israel peogwir ez int mennet da zevoudañ distruj ul lodenn vras eus strollad broadel, gouennel ha kenelel Palestiniz" ; Suafrika a c'houlennas ma embannfe al Lez-varn un urzh da c'hortoz (''interim order'') a redife Israel da baouez diouzhtu gant oberoù milourel e Gaza hag enep Gaza<ref name="ICJ-2023-12-29" /><ref>Corder, 2024.</ref>.
D'ar 26 a viz Genver 2024, an ICJ a embannas ur c'hemennadur da c'hortoz a gave e oa gwirheñvel ar gwirioù meneget e goulenn Suafrika, hag un urzh da Israel da gemer kement diarbenn a c'helle evit mirout na c'hoarvezfe ur gouennlazh, evit herzel ouzh pep atiz d'ar gouennlazh hag e gastizañ, ha da aotren ar skoazell zengar e Gaza<ref name="Donoghue" />. Pelloc'h er bloaz, Suafrika a c'houlennas digant al Lez-varn ordren diarbennoù ouzhpenn a-enep Israel<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.reuters.com/world/south-africa-asks-world-court-more-measures-against-israel-2024-03-06/ |title=South Africa asks World Court for more measures against Israel • Reuters, 06/03/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>, hag e miz Mae ec'h embannas an ICJ un urzh a zo bet lakaet da forc'hek gant lod arbennigourien, hogen a zo bet meizet dre vras evel rediañ Israel da baouez diouzhtu gant e argadenn e Rafah<ref>Taub, 2024 ; Wintour, 2024a ; Clayton, 2024a ; Haque, 2024a.</ref>. Israel a zistaolas an deveizadur-se hag a gendalc'has gant hec'h argadenn<ref>Casciani, 2024b.</ref>.
Mouezh aotreet gouarnamant Israel a zistaolas "gant heug" al lavaroù-se<ref name="AP 2023" /> hag a damallas da Suafrika kenlabourat gant Hamas<ref name="Chao-Fong et al. 2023" />, en ur lakaat klemm Suafrika d'un "tamall muntr lidel"<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.heraldscotland.com/news/national/24018477.south-africa-launches-case-hague-accusing-israel-genocide-gaza/ |title=South Africa launches case at The Hague accusing Israel of genocide in Gaza • The Herald (Glasgow)|accessdate=05/07/20262}}</ref>. D'an 2 a viz Genver 2024, Israel a zivizas mont d'an ICJ evit respont da Suafrika, daoust dezhi en devout dianavezet an holl lezioù-barn etrebroadel a-hed hec'h Istor<ref>Corder, 2024</ref>. D'an 13 a viz Genver, B. Netanyahou a lavaras : "Den ebet n'hon harzo. Na Den Haag, nag [[Ahel ar Rezistañs|Ahel an Droug]], den ebet"<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-presses-with-gaza-offensive-approaching-100-days-war-2024-01-13/ |title=Israel pushes ahead with Gaza offensive approaching 100 days of war • Reuters, 13/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Pennadurezhioù Israel a damallas enepyuzevegezh d'al Lez-varn<ref name="McKernan 2024">{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2024/jan/26/israeli-officials-accuse-international-court-of-justice-of-antisemitic-bias |title=Israeli officials accuse international court of justice of antisemitic bias • The Guardian, 26/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.nbcnews.com/video/netanyahu-rejects-outrageous-icj-charges-of-gaza-genocide-203021381942 |title='Not only false, it's outrageous': Netanyahu rejects Gaza genocide charges • NBC News, 26/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Israel a roas da wir he devoa graet he seizh gwellañ evit gwareziñ an drevourien e Gaza e-pad he zaol-brezel e Gaza<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://apnews.com/article/israel-palestinians-gaza-rafah-un-world-court-2f739ad4f64ff3a8186a423ad8f350e8 |title=Israel insists it is doing all it can to protect civilians in Gaza and denies genocide charges • Associated Press, 07/05/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>McDoom, 2024, pp. 5–6.</ref>; Lod politikerien eus an tu-kleiz en Israel a savas a-du gant Suafrika<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.jpost.com/breaking-news/article-781194 |title=MK Ofer Cassif joins lawsuit against Israel in the ICJ • The Jerusalem Post, 07/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
Ar wiraourez [[ouganda]]t Julia Sebutinde, besprezidantez Lez-varn Etrebroadel ar Justis, a oa unan eus ar 17 barner a zivize war darbaroù da c'hortoz a-zivout ''South Africa vs. Israel''. Mouezhiañ a-enep an holl zarbaroù-se a reas, hec'h-unan e-mesk holl varnerien an ICJ<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/8/27/why-icj-judge-sebutinde-faces-calls-to-quit-from-israel-genocide-case |title=Why ICJ Judge Sebutinde faces calls to quit from Israel genocide case • Al Jazeera, 27/08/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name=jta-20240126>{{en}} {{Cite web|url=https://www.jta.org/2024/01/26/politics/international-court-of-justice-rules-that-some-allegations-of-israel-committing-genocide-are-plausible |title=International Court of Justice rules that some allegations of Israel committing genocide are 'plausible' • Jewish Telegraphic Agency, 26/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. E displegadenn he savboent e skrivas ar varnerez : "meur a ober fetis zo bet lakaet e pleustr gant Israel evit aesaat pourchas skoazell zengar da boblañs trevourel Gaza"<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.icj-cij.org/node/204092 |title=Dissenting opinion of Vice-President Sebutinde • ICJ, 04/05/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Tamallet e voe da J. Sebutinde en devout goubreizhet lodennoù bras eus he skrid diwar mammennoù a zo a-du gant Israel<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.middleeasteye.net/news/icj-president-accused-plagiarism-dissenting-opinion-israeli-occupation |title=ICJ president accused of plagiarism in dissenting opinion on Israeli occupation • Middle East Eye, 27/01/2025}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://today.lorientlejour.com/article/1445412/icj-president-julia-sebutinde-accused-of-plagiarism-in-opposing-opinion-on-israeli-occupation.html |title=ICJ President Julia Sebutinde accused of 'plagiarism' in opposing opinion on Israeli occupation • L'Orient Today, 28/01/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>, diwar [[Wikipedia]] ha diwar ar ''BBC''. Hervez ar skiantour politikel stadunanat Norman Finkelstein, "da nebeutañ 32% eus enebiezh Sebutinde zo bet goubreizhet", en o zouez skridoù gant an alvokad Douglas Feith, a voe is-sekretour Politikerezh an Difenn dindan [[George Walker Bush]] adalek 2001 betek 2009<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.middleeasteye.net/news/fresh-allegations-emerge-plagiarism-icj-president-israel-opinion |title=ICJ president 'plagiarised 32 percent of pro-Israel dissenting opinion' • Middle East Eye, 03/02/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E miz Meurzh 2026, meur a Stad a lakaas disklêriadurioù-emell dindan mellad 63 statudoù an ICJ, ar pezh a gasas an niver a Stadoù oc'h emellout da 18. Hervez ar c'heloù, an Izelvroioù a lavaras e oa ar redi da virout ouzh ur gouennlazh "ur redi poellek a zifrae", ha kadarnaat a rejont e c'helle an divroadegoù rediet hag an nac'hadenn vennet da zegas pep skoazell zengar "diskouez e oa ur ratozh gouennlazhañ"<ref name="HelsinkiTimes_2026">{{en}} {{Cite web|url=https://www.helsinkitimes.fi/world-int/28653-netherlands-and-iceland-join-icj-genocide-case-against-israel.html |title=Netherlands and Iceland join ICJ genocide case against Israel • Helsinki Times, 23/01/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="TheNational_2026">{{en}} {{Cite web|url=https://www.thenationalnews.com/news/uk/2026/03/13/six-countries-intervene-in-icj-genocide-case-against-israel/ |title=Six countries intervene in ICJ genocide case against Israel • The National (Abu Dhabi), 13/02/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref>. [[Island]] ha [[Namibia]] a skoras Suafrika ivez, Island o lavaret e c'helled dezastum ar ratozh diwar reizhiadoù en emzalc'h Israel, hep na vefe kement-se an dezastum poellek nemetañ<ref name="HelsinkiTimes_2026" /><ref name="ICJ_2026_5">{{en}} {{cite web|url=https://www.icj-cij.org/sites/default/files/case-related/192/192-20260312-pre-01-00-en.pdf |title=Declarations of intervention in the proceedings filed by the Netherlands and by Iceland • ICJ, 12/03/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
En enep, SUA, [[Hungaria]] ha [[Fidji]] a lakaas disklêriadurioù-emell evit skorañ Israel. SUA a nac'has ar gouennlazh hag a lavaras e vez "treuzimplijet" an aozadurioù etrebroadel en ur c'habalerezh mennet da "zireizhwiriañ" Israel<ref name="TheNational_2026" /><ref name="ICJ_2026_6">{{en}} {{cite web|url=https://www.icj-cij.org/sites/default/files/case-related/192/192-20260313-pre-01-00-en.pdf |title=Declarations of intervention in the proceedings filed by Namibia, the United States of America, Hungary and Fiji • ICJ, 13/03/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Hungaria a lavaras e oa an degouezh an arvar da "ledanaat termenadur ar gouennlazh" hag a c'houzavas enep treiñ al lezioù-barn etrebroadel d'ur "stourmva politikel" ; Fidji a lakaas ar "c'hemperzh a vrezel-kêr" d'un elfenn bouezus e diviz al Lez-varn<ref name="TheNational_2026" /><ref name="Jurist_March_2026">{{en}} {{Cite web|url=https://www.jurist.org/news/2026/03/4-countries-file-to-intervene-in-icj-genocide-case-against-israel/ |title=Four countries file to intervene in ICJ genocide case against Israel • Jurist, 14/03/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref>. E-kerzh ar c'houlz-se, Alamagn a zilamas he raktres kent, a oa emellout war anv Israel<ref name="HelsinkiTimes_2026" />.
Israel a lakaas hec'h enep-kounskrid d'an 12 a viz Meurzh 2023 goude bout bet daou astenn adalek an deiziad orin, 28 a viz Gouere 2025, digant an iCJ. Gouarnamant Suafrika a verkas e c'hoarveze kement-se endra gendalc'he Palestiniz da dalañ ouzh bombezadegoù hag ouzh un niver a varvioù na oa ket war zigresk daoust da urzhioù kent an ICJ, ha lavaret a eure e klaskfe gouzout ha rekis e oa goulenn skridoù ouzhpenn a-berzh Israel pe tremen d'an doare dre gomz<ref name="SA_Presidency_2026">{{en}} {{cite web|url=https://www.thepresidency.gov.za/south-africa-notes-israels-response-filing-icj |title=South Africa notes Israel's response filing to the ICJ • The Presidency of the Republic of South Africa, 15/03/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
=== Lez-kastizañ Etrebroadel (ICC) ===
E miz Mae 2024, Daniel-Erasmus Khan a c'houlennas urzhioù herzel e-enep Benyamin Netayahou ha Yoav Gallant, o lavaret en devoa arguzennoù solius evit krediñ e oant atebek war dorfedoù-brezel ha torfedoù a-enep mab-den bet sevenet e Gaza<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.icc-cpi.int/news/statement-icc-prosecutor-karim-aa-khan-kc-applications-arrest-warrants-situation-state |title=Statement of ICC Prosecutor Karim A.A. Khan KC: Applications for arrest warrants in the situation in the State of Palestine • ICC, 20/05/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Ne oa meneg ebet eus gouennlazh el listennad torfedoù, ar gouennalezh o vezañ disheñvel e-keñver lezenn diouzh an torfed-netraiñ<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.justsecurity.org/95985/icc-gaza-warrant-charges/ |title=What the ICC Prosecutor Charged – and Didn't Charge – in Gaza Warrants • Just Security, 22/05/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. E miz Du 2024 e voe embannet an urzhioù<ref name="El Abdallah 2024" />.
En ul lodenn eus un danevell bet embannet e miz Kerzu 2024 hag a damalle ur gouennlazh da Israel, ''Amnesty International'' a c'houlennas digant an ICC "sellet buan ouzh an torfed a c'houennlazh bet sevenet gant pennadurezhioù Israel abaoe ar 7 a viz Here 2023, kement-se e-kerzh an enklask a zo war ober a-zivout stad an traoù e Stad Palestina"<ref name="AmnestyGenocideConclusion">{{en}} {{cite web|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2024/12/amnesty-international-concludes-israel-is-committing-genocide-against-palestinians-in-gaza/ |title=Amnesty International concludes Israel is committing genocide against Palestinians in Gaza • Amnesty International, 05/12/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://english.elpais.com/international/2024-12-05/amnesty-international-investigation-concludes-that-israel-has-committed-genocide-in-gaza.html |title=Amnesty International investigation concludes that Israel has committed genocide in Gaza • El País, 05/12/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. E miz Kerzu 2024 ivez, ar c'helenner israelat war ar gwir Omer Shatz a savas klemm en ICC en ur venegiñ 8 den eus ar politikerezh hag ar media en Israel, a lakae da atebek war atizañ d'ur gouennlazh<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.haaretz.com/israel-news/2025-01-24/ty-article-magazine/.premium/the-israeli-lawyer-filing-a-landmark-genocide-case-against-israel-at-the-icc/00000194-59bf-d76e-a7dd-7bff42610000 |title=The Israeli Lawyer Filing a Landmark Incitement to Genocide Case Against Israel at the ICC • Haaretz, 24/01/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. D'ar 1{{añ}} a viz Here 2024 e voe savet klemm en ICC o tamall gouennlazh da Bennvaodiernezh [[Italia]], [[Giorgia Meloni]], ha da bennadurezhioù all, abalamour ma skorent Israel<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/10/8/italys-meloni-says-icc-complaint-accuses-her-of-gaza-genocide-complicity |title=Italy's Meloni says ICC complaint accuses her of Gaza genocide complicity • Al Jazeera, 08/10/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2025/10/07/meloni-says-accused-of-complicity-in-genocide-at-world-court_6746197_4.html |title=Meloni says ICC complaint accuses her of complicity in Gaza genocide • Le Monde, 08/10/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. SUA hag Israel o deus pouezet en un doare politikel war an ICC hag he c'hastizet en abeg d'he savboentoù e-pad ar brezel<ref>Iraqi, 2024 ; Davies & al., 2024 ; Team Zeteo & Hasan, 2024.</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.hrw.org/news/2025/02/07/us-trump-authorizes-international-criminal-court-sanctions |title=US: Trump Authorizes International Criminal Court Sanctions • Human Rights Watch, 07/02/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
=== Prosezadurioù all ===
E miz Du 2023, an aozadur ''Center for Constitutional Rights'' (CCR) e [[New York]] a gasas Prezidant SUA [[Joe Biden]], e Vaodiern an Aferioù Estren [[Antony Blinken]] ha Maodiern an Difenn, Lloyd Austin, dirak ul lez-varn e Kalifornia<ref name="Mansoor 2023">{{en}} {{cite web|url=https://time.com/6337911/biden-israel-policy-palestine-pressure/ |title=Pro-Palestinian Americans Are Pushing Biden to Pivot • Time, 21/11/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.jurist.org/news/2023/11/humanitarian-groups-sue-biden-and-administration-officials-for-involvement-in-israel-hamas-war/ |title=Humanitarian groups sue Biden and administration officials for involvement in Israel-Hamas war • Jurist, 15/11/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>Segal & Daniele, 2024, p. 6.</ref>, war zigarez edo Israel o seveniñ lazhoù a-yoc'h, o vukañ danframmoù trevourel hag o rediañ tud da zivroañ, kement-se holl o tennañ d'ur gouennlazh<ref name="McGreal 2023" /><ref name="Mansoor 2023" />, ha ma oa gouest SUA da virout ouzh Israel a seveniñ an oberoù-se, pa oa darempredoù tost etre an div Stad<ref name="McGreal 2023" />. Ur barner kevreadel e SUA en deus distaolet an degouezh e miz Genver 2024, pan embannas ne oa ket aotreet e Lez-varn gant Bonreizh SUA da dermeniñ nep politikerezh estren, hogen skrivañ a eure : "evel m'eo bet kavet gant an ICJ, gwirheñvel eo e vefe ur gouennlazh eus emzalc'h Israel"<ref name="Hubler 2024">{{en}} {{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2024/01/31/world/middleeast/joe-biden-israel-support.html |title=A federal judge dismisses a suit to block U.S. support of Israel but urges Biden to re-examine his approach • The New York Times, 31/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Ar barner a zisplegas ivez e vije bet laouen oc'h embann ar gourc'hemenn hag o broudañ Joe Biden da zaskemmañ politikerezh SUA<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2024/feb/01/genocide-gaza-israel-california-court |title=Israel's campaign in Gaza 'plausibly' amounts to genocide, US court finds • The Guardian, 01/02/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="Hanson 2023">{{en}} {{Cite web|url=https://www.courthousenews.com/palestinians-file-lawsuit-accusing-biden-administration-of-violating-genocide-convention/ |title=Palestinians file lawsuit accusing Biden administration of violating Genocide Convention • Courthouse News Service, 13/11/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="Mansoor 2023" />.
E miz C'hwevrer 2024, alvokaded o komz en anv Palestiniz en Alamagn a savas klemm a-enep politikerien ar vro, en o zouez ar C'hanseller [[Olaf Scholz]], Maodiernez an Aferioù Estren, Annalena Baerbock, Maodiern an [[Armerzh]], Robert Habeck, ha Maodiern an Arc'hant, Christian Lindner, en abeg ma oant "kendorfedourien" ar gouennlazh e Gaza<ref name="Schaer 2024">{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/2/23/german-lawyers-sue-politicians-including-scholz-over-complicity-in-gaza |title=German lawyers sue Scholz, alleging complicity in Gaza 'genocide' • Al Jazeera, 23/02/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="mem-2024-02-23">{{en}} {{Cite web|url=https://www.middleeastmonitor.com/20240223-gaza-victims-sue-german-government-for-aiding-genocide-against-palestinians/ |title=Gaza victims sue German government for 'aiding genocide against Palestinians' • Middle East Monitor, 23/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Pennprokulor Alamagn a zistaolas ar c'hlemm dre ziouer a ziskred poellek<ref name="lto-2025-09-20">{{de}} {{Cite web|url=https://www.lto.de/recht/hintergruende/h/waffen-waffenlieferungen-scholz-merz-strafantrag-beihilfe-gaza-israel-export |title=Waffenexporte: Merz, Scholz und Co. wegen Beihilfe strafbar? ("Ezporzhiañ armoù : ha Merz, Scholz ha tud all a c'hellfe bout atebek ha kastizet evel kenwallerien ?") • Legal Tribune Online, 20/09/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref> E miz Gwengolo 2025, an alvokaded a savas ur c'hlemm damheñvel enep izili ar gouarnamant ha re ar gouarnamant kent<ref name="lto-2025-09-20" /><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://elsc.support/the-time-for-accountability-is-now-criminal-complaint-against-german-government-officials-for-aiding-and-abetting-israels-genocide-in-gaza/ |title=The Time for Accountability is Now: Criminal Complaint against German Government Officials for Aiding and Abetting Israel's Genocide in Gaza • European Legal Support Center, 19/09/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E miz Meurzh 2024, gouarnamant [[Nicaragua]] a voulc'has ur prosezadur en ICJ enep Alamagn hervez ar C'hendivizad a-zivout Dizarbenn ha Kastizañ an Torfed a C'houennlazh (CPPCG) peogwir e save gouarnamant Alamagn a-du gant Israel e brezel Gaza<ref name="mee-2024-1-1">{{en}} {{Cite web|url=https://www.middleeasteye.net/live-blog/live-blog-update/nicaragua-files-application-world-court-accusing-germany-complicity-gaza |title=Nicaragua files application to World Court, accusing Germany of complicity in Gaza genocide • Middle East Eye, 01/03/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>van den Berg, 2024.</ref>. Edo Nicaragua o c'houlenn ma vefe kemeret diarbennoù da c'hortoz evit gwareziñ Palestiniz, en o zouez adkregiñ da arc'hantaouiñ UNRWA ha paouez da bourchas armoù da Israel<ref>van den Berg, 2024.</ref>.
En hevelep miz, ar c'huzulva alvokaded aostralian ''Birchgrove Legal'' en deus kelaouet al Lez-kastizañ Etrebroadel a-zivout Pennmaodiern Aostralia, Anthony Albanese, Maodiernez an Aferioù Estren, Penny Wong, penn ar gostezenn enep, Peter Dutton, ha tud all peogwir e vefent kendorfedourien er gouennlazh, e torfedoù-brezel hag e torfedoù enep mab-den, p'o deus dilamet ar skoazell da UNRWA, pourchaset armoù da Israel hag he skoret en un doare anat e-pad ar bezel e Gaza<ref name="Wedesweiler 2024">{{en}} {{Cite web|url=https://www.sbs.com.au/news/article/anthony-albanese-dismisses-icc-war-crimes-allegations-experts-weigh-in-on-the-claims/xu4kueiql |title=Anthony Albanese dismisses ICC war crimes allegations: Experts weigh in on the claims • SBS News, 05/03/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="Rothwell 2024">{{en}} {{Cite web|url=http://theconversation.com/why-have-anthony-albanese-and-other-politicians-been-referred-to-the-icc-over-the-gaza-war-225079 |title=Why have Anthony Albanese and other politicians been referred to the ICC over the Gaza war? • The Conversation, 05/03/2024|accessdate=05/07/20265 March 2024}}</ref>.
E miz Du 2025, pennprokulor [[Turkia]] a embannas urzhioù herzel enep 37 Israelat o devije sevenet ur gouennlazh ha torfedoù enep gwirioù mab-den, en o zouez B. Netanyahou, e Vaodiern ar Surentez, e Vaodiern an Difenn ha penn Tsahal<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://edition.cnn.com/2025/11/07/middleeast/turkey-issues-genocide-arrest-warrant-against-netanyahu-intl-latam |title=Turkey issues 'genocide' arrest warrants against Netanyahu and other Israeli officials • CNN, 07/11/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
== Atebegezh Stadoù tredeour hag aozadurioù all ==
Ret eo d'an holl Stadoù eus ABU hag o deus sinet ar CPPCG "implijout gant poell kement doare o deus evit dizarbenn ur gouennlazh keit ha ma c'hallont", hag arabat eo dezho pourchas "dafar da voulc'hañ pe da aesaat seveniñ an torfed"<ref>{{en}} {{cite web|url=http://opiniojuris.org/2024/02/05/the-icjs-provisional-orders-measures-and-the-responsibility-of-third-states/ |title=The ICJ's Provisional Orders Measures and the Responsibility of Third States • Opinio Juris, 05/02/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Meur ag arbennigour a lavar e vez anataet didalvoudegezh ha gwander kelennadurezh an "atebegezh da wareziñ" (''Responsibility to Protect / R2P'') gant dizoberiantiz ar gumuniezh etrebroadel e-keñver an euzhusterioù a vez sevenet ha kadarnaet e Gaza<ref>Moses, 2024, pp. 211–215 ; Sirleaf, 2024, p. 182 ; Verdeja, 2025, pp. 16–18.</ref>. Meur a Stad er C'hornôg – SUA, Alamagn hag ar [[Rouantelezh-Unanet]] pergen – a skor Israel dre reiñ skoazell diplomatek, milourel, ha ditouroù<ref>Shaw, 2025a, pp. 416–422.</ref>. Lod kazetennerien<ref>Scahill & Grim, 2024 ; Levitz, 2023.</ref> hag arbennigourien<ref>Beaklini, 2023 ; Ayyash, 2023.</ref><ref name="Lakhani & Niranjan 2024">{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/20/israel-war-gaza-fuel-war-crimes-warning |title=Countries fueling Israel's Gaza war may be complicit in war crimes, experts warn • The Guardian, 20/05/2024||accessdate=05/07/2026}}</ref>, displegerien<ref>Porras, 2023.</ref> ha pennadurezhioù en ABU<ref>{{en}}{{Cite web|url=https://www.npr.org/2025/09/16/nx-s1-5543246/israel-genocide-gaza-united-nations |title=Israel is committing genocide in Gaza, a UN inquiry finds • NPR, 16/09/2025|accessdate}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://novaramedia.com/2024/02/05/former-unwra-spokesperson-says-uk-us-complicit-in-gaza-genocide/ |title=Former UNWRA Spokesperson Says UK & US Complicit in Gaza Genocide • Novara Media, 16/09/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref> a ziskleir ez eo troet Stadoù ar Chornôg da gendorfedourezed ur gouennlazh dre o oberoù.
