Diwan

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="br">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>brwiki</dbname>
    <base>https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.12</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Dibar</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Kaozeal</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Implijer</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Kaozeadenn Implijer</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Kaozeadenn Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Restr</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Kaozeadenn Restr</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Kaozeadenn MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Patrom</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Kaozeadenn Patrom</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Skoazell</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Kaozeadenn Skoazell</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Rummad</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kaozeadenn Rummad</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulenn</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Kaozeadenn modulenn</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Diwan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1823</id>
    <revision>
      <id>2195666</id>
      <parentid>2193757</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T12:28:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2195666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21285" sha1="df2rlzf27wz6qm1q6bnkojp8w2nasly" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Diwan''' zo ur rouedad [[skol]]ioù, kentañ derez hag eil derez, ma vez kelennet e [[brezhoneg]].

Kevredigezhel hervez lezenn c'hall ar [[1añ a viz Gouere]] [[1901]], lik, digoust ha digor d'an holl ez eo ar skolioù Diwan. Krouet e voe ar gevarzhe hag, diouzhtu goude, ar skol gentañ e [[1977]]. Ur c'hevredad kevredigezhioù eo pa vez meret pep skol, [[skolaj]] ha lise gant kevredigezhioù lec'hel. E Gwengolo [[2016]] e oa 47 skol, 6 skolaj hag ul lise, gant {{formatnum:4242}} skoliad enno&lt;ref&gt;[http://www.ouest-france.fr/bretagne/finistere/rentree-les-etablissements-diwan-font-le-plein-4461183 ''Ouest-France'', 8 Gwengolo 2016]&lt;/ref&gt; (4,4% a gresk er c'hentañ derez hag 1,6% en eil derez e-keñver ar bloaz a-raok).

Kevredet eo an teir c'hevredigezh ''[[Divaskell Breizh|Divaskell]]'', ''[[Div Yezh]]'' ha ''Diwan'' a-benn diorren ar c'helenn e brezhoneg.

== Pal ar skolioù Diwan ==
Dre ma chome diseblant [[politiker]]ien Breizh ha re ar [[Bro-C'hall|Stad C'hall]] ouzh dazont ar brezhoneg, ha dre ma ne oa lec'h ebet evitañ en deskadurezh c'hallek e voe krouet skolioù Diwan gant un dornad stourmerien, dezho bugale en oad da vont d'ar skol. Kaoz a oa bet eus ''Garm'' evel anv d'ar rouedad, met skeudenn ar blantennig o tont a-rez d'an douar a voe kavet gwelloc'h pa arouezie ar bromesa da reneveziñ implij ar brezhoneg gant ar remziadoù nevez.

== Istor ==
=== An div skol gentañ e 1977 ===
&lt;gallery&gt;
Mairie_Lampaul_Pld.jpg|An ti-skol a-zehou d'ar maerdi.
Plaque_diwan.jpg|Plakenn ar '''skol Diwan''' gentañ.
&lt;/gallery&gt;
[[Reun an Ostiz]] (René L'Hostis), soner, ezel eus ar [[CGT]] hag eus an [[UDB]], o welet ne oa lec'h ebet evit ar brezhoneg er reizhiad kelenn gall, a gendrec'has un dek bennak a familhoù, ar c'huzul-kêr hag ar senedour [[Alphonse Arzel]] da zigeriñ ur skol-vamm vrezhonek penn-da-benn.

Pa oa aet un nebeud tud eus ar gevarzhe [[Skol an Emsav]] da arsellout ouzh ar skolioù [[Ikastola]] e [[euskareg]] e Bro-Euskadi er bloaz 1975 e voe aozet un emvod foran e sal liessportoù [[Gwitalmeze]] e Mae 1976. An daou brezegenner a voe Yann Trellu (o chom e Euskadi) ha Reun an Ostiz. Ne voe savet goulenn ebet gant an tregont bennak a dud, ken divoas e oa ur seurt embregenn hervez deskrivadur [[Pêr-Vari Mallegol]] (Pierre-Marie Mallégol).

Hervez Reun an Ostiz e krogas un nebeud tud, hag eñ brouder anezho, da adneveziñ skol gozh [[Lambaol-Gwitalmeze]] en 1976 pa oa bet rakwelet bezañ prest e C'hwevrer 1977. Kinniget e voe krouiñ ur ''Greizenn evit ar vugale vihan''&lt;ref&gt;Kaoz a voe da sevel ar vagouri da gentañ, une &quot;garderie bretonne&quot;.&lt;/ref&gt; da guzul ti-kêr Lambaol-Gwitalmeze d'an 21 a viz C'hwevrer 1977 hag e voe asantet feurmiñ al lec'h. Divizet e voe disklêriañ ar gevarzhe Diwan goude ur emvod gant kerent Kemper o sevel ur raktres ivez e penn Meurzh 1977. [[Gweltaz ar Fur]], hag en doa kinniget an anv, a voe lakaet da brezidant, [[Anna-Vari Chapalain]] da sekretourez ha Reun an Ostiz da deñzorer. D'an [[17 Ebrel|17 a viz Ebrel]] 1977 e oa bet disklêriet ar gevarzhe kreiz e prefeti [[Penn-ar-Bed]]. Divizet e voe ampellat raktres Lambaol, keit ha ma vo kavet ur sal-skol e Kemper&lt;ref&gt;Reun L'Hostis, Ar bouled maen, 2008, p. p.82-83.&lt;/ref&gt;. D'an 23 a viz Mae [[1977]] e voe digoret ar skol Diwan gentañ, ur skol-vamm gant 5 bugel hag ur mestr-skol, [[Denez Abernot]]&lt;ref&gt;Un danvez-skolaerez diplomet he doa kinniget bezañ ar vestrez, pa ne oa ket evit kaout ur post war hir dermen. Anvet e voe z skol Lanniliz daou zevezh a-raok an digoradur. Kavet e voe ur mestr all d'an 22 a viz Mae gant [[Yvon Abiven]]. Reun L'Hostis, Ar bouled maen, 2008, p. p.82-83.&lt;/ref&gt; enni. Staliet e voent e savadurioù foran ur skol a oa bet serret pemp bloaz kentoc'h, feurmet digant ar gumun adalek miz Kerzu [[1976]].

=== Diorren ar rouedad ===
Ar skol-vamm-se a voe savet diwar batrom skolioù kevredigezhel [[Europa]] : ''[[Gaelscoil]]eanna'' [[Iwerzhon]], ''[[Seaska|Ikastolak]]'' [[Euskadi]], ''[[Calandreta]]s'' [[Okitania]], ''[[La Bressola]]'' [[Katalonia]], hag all.

Un nebeud emvodoù etre tud kuzul-departamant Penn-ar-Bed ha tud all a oa bet dalc'het er sizunvezhioù a-raok, an hini diwezhañ e [[Kastellin]]. [[Gweltaz ar Fur]] a voe dilennet da brezidant (betek [[1980]]) ha war e lerc'h Reun an Ostiz betek [[1986]], ha da heul e voe tro Andrev Lavanant ([[André Lavanant]]), sekretour ar gevredigezh e [[1980]], teñzorer e [[1981]] ha [[1982]], ha prezidant eus [[1983]] betek [[1989]] hag eus [[1991]] betek [[1997]].

Hiziv ez eo deuet ar gevredigezh '''Diwan Breizh''' da vezañ ur rouedad kelenn, enni skolioù-mamm, skolioù kentañ derez, skolajoù hag ul [[lise Diwan Karaez|lise]] (e [[Karaez-Plougêr]]). Skolioù zo e 5 departamant Breizh. Ur skol-vamm hag ur skol kentañ derez a oa e [[Pariz]] etre 2004 ha 2015&lt;ref&gt;{{Fr}} Tudi Créquer ha Pauline Kerscaven, ''[https://www.francebleu.fr/infos/education/l-ecole-diwan-de-paris-va-fermer-1442579558 L'école Diwan de Paris va fermer : des parents d'élèves dénoncent la décision]'', France Bleu, 18/09/2015 (lennet d'an 08/02/2026)&lt;/ref&gt;.

Diskleriet e voe gant Diwan e miz Gouere 2024 e oa diaesterioù arc'hantaouiñ bras gant ar rouedad&lt;ref&gt;France bleu, &quot;[https://www.francebleu.fr/infos/education/enseignement-le-reseau-diwan-cherche-500-000-euros-pour-finir-l-annee-9139163 Enseignement du breton : le réseau Diwan cherche 500.000 euros pour finir l'année]&quot;, Typhaine Morin ha Katell Uguen d'ar 5 à viz Gwengolo 2024&lt;/ref&gt;. Yalc'hadoù dreistordinal a voe roet gant meur a ensavadur publik, evel Rannvro Breizh da skouer gant 200.000 €&lt;ref&gt;Ouest-France, [https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/la-region-bretagne-vient-en-aide-au-reseau-denseignement-en-langue-bretonne-diwan-77d3ab8e-8649-11ef-b49e-ab2f8fa8efa0 &quot;La Région Bretagne vient en aide au réseau d’enseignement en langue bretonne Diwan&quot;], Olivier Melennec, d'an 9 a viz Here 2024&lt;/ref&gt;.

=== O klask tapout ur statud publik ===
Hiriv an deiz (2008) emañ ar skolioù Diwan gant ur statud prevez, o vont en-dro gant yalc'hadoù an aozadurioù lec'hel ha skoazell tud.

E [[1972]], ar programm boutin, sinet gant ar strollad sokialour, ar strollad komunour ha strolladoù all an tu kleiz a bromete : &quot;Holl rannoù an deskadurezh diazez hag ul lodenn vras eus an deskadurezh peurbadus a vezo bodet en ur servij publik ha lik stag ouzh ministrerezh an Deskadurezh-Stad&quot;.

En hevelep doare e kinnigas [[François Mitterrand]], e-kerzh dilennadegoù prezidantel [[1981]], staliañ &quot;ur servij bras foran unanet ha lik en Deskadurezh-Stad&quot;, pal hennezh o vezañ &quot;degemer an holl skolioù hag o implijidi&quot;, ar pezh en defe degaset Diwan da vezañ ebarzhet en deskadurezh foran.

Hogen ar raktres Savary &quot;stag ouzh an darempredoù etre ar Stad, ar c'humunioù, an departamantoù, ar rannvroioù, hag ar skolioù prevez&quot; a voe dilezet e [[1984]]. Adalek [[1983]] avat e resevas ar gevredigezh skoazelloù digant ar Stad.

E [[1986]] e voe sinet ur raktres ebarzhiñ 31 skolaer gant ministrerezh an Deskadurezh-Stad. Met buan a-walc'h e voe kavet abeg er raktres-se. E [[1988]] e voe sinet un emglev a lakae sklaer mont en-dro ar skolioù Diwan, perzh arc'hantel ar Stad, an aozadurioù lec'hel ha [[Rannvro Breizh]]. Diwar neuze e voe kemeret 10 skolaer e karg.

E [[1990]], ur gevrat nevez sinet gant an Deskadurezh-Stad a gemeras e karg 51,5 post gant ar statud a vistri-skol gevratet. E [[1993]], un emglev frammañ a lakaas a-nevez kevrat 1990 e pleustr. Titlet e voe 3 skolaer da skolaerien foran, ha 6 all da renerien skol. Abaoe [[1994]] ez eus kevratoù kevredigezhel etre an Deskadurezh-Stad ha Diwan.

D'an [[28 a viz Mae]] [[2001]], maodiern an Deskadurezh Stad [[Jack Lang]] ha prezidant Diwan, [[Andrew Lincoln]], a sinas e [[Roazhon]] ur feur-emglev evit tremen ar skolioù Diwan dindan statud foran, ha kement-se a-enep da Guzul uhelañ an Deskadurez-Stad (0 mouezh a-du, 32 a-enep, 8 neptu, 1 n'en deus ket mouezhiet). [[Sindikad]]où skolaerien a yeas a-enep an emglev hag a c'houlennas digant ar C'huzul Stad e derriñ ; nac'het e voe an emglev gant hennezh war zigarez ma oa an hentenn dre soubidigezh implijet gant Diwan a-enep lezennoù ha [[bonreizh]] Bro-C'hall, war ziazezoù ar melladoù L. 121-3 ha L. 312-10 eus kod an Deskadurezh, ar mellad 1{{añ}} eus lezenn ar [[4 a viz Eost]] [[1994]] hag ar mellad 2 eus ar vonreizh, a voe kemmet da vare sinadur [[feur-emglev Maastricht]] : &quot;Ar galleg eo yezh ar Republik&quot;. Prometet e oa bet d'ar mare-se ne vije ket implijet al lezenn a-enep ar yezhoù rannvroel.

Herzel a reaa an diviz-se ouzh Diwan a vezañ degemeret en Deskadurezh foran, war abeg e zivyezhegezh dre e hentenn dre soubidigezh. Padal, n'ez a ket a-enep an deskadurezh divyezhek gant un deskadurezh kempouez en div yezh (par an eurvezhioù kelenn), evel ma 'z eo testeniekaet gant mennad an [[12 a viz Mae]] [[2003]] : &quot;Stag ouzh ar c'helenn divyezhek er yezhoù rannvroel, gant eurioù kelenn par, er skolioù hag er rannoù 'yezh rannvroel' er skolajoù hag el liseoù&quot;.

D'an 8 a viz ebrel 2021 e vez degemeret [[Lezenn Molac|ul lezenn]] evit ar yezhoù rannvroel. Douget gant [[Paul Molac]], kannad ar strollad Liot, anzavet e vez el lezenn emañ ar yezhoù rannvroel un darn eus glad yezhel Bro-C'hall ha sikour a ra an deskadurezh dre soubidigezh er skolioù publik ha prevez. Rediet e vez gant al lezenn ar c'humunioù na vez ket a skolioù divyezhek enno da gendaoliñ e frejoù skoliata ar skolioù prevez divyezhek, Diwan en o zouez.&lt;ref&gt;Lec'hienn Vie Publique &quot;[https://www.vie-publique.fr/loi/278001-loi-sur-les-langues-regionales-loi-molac Loi du 21 mai 2021 relative à la protection patrimoniale des langues régionales et à leur promotion], d'ar 25 a viz Mae 2021&quot;&lt;/ref&gt; E miz Here 2024 e vo embannet gant Diwan ul listenn a 19 kumun e [[Penn-ar-Bed]] na veze ket paet ar frejoù ganto. Ur mank a 100.000€ evit ar skolioù&lt;ref&gt;France Bleu, &quot;[https://francebleu.fr/infos/education/en-difficulte-financiere-le-reseau-diwan-pointe-19-communes-finisteriennes-qui-ne-respectent-pas-la-loi-molac-1195784 En difficulté financière, le réseau Diwan pointe 19 communes finistériennes qui ne respectent pas la loi Molac]&quot;, Thomas Biet d'ar 7 a viz Here 2024&lt;/ref&gt;.

== Statud publik pe kevredigezhel ? ==

E diabarzh Diwan ez voe enebiezhioù etre ar re a felle dezho e vefe staget Diwan ouzh an Deskadurezh foran, difennet gant [[Andrew Lincoln]], a oa prezidant abaoe [[1997]], hag ar re a felle dezho derc'hel ur statud kevredigezhel. Abalamour d'an enebiezh diabarzh-se e roas kuzul-merañ Diwan e zilez d'ar [[24 a viz Du]] [[2002]] e-kerzh ur vodadeg veur dreistordinal e [[Gwerliskin]]. Eno e voe taget politikerezh Andrew Lincoln.

Teñzorer kozh ar gevredigezh, [[Michel Le Tallec]], a oa e penn ar strollad Bodañ Diwan hag a enebe ouzh ar renerezh kozh, a voe dilennet d'ar 1{{añ}} a viz Kerzu da brezidant Diwan gant burev ar gevredigezh.

== Skolioù brezhonek a-raok re Diwan ==
Er [[bloavezioù 1890|bloavezhioù 1890]] e talc'he ar [[gouarnamant]] gall da herzel ouzh implij ar yezhoù rannvroel en deskadurezh. Rebechet groñs e voe da lod mistri-skol terriñ ar reolenn zibleg &quot;deskiñ e galleg nemetken&quot; goude ma veze dic'hallek a-grenn ar vugale skoliataet. 

Daou esae sevel un deskadurezh vrezhonek zo bet renablet : 
*e skol-Stad [[Plistin]] e [[1940]], ma oa ur c'hlasad 12 bugel gant ar [[mestr-skol]] [[Yann Kerlann]] ;
*e skol [[kristeniezh|gristen]] [[Ploueg-ar-Mor]] e [[1957]], gant ar mestr-skol [[Armañs ar C'halvez]].

== Kresk ar rouedad ==
Ur skol-vamm hepken a oa da gentañ e 1977, savet war batrom skolioù damheñvel en [[Euskadi]] hag e [[Katalonia]].