Kengor Enklask Etrebroadel Dizalc'h war an Tiriad Palestinat Aloubet (''Independent International Commission of Inquiry on the Occupied Palestinian Territory'' / 2ICIOPT, bet staliet e 2021 gant ABU) a lavaras : "Stadoù a c'hall bout kentorfedourezed dre na virout ouzh ur gouennlazh a c'hoarvezout pa ne reont ket diouzh urzhioù an ICJ pe pa skoazellont war-eeun e seveniñ ur gouennlazh"<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.barrons.com/news/states-helping-israel-s-occupation-may-be-complicit-un-experts-570f4bfd |title=States Helping Israel's Occupation May Be 'Complicit': UN Experts • Barron's, 18/10/2024|accessdate}}</ref>. Ur c'hengor arbennik karget gant ABU da imbourc'hiñ oberoù Israel hag a dizh gwirioù mab-den ar bobl balestinat a skrivas : "Mar ne reer netra bremañ [...] e vo stlabezet diazez end-eeun ar gwir etrebroadel hon eus holl savet evit gwareziñ ar peoc'h, ar surentez, ha hevoud an holl. Hon dizoberiantiz hiziv zo o staliañ ur patrom arvarus evit an dazont"<ref name="UNCommitteeHeadGenocide" />.
=== Stadoù-Unanet Amerika ===
[[File:U_S_Air_Force_Airmen_supply_Israel_with_missile_defense_(8086168).jpg|thumb|Un nijerez eus an [[United States Air Force|USAF]] en Alamagn o vont da gas porvezioù brezel da Israel, 15/10/2023.]]
Meur a andon a lavar ez eo SUA lodek er gouennlazh : helenneien<ref>Ayyash, 2023</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/2/18/israels-war-on-gaza-live-palestinians-fleeing-rafah-face-israeli-strikes?update=2716692 |title=Biden is said to be angry at Netanyahu, but US rewards keep coming • Al Jazeera, 18/02/2024|accessdate}}</ref>, kazetennerien<ref>Levitz, 2023</ref>, bodadoù prederiañ<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://quincyinst.org/research/mind-the-gap-u-s-preferences-and-israels-war-conduct/#h-introduction |title=Mind the Gap: U.S. Preferences and Israel's War Conduct • Quincy Institute for Responsible Statecraft, 22/11/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>, al ''Lemkin Institute for Genocide Prevention''<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/2/14/israels-war-on-gaza-live-afraid-to-leave-as-israel-fires-on-hospital?update=2708406 |title=In Gaza, Biden administration complicit: Lemkin Institute for Genocide Prevention • Al Jazeera, 14/02/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>, ''Human Rights Watch''<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2025/aug/29/israel-war-crimes-gaza-us-military |title=US soldiers could be liable for war crimes in Gaza. Will they be prosecuted? • The Guardian, 29/08/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref> hag all<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/2/20/israels-war-on-gaza-live-un-fears-explosion-in-child-deaths-in-gaza?update=2721122 |title=Cuba: US 'accomplices' in devastation of Gaza • Al Jazeera, 20/02/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
Pouezus eo bet SUA er pourchas skoazell ziplomatek ha dafar, a-raok hag e-pad ar brezel e Gaza<ref>Joyce & al., 2025, p. 1 ; Wezeman & al., 2024, pp. 11–12.</ref>. Paeañ a reont war-dro 15% eus kellidsteuñv milourel Israel, hag int a bourvez ar muiañ ag armoù dezhi ; tremen 22,8 milmilion a zollaroù zo bet postet ganto e kentañ bloavezh ar brezel<ref>Bachman & Ruiz, 2025, p. 5.</ref>.
Koulz melestradurezh J. Biden hag eil melestradurezh [[Donald Trump|D. Trump]] o deus nac'het e vefe ur gouennlazh e Gaza<ref name="newlines">{{en}} {{cite web|url=https://newlinesmag.com/essays/by-rejecting-evidence-of-genocide-in-gaza-the-us-is-following-a-familiar-pattern/ |title=By Rejecting Evidence of Genocide in Gaza, the US Is Following a Familiar Pattern • New Lines Magazine, 20/02/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>, met e miz Gwengolo 2025 e voe anzavet ar gouennlazh gant c'hwec'h ezel eus [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet]]<ref name="Sanders092025">{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/us-news/2025/sep/17/bernie-sanders-israel-gaza-genocide |title=Bernie Sanders becomes first US senator to say Israel committing genocide in Gaza • The Guardian, 17/09/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. An admiral John Kirby, a oa mouezh aotreet an ''U.S. National Security Council'' hag a veze lakaet gant ar medium israelat ''Ynet'' – a zo stumm en-linenn ar gazetenn ''Yedioth Ahronoth'' ("Keleier nevesañ") — d'un "alvokad israelat peurvat-dreist"<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.ynetnews.com/magazine/article/rjwja2hlt |title=How John Kirby became one of Israel's leading spokespeople • Ynet, 18/12/2023|accessdate=05/07/202621/12/2023 |access-date=}}</ref>, a lavaras : "Emañ Israel o klask em zifenn enep ur gourdrouz-spontañ gouennlazhañ. Neuze, mar krogomp da implijout ar ger-se, mat, implijomp-eñ en doare a zere"<ref name="Forbes">{{en}} {{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=RpiceCp2Cp0 |title=White House Asked Point Blank About Pro-Ceasefire Protesters Calling Biden 'Genocide Joe' • Forbes, 20/11/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E miz Du 2023, ar prezidant Joe Biden a voe lesanvet "''Genocide Joe''" abalamour ma oa savet a-du gant Israel<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2024/04/30/us/politics/biden-columbia-protests-israel-antisemitism.html |title=A Bystander to '60s Protests, Biden Now Becomes a Target • The New York Times, 30/04/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="Forbes" />. D'an 13 a viz Du 2023, an aozadur ''Center for Constitutional Rights'' e New York a savas prosez ouzh J. Biden abalamour m'en devoa c'hwitet war e zever lezennel da virout ouzh Israel a seveniñ ur gouennlazh e brezel Gaza<ref name="McGreal 2023" /><ref name="Mansoor 2023" />. Er prosez, William Schabas, un arbennigour war ar gouennlazhoù, a skrivas e vanke SUA ouzh o endalc'h hervez Kendivizad 1948 hag ar gwir etrebroadel<ref name="Mansoor 2023" /><ref name="Hanson 2023"/>. E miz Genver 2024, ur barner kevreadel a zistaolas an degouezh ''Defense for Children International – Palestine & al. vs. Biden & al.'' en ur lavaret e vire Bonreizh SUA ouzh e lez-varn a dermeniñ pep politikerezh etrebroadel, ar pezh a zo e-kerz skourroù politikel ar gouarnamant stadunanat, daoust m'en devije kavet gwell en devout embannet an urzh ha broudet J. Biden da zaskemmañ politikerezh SUA<ref name="Hubler 2024" />. D'ar 4 a viz Genver, gouarnamant SUA a anzavas ne ouie ket ez-ofisiel hag-eñ edo Israel o terriñ ar gwir etrebroadel a-fed gwirioù mab-den<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.politico.com/newsletters/national-security-daily/2024/01/04/us-hasnt-formally-assessed-if-israel-violating-human-rights-00133799 |title=US hasn't formally assessed if Israel violating human rights • Politico, 04/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. E miz Gwengolo 2024 e voe danevellet e oa bet melestradurezh J. Biden o tianavezout pe o tilemel meur a notenn digant he servijoù-hi hag a zeskrive gwirioù ma-den gwallgaset e Gaza<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.propublica.org/article/gaza-palestine-israel-blocked-humanitarian-aid-blinken |title=Israel Deliberately Blocked Humanitarian Aid to Gaza, Two Government Bodies Concluded. Antony Blinken Rejected Them. • ProPublica, 24/09/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.reuters.com/world/early-warning-apocalyptic-wasteland-gaza-blocked-by-us-envoys-israel-2026-01-30/ |title=US envoys blocked early warning of Gaza 'Apocalyptic Wasteland' • Reuters, 30/01/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E miz C'hwevrer 2025, ar prezidant D. Trump a ginnigas ma vefe kemeret Gaza ha divroet an dud a zo o vevañ eno<ref name="newlines" />.
=== Rouantelezh-Unanet ===
[[File:Reminding Keir Starmer that he's could be complicit in genocide (53334628181).jpg|thumb|Ur vanifesterez o tamall d'ar Pennmaodiern skorañ ar gouennlazh]]
Aotreoù da ezporzhiañ armoù da Israel zo bet roet gant gouarnamant ar Rouantelezh-Unanet<ref name="Holden & James 2024">{{en}} {{Cite web|url=https://www.reuters.com/world/uk/uk-says-it-is-suspending-30-its-350-arms-export-licences-israel-2024-09-02/ |title=UK suspends 30 of its 350 arms export licences to Israel • Reuters, 03/09/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref> Meur a andon a lavar ez eo ar R-U lodek er gouennlazh peogwir e kendalc'h da embann aotreoù da ezporzhiañ armoù da Israel en desped d'he emzalc'h e Gaza<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.hrw.org/news/2023/12/12/selling-weapons-israel-could-make-uk-complicit-war-crimes |title=Selling Weapons to Israel Could Make UK Complicit in War Crimes • Human Rights Watch, 12/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.savethechildren.org.uk/news/media-centre/press-releases/conditions-to-provide-humanitarian-assistance-to-children-in-gaz |title=STATEMENT: 'We are failing the Children of Gaza' • Save the Children, 08/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://news.sky.com/story/uk-is-breaching-international-law-by-continuing-to-arm-israel-sunak-warned-13107474 |title=UK is breaching international law by continuing to arm Israel, Sunak warned • Sky News, 04/04/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/4/4/israels-war-on-gaza-live-israel-accused-of-ai-assisted-genocide-in-gaza?update=2817755 |title='The risk must be taken into account now' • Al Jazeera, 04/04/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="Holden & James 2024" /><ref>Lawless, 2024</ref>.
E miz Kerzu 2023, Pennmaodiern [[Bro-Skos]], [[Humza Yousaf]], a gondaonas anvouezhiañ an R-U pa voe mouezhiet a-zivout raktres ur ratozhiad en ABU hag a c'halve d'un harz-tennañ, en ur lavaret e kasfe an anvouezhiañ-se da vuioc'h a vugale lazhet<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.newarab.com/news/humza-yousaf-says-uk-complicit-killing-gaza-children |title=Humza Yousaf says UK 'complicit' in killing Gaza children • The New Arab, 10/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
D'an 2 a viz Gwengolo 2024, Maodiern an Aferioù Estren a embannas edo oc'h astalañ war-dro 30 atre da ezporzhiañ armoù da Israel goude ma oa bet kavet gant ar gouarnamant e oa ur riskl bras ma vefe implijet an armoù-se evit terriñ ar gwir etrebroadel<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.standard.co.uk/news/politics/uk-arms-exports-israel-gaza-hamas-david-lammy-b1179628.html |title=UK suspends 30 arms export licences to Israel over Gaza war including for fighter aircraft and drone spares • Evening Standard, 02/09/2024[accessdate=05/07/2026}}</ref>. War-dro 350 aotre da ezporzhiañ armoù da Israel a oa er Rouantelezh-Unanet da vare an astel<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.gov.uk/government/news/uk-suspends-around-30-arms-export-licences-to-israel-for-use-in-gaza-over-international-humanitarian-law-concerns |title=UK suspends around 30 arms export licences to Israel for use in Gaza over International Humanitarian Law concerns • UK Government, 02/09/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>
D'an 2 a viz Gwengolo 2025, gouarnamant [[Bro-Skos]] a embannas e verze an arc'hantaouiñ "embregerezhioù armoù a bourchas dafar pe sevijoù da Stadoù ma'z eus prouennoù gwirheñvel a c'houennlazh", Israel en o zouez<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.thenational.scot/news/25438714.scottish-government-announces-range-measures-israel/ |title=Scottish Government announces range of measures against Israel • The National (Scotland), 03/09/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. [[Parlamant Bro-Skos]] ivez a vouezhias a-du gant boikotiñ Israel ha kement embregerezh a pourchasfe ur skoazell vilourel dezhi<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.thenational.scot/news/25439517.msps-vote-full-boycott-israel/ |title=Scottish Parliament votes for immediate boycott of Israel • The National (Scotland), 03/09/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E miz C'hwevrer 2026, an c'huzulva alvokaded stadunanat ''Public Interest Law Centre'' e [[Philadelphia]] a verkas e oa bet tremen {{formatnum:2000}} Breizhveurat o servijout e Tsahal e-pad ar gouennlazh ; neuze e tisklêrias e oa ret d'ar Rouantelezh-Unanet enklask ha sevel prosezioù pa'z eus trawalc'h a brouennoù<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://novaramedia.com/2026/02/12/over-2000-brits-have-served-in-idf-during-gaza-genocide/ |title=Over 2,000 Brits Have Served in IDF During Gaza Genocide • Novara Media, 12/02/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E miz Kerzu 2023, ar strolladoù dengar ''Al-Haq'' ha ''Global Legal Action Network'' a savas prosez ouzh gouarnamant ar Rouantelezh-Unanet en abeg ma lakae Kendivizad 1948 en arvar pa roe aotreoù da ezporzhiañ dafar milourel da Israel. E miz Even 2025, al Lez-varn Uhelañ e London a zistaolas an degouezh dre embann e oa reizh hervez lezenn e kendalc'hfe ar R-U da gemer perzh er raktres [[Lockheed Martin F-35 Lightning II|F-35]] – petra bennak ma veze lod elfennoù anezhañ oc'h erruout en Israel dre ur yoc'had bedel a bezhioù erlec'hiañ – hag e oa lod eus an degouezh e-maez eus kembeli lezioù-barzh ar Rouantelezh<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2023/dec/06/uk-government-faces-legal-challenge-over-arms-exports-to-israel |title=UK government faces legal challenge over arms exports to Israel • The Guardian, 06/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/uk-news/2025/may/12/uks-f-35-exports-more-important-than-stopping-genocide-lawyers-to-argue |title=UK's F-35 exports more important than stopping genocide, lawyers to argue • The Guardian, 12/05/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.newarab.com/news/uk-will-argue-f-35-exports-outweighs-gaza-genocide-risk |title=UK to argue F-35 exports outweighs Gaza genocide risk in landmark case • The New Arab, 12/05/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.judiciary.uk/judgments/al-haq-v-secretary-of-state-for-business-and-trade-2/ |title=Al-Haq -v- Secretary of State for Business and Trade • Courts and Tribunals Judiciary, 30/06/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
=== Unaniezh Europa ===
Tamallet e voe da Unaniezh Europa bout lodek marteze, pa n'he devoa ket astalet ar c'henemglev (''European Union Association Agreement'') gant Israel a oa bet sinet er bloaz 2000. Pennsekretourez ''Amnesty International'' a lavaras e oa UE o reiñ ur "gouloù gwer" da Israel da genderc'hel gant he gouennlazh hag e oa en arvar da vout ur genwallerez en oberoù Israel<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.thejournal.ie/eu-israel-trade-deal-6763140-Jul2025/ |title='Political cowardice': EU foreign ministers refuse to suspend trade agreement with Israel • TheJournal.ie, 15/07/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{{en}} {{cite web|url=https://www.amnesty.org.uk/press-releases/european-unions-refusal-suspend-eu-israel-association-agreement-cruel-and-unlawful |title=European Union's refusal to suspend the EU-Israel Association Agreement is a 'cruel and unlawful betrayal' • Amnesty International, 15/07/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. An aozadur dengar ''The Rights Forum'' en [[Amsterdam]] a lavaras e oa an disentez "ur c'henwallerezh divezh en ur gouennlazh"<ref>{{nl}} {{Cite web|url=https://www.nrc.nl/nieuws/2025/07/15/morele-faillissement-van-onze-buitenlandpolitiek-organisaties-woedend-over-uitblijven-eu-sancties-tegen-israel-a4900375 |title='Moreel faillissement van onze buitenlandpolitiek': organisaties woedend over uitblijven EU-sancties tegen Israël ("Freuz buhezel hor politikerezh estren : aozadurioù fuloret gant an diouer a gastiz digant UE enep Israel") • NRC, 15/07/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. E miz Meurzh 2024, an aozadurioù e-maez gouarnamant ''Oxfam'', ''Amnesty International'', ''Mellemfolkeligt Samvirke'' hag ''Al-Haq'' a embannas un disklêriadenn ma tisplegjont e oant mennet da sevel prosez ouzh [[Danmark]] evit ma ne vefe ket gwerzhet armoù da Israel rak "bout lodek e terriñ lezennoù dengar etrebroadel hag en ur gouennlazh gwirheñvel" e vefe ober kement-se<ref>Oxfam, 2024</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/3/12/israels-war-on-gaza-live-2000-medical-staff-starving-in-north-ministry?update=2767974 |title=Aid organisations sue Denmark to stop arms sales to Israel • Al Jazeera, 12/03/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
;• Alamagn
E miz Here 2023, an dielfennerez politikel alaman Lena Obermaier a zisklêrias e oa Alamagn lodek e torfedoù-brezel Israel enep Gaza<ref name="Obermaier 2023">{{en}} {{cite web|url=https://jacobin.com/2023/10/germany-israel-war-crimes-gaza-palestine-international-law |title=Germany Is Complicit in Israel's War Crimes in Gaza • Jacobin, 23/10/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Displegañ a eure penaos e oa chomet mut ar braz eus ar media pouezusañ en Alamagn a-zivout politikerezh Israel a-fet gouennlazh ; diskouez a reas ivez e oa bet nullet gant ar polis ar manifestadegoù a-du gant Palestina<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.dw.com/en/berlin-police-break-up-banned-pro-palestinian-rally/a-67104373 |title=Berlin police break up banned pro-Palestinian rally • Deutsche Welle, 16/10/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.dw.com/en/police-in-berlin-ban-pro-palestinian-new-year-rally/a-67858991 |title=Police in Berlin ban pro-Palestinian New Year rally • Deutsche Welle, 30/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>Jamal, 2023 ; Sharma, 2023 ; Marsh, 2023 ; Schaer, 2023 ; Boffey, 2023.</ref>, ar pezh a lakae d'ur brouenn anat eus kenwallerezh ar Stad<ref name="Obermaier 2023" />. Reizh hervez lezenn en Alamagn eo tamall ur gouennlazh da Israel, hogen ur manifester da vihanañ a oa bet herzet gant ar polis<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.dw.com/en/legal-pressures-mount-on-germany-to-cut-aid-to-israel/a-68790287 |title=Legal pressures mount on Germany to cut aid to Israel • DW, 30/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{de}} {{Cite web|url=https://www.fr.de/kultur/gesellschaft/gaza-und-das-grundgesetz-93373670.html |title=Gaza und das Grundgesetz ("Gaza hag al lezenn-diazez") • Frankfurter Rundschau, 14/10/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Ar C'homiser kevreadel alaman karget da ober war-dro ar stourm ouzh an enepyuzevegezh en deus lavaret e oa enepyuzevour an tamalloù da Israel peogwir e kasent da ziaoulekaat ha da zireizhwiriañ ar Stad-se<ref>{{de}} {{Cite web|url=https://www.faz.net/aktuell/politik/ausland/antisemitismusbeauftragter-felix-klein-zu-israels-vorgehen-in-gaza-und-zur-staatsraeson-110495529.html |title=Antisemitismusbeauftragter Felix Klein zu Israels Vorgehen in Gaza und zur "Staatsräson" ("Felix Klein, komiser an enepyuzevegezh, a gomz a-zivout oberoù Israel e Gzaz ha meiziad G sigur a Stad »") • Frankfurter Allgemeine Zeitung, 24/05/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{de}} {{Cite web|url=https://www.ndr.de/fernsehen/sendungen/panorama/archiv/2025/antisemitismus-hilft-leichtfertiger-umgang-bei-der-bekaempfung-manuskript,panoramamanuskript-118.html |title=Antisemitismus: Hilft leichtfertiger Umgang bei der Bekämpfung? (Manuskript) • NDR, 14/11/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E miz C'hwevrer 2024, alvokaded o komz en anv Palestiniz en Alamagn a savas prosez dirak ar Pennprokulor enep meur a bolitiker, Olaf Scholz en o zouez, en abeg m'o devoa "skoazellet ha tommet ar gouennlazh e Gaza"<ref name="Schaer 2024" /><ref name="mem-2024-02-23" />. D'ar 1{{añ}} a viz Meurzh 2024, Nicaragua a savas prosez en ICJ enep skoazell Alamagn da Israel e brezel Gaza, kement-se hervez Kendivizad 1948<ref name="mee-2024-1-1" /><ref>van den Berg, 2024.</ref>.