Goude digeriñ meur a skol-vamm e voe krouet ar c'hentañ skol kentañ derez e [[1980]], ar c'hentañ skolaj e [[Brest]] e [[1988]] hag ar c'hentañ lise e [[1994]] er [[Ar Releg-Kerhuon|Releg-Kerhuon]] e-tal Brest.

==  Stad ar rouedad skolioù ==
;Gwelet ivez
*[[Listenn skolioù Diwan]]

=== Deiziadoù === 
*Ebrel [[1977]] : krouidigezh Diwan ; [[Gweltaz ar Fur]] evel kadoriad.
*Mae [[1977]] : kentañ klas skol-vamm, 5 bugel ennañ, krouet e [[Lambaol-Gwitalmeze]] ; [[Denez Abernot]] evel mestr-skol.
*Gwengolo [[1977]] : Digoret skol-vamm Diwan Kemper. Sellit ouzh [[Skol Diwan Kemper]]
*Gwengolo [[1980]] : Digoret ar c'hentañ klas kentañ derez e [[Treglonoù]].
*Gwengolo [[1988]] : [[skolaj Diwan Penn-ar-Bed|skolaj Diwan kentañ e Brest]] gant 8 skolajiad er 6{{vet}} klas. Daou vloaz war-lerc'h e tilojas ar skolaj eus [[Brest]] d'ar [[Ar Releg-Kerhuon|Releg-Kerhuon]].
*Gwengolo [[1994]] : Digoret lise Diwan kentañ er Releg-Kerhuon.
*Gwengolo [[1995]] : Krouet un eil skolaj e [[Plijidi]] en [[Aodoù-an-Arvor]]. Daou all a zeuas da heul, unan e Kemper hag unan all e [[Plañvour]] – hemañ a zilojas da [[Gwened|Wened]] goude. Klasoù all, stag ent-melestradurel, zo bet digoret e Treglonoù ha kaset da [[Gwiseni|Wiseni]] da heul.
*[[1997|1999]] : kaset eo [[lise Diwan Karaez|lise kentañ Diwan]] eus ar Releg ha Garaez-Plougêr.
*Gwengolo [[2006]] : Digoret skolioù Diwan [[Louaneg]] hag [[ar Chapel-Nevez]]. D'ar mare-se e voe staliet ul lodenn eus klasoù Skolaj ar Releg-Kerhuon e Gwiseni.
*Here [[2007]] : Digoret [[Skol Diwan Kastellin]].
*Gwengolo [[2008]] : Digoret [[Skolaj Diwan al [[Liger-Atlantel]] e [[Sant-Ervlan]]) ha skolioù [[Lokournan]]-Leon ha [[Magoer]], e-kichen [[Roazhon]].
*Gwengolo [[2009]] : Digoret skolioù [[Skol Diwan Rianteg|Rianteg]] e [[Bro-Gwened]] ha [[Skol Diwan Savenneg|Savenneg]] e [[Bro-Naoned]].
*C'hwevrer [[2010]] : Disklêriadur [[Roc'h Diwan]], [[font debarzhadur]] Diwan, e prefeti Penn-ar-Bed.
*Gwengolo [[2010]] : Digoret [[Skol Diwan Plogastell-Sant-Jermen]] e [[Kerne]].
*Gwengolo [[2012]] : Digoret skolioù [[Skol Diwan Pornizh]] ha [[Skol Diwan Landivizio]].
*Gwengolo [[2013]] : skolioù [[Skol Diwan Boulvriag|Boulvriag]] ha [[Skol Diwan Felger|Felger]]. Serret eo skol Pornizh.
*Gwengolo [[2015]] : Digoret [[Skol Diwan ar Bont]] e [[Pontekroaz]] ; serret eo skol Diwan Pariz.
*Gwengolo [[2016]] : Digoret [[Skol Diwan Sant-Ervlan]]. 
*Kerzu [[2016]] : Serret eo Skol Diwan Landivizio.
*Gwengolo [[2016]] : Digoret [[Skol Diwan Plougastell-Daoulaz]].
*Gwengolo [[2018]] : Digoret [[Skol Diwan Plougerne]]
* Gwengolo [[2020]] : Trede skol Kemper. Serret eo skol Kistreberzh. Digoret [[Lise Diwan Gwened]] gant ar live 2vet&lt;ref name=&quot;BWB1&quot;&gt;[https://www.brezhoweb.bzh/Eil-lise-diwan-breizh-digoret-gwened_fiche_3222.html Un eil lise Diwan e Breizh digoret e Gwened], ''Florent Grouin hag Armel Roudaut'', ''[[Brezhoweb]]'', 20/09/2021&lt;/ref&gt;.
* Gwengolo [[2021]] : Dilojet Skolaj-Lise Diwan [[Gwened]] e-barzh savadur kozh skolaj Montaigne adkempennet&lt;ref name=&quot;BWB1&quot; /&gt;.
* 1añ Gwengolo 2025 : digoret eo skol Diwan Landreger. Digoret eo [[skolaj Diwan Beuzid-ar-C'hoadoù]] e bro Roazhon.

=== Niver a skolidi ===
Setu amañ taolennoù an niver a vugale er reizhiad Diwan er bloavezhioù-skol 2020-2021&lt;ref&gt;Sifroù Rouadad Skolioù Diwan - Lizher Diwan Miz Du 2020&lt;/ref&gt;.
&lt;div style=&quot;width:500px; background-color:#abc; text-align:center;&quot;&gt;&lt;big&gt;'''Kentañ derez'''&lt;/big&gt;&lt;/div&gt;
{|
|- valign=&quot;top&quot;
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Aodoù-an-Arvor 
|-
| [[Dinan]] || align=&quot;center&quot; |77
|-
| [[Boulvriag]] || align=&quot;center&quot; |36
|-
| [[Gwengamp]] || align=&quot;center&quot; |65
|-
| [[Lannuon]] || align=&quot;center&quot; |95
|-
| [[Louaneg]] || align=&quot;center&quot; |30
|-
| [[Pempoull]] || align=&quot;center&quot; |26
|-
| [[Plounevez-Moedeg|Plounevez-M.]] || align=&quot;center&quot; |26
|-
| [[Sant-Brieg]] || align=&quot;center&quot; |75
|- bgcolor=&quot;#e6e6e6&quot;
| align=&quot;center&quot;|'''''Sammad 22''''' || align=&quot;center&quot; |'''430'''
|-
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;2&quot; |Liger-Atlantel 44
|-
|[[Gwenrann]]
|26
|-
|[[Naoned]] 1 ha 2
|197
|-
|[[Sant-Ervlan]]
|10
|-
|[[Sant-Nazer]]
|40
|-
|[[Savenneg]]
|41
|-
|'''''Sammad 44'''''
|'''314'''
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Il-ha-Gwilen 
|-
|Guipedel
|25
|-
| [[Felger]] || align=&quot;center&quot;|21
|-
| [[Roazhon]] 1 ha 2 || align=&quot;center&quot; |152
|- bgcolor=&quot;#e6e6e6&quot;
| align=&quot;center&quot; |'''''Sammad 35'''''|| align=&quot;center&quot; |'''198'''
|-
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Mor-Bihan 
|-
| [[An Alre]]|| align=&quot;center&quot; |72
|-
| [[An Oriant]]|| align=&quot;center&quot; |95
|-
| [[Baod]]|| align=&quot;center&quot; |37
|-
| [[Gwened]]|| align=&quot;center&quot; |72
|-
| Pondi || align=&quot;center&quot; |61
|-
| [[Rianteg]]|| align=&quot;center&quot; |31
|- bgcolor=&quot;#e6e6e6&quot;
| align=&quot;center&quot; |'''''Sammad 56''''' || align=&quot;center&quot; |368
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! colspan=&quot;2&quot; |Penn-ar-Bed
|-
|[[Ar Faou]]
|52
|-
|[[Banaleg]]
|87
|-
|[[Brest]] 1 ha 2
|269
|-
|[[Gwitalmeze]]
|57
|-
|[[Karaez-Plougêr]]
|84
|-
|[[Kastellin]]
|23
|-
|[[Kastell-Paol]]
|71
|-
|[[Kemper]] 1 ha 2
|209
|-
|[[Kemperle]]
|57
|-
|[[Landerne]]
|78
|-
|[[Kraon]]
|47
|-
|[[Kommanna]]
|30
|-
|[[Lesneven]]
|110
|-
|[[Lokournan]]
|40
|-
|[[Montroulez]]
|64
|-
|[[Plabenneg]]
|26
|-
|[[Plougastell-Daoulaz]]
|42
|-
|[[Plogastell-Sant-Jermen|Plogastell-St-J.]]
|40
|-
|[[Plougerne]]
|21
|-
|[[Pontekroaz]]
|47
|-
|[[Tregon]]
|48
|-
|'''''Sammad 29'''''
|'''1 502'''
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
| colspan=&quot;2&quot; |&lt;big&gt;'''Eil derez'''&lt;/big&gt;
|-
|
|
|-
|'''Penn-Ar-Bed'''
|
|-
|[[Ar Releg-Kerhuon]]
|236
|-
|[[Kemper]]
|175
|-
|Lise Karaez
|293
|-
|Gwiseni
|96
|-
|'''Morbihan'''
|
|-
|[[Gwened]] (skolaj ha lise)
|174
|-
|'''Aodoù-an-Arvor'''
|
|-
|Plijidi
|208
|-
|'''Liger Atlantel'''
|
|-
|Sant-Ervlan
|81
|-
|'''''Sammad 2'''''
|'''1291'''
|-
|'''Rouedad Diwan'''
|4075
|}
|-
|}

==Diwan hag al levrioù==

== Skolioù brezhonek estreget Diwan ==
Estreget skolioù Diwan, n'eus ket a skolioù hollvrezhonek e Breizh.&lt;br&gt;
Bez' ez eus ''klasoù'' divyezhek avat : 
*e Deskadurezh ar Stad c'hall, gwarezet gant ar gevredigezh [[Div Yezh]], a vod tadoù ha mammoù ar c'hlasadoù-se ;
*en deskadurezh [[katoligiezh|katolik]], gwarezet gant ar gevredigezh [[Dihun]] Breizh gwechall ha [[Divaskell Breizh]] bremañ.

==Enebourion Diwan==
*Gant an aozadurioù ''[[L'Observatoire du Communautarisme]]'' ha ''[[Grand Orient de France]]'' e oa bet aozet un [[diviz]] e [[Sened]] Bro-C'hall d'ar [[24 a viz Du]] [[2006]] , ma tistagas [[Françoise Morvan]] ur brezegenn a-enep [[Karta Europa ar yezhoù rannvro pe bihanniver|Karta Europat ar yezhoù]], hag a-enep difennerien ar yezhoù evel Diwan.&lt;!-- [http://www.communautarisme.net/Les-ethno-regionalismes-et-la-Charte-des-langues-regionales-et-minoritaires_a873.html], [http://www.communautarisme.net/docs/Francoise_Morvan.mp3] -- MARV 03 MAE 16--&gt;
:Aozet e oa ar c'hendiviz un tamm a-raok ar voterezh er parlamant gall diwar-benn gwareziñ ar yezhoù bihan er vonreizh.
*Klask louzañ Diwan a vez graet gant lod tud war an [[Internet]] :
**gant [[Pierrick Le Guennec]], danvez-kuzulier-kanton e Lannerstêr&lt;!--[http://membres.lycos.fr/leguenne/etudes/diwan/origine.htm]--MARV 03 MAE 16--&gt; ;
**gant un nebeud wikipedourien c'hall : gwelit ''[[:fr:Critique des écoles Diwan|Critique des écoles Diwan]].
*[[Jean-Luc Mélenchon]], senedour ha kenaozer an diviz meneget uheloc'h, zo brudet e gomzoù enep Diwan hag ar brezhoneg.
**E 2001: ''Diwan, une école contraire à l'idéal laïque''&lt;!--[http://www.hucault.com/CmC/effort/effort20011215.htm]--MARV 03MAE 16--&gt;
**E sened Bro-C'hall, d'an 13 a viz Mae 2008 : [https://web.archive.org/web/20220326154814/http://www.senat.fr/basile/visio.do?id=s20080513_3&amp;idtable=s20080513_3&amp;_c=m%E9lenchon&amp;rch=gs&amp;de=20080513&amp;au=20080514&amp;dp=1+an&amp;radio=deau&amp;aff=sep&amp;tri=p&amp;off=0&amp;afd=cvn&amp;#eltSign0 ''C'est une secte !'']{{,}} [http://www.agencebretagnepresse.com/fetch.php?id=10696 ''Agence Bretagne Presse'']

== Diwanet ==
E 2004 e voe savet ur gevredigezh hervez lezenn 1901 hag a stroll ar skolidi bet e Diwan, ''[[Diwanet]]'' hec'h anv. Morgousket eo abaoe 2009.

==Darvoudoù==
*Kendiviz diwar-benn &quot;ar soubidigezh yezhel&quot; e [[Landerne]] 2007.
*[[Ar Redadeg]], war droad eus [[Naoned]] da [[Vrest]] hag alese da Garaez, en deizioù kentañ a Vae e [[2008]].
*[[Gouel 30 vloaz Diwan]] e 2008 e [[Karaez]], pal ar Redadeg.

== Levrlennadur ==
* Pierre-Marie Mallégol, ...et les Bretons créèrent... Diwan, Yoran embanner, 2018.{{ISBN|9782367850139}}. Unan eus ar gerent gentañ.
* Fanny Chauffin, ''Diwan, quarante-ans déjà ! ur skol e brezhoneg'', Fouenant, Yoran Embanner, 2017. Kelennerez e Diwan.
* Reun L'Hostis, ''Ar boled mean = Le boulet de pierre, Diwan du germe à la moisson ?'' , Landerne, Édipaj, 2008.{{ISBN|978-2-367850-95-8}}. Istor krouidigezh Diwan kontet gant an eil prezidant.
* Jean-Charles Pérazzi, ''Diwan, Vingt-ans d'enthousiasme, de doute et d'espoir'', Coop Breizh, 1998.{{ISBN|2-952936-056-5}}

==Liammoù diavez==
*[https://web.archive.org/web/20151227210543/http://www.diwan.bzh/ Lec'hienn ofisiel Diwan Breizh]
* [http://www.ina.fr/fresques/ouest-en-memoire/video/Region00508/diwan-skoliou-mamm-e-brezhoneg-diwan-des-ecoles-maternelles-en-breton L'Ouest en mémoire (Ina) - Diwan: skolioù mamm e brezhoneg 1978]
* [http://www.ina.fr/fresques/ouest-en-memoire/video/Region00451/l-ecole-diwan L'Ouest en mémoire (Ina) - Skolioù mamm Diwan e 1982]

==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}

==Pennadoù kar==
* [[Skolioù Diwan]]

{{Porched Breizh}}

[[Rummad:Diwan]]
[[Rummad:Deskadurezh e Breizh]]
[[Rummad:Deskadurezh vrezhonek]]
[[Rummad:Kevredigezhioù Breizh]]</text>
      <sha1>df2rlzf27wz6qm1q6bnkojp8w2nasly</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Republik Poblel ha Demokratel Korea</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19490</id>
    <revision>
      <id>2195693</id>
      <parentid>2181891</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T07:53:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Minorax</username>
        <id>54159</id>
      </contributor>
      <origin>2195693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3032" sha1="ffkn959082tdlsm0j17p094pgk4krxa" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
|-
{{Infobox/Titl|'''조선민주주의인민공화국'''&lt;br&gt;'''朝鮮民主主義人民共和國'''&lt;br&gt;'''Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk'''&lt;br&gt;Republik Poblel ha Demokratel Korea|fedcba|talbenn map|000}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background:#efefef;&quot; align=&quot;center&quot; |
{|style=&quot;background:#efefef;&quot;
|align=&quot;center&quot; | [[Restr:Flag of North Korea.svg|150px|Banniel Korea an Norzh]]
|align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot;| [[Restr:Coat of Arms of North Korea.svg|80px|Ardamezioù Korea an Norzh]]
|- align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot;
| [[Banniel Korea an Norzh]] 
| [[Ardamezioù Korea an Norzh]]
|-
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; | &lt;small&gt;''Sturienn:'' 강성대국 &lt;br&gt; ''Bro meurdezus ha berzhus''&lt;/small&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; | [[Restr:Locator map of North Korea.svg|300px|Lec'hiadur Korea an Norzh]]
|-
|[[Yezh]] ofisiel || [[Koreaneg]]
|-
|[[Kêr-benn]] || [[Pyongyang]]
|-
|Kêr vrasañ || [[Pyongyang]]
|-
|Prezidant peurbadel || [[Kim Il-sung]]
|-
|Penn ar vro || [[Kim Jong-un]]
|-
|[[Ministr kentañ]] || [[Choe Yong-rim]]
|-
|[[Gorread]] || 120&amp;nbsp;540 km²
|-
|[[Poblañs]] ([[2005]])&lt;br /&gt;&amp;nbsp;[[Stankter]]|| 22&amp;nbsp;912&amp;nbsp;177 a annezidi &lt;br /&gt; 186 annezad/km²
|-
|Dizalc'hiezh || [[9 Gwengolo|9 a viz Gwengolo]], [[1948]]
|-
|Moneiz || Won (₩n) (KPW)
|-
|Kan broadel || ''Aegukka''
|-
|Kod kenrouedad || [[.kp]]
|-
|Kod pellgomz || +850
|}
|}
'''Korea an Norzh''' pe '''Norzhkorea''', ent-ofisiel '''Republik Poblel ha Demokratel Korea''' (e [[koreaneg]], ''조선민주주의인민공화국 Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk''), a zo ur riez eus [[Azia]] ar reter, dindan hanterenn norzh [[Korea|ledenez Korea]]. [[Pyongyang]] eo kêrbenn ar vro ha war ar memes-tro an hini vrashañ. En norzh hag er gwalarn eus ar vro e vez [[Sina]] ha [[Rusia]] a-hed ar stêrioù Amnok (pe Yalu e sinaeg) ha Tumen. Er su e vez [[Korea ar Su]], etre an div vro e adkaver an [[takad disoudardet Korea]] pe Demilitarized Zone (DMZ) a ra an harz.

Norzh Korea evel e amezeg eus ar su a embann bezañ ar galloud nemetañ war Korea a-bezh: al ledenez hag an enezeier. Norzh ha Su Korea a zo bet degemeret evel ezel eus [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] e [[1991]].

E 1910, Korea a oa bet aloubet gant [[Impalaeriezh Japan]]. Ur wech kodianet ar Japaniz e fin an [[Eil Brezel-bed]] e 1945, Korea a voe rannet e div lodenn. Unan en norzh e dalc'h an [[URSS]], hag unan er su e dalc'h [[Stadoù-Unanet Amerika]]. Taolioù marc'hata, unvaniñ a voe klasket en aner, hag e 1948, e voe savet gouarnamantoù disheñvel. Eus un tu Republik Poblel ha Demokratel Korea evit an norzh, [[Republik Korea]] kapitalour evit su al ledenez. Norzh Korea en devoa aloubet ar su e 1950 ar pezh en devoa degaset [[Brezel Korea]] (1950–1953). Un arsav-brezel a voe e 1953, met hiziv-an-deiz c'hoazh ez eo an div vro hep kaout un emglev peoc'h.

== Gwelet ivez ==
* [[Juche]]

{{Azia}}

[[Rummad:Azia]]
[[Rummad:Korea]]
[[Rummad:Stadoù Komunour]]
[[Rummad:Broioù]]
[[Rummad:Republikoù sokialour|Korea (DPDK)]]</text>
      <sha1>ffkn959082tdlsm0j17p094pgk4krxa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Garona-Uhel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20946</id>
    <revision>
      <id>2195671</id>
      <parentid>2011343</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T15:18:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41145-90</username>
        <id>92965</id>
      </contributor>
      <origin>2195671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1939" sha1="pk7ihk0wpdzinxiyjqkux73z3jnut94" xml:space="preserve">{{Infobox Departamant gall
 | anv               = Garona-Uhel
 | anvYezh           = Nauta Garona
 | Yezh              = okitanek
 | anvOfisiel        = Haute-Garonne
 | skeudenn          = Haute-Garonne-Position.svg
 | alc'hwez          = 
 | ardamezioù        = Blason département fr Haute-Garonne.svg
 | logo              =Flag of the Department of Haute-Garonne.svg 
 | bro               = {{Okitania}}
 | rannvro           = [[Okitania (rannvro)|Okitania]]
 | prefeti           = [[Toloza]]
 | isprefetioù       = [[Sent Gaudenç]]&lt;br /&gt;[[Murèth]]
 | prezidant         = Georges Méric
 | prefed            = Étienne Guyot
 | ebbsa             = 31
 | kod2              = FR-31
 | kod3              = FR623
 | anvAnnezidi       = 
 | hedred            = 01/08/E
 | ledred            = 43/26/N
 | gorread           = 6309
 | arondisamant      = 3
 | pastell-vro       = 10
 | kanton            = 27
 | etrekumuniezh     = 17
 | kumun             = 587
}}
'''Garona-Uhelañ''' (en [[okitaneg]]: ''Nauta Garona''; [[galleg]] hag ent-ofisiel: ''Haute-Garonne'') a zo un [[departamant gall|departamant]], dezhañ an niverenn 31, er [[rannvroioù Bro-C'hall|rannvro]] [[Okitania (rannvro)|Okitania]]. [[Toloza]] eo ar pennlec'h anezhañ. Deuet eo e anv eus hini ar stêr [[Garona]] a dremen drezañ, hervez ar c'hiz c'hall diazezet e 1790. En [[Okitania]] emañ, savet diwar tammoù eus [[Gwaskogn]] er c'hornaoueg hag er su, hag eus [[Lengadok]] er [[biz (roud-avel)|biz]], eus tu Toloza.

== Arondisamantoù ar Garona-Uhel ==
* [[Arondisamant Murèth|Murèth]]
* [[Arondisamant Toloza|Toloza]]
* [[Arondisamant Sent Gaudenç|Sent Gaudenç]]
[[Restr:Haute-Garonne.jpg|thumb|left|Kartenn an departamant]]
{{clr|left}}

==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:Haute-Garonne}}

== Daveoù ha notennoù ==
&lt;references/&gt;

{{Departamantoù Frañs}}

[[Rummad:Departamantoù gall]]
[[Rummad:Departamantoù Okitania]]
[[Rummad:Haute-Garonne]]</text>
      <sha1>pk7ihk0wpdzinxiyjqkux73z3jnut94</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2195674</id>
      <parentid>2195671</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:31:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Huñvreüs</username>
        <id>54570</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Kemmoù [[Special:Contributions/~2026-41145-90|~2026-41145-90]] ([[User_talk:~2026-41145-90|Kaozeal]]) distaolet; adlakaet da stumm diwezhañ [[User:2A01:CB08:8913:1900:A9E2:B4D:B89D:BD18|2A01:CB08:8913:1900:A9E2:B4D:B89D:BD18]]</comment>
      <origin>2011343</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1896" sha1="l99nvtzvorgtdpt637e23rbg1uxi7tj" xml:space="preserve">{{Infobox Departamant gall
 | anv               = Garona-Uhel
 | anvYezh           = Nauta Garona
 | Yezh              = okitanek
 | anvOfisiel        = Haute-Garonne
 | skeudenn          = Haute-Garonne-Position.svg
 | alc'hwez          = 
 | ardamezioù        = Blason département fr Haute-Garonne.svg
 | logo              = 
 | bro               = {{Okitania}}
 | rannvro           = [[Okitania (rannvro)|Okitania]]
 | prefeti           = [[Toloza]]
 | isprefetioù       = [[Sent Gaudenç]]&lt;br /&gt;[[Murèth]]
 | prezidant         = Georges Méric
 | prefed            = Étienne Guyot
 | ebbsa             = 31
 | kod2              = FR-31
 | kod3              = FR623
 | anvAnnezidi       = 
 | hedred            = 01/08/E
 | ledred            = 43/26/N
 | gorread           = 6309
 | arondisamant      = 3
 | pastell-vro       = 10
 | kanton            = 27
 | etrekumuniezh     = 17
 | kumun             = 587
}}
'''Garona-Uhelañ''' (en [[okitaneg]]: ''Nauta Garona''; [[galleg]] hag ent-ofisiel: ''Haute-Garonne'') a zo un [[departamant gall|departamant]], dezhañ an niverenn 31, er [[rannvroioù Bro-C'hall|rannvro]] [[Okitania (rannvro)|Okitania]]. [[Toloza]] eo ar pennlec'h anezhañ. Deuet eo e anv eus hini ar stêr [[Garona]] a dremen drezañ, hervez ar c'hiz c'hall diazezet e 1790. En [[Okitania]] emañ, savet diwar tammoù eus [[Gwaskogn]] er c'hornaoueg hag er su, hag eus [[Lengadok]] er [[biz (roud-avel)|biz]], eus tu Toloza.

== Arondisamantoù ar Garona-Uhel ==
* [[Arondisamant Murèth|Murèth]]
* [[Arondisamant Toloza|Toloza]]
* [[Arondisamant Sent Gaudenç|Sent Gaudenç]]
[[Restr:Haute-Garonne.jpg|thumb|left|Kartenn an departamant]]
{{clr|left}}

==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:Haute-Garonne}}

== Daveoù ha notennoù ==
&lt;references/&gt;

{{Departamantoù Frañs}}

[[Rummad:Departamantoù gall]]
[[Rummad:Departamantoù Okitania]]
[[Rummad:Haute-Garonne]]</text>
      <sha1>l99nvtzvorgtdpt637e23rbg1uxi7tj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Daniel Ortega</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21513</id>
    <revision>
      <id>2195695</id>
      <parentid>1847640</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T08:38:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2195695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="788" sha1="kzr9yzbk2jgnvsgzfz7y8hpxfhnlnh3" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Skeudenn:Ortega Lula - ABr 28.07.20102225 (cropped).JPG|thumb|Daniel Ortega e 2008]]

'''José Daniel Ortega Saavedra''', ganet d'an [[11 a viz Du]] [[1945]], a zo ur politikour eus [[Nicaragua]], Prezidant ar vro etre [[1985]] ha [[1990]], hag adarre abaoe [[2006]], hag addilennet e [[2011]].

E penn ''Frente Sandinista de Liberación Nacional'' pe ''FSLN'' eo bet.

Etre [[1985]] ha [[1990]] e oa bet e penn ar vro c'hoazh. Divizoù sokial en doa tapet hag enebet e oa bet ouzh [[SUA]]. [[Violeta Barrios de Chamorro]] a voe bet trec'h warnañ e dilennadegoù 1990. E [[1996]] ha [[2001]] en doa kollet ivez. War-zu ar gatoliked eo en em droet abaoe. 


{{DEFAULTSORT:Ortega, Daniel}}
[[Rummad:Prezidanted Nicaragua]]
[[Rummad:Brezel Yen]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1945]]</text>
      <sha1>kzr9yzbk2jgnvsgzfz7y8hpxfhnlnh3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cesare Pavese</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43966</id>
    <revision>
      <id>2195688</id>
      <parentid>2185926</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T23:00:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IvanScrooge98</username>
        <id>36646</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ skeudenn</comment>
      <origin>2195688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6421" sha1="4krl5pk8b4xk4flnl0rvofix288e9nw" xml:space="preserve">{{Infobox Skrivagner
 | anv              = Cesare Pavese
 | skeudenn         = Cesare Pavese cropped.jpg
 | ment             = Cesare Pavese
 | alc'hwez         = Cesare Pavese
 | anv mat          = 
 | anv pluenn       = 
 | obererezh        = romantoù, barzhonegoù, troidigezhioù
 | deiziad ganet    = [[9 a viz Gwengolo]] [[1908]]
 | lec'h ganet      =  e [[Santo Stefano Belbo]]
 | deiziad marv     = [[27 a viz Eost]] [[1950]]
 | lec'h marv       = e [[Torino]]
 | yezh             = [[italianeg]]
 | luskad           = 
 | rumm             = 
 | enorioù          = 
 | oberennoù pennañ = 
 | traoù ouzhpenn   = 
 | sinadur          = Cesare Pavese Signature.jpg
 | ment sinadur     = 
 | lec'hienn        = 
}}

[[Cesare Pavese]] zo ganet d'an [[9 a viz Gwengolo]] [[1908]] e [[Santo Stefano Belbo]] ur gêriadennig el [[Langhe]], e [[proviñs Cuneo]], ha marvet e [[1950]] e [[Torino]]. E vugaleaj hag e grennardiezh a dremenas e [[Torino]]. Eno e studias ivez hag e tapas kaout un diplom a studioù uhel war al lizhiri diwar-benn ar skrivagner [[SUA|stadunanat]] [[Walt Whitman]]. Kelenn a reas e-pad ur pennadig ivez. Pa voe krouet an ti-embann [[Einaudi]] e [[1933]] e kemeras perzh ennañ, o labourat dreist-holl war al lennegezh stadunanat. E [[1939]] e troas [[Moby Dick]], romant [[Herman Melville]]. Treiñ a reas ivez skridoù [[William Faulkner]], [[James Joyce]] pe c'hoazh [[Charles Dickens]]. Ezel e voe eus ar [[Strollad Broadel Faskour]] etre [[1932]] ha [[1935]]. Harzet e voe e [[1935]], war zigarez e rae oberiantizoù [[Enepfaskouriezh|enepfaskour]], ha kaset d'an harlu da [[Kalabria|Galabria]] ur bloavezh-pad. Goude an [[Eil Brezel-bed]] e voe ezel eus ar [[Strollad komunour Italia|Strollad komunour italian]] ([[PCI]]). En em lazhañ a reas en e gambr e Torino d'ar [[26 a viz Eost]] [[1950]], goude bezañ lonket un 20 bennak a gachedoù da gousket.

==E oberennoù==
{{brezhonekaat}}
===Barzhonegoù ha romantoù ===
* ''[[Lavorare stanca]]'' (barzhonegoù), [[Solaria]], [[Firenze]], [[1936]]; kresket gant pezhioù skrivet etre 1936 ha 1940, [[Einaudi]], [[Torino]], [[1943]].
*'' [[Notte di festa]] '' (danevelloù), embannadur [[dalif]], Einaudi, Torino, [[1953]].
*''[[Il carcere]]'', Einaudi, Torino, [[1949]].
*''[[Paesi tuoi]]'', (romant), Einaudi, Torino, [[1941]].
*''[[La bella estate]]'', Einaudi, Torino, 1949 
*''[[La spiaggia (romant)|La spiaggia]]'' (romant) er gelaouenn &quot;Lettere d'oggi&quot;, Roma, 1941, n. 7. Adembannet en ul levr, Lettere d'oggi, Roma, 1941; adembannadur dalif, Einaudi, Torino, [[1956]].
*''[[Feria d'agosto]]'', (kontadennoù ha barzhonegoù), Einaudi, Torino, [[1946]].
*''Racconti'' (frammenti di racconti e racconti inediti, in aggiunta a quelli di ''Notte di festa'' e di ''Feria d'agosto''); raccolta postuma, Einaudi, Torino, [[1960]].
*''La terra e la morte'' (9 poesie) nella rivista &quot;Le tre Venezie&quot;, [[Padova]], [[1947]], n. 4-5-6; nuova edizione postuma, in ''Verrà la morte e avrà i tuoi occhi'', Einaudi, Torino, [[1951]]; compreso anche in ''Poesie edite e inedite'', Einaudi, Torino, [[1962]].
*''[[Dialoghi con Leucò]]'', (racconti - conversazioni a due tra personaggi mitologici), Einaudi, Torino, [[1947]].
*''[[Fuoco grande]]'' (scritto a capitoli alterni in collaborazione con [[Bianca Garufi]]); pubblicato postumo, Einaudi, Torino, [[1959]]; incompiuto.
*''[[Il compagno]]'', romanzo, Torino, 1947.
*''[[La casa in collina]]'', Einaudi, Torino, 1949 (in ''Prima che il gallo canti'').
*''[[Il diavolo sulle colline]]'', Einaudi, Torino, 1949 (in ''La bella estate'').
*''[[Tra donne sole]]'', Einaudi, Torino, 1949 (in ''La bella estate'').
*''[[La luna e i falò]]'', romanzo, Einaudi, Torino, [[1950]].
*''[[Verrà la morte e avrà i tuoi occhi]]'', (10 poesie), pubblicate postume insieme a ''La terra e la morte'', nel volume dal titolo omonimo, Einaudi, Torino, 1951; comprese anche nel volume ''Poesie edite e inedite'', Einaudi, Torino, 1962. 
*''Il diavolo sulle colline'' - ''Gioventù crudele'' (due soggetti cinematografici), in &quot;Cinema nuovo&quot;, settembre-ottobre [[1959]].
*''[[La letteratura americana e altri saggi]]'', saggi e articoli 1930-1950, Einaudi, Torino, [[1951]].
*'' [[Poesie edite e inedite]] '', (tutte le poesie di ''Lavorare stanca'', ''La terra e la morte'', ''Verrà la morte e avrà i tuoi occhi'', più 29 poesie inedite); pubblicato postumo, Einaudi, Torino, [[1962]].
*''Otto poesie inedite e quattro lettere a un'amica (1928-1929)'', [[Giovanni Scheiwiller|Scheiwiller]], [[Milano]], [[1964]]; embannadur dalif.
*''Lettere 1924-1944'', a cura di Lorenzo Mondo, Einaudi, Torino, [[1956]]; embannadur dalif.
*''Lettere 1945-1950'', a cura di [[Italo Calvino]], Einaudi, Torino, [[1966]]; embannadur dalif.
*''[[Il mestiere di vivere. Diario 1935-1950]]'', embannadur dalif, Einaudi, Torino, [[1952]].
*''Vita attraverso le lettere'', a cura di [[Lorenzo Mondo]], Einaudi, Torino, [[1966]]

===E droidigezhioù===

*[[Sinclair Lewis]], ''Il nostro signor Wrenn'', [[Bemporad]], Firenze, [[1931]].
*[[Hermann Melville]], ''[[Moby Dick|Moby Dick o la balena'']], [[Frassinelli]], [[Torino]], [[1932]].
*[[Sherwood Anderson]], ''Riso nero'', Frassinelli, Torino, 1932.
*[[James Joyce]], ''[[Dedalus]]'', Frassinelli, Torino, [[1933]].
*[[John Dos Passos]], ''Il 42° parallelo'', [[Mondadori]], [[Milano]], [[1934]].
*John Dos Passos, ''Un mucchio di quattrini'', Mondadori, Milano, [[1938]].
*[[John Steinbeck]],  ''[[Uomini e topi]]'', [[Bompiani]], Milano, 1938.
*[[Gertrude Stein]], ''Autobiografia di Alice Toklas'', Einaudi, Torino, 1938.
*[[Daniel Defoe]], ''Fortune e speranze della famosa Moll Flanders'', Torino, Einaudi, 1938.
*[[Charles Dickens]], ''[[David Copperfield]]'', Einaudi, Torino, [[1939]].
*Christopher Dawson, ''La formazione dell'unità europea dal secolo V al secolo XI'', Einaudi, Torino, 1939.
*George Macauly Trevelyan, ''La rivoluzione inglese del 1688-89'', Einaudi, Torino, [[1940]].
*Herman Melville, ''Benito Cereno'', Einaudi, Torino, 1940.
*Geltrude Stein, ''Tre esistenze'', Einaudi, Torino, 1940.
*[[Cristopher Morley]], ''Il cavallo di Troia'', Bompiani, Milano [[1941]].
*[[William Faulkner]], ''Il borgo'', Mondadori, Milano, [[1942]].
*[[Robert Henriques]], ''[[Capitano Smith]]'', Einaudi, Torino, [[1947]].