;• Italia
E miz Mae 2025 e oa Italia an trede pourvezer armoù da Israel gant 1% eus enporzhiadurioù dafar milourel ar Stad<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://unipd-centrodirittiumani.it/en/news/italys-quiet-role-in-arming-israel-amid-conflict |title=Italy's Quiet Role in Arming Israel Amid Conflict • Centro di Ateneo per i Diritti Umani, 26/05/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>Wezeman & al., 2024.</ref>. Daoust da c'houarnamant Italia lavaret e oa bet troc'het ar pourchas armoù da Israel, an embregerezh ''Leonardo'', unan eus an embregerezhioù brasañ e metoù an armoù, a gadarnaas edo c'hoazh ar gouarnamant hag an embregerezhioù oc'h ezporzhiañ armoù da Israel<ref>{{it}} {{Cite web|url=https://altreconomia.it/leonardo-ammette-lexport-di-armi-in-israele-e-fa-cadere-la-maschera-del-governo/ |title=Leonardo ammette l'export di armi in Israele e fa cadere la maschera del governo ("Leonardo a anzav ezporzhiañ armoù da Israel hag a zivaskl ar gouarnamant") • Altreconomia, 01/10/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Dirak ABU, Francesca Albanese a lakaas war-eeun Italia da genwallerezh e gouennlazh Gaza<ref>{{it}} {{Cite web|url=https://www.corriere.it/esteri/25_ottobre_30/francesca-albanese-genocidio-bufera-4948dc1d-2d3f-4ccd-a5e2-7e74be19dxlk.shtml |title=Francesca Albanese, nuova bufera. In un report accusa l'Italia all'Onu: «Complice di genocidio» ("F. Albanese, ur rendael nevez. En un danevell gant ABU e tamall « kenwallerezh er gouennlazh » da Italia") • Corriere della Sera, 31/10/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
D'ar 7 a viz Here 2025, Giorgia Meloni a lavaras er chadenn [[skinwel]] ''Radiotelevisione italiana'' (RAI) e oa bet-hi, a-gevret gant Maodiern an Difenn, hini an Aferioù Estren, ha rener ''Leonardo'', ditouret d'an ICC gant ur strollad a-du gant Palestiniz en abeg d'ur c'henwallerezh er gouennlazh<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/italy-pm-meloni-says-been-denounced-icc-complicity-genocide-2025-10-07/ |title=Italy's Meloni says she has been denounced to ICC for complicity in genocide • Reuters, 08/10/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://today.lorientlejour.com/article/1480226/meloni-says-accused-of-complicity-in-genocide-at-world-court.html |title=Meloni says accused of 'complicity in genocide' at world court • L'Orient Today, 08/10/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
=== Egipt ===
Egipt zo bet tamallet dezhi bout lodek er gouennlazh abalamour m'he deus lakaet kaeladur Strizhenn Gaza e pleustr dre nac'hañ digeriñ an tremen tre e Rafah<ref name="Mahmoud 2024">{{en}} {{cite web|url=https://jacobin.com/2024/06/egypt-palestine-gaza-genocide-al-sisi |title=Why Egypt Is Complicit in the Genocide in Gaza • Jacobin, 20/06/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.middleeasteye.net/opinion/icj-rule-egypt-end-complicity-israel-starving-gaza-will |title=After ICJ rule, will Egypt end its complicity with Israel starving Gaza? • Middle East Eye, 26/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. An hevelep tamall a voe en abeg m'he devoa Egipt moustret, diwar c'houlenn Israel, ar Gerzhadeg Vedel War-du Gaza e miz Even 2025<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.middleeasteye.net/trending/egypt-slammed-treatment-foreign-nationals-joining-global-march-gaza |title=Egypt slammed for its treatment of foreign nationals doing Global March for Gaza • Middle East Eye, 12/06/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E miz Ebrel 2025, an aozadur dengar ''Cage International'' e London, a-gevret gant pemp aozadur all en Afrika, a lakaas klemm ouzh an ''African Commission on Human and Peoples' Rights'' ("Kengor Afrikat a-zivout Gwirioù Mab-den hag ar Pobloù", CADHP) en [[Addis Abeba]]<ref>Cage, 2025.</ref> : Egipt n'he deus ket gwir da gas tud war o c'hiz war he harzoù mard int lakaet war var o buhez pe e-tailh da vout kastizet a-stroll, rak kement-se a dorrfe ar C'henemglev etrebroadel a-zivout ar gwirioù trevourel ha politikel ([[1966]]) koulz ha Kendivizad ABU a-enep ar jahinerezh ([[1984]])<ref>{{en}} {{cite web|url=https://verfassungsblog.de/trapped-in-gaza/ |title=Trapped in Gaza • Verfassungsblog, 25/10/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://foreignpolicy.com/2024/04/30/gaza-refugees-egypt-border-palestine/ |title=Egypt Is Obliged to Let Gaza Refugees In • ,Foreign Policy 30/04/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
Egipt a lavaras he devoa klozet ar vevenn da Rafah evit sevel enep raktres Israel da zivroañ Palestiniz<ref name="Mahmoud 2024" />. Nac'hañ a reas ur c'hinnig gant Israel da zistreiñ Strizhenn Gaza da Egipt e-pad meur a vloavezh, betek 15 vloaz<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.eurasiareview.com/17032025-why-egypt-refuses-to-administer-gaza-oped/ |title=Why Egypt Refuses To Administer Gaza – OpEd • Eurasia Review, 17/03/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>, hag en un doare ofisiel e savas a-du gant prosez Suafrika a-enep Israel<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.france24.com/en/middle-east/20240512-🔴-live-israel-steps-up-strikes-in-gaza-after-issuing-new-rafah-evacuation-order |title=Egypt to support South Africa's genocide case against Israel at ICJ • France 24|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
=== Stadoù all ===
E miz Meurzh 2024, ar c'huzulva alvokaded aostralian ''Birchgrove Legal'' e [[Sydney]] a ditouras Pennmaodiern Aostralia, e Vaodiern an Aferioù Estren, penn an enebiezh ha tud all d'an ICC evel kenwallerien er gouennlazh, e torfedoù-brezel hag e torfedoù enep mab-den, kement-se en abeg ma oa bet dilamet arc'hant digant UNRWA, ma oa bet pourchaset ur skoazell vilourel ha roet ur skor politikel anat da oberoù Israel e brezel Gaza<ref name="Wedesweiler 2024" /><ref name="Rothwell 2024" />.
Hervez an aozadur ''Canadian Centre for Policy Alternatives'' (CCPA), Kanada zo lodek er gouennlazh abalamour m'he deus aotreet ezporzhiañ dafar milourel da Israel evit kenderc'hel gant aotreoù kent, petra bennak m'he devoa disklêriet ne vije mui gwerzhet armoù ha ma n'he deus lakaet embargo klok ebet war an armoù, ar pezh a lez frailhoù evel treuzkasadennoù da Stadoù all<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.policyalternatives.ca/news-research/to-stop-gaza-genocide-canada-must-escalate-pressure-on-israel/ |title=To stop Gaza genocide, Canada must escalate pressure on Israel • CCPA, 30/07/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
=== Gennad prevez ha media ===
Meur a embregerezh zo bet tamallet dezho tennañ splet eus ar gouennlazh e Gaza<ref>Albanese, 2025, pp. 1-2</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.thenation.com/article/economy/gaza-war-profiteers-corporations/ |title=These Corporations Are the True "Winners" of the War on Gaza • The Nation, 09 July 2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Renerien an embregerezhioù ''General Dynamics'' ([[lestrsaverezh]], ''Lockheed Martin'' hag ''RTX Corporation'' ([[aerlestr]]erezh hag armoù o-daou) o deus lavaret e oa kresket o gounidoù a-drugarez d'ar brezel e Gaza<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.cnn.com/2023/10/18/investing/premarket-stocks-trading/index.html |title=What the Israel-Hamas war means for defense stocks • CNN, 18/10/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://jacobin.com/2024/03/gaza-profits-bds-weapons-corporations/ |title=The Obscene US Profiteering From Israeli War and Occupation • Jacobin, 16/03/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Adalek miz Here 2023 betek miz Gouere 2025 e voe ur c'hresk a 77% war dalvoudegezh lodennoù RTX en eskemmdi New York<ref>{{en}} Mattei, Clara. ''Escape from Capitalism: An Intervention''. New York : Simon & Schuster, 2026, p. 153 {{ISBN|978-1-6680-8514-1}}.</ref>.
D'an 20 a viz Even 2024, arbennigourien en ABU a c'halvas da baouez diouzhtu gant an treuzkas dizehan armoù da Israel peogwir e c'hellfed terriñ lezennoù etrebroadel ha lakaat Stadoù hag embregerezhioù da gendorfedourien en ur gouennlazh ; embregerezhioù hag ensavadurioù a bost arc'hant en treuzkas-se a voe gouzavet ivezg<ref>OHCHR, 2024c.</ref>.
E miz Even 2025, un danevell gant ABU a venegas ar c'hompagnunezhioù ''Alphabet Inc.'' (ez-[[Google]]), [[Amazon (embregerezh)|''Amazon'']], ''[[Microsoft]]'' hag ''International Business Machines Corporation'' (IBM) evel "e-kreiz binvioù-evezhiañ Israel hag an distrujoù a zo war ober e Gaza", hag an embregerezh ''Palantir Technologies'' (meziantoù ditouriñ, polis ha surentez) evel mammenn ar binvioù [[naouegezh artifisiel|naouegezh kalvezadel]] a vez implijet gant Tsahal<ref name=UN-corporate-report>{{en}} {{Cite web|url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/lucrative-business-deals-help-sustain-israels-gaza-campaign-un-expert-says-2025-07-01/ |title='Lucrative' business deals help sustain Israel's Gaza campaign, UN expert says • Reuters, 01/07/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Meneget ivez eo ar bankoù ''Allianz'', ''Barclays'', ''BlackRock'' ha ''BNP Paribas'' peogwir o deus isskridet ha prenet endalc'hennoù digant gouarnamant Israel, ar pezh a zo andon bennañ da arc'hantaouiñ ar brezel e Gaza<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/07/01/british-companies-profiting-israeli-genocide-un-gaza-shamed/ |title=British companies named and shamed by UN for profiting from Israeli 'genocide' • The Daily Telegraph, 01/07/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
Helenneien, kazetennerien, dielfennerien ar media hag alvokaded gwirioù mab-den a deus tamallet da veur a vedium bout kenwallerien dre o [[impalaerouriezh]]<ref>Moallem, 2023, pp. 542–543 ; Qutami, 2023, p. 532 ; Khouri, 2023.</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.middleeasteye.net/news/experts-say-western-media-enabling-gaza-genocide-and-rewriting-history |title=Western media enabling Gaza genocide and rewriting history, say experts • Middle East Eye, 29/06/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Ur c'hazetenner [[brazil]]at a damallas da vedia en e vro bout savet a-du gant ar gouennlazh<ref>Beaklini, 2023.</ref>. Un dielfenner media a skrivas ne vije ket padet ar gouennlazh e Gaza hep skoazell dizehan digant ar media stadunanat<ref>{{en}} Johnson, Adam H. ''How to Sell a Genocide: The Media's Complicity in the Destruction of Gaza''. London : Pluto Press, 2026, pp. 1-7, 201-204 {{ISBN|978-0-7453-5165-0}}.</ref>.
== Anaoudegezh politikel ==
=== Gouarnamantoù ===
{| class="infobox" style="width:410px;"
|-
! colspan="4" style="text-align:center;"|Savboent ar Stadoù e-keñver anzavout<br>ez eus ur gouennlazh e Gaza (2024)
----
|-
| colspan="4"| [[File:International recognition of Gaza genocide.svg|center]]
----
|-
| {{Legend|#4cb149|A-du}} || {{Legend|#000|A-enep}} || {{Legend|#ff00b9|A-du gant ICJ}} || {{Legend|#00ffc0|Dispis}}
|}
Meur a Stad er C'hornôg (SUA, ar Rouantelezh-Unanet hag Alamagn pergen) o deus nac'het ober "gouennlazh" eus oberoù Israel e Gaza<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.timesofisrael.com/us-says-genocide-charges-unfounded-rejects-israeli-claim-south-africa-serving-hamas/ |title=US says genocide charges 'unfounded,' rejects Israeli claim South Africa serving Hamas • The Times of Israel, 12/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.timesofisrael.com/canadian-uk-leaders-reject-premise-of-icj-genocide-case-against-israel/ |title=Canadian, UK leaders reject premise of ICJ genocide case against Israel • The Times of Israel, 13/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.barrons.com/news/germany-rejects-un-genocide-charge-against-israel-6af01195 |title=Germany Rejects UN 'Genocide' Charge Against Israel • Barron's], 12/01/2024 |accessdate=05/07/2026}}</ref>. [[Belgia]], [[Norvegia]] ha Kanada o deus lavaret e c'hedfent ali an ICJ a-raok kemer disentez pe zisentez<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/1/23/why-has-belgium-vowed-to-back-the-icjs-verdict-on-gaza-genocide |title=Why has Belgium vowed to back the ICJ's verdict on Gaza 'genocide'? • Al Jazeera, 23/01/2024 |accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{no}} {{Cite web|url=https://www.utrop.no/nyheter/verden/358554/ |title=Barth Eide: Vi må lytte til Sør-Afrika ("Barth Eide: Ret eo dimp selaou Sufrika") • Utrop, 02/09/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.cbc.ca/news/politics/israel-gaza-genocide-international-court-justice-hague-south-africa-1.7084682 |title=After days of confusion, Trudeau government says it will abide by ICJ on genocide case against Israel • CBC News, 16/01/2024 |accessdate=05/07/2026}}</ref>.
Ur strollad bras a Stadoù, er bed [[islam]]ek dreist-holl, an darn vrasañ eus Afrika, [[Amerika latin]] ha lod Stadoù en [[Europa (kevandir)|Europa]] a lavar didro ez eus ur gouennlazh eus oberoù Israel e Gaza ; lod zo savet a-du gant Suafrika er prosez dirak an ICJ<ref>{{en}} {{Cite web|url-status=live |url=https://apnews.com/article/genocide-israel-palestinians-gaza-court-fbd7fe4af10b542a1a4e2c7563029bfb |title=Genocide case against Israel: Where does the rest of the world stand on the momentous allegations? • Associated Press, 13/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. En o zouez emañ [[Ghana]]<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.myjoyonline.com/re-israeli-ambassador-to-ghana-rejects-ablakwas-gaza-genocide-tag/ |title=Re: Israeli Ambassador to Ghana rejects Ablakwa's 'Gaza genocide' tag • MyJoyOnline, 04/11/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>, Turkia<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/2/9/israels-war-on-gaza-live-fear-in-rafah-as-israel-prepares-ground-attack |title=Netanyahu orders military to submit action plan for Rafah assault • Al Jazeera, 09/02/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>, [[Malaysia]],<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/video/talk-to-al-jazeera/2024/5/19/malaysian-pm-cant-deny-us-complicity-in-gaza-genocide |title=Malaysian PM: Can't deny US complicity in Gaza genocide • Al Jazeera, 19/05/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>, Egipt<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/video/newsfeed/2025/8/5/president-of-egypt-accuses-israel-of-systematic |title=President of Egypt accuses Israel of 'systematic genocide' • Al Jazeera, 05/08/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>, Brazil<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://agenciabrasil.ebc.com.br/en/politica/noticia/2023-10/president-lula-says-war-middle-east-genocide |title=President Lula says war in the Middle East is genocide • Agência Brasil, 25/10/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>, [[Chile]]<ref>{{es}} {{Cite web|url=https://www.infobae.com/america/america-latina/2024/09/25/gabriel-boric-me-rebelo-ante-quienes-pretenden-que-elijamos-entre-el-terrorismo-de-hamas-y-el-genocidio-de-israel/ |title=Gabriel Boric: "Me rebelo ante quienes pretenden que elijamos entre el terrorismo de Hamas y el genocidio de Israel" • Infobae, 25/09/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>, [[Kolombia]]<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/11/2/genocide-colombia-says-as-latin-american-states-condemn-israel-over-gaza |title='Genocide', Colombia says as Latin American states condemn Israel over Gaza • Al Jazeera, 02/11/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>, [[Spagn]]<ref>{{en}} {{Cite web|url-status=live |url=https://apnews.com/article/spain-israel-icj-genocide-case-67d4d9b8ecf6fd88e718319a5d93465a |title=Spain applies to join South Africa's case at top UN court accusing Israel of genocide • Associated Press, 06/06/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>, Iwerzhon<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.independent.co.uk/news/uk/micheal-martin-ireland-irish-south-africa-gaza-b2643121.html |title=Irish parliament passes motion that Israel is 'perpetrating genocide in Gaza' • The Independent, 07/11/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref> ha [[Slovenia]]<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://sloveniatimes.com/43569/president-calls-out-israel-for-genocide |title=President calls out Israel for genocide • Slovenia Times, 21/05/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. D'ar 7 a viz Du 2025, Turkia a embannas urzhioù herzel en abeg da c'houennlazh enep B. Netanyahou ha 36 eus e genlabourerien<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2025/nov/07/turkey-issues-genocide-arrest-warrant-against-benjamin-netanyahu |title=Turkey issues genocide arrest warrant against Benjamin Netanyahu • The Guardian, 07/11/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
[[Aozadur ar C'hevelerezh Islamek]] (OIC), [[Kevre ar Stadoù Arab]] hag [[Unaniezh Afrika]] o deus a-unvouezh lakaet oberoù Israel da c'houennlazh ha galvet evit ma vefe daskoret kontoù ha kemeret diarbennoù evel lakaat paouez gant an treuzkas armoù<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.barrons.com/news/islamic-cooperation-denounces-gaza-genocide-urges-sanctions-against-israel-c8c7ac87 |title=Islamic Cooperation Denounces Gaza 'Genocide', Urges Sanctions Against Israel • Barron's, 05/05/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/8/16/arab-islamic-countries-condemn-netanyahus-greater-israel-remark |title=Arab, Islamic countries condemn Netanyahu's 'Greater Israel' remark • Al Jazeera, 05/05/2024|accessdate=05/07/202621 August 2025}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://au.int/en/pressreleases/20240228/african-union-delivered-its-oral-statement-international-court-justice |title=The African Union Delivered its Oral Statement Before the International Court of Justice for the Palestine Advisory Opinion Proceedings • African Union, 28/02/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>Maina, 2025.</ref>. E miz Genver 2025, Strollad Den Haag (''Hague Group''<ref>{{ar}} {{pt}} {{en}} {{es}} {{fr}} [https://thehaguegroup.org/ lec'hienn ofisiel].</ref>) em vodas e [[Bogotá]] e sell da lakaat da zoujañ d'an disentezioù etrebroadel a-zivout Gaza, lakaat termen d'an dereiñ armoù da Israel, ha sevel un hent evit ledanaat anavezadur Stad Palestina<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/law/2025/jan/31/south-africa-and-malaysia-to-launch-campaign-to-protect-justice |title=South Africa and Malaysia to launch campaign to protect international justice • The Guardian, 31/01/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
=== Aozadurioù e-maez gouarnamant hag aozadurioù etre gouarnamantel ===
Meur a AMG hag a aozadur etregouarnamantel o deus tamallet gouennlazhañ da Israel. E-touez ar re gentañ a sachas evezh e kreiz miz Here 2023 war ur gouennlazh galloudel edo ''Genocide Watch'' hag al ''Lemkin Institute for Genocide Prevention''<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.genocidewatch.com/single-post/genocide-emergency-alert-israel-and-gaza |title=Genocide Emergency Alert: Israel and Gaza • Genocide Watch, 19/10/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.lemkininstitute.com/active-genocide-alert-1/active-genocide-alert---israel-palestine%3A-there-is-no-justification-for-genocide |title=Active Genocide Alert – Israel-Palestine: There is No Justification for Genocide • Lemkin Institute for Genocide Prevention, 13/10/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Meur a strollad dengar palestinat, evel ''Defence for Children International'' (DCI)<ref>{{en}} {{Cite web|url=http://www.aljazeera.com/news/liveblog/2023/11/1/israel-hamas-war-live-anger-grows-over-israeli-attack-on-gaza-refugee-camp?update=2455675 |title=Rights group accuses US of complicity in children's deaths in Gaza • Al Jazeera, 01/11/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>, ''Al-Haq'', ''Al Mezan'' hag ar ''Palestinian Centre for Human Rights'', o deus savet prosezioù a-zivout ur gouennlazh<ref name="sccoip">{{en}} {{Cite web|url=https://english.wafa.ps/Pages/Details/138509 |title=Scholars, civil society call on ICC Prosecutor to issue arrest warrants, investigate Israeli crimes in Gaza • Wafa, 21/10/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/11/9/three-rights-groups-file-icc-lawsuit-against-israel-over-gaza-genocide |title=ICC receives lawsuit over Israel's 'apartheid', 'genocide' in Gaza • Al Jazeera, 09/11/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.addameer.org/news/5172 |title=Reprint of the full letter and signatories • Addameer, 20/10/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>Al-Haq & al., 2023.</ref>. Lod aozadurioù dengar israelat evel ''B'Tselem'' o deus embannet danevelloù ma reont "gouennlazh" eus taol-brezel Israel e Gaza<ref name="Kottasová & Salman">{{en}} {{Cite web|url=https://www.cnn.com/2025/07/28/middleeast/israeli-human-rights-group-accuses-israel-genocide-gaza-intl |title=For first time, two leading Israeli human rights groups accuse Israel of genocide in Gaza • CNN, 28/07/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.phr.org.il/wp-content/uploads/2025/07/Genocide-in-Gaza-PHRI-English.pdf |title=Genocide in Gaza • Physicians for Human Rights–Israel, 28/07/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>B'Tselem, 2025, p. 87.</ref>. E-mesk an aozadurioù etregouarnamantel hag o deus kondaonet Israel en abeg d'ar gouennlazh emañ an ''International Federation for Human Rights''<ref name="FIDH 2023">{{en}} {{cite web|url=https://www.fidh.org/en/region/north-africa-middle-east/israel-palestine/the-unfolding-genocide-against-the-palestinians-must-stop-immediately |title=The unfolding genocide against the Palestinians must stop immediately • International Federation for Human Rights, 12/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>, ''Euro-Mediterranean Human Rights Monitor''<ref name="MEE-2023-12-26">{{en}} {{Cite web|url=https://www.middleeastmonitor.com/20231226-euro-med-submits-findings-on-israeli-army-executions-in-gaza-to-icc-un-calling-them-genocide/ |title=Euro-Med submits findings on Israeli army executions in Gaza to ICC, UN, calling them 'genocide' • Middle East Monitor, 26/12/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref>, ''Amnesty International''<ref name="AmnestyGenocideConclusion" /><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.cnn.com/2024/12/04/world/amnesty-international-israel-genocide-gaza-intl/index.html |title=Amnesty International says there is 'sufficient evidence' to accuse Israel of genocide in Gaza • CNN, 05/12/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>Amnesty International report, 2024.</ref>, an ''European Center for Constitutional and Human Rights''<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.ecchr.eu/en/press-release/gaza-and-the-matter-of-genocide/ |title=Gaza and the matter of genocide • European Center for Constitutional and Human Rights, 10/12/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref> hag ''Human Rights Watch''<ref name="Berg2024" />. E miz Here 2024, ''Oxfam'' ha 37 aozadur dengar all a ditouras n'edo ket Israel o toujañ da Gendivizad 1948 p'edo o "tiverkañ Gaza an Norzh diouzh ar gartenn"<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.oxfam.org/en/press-releases/urgent-joint-statement-northern-gaza-being-erased-global-leaders-must-act-now-end |title=Northern Gaza is being erased – global leaders must act now to end Israel's atrocities • Oxfam International, 15/10/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. ''Médecins Sans Frontières'' o deus kavet ivez emañ Israel o seveniñ ur gouennlazh<ref>Médecins Sans Frontières, 2024c, p. 5. ha 202}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.securitycouncilreport.org/monthly-forecast/2025-01/the-middle-east-including-the-palestinian-question-19.php |title=The Middle East, including the Palestinian Question • Security Council Report, 30/12/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Ar strollad stadunanat ''Jewish Voice for Peace'' en deus lavaret emañ Israel o seveniñ ur gouennlazh<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.jewishvoiceforpeace.org/2023/10/11/statement23-10-11/ |title=Jewish Voice for Peace calls on all people of conscience to stop imminent genocide • Jewish Voice for Peace, 11/10/2023|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://jewishchronicle.timesofisrael.com/jewish-voice-for-peace-retools-to-focus-on-swaying-elections/ |title=Jewish Voice for Peace retools to focus on swaying elections • The Times of Israel, 01/09/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://time.com/7061772/jewish-voice-for-peace-oct-7-anniversary-essay/ |title=I Run Jewish Voice for Peace. These Are My Reflections on a Year of Unthinkable Horror • Time, 08/10/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E miz Gwengolo 2025, ABU a embannas un danevell ma tezastume edo Israel o seveniñ ur gouennlazh enep Palestiniz e Gaza ; trawalc'h a elfennoù solius a gavas evit lavaret e oa bet pennadurezhioù Israel hag o nerzhioù surentez o seveniñ, hag edont c'hoazh o seveniñ, pevar ober gouennlazhañ diwar ar pemp a zo termenet e Kendivizad 1948 : lazhañ izili eus ar strollad, ober droug bras koulz fizikel ha speredel, gourlakaat a-ratozh aozioù bevañ a zo jedet evit distruj ar strollad a-zarn pe a-bezh, ha gourlakaat dafaroù e sell da virout a c'henel bugale<ref name="UNCommissionGenocide" /><ref>{{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2025/sep/16/israel-committed-genocide-in-gaza-says-un-inquiry |title=Israel has committed genocide in Gaza, says UN commission of inquiry • The Guardian, 16/09/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