{{DEFAULTSORT:Pavese, Cesare}}
[[Rummad:Skrivagnerien italianek an XXvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1908]]
[[Rummad:Marvioù 1950]]</text>
      <sha1>4krl5pk8b4xk4flnl0rvofix288e9nw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2195690</id>
      <parentid>2195688</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T23:25:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IvanScrooge98</username>
        <id>36646</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ svg</comment>
      <origin>2195690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6417" sha1="5wqu03tiygyuuwv0jp5ah93d3sqxo89" xml:space="preserve">{{Infobox Skrivagner
 | anv              = Cesare Pavese
 | skeudenn         = Cesare Pavese cropped.jpg
 | ment             = Cesare Pavese
 | alc'hwez         = Cesare Pavese
 | anv mat          = 
 | anv pluenn       = 
 | obererezh        = romantoù, barzhonegoù, troidigezhioù
 | deiziad ganet    = [[9 a viz Gwengolo]] [[1908]]
 | lec'h ganet      =  e [[Santo Stefano Belbo]]
 | deiziad marv     = [[27 a viz Eost]] [[1950]]
 | lec'h marv       = e [[Torino]]
 | yezh             = [[italianeg]]
 | luskad           = 
 | rumm             = 
 | enorioù          = 
 | oberennoù pennañ = 
 | traoù ouzhpenn   = 
 | sinadur          = Cesare Pavese firma.svg
 | ment sinadur     = 
 | lec'hienn        = 
}}

[[Cesare Pavese]] zo ganet d'an [[9 a viz Gwengolo]] [[1908]] e [[Santo Stefano Belbo]] ur gêriadennig el [[Langhe]], e [[proviñs Cuneo]], ha marvet e [[1950]] e [[Torino]]. E vugaleaj hag e grennardiezh a dremenas e [[Torino]]. Eno e studias ivez hag e tapas kaout un diplom a studioù uhel war al lizhiri diwar-benn ar skrivagner [[SUA|stadunanat]] [[Walt Whitman]]. Kelenn a reas e-pad ur pennadig ivez. Pa voe krouet an ti-embann [[Einaudi]] e [[1933]] e kemeras perzh ennañ, o labourat dreist-holl war al lennegezh stadunanat. E [[1939]] e troas [[Moby Dick]], romant [[Herman Melville]]. Treiñ a reas ivez skridoù [[William Faulkner]], [[James Joyce]] pe c'hoazh [[Charles Dickens]]. Ezel e voe eus ar [[Strollad Broadel Faskour]] etre [[1932]] ha [[1935]]. Harzet e voe e [[1935]], war zigarez e rae oberiantizoù [[Enepfaskouriezh|enepfaskour]], ha kaset d'an harlu da [[Kalabria|Galabria]] ur bloavezh-pad. Goude an [[Eil Brezel-bed]] e voe ezel eus ar [[Strollad komunour Italia|Strollad komunour italian]] ([[PCI]]). En em lazhañ a reas en e gambr e Torino d'ar [[26 a viz Eost]] [[1950]], goude bezañ lonket un 20 bennak a gachedoù da gousket.

==E oberennoù==
{{brezhonekaat}}
===Barzhonegoù ha romantoù ===
* ''[[Lavorare stanca]]'' (barzhonegoù), [[Solaria]], [[Firenze]], [[1936]]; kresket gant pezhioù skrivet etre 1936 ha 1940, [[Einaudi]], [[Torino]], [[1943]].
*'' [[Notte di festa]] '' (danevelloù), embannadur [[dalif]], Einaudi, Torino, [[1953]].
*''[[Il carcere]]'', Einaudi, Torino, [[1949]].
*''[[Paesi tuoi]]'', (romant), Einaudi, Torino, [[1941]].
*''[[La bella estate]]'', Einaudi, Torino, 1949 
*''[[La spiaggia (romant)|La spiaggia]]'' (romant) er gelaouenn &quot;Lettere d'oggi&quot;, Roma, 1941, n. 7. Adembannet en ul levr, Lettere d'oggi, Roma, 1941; adembannadur dalif, Einaudi, Torino, [[1956]].
*''[[Feria d'agosto]]'', (kontadennoù ha barzhonegoù), Einaudi, Torino, [[1946]].
*''Racconti'' (frammenti di racconti e racconti inediti, in aggiunta a quelli di ''Notte di festa'' e di ''Feria d'agosto''); raccolta postuma, Einaudi, Torino, [[1960]].
*''La terra e la morte'' (9 poesie) nella rivista &quot;Le tre Venezie&quot;, [[Padova]], [[1947]], n. 4-5-6; nuova edizione postuma, in ''Verrà la morte e avrà i tuoi occhi'', Einaudi, Torino, [[1951]]; compreso anche in ''Poesie edite e inedite'', Einaudi, Torino, [[1962]].
*''[[Dialoghi con Leucò]]'', (racconti - conversazioni a due tra personaggi mitologici), Einaudi, Torino, [[1947]].
*''[[Fuoco grande]]'' (scritto a capitoli alterni in collaborazione con [[Bianca Garufi]]); pubblicato postumo, Einaudi, Torino, [[1959]]; incompiuto.
*''[[Il compagno]]'', romanzo, Torino, 1947.
*''[[La casa in collina]]'', Einaudi, Torino, 1949 (in ''Prima che il gallo canti'').
*''[[Il diavolo sulle colline]]'', Einaudi, Torino, 1949 (in ''La bella estate'').
*''[[Tra donne sole]]'', Einaudi, Torino, 1949 (in ''La bella estate'').
*''[[La luna e i falò]]'', romanzo, Einaudi, Torino, [[1950]].
*''[[Verrà la morte e avrà i tuoi occhi]]'', (10 poesie), pubblicate postume insieme a ''La terra e la morte'', nel volume dal titolo omonimo, Einaudi, Torino, 1951; comprese anche nel volume ''Poesie edite e inedite'', Einaudi, Torino, 1962. 
*''Il diavolo sulle colline'' - ''Gioventù crudele'' (due soggetti cinematografici), in &quot;Cinema nuovo&quot;, settembre-ottobre [[1959]].
*''[[La letteratura americana e altri saggi]]'', saggi e articoli 1930-1950, Einaudi, Torino, [[1951]].
*'' [[Poesie edite e inedite]] '', (tutte le poesie di ''Lavorare stanca'', ''La terra e la morte'', ''Verrà la morte e avrà i tuoi occhi'', più 29 poesie inedite); pubblicato postumo, Einaudi, Torino, [[1962]].
*''Otto poesie inedite e quattro lettere a un'amica (1928-1929)'', [[Giovanni Scheiwiller|Scheiwiller]], [[Milano]], [[1964]]; embannadur dalif.
*''Lettere 1924-1944'', a cura di Lorenzo Mondo, Einaudi, Torino, [[1956]]; embannadur dalif.
*''Lettere 1945-1950'', a cura di [[Italo Calvino]], Einaudi, Torino, [[1966]]; embannadur dalif.
*''[[Il mestiere di vivere. Diario 1935-1950]]'', embannadur dalif, Einaudi, Torino, [[1952]].
*''Vita attraverso le lettere'', a cura di [[Lorenzo Mondo]], Einaudi, Torino, [[1966]]

===E droidigezhioù===

*[[Sinclair Lewis]], ''Il nostro signor Wrenn'', [[Bemporad]], Firenze, [[1931]].
*[[Hermann Melville]], ''[[Moby Dick|Moby Dick o la balena'']], [[Frassinelli]], [[Torino]], [[1932]].
*[[Sherwood Anderson]], ''Riso nero'', Frassinelli, Torino, 1932.
*[[James Joyce]], ''[[Dedalus]]'', Frassinelli, Torino, [[1933]].
*[[John Dos Passos]], ''Il 42° parallelo'', [[Mondadori]], [[Milano]], [[1934]].
*John Dos Passos, ''Un mucchio di quattrini'', Mondadori, Milano, [[1938]].
*[[John Steinbeck]],  ''[[Uomini e topi]]'', [[Bompiani]], Milano, 1938.
*[[Gertrude Stein]], ''Autobiografia di Alice Toklas'', Einaudi, Torino, 1938.
*[[Daniel Defoe]], ''Fortune e speranze della famosa Moll Flanders'', Torino, Einaudi, 1938.
*[[Charles Dickens]], ''[[David Copperfield]]'', Einaudi, Torino, [[1939]].
*Christopher Dawson, ''La formazione dell'unità europea dal secolo V al secolo XI'', Einaudi, Torino, 1939.
*George Macauly Trevelyan, ''La rivoluzione inglese del 1688-89'', Einaudi, Torino, [[1940]].
*Herman Melville, ''Benito Cereno'', Einaudi, Torino, 1940.
*Geltrude Stein, ''Tre esistenze'', Einaudi, Torino, 1940.
*[[Cristopher Morley]], ''Il cavallo di Troia'', Bompiani, Milano [[1941]].
*[[William Faulkner]], ''Il borgo'', Mondadori, Milano, [[1942]].
*[[Robert Henriques]], ''[[Capitano Smith]]'', Einaudi, Torino, [[1947]].

{{DEFAULTSORT:Pavese, Cesare}}
[[Rummad:Skrivagnerien italianek an XXvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1908]]
[[Rummad:Marvioù 1950]]</text>
      <sha1>5wqu03tiygyuuwv0jp5ah93d3sqxo89</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Toloza</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46652</id>
    <revision>
      <id>2195670</id>
      <parentid>2194175</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T15:17:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41145-90</username>
        <id>92965</id>
      </contributor>
      <origin>2195670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11388" sha1="3h8s425k15orsowjlj3709oc079jy3p" xml:space="preserve">* ''Ur pennad [[Tolosa]] zo ivez.''

{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Toloza
| anvYezh = Tolosa
| Yezh = okitanek
| anvOfisiel = Toulouse
| skeudenn = Montage Toulouse 2.jpg
| alc'hwez = En nec'h, ar ''Bazacle'' ha ar pont Sant-Pêr, plasenn ar C'hapitol e-kreiz a-gleiz, ar Pont-Nevez gant iliz ''Notre-Dame de la Dalbade'' en dalenn ziwezhañ e-kreiz a-zehou, [[Kapitol]] Toloza en traoñ a-gleiz, eiladenn ar fuzeenn Ariane 5 en he ment natur er ''Cité de l'Espace'' en traoñ e-kreiz, ha bolz Mediaoueg José-Cabanis en traoñ a-zehou.
| ardamezioù = Blason ville fr Toulouse (Haute-Garonne).svg
| logo = Flag of Toulouse.svg
| bro = {{Okitania}}
| rannvro = {{Rannvro Okitania}}
| departamant = {{Garona-Uhel}} ([[prefeti]])
| arondisamant = [[Arondisamant Toloza]] ([[pennlec'h]])
| kanton = [[Pennlec'h]] pemzek kanton
| etrekumuniezh = Toloza Meurgêr
| bro velestradurel = 
| insee = 31555
| cp = 31000, 31100, 31200, 31300, 31400, 31500
| maer = Jean-Luc Moudenc (La France audacieuse)
| amzer-gefridi = 2020 - 2026
| poblañs = {{PoblansKumun|31|555}}
| deiziad-poblañs = {{PoblansKumun|31|deiziad}}
| gorread = 118.30
| hedred = 1.443962
| ledred = 43.604482
| uk = 
| ubi = 115
| ubr = 263
| lec'hienn web = [http://www.toulouse.fr toulouse.fr]
}}
[[Restr:Capitole de Toulouse.jpg|thumb|right|260px|Capitolium Toloza, an [[ti-kêr]], gant [[banniel]]où [[Okitania]], [[Bro-C'hall]], hag [[Europa]]]]

'''Toloza'''&lt;ref&gt;[[Geriadur Hemon-Huon]], 1978, 1993.&lt;/ref&gt; ('''Tolosa''' [tuˈluzo]) en [[okitaneg]],''Toulouse'' e [[galleg]]), zo ur gêr vras eus [[Okitania]], hiziv e [[Bro-C'hall]], p'az eo pennlec'h [[departamant gall]] an [[Haute-Garonne]] hag ar [[rannvro Okitania]]. Kêr-benn istorel [[Lengadok]] eo ivez. Treuzet eo gant ar [[Garona]].

Gant ar 498 003 a dud a oa o chom enni e d'an {{1añ}} a viz Genver 2020 e oa pevare [[kumun]] tudetañ [[Bro-C'hall]]. Met 1 019 460 a dud a ranker kontañ gant ar c'humunioù stok (e 2018), ha 1 360 829 gant an trowardroioù (e 2017).

Brudet eo Toloza abalamour d'an ijinerezh aerlestrel hag egorel a gaver enni dre [[Airbus]]. 100 000 studier a zo, hag eo ar [[rugbi]] ar sport arouezelañ gant he c'hlub hollvrudet [[Stad Toloza]].
 
== Anv ==
* '''Tolosa''' (Cicero; Ptolemaios)
* '''Tolossa''' (Strabon)
* ''Tolosates'' (anv roet d'an dud a gêr se gant Julius Kezar)
* '''Tholosa''' (Itin. Burdig.)
* '''Tolosa''', pe '''Tholosa''' (Gregor a Dours)

== Lesanvioù ==
« La ville rose » (ar gêr roz) a vez graet anezhi, abalamour da liv an tier e kreiz-kêr, diwar ar [[brikez]] [[pri-poazh]]. 

« Cité des violettes » (kêr ar [[melion]]) a vez graet anezhi ivez, ha gwechall e veze gounezet melion enni, ha roet e veze ur velionenn da briz da-geñver ar C'hoarioù.

Ar « Cité Mondine » (''Ciutat Mondina'' en okitaneg) a zo bet graet anezhi ivez abalamour d'ar gonted a veze anvet [[Remont]].

== Istor ==
=== [[Krennamzer]] ===
Toloza zo bet kêr-benn [[Rouantelezh ar Vizigoted]] er {{Vvet kantved}} ha hini [[kontelezh Toloza]] dindan [[konted Toloza]], diazezet e [[852]] gant [[Remont 1añ Toloza|Remont 1{{añ}}]].

=== Ar [[Bosenn (kleñved)|vosenn]] === 
&lt;gallery&gt;
Restr:TolozaFurchadegoù01.jpg|Furchadegoù e 2014.
&lt;/gallery&gt;
Ar vosenn a reas he reuz e Toloza meur a wezh:
* e miz Ebrel [[1348]] e erruas ar c'hleñved e Toloza, etre 1348 ha 1350 e lazhas etre 15% ha 30% eus an annezidi&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20141010232053/http://www.chu-toulouse.fr/la-peste-et-la-1ere chu-toulouse]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[http://www.herodote.net/1er_novembre_1347-evenement-13471101.php herodote.net] &lt;/ref&gt;;
* e [[1506]] e varvas 3 000 a dud&lt;ref&gt;[http://www.ladepeche.fr/article/2014/09/05/1945725-un-cimetiere-de-pestiferes-decouvert-rue-des-36-ponts.html ladepeche] &lt;/ref&gt;;
* e miz Here [[1557]]; 
* adalek miz Eost [[1628]] betek [[1633]] (10 000 den marvet diwar an 30 000 annezad&lt;ref&gt;[http://www.ladepeche.fr/article/2014/09/05/1945725-un-cimetiere-de-pestiferes-decouvert-rue-des-36-ponts.html ladepeche] &lt;/ref&gt;) hag adalek miz Gouere [[1652]] betek [[1653]]&lt;ref&gt;[http://www.couleur-lauragais.fr/pages/journaux/2010/cl119/histoire.html Couleur Lauragais] &lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140714040752/http://www.chu-toulouse.fr/-histoire-de-la-grave- CHU-Toulouse]&lt;/ref&gt;;
* e [[2014]] e raer furchadegoù edan ar skolaj kozh Montalembert, kavet ez eus bezioù hollek eno a c'hellfe bout bezioù lod ag an dud bet marvet er prantad 1348-1350&lt;ref&gt;[http://www.ladepeche.fr/article/2014/09/05/1945725-un-cimetiere-de-pestiferes-decouvert-rue-des-36-ponts.html ladepeche] &lt;/ref&gt;.

=== {{XXvet}} kantved ===
==== [[Brezel Spagn]] ====
&lt;gallery&gt;
Restr:TolozaPlakennRepuidiSpagnolPSOEUGT.jpg
&lt;/gallery&gt;
* Repuidi spagnol a zeuas da Toloza; eno e voe graet sez ar [[Partido Socialista Obrero Español|PSOE]] hag an [[Unión General de Trabajadores|UGT]] en harlu e Carrièra del Taur (''Straed an Tarv'').

==== [[Eil brezel-bed]] ====
&lt;gallery&gt;
Restr:TolozaEBB14.07.1942.jpg
&lt;/gallery&gt;
* Miliadoù a Doloziz a vanifestas a-enep da Renad Vichy d'ar 14 a viz Gouhere 1942.
&lt;gallery&gt;
Restr:TolozaPierreDac.jpg
Restr:TolozaPlakennKoronalCahuzac.jpg
&lt;/gallery&gt;
* Oberiant e voe ar Rezistañs e Toloza. E 1940 e teuas [[Pierre Dac]] da repuiñ en 42 Baloard d'Estrasborg a-raok gellet achap e miz Du 1941 evit mont betek [[Breizh-Veur]]. Harzet e voe ar c'horonal Pierre Cahuzac eno, kaset e voe da gamp-bac'h Buchenwald lec'h ma varvas&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160304234849/http://lesamitiesdelaresistance.fr/lien14-languedoc.php Le Lien, Niv. 14, lesamitiesdelaresistance.fr]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[http://www.saint-cyr.org/fichiers/promotions-eteintes/1907-1910-92e-promotion-du-maroc.pdf saint-cyr.org Promotion du Maroc] &lt;/ref&gt;.
&lt;gallery&gt;
Restr:TolozaDieubidigezh19.08.1944.jpg|Plakenn gant anvioù Rezistanted bet lazhet e-pad an emgannoù dieubiñ.
Restr:TolozaBannielKommandanturnazi.jpg|Banniel Kommandantur Toloza bet kemeret gant tud ar strouezheg.
&lt;/gallery&gt;
* Emgannoù a voe etre ar Rezistañs hag an Alamaned pa voe ar re-mañ o kuitaat Toloza d'an 18 ha d'an 19 a viz Eost 1944.
=== Istor nevesañ ===
Betek [[2016]] e oa Toloza penn-lec'h rannvro [[Midi-Pyrénées]]. 

== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Restr:TolozaSantSerni04.jpg
&lt;/gallery&gt;
* [[Penniliz Sant Sarnin|Penniliz romanek ''Sant Sarnin'']], tro 1070-1118.
&lt;gallery&gt;
Restr:LiorzhJapanatToloza02.jpg
&lt;/gallery&gt;
* [[Liorzh japanat Toloza]].

== Armerzh ==
* E 1916 e krogas [[Pierre-Georges Latécoère|Latécoère]] gant kenderc'hout [[obuz]]ioù ha korfoù [[nijerez]]ioù en div labouradeg bet postet argant enne gantañ.
* Kavell ar gompagnunezh [[Airbus]] eo.

== Douaroniezh ==
Treuzet eo Toloza gant ar [[Garona]].

== Sturienn ==
Sturienn kêr eo « Per Tolosa totjorn mai » (« Evit Toloza, muioc'h atav »).
== Touristerezh ==
Roet eo bet al label [[Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor]] dezhi.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1793 ==
437 100 a dud a oa o chom e Toloza e 2005. 
&lt;div class=&quot;center&quot;&gt; &lt;br /&gt;&lt;small&gt;&lt;/small&gt;
&lt;timeline&gt;
Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.9,0.7)

ImageSize = width:700 height:300
PlotArea = left:40 bottom:30 top:30 right:40
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:500000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1800 
  bar:1806 
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 
  bar:1836 
  bar:1841 
  bar:1846 
  bar:1851 text:1851
  bar:1856 
  bar:1861 
  bar:1866 
  bar:1872 
  bar:1876 text:1876
  bar:1881 
  bar:1886 
  bar:1891 
  bar:1896 
  bar:1901 text:1901
  bar:1906 
  bar:1911 
  bar:1921 
  bar:1926 
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 
  bar:1946 
  bar:1954 
  bar:1962 
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 
  bar:1982 
  bar:1990 text:1990 
  bar:1999
  bar:2006 
  bar:2011 
  bar:2012 text:2012
  
PlotData=
 color:barra width:15 align:left  
 bar:1793 from:0 till: 47899
 bar:1800 from:0 till: 50558
 bar:1806 from:0 till: 51689
 bar:1821 from:0 till: 52328
 bar:1831 from:0 till: 59639
 bar:1836 from:0 till: 77372
 bar:1841 from:0 till: 90225
 bar:1846 from:0 till: 94227
 bar:1851 from:0 till: 96564
 bar:1856 from:0 till: 103144
 bar:1861 from:0 till: 113714
 bar:1866 from:0 till: 126936
 bar:1872 from:0 till: 124852
 bar:1876 from:0 till: 130105
 bar:1881 from:0 till: 140289
 bar:1886 from:0 till: 147617
 bar:1891 from:0 till: 149791
 bar:1896 from:0 till: 149963
 bar:1901 from:0 till: 149841
 bar:1906 from:0 till: 149438
 bar:1911 from:0 till: 149576
 bar:1921 from:0 till: 175434
 bar:1926 from:0 till: 180771
 bar:1931 from:0 till: 194564
 bar:1936 from:0 till: 213220
 bar:1946 from:0 till: 264411
 bar:1954 from:0 till: 268863
 bar:1962 from:0 till: 323764
 bar:1968 from:0 till: 370796
 bar:1975 from:0 till: 373796
 bar:1982 from:0 till: 347995
 bar:1990 from:0 till: 358668
 bar:1999 from:0 till: 390350
 bar:2006 from:0 till: 437715
 bar:2011 from:0 till: 447340
 bar:2012 from:0 till: 453317

&lt;/timeline&gt;
&lt;/div&gt;

== Melestradurezh ==
== Tud ==
* [[Jean Calas]] (1698–1762), kenwerzhour protestant, bet lakaet d'ar marv abalamour d'e relijion; skoazellet e voe e diegezh gant [[Voltaire]] hag adsavet e vrud.
* [[Pèire Godolin]], bet ganet eno e 1580, skrivagner okitanek.
* [[Pierre de Fermat]], matematikour eus an {{XVIIvet}} kantved.

== Gevelliñ ==
Gevellet eo Toloza gant ar c'hêrioù-mañ (urzhiet dre vloaz)&lt;ref&gt;[http://www.toulouse.fr/web/la-mairie/echanges-internationaux/les-villes-jumelees Ar c'hêrioù gevellt] war toulouse.fr, gwelet d'an 28/03/2020.&lt;/ref&gt; :
* {{Gevelliñ|Tel Aviv|Israel|Israel|bloavezh=1962}},
* {{Gevelliñ|Atlanta|SUA|USA|bloavezh=1975}},
* {{Gevelliñ|Kiev|Ukraina|Ukraine|bloavezh=1975}},
* {{Gevelliñ|Bologna|Italia|Italy|bloavezh=1981}},
* {{Gevelliñ|Elche|Spagn|Spain|bloavezh=1981}} ({{Kumuniezh València}}),
* {{Gevelliñ|Chongqing|Sina|China|bloavezh=1981}}.

Skoulmet he deus emglevioù kenober gant&lt;ref&gt;[http://www.toulouse.fr/web/la-mairie/echanges-internationaux/accords-de-cooperation Emglevioù kenober] le'hienn toulouse.fr, gwelet d'an 28/03/2020], [http://www.toulouse.fr/web/la-mairie/-/cooperation-et-jumelages?redirect=%2Fweb%2Fla-mairie%2Feurope-international%2Fcooperations-et-jumelages Kartenn ar c'hêrioù gevellet pe gant un elgmev kenober ], lec'hienn toulouse.fr, gwelet d'an 28/03/2020.&lt;/ref&gt; :
* {{Gevelliñ|N'Djaména|Tchad|Chad|bloavezh=1988}},
* {{Gevelliñ|Zaragoza|Spagn|Spain|bloavezh=2000}},
* {{Gevelliñ|Hanoi|Viêt Nam|Vietnam|bloavezh=1996}},
* {{Gevelliñ|Saint-Louis (Senegal){{!}}Saint-Louis|Senegal|Senegal|bloavezh=2003}},
* {{Gevelliñ|Düsseldorf|Alamagn|Germany|bloavezh=2003}},
* {{Gevelliñ|Ramallah|Palestina|Palestine|bloavezh=2004}}.

== Levrlennadur ==
* Fevrier Paul-Albert &amp; Barral I Altet Xavier ː ''Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. VII. Province ecclésiastique de Narbonne (Narbonnensis Prima)''. De Boccard. 1989

== Liammoù diavaez ==
* [https://metropole.toulouse.fr/ Lec'hienn Toloza Meurgêr]
== Dave ha notennoù==
{{daveoù}}
{{Commons|Category:Toulouse}}
[[Rummad:Toloza]]
[[Rummad:Pennlec'hioù departamantoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Kumunioù Garona-Uhel]]
[[Rummad:Kêrioù Okitania]]</text>
      <sha1>3h8s425k15orsowjlj3709oc079jy3p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2195673</id>
      <parentid>2195670</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:31:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Huñvreüs</username>
        <id>54570</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Kemmoù [[Special:Contributions/~2026-41145-90|~2026-41145-90]] ([[User_talk:~2026-41145-90|Kaozeal]]) distaolet; adlakaet da stumm diwezhañ [[User:GeniusElephant678|GeniusElephant678]]</comment>
      <origin>2194175</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11402" sha1="1r3xkmsyqq8pnu14izasroopx7og9bo" xml:space="preserve">* ''Ur pennad [[Tolosa]] zo ivez.''

{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Toloza
| anvYezh = Tolosa
| Yezh = okitanek
| anvOfisiel = Toulouse
| skeudenn = Montage Toulouse 2.jpg
| alc'hwez = En nec'h, ar ''Bazacle'' ha ar pont Sant-Pêr, plasenn ar C'hapitol e-kreiz a-gleiz, ar Pont-Nevez gant iliz ''Notre-Dame de la Dalbade'' en dalenn ziwezhañ e-kreiz a-zehou, [[Kapitol]] Toloza en traoñ a-gleiz, eiladenn ar fuzeenn Ariane 5 en he ment natur er ''Cité de l'Espace'' en traoñ e-kreiz, ha bolz Mediaoueg José-Cabanis en traoñ a-zehou.
| ardamezioù = Blason ville fr Toulouse (Haute-Garonne).svg
| logo = Logo mairie de Toulouse (2022).svg
| bro = {{Okitania}}
| rannvro = {{Rannvro Okitania}}
| departamant = {{Garona-Uhel}} ([[prefeti]])
| arondisamant = [[Arondisamant Toloza]] ([[pennlec'h]])
| kanton = [[Pennlec'h]] pemzek kanton
| etrekumuniezh = Toloza Meurgêr
| bro velestradurel = 
| insee = 31555
| cp = 31000, 31100, 31200, 31300, 31400, 31500
| maer = Jean-Luc Moudenc (La France audacieuse)
| amzer-gefridi = 2020 - 2026
| poblañs = {{PoblansKumun|31|555}}
| deiziad-poblañs = {{PoblansKumun|31|deiziad}}
| gorread = 118.30
| hedred = 1.443962
| ledred = 43.604482
| uk = 
| ubi = 115
| ubr = 263
| lec'hienn web = [http://www.toulouse.fr toulouse.fr]
}}
[[Restr:Capitole de Toulouse.jpg|thumb|right|260px|Capitolium Toloza, an [[ti-kêr]], gant [[banniel]]où [[Okitania]], [[Bro-C'hall]], hag [[Europa]]]]

'''Toloza'''&lt;ref&gt;[[Geriadur Hemon-Huon]], 1978, 1993.&lt;/ref&gt; ('''Tolosa''' [tuˈluzo]) en [[okitaneg]],''Toulouse'' e [[galleg]]), zo ur gêr vras eus [[Okitania]], hiziv e [[Bro-C'hall]], p'az eo pennlec'h [[departamant gall]] an [[Haute-Garonne]] hag ar [[rannvro Okitania]]. Kêr-benn istorel [[Lengadok]] eo ivez. Treuzet eo gant ar [[Garona]].

Gant ar 498 003 a dud a oa o chom enni e d'an {{1añ}} a viz Genver 2020 e oa pevare [[kumun]] tudetañ [[Bro-C'hall]]. Met 1 019 460 a dud a ranker kontañ gant ar c'humunioù stok (e 2018), ha 1 360 829 gant an trowardroioù (e 2017).

Brudet eo Toloza abalamour d'an ijinerezh aerlestrel hag egorel a gaver enni dre [[Airbus]]. 100 000 studier a zo, hag eo ar [[rugbi]] ar sport arouezelañ gant he c'hlub hollvrudet [[Stad Toloza]].
 
== Anv ==
* '''Tolosa''' (Cicero; Ptolemaios)
* '''Tolossa''' (Strabon)
* ''Tolosates'' (anv roet d'an dud a gêr se gant Julius Kezar)
* '''Tholosa''' (Itin. Burdig.)
* '''Tolosa''', pe '''Tholosa''' (Gregor a Dours)

== Lesanvioù ==
« La ville rose » (ar gêr roz) a vez graet anezhi, abalamour da liv an tier e kreiz-kêr, diwar ar [[brikez]] [[pri-poazh]]. 

« Cité des violettes » (kêr ar [[melion]]) a vez graet anezhi ivez, ha gwechall e veze gounezet melion enni, ha roet e veze ur velionenn da briz da-geñver ar C'hoarioù.

Ar « Cité Mondine » (''Ciutat Mondina'' en okitaneg) a zo bet graet anezhi ivez abalamour d'ar gonted a veze anvet [[Remont]].

== Istor ==
=== [[Krennamzer]] ===
Toloza zo bet kêr-benn [[Rouantelezh ar Vizigoted]] er {{Vvet kantved}} ha hini [[kontelezh Toloza]] dindan [[konted Toloza]], diazezet e [[852]] gant [[Remont 1añ Toloza|Remont 1{{añ}}]].

=== Ar [[Bosenn (kleñved)|vosenn]] === 
&lt;gallery&gt;
Restr:TolozaFurchadegoù01.jpg|Furchadegoù e 2014.
&lt;/gallery&gt;
Ar vosenn a reas he reuz e Toloza meur a wezh:
* e miz Ebrel [[1348]] e erruas ar c'hleñved e Toloza, etre 1348 ha 1350 e lazhas etre 15% ha 30% eus an annezidi&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20141010232053/http://www.chu-toulouse.fr/la-peste-et-la-1ere chu-toulouse]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[http://www.herodote.net/1er_novembre_1347-evenement-13471101.php herodote.net] &lt;/ref&gt;;
* e [[1506]] e varvas 3 000 a dud&lt;ref&gt;[http://www.ladepeche.fr/article/2014/09/05/1945725-un-cimetiere-de-pestiferes-decouvert-rue-des-36-ponts.html ladepeche] &lt;/ref&gt;;
* e miz Here [[1557]]; 
* adalek miz Eost [[1628]] betek [[1633]] (10 000 den marvet diwar an 30 000 annezad&lt;ref&gt;[http://www.ladepeche.fr/article/2014/09/05/1945725-un-cimetiere-de-pestiferes-decouvert-rue-des-36-ponts.html ladepeche] &lt;/ref&gt;) hag adalek miz Gouere [[1652]] betek [[1653]]&lt;ref&gt;[http://www.couleur-lauragais.fr/pages/journaux/2010/cl119/histoire.html Couleur Lauragais] &lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140714040752/http://www.chu-toulouse.fr/-histoire-de-la-grave- CHU-Toulouse]&lt;/ref&gt;;
* e [[2014]] e raer furchadegoù edan ar skolaj kozh Montalembert, kavet ez eus bezioù hollek eno a c'hellfe bout bezioù lod ag an dud bet marvet er prantad 1348-1350&lt;ref&gt;[http://www.ladepeche.fr/article/2014/09/05/1945725-un-cimetiere-de-pestiferes-decouvert-rue-des-36-ponts.html ladepeche] &lt;/ref&gt;.