== Prezeg sevenadurel ==
Dael a vez er prezeg sevenadurel a-zivout gouennlazh Israel enep ar bobl balestinat. Tud vrudet, atletourien, kefredourien, difretourien, ensavadurioù sevenadurel ha tud voutin o deus lavaret o soñj a-zivout an darvoudoù e Gaza hag an heuliadoù koulz sevenadurel ha kevredigezhel a vez pa lakaer an darvoudoù-se d'ur gouennlazhañ<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.newarab.com/opinion/gazas-genocide-has-forced-many-celebrities-out-silence |title=Gaza's genocide has forced many celebrities out of silence • The New Arab, 14/07/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
=== Meno foran ===
Meur a sontadeg o deus diskouezet e sav ar braz eus Yuzevien Israel (82%) a-du gant politikerezh ar gouarnamant e-keñver Gaza<ref name="HaaretzTransferPoll">{{en}} {{Cite web|url=https://www.haaretz.com/israel-news/2025-05-28/ty-article-magazine/.premium/yes-to-transfer-82-of-jewish-israelis-back-expelling-gazans/00000197-12a4-df22-a9d7-9ef6af930000 |title=Yes to transfer: 82% of Jewish Israelis back expelling Gazans • Haaretz, 28/05/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="HaaretzFaminePoll">{{en}} {{Cite web|url=https://www.haaretz.com/israel-news/2025-08-05/ty-article/.premium/large-majority-of-israeli-jews-untroubled-by-reports-of-famine-in-gaza-poll-finds/00000198-7ab3-d0ce-a5de-fbb374f30000 |title=Large majority of Israeli Jews untroubled by reports of famine in Gaza, poll finds • Haaretz, 05/08/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.jpost.com/israel-news/article-783849 |title=Jewish, Arab Israelis disagree on IDF use of force in Gaza • The Jerusalem Post, 26/01/2024|accessdate=05/07/2026}}</ref>. E miz Eost 2025, ur sontadeg gant ''Accord Center'' a gavas e 76% eus Yuzevien Israel a-du evit lavaret "n'eus den digablus ebet e Gaza"<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.i24news.tv/en/news/israel-at-war/artc-poll-62-of-israelis-say-there-are-no-innocent-people-in-gaza |title=Poll: 62% of Israelis say "there are no innocent people in Gaza" • i24NEWS, 25/08/2025|access-date=}}</ref>. E miz Mae 2025, un sontadeg a gavas 82% a dud a-du gant divroañ tud Gaza ha 56% ivez a-du gant skarzhañ Palestiniz eus Israel<ref name="HaaretzTransferPoll" /> E miz Eost, ur sontadeg all a gavas 78% eus Yuzevien Israel na oant ket direnket gant an naonegezh e Gaza<ref name="HaaretzFaminePoll" />. Hervez al ''Lemkin Institute for Genocide Prevention'', "an darn vrasañ eus Israeliz a sav a-du gant [...] raktres Israel hag hep mar ebet e skorint forzh petra evit ma vefe kaset da benn – adalek un ''apartheid'' d'un netraiñ<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.lemkininstitute.com/statements-new-page/four-facts-about-israel%E2%80%99s-genocide |title=Four Facts about Israel's Genocide • Lemkin Institute for Genocide Prevention, 18/05/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E miz Eost 2025 c'hoazh, ur sontadeg a gavas e krede da 50% eus ar vouezherien en SUA edo Israel o seveniñ ur gouennlazh e Gaza, ha 60% a save a-enep muioc'h a skoazell vilourel da Israel<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/8/28/half-of-us-voters-believe-israel-committing-genocide-in-gaza-poll-says |title=Half of US voters believe Israel committing genocide in Gaza, poll says • Al Jazeera, 28/08/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. E miz Gwengolo, ur sontadeg gant ''Associated Press'' hag an ''National Opinion Research Center'' (NORC) e skol-veur [[Chicago]] a gavas ur c'hresk en niver a Stadunaniz e soñje dezho e oa aet Israel "re bell ganti" en he oberoù milourel e Gaza<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.pbs.org/newshour/politics/more-americans-feel-israel-has-gone-too-far-in-gaza-ap-norc-poll-shows |title=More Americans feel Israel has 'gone too far' in Gaza, AP-NORC poll shows • PBS News, 18/09/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
E miz Here 2025, ur sontadeg gant ar gazetenn ''Washington Post'' a gavas e soñje d'ar braz eus ar Yuzevien stadunanat edo Israel o seveniñ torfedoù-brezel, ha 39% anezho a soñje edo o seveniñ ur gouennlazh<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.washingtonpost.com/politics/2025/10/06/jewish-americans-israel-poll-gaza/ |title=Many American Jews sharply critical of Israel on Gaza, Post poll finds • The Washington Post, 04/10/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Ur sontadeg gant ''Quinnipiac University'' a gavas 50% eus ar vouezherien stadunanat o soñjal edo Israel o seveniñ ur gouennlazh e Gaza, en o zouez 77% a [[Strollad Demokratel (Stadoù-Unanet)|zemokrated]], en enep da 64% a [[Strollad Republikan (Stadoù-Unanet)|republikaned]]. Ouzhpenn da se, 60% eus ar vouezhierien a save a-enep kas muioc'h a skoazell vilourel stadunanat da Israel, 37% o kenduiñ gant Palestiniz ha 36% gant Israeliz<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/8/28/half-of-us-voters-believe-israel-committing-genocide-in-gaza-poll-says |title=Half of US voters believe Israel committing genocide in Gaza, poll says • Al Jazeera, 28/08/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
== Skog ==
[[File:Palestine Rally End The Siege, Stop the War on Gaza (53264903858).jpg|thumb|Aduidi gant Palestiniz o vanifestiñ e [[Melbourne]], 15/10/2023.]]
Ar c'hevredadour breizhveurat Martin Shaw en deus graet "ar gouennlazh hag a gemmas ar bed" eus ar gouennlazh e Gaza abalamour d'an emluskañ a-yoc'h a zo bet dre ar bed a-enep an ober-se. Merket en deus ivez un nebeud gounidoù politikel gant Israel, hogen "ker-ruz e-keñver he reizhwir er bed ha hini ar C'hornôg"<ref>Shaw, 2025b, pp. 4, 14.</ref>. Ar c'hazetenner israelat Gideon Levy a skrivas ur pennad en ''Haaretz'' ma pouezas war ar fed ma ne c'hello biken tud Gaza ankouaat al lazhadegoù, ar bombezadegoù, an distrujoù hag an traoma<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.haaretz.com/opinion/2025-10-05/ty-article-opinion/.premium/do-cry-over-spilt-blood-generations-will-go-by-before-gaza-forgets-the-genocide/00000199-afd4-d5a6-afff-efdff5560000 |title=Do Cry Over Spilt Blood: Generations Will Go by Before Gaza Forgets the Genocide • Haaretz, 05/10/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
Helennien, arbennigourien ha displegerien all o deus deskrivet ar gouennlazh evel "bered ar gwir etrebroadel"<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://english.elpais.com/international/2025-09-01/unrwa-chief-gaza-is-becoming-the-graveyard-of-international-humanitarian-law.html |title=UNRWA chief: 'Gaza is becoming the graveyard of international humanitarian law' • El País, 01/09/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://verfassungsblog.de/in-the-graveyard-of-international-law/ |title=In the Graveyard of International Law • Verfassungsblog, 16/05/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://brill.com/view/journals/pyio/25/1/article-p3_1.xml |title=Is Gaza the Graveyard of International Law? • The Palestine Yearbook of International Law Online, 27/02/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Lod helenneien, dreist-holl ar re a studi ar gwir etrebroadel a-fet an Trede-bed, o deus lavaret e oa bet gwallgaset an urzh hag ar gwir etrebroadel gant gouzañvadezh ar gumuniezh etrebroadel e-keñver lakaat oberoù Israel e Gaza d'ur gouennlazh, ha diskouezet e oa bet skorted ar gouarnerezh etrebroadel<ref name="Baars 2024" /><ref name="Barreto 2024" /><ref>Englert & Bhattacharyya, 2024.</ref>. Da lavar an alvokad José Manuel Barreto, "gouennlazh Palestiniz en deus diskuliet framm trevadennour don an urzh lezennel etrebroadel", hag eñ lakaat gouennlazh Gaza en ul listennad hir a c'houennlazhoù trevadennel a zo bet asantet mui-pe-vui gant ar reizhiad etrebroadel<ref name="Barreto 2024" />. Hervez an istorour stadunanat Mark LeVine, oberoù Israel o deus distrujet pep doujañs d'ar gwir etrebroadel ha gwanaet an ''tabou'' enep ar feulster a-yoc'h evel respont d'ur gourdrouz martezeet<ref>LeVine, 2025, p. 5.</ref>.
An alvokad izelvroat ha kelenner war ar gwir etrebroadel André Nollkaemper en deus lavaret ez eo distaol ar gwir etrebroadel gant Stadoù-Unanet Amerika ur perzh unel d'ar brezel e Gaza<ref>{{nl}} {{Cite web|url=https://www.nrc.nl/nieuws/2025/10/06/is-het-internationaal-recht-nog-relevant-na-gaza-we-gaan-een-donker-decennium-tegemoet-a4908607 |title=Is het internationaal recht nog relevant na 'Gaza'? 'We gaan een donker decennium tegemoet' ("Ha perzhek eo ar gwir etrebroadel goude Gaza ? Emaomp o vont war-du un dekvloaziad teñval") • NRC, 06/10/2025|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Goude en devout aterset alvokaded liammet ouzh an US Army, ar c'hazetenner Colin Jones a zastumas e welont Gaza evel un taol-arnod da welet petore emzalc'h milourel a vije dereat mar bije brezel etre SUA hag ur galloud kevatal evel Sina<ref name="Jones 2025" />.
E-kerzh brezel Iran e 2026, Benjamin Netanyahou hag Itamar Ben-Gvir, anezhañ penn al luskad politikel ''Otzma Yehudit'' ("Galloud Yuzev", tu dehou pellañ) a reas dave da Amalek, da lavaret eo enebour hêrezhel Israel hervez ar [[Bibl]] ([[Levr ar C'heneliezh|Gen 36:12]] ha [[Kentañ Levr an Danevelloù|Chr]] 1:36)<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.middleeasteye.net/live-blog/live-blog-update/israeli-minister-invokes-genocidal-amalek-call-amid-war-iran |title=Israeli minister invokes genocidal Amalek call amid war on Iran • Middle East Eye, 28/01/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref><ref name="Malekafzali">{{en}} {{Cite web|url=https://www.thenation.com/article/world/israel-iran-holy-war-amalek-haman/ |title=Israel Is Using Its Genocidal Gaza Playbook on Iran • The Nation, 06/03/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Hervez ar c'hazetenner [[liban]]at Séamus Malekafzali, a zo un arbennigour war ar Reter-Kreiz, kement-se zo un astenn da "reizhpoell gouennlazhañ" Israel adalek Gaza betek Iran<ref name="Malekafzali" />. E ''The Guardian'' e miz Meurzh 2026, ar c'hazetenner breizhveurat Ben Reiff a c'houzavas : "goude c'hwitadenn ar bed war mirout ouzh ur gouennlazh a c'hoarvezout e Gaza, Israel a implijo ur c'haderezh damheñvel er brezel emañ o kas e Liban"<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2026/mar/18/israel-gaza-model-lebanon-international-reaction-sanctions |title=As Israel prepares to implement the 'Gaza model' in Lebanon, where is the international reaction? • The Guardian, 18/03/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref>. Ar gelennerez spagnat Sonia Boulos (gwirioù mab-den) hag an istorour israelat Raz Segal o deus skrivet e tiskouez brezel SUA hag Israel en Iran "penaos emañ ar bed a-bezh gourdrouzet gant renoù gouennlazher"<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://jacobin.com/2026/05/review-bartov-gaza-genocide-zionism |title=A Future Beyond Israeli Genocide in Palestine • Jacobin, 10/02/2026|accessdate=05/07/2026}}</ref>.
== Notennoù ==
{{Daveoù|bannoù=2}}
== Mammennoù ==
<div style="column-count:2;">
<div class="center">'''A'''</div>
* Abdon Nahla. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/07078552.2024.2325298 ''Israel's settler colonialism and the genocide in Gaza: Alternatives'' • Studies in Political Economy, 105:1, 2024, pp. 94–106].
* Abodahab, Ahmad Mokhtar ; Elsergany, AbdelAzim Nagdy. [https://web.archive.org/web/20251114111254/https://ejhm.journals.ekb.eg/article_423789.html ''Children Disabilities, The Current and Upcoming Medical & Humanity Catastrophe in Gaza: Review Article'' • The Egyptian Journal of Hospital Medicine, #99, 04/2025, pp. 1705–1710].
* Abraham, Yuval. [https://www.972mag.com/lavender-ai-israeli-army-gaza/ '''Lavender': The AI machine directing Israel's bombing spree in Gaza'' • +972 Magazine, 03/04/2024].
* Aftab, Shiza ; Yaqoob, Eesha ; Khan, Shahzad Ali ; Javed, Saad. [https://www.emro.who.int/emhj-volume-31-2025/volume-31-issue-4/addressing-emergency-trauma-care-needs-in-the-gaza-strip.html ''Addressing emergency trauma care needs in the Gaza Strip'' • Eastern Mediterranean Health Journal, 31:4, 04/2025, pp. 226–227].
* (Albanese, 2024a) Albanese, Francesca. [https://documents.un.org/doc/undoc/gen/g24/046/11/pdf/g2404611.pdf ''Anatomy of a Genocide: Report of the Special Rapporteur on the situation of human rights in the Palestinian territories occupied since 1967, Francesca Albanese'' • United Nations Special Rapporteur on the occupied Palestinian territories, 25/03/2024].
* (Albanese, 2024b) Albanese, Francesca. [https://docs.un.org/en/A/79/384 ''Report of the Special Rapporteur on the situation of human rights in the Palestinian territories occupied since 1967, Francesca Albanese: Genocide as colonial erasure'' • United Nations Special Rapporteur on the occupied Palestinian territories, 01/10/2024].
* Albanese, Francesca. [https://www.ohchr.org/en/documents/country-reports/ahrc5923-economy-occupation-economy-genocide-report-special-rapporteur ''From economy of occupation to economy of genocide – Report of the Special Rapporteur on the situation of human rights in the Palestinian territories occupied since 1967'' • United Nations Special Rapporteur on the occupied Palestinian territories].
* (Al-Haq et al.,2023) Al-Haq, Al Mezan Center for Human Rights & al. [https://web.archive.org/web/20231031174452/https://www.addameer.org/sites/default/files/icc-letter-1697782247-pdf.pdf ''Urgent: Issue Arrest Warrants, Investigate Israeli Crimes and Intervene to Deter Incitement to Commit Genocide in Gaza'' • ''Addameer''] – [https://www.mezan.org/public/en/post/46295 ''Reprint of the full letter and signatories'' • Al Mezan Center for Human Rights].
* (Al Jazeera, 2024) Al Jazeera. [https://www.youtube.com/watch?v1_SkF1-rDl0 ''Rashid Khalidi: This genocide 'worse than any phase of Palestinian history''' • Al Jazeera ''via'' YouTube].
* Al-Waheidi, Majd. [https://www.npr.org/2025/09/25/g-s1-89678/israel-gaza-genocide-debates-united-nations ''A question of intent: Is what's happening in Gaza genocide?'' • NPR, 25/09/2025].
* Ali, Soraya. [https://english.elpais.com/international/2024-04-20/gaza-hospitals-coin-wcnsf-acronym-wounded-child-no-surviving-family.html ''Gaza hospitals coin WCNSF acronym: Wounded child, no surviving family'' • El País, 20/04/2024].
* (Amnesty International, 2022) Amnesty International. [https://www.amnesty.org/en/wp-content/uploads/2022/02/MDE1551412022ENGLISH.pdf ''Israel's Apartheid Against Palestinians: Cruel System of Domination and Crime Against Humanity''].
* (Amnesty International report, 2024) Amnesty International. [https://amnesty.ca/wp-content/uploads/2024/12/Amnesty-International-Gaza-Genocide-Report-December-4-2024.pdf ''«You Feel Like You Are Subhuman»: Israel's Genocide Against Palestinians In Gaza''].
* Antonio, Raymund. [https://mb.com.ph/2023/10/23/civilians-not-a-target-envoy-decries-genocide-tag-of-israel-hamas-war ''Civilians not a target: Envoy decries 'genocide' tag of Israel–Hamas war'' • Manila Bulletin, 23/10/2023].
* (Associated Press, 2023a) Associated Press. [https://apnews.com/article/israel-hamas-war-news-12-2-2023-f300e8dac70d5309bf5f5a75bace7689 ''Israeli offensive shifts to crowded southern Gaza, driving up death toll despite evacuation orders'', 02/12/2023].
* Ayyash, M. Muhannad. [https://ww.aljazeera.com/opinions/2023/11/2/a-genocide-is-under-way-in-palestine# ''A genocide is under way in Palestine'' • Al Jazeera, 02/11/2023].
<div class="center">'''B'''</div>
* Bachman, Jeffrey S. ; Ruiz, Esther Brito. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2025.2556592 ''From East Timor to Gaza: How the United States Contributes to and Distances Itself from the Atrocities of Others (and How Genocide Studies Lets the United States Get Away with It)'' • Journal of Genocide Research, 18/09/2025, pp. 1–15].
* Baker, Graeme. [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67401064 ''Israel Gaza: Hospitals caught on front line of war'' • BBC News, 13/11/2023].
* Barghouti, Mariam. [https://www.aljazeera.com/opinions/2023/10/14/on-october-7-gaza-broke-out-of-prison ''On/10/7, Gaza broke out of prison'' • Al Jazeera, 14/10/2023].
* Bartov, Omer. [https://www.nytimes.com/2023/11/10/opinion/israel-gaza-genocide-war.html ''Opinion: What I Believe as a Historian of Genocide'' • The New York Times, 10/11/2023].
* Basu, Brishti. [https://www.cbc.ca/news/world/hospitals-supplies-gaza-aid-ceasefire-1.7014512 ''Dwindling supplies, damaged hospitals in Gaza prompt growing calls for aid, ceasefire'' • CBC News, 01/11/2023].
* Bateman, Tom. [https://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-68984999 ''US says Israel may have breached international law with American weapons in Gaza'' • BBC News, 11/05/2024].
* Bayoumi, Moustafa. [https://www.theguardian.com/us-news/ng-interactive/2025/jul/06/destruction-of-palestine-is-breaking-the-world ''The destruction of Palestine is breaking the world • The Guardian, 06/07/2025].
* Beaklini, Bruno Lima Rocha. [http://institute.aljazeera.net/en/ajr/article/2393 '''War propaganda' – Brazil's media has abandoned journalistic standards over Gaza'' • Al Jazeera Media Institute, 25/10/2023].
* Berg, Stephanie van den. [https://www.reuters.com/world/nicaragua-files-case-world-court-against-germany-aiding-israel-2024-03-01/ ''Nicaragua files case at World Court against Germany for aiding Israel'' • Reuters, 01/03/2024].
* Bishara, Marwan. [https://www.aljazeera.com/opinions/2023/10/12/israel-is-manufacturing-a-case-for-genocide ''Israel is manufacturing a case for genocide'' • Al Jazeera, 12/10/2023].
* Bloxham, Donald. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2025.2483546 ''The 7 October Atrocities and the Annihilation of Gaza: Causes and Responsibilities'' • Journal of Genocide Research, 03/04/2025].
* Boffey, Daniel. [https://www.theguardian.com/world/2023/nov/17/why-are-european-governments-clamping-down-right-to-protest ''Why are European governments clamping down on the right to protest?'' • The Guardian, 17/11/2023].
* Bouranova, Alene. [https://www.bu.edu/articles/2024/is-israel-committing-genocide-in-gaza/ ''Is Israel Committing Genocide in Gaza? New Report from BU School of Law's International Human Rights Clinic Lays Out Case'' • Boston University, 06/06/2024].
* (B'Tselem, 2021) B'Tselem. [https://www.btselem.org/publications/fulltext/202101_this_is_apartheid ''A regime of Jewish supremacy from the Jordan River to the Mediterranean Sea: This is apartheid'' • B'Tselem, 12/01/2021].
* B'Tselem. [https://reliefweb.int/report/occupied-palestinian-territory/israel-not-fighting-against-hamas-against-civilians-implementing-criminal-policy-bombings-enarhe ''Israel is not fighting against Hamas but against civilians, implementing a criminal policy of bombings [EN/AR/HE]'' • Reliefweb, 06/12/2023].
* B'Tselem. [https://www.btselem.org/sites/default/files/publications/202507_our_genocide_eng.pdf ''Our Genocide'' • B'Tselem, 07/2025].
* Burga, Solcyré. [https://web.archive.org/web/20231125022352/https://time.com/6334409/is-whats-happening-gaza-genocide-experts/ ''Is What's Happening in Gaza a Genocide? Experts Weigh In'' • Time, 13/11/2023].
* Buschek, Christo ; Christoph, Maria ; Kalisch, Muriel ; Kollig, Dajana ; Obermaier, Frederik ; Retter, Maria. {{de}} [https://www.spiegel.de/ausland/journalisten-in-gaza-arbeiten-in-der-todeszone-a-449a6940-b3ad-40ef-ab7a-d746c01ef0eb ''(S+) The Gaza Project: Sie berichten aus der Todeszone – viele kostet das ihr Leben'' ("Danevelliñ a reont adalek « takad ar marv » – kalz anezho a goll o buhez") • Der Spiegel, 25/06/2024].
* Bybelezer, Charles. [https://www.jns.org/letter-from-netanyahu-to-idf-soldiers-fighting-hamas/ ''Netanyahu writes to IDF soldiers ahead of Shabbat'' • Jewish News Syndicate, 03/11/2023].