=== {{XXvet}} kantved ===
==== [[Brezel Spagn]] ====
&lt;gallery&gt;
Restr:TolozaPlakennRepuidiSpagnolPSOEUGT.jpg
&lt;/gallery&gt;
* Repuidi spagnol a zeuas da Toloza; eno e voe graet sez ar [[Partido Socialista Obrero Español|PSOE]] hag an [[Unión General de Trabajadores|UGT]] en harlu e Carrièra del Taur (''Straed an Tarv'').

==== [[Eil brezel-bed]] ====
&lt;gallery&gt;
Restr:TolozaEBB14.07.1942.jpg
&lt;/gallery&gt;
* Miliadoù a Doloziz a vanifestas a-enep da Renad Vichy d'ar 14 a viz Gouhere 1942.
&lt;gallery&gt;
Restr:TolozaPierreDac.jpg
Restr:TolozaPlakennKoronalCahuzac.jpg
&lt;/gallery&gt;
* Oberiant e voe ar Rezistañs e Toloza. E 1940 e teuas [[Pierre Dac]] da repuiñ en 42 Baloard d'Estrasborg a-raok gellet achap e miz Du 1941 evit mont betek [[Breizh-Veur]]. Harzet e voe ar c'horonal Pierre Cahuzac eno, kaset e voe da gamp-bac'h Buchenwald lec'h ma varvas&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160304234849/http://lesamitiesdelaresistance.fr/lien14-languedoc.php Le Lien, Niv. 14, lesamitiesdelaresistance.fr]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[http://www.saint-cyr.org/fichiers/promotions-eteintes/1907-1910-92e-promotion-du-maroc.pdf saint-cyr.org Promotion du Maroc] &lt;/ref&gt;.
&lt;gallery&gt;
Restr:TolozaDieubidigezh19.08.1944.jpg|Plakenn gant anvioù Rezistanted bet lazhet e-pad an emgannoù dieubiñ.
Restr:TolozaBannielKommandanturnazi.jpg|Banniel Kommandantur Toloza bet kemeret gant tud ar strouezheg.
&lt;/gallery&gt;
* Emgannoù a voe etre ar Rezistañs hag an Alamaned pa voe ar re-mañ o kuitaat Toloza d'an 18 ha d'an 19 a viz Eost 1944.
=== Istor nevesañ ===
Betek [[2016]] e oa Toloza penn-lec'h rannvro [[Midi-Pyrénées]]. 

== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Restr:TolozaSantSerni04.jpg
&lt;/gallery&gt;
* [[Penniliz Sant Sarnin|Penniliz romanek ''Sant Sarnin'']], tro 1070-1118.
&lt;gallery&gt;
Restr:LiorzhJapanatToloza02.jpg
&lt;/gallery&gt;
* [[Liorzh japanat Toloza]].

== Armerzh ==
* E 1916 e krogas [[Pierre-Georges Latécoère|Latécoère]] gant kenderc'hout [[obuz]]ioù ha korfoù [[nijerez]]ioù en div labouradeg bet postet argant enne gantañ.
* Kavell ar gompagnunezh [[Airbus]] eo.

== Douaroniezh ==
Treuzet eo Toloza gant ar [[Garona]].

== Sturienn ==
Sturienn kêr eo « Per Tolosa totjorn mai » (« Evit Toloza, muioc'h atav »).
== Touristerezh ==
Roet eo bet al label [[Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor]] dezhi.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1793 ==
437 100 a dud a oa o chom e Toloza e 2005. 
&lt;div class=&quot;center&quot;&gt; &lt;br /&gt;&lt;small&gt;&lt;/small&gt;
&lt;timeline&gt;
Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.9,0.7)

ImageSize = width:700 height:300
PlotArea = left:40 bottom:30 top:30 right:40
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:500000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1800 
  bar:1806 
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 
  bar:1836 
  bar:1841 
  bar:1846 
  bar:1851 text:1851
  bar:1856 
  bar:1861 
  bar:1866 
  bar:1872 
  bar:1876 text:1876
  bar:1881 
  bar:1886 
  bar:1891 
  bar:1896 
  bar:1901 text:1901
  bar:1906 
  bar:1911 
  bar:1921 
  bar:1926 
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 
  bar:1946 
  bar:1954 
  bar:1962 
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 
  bar:1982 
  bar:1990 text:1990 
  bar:1999
  bar:2006 
  bar:2011 
  bar:2012 text:2012
  
PlotData=
 color:barra width:15 align:left  
 bar:1793 from:0 till: 47899
 bar:1800 from:0 till: 50558
 bar:1806 from:0 till: 51689
 bar:1821 from:0 till: 52328
 bar:1831 from:0 till: 59639
 bar:1836 from:0 till: 77372
 bar:1841 from:0 till: 90225
 bar:1846 from:0 till: 94227
 bar:1851 from:0 till: 96564
 bar:1856 from:0 till: 103144
 bar:1861 from:0 till: 113714
 bar:1866 from:0 till: 126936
 bar:1872 from:0 till: 124852
 bar:1876 from:0 till: 130105
 bar:1881 from:0 till: 140289
 bar:1886 from:0 till: 147617
 bar:1891 from:0 till: 149791
 bar:1896 from:0 till: 149963
 bar:1901 from:0 till: 149841
 bar:1906 from:0 till: 149438
 bar:1911 from:0 till: 149576
 bar:1921 from:0 till: 175434
 bar:1926 from:0 till: 180771
 bar:1931 from:0 till: 194564
 bar:1936 from:0 till: 213220
 bar:1946 from:0 till: 264411
 bar:1954 from:0 till: 268863
 bar:1962 from:0 till: 323764
 bar:1968 from:0 till: 370796
 bar:1975 from:0 till: 373796
 bar:1982 from:0 till: 347995
 bar:1990 from:0 till: 358668
 bar:1999 from:0 till: 390350
 bar:2006 from:0 till: 437715
 bar:2011 from:0 till: 447340
 bar:2012 from:0 till: 453317

&lt;/timeline&gt;
&lt;/div&gt;

== Melestradurezh ==
== Tud ==
* [[Jean Calas]] (1698–1762), kenwerzhour protestant, bet lakaet d'ar marv abalamour d'e relijion; skoazellet e voe e diegezh gant [[Voltaire]] hag adsavet e vrud.
* [[Pèire Godolin]], bet ganet eno e 1580, skrivagner okitanek.
* [[Pierre de Fermat]], matematikour eus an {{XVIIvet}} kantved.

== Gevelliñ ==
Gevellet eo Toloza gant ar c'hêrioù-mañ (urzhiet dre vloaz)&lt;ref&gt;[http://www.toulouse.fr/web/la-mairie/echanges-internationaux/les-villes-jumelees Ar c'hêrioù gevellt] war toulouse.fr, gwelet d'an 28/03/2020.&lt;/ref&gt; :
* {{Gevelliñ|Tel Aviv|Israel|Israel|bloavezh=1962}},
* {{Gevelliñ|Atlanta|SUA|USA|bloavezh=1975}},
* {{Gevelliñ|Kiev|Ukraina|Ukraine|bloavezh=1975}},
* {{Gevelliñ|Bologna|Italia|Italy|bloavezh=1981}},
* {{Gevelliñ|Elche|Spagn|Spain|bloavezh=1981}} ({{Kumuniezh València}}),
* {{Gevelliñ|Chongqing|Sina|China|bloavezh=1981}}.

Skoulmet he deus emglevioù kenober gant&lt;ref&gt;[http://www.toulouse.fr/web/la-mairie/echanges-internationaux/accords-de-cooperation Emglevioù kenober] le'hienn toulouse.fr, gwelet d'an 28/03/2020], [http://www.toulouse.fr/web/la-mairie/-/cooperation-et-jumelages?redirect=%2Fweb%2Fla-mairie%2Feurope-international%2Fcooperations-et-jumelages Kartenn ar c'hêrioù gevellet pe gant un elgmev kenober ], lec'hienn toulouse.fr, gwelet d'an 28/03/2020.&lt;/ref&gt; :
* {{Gevelliñ|N'Djaména|Tchad|Chad|bloavezh=1988}},
* {{Gevelliñ|Zaragoza|Spagn|Spain|bloavezh=2000}},
* {{Gevelliñ|Hanoi|Viêt Nam|Vietnam|bloavezh=1996}},
* {{Gevelliñ|Saint-Louis (Senegal){{!}}Saint-Louis|Senegal|Senegal|bloavezh=2003}},
* {{Gevelliñ|Düsseldorf|Alamagn|Germany|bloavezh=2003}},
* {{Gevelliñ|Ramallah|Palestina|Palestine|bloavezh=2004}}.

== Levrlennadur ==
* Fevrier Paul-Albert &amp; Barral I Altet Xavier ː ''Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. VII. Province ecclésiastique de Narbonne (Narbonnensis Prima)''. De Boccard. 1989

== Liammoù diavaez ==
* [https://metropole.toulouse.fr/ Lec'hienn Toloza Meurgêr]
== Dave ha notennoù==
{{daveoù}}
{{Commons|Category:Toulouse}}
[[Rummad:Toloza]]
[[Rummad:Pennlec'hioù departamantoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Kumunioù Garona-Uhel]]
[[Rummad:Kêrioù Okitania]]</text>
      <sha1>1r3xkmsyqq8pnu14izasroopx7og9bo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anvioù-bihan italianek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82440</id>
    <revision>
      <id>2195691</id>
      <parentid>2161460</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T23:32:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>IvanScrooge98</username>
        <id>36646</id>
      </contributor>
      <comment>/* C */</comment>
      <origin>2195691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19360" sha1="lfzikvedxdswvynizbdz4m1v2c1w34n" xml:space="preserve">Sed amañ ur rollad [[anvioù-bihan]] [[italianek]].

== Anvioù paotred ==
*Kalz anvioù roet d'ar baotred a echu gant ''-o'', evel [[Alberto]], [[Claudio]], ha re all.
*Darn a echu gant ''-e'', evel [[Achille]], [[Carmine]], [[Cesare]], [[Pasquale]], ha re all.
*darn a echu ivez gant ''-i'', evel [[Dionigi]], [[Gianni]], [[Giovanni]], [[Luigi]], [[Nanni]], [[Ranieri]], ha re all.

=== A ===
[[File:Angelo_Branduardi-Trento-2.JPG |thumb| [[Angelo Branduardi]], e 2012.]]
[[Abbondanzio]], [[Abbondio]], [[Abelardo]], [[Abele]], [[Abramo]], [[Accursio]], [[Achille]], [[Adalberto]], [[Adamo]], [[Adelchi]], [[Adelfo]], [[Adelmiro]], [[Adelmo]], [[Ademaro]], [[Adeodato]], [[Aderito]], [[Adiuto]], [[Admeto]], [[Adolfo]], [[Adone]], [[Adorato]], [[Adorno]], [[Adrasto]], [[Adriano]], [[Afro]], [[Agamennone]], [[Agapito]], [[Agazio]], [[Agenore]], [[Agesilao]], [[Aggeo]], [[Agide]], [[Agilulfo]], [[Agnello]], [[Agostino]], [[Agricola]], [[Aiace]], [[Aimone]], [[Aladino]], [[Alarico]], [[Albano]], [[Alberico]], [[Alberto]], [[Albino]], [[Alceo]], [[Alcide]], [[Alderico]], [[Aldo]], [[Aldobrando]], [[Alduino]], [[Aleardo]], [[Alemanno]], [[Alessandro]], [[Alessio]], [[Alfeo]], [[Alfiero]], [[Alfio]], [[Alfonso]], [[Alfredo]], [[Alighiero]], [[Aligi]], [[Almerino]], [[Almirante]], [[Aloisio]], [[Altero]], [[Alvaro]], [[Alvise]], [[Aniello]], [[Amanzio]], [[Amato]], [[Ambrogio]], [[Amedeo]], [[Amerigo]], [[Amilcare]], [[Amleto]], [[Amneris]], [[Amos]], [[Ampelio]], [[Anacleto]], [[Anania]], [[Anastasio]], [[Anatolio]], [[Anchise]], [[Andrea]], [[Angelo]], [[Aniceto]], [[Annibale]], [[Ansaldo]], [[Anselmo]], [[Ansovino]], [[Antenore]], [[Anteo]], [[Antero]], [[Antimo]], [[Antioco]], [[Anto]], [[Antonino]], [[Antonio]], [[Apollonio]], [[Appio]], [[Aquilino]], [[Araldo]], [[Aramis]], [[Arcadio]], [[Arcangelo]], [[Arcibaldo]], [[Ardengo]], [[Ardito]], [[Ardo]], [[Arduino]], [[Argante]], [[Argentino]], [[Ariano]], [[Ario]], [[Aristeo]], [[Aristide]], [[Aristodemo]], [[Aristotele]], [[Armando]], [[Armenio]], [[Arminio]], [[Arnaldo]], [[Arnoldo]], [[Arnolfo]], [[Aroldo]], [[Aronne]], [[Arrigo]], [[Arsenio]], [[Artemio]], [[Arturo]], [[Ascanio]], [[Asdrubale]], [[Astolfo]], [[Astorre]], [[Atanasio]], [[Atos]], [[Attila]], [[Attilio]], [[Augusto]], [[Auro]], [[Aureliano]], [[Aurelio]], [[Ausilio]], [[Ausonio]], [[Avellino]], [[Aventin]]o, [[Azeglio]], [[Azzio]], [[Azzo]]

=== B ===
[[Babila]], [[Baccio]], [[Bachisio]], [[Baldassarre]], [[Baldo]], [[Baldovino]], [[Barnaba]], [[Bartolomeo]], [[Basilio]], [[Battista]], [[Beato]], [[Belisario]], [[Benedetto]], [[Beniamino]], [[Benigno]], [[Benito]], [[Benvenuto]], [[Berardo]], [[Berengario]], [[Bernardo]], [[Berto]], [[Bertrando]], [[Biagio]], [[Bonaventura]], [[Bonfiglio]], [[Bonifacio]], [[Boris]], [[Brenno]], [[Bruno]], [[Bruto]]

=== C ===
[[File:Cesare Pavese 10.jpg |thumb| [[Cesare Pavese]] ]]
[[Cafiero]], [[Caio]], [[Calcedonio]], [[Callisto]], [[Calogero]], [[Camillo]], [[Candido]], [[Canio]], [[Canzio]], [[Carlo]], [[Carmelo]], [[Carmine]], [[Casimiro]], [[Cassiano]], [[Cassio]], [[Cataldo]], [[Catello]], [[Catone]], [[Catullo]], [[Celerino]], [[Celestino]], [[Celio]], [[Celso]], [[Cesare]], [[Cesio]], [[Cherubino]], [[Chiaffredo]], [[Cicerone]], [[Cipriano]], [[Ciriaco]], [[Cirillo]], [[Cirò]], [[Claudio]], [[Cleante]], [[Clelio]], [[Clemente]], [[Clodomiro]], [[Clodoveo]], [[Colombano]], [[Concezio]], [[Cono]], [[Consalvo]], [[Consiglio]], [[Contardo]], [[Coriolano]], [[Cornelio]], [[Corrado]], [[Cosimo]], [[Cosma]], [[Costante]], [[Costantino]], [[Crescenzo]], [[Crisante]], [[Crispino]], [[Cristiano]], [[Cristoforo]], [[Crocifisso]], [[Curzio]].

=== D ===
[[Dagoberto]], [[Dalmazio]], [[Damaso]], [[Damiano]], [[Daniele]], [[Danilo]], [[Dante]], [[Dario]], [[Davide]], [[Decimo]], [[Decio]], [[Delfino]], [[Demetrio]], [[Demostene]], [[Desiderato]], [[Desiderio]], [[Didimo]], [[Diego]], [[Diletto]], [[Dino]], [[Diodoro]], [[Diogene]], [[Diomede]], [[Dionigi]], [[Dionisio]], [[Domenico]], [[Domizio]], [[Donatello]], [[Donato]], [[Doroteo]], [[Druso]], [[Duccio]], [[Duilio]], [[Durante]]

=== E ===
[[File:Baldini_Coppi_1958.jpg | thumb | [[Ercole]] Baldini (gant [[Fausto]] Coppi) e 1958. ]]
[[Eberardo]], [[Edelberto]], [[Edgardo]], [[Edilio]], [[Edmondo]], [[Edoardo]], [[Efisio]], [[Egeo]], [[Egidio]], [[Egisto]], [[Eleuterio]], [[Elia]], [[Eligio]], [[Elio]], [[Eliodoro]], [[Eliseo]], [[Elpidio]], [[Elvio]], [[Emanuele]], [[Emidio]], [[Emiliano]], [[Émile (prénom)|Emilio]], [[Enea]], [[Ennio]], [[Enrico (prénom)|Enrico]], [[Enzo]], [[Epifanio]], [[Eraldo]], [[Erasmo]], [[Ercole]], [[Eriberto]], [[Eridano]], [[Erico]], [[Erio]], [[Ermanno]], [[Ermenegildo]], [[Ermes]], [[Ermete]], [[Erminio]], [[Ernesto]], [[Éros]], [[Ersilio]], [[Espedito]], [[Ettore]], [[Eufemio]], [[Eugenio]], [[Eulogio]], [[Eusebio]], [[Eustachio]], [[Eustasio]], [[Eutimio]], [[Evandro]], [[Evangelista]], [[Evaristo]], [[Evasio]], [[Ezechiele]], [[Ezio]], [[Ezzelino]]

=== F ===
[[Fabiano]], [[Fabio]], [[Fabrizio]], [[Faliero]], [[Fantino]], [[Fausto]], [[Fedele]], [[Federico]], [[Fedro]], [[Felice]], [[Ferdinando]], [[Fermo]], [[Fernando]], [[Ferrante]], [[Ferruccio]], [[Fidelio]], [[Fidenzio]], [[Filadelfo]], [[Filiberto]], [[Filippo]], [[Fiorello]], [[Fiorenzo]], [[Firmino]], [[Flaminio]], [[Flavio]], [[Floriano]], [[Folco]], [[Fortunato]], [[Fosco]], [[Francesco]], [[Franco]], [[Frediano]], [[Fulgenzio]], [[Fulvio]], [[Furio]]

=== G ===
[[Gabino]], [[Gabriele]], [[Gaetano]], [[Galdino]], [[Galeazzo]], [[Galileo]], [[Galliano]], [[Gallo]], [[Gandolfo]], [[Garibaldo]], [[Gaspare]], [[Gastone]], [[Gaudenzio]], [[Gavino]], [[Gedeone]], [[Gelasio]], [[Gelindo]], [[Gelsomino]], [[Geminiano]], [[Generoso]], [[Genesio]], [[Gennaro]], [[Gentile]], [[Gerardo]], [[Geremia]], [[Geronimo]], [[Gerlando]], [[Germano]], [[Gervasio]], [[Getulio]], [[Giacinto]], [[Giacobbe]], [[Giacomo]], [[Gianni]], [[Gigi]], [[Gilberto]], [[Gino]], [[Gioacchino]], [[Giobbe]], [[Giocondo]], [[Gioele]], [[Giona]], [[Giordano]], [[Giorgio]], [[Giosuè]], [[Giovanni]], [[Giovenale]], [[Girolamo]], [[Geronimo]], [[Giuliano]], [[Giulio]], [[Giuseppe]], [[Giustino]], [[Giusto]], [[Glauco]], [[Glicerio]], [[Goffredo]], [[Gottardo]], [[Graziano]], [[Gregorio]], [[Gualberto]], [[Gualfredo]], [[Gualtiero]], [[Guarino]], [[Guelfo]], [[Guerrino]], [[Guglielmo]], [[Guido]], [[Gustavo]]

=== I ===
[[File:Tizian 065.jpg|thumb|Ar c'hardinal [[Ippolito de' Medici]] (1511-1535), gant [[Tizian]].]]
*[[Iacopo]], [[Iago]], [[Icaro]], [[Icilio]], [[Ignazio]], [[Igor]], [[Ilario]], [[Ildefonso]], [[Ilio]], [[Imerio]], [[Indro]], [[Innocente]], [[Innocenzo]], [[Ippazio]], [[Ippolito]], [[Ireneo]], [[Irnerio]], [[Isacco]], [[Isidoro]], [[Italo]], [[Ivano]], [[Ivo]].

=== L ===
[[Restr:Leonardo da Vinci - Self-Portrait - WGA12798.jpg|thumb|left| [[Leonardo da Vinci]] (1452-1519) treset gantañ e-unan]]

[[Ladislao]], [[Laerte]], [[Lallo]], [[Lamberto]], [[Lando]], [[Landolfo]], [[Lanfranco]], [[Lazzaro]], [[Leandro]], [[Learco]], [[Lelio]], [[Lello]], [[Leo]], [[Leonardo]], [[Leone]], [[Leonida]], [[Leonzio]], [[Leopoldo]], [[Lepido]], [[Liberato]], [[Libero]], [[Liborio]], [[Licinio]], [[Lillo]], [[Lino]], [[Livio]], [[Lodovico]], [[Lombardo]], [[Loris]], [[Lorenzo]], [[Lotario]], [[Luca]], [[Luciano (anv-bihan)|Luciano]], [[Lucilio]], [[Lucio]], [[Ludovico]], [[Luigi]], [[Lupo]]

=== M ===
[[Macario]], [[Macedonio]], [[Maggiorino]], [[Manfredo]], [[Manlio]], [[Manrico]], [[Mansueto]], [[Manuele]], [[Marcello]], [[Marco]], [[Mariano]], [[Marino]], [[Mario]], [[Marsilio]], [[Martiniano]], [[Martino]], [[Marziale]], [[Marzio]], [[Massimiliano]], [[Massimo]], [[Matteo]], [[Mattia]], [[Mauro]], [[Maurizio]], [[Medardo]], [[Medoro]], [[Melchiore]], [[Mentore]], [[Mercurio]], [[Metello]], [[Metodio]], [[Michelangelo]], [[Michele]], [[Milo]], [[Mimmo]], [[Mino]], [[Mirco]], [[Miro]], [[Miroslavo]], [[Mitridate]], [[Modesto]], [[Monio]], [[Moreno]], [[Morfeo]], [[Muzio]]

=== N ===
[[Naldo]], [[Nando]], [[Nanni]], [[Napoleone]], [[Narciso]], [[Natale]], [[Natalino]], [[Nazario]], [[Nazzareno]], [[Nearco]], [[Nedo]], [[Nello]], [[Nemesio]], [[Nemoriono]], [[Nereo]], [[Nerino]], [[Nerio]], [[Nestore]], [[Nevio]], [[Nicandro]], [[Nicodemo]], [[Nicola]], [[Nicolò]], [[Nino]], [[Norberto]], [[Noris]], [[Normanno]], [[Novello]], [[Novenio]], [[Novilio]], [[Nuccio]], [[Nunzio]]

=== O ===
[[Oddo]], [[Odoardo]], [[Olimpio]], [[Olindo]], [[Oliviero]], [[Omero]], [[Onesto]], [[Onofrio]], [[Onorato]], [[Onorio]], [[Orazio]], [[Oreste]], [[Orfeo]], [[Orlando]], [[Oronzo]], [[Orson]], [[Oscar]] [[Ostilio]], [[Osvaldo]], [[Otello]], [[Ottavio]], [[Ottaviano]], [[Otto]], [[Ottone]], [[Ottorino]], [[Ovidio]]

=== P ===
[[Pacifico]], [[Palmiro]], [[Pancrazio]], [[Pandolfo]], [[Panfilo]], [[Pantaleo]], [[Paolo]], [[Paride]], [[Pasquale]], [[Patrizio]], [[Patroclo]], [[Pelagio]], [[Pellegrino]], [[Petronio]], [[Piero]], [[Pietro]], [[Pilade]], [[Pino]], [[Pio]], [[Pippo]], [[Piramo]], [[Pirro]], [[Placido]], [[Platone]], [[Plinio]], [[Policarpo]], [[Polidoro]], [[Pompeo]], [[Porfirio]], [[Potito]], [[Priamo]], [[Primo]], [[Prisco]], [[Procopio]], [[Prospero]], [[Provvidenza]], [[Publio]],

=== Q ===
[[Quarto]], [[Quinto]], [[Quirico]], [[Quirino]]

=== R ===
[[Raffaele]], [[Raffaello]], [[Raimondo]], [[Ramiro]], [[Raniero]], [[Redento]], [[Reginaldo]], [[Regolo]], [[Remigio]], [[Remo]], [[Renato]], [[Renzo]], [[Riccardo]], [[Rinaldo]], [[Rino]], [[Riziero]], [[Roberto]], [[Rocco]], [[Rodolfo]], [[Rodrigo]], [[Rolando]], [[Romano]], [[Romeo]], [[Romolo]], [[Romualdo]], [[Rosario]], [[Rossano]], [[Ruggero]].

=== S ===
[[Sabatino]], [[Sabato]], [[Sabino]],[[Salvatore]], [[Salvo]], [[Samuele]], [[Sandro]], [[Sansone]], [[Sante]], [[Santino]], [[Santo]], [[Saturno]], [[Sauro]], [[Saverio]], [[Savino]], [[Scipione]], [[Sebastiano]], [[Secondo]], [[Serafino]], [[Sergio]], [[Sesto]], [[Settimio]], [[Settimo]], [[Severino]], [[Severo]], [[Sigfrido]], [[Sigismondo]], [[Silvano]], [[Silverio]], [[Silvestro]], [[Silvio]], [[Simone]], [[Simplicio]], [[Siro]], [[Sisto]], [[Sonio]], [[Sossio]], [[Spartaco]], [[Spiridione]], [[Stanislao]], [[Stefano]], [[Stelio]],

=== T ===
[[Tacito]], [[Taddeo]], [[Tancredi]], [[Tano]], [[Tarcisio]], [[Tarquinio]], [[Tarsilio]], [[Tazio]], [[Telemaco]], [[Telesforo]], [[Temistocle]], [[Teo]], [[Teobaldo]], [[Teodorico]], [[Teodoro]], [[Teodosio]], [[Teofilo]], [[Terenzio]], [[Teresio]], [[Terzo]], [[Teseo]], [[Tiberio]], [[Timoteo]], [[Tino]], [[Tindaro]], [[Tito]], [[Tiziano]], [[Tizio]], [[Tobia]], [[Tolomeo]], [[Tommaso]], [[Tonio]], [[Torquato]], [[Tosco]], [[Tranquillo]], [[Tristano]], [[Tullio]]

=== U ===
[[Ubaldo]], [[Uberto]], [[Ugo]], [[Ulderico]], [[Ulisse]], [[Ulrico]], [[Ultimo]], [[Umberto]], [[Urbano]]

=== V ===
[[Valdemaro]], [[Valdo]], [[Valente]], [[Valentino]], [[Valeriano]], [[Valerio]], [[Varildo]], [[Varo]], [[Vasco]], [[Venanzio]], [[Venceslao]], [[Venturino]], [[Vigilio]], [[Vincenzo]], [[Vinicio]], [[Virgilio]], [[Virginio]], [[Vitale]], [[Vitaliano]], [[Vito]], [[Vittorio]], [[Vivaldo]], [[Vladimiro]], [[Volturno]]

=== W ===
[[Walter]], [[Werther]], [[Wolframo]]

=== Z ===
[[Zaccaria]], [[Zefirino]], [[Zeno]], [[Zenobio]], [[Zenone]],
Zuanne.

== Anvioù merc'hed ==
[[File:Adriana Calcanhoto Show cropped.jpg|thumb|upright=0.7|[[Adriana Calcanhotto]], kanerez vrazilian, a orin italian.]]
[[File:Antonia Pozzi.jpg|thumb|left|[[Antonia Pozzi]], barzhez (1912-1938)]]
An darn vrasañ a echu gant -a, evel ''Adriana, Claudia,'' ha meur a gant all.
=== A ===
[[Aba (anv-bihan)]], [[Abbondanza]], [[Ada]], [[Adalgisa]], [[Addolorata]], [[Adelaide]], [[Adèle]], [[Adelia]], [[Adelinda]], [[Adelma]], [[Adria]], [[Adriana]], [[Adua]], [[Afra]], [[Agata]], [[Agnese]], [[Agostina]], [[Agrippina]], [[Aida]], [[Alba]], [[Alberta]], [[Albina]], [[Alceste]], [[Aldegarda]], [[Aldegonda]], [[Alda]], [[Alessandra]], [[Alessia]], [[Alice]], [[Alida]], [[Alina]], [[Allegra]], [[Alma]], [[Altea]], [[Amalia]], [[Amanda]], [[Ambra]], [[Ambrogia]], [[Amedea]], [[Amelia]], [[Amina]], [[Anastasia]], [[Anatolia]], [[Ancilla]], [[Angela]], [[Angelica]], [[Angelina]], [[Anita]], [[Anna]], [[Annabella]], [[Annunziata]], [[Antonia]], [[Antonietta]], [[Apollonia]], [[Argentina]], [[Ariana]] hag [[Arianna]], [[Armanda]], [[Assunta]], [[Augusta]], [[Aura]], [[Aurea]], [[Aurelia]], [[Aurora]], [[Ausilia]], [[Avellina]], [[Azzurra]].

=== B ===
[[Balbina]], [[Barbara]], [[Bartolomea]], [[Béata]], [[Beatrice]], [[Benedetta]], [[Benedicta]], [[Beniamina]], [[Benilde]], [[Berengaria]], [[Bernarda]], [[Berta]], [[Betta]], [[Bettina]], [[Bianca]], [[Bibiana]], [[Blandina]], [[Bona]], [[Bonaria]], [[Brigida]], [[Brigitta]], [[Bruna]], [[Brunilde]].

=== C ===
[[Calliope]], [[Calogera]], [[Camilla]], [[Candida]], [[Carina]], [[Carla]], [[Carlotta]], [[Carmela]], [[Carmina]], [[Carola]], [[Carolina]], [[Cassandra]], [[Catena]], [[Caterina]], [[Cecilia]], [[Celeste]], [[Cesira]], [[Chiara]], [[Cinzia]], [[Clara]], [[Clarice]], [[Clarissa]], [[Claudia]], [[Clelia]], [[Clementina]], [[Cleofe]], [[Cleopatra]], [[Clio]], [[Clorinda]], [[Clotilde]], [[Colomba]], [[Concetta]], [[Consolata]], [[Cora]], [[Cordelia]], [[Corinna]], [[Cornelia]], [[Corradina]], [[Cosima]], [[Costantina]], [[Costanza]], [[Cristiana]], [[Cristina]], [[Crocifissa]], [[Cunegonda]].

=== D ===
[[Dafne]], [[Dalia]], [[Dalila]], [[Damiana]], [[Daniela]], [[Danila]], [[Daria]], [[Debora]], [[Delfina]], [[Delia]], [[Demetria]], [[Desdemona]], [[Desideria]], [[Desolina]], [[Diamante (anv-bihan)|Diamante]], [[Diana]], [[Diletta]], [[Dina]], [[Diomira]], [[Dirce]], [[Dolce]], [[Domenica]], [[Domitilla]], [[Domizia]], [[Donata]], [[Donatella]], [[Dora]], [[Doralice]], [[Doris]], [[Dorotea]], [[Drusilla]]

=== E ===
[[Image:Bronzino, Agnolo - Eleonora of Toledo - National Gallery in Prague.jpg|right|thumb|250 px|Ar briñsez ''[[Eleonora di Toledo]]'' (1519-1562), poltredet gant [[Bronzino]] ]]
[[Ebe]], [[Eddas]], [[Edvige]], [[Eglantina]], [[Egle]], [[Elda]], [[Elena]], [[Eleonora]], [[Eletta]], [[Elettra]], [[Elfride]], [[Elga]], [[Élide]], [[Elisa]], [[Elisabetta]], [[Eloisa]], [[Elsa (prénom)|Elsa]], [[Elvezia]], [[Emanuela]], [[Emilia]], [[Emiliana]], [[Emma]], [[Enrica]], [[Enza]], [[Erica]], [[Erika]], [[Erina]], [[Ermelinda]], [[Ermellina]], [[Ermengarda]], [[Ermina]], [[Erminia]], [[Ernesta]], [[Ersilia]], [[Esperia (prénom)|Esperia]], [[Ester]], [[Eudemia]], [[Eufemia]], [[Eufrasia]], [[Eufrosina]], [[Eugenia]], [[Eulalia]], [[Eunice]], [[Euridice]], [[Eurosia]], [[Eusebia]], [[Eva]], [[Evelina]]

=== F ===
[[Fabia]], [[Fabrizia]], [[Fantina]], [[Fatima]], [[Fausta]], [[Faustina]], [[Fede]], [[Federica]], [[Fedora]], [[Fedra]], [[Felicita]], [[Fernanda]], [[Fiamma]], [[Fiammetta]], [[Filippa]], [[Filomena]], [[Filotea]], [[Fioralba]], [[Fiorella]], [[Fioretta]], [[Fiorenza]], [[Firmina]], [[Flaminia]], [[Flavia]], [[Flaviana]], [[Flora]], [[Florenza]], [[Floriana]], [[Florinda]], [[Fortuna]], [[Fortunia]], [[Fortunata]], [[Fosca]], [[Franca]], [[Francesca]], [[Frediana]], [[Frida]], [[Frine]], [[Fulvia]]