<div class="center">'''C'''</div>
* (Cage, 2025) Cage. [https://www.cage.ngo/articles/african-commission-urged-to-refer-egypt-to-court-for-complicity-in-gaza-blockade ''African Commission Urged to Refer Egypt to Court for Complicity in Gaza Blockade • Cage, 23/04/2025].
* (Casciani,2024a) Casciani, Dominic. [https://www.bbc.com/news/articles/c3g9g63jl17o ''Israel-Gaza: What did the ICJ ruling really say?'' • BBC News, 16/05/2024].
* (Casciani,2024b) Casciani, Dominic. [https://www.bbc.com/news/articles/c722zv1r5yro ''Israel-Gaza: What does ICJ ruling on Israel's Rafah offensive mean?'' • BBC News, 28/05/2024].
* Chacar, Henriette. [https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-revises-death-toll-oct-7-hamas-attack-around-1200-2023-11-10/ ''Israel revises Hamas attack death toll to 'around 1,200''' • Reuters, 10/11/2023].
* (Clayton, 2024a) Clayton, Freddie. [https://www.nbcnews.com/news/world/israel-icj-order-halt-rafah-offensive-what-next-rcna154102 ''Isolated Israel argues U.N. court ruling leaves door open to Rafah offensive'' • NBC News, 27/05/2024].
* Coghill, Arianna. [https://www.motherjones.com/politics/2024/01/south-africa-israel-amalek-netanyahu/ ''As It Formally Accuses Israel of Genocide, South Africa Condemns Netanyahu's Amalek Reference'' • Mother Jones, 11/01/2024].
* Cohen, Mari. [https://jewishcurrents.org/can-genocide-studies-survive-a-genocide-in-gaza ''Can Genocide Studies Survive a Genocide in Gaza?'' • Jewish Currents, 19/12/2024].
* Condon, Grace ; Condon, Frankie. [https://www.genocidewatch.com/single-post/genocide-is-never-justifiable-israel-and-hamas-in-gaza ''Genocide is Never Justifiable: Israel and Hamas in Gaza'' • Genocide Watch, 20/02/2024].
* Conley, Julia. [https://www.commondreams.org/news/support-south-africa-icj ''100+ Global Rights Groups Urge Support for South Africa's Genocide Case Against Israel at ICJ'' • Common Dreams, 03/01/2024].
* Cook, Jonathan. [https://www.middleeasteye.net/opinion/gaza-israel-kills-journalists-western-media-killing-truth-genocide ''Israel kills the journalists. Western media kills the truth of genocide in Gaza'' • Middle East Eye, 25/10/2024].
* Cordall, Simon Speakman ; Pedrosa, Veronica. [https://www.aljazeera.com/news/2024/3/13/after-the-unrwa-report-more-accounts-of-israels-torture-in-gaza ''Not just the UNRWA report: Countless accounts of Israeli torture in Gaza'' • Al Jazeera, 13/03/2024].
* Corder, Mike. [https://abcnews.go.com/International/wireStory/south-africas-genocide-case-israel-sets-high-stakes-106055104 ''South Africa's genocide case against Israel sets up a high-stakes legal battle at the UN's top court'' • ABC News, 02/01/2024].
* Currie, Robert J.. [https://www.cambridge.org/core/journals/canadian-yearbook-of-international-law-annuaire-canadien-de-droit-international/article/abs/international-criminal-court-a-commentary-on-the-rome-statute-by-william-a-schabas-oxford-oxford-university-press-2010-1336-pages/9FB63B595925840FF3D978C8E5503E7D ''The International Criminal Court: A Commentary on the Rome Statute. By William A. Schabas. Oxford: Oxford University Press, 2010. 1336 pages'' • Canadian Yearbook of International Law/Annuaire Canadien de Droit International 2011, #48, pp. 579–584].
<div class="center">'''D'''</div>
* Davies, Harry ; McKernan, Bethan ; Abraham, Yuval ; Rapoport, Meron. [https://www.theguardian.com/world/article/2024/may/28/spying-hacking-intimidation-israel-war-icc-exposed ''Spying, hacking and intimidation: Israel's nine-year 'war' on the ICC exposed'' • The Guardian, 28/05/2024].
* De Vogli, Roberto ; Montomoli, Jonathan ; Abu-Sittah, Ghassan ; Pappé, Ilan. [https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(25)01541-7/fulltext ''Break the selective silence on the genocide in Gaza'' • The Lancet, 406:10504, pp. 688–689].
* (Debre, 2023b) Debre, Isabel. [https://apnews.com/article/israel-hamas-war-gaza-hospitals-be55b16dd18e55be1b8ad395163ca19b ''Hospitals have special protection under the rules of war. Why are they in the crosshairs in Gaza?'' • Associated Press, 11/11/2023].
* Donoghue, Joan. [https://www.bbc.co.uk/programmes/m001yplc ''Joan Donoghue – Former President of the International Court of Justice'' • BBC, 25/04/2024].
* Doucet, Lyse. [https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-68514816 • BBC News, 09/03/2024].
* Dumper, Michael ; Badran, Amneh. [https://www.taylorfrancis.com/books/edit/10.4324/9781003031994/routledge-handbook-palestine-michael-dumper-amneh-badran ''Routledge Handbook on Palestine 2024''].
<div class="center">'''E'''</div>
* Ebrahim, Nadeen. [https://edition.cnn.com/2024/10/21/middleeast/gaza-war-israeli-soldiers-ptsd-suicide-intl/index.html '''He got out of Gaza, but Gaza did not get out of him': Israeli soldiers returning from war struggle with trauma and suicide'' • CNN, 21/10/2024].
* Englert, Sai ; Bhattacharyya, Gargi. [https://www.euppublishing.com/doi/10.3366/hlps.2024.0337 ''Capital's Genocide: A Conversation on Racial Capitalism, Settler Colonialism, and Possible Worlds after Gaza'' • Journal of Holy Land and Palestine Studies, 23:2, 01/10/2024, pp. 165–186].
* El Chamaa, Mohamad. [https://www.washingtonpost.com/world/2023/11/30/gaza-library-palestinian-culture/ ''Gazans mourn loss of their libraries: Cultural beacons and communal spaces'' • The Washington Post, 01/12/2023].
<div class="center">'''F'''</div>
* Faddoul,Alix ; Shannon, Geordan ; Asghar, Khudejha ; Boukari, Yamina ; Smith, James ; Neilson, Amy. [https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(23)02751-4/fulltext ''The health dimensions of violence in Palestine: a call to prevent genocide'' • The Lancet, 403:10421, pp. 25–26, 01/2024].
* Fassin, Didier. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2024.2308941 ''The Rhetoric of Denial: Contribution to an Archive of the Debate about Mass Violence in Gaza'' • , Journal of Genocide Research, Forum: Israel–Palestine: Atrocity Crimes and the Crisis of Holocaust and Genocide Studies, pp. 1–7, 05/02/2024].
* Fayyad, Huthifa. [https://www.middleeasteye.net/news/nearly-1000-palestinian-health-workers-killed-israeli-forces-gaza-named ''Nearly 1,000 Palestinian health workers killed by Israeli forces in Gaza named'' • Middle East Eye, 17/09/2024].
* Federman, Josef ; Adwan, Issam. [https://apnews.com/article/israel-palestinians-gaza-hamas-rockets-airstrikes-tel-aviv-11fb98655c256d54ecb5329284fc37d2 ''Hamas militant group has started a war that 'Israel will win,' defense minister says'' • Associated Press, 07/10/2023].
<div class="center">'''G'''</div>
* Gessen, Masha. [https://www.newyorker.com/news/our-columnists/the-limits-of-accusing-israel-of-genocide-under-international-law ''The Limits of Accusing Israel of Genocide • The New Yorker, 07/02/2024].
* Goda, Norman ; Herf, Jeffrey. [https://www.washingtonpost.com/opinions/2025/06/03/israel-gaza-genocide-allegations/ ''Why it's wrong to call Israel's war in Gaza a 'genocide''' • The Washington Post, 03/06/2025].
* Goldberg, Amos. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2024.2413175 ''The Problematic Return of Intent'' • Journal of Genocide Research, Forum: Israel-Palestine: Atrocity Crimes and the Crisis of Holocaust and Genocide Studies, pp. 1–10, 15/10/2024].
* Goldenberg, Tia. [https://apnews.com/article/israel-palestinians-south-africa-genocide-hate-speech-97a9e4a84a3a6bebeddfb80f8a030724 ''Harsh Israeli rhetoric against Palestinians becomes central to South Africa's genocide case'' • Associated Press, 18/01/2024].
* Gómez-Ugarte, Ana C. ; Chen, Irena ; Acosta, Enrique ; Basellini, Ugofilippo ; Alburez-Gutierrez, Diego. [https://link.springer.com/article/10.1186/s12963-025-00422-9 ''Accounting for uncertainty in conflict mortality estimation: an application to the Gaza War in 2023-2024'' • Population Health Metrics, 23:55, pp. 1–15, 13/10/2025].
* (Graham-Harrison, 2024a) Graham-Harrison, Emma. [https://www.theguardian.com/world/2024/feb/25/gaza-death-toll-set-to-pass-30000-as-israel-prepares-assault-on-rafah ''Gaza death toll set to pass 30,000, as Israel prepares assault on Rafah'' • The Guardian, 25/02/2024].
* (Graham-Harrison, 2024b) Graham-Harrison, Emma. [https://www.theguardian.com/world/2024/sep/17/gaza-publishes-identities-of-34344-palestinians-killed-in-war-with-israel''Gaza publishes identities of 34,344 Palestinians killed in war with Israel'' • The Guardian, 17/09/2024].
* Grigor, Sabina-Andreea. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/10758216.2024.2337944#d1e107 ''The Narrow Definition of Genocide & Its Role in Investigating and Prosecuting Charges of Genocide in Romania'' • Problems of Post-Communism, 72:1, pp. 97–111].
* Grim, Ryan. [https://theintercept.com/2024/03/02/gaza-flour-massacre-propaganda/ ''WCNSF: The Most Haunting Acronym the World Has Produced'' • The Intercept, 02/03/2024].
* Gritten, David. [https://www.bbc.com/news/articles/clyr154314vo • BBC News, 14/03/2025].
* Guillot, Michel ; Draidi, Mohammed ; Cetorelli, Valeria ; Monteiro Da Silva, José H. C. ; Lubbad, Ismail [https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(24)02810-1/abstract ''Life expectancy losses in the Gaza Strip during the period October, 2023, to September, 2024'' • The Lancet, 405:10477, 02/2025, pp. 478–485].
* Gurmendi Dunkelberg, Alonso. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2025.2454739 ''How to Hide a Genocide: Modern/Colonial International Law and the Construction of Impunity'' • Journal of Genocide Research, Forum: Israel-Palestine: Atrocity Crimes and the Crisis of Holocaust and Genocide Studies, 22/01/2025, pp. 1–24].
* Gvaryahu, Avner. [https://www.foreignaffairs.com/israel/myth-israels-moral-army |''The Myth of Israel's "Moral Army": The Failure of the IDF's Targeting Protocols Is Producing Massive Civilian Casualties'' • Foreign Affairs, 04/03/2024].
<div class="center">'''H'''</div>
* Haidar, Dalia. [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67614139 '''Wounded child, no surviving family': The pain of Gaza's orphans'' • BBC News, 04/12/2023].
* Hanbali, Layth ; Kwong, Edwin Jit Leung ; Neilson, Amy ; Smith, James ; Hafez, Sali ; Khoury, Rasha. [https://gh.bmj.com/content/9/2/e014942 ''Israeli necropolitics and the pursuit of health justice in Palestine'' • BMJ Global Health, 9:2, p. e014942, 02/2024].
* (Haque, 2024a) Haque, Adil Ahmad. [https://www.justsecurity.org/96123/icj-gaza-israeli-operations/ ''Halt: The International Court of Justice and the Rafah Offensive'' • Just Security, 24/05/2024].
* Harghandiwal, Beheshta. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/17441692.2025.2495326 ''Impact of the humanitarian crisis in Gaza on children's health: Evidence and recommendations for mitigation'' • Global Public Health, 20:1, pennad 2495326, 22/04/2025].
* Horn, Allyson. [https://www.abc.net.au/news/2023-12-06/inside-gaza-a-devastating-new-term-has-emerged-wcnsf/103161184 ''Inside Gaza's overwhelmed hospital system, doctors have coined a new term for wounded children arriving alone'' • ABC News (Australia), 05/12/2023].
<div class="center">'''I'''</div>
* (Independent International Commission of Inquiry, 2025) IICI. [https://www.un.org/unispal/document/report-of-the-commission-of-inquiry-israel-gender-based-violence-13march2025/ '' 'More than a human can bear': Israel's systematic use of sexual, reproductive and other forms of gender-based violence since 7/10/2023'' • Independent International Commission of Inquiry on the Occupied Palestinian Territory, including East Jerusalem, and Israel, 12/03/2025].
* (ICJ-order-2024-01-26) ICJ. [https://www.icj-cij.org/sites/default/files/case-related/192/192-20240126-ord-01-00-en.pdf ''Order of 26 January 2024, Application of Convention on Prevention and Punishment of Crime of Genocide (S. Afr. v. Isr.), No. 192 • International Court of Justice, 26/01/2024].
* (International Federation for Human Rights, 2024) IFHR. [https://www.fidh.org/en/region/north-africa-middle-east/israel-palestine/one-year-of-denouncing-the-genocide-of-palestinians-in-gaza ''One year of denouncing the genocide of Palestinians in Gaza • International Federation for Human Rights, 12/12/2024].
* (International State Crime Initiative, 2023) ISCI. [http://statecrime.org/international-expert-statement-on-israeli-state-crime ''International Expert Statement on Israeli State Crime'' • International State Crime Initiative, 2023].
* (IPC Report August, 2025) IPC. [https://www.ipcinfo.org/fileadmin/user_upload/ipcinfo/docs/IPC_Gaza_Strip_Acute_Food_Insecurity_Malnutrition_July_Sept2025_Special_Snapshot.pdf ''GAZA STRIP: Famine confirmed in Gaza Governorate, projected to expand 1 July – 30/09/2025'' • Integrated Food Security Phase Classification, 22/08/2025].
* Iraqi, Amjad. [https://www.972mag.com/icc-israel-surveillance-investigation/ ''Surveillance and interference: Israel's covert war on the ICC exposed'' • +972 Magazine, 28/05/2024].
<div class="center">'''J'''</div>
* Jamal, Hebh. [https://www.middleeasteye.net/news/israel-palestine-war-germany-police-repress-palestine-solidarity-protests ''Israel-Palestine war: German police repress Palestine solidarity protests'' • Middle East Eye, 16/10/2023].
* Jamaluddine, Zeina ; Abukmail, Hanan ; Aly,Sarah ; Campbell, Oona M. R. ; Checchi, Francesco. [https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(24)02678-3/fulltext ''Traumatic injury mortality in the Gaza Strip from Oct 7, 2023, to June 30, 2024: a capture–recapture analysis'' • The Lancet, 405:10477, 09/01/2025, pp. 469–477].
* (Jamshidi, 2024a) Jamshidi, Maryam. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2024.2348377 ''Genocide and Resistance in Palestine under Law's Shadow'' • Journal of Genocide Research, Forum: Gaza: International Humanitarian Law and Genocide, 06/05/2024, pp. 1–35].
* (Jamshidi, 2024b) Jamshidi, Maryam. [https://opiniojuris.org/2024/08/02/reflecting-on-genocidal-intent-in-the-icj-case/ ''Reflecting on Genocidal Intent in the ICJ Case'' • Opinio Juris, 02/08/2024].
* Jimoh, Abdullahi. [https://newscentral.africa/over-100-global-organisations-rally-for-south-africas-genocide-case-against-israel-at-icj/ ''Over 100 Global Organisations Rally for South Africa's Genocide Case Against Israel at ICJ'' • News Central TV, 04/01/2024].
* Johnson, Jake. [https://www.commondreams.org/news/legal-scholars-israel-genocide ''800+ Legal Scholars Say Israel/05/Be Perpetrating 'Crime of Genocide' in Gaza'' • Common Dreams, 18/10/2023].
* (Johnson, 2024a) Johnson, Jake. [https://www.salon.com/2024/03/07/finish-the-problem-answer-on-gaza-shows-hes-even-worse-than-biden-on-israel_partner/ ''"Finish the problem": Trump's answer on Gaza shows he's "even worse" than Biden on Israel • Salon, 07/03/2024].
* (Johnson, 2024b) Johnson, Jake. [https://www.commondreams.org/news/israeli-human-rights-groups-icj ''Israeli Groups Slam Netanyahu Government for Flouting ICJ Ruling'' • Common Dreams, 11/03/2024].
* Jones, Owen. [https://www.theguardian.com/commentisfree/2024/jan/13/israel-hamas-gaza-war-crimes ''The brutality and inhumanity of Israel's assault on Gaza is no surprise. It's just what was promised'' • The Guardian, 13/01/2024].
* Jones, Sam ; Fidler, Matt. [https://www.theguardian.com/world/2023/oct/18/who-are-hostages-taken-by-hamas-from-southern-israel ''Who are the hostages taken by Hamas from southern Israel?'' • The Guardian, 18/10/2023].
* Joyce, Richard ; Martel, James ; Pahuja, Sundhya. [https://academic.oup.com/lril/article/13/2/129/8262217?login=false ''International law and the challenge of populism'' • London Review of International Law, 13:2, 23/09/2025, pp. 129-134].
<div class="center">'''K'''</div>
* Kane, Alex ; Cohen, Mari ; Shamir, Jonathan ; Scher, Isaac. [https://jewishcurrents.org/the-hamas-attacks-and-israeli-response-an-explainer ''The Hamas Attacks and Israeli Response: An Explainer'' • Jewish Currents, 10/10/2023].
* Kansara, Reha ; Nour, Ahmed. [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67983018 ''Israel-Gaza war: Counting the destruction of religious sites'' • BBC News, 30/01/2024].
* Kekatos, Mary ; Beaule, Victoria. [https://abcnews.com/International/hospitals-gaza-attack-running-fuel-icu-patients/story?id=104785819 ''Hospitals in Gaza say they are under attack and running out of fuel for ICU patients'' • ABC News, 10/11/2023].
* Kellman, Laurie. [https://apnews.com/article/children-hostages-israel-palestinians-gaza-orphan-c8e9f6dd703a9c14161eeb6ca9e25417 ''About 30 children were taken hostage by Hamas militants. Their families wait in agony'' • Associated Press, 27/10/2023].
* Khalidi, Rashid. [https://www.thenation.com/article/world/its-time-to-confront-israels-version-of-from-the-river-to-the-sea/ ''It's Time to Confront Israel's Version of "From the River to the Sea"'' • The Nation, 22/11/2023].
* Khalidi, Rashid. [https://www.theguardian.com/world/2024/apr/11/a-new-abyss-gaza-and-the-hundred-years-war-on-palestine '''A new abyss': Gaza and the hundred years' war on Palestine'' • The Guardian, 11/04/2024].
* Khan, Mishal S. ; Tinua, Alu Tacon. [https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(24)00043-6/fulltext ''Israel–Palestine: dehumanisation and silencing'' • The Lancet, 403:10429, 02/03/2024, pp. 805–806].
* Khatib, Rasha ; McKee, Martin ; Yusuf, Salim. [https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(24)01169-3/fulltext ''Counting the dead in Gaza: difficult but essential'' • The Lancet, 404:10449, 20/07/2024, pp. 237–238].
* Khouri, Rami G.. [https://www.aljazeera.com/opinions/2023/12/15/watching-the-watchdogs-media-law-and-gaza-genocide ''Watching the watchdogs: Media, law and Gaza genocide'' • Al Jazeera, 15/12/2023].
* Khwaja, Arif ; Bell, Iona ; Hadley, Daniell ; Price, Huw ; Turnbull, Clare.''Gaza: a plea to reclaim our collective humanity'' • The Lancet, 402:10416, 25/11/2023, p. 1975].
* Klein, Shira. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2024.2448061 ''The Growing Rift between Holocaust Scholars over Israel/Palestine'' • Journal of Genocide Research, Forum: Israel-Palestine: Atrocity Crimes and the Crisis of Holocaust and Genocide Studies, 08/01/2025, pp. 1–21].
* Komnenic, Ana. [https://www.cbc.ca/news/world/genocide-gaza-debate-1.7042809 ''Experts, advocates deeply divided on question of 'genocide' in Gaza'' • CBC News, 02/12/2023].
* Kottasová, Ivana ; Salman, Abeer ; Alkhaldi, Celine ; Bashir, Nada ; Khadder, Kareem. [https://www.wral.com/story/gaza-workers-expelled-from-israel-accuse-israeli-authorities-of-abuse-including-beatings/21135682/ ''Gaza workers expelled from Israel accuse Israeli authorities of abuse, including beatings'' • WRAL-TV, 06/11/2023].
* (Kubovich, 2024a) Kubovich, Yaniv. [https://www.haaretz.com/israel-news/2024-03-31/ty-article-magazine/.premium/israel-created-kill-zones-in-gaza-anyone-who-crosses-into-them-is-shot/0000018e-946c-d4de-afee-f46da9ee0000 ''Israel Created 'Kill Zones' in Gaza. Anyone Who Crosses Into Them Is Shot'' • Haaretz, 31/03/2024].
* (Kubovich, 2024b) Kubovich, Yaniv. [https://www.haaretz.co.il/news/politics/2024-03-31/ty-article-magazine/.premium/0000018e-9035-d9a4-a7bf-dc7d839e0000 עדויות: כך יורים חיילי צה"ל על כל מי שנכנס ל"שטחי ההשמדה" ברצועת עזה (« Testenioù : setu penaos e tenn soudarded Tsahal war gement den a zeu tre en "takadoù netraiñ" e Strizhenn Gaza » • Haaretz, 31/03/2024].
* Kulkarni, Pavan. [https://peoplesdispatch.org/2023/12/18/it-is-clear-that-israel-is-committing-genocide-in-gaza-un-panel-concludes/ ''It is clear that Israel is committing genocide in Gaza, UN-Panel concludes'' • Peoples Dispatch, 18/12/2023].
<div class="center">'''L'''</div>
* Laarhoven, Kasper van ; Peek, Eva ; Walters, Derk. {{nl} [https://www.nrc.nl/nieuws/2025/05/14/zeven-gerenommeerde-wetenschappers-vrijwel-eensgezind-israel-pleegt-in-gaza-genocide-a4893293 ''Zeven gerenommeerde wetenschappers vrijwel eensgezind: Israël pleegt in Gaza genocide'' • NRC, 14/05/2025].
* Lawless, Jill. [https://apnews.com/article/uk-israel-allies-arm-sales-19430d222e6a2f61ffd264e9e494bf63 ''Senior UK jurists have joined calls to stop arms sales to Israel. Other allies face similar pressure • Associated Press, 12/07/2024].
* Lederman, Shmuel. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2024.2309706 ''Gaza as a Laboratory 2.0'' • Journal of Genocide Research, Forum: Israel-Palestine: Atrocity Crimes and the Crisis of Holocaust and Genocide Studies, 29/01/2024, pp. 1–6].
* Lederman, Shmuel. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2025.2556550 ''A Not So Textbook Case of Genocide • Journal of Genocide Research, Roundtable: Gaza and Genocide Studies, 19/09/2025, pp. 1–12].
* Levene, Mark. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2024.2301866 ''Gaza 2023: Words Matter, Lives Matter More'' • Journal of Genocide Research, Forum: Israel–Palestine: Atrocity Crimes and the Crisis of Holocaust and Genocide Studies, 21/01/2024, pp. 1–7].
* LeVine, Mark. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2025.2556566 ''Epilogue: The 116-Year War on Palestine • Journal of Genocide Research, Roundtable: Gaza and Genocide Studies, 18/09/2025, pp. 1–11].
* Levitz, Eric. [https://nymag.com/intelligencer/2023/10/the-u-s-is-giving-israel-permission-for-war-crimes.html ''The U.S. Is Giving Israel Permission for War Crimes • The Intelligencer, 13/10/2023].
<div class="center">'''M'''</div>
* Maad, Assma. [https://www.lemonde.fr/en/les-decodeurs/article/2024/10/13/why-the-gaza-health-ministry-s-death-count-is-considered-reliable_6729264_8.html ''Why the Gaza Health Ministry's death count is considered reliable'' • Le Monde, 13/10/2024].
* Mackenzie, James ; Lubell, Maayan. [https://www.reuters.com/world/middle-east/eu-calls-humanitarian-pauses-gaza-aid-israel-raids-enclave-2023-10-26/ ''Israel launches Gaza war's second phase with ground operation, Netanyahu says'' • Reuters, 29/10/2023].
* Mahomed, Safia. [https://samajournals.co.za/index.php/sajbl/article/view/1723 ''When sanctuaries of humanity turn into corridors of horror: The destruction of healthcare in Gaza'' • South African Journal of Bioethics and Law, 16:3, 20/12/2023, pp. 77–79].
* Maina, Mwangi. [https://eastleighvoice.co.ke/middle-east/117552/icj-grants-african-union-permission-to-weigh-in-on-israels-obligations-in-occupied-palestinian-territories ''ICJ grants African Union permission to weigh in on Israel's obligations in occupied Palestinian territories'' • The Eastleigh Voice News, 21/02/2025].
* Marin, Siobhan ; West, Andrew. [https://www.abc.net.au/news/2024-01-31/biblical-story-amalek-south-africa-icj-genocide-case-israel/103403552 ''Why a biblical story is central to South Africa's ICJ case against Israel'' • ABC News (Australia), 30/01/2024].
* Marsh, Sarah. [https://www.reuters.com/world/germany-accused-silencing-pro-palestinian-voices-un-rights-forum-2023-11-09/ ''Germany accused of silencing pro-Palestinian voices at U.N. rights forum'' • Reuters, 09/11/2023].
* (Marsi & Mohamed, 2024b) Marsi, Federica ; Mohamed, Edna. [https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/3/14/israels-war-on-gaza-live-rafah-attack-coming-soon-despite-pressure?update2772280 ''Israel's main objective is 'collective punishment''' • Al Jazeera, 14/03/2024].
* Marsi, Federica ; Siddiqui, Usaid. [https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/3/13/israels-war-on-gaza-live-netanyahu-vows-to-finish-the-job-in-rafah?update2770109 ''Israel's war on Gaza live: Dozens of casualties in Israeli attack on UN hub'' • Al Jazeera, 13/03/2024].
* Marsi, Federica ; Siddiqui, Usaid ; Motamedi, Maziar. [https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2024/3/28/israels-war-on-gaza-live-unarmed-palestinians-killed-buried-by-bulldozer?update2804475 ''ICJ orders Israel to stop preventing 'delivery of urgently needed' aid'' • Al Jazeera, 28/03/2024].
* Masarwa, Lubna ; Osman, Nadda. [https://www.middleeasteye.net/news/israel-palestine-war-gaza-workers-torture-abuse-detention ''Palestinian workers from Gaza describe torture and abuse in Israeli detention'' • Middle East Eye, 03/11/2023].
* Massad, Joseph. [https://www.middleeasteye.net/opinion/israel-genocide-against-palestinians-colonial-tradition ''How Israel's genocidal war against Palestinians is a colonial tradition'' • Middle East Eye, 18/12/2023].
* (Massad, 2025a) Massad, Joseph. [https://www.middleeasteye.net/opinion/israels-genocide-gaza-war-demographics ''Israel's genocide in Gaza is a war on demographics'' • Middle East Eye, 23/05/2025]] |languageen |archive-url https://web.archive.org/web/20260228052005/https://www.middleeasteye.net/opinion/israels-genocide-gaza-war-demographics|accessdate 28/02/2026].
* (Massad, 2025b) Massad, Joseph. [https://www.middleeasteye.net/opinion/israel-genocide-terminal-stage-settler-colony-crisis ''Israel's genocide is the terminal stage of a settler-colony in crisis'' • Middle East Eye, 30/07/2025].
* Massoud, Bassam ; Fick, Maggie. [https://www.reuters.com/world/middle-east/fight-keep-counting-dead-gaza-2023-12-21/ ''Gaza death toll: why counting the dead has become a daily struggle'' • Reuters, 23/12/2023].
* Matar, Haggai. [https://www.972mag.com/gaza-attack-context-israelis/ ''Gaza's shock attack has terrified Israelis. It should also unveil the context'' • +972 Magazine, 07/10/2023].
* McDoom, Omar Shahabudin. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2024.2346403 ''Expert Commentary, the Israeli-Palestinian Conflict, and the Question of Genocide: Prosemitic Bias within a Scholarly Community?'' • Journal of Genocide Research, Forum: Israel–Palestine: Atrocity Crimes and the Crisis of Holocaust and Genocide Studies, 25/04/2024, pp. 1–9].
* McKernan, Bethan ; Michaelson, Ruth ; Graham-Harrison, Emma ; Kierszenbaum, Quique ; Balousha, Hazem ; Taha, Sufian ; Sherwood, Harriet ; Beaumont, Peter. [https://www.theguardian.com/world/2023/oct/14/seven-days-of-terror-that-shook-the-world-and-changed-the-middle-east ''Seven days of terror that shook the world and changed the Middle East • The Observer, 14/10/2023].
* MSF. [https://www.msf.org/msf-doctors-killed-strike-al-awda-hospital-northern-gaza-palestine ''MSF doctors killed in strike on Al-Awda hospital in northern Gaza'' • Médecins Sans Frontières, 21/11/2023].
* (Médecins Sans Frontières, 2024a) MSF. [https://msf.org.uk/article/gaza-msf-strongly-condemns-deadly-israeli-attack-staff-and-family-shelter ''Gaza: MSF strongly condemns deadly Israeli attack on staff and family shelter'' • Médecins Sans Frontières, 22/02/2024].
* (Médecins Sans Frontières, 2024b) MSF. [https://msf.org.uk/article/gaza-msf-uk-board-member-killed-during-israeli-offensive-khan-younis ''Gaza: MSF UK board member killed during Israeli offensive in Khan Younis''| • Médecins Sans Frontières, 01/03/2024].
* (Médecins Sans Frontières, 2024c) MSF. [https://www.medicisenzafrontiere.it/wp-content/uploads/2024/12/Report-Gaza-Life-in-a-death-trap.pdf ''Gaza: Life in a death trap'' • Médecins Sans Frontières, 12/2024].
* (Médecins Sans Frontières,2025] MSF. [https://msf.org.uk/issues/gaza-genocide ''Gaza genocide'' • [Médecins Sans Frontières, 11/03/2026].
* Moallem, Minoo. [https://muse.jhu.edu/pub/434/article/915928/summary ''Bombs with Lies: Media Representation of Genocide in Gaza • Feminist Studies, 49:2-3, 2023, pp. 542–543].
* Mohyeldin1, Ayman ;Hamdan, Basel. [https://www.msnbc.com/top-stories/latest/israel-gaza-genocide-netanyahu-rcna183485 ''Why Amnesty International and other experts say Israel is committing genocide in Gaza • MSNBC, 10/12/2024].
* Moolla, M. S. ; Jacub, A.. [https://samajournals.co.za/index.php/sajbl/article/view/1961 ''Healthcare and genocide: BDS as an entry point to health justice'' • South African Journal of Bioethics and Law, 17:1, 23/04/2024, p. e1961].
* Moor, Ahmed. [https://www.theguardian.com/world/ng-interactive/2025/mar/27/gaza-palestine-children-injuries ''There are more child amputees in Gaza than anywhere else in the world. What can the future hold for them?'' • The Guardian, 27/03/2025].
* Moses, Jeremy. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/17502977.2024.2304987 ''Gaza and the Political and Moral Failure of the Responsibility to Protect'' • Journal of Intervention and Statebuilding, 18:2, 14/03/2024, pp. 211–215].
* Moses, A. Dirk. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2025.2558401 ''Introduction: Gaza and the Problems of Genocide Studies • Journal of Genocide Research, Roundtable: Gaza and Genocide Studies, pp. 1–14].
* Moutafa, Laila Hussein. [https://www.latimes.com/opinion/story/2023-12-12/gaza-library-bombing ''Opinion: When libraries like Gaza's are destroyed, what's lost is far more than books'' • Los Angeles Times, 12/12/2023].
* Murphy, Francois. [https://www.reuters.com/world/middle-east/israel-commits-extermination-gaza-by-killing-schools-un-experts-say-2025-06-10/ ''Israel commits 'extermination' in Gaza by killing in schools, UN experts say'' • Reuters, 10/06/2025].
* Muthumani, Abirami. [https://wjps.bmj.com/content/7/1/e000719 ''Safeguarding children through pediatric surgical care in war and humanitarian settings: a call to action for pediatric patients in Gaza'' • World Journal of Pediatric Surgery, 7:1, p. e000719].
<div class="center">'''N'''</div>
* Narea, Nicole. [https://www.vox.com/politics/378913/israel-gaza-genocide-icj ''Is Israel committing genocide? Reexamining the question, a year later.'' • Vox, 25/10/2024].
* Narea, Nicole ; [https://www.vox.com/world-politics/2023/11/13/23954731/genocide-israel-gaza-palestine Samuel, Sigal.''How to think through allegations of genocide in Gaza'' • Vox, 13/11/2023].
* Nashed, Mat. [https://www.aljazeera.com/news/2025/5/5/how-rsf-is-adopting-israels-template-for-genocide-in-sudan ''How RSF is adopting Israel's 'template for genocide' in Sudan'' • Al Jazeera, 05/05/2025].
* Nebehay, Stephanie. [https://www.reuters.com/article/us-un-gaza-rights-idUSTRE78C59R20110913 ''U.N. experts say Israel's blockade of Gaza illegal'' • Reuters, 13/09/2011].
* Netanyahu, Benjamin. [https://www.gov.il/en/pages/spoke-pmo031123 ''Letter from PM Netanyahu to Our Soldiers and Commanders in the Swords of Iron War'' • Gouarnamant Israel, 03/11/2023].
* Neuman, Scott ; Baba, Anas ; Wood, Daniel. [https://www.npr.org/2024/06/01/g-s1-1780/gaza-israel-infrastructure-water-schools-hospitals ''In Gaza, months of war have left Palestinians with barely the necessities to survive'' • NPR, 01/06/2024 ].
* Nichols, Michelle. [https://www.reuters.com/world/middle-east/palestinian-un-envoy-accuses-israel-genocidal-campaign-against-gaza-2023-10-10/ ''Palestinian UN envoy accuses Israel of 'genocidal' campaign against Gaza'' • Reuters, 11/10/2023].
* (Nichols, 2025a) Nichols, Michelle. [https://www.reuters.com/world/un-aid-chief-slams-israels-gaza-aid-plan-cynical-sideshow-2025-05-13/ ''UN humanitarian chief slams aid plan for Gaza proposed by Israel, backed by US'' • Reuters, 14/05/2025].
* Nijim, Mohammed. ''Gazacide: Palestinians From Refugeehood to Ontological Obliteration'' • Critical Sociology, 51:7–8, 08/10/2024, pennad 08969205241286530].
* Novic, Elisa. ''The Concept of Cultural Genocide: An International Law Perspective''. Oxford : Oxford University Press, 2016 {{ISBN|978-0-19-878716-7}}.
<div class="center">'''O'''</div>
* O'Brien, Melanie. [https://opiniojuris.org/2025/08/04/is-genocide-happening-in-gaza/ ''Is Genocide Happening in Gaza?'' • Opinio Juris, 04/08/2025].
* (OHCHR, 2024c) OHCHR. [https://www.ohchr.org/en/press-releases/2024/06/states-and-companies-must-end-arms-transfers-israel-immediately-or-risk ''States and companies must end arms transfers to Israel immediately or risk responsibility for human rights violations: UN experts'' • Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights, 20/06/2024].
* (OHCHR, 2024d) OHCHR. [https://www.ohchr.org/en/documents/thematic-reports/a79363-report-special-committee-investigate-israeli-practices-affecting ''A/79/363: Report of the Special Committee to Investigate Israeli Practices Affecting the Human Rights of the Palestinian People and Other Arabs of the Occupied Territories'' • Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights, 20/09/2024].
* Ohlin, Jens David. ''The UN Genocide Convention''. Oxford : Oxford University Press, 2009 – ''Attempt to Commit Genocide'' : pp. 193–206 {{ISBN|978-0-19-957021-8}}.
* O'Reilly, Gem. [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67121414 ''In Gaza, wounded children with no surviving family'' • BBC News, 17/10/2023].
* (Oxfam, 2024) Oxfam. [https://www.oxfam.org/en/press-releases/oxfam-sues-danish-state-stop-arms-exports-israel ''Oxfam sues the Danish state to stop arms exports to Israel'' • Oxfam, 12/03/2024].
<div class="center">'''P'''</div>
* Perry, Tom ; McDowall, Angus. [https://www.reuters.com/world/middle-east/conflict-between-israel-palestinians-gaza-2023-10-07/ ''Timeline of conflict between Israel and Palestinians in Gaza'' • Reuters, 07/10/2023].
* Perugini, Nicola ; Gordon, Neve. [https://jewishcurrents.org/human-shields-gaza-israel-a-legal-justification-for-genocide ''A Legal Justification for Genocide'' • Jewish Currents, 17/07/2024].
* Picheta, Rob ; Khadder, Kareem ; Rebane, Teele ; Zabadne, Zohair. [https://www.cnn.com/2023/11/10/middleeast/gaza-hospital-surrounded-tanks-reported-israeli-strikes-intl/index.html ''Gaza hospital 'surrounded by tanks' as other healthcare facilities say they've been damaged by Israeli strikes'' • CNN, 10/11/2023].
* Porras, Simón Rodríguez. [https://www.newarab.com/opinion/why-western-powers-accept-israels-genocide-gaza ''Aimé Césaire reminds us why Western powers accept the genocide committed in Gaza'' • The New Arab, 25/10/2023].
* Prothero, Mitchell. [https://www.vice.com/en/article/y3w4w7/israeli-intelligence-health-ministry-death-toll ''Israeli Intelligence Has Deemed Hamas-Run Health Ministry's Death Toll Figures Generally Accurate'' • Vice News, 25/01/2024].
* ("Public Statement: Scholars Warn", 2023) Public Statement. [https://twailr.com/public-statement-scholars-warn-of-potential-genocide-in-gaza/ ''Public Statement: Scholars Warn of Potential Genocide in Gaza'' • Third World Approaches to International Law Review, 20/10/2023].
<div class="center">'''Q'''</div>
* (Quigley, 2024a) Quigleyn John B.. [https://www.ejiltalk.org/legal-standard-for-genocide-intent-an-uphill-climb-for-israel-in-gaza-suit/ ''Legal Standard for Genocide Intent: An Uphill Climb for Israel in Gaza Suit'' • European Journal of International Law, 14/03/2024].
* (Quigley, 2024b) Quigley, John. [https://arabcenterdc.org/resource/the-lancet-and-genocide-by-slow-death-in-gaza/ ''The Lancet and Genocide By "Slow Death" in Gaza'' • Arab Center Washington DC, 03/07/2024].
* Qutami, Loubna ; Moallem, Minoo. [https://muse.jhu.edu/article/915923 ''A Feminist Practice of Bearing Witness to Genocide'' • Feminist Studies, 49:2, 2023, pp. 531–533].
<div class="center">'''R'''</div>
* Repo, Jemima. [https://bristoluniversitypressdigital.com/view/journals/ejpg/8/2/article-p492.xml ''Genocide and the destruction of the means of social reproduction in Gaza'' • European Journal of Politics and Gender, 8:2, 25/11/2024, pp. 492–499].
* Rifai, Sulaiman Lebbe. [https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=4704652 ''The Genocide in Gaza and the Contempt of International Law: Some Reflections'' • Social Science Research Network, 21/02/2024].
* Roelf, Wendell ; Sterling, Toby. [https://www.reuters.com/world/south-africa-seeks-international-court-justice-genocide-order-against-israel-2023-12-29/ ''South Africa files genocide case against Israel at World Court'' • Reuters, 29/12/2023].
* Romo, Vanessa. [https://www.npr.org/2023/11/16/1213307710/gaza-doctors-al-shifa-hospital#:~:textHourly%20News-,In%20Gaza%2C%20doctors%20are%20among%20the%20many%20dead.,the%20lives%20that%20were%20lost ''Doctors are among the many dead in Gaza. These are their stories '' • NPR, 16/11/2023].
<div class="center">'''S'''</div>
* Saber, Indlieb Farazi. [https://www.aljazeera.com/news/2024/1/14/a-cultural-genocide-which-of-gazas-heritage-sites-have-been-destroyed ''A 'cultural genocide': Which of Gaza's heritage sites have been destroyed?'' • Al Jazeera, 14/01/2024].
* (Salam, 2023a) Salam, Yasmine. [https://www.nbcnews.com/news/gaza-strip-controls-s-know-rcna119405 ''Gaza Strip explained: Who controls it and what to know'' • NBC News, 09/10/2023].
* Salzenstein, Léopold. [https://www.thenewhumanitarian.org/maps-and-graphics/2024/03/21/behind-numbers-gaza-unprecedented-aid-worker-death-toll ''Behind the numbers: Gaza's unprecedented aid worker death toll'' • The New Humanitarian, 21/03/2024].
* Samudzi, Zoé. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2024.2305524 ''"We are Fighting Nazis": Genocidal Fashionings of Gaza(ns) After 7 October'' • Journal of Genocide Research, Forum: Israel–Palestine: Atrocity Crimes and the Crisis of Holocaust and Genocide Studies, 18/01/2024, pp. 1–9].
* Sankar, Anjana. [https://www.nytimes.com/2024/08/02/world/middleeast/gaza-doctors-medical-workers-israel.html ''Many of Gaza's Medical Workers Have Been Detained or Killed'' • The New York Times, 02/08/2024].
* Saric, Ivana. [https://www.axios.com/2024/11/08/un-report-70-gaza-dead ''Nearly 70% of verified deaths in Gaza are women and children, UN report finds'' • Axios, 08/11/2024].
* Sathar, M. A.. [ ''The war on Gaza. A test of our humanity'' • South African Journal of Bioethics and Law, 16:3, 20/12/2023, pp. 82–83].
* Sawafta1, Ali; Fick, Maggie. [https://www.reuters.com/world/middle-east/how-many-palestinians-have-died-gaza-war-how-will-counting-continue-2023-12-06/ ''How many Palestinians have died in Gaza? Death toll explained'' • Reuters, 07/12/2023].
* Scahill, Jeremy ; Grim, Ryan. [https://theintercept.com/2024/04/15/nyt-israel-gaza-genocide-palestine-coverage/ ''Leaked NYT Gaza memo tells journalists to avoid words "genocide", "ethnic cleansing", and "occupied territory"'' • The Intercept, 15/04/2024].
* Schaer, Catherin. [https://www.aljazeera.com/news/2023/11/10/germany-gaza-protests-crackdown ''German police crack down on pro-Palestine rallies, raising alarm'' • Al Jazeera, 10/11/2023].
* Schenker, Hillel. [https://www.thenation.com/article/world/israel-gaza-hamas-war-netanyahu/ ''The Catastrophe of October 7. Why Did It Happen?'' • The Nation, 12/10/2023].
* Schmitz, Rob. [https://www.npr.org/2024/01/11/1224273842/south-africa-outlines-genocide-case-against-israel-at-international-court-of-jus ''South Africa outlines genocide case against Israel at International Court of Justice'' • NPR, 11/01/2024].
* Schwarz, Franziska. {{de}} [https://www.fr.de/politik/israel-news-nahost-gaza-krieg-tote-zahl-statistik-hamas-un-voelkerrecht-waffenruhe-geisel-freilassung-zr-93245254.html ''"Düsterer Meilenstein": UN benennt Zahl der täglichen Toten im Gazastreifen ("Ur bonn trist : ABU a embann an niver pemdeziek a varvioù e Strizhenn Gaza") • Frankfurter Rundschau, 16/08/2024].
* Segal, Raz. [https://contendingmodernities.nd.edu/global-currents/statement-of-scholars-7-october/ ''Statement of Scholars in Holocaust and Genocide Studies on Mass Violence in Israel and Palestine since 7 October'' • Contending Modernities, 09/12/2023].
* Segal, Raz. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/0377919X.2024.2384385 ''Settler Antisemitism, Israeli Mass Violence, and the Crisis of Holocaust and Genocide Studies'' • Journal of Palestine Studies, 53:2, 02/04/2024, pp. 50–73].
* Segal, Raz. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/03086534.2025.2467876 ''Israeli Settler Colonial Genocide''• The Journal of Imperial and Commonwealth History, 53, 24/02/25, pp. 182–191].
* Segal, Raz ; Daniele, Luigi. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2024.2325804 ''Gaza as Twilight of Israel Exceptionalism: Holocaust and Genocide Studies from Unprecedented Crisis to Unprecedented Change'' • Journal of Genocide Research, Forum: Israel–Palestine: Atrocity Crimes and the Crisis of Holocaust and Genocide Studies, 05/03/2024, pp. 1–10].
* (Semerdjian, 2024a) Semerdjian, Elyse. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2024.2306714 ''A World Without Civilians'' • Journal of Genocide Research, Forum: Israel–Palestine: Atrocity Crimes and the Crisis of Holocaust and Genocide Studies, 24/01/2024, pp. 1–6].
* (Semerdjian, 2024b) Semerdjian, Elyse. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2024.2377871 ''Gazafication and Genocide by Attrition in Artsakh/Nagorno Karabakh and the Occupied Palestinian Territories • Journal of Genocide Research, Forum: Artsakh/Nagorno Karabakh: Famine, Memory, Security, and the Question of Genocide, 17/07/2024 pp. 1–22].
* Shamim, Sarah. [https://www.aljazeera.com/news/2024/1/9/which-countries-back-south-africas-genocide-case-against-israel-at-icj ''Which countries back South Africa's genocide case against Israel at ICJ?'' • Al Jazeera, 11/01/2024].
* Sharma, Gouri. [https://www.aljazeera.com/features/2023/10/26/complete-censorship-germanys-palestinian-diaspora-fights-crackdown '''Complete censorship': Germany's Palestinian diaspora fights crackdown'' • Al Jazeera, 26/10/2023].
* Shatali, Ala ; Rashid, Fatima ; Lubbad, Ilham ; Potterton, Joanne ; Geilen, Bart ; Ali, Sanah ; Sidhanee, Abu. [https://applications.emro.who.int/EMHJ/V31/04/1020-3397-2025-3104-219-225-eng.pdf ''Meeting the rehabilitation needs of children with debilitating injuries and disability in Gaza'' • Eastern Mediterranean Health Journal, 31:4, 2025, pp. 219–225].
* Shaw, Martin. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2023.2300555 ''Inescapably Genocidal'' • Journal of Genocide Research, Forum: Israel–Palestine: Atrocity Crimes and the Crisis of Holocaust and Genocide Studies, 03/01/2024, pp. 1–5].
* (Shaw, 2025a) Shaw, Martin. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/03086534.2025.2493304 ''Gaza and the Structure of Genocide in Palestine'' • The Journal of Imperial and Commonwealth History, 53:2, 04/03/2025, pp. 416–422].
* (Shaw, 2025b) Shaw, Martin. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2025.2556575 ''The Genocide that Changed the World'' • Journal of Genocide Research, Roundtable: Gaza and Genocide Studies, 19/09/2025, pp. 1–15].
* Sherwani, Maryam ; Stewart, Richard ; Samad, Lubna. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2025.2556575 ''The Disproportionate Surgical Burden Borne by Children in Regions of Armed Conflict'' • World Journal of Surgery, 49:7, 10/03/2025, pp. 1840–1845].
* Sherwood, Harriet. [https://www.theguardian.com/world/2023/oct/16/israeli-hostages-hamas-gaza ''Hamas says 250 people held hostage in Gaza'' • The Guardian, 17/10/2023].
* Shpigel, Noa. [https://www.haaretz.com/israel-news/2025-05-19/ty-article/.premium/were-destroying-gaza-netanyahu-smotrich-rush-to-soothe-fears-over-aid-renewal/00000196-e7b4-d93f-a3b6-fff77c780000 '''We're Destroying Gaza': Netanyahu, Smotrich Rush to Soothe Right's Fears Over Aid Renewal'' • Haaretz, 19/05/2025].
* Sirleaf, Matiangai V. S.. [https://academic.oup.com/ijtj/article/18/1/162/7681852?login=false ''Palestine as a Litmus Test for Transitional Justice'' • The International Journal of Transitional Justice, 18:1, 24/05/2024, pp. 162–188].
* Smith, Mitch ; McCarthy, Lauren ; Londoño, Ernesto ; Jordan, Miriam. [https://www.nytimes.com/2023/10/12/us/palestinians-reaction-israel-hamas.html ''Palestinian Americans, Dismayed by Violence, Say Historical Context Is Being Overlooked'' • The New York Times, 12/10/2023].
* Soni, S.. [https://samajournals.co.za/index.php/sajbl/article/view/1764 ''Gaza and international law: The global obligation to protect life and health'' • South African Journal of Bioethics and Law, 16:3, 2023, pp. 80–81].
* Sorek, Tamir. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2025.2456321 ''Mainstreaming a Genocidal Imagination in Israeli Society: Settler-Colonialism, Settler Anxiety, and Biblical Cues'' • Journal of Genocide Research, Forum: Israel-Palestine: Atrocity Crimes and the Crisis of Holocaust and Genocide Studies, 06/02/2025, pp. 1–24].
* Speri, Alice. [https://www.theguardian.com/us-news/2024/dec/20/genocide-definition-mass-violence-scholars-gaza ''Defining genocide: how a rift over Gaza sparked a crisis among scholars'' • The Guardian, 20/12/2024].
* Stacey, Diego. [https://english.elpais.com/international/2023-11-04/pedro-arrojo-un-special-rapporteur-the-gaza-war-is-heading-towards-genocide.html ''Pedro Arrojo, UN Special Rapporteur: 'The Gaza war is heading towards genocide' • El País, 04/11/2023].
* Stack, Liam ; Shbair, Bilal. [https://www.nytimes.com/2024/05/06/world/middleeast/gaza-schools-damaged-destroyed.html ''With Schools in Ruins, Education in Gaza Will Be Hobbled for Years'' • The New York Times, 04/11/2023].
* Stamatopoulou-Robbins, Sophia. [https://web.archive.org/web/20250710072600/https://watson.brown.edu/costsofwar/files/cow/imce/papers/2023/2024/Costs%20of%20War_Human%20Toll%20Since%20Oct%207.pdf ''The Human Toll: Indirect Deaths from War in Gaza and the West Bank, October 7, 2023 Forward • Watson Institute for International and Public Affairs, Brown University, 07/10/2024].
* (Stanton, 2025b) Stanton, Gregory. [https://www.genocidewatch.com/single-post/the-double-genocide-in-gaza-by-dr-gregory-stanton-1 ''The Double Genocide in Gaza'' • Genocide Watch, 17/09/2025].
* Sultany, Nimer. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2024.2351261 ''A Threshold Crossed: On Genocidal Intent and the Duty to Prevent Genocide in Palestine'' • Journal of Genocide Research, Forum: Gaza: International Humanitarian Law and Genocide, 09/05/2024, pp. 1–26].
* Swart, Mia. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00358533.2025.2542794 ''South Africa v Israel: South Africa's case at the International Court of Justice'' • The Round Table: The Commonwealth Journal of International Affairs and Policy Studies, 114:5, 05/08/2025, pp. 687–689].
<div class="center">'''T'''</div>
* Tanielian, Melanie S.. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2024.2310866 ''The Silent Slow Killer of Famine: Humanitarian Management and Permanent Security'' • Journal of Genocide Research, Forum: Israel–Palestine: Atrocity Crimes and the Crisis of Holocaust and Genocide Studies, 05/02/2024, pp. 1–9].
* Tantesh, Malak A. ; Graham-Harrison, Emma. [https://www.theguardian.com/world/article/2024/aug/15/gaza-death-toll-hits-40000-with-thousands-more-yet-to-be-counted ''Gaza rubble likely to conceal untold horrors to swell 40,000 death toll'' • The Guardian, 15/08/2024].
* Taub, Amanda. [https://www.nytimes.com/2024/05/30/world/europe/icj-israel-rafah-offensive-explained.html ''What the I.C.J. Ruling Actually Means for Israel's Offensive in Rafah'' • The New York Times, 30/05/2024].
* Tharoor, Ishaan. [https://www.washingtonpost.com/world/2025/07/30/israel-genocide-gaza-scholars-historians ''Leading genocide scholars see a genocide happening in Gaza'' • The Washington Post, 30/07/2025].
* Thomas, Merlyn. [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-67764664 ''Israel Gaza: What Gaza's death toll says about the war'' • BBC News, 21/12/2023].
<div class="center">'''U'''</div>
* Üngör, Uğur Ümit. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2024.2309709 ''Screaming, Silence, and Mass Violence in Israel/Palestine'' • Journal of Genocide Research, Forum: Israel–Palestine: Atrocity Crimes and the Crisis of Holocaust and Genocide Studies, 26/01/2024, pp. 1–9].
* (UNHCR, 2024) UNHCR. International human rights clinic, Boston University School of Law ; International human rights clinic, Cornell Law School ; Centre for human rights, University of Pretoria ; Lowenstein human rights project, Yale Law School. [https://www.humanrightsnetwork.org/s/Genocide-in-Gaza-Final-version-051524.pdf ''Genocide in Gaza: Analysis of international law and its application to Israel's military actions since October 7, 2023'' • University Network for Human Rights, 15/05/2024].
* (United Nations, 2014) United Nations. [https://www.un.org/ar/preventgenocide/adviser/pdf/osapg_analysis_framework.pdf ''Legal definition of genocide'' • United Nations, 2014].
* (United Nations in Palestine, 2024]) United Nations. [https://palestine.un.org/en/267691-10000-people-feared-buried-under-rubble-gaza ''10,000 people feared buried under the rubble in Gaza'' • United Nations in Palestine, 03/05/2024].
* (UN Commission of Inquiry report, 2025) United Nations Independent International Commission of Inquiry on the Occupied Palestinian Territory and Israel. [https://www.ohchr.org/sites/default/files/documents/hrbodies/hrcouncil/sessions-regular/session60/advance-version/a-hrc-60-crp-3.pdf ''Legal analysis of the conduct of Israel in Gaza pursuant to the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide'' • OHCHR, 16/09/2025].
<div class="center">'''V'''</div>
* Verdeja, Ernesto. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2025.2452707 ''The Gaza Genocide in Five Crises'' • Journal of Genocide Research, Forum: Israel-Palestine: Atrocity Crimes and the Crisis of Holocaust and Genocide Studies, 20/01/2025, pp. 1–23].
* Vinograd, Cassandra ; Kershner, Isabel. [https://www.nytimes.com/2023/10/09/world/middleeast/israel-hostages-hamas-explained.html ''Hamas Took Scores of Hostages From Israel. Here's What We Know About Them.'' • The New York Times, 19/10/2023].
<div class="center">'''W'''</div>
* Wezeman, Pieter D. ; Djokic, Katarina ; George, Mathew ; Hussain, Zain ; Wezeman, Siemon T.. [https://www.sipri.org/sites/default/files/2024-03/fs_2403_at_2023.pdf ''Trends in International Arms Transfers, 2023'' • Stockholm International Peace Research Institute, 03/2024].
* (Wintour, 2024a) Wintour, Patrick. [https://www.theguardian.com/global/article/2024/may/29/how-a-single-comma-is-allowing-israel-to-question-icj-rafah-ruling ''How a single comma is allowing Israel to question ICJ Rafah ruling'' • The Guardian, 29/05/2024].
<div class="center">'''Z'''</div>
* Zakaria, Fareed. [https://edition.cnn.com/videos/world/2024/05/26/gps-0526-icc-charges-against-israel.cnn ''On GPS: The charges against Israel'' • CNN, 26/05/2024].
* Zeteo, Team ; Hasan, Mehdi. [https://zeteo.com/p/exclusive-you-have-been-warned-republican ''"You Have Been Warned": Republican Senators Threaten the ICC Prosecutor over Possible Israel Arrest Warrants'' • zeteo, 06/05/2024].
</div>
== Levrlennadur ==
* {{fr}} Achcar, Gilbert. ''Gaza, un génocide annoncé – Un tournant dans l'histoire mondiale''. Paris : SNEDIT La Dispute, 2025 {{ISBN|978-2-84303-345-2}}.
* {{en}} Bishara, Azmi. [https://www.jstor.org/stable/resrep69958 ''Denying Genocide through Terminological Hairsplitting'' • Arab Center for Research & Policy Studies, 20/03/2025].
* {{fr}} Boniface, Pascal. ''Permis de tuer – Gaza : génocide, négationnisme et hasbara''. Arles : Actes Sud, 2025 {{ISBN|978-2-330-20433-4}}.
* {{fr}} Bontemps, Véronique ; Latte Abdallah, Stéphanie (skridaozerezed). ''Gaza, une guerre coloniale''. Paris : Max Milo, 2025 {{ISBN|978-2-315-02437-7}}.
* {{fr}} Daher, Joseph. ''Gaza – Un génocide en cours''. Paris : Syllepse, 2025 {{ISBN|979-10-399-0280-9}}.
* {{en}} Davutoglu, Ahmet & Falk, Riched (skridaozerien). ''Acting to End Genocide in Gaza – Voices of Conscience and Concern''. Atlanta : Clarity Press, 2024 {{ISBN|978-1-963892-02-4}}.
* {{fr}} Kepel, Gilles. ''Holocaustes. Israël, Gaza et la guerre contre l’Occident''. Paris : Plon, 2024 {{ISBN|978-2-259-31962-1}}.
* {{fr}} Levallois, Agnès (skridaozerez). ''Le livre noir de Gaza''. Paris : Seuil, 2024 {{ISBN|978-2-02-157180-6}}.
* {{fr}} Laribi, Meriem. ''Ci-gît l'humanité – Gaza, le génocide et les médias''. Paris : Éditions Critiques, 2025 {{ISBN|978-2-487232-04-4}}.
* {{en}} Shlaim, Avi. ''Genocide in Gaza: Israel, Hamas, and the Long War on Palestine''. Belfast : Irish Pages Press, 2024 {{ISBN|978-1-7390902-2-7}}.
* {{en}} Weizman, Eyal. [http://apjp.org/all-they-will-find-is-sand-th/2026/5/5/all-they-will-find-is-sand-eyal-weizman-on-the-demolition-of.html ''"All they will find is sand: Eyal Weizman on the demolition of Gaza"'' • The London Review of Books, 48:7, 23/04/2026, pp. 23–26].
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://webtv.un.org/en/asset/k1v/k1vpr1yczg ''UN panel discussion: 2023 War on Gaza: The Responsibility to Prevent Genocide'' • United Nations Web TV, 12/12/2023].
[[Rummad:Reter-Nesañ]]
[[Rummad:Palestina]]
[[Rummad:Israel]]
[[Rummad:Istor Gaza]]
[[Rummad:Aloubadeg Bandenn Gaza gant Israel]]
[[Rummad:Lazhadegoù]]
sqk1b4pv4n8r1s0cpzjpwion23f2adk
Nino Maisuradze
0
180719
2195352
2195348
2026-07-15T14:52:15Z
Dakbzh
58931
+ Kampionad bedel dre skipailh (Maouezi) - 2013.
2195352
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Nino Maisuradze 2011.jpg|right|120px| Nino Maisuradze e 2011.]]
'''Nino Maisuradze''' ([[jorjieg]] :''' ნინო მაისურაძე''') ([[Tbilisi]], [[RSS Jorjia]] [[URSS]], d'an 13 a viz Even 1982) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia|jorjiat]] ha [[gall]].<br/>Mestrez veur (WGM) eo abaoe miz Here 2009, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2001<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601717 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 175 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 193 he renk ''Fonnapl'' ha 2 091 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 349 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gwengolo 2014.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||
|-
|2011||2||9|| {{Gres}}, [[Porto Carras]] ||4,5/8 (+ 2, = 5, - 1)||56,3||14||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011u/2011fra.html 9th European Team Chess Championship (women): Porto Carras 2011 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2013||3||10|| {{Polonia}}, [[Varsovia]] ||2/6 (+ 1, = 2, - 3)||33,3||26||-||24||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011u/2011geo.html 10th European Team Chess Championship (women): Warsaw 2013 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveennoù
|-
|2010||erlec'hierez||39||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||7/9 (+ 7, = 0, - 2)||77,8||6||-||16||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010w/2010fra.html 39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2012||3||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||6,5/10 (+ 5, = 3, - 2)||65||7||-||7||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012fra.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== Kampionad bedel (Maouezi) ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Meurzh 2013||2||4||{{Kazakstan}}, [[Astana]]||1,5/8 (+ 0, = 3, - 5)||18,8||9||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersv/e8mqkysl.html 4th World Team Chess Championship (women): Astana 2013 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601717 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/player/116786 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Maisuradze_Nino/157853 He c'hoari e Chess Base]
{{DEFAULTSORT:Maisuradze, Nino}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1982]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù gall]]
sriidzz4fpldpj2nf5q4qpmztfl4s56
2195353
2195352
2026-07-15T14:53:58Z
Dakbzh
58931
+ Emdroadur he renk Elo.
2195353
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Nino Maisuradze 2011.jpg|right|120px| Nino Maisuradze e 2011.]]
'''Nino Maisuradze''' ([[jorjieg]] :''' ნინო მაისურაძე''') ([[Tbilisi]], [[RSS Jorjia]] [[URSS]], d'an 13 a viz Even 1982) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia|jorjiat]] ha [[gall]].<br/>Mestrez veur (WGM) eo abaoe miz Here 2009, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2001<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601717 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 175 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 193 he renk ''Fonnapl'' ha 2 091 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 349 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gwengolo 2014.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||
|-
|2011||2||9|| {{Gres}}, [[Porto Carras]] ||4,5/8 (+ 2, = 5, - 1)||56,3||14||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011u/2011fra.html 9th European Team Chess Championship (women): Porto Carras 2011 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2013||3||10|| {{Polonia}}, [[Varsovia]] ||2/6 (+ 1, = 2, - 3)||33,3||26||-||24||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011u/2011geo.html 10th European Team Chess Championship (women): Warsaw 2013 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveennoù
|-
|2010||erlec'hierez||39||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||7/9 (+ 7, = 0, - 2)||77,8||6||-||16||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010w/2010fra.html 39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2012||3||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||6,5/10 (+ 5, = 3, - 2)||65||7||-||7||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012fra.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== Kampionad bedel (Maouezi) ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Meurzh 2013||2||4||{{Kazakstan}}, [[Astana]]||1,5/8 (+ 0, = 3, - 5)||18,8||9||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersv/e8mqkysl.html 4th World Team Chess Championship (women): Astana 2013 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
{{EloChart|Q13601717}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601717 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/player/116786 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Maisuradze_Nino/157853 He c'hoari e Chess Base]
{{DEFAULTSORT:Maisuradze, Nino}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1982]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù gall]]
dkw00f3jr6mnbnfd9mjtrdpokt0x8kq
2195354
2195353
2026-07-15T15:56:07Z
Dakbzh
58931
+ Kib Mitropa (Maouezi).
2195354
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Nino Maisuradze 2011.jpg|right|120px| Nino Maisuradze e 2011.]]
'''Nino Maisuradze''' ([[jorjieg]] :''' ნინო მაისურაძე''') ([[Tbilisi]], [[RSS Jorjia]] [[URSS]], d'an 13 a viz Even 1982) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia|jorjiat]] ha [[gall]].<br/>Mestrez veur (WGM) eo abaoe miz Here 2009, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2001<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601717 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 175 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 193 he renk ''Fonnapl'' ha 2 091 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 349 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gwengolo 2014.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kib Mitropa (Maouezi) ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Mae - Even 2010||1||7||{{Suis}}, [[Chur]]||6/9 (+ 4, = 4, - 1)||66,7||1||aour||8||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010mw/2010fra.html 7th Chess Mitropa Cup (women): Chur 2010 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||
|-
|2011||2||9|| {{Gres}}, [[Porto Carras]] ||4,5/8 (+ 2, = 5, - 1)||56,3||14||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011u/2011fra.html 9th European Team Chess Championship (women): Porto Carras 2011 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2013||3||10|| {{Polonia}}, [[Varsovia]] ||2/6 (+ 1, = 2, - 3)||33,3||26||-||24||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011u/2011geo.html 10th European Team Chess Championship (women): Warsaw 2013 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveennoù
|-
|2010||erlec'hierez||39||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||7/9 (+ 7, = 0, - 2)||77,8||6||-||16||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010w/2010fra.html 39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2012||3||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||6,5/10 (+ 5, = 3, - 2)||65||7||-||7||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012fra.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== Kampionad bedel (Maouezi) ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Meurzh 2013||2||4||{{Kazakstan}}, [[Astana]]||1,5/8 (+ 0, = 3, - 5)||18,8||9||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersv/e8mqkysl.html 4th World Team Chess Championship (women): Astana 2013 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
{{EloChart|Q13601717}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601717 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/player/116786 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Maisuradze_Nino/157853 He c'hoari e Chess Base]
{{DEFAULTSORT:Maisuradze, Nino}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1982]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù gall]]
5i0hkr72hhz6p9ts6432ivog6dputxy
2195355
2195354
2026-07-15T17:05:21Z
Dakbzh
58931
+ Difaz.
2195355
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Nino Maisuradze 2011.jpg|right|120px| Nino Maisuradze e 2011.]]
'''Nino Maisuradze''' ([[jorjieg]] :''' ნინო მაისურაძე''') ([[Tbilisi]], [[RSS Jorjia]] [[URSS]], d'an 13 a viz Even 1982) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia|jorjiat]] ha [[gall]].<br/>Mestrez veur (WGM) eo abaoe miz Here 2009, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2001<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601717 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 175 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 193 he renk ''Fonnapl'' ha 2 091 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 349 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gwengolo 2014.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kib Mitropa (Maouezi) ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Mae - Even 2010||1||7||{{Suis}}, [[Chur]]||6/9 (+ 4, = 4, - 1)||66,7||1||aour||8||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010mw/2010fra.html 7th Chess Mitropa Cup (women): Chur 2010 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||
|-
|2011||2||9|| {{Gres}}, [[Porto Carras]] ||4,5/8 (+ 2, = 5, - 1)||56,3||14||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011u/2011fra.html 9th European Team Chess Championship (women): Porto Carras 2011 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2013||3||10|| {{Polonia}}, [[Varsovia]] ||2/6 (+ 1, = 2, - 3)||33,3||26||-||24||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2013u/2013fra.html 10th European Team Chess Championship (women): Warsaw 2013 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveennoù
|-
|2010||erlec'hierez||39||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||7/9 (+ 7, = 0, - 2)||77,8||6||-||16||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010w/2010fra.html 39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2012||3||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||6,5/10 (+ 5, = 3, - 2)||65||7||-||7||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012fra.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== Kampionad bedel (Maouezi) ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Meurzh 2013||2||4||{{Kazakstan}}, [[Astana]]||1,5/8 (+ 0, = 3, - 5)||18,8||9||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersv/e8mqkysl.html 4th World Team Chess Championship (women): Astana 2013 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
{{EloChart|Q13601717}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601717 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/player/116786 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Maisuradze_Nino/157853 He c'hoari e Chess Base]
{{DEFAULTSORT:Maisuradze, Nino}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1982]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù gall]]
hnjym6k3ybotb4sxgtr5rfhnub7nltb
2195356
2195355
2026-07-15T17:14:15Z
Dakbzh
58931
+ Tournamant Hastings.
2195356
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Nino Maisuradze 2011.jpg|right|120px| Nino Maisuradze e 2011.]]
'''Nino Maisuradze''' ([[jorjieg]] :''' ნინო მაისურაძე''') ([[Tbilisi]], [[RSS Jorjia]] [[URSS]], d'an 13 a viz Even 1982) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia|jorjiat]] ha [[gall]].<br/>Mestrez veur (WGM) eo abaoe miz Here 2009, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2001<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601717 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 175 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 193 he renk ''Fonnapl'' ha 2 091 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 349 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gwengolo 2014.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Tournamant [[Hastings]] ([[Bro-Saoz]]) ====
Kemer a reas perzh teir gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/d/dpjh595g-hastings.html Hastings chess tournament - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Poentoù||Renk
|-
|Kerzu 2014||90||5/9 (+ 5, = 0, - 4)||97/105
|-
|Kerzu 2016||92||5,5/9 (+ 5, = 1, - 3)||95/99
|-
|Kerzu 2017||93||5/9 (+ 3, = 4, - 2)||82/86
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kib Mitropa (Maouezi) ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Mae - Even 2010||1||7||{{Suis}}, [[Chur]]||6/9 (+ 4, = 4, - 1)||66,7||1||aour||8||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010mw/2010fra.html 7th Chess Mitropa Cup (women): Chur 2010 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||
|-
|2011||2||9|| {{Gres}}, [[Porto Carras]] ||4,5/8 (+ 2, = 5, - 1)||56,3||14||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011u/2011fra.html 9th European Team Chess Championship (women): Porto Carras 2011 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2013||3||10|| {{Polonia}}, [[Varsovia]] ||2/6 (+ 1, = 2, - 3)||33,3||26||-||24||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2013u/2013fra.html 10th European Team Chess Championship (women): Warsaw 2013 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveennoù
|-
|2010||erlec'hierez||39||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||7/9 (+ 7, = 0, - 2)||77,8||6||-||16||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010w/2010fra.html 39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2012||3||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||6,5/10 (+ 5, = 3, - 2)||65||7||-||7||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012fra.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== Kampionad bedel (Maouezi) ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Meurzh 2013||2||4||{{Kazakstan}}, [[Astana]]||1,5/8 (+ 0, = 3, - 5)||18,8||9||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersv/e8mqkysl.html 4th World Team Chess Championship (women): Astana 2013 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
{{EloChart|Q13601717}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601717 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/player/116786 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Maisuradze_Nino/157853 He c'hoari e Chess Base]
{{DEFAULTSORT:Maisuradze, Nino}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1982]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù gall]]
ev8ixzvfb6lhoc56c7whj6kocn9z4eu
2195365
2195356
2026-07-16T07:32:41Z
Dakbzh
58931
2195365
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Nino Maisuradze 2011.jpg|right|120px| Nino Maisuradze e 2011.]]
'''Nino Maisuradze''' ([[jorjieg]] :''' ნინო მაისურაძე''') ([[Tbilisi]], [[RSS Jorjia]] [[URSS]], d'an 13 a viz Even 1982) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia|jorjiat]] ha [[gall]].<br/>Mestrez veur (WGM) eo abaoe miz Here 2009, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2001<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601717 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 175 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 193 he renk ''Fonnapl'' ha 2 091 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 349 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gwengolo 2014.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Tournamant [[Hastings]] ([[Bro-Saoz]]) ====
Kemer a reas perzh teir gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/d/dpjh595g-hastings.html Hastings chess tournament - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Poentoù||Renk
|-
|Kerzu 2014||90||5/9 (+ 5, = 0, - 4)||97/105
|-
|Kerzu 2016||92||5,5/9 (+ 5, = 1, - 3)||95/99
|-
|Kerzu 2017||93||5/9 (+ 3, = 4, - 2)||82/86
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kib Mitropa (Maouezi) ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Mae - Even 2010||1||7||{{Suis}}, [[Chur]]||6/9 (+ 4, = 4, - 1)||66,7||1||aour||8||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010mw/2010fra.html 7th Chess Mitropa Cup (women): Chur 2010 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||
|-
|2011||2||9|| {{Gres}}, [[Porto Carras]] ||4,5/8 (+ 2, = 5, - 1)||56,3||14||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011u/2011fra.html 9th European Team Chess Championship (women): Porto Carras 2011 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2013||3||10|| {{Polonia}}, [[Varsovia]] ||2/6 (+ 1, = 2, - 3)||33,3||26||-||24||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2013u/2013fra.html 10th European Team Chess Championship (women): Warsaw 2013 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveennoù
|-
|2010||erlec'hierez||39||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||7/9 (+ 7, = 0, - 2)||77,8||6||-||16||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010w/2010fra.html 39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2012||3||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||6,5/10 (+ 5, = 3, - 2)||65||7||-||7||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012fra.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== Kampionad bedel (Maouezi) ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Meurzh 2013||2||4||{{Kazakstan}}, [[Astana]]||1,5/8 (+ 0, = 3, - 5)||18,8||9||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersv/e8mqkysl.html 4th World Team Chess Championship (women): Astana 2013 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
{{EloChart|Q13601717}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601717 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/player/116786 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Maisuradze_Nino/157853 He c'hoari e Chess Base]
{{DEFAULTSORT:Maisuradze, Nino}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1982]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù gall]]
cululfxj7yapv8fish164j1tposr3pc
2195366
2195365
2026-07-16T07:34:24Z
Dakbzh
58931
+ Tournamant Open Zeland-Nevez.
2195366
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Nino Maisuradze 2011.jpg|right|120px| Nino Maisuradze e 2011.]]
'''Nino Maisuradze''' ([[jorjieg]] :''' ნინო მაისურაძე''') ([[Tbilisi]], [[RSS Jorjia]] [[URSS]], d'an 13 a viz Even 1982) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia|jorjiat]] ha [[gall]].<br/>Mestrez veur (WGM) eo abaoe miz Here 2009, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2001<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601717 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 175 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 193 he renk ''Fonnapl'' ha 2 091 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 349 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gwengolo 2014.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Tournamant [[Hastings]] ([[Bro-Saoz]]) ====
Kemer a reas perzh teir gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/d/dpjh595g-hastings.html Hastings chess tournament - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Poentoù||Renk
|-
|Kerzu 2014||90||5/9 (+ 5, = 0, - 4)||97/105
|-
|Kerzu 2016||92||5,5/9 (+ 5, = 1, - 3)||95/99
|-
|Kerzu 2017||93||5/9 (+ 3, = 4, - 2)||82/86
|-
|}
==== Tournamant ''Open'' [[Zeland-Nevez]], [[Auckland]] ====
Kemer a reas perzh ur wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/d/dpjh595g-nzop.html New Zealand Open Chess Championship - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk
|-
|Genver 2016||123||6/9 (+ 6, = 0, - 3)||66,7||10/66
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kib Mitropa (Maouezi) ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Mae - Even 2010||1||7||{{Suis}}, [[Chur]]||6/9 (+ 4, = 4, - 1)||66,7||1||aour||8||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010mw/2010fra.html 7th Chess Mitropa Cup (women): Chur 2010 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||
|-
|2011||2||9|| {{Gres}}, [[Porto Carras]] ||4,5/8 (+ 2, = 5, - 1)||56,3||14||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011u/2011fra.html 9th European Team Chess Championship (women): Porto Carras 2011 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2013||3||10|| {{Polonia}}, [[Varsovia]] ||2/6 (+ 1, = 2, - 3)||33,3||26||-||24||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2013u/2013fra.html 10th European Team Chess Championship (women): Warsaw 2013 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveennoù
|-
|2010||erlec'hierez||39||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||7/9 (+ 7, = 0, - 2)||77,8||6||-||16||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010w/2010fra.html 39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2012||3||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||6,5/10 (+ 5, = 3, - 2)||65||7||-||7||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012fra.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== Kampionad bedel (Maouezi) ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Meurzh 2013||2||4||{{Kazakstan}}, [[Astana]]||1,5/8 (+ 0, = 3, - 5)||18,8||9||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersv/e8mqkysl.html 4th World Team Chess Championship (women): Astana 2013 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
{{EloChart|Q13601717}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601717 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/player/116786 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Maisuradze_Nino/157853 He c'hoari e Chess Base]
{{DEFAULTSORT:Maisuradze, Nino}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1982]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù gall]]
jyrr4wdgxj9xi9bcusecxhygpyg2kqh
2195368
2195366
2026-07-16T08:00:55Z
Dakbzh
58931
+ Kampionad bedel (Maouezi).
2195368
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Nino Maisuradze 2011.jpg|right|120px| Nino Maisuradze e 2011.]]
'''Nino Maisuradze''' ([[jorjieg]] :''' ნინო მაისურაძე''') ([[Tbilisi]], [[RSS Jorjia]] [[URSS]], d'an 13 a viz Even 1982) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia|jorjiat]] ha [[gall]].<br/>Mestrez veur (WGM) eo abaoe miz Here 2009, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2001<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601717 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 175 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 193 he renk ''Fonnapl'' ha 2 091 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 349 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gwengolo 2014.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad bedel (Maouezi) ====
Kemer a reas perzh ur wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/d/dpjh595g-wwc2000.html Women's World Chess Championship 1999-2000 - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!Miz ha bloaz||Kevezadeg||Poentoù||Renk
|-
|Mae 1999||Takadel 1.5 (Maouezi)||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||25-27 rampo/32
|-
|}
==== Tournamant [[Hastings]] ([[Bro-Saoz]]) ====
Kemer a reas perzh teir gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/d/dpjh595g-hastings.html Hastings chess tournament - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Poentoù||Renk
|-
|Kerzu 2014||90||5/9 (+ 5, = 0, - 4)||97/105
|-
|Kerzu 2016||92||5,5/9 (+ 5, = 1, - 3)||95/99
|-
|Kerzu 2017||93||5/9 (+ 3, = 4, - 2)||82/86
|-
|}
==== Tournamant ''Open'' [[Zeland-Nevez]], [[Auckland]] ====
Kemer a reas perzh ur wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/d/dpjh595g-nzop.html New Zealand Open Chess Championship - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk
|-
|Genver 2016||123||6/9 (+ 6, = 0, - 3)||66,7||10/66
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kib Mitropa (Maouezi) ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Mae - Even 2010||1||7||{{Suis}}, [[Chur]]||6/9 (+ 4, = 4, - 1)||66,7||1||aour||8||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010mw/2010fra.html 7th Chess Mitropa Cup (women): Chur 2010 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||
|-
|2011||2||9|| {{Gres}}, [[Porto Carras]] ||4,5/8 (+ 2, = 5, - 1)||56,3||14||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011u/2011fra.html 9th European Team Chess Championship (women): Porto Carras 2011 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2013||3||10|| {{Polonia}}, [[Varsovia]] ||2/6 (+ 1, = 2, - 3)||33,3||26||-||24||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2013u/2013fra.html 10th European Team Chess Championship (women): Warsaw 2013 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveennoù
|-
|2010||erlec'hierez||39||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||7/9 (+ 7, = 0, - 2)||77,8||6||-||16||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010w/2010fra.html 39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2012||3||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||6,5/10 (+ 5, = 3, - 2)||65||7||-||7||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012fra.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== Kampionad bedel (Maouezi) ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Meurzh 2013||2||4||{{Kazakstan}}, [[Astana]]||1,5/8 (+ 0, = 3, - 5)||18,8||9||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersv/e8mqkysl.html 4th World Team Chess Championship (women): Astana 2013 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
{{EloChart|Q13601717}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601717 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/player/116786 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Maisuradze_Nino/157853 He c'hoari e Chess Base]
{{DEFAULTSORT:Maisuradze, Nino}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1982]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù gall]]
c24jom8pdqqdy4syv4o5j19m0avl2su
2195369
2195368
2026-07-16T08:06:13Z
Dakbzh
58931
+ Kampionad gall hiniennel.
2195369
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Nino Maisuradze 2011.jpg|right|120px| Nino Maisuradze e 2011.]]
'''Nino Maisuradze''' ([[jorjieg]] :''' ნინო მაისურაძე''') ([[Tbilisi]], [[RSS Jorjia]] [[URSS]], d'an 13 a viz Even 1982) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia|jorjiat]] ha [[gall]].<br/>Mestrez veur (WGM) eo abaoe miz Here 2009, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2001<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601717 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 175 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 193 he renk ''Fonnapl'' ha 2 091 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 349 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gwengolo 2014.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad bedel (Maouezi) ====
Kemer a reas perzh ur wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/d/dpjh595g-wwc2000.html Women's World Chess Championship 1999-2000 - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!Miz ha bloaz||Kevezadeg||Poentoù||Renk
|-
|Mae 1999||Takadel 1.5 (Maouezi)||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||25-27 rampo/32
|-
|}
==== [[Kampionad gall an echedoù|Kampionad gall an echedoù (Maouezi)]] ====
trec'h e voe e 2013 e [[Nancy]] hag e 2014 e [[Nimes]].
==== Tournamant [[Hastings]] ([[Bro-Saoz]]) ====
Kemer a reas perzh teir gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/d/dpjh595g-hastings.html Hastings chess tournament - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Poentoù||Renk
|-
|Kerzu 2014||90||5/9 (+ 5, = 0, - 4)||97/105
|-
|Kerzu 2016||92||5,5/9 (+ 5, = 1, - 3)||95/99
|-
|Kerzu 2017||93||5/9 (+ 3, = 4, - 2)||82/86
|-
|}
==== Tournamant ''Open'' [[Zeland-Nevez]], [[Auckland]] ====
Kemer a reas perzh ur wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/d/dpjh595g-nzop.html New Zealand Open Chess Championship - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk
|-
|Genver 2016||123||6/9 (+ 6, = 0, - 3)||66,7||10/66
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kib Mitropa (Maouezi) ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Mae - Even 2010||1||7||{{Suis}}, [[Chur]]||6/9 (+ 4, = 4, - 1)||66,7||1||aour||8||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010mw/2010fra.html 7th Chess Mitropa Cup (women): Chur 2010 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||
|-
|2011||2||9|| {{Gres}}, [[Porto Carras]] ||4,5/8 (+ 2, = 5, - 1)||56,3||14||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011u/2011fra.html 9th European Team Chess Championship (women): Porto Carras 2011 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2013||3||10|| {{Polonia}}, [[Varsovia]] ||2/6 (+ 1, = 2, - 3)||33,3||26||-||24||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2013u/2013fra.html 10th European Team Chess Championship (women): Warsaw 2013 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveennoù
|-
|2010||erlec'hierez||39||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||7/9 (+ 7, = 0, - 2)||77,8||6||-||16||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010w/2010fra.html 39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2012||3||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||6,5/10 (+ 5, = 3, - 2)||65||7||-||7||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012fra.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== Kampionad bedel (Maouezi) ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Meurzh 2013||2||4||{{Kazakstan}}, [[Astana]]||1,5/8 (+ 0, = 3, - 5)||18,8||9||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersv/e8mqkysl.html 4th World Team Chess Championship (women): Astana 2013 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
{{EloChart|Q13601717}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601717 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/player/116786 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Maisuradze_Nino/157853 He c'hoari e Chess Base]
{{DEFAULTSORT:Maisuradze, Nino}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1982]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù gall]]
sfcnok44ejp01zq6h0ruixtbi6v2hmo
2195372
2195369
2026-07-16T10:36:52Z
Dakbzh
58931
+ Kampionad gall hiniennel - Astenn.
2195372
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Nino Maisuradze 2011.jpg|right|120px| Nino Maisuradze e 2011.]]
'''Nino Maisuradze''' ([[jorjieg]] :''' ნინო მაისურაძე''') ([[Tbilisi]], [[RSS Jorjia]] [[URSS]], d'an 13 a viz Even 1982) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia|jorjiat]] ha [[gall]].<br/>Mestrez veur (WGM) eo abaoe miz Here 2009, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2001<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601717 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 175 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 193 he renk ''Fonnapl'' ha 2 091 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13603620 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 349 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gwengolo 2014.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad bedel (Maouezi) ====
Kemer a reas perzh ur wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/d/dpjh595g-wwc2000.html Women's World Chess Championship 1999-2000 - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!Miz ha bloaz||Kevezadeg||Poentoù||Renk
|-
|Mae 1999||Takadel 1.5 (Maouezi)||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||25-27 rampo/32
|-
|}
==== [[Kampionad gall an echedoù|Kampionad gall an echedoù (Maouezi)]] ====
* Trec'h e voe e 2013 e [[Nancy]] hag e 2014 e [[Nimes]].
* Tapout a reas an eil plas e [[Saint-Quentin]] e 2015<ref>{{fr}}[http://www.courrier-picard.fr/region/saint-quentin-les-derniers-resultats-du-championnat-de-ia195b0n623275 [[Le Courrier Picard]], d'an 19 a viz Eost 2015]</ref>.
* Tapout a reas ar bempvet plas en [[Agen]] e 2016<ref>{{fr}}[http://www.echecs.asso.fr/Resultats.aspx?URL=Tournois/Id/37245/37245&Action=Berger ''FFE : Championnat de France national féminin, grille après la ronde 9'']</ref>.
==== Tournamant [[Hastings]] ([[Bro-Saoz]]) ====
Kemer a reas perzh teir gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/d/dpjh595g-hastings.html Hastings chess tournament - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Poentoù||Renk
|-
|Kerzu 2014||90||5/9 (+ 5, = 0, - 4)||97/105
|-
|Kerzu 2016||92||5,5/9 (+ 5, = 1, - 3)||95/99
|-
|Kerzu 2017||93||5/9 (+ 3, = 4, - 2)||82/86
|-
|}
==== Tournamant ''Open'' [[Zeland-Nevez]], [[Auckland]] ====
Kemer a reas perzh ur wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/d/dpjh595g-nzop.html New Zealand Open Chess Championship - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk
|-
|Genver 2016||123||6/9 (+ 6, = 0, - 3)||66,7||10/66
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kib Mitropa (Maouezi) ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Mae - Even 2010||1||7||{{Suis}}, [[Chur]]||6/9 (+ 4, = 4, - 1)||66,7||1||aour||8||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010mw/2010fra.html 7th Chess Mitropa Cup (women): Chur 2010 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||
|-
|2011||2||9|| {{Gres}}, [[Porto Carras]] ||4,5/8 (+ 2, = 5, - 1)||56,3||14||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2011u/2011fra.html 9th European Team Chess Championship (women): Porto Carras 2011 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2013||3||10|| {{Polonia}}, [[Varsovia]] ||2/6 (+ 1, = 2, - 3)||33,3||26||-||24||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2013u/2013fra.html 10th European Team Chess Championship (women): Warsaw 2013 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveennoù
|-
|2010||erlec'hierez||39||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||7/9 (+ 7, = 0, - 2)||77,8||6||-||16||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010w/2010fra.html 39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2012||3||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||6,5/10 (+ 5, = 3, - 2)||65||7||-||7||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012fra.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== Kampionad bedel (Maouezi) ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[Bro-C'hall]].
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|Meurzh 2013||2||4||{{Kazakstan}}, [[Astana]]||1,5/8 (+ 0, = 3, - 5)||18,8||9||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersv/e8mqkysl.html 4th World Team Chess Championship (women): Astana 2013 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
{{EloChart|Q13601717}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601717 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/player/116786 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Maisuradze_Nino/157853 He c'hoari e Chess Base]
{{DEFAULTSORT:Maisuradze, Nino}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1982]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù gall]]
crlgchbszmg03t9rm6wanrs78a56g96
ACDC
0
180741
2195350
2026-07-15T14:08:00Z
Raphael1256
48427
/* */
2195350
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[AC/DC]]
tbryqm2rfddo8ymt1mp7qq8qy3nohls
L'albero delle zoccole
0
180742
2195370
2026-07-16T10:30:24Z
Rei Momo
27542
Pajenn krouet gant : "{{Stumm an titl|''Ciao Brother''}} {{Infobox Film | titl orin = L'albero delle zoccole | titl brezhonek = L'albero delle zoccole | ment ar skeudenn = | alc'hwez = | filmaozer = Leo Salemi | produer = | skrivagner = | daneveller = | aktourien = * Luigi Ornaghi: ''Batistì'' * Barbarella: ''Bimba'' | sonerezh = | luc'hskeudenniñ = | frammer = | skigner = | deiziad = | pade..."
2195370
wikitext
text/x-wiki
{{Stumm an titl|''Ciao Brother''}}
{{Infobox Film
| titl orin = L'albero delle zoccole
| titl brezhonek = L'albero delle zoccole
| ment ar skeudenn =
| alc'hwez =
| filmaozer = Leo Salemi
| produer =
| skrivagner =
| daneveller =
| aktourien =
* Luigi Ornaghi: ''Batistì''
* Barbarella: ''Bimba''
| sonerezh =
| luc'hskeudenniñ =
| frammer =
| skigner =
| deiziad =
| padelezh = 85
| bro = [[Italia]]
| yezh orin = [[italianeg]]
| boujedenn =
| korvoder gros =
| en e raok =
| en e c'houde =
| lec'hienn ofisiel=
| amg =
| imdb = 0205730
}}
'''''L'albero delle zoccole''''' zo ur film [[italian]] gant [[Leo Salemi]], savet e [[1995]]<ref>[https://web.archive.org/web/20210127202016/http://trovacinema.repubblica.it/film/ciao-brother/484242/ ''Ciao Brother'']</ref>;<ref>[https://cineuropa.org/en/film/318618/ Made in Italy: ''Ciao Brother'']</ref>.
== Fichenn deknikel ==
* Titl orin : ''L'albero delle zoccole''
* Filmaozer : [[Leo Salemi]]
* Senario : Leo Salemi
* Sonerezh :
* Led lurell :
* Furmad : gwenn ha du
* Pad : 95 min
* Deiziad mont er-maez :
** [[1995]] en {{Italia}}
== Aktourien ==
* Luigi Ornaghi: ''Batistì''
* Barbarella: ''Bimba''
* Boris Bianco
* Cristina Colecchia: ''Manya''
* Adriano Galli
* Katia Kargo
* Francesca Ray
* Gina Rome
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Albero}}
[[Rummad:Filmoù 1995]]
[[Rummad:Filmoù Italia]]
[[Rummad:Filmoù italianek]]
[[Rummad:Filmoù troet e Bergamo]]
6tqx5zd3uwsrvd73soc7lzfsfynpbc2
2195371
2195370
2026-07-16T10:32:01Z
Rei Momo
27542
2195371
wikitext
text/x-wiki
{{Stumm an titl|''Ciao Brother''}}
{{Infobox Film
| titl orin = L'albero delle zoccole
| titl brezhonek = L'albero delle zoccole
| ment ar skeudenn =
| alc'hwez =
| filmaozer = Leo Salemi
| produer =
| skrivagner =
| daneveller =
| aktourien =
* Luigi Ornaghi: ''Batistì''
* Barbarella: ''Bimba''
| sonerezh =
| luc'hskeudenniñ =
| frammer =
| skigner =
| deiziad =
| padelezh = 85
| bro = [[Italia]]
| yezh orin = [[italianeg]]
| boujedenn =
| korvoder gros =
| en e raok =
| en e c'houde =
| lec'hienn ofisiel=
| amg =
| imdb = 0205730
}}
'''''L'albero delle zoccole''''' zo ur film [[italian]] gant [[Leo Salemi]], savet e [[1995]]<ref>[https://primatreviglio.it/cronaca/lalbero-delle-zoccole-quando-batisti-si-diede-al-cinema-hard/ Batistì e L’albero degli zoccoli in versione hard]</ref>; <ref>[https://movieplayer.it/news/lalbero-degli-zoccoli-batisti-remake-hard_101351/ L'Albero degli Zoccoli, quando Batistì partecipò al remake hard e fece arrabbiare Olmi]</ref>
== Fichenn deknikel ==
* Titl orin : ''L'albero delle zoccole''
* Filmaozer : [[Leo Salemi]]
* Senario : Leo Salemi
* Sonerezh :
* Led lurell :
* Furmad : gwenn ha du
* Pad : 95 min
* Deiziad mont er-maez :
** [[1995]] en {{Italia}}
== Aktourien ==
* Luigi Ornaghi: ''Batistì''
* Barbarella: ''Bimba''
* Boris Bianco
* Cristina Colecchia: ''Manya''
* Adriano Galli
* Katia Kargo
* Francesca Ray
* Gina Rome
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Albero}}
[[Rummad:Filmoù 1995]]
[[Rummad:Filmoù Italia]]
[[Rummad:Filmoù italianek]]
[[Rummad:Filmoù troet e Bergamo]]
jmizaghgn429pj0gtxh43gtsmutg0b0
Rummad:Filmoù troet e Bergamo
14
180743
2195376
2026-07-16T11:25:33Z
Rei Momo
27542
Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Filmoù troet en Italia|B]]"
2195376
wikitext
text/x-wiki
[[Rummad:Filmoù troet en Italia|B]]
i33b7q1ofcukf8494nkemiizk7zu2is