=== G ===
[[Gabriella]], [[Gaetana]], [[Galatea]], [[Gavina]], [[Gelinda]], [[Gelsomina]], [[Geltrude]], [[Gemma]], [[Genoveffa]], [[Germana]], [[Giacinta]], [[Giacomina]], [[Giada]], [[Gianna]], [[Gigliola]], [[Gina]], [[Ginevra]], [[Gioconda]], [[Gioia]], [[Giordana]], [[Giorgia]], [[Giorgina]], [[Giovanna]], [[Gisella]], [[Giuditta]], [[Giuliana]], [[Giulia]], [[Giuseppina]], [[Giustina]], [[Gloria]], [[Grazia]], [[Graziella]], [[Greta]], [[Guendalina]]

=== I ===
[[Ida]], [[Idelma]], [[Ilaria]], [[Ilda]], [[Ildegarda]], [[Ildegonda]], [[Ileana]], [[Imelda]], [[Immacolata]], [[Incoronata]], [[Ines]], [[Iolanda]], [[Iole]], [[Ippolita]], [[Irene]], [[Iride]], [[Irma]], [[Isa]], [[Isabella]], [[Iside]], [[Isotta]], [[Italia]], [[Iva]], [[Ivana]]

=== L ===
[[Skeudenn: LauraPausini.jpg|right|thumb|220px| Ar ganerez [[Laura Pausini]].]]
[[Lalla]], [[Lara]], [[Laura]], [[Lavinia]], [[Leda]], [[Lella]], [[Lena]], [[Lea]], [[Leonarda]], [[Leonilde]], [[Letizia]], [[Lia]], [[Liana]], [[Licia]], [[Lidia]], [[Lilia]], [[Liliana]], [[Linda]], [[Lina]], [[Lisa]], [[Livia]], [[Lora]], [[Loredana]], [[Lorena]], [[Lorenza]], [[Luana]], [[Lucia]], [[Luciana]], [[Lucilla]], [[Lucrezia]], [[Ludovica]], [[Luisa]], [[Luna]]

=== M ===
[[Restr:Mina4 407px.jpg|thumb|left| Ar ganerez [[Mina Mazzini]] e 1972.]]
[[Maddalena]], [[Mafalda]], [[Magda]], [[Maia]], [[Malvina]], [[Mara]], [[Marcella]], [[Margherita]], [[Maria]], [[Mariana]], [[Marianna]], [[Marilena]], [[Marina]], [[Marisa]], [[Marta]], [[Martina]], [[Marzia]], [[Matilde]], [[Maura]], [[Medea]], [[Melania]], [[Melina]], [[Melissa]], [[Michela]], [[Mila]], [[Milena]], [[Mimma]], [[Mina]], [[Minerva]], [[Miranda]], [[Mirella]], [[Miriam]], [[Mira]], [[Monia]], [[Monica]], [[Morena]], [[Morgana]].

=== N ===
*[[Nadia]], [[Natalia]], [[Nella]], [[Nerina]], [[Nicoletta]], [[Nilde]], [[Nilla]], [[Nina]], [[Ninfa]], [[Nives]], [[Nora]], [[Norma]], [[Novella]], [[Nunzia]]

=== O ===
*[[Odetta]], [[Odilia]], [[Ofelia]], [[Olga]], [[Olimpia]], [[Oliva]], [[Olivia]], [[Ombretta]], [[Ondina]], [[Onelia]], [[Oriana]], [[Orietta]], [[Ornella]], [[Orsola]], [[Ottavia]].

=== P ===
*[[Palmira]], [[Pamela]], [[Paola]], [[Pasqua]], [[Pasqualina]], [[Patrizia]], [[Penelope (anv-bihan)|Penelope]], [[Perla]], [[Perpetua]], [[Petra]], [[Petronilla]], [[Pia]], [[Piera]], [[Porzia]], [[Prassede]], [[Prisca]], [[Priscilla]]

=== R ===
*[[Rachele]], [[Raffaela]], [[Raffaella]], [[Ramona]], [[Rebecca]], [[Regina]], [[Renata]], [[Rina]], [[Rita]], [[Roberta]], [[Roma]], [[Romana]], [[Romilda]], [[Rosa]], [[Rosalba]], [[Rosalia]], [[Rosalina]], [[Rosalinda]], [[Rosaria]], [[Rosmunda]], [[Rossana]], [[Rossella]], [[Rubina]]

=== S ===
*[[Sabina]], [[Sabrina]], [[Salvina]], [[Samanta]], [[Sandra]], [[Santa]], [[Santina]], [[Sara]], [[Saveria]], [[Scolastica]], [[Seconda]], [[Selene]], [[Selvaggia]], [[Semiramide]], [[Serafina]], [[Serena]], [[Sesta]], [[Settima]], [[Severina]], [[Sibilla]], [[Silvana]], [[Silvia]], [[Simona]], [[Siria]], [[Smeralda]], [[Soccorsa]], [[Sofia]], [[Sofronia]], [[Sonia]], [[Speranza]], [[Stefania]], [[Stella]], [[Susanna]]

=== T ===
*[[Tamara]], [[Tania]], [[Tarcisia]], [[Tarsilia]], [[Tatiana]], [[Tea]], [[Tecla]], [[Teodolinda]], [[Teodora]], [[Teodosia]], [[Teresa]], [[Tiberia]], [[Tilde]], [[Tina]], [[Tiziana]], [[Tommasina]], [[Tonia]], [[Tosca]], [[Tranquilla]], [[Trofimena]], [[Tullia]].

=== U ===
*[[Ubalda]], [[Umberta]], [[Urania]], [[Ursula]]

=== V ===
[[Image:Vittoria Colonna from Lazio.jpg|thumb|250px|Ar briñsez ha barzhez [[Vittoria Colonna (barzhez)|Vittoria Colonna]] (1490-1547), poltredet gant [[Sebastiano del Piombo]].]]
*[[Valda]], [[Valentina]], [[Valeria]], [[Valeriana]], [[Vanessa (anv-bihan)|Vanessa]], [[Vanna]], [[Velia]], [[Velleda]], [[Venera]], [[Veneranda]], [[Vera (anv-bihan)|Vera]], [[Verdiana]], [[Veronica (anv-bihan)|Veronica]], [[Vincenza]], [[Viola]], [[Violante]], [[Violetta]], [[Virginia]], [[Vita]], [[Vittoria]], [[Viviana]]

=== W ===
*[[Wanda]], [[Wanna]], [[Wilma]]

=== X ===
*[[Xenia]]

=== Z ===
[[Restr:Zita02502u.jpg|thumb|left| Ar briñsez [[Zita di Borbone-Parma]] (1892-1989)]]
*[[Zaira]], [[Zara (anv-bihan)|Zara]], [[Zelmira]], [[Zenobia]], [[Zina]], [[Zita]], [[Zoe]]

[[Rummad:Anvioù-bihan italianek]]</text>
      <sha1>lfzikvedxdswvynizbdz4m1v2c1w34n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fontaine-au-Pire</title>
    <ns>0</ns>
    <id>85412</id>
    <revision>
      <id>2195689</id>
      <parentid>2118790</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T23:19:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2195689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9629" sha1="g2very4pn8bnup6zrrq8aagv34hxpcr" xml:space="preserve">{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;width:300px; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#fafafa; border:1px #aaaaaa solid; border-collapse:collapse; font-size:95%;&quot;
|+&lt;span style=&quot;font-size:large;&quot;&gt;  &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #adafda&quot; |'''Kumunioù Bro-C'hall'''
|-
|- align=&quot;center&quot;
|Anv 
|'''Fontaine-au-Pire''' 
|- align=&quot;center&quot;
|Skoed 
|[[Skeudenn:Blason famille fr de Francqueville.svg|90px]]
|- align=&quot;center&quot;
|Lec'hiadur Fontaine-au-Pire en [[Arondisamant Cambrai]]
|
|- align=&quot;center&quot;
|[[Riez]]
|{{Bro-C'hall}}
|- align=&quot;center&quot;
|[[Rannvro]] 
|{{FR-NPDC}}
|- align=&quot;center&quot;
|[[Departamant]] 
|{{FR-Norzh}} 
|- align=&quot;center&quot;
|[[Bro hengounel]] 
|
|- align=&quot;center&quot;
|[[Arondisamant]] 
|[[Arondisamant Cambrai|Cambrai]]
|- align=&quot;center&quot;
|[[Etrekumuniezh]] 
|Communauté de communes du Caudrésis-Catésis
|- align=&quot;center&quot;
|[[Kanton]]
|[[Kanton Carnières|Carnières]] 
|- align=&quot;center&quot;
|[[Kod INSEE]] 
|59243
|- align=&quot;center&quot;
|[[Kod-post]] 
|59157 
|- align=&quot;center&quot;
|Maer 
|Jean Wecxsteen
|- align=&quot;center&quot;
|Amzer-gefridi 
|[[2008]]-[[2014]]
|- align=&quot;center&quot;
|Gorread 
|7,57&amp;nbsp;km²
|- align=&quot;center&quot;
|Led
|50° 07' 50&quot; Norzh 
|- align=&quot;center&quot;
|Hed
|03° 22' 32&quot; Reter
|- align=&quot;center&quot;
|Uhelder kreiz 
|.. m
|- align=&quot;center&quot;
|Uhelder bihanañ 
|87 m
|- align=&quot;center&quot;
|Uhelder brasañ 
|129 m
|- align=&quot;center&quot;
|Poblañs hep kontoù doubl
|1 176 &lt;small&gt;(2007)&lt;/small&gt;
|- align=&quot;center&quot;
|Stankter
|155 a./km²
|- align=&quot;center&quot;
|Lec'hienn ar gumun
| 
|-
|}
'''Fontaine-au-Pire''' a zo ur gumun eus [[departamant gall|departamant]] [[Norzh (departamant)|Norzh]] e [[Bro-C'hall]].
== Istor ==
=== {{XIXvet}} kantved ===
=== {{XXvet}} kantved ===
* [[Brezel-bed kentañ]]: difennet eo '''Fontaine-au-Pire''' gant an 11{{vet}} Brigadenn eus lu ar [[Rouantelezh-Unanet]] ouzh ul lodenn eus an 9{{vet}} Rannlu Marc'hegiezh [[Alamagn|Alaman]] e-pad [[Emgann Le Cateau-Cambrésis]] d'ar [[26 Eost|26 a viz]] [[1914]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140331162312/http://www.sambre-marne-yser.be/article.php3?id_article=60 Sambre-Marne-Yser]&lt;/ref&gt;. Chom a reas e dalc'h an [[Alamagn|Alamaned]] betek miz [[Here]] [[1918]]. '''Fontaine-au-Pire''' a voe kemeret gant Rannlu [[Zeland-Nevez]] e miz [[Here]] [[1918]]&lt;ref name=&quot;WW1 Cemeteries&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20130523160831/http://www.ww1cemeteries.com/ww1frenchcemeteries/fontaineaupirecom.htm WW1 Cemeteries]&lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
{|
|[[Skeudenn:Fontaine au Pire church.jpg|left|thumb|180px]]
|}
* An iliz katolik
=== Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun: ''Fontaine-au-Pire Communal Cemetery'' ===
{| class = &quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+
! Bro
! Niver a soudarded
|- 
|[[Skeudenn:Flag of the United Kingdom.svg|24px]] [[Rouantelezh-Unanet]]
|168
|-
|[[Skeudenn:Flag of New Zealand.svg|24px]] [[Zeland-Nevez]]
|3
|-
|'''Hollad'''
|'''171'''
|}
Marvet int e-pad ar [[Brezel-bed kentañ]]. Implijet e voe ar vered gant al lu [[alaman]]. Gantañ e voe douaret milourion ar [[Rouantelezh-Unanet]] marvet e ti-kêr ar gumun e-pad [[Emgann Le Cateau-Cambrésis]] e miz [[Eost]] [[1914]] pe diwezhatoc'h. An tri milour eus [[Zeland-Nevez]] a voe douaret gant o c'hamaladed eus Rannlu [[Zeland-Nevez]] e miz [[Here]] [[1918]]&lt;ref name=&quot;WW1 Cemeteries&quot;/&gt;.
== Armerzh ==
== Douaroniezh ==
== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl=Roll maered ar gumun}}
{{Dilennad |Deroù = 1964 |Penn = Meurzh 2008 |Anv = Jean-Marie Lemaire  |Strollad = Tu-dehou, distrollad |Karg = bet kuzulier [[Kanton Carnières]] }}
{{Dilennad |Deroù = Meurzh 2008 |Penn = Meurzh 2014 |Anv = Jean Wecxsteen  |Strollad =  |Karg = }}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}
== Emdroadur ar boblañs 1793-2007 ==
&lt;timeline&gt;						
Colors=						
  id:lightgrey value:gray(0.9)						
  id:darkgrey value:gray(0.7)						
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)						
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)						
ImageSize  = width:800 height:350						
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:50						
DateFormat = x.y						
Period =from:0 till:2500						
TimeAxis   = orientation:vertical						
AlignBars  = justify						
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:300 start:0						
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:150 start:0						
						
BackgroundColors = canvas:sfondo						
BarData=						
  bar:1791						
  bar:1792						
  bar:1793						
  bar:1794						
  bar:1795						
  bar:1796						
  bar:1797						
  bar:1798						
  bar:1799						
  bar:1800 text:1800						
  bar:1801						
  bar:1802						
  bar:1803						
  bar:1804						
  bar:1805						
  bar:1806						
  bar:1807						
  bar:1808						
  bar:1809						
  bar:1810						
  bar:1811						
  bar:1812						
  bar:1813						
  bar:1814						
  bar:1815						
  bar:1816						
  bar:1817						
  bar:1818						
  bar:1819						
  bar:1820 text:1820						
  bar:1821						
  bar:1822						
  bar:1823						
  bar:1824						
  bar:1825						
  bar:1826						
  bar:1827						
  bar:1828						
  bar:1829						
  bar:1830						
  bar:1831						
  bar:1832						
  bar:1833						
  bar:1834						
  bar:1835						
  bar:1836						
  bar:1837						
  bar:1838						
  bar:1839						
  bar:1840 text:1840						
  bar:1841						
  bar:1842						
  bar:1843						
  bar:1844						
  bar:1845						
  bar:1846						
  bar:1847						
  bar:1848						
  bar:1849						
  bar:1850						
  bar:1851						
  bar:1852						
  bar:1853						
  bar:1854						
  bar:1855						
  bar:1856						
  bar:1857						
  bar:1858						
  bar:1859						
  bar:1860 text:1860						
  bar:1861						
  bar:1862						
  bar:1863						
  bar:1864						
  bar:1865						
  bar:1866						
  bar:1867						
  bar:1868						
  bar:1869						
  bar:1870						
  bar:1871						
  bar:1872						
  bar:1873						
  bar:1874						
  bar:1875						
  bar:1876						
  bar:1877						
  bar:1878						
  bar:1879						
  bar:1880 text:1880						
  bar:1881						
  bar:1882						
  bar:1883						
  bar:1884						
  bar:1885						
  bar:1886						
  bar:1887						
  bar:1888						
  bar:1889						
  bar:1890						
  bar:1891						
  bar:1892						
  bar:1893						
  bar:1894						
  bar:1895						
  bar:1896						
  bar:1897						
  bar:1898						
  bar:1899						
  bar:1900 text:1900						
  bar:1901						
  bar:1902						
  bar:1903						
  bar:1904						
  bar:1905						
  bar:1906						
  bar:1907						
  bar:1908						
  bar:1909						
  bar:1910						
  bar:1911						
  bar:1912						
  bar:1913						
  bar:1914						
  bar:1915						
  bar:1916						
  bar:1917						
  bar:1918						
  bar:1919						
  bar:1920 text:1920						
  bar:1921						
  bar:1922						
  bar:1923						
  bar:1924						
  bar:1925						
  bar:1926						
  bar:1927						
  bar:1928						
  bar:1929						
  bar:1930						
  bar:1931						
  bar:1932						
  bar:1933						
  bar:1934						
  bar:1935						
  bar:1936						
  bar:1937						
  bar:1938						
  bar:1939						
  bar:1940 text:1940						
  bar:1941						
  bar:1942						
  bar:1943						
  bar:1944						
  bar:1945						
  bar:1946						
  bar:1947						
  bar:1948						
  bar:1949						
  bar:1950						
  bar:1951						
  bar:1952						
  bar:1953						
  bar:1954						
  bar:1955						
  bar:1956						
  bar:1957						
  bar:1958						
  bar:1959						
  bar:1960 text:1960						
  bar:1961						
  bar:1962						
  bar:1963						
  bar:1964						
  bar:1965						
  bar:1966						
  bar:1967						
  bar:1968						
  bar:1969						
  bar:1970						
  bar:1971						
  bar:1972						
  bar:1973						
  bar:1974						
  bar:1975						
  bar:1976						
  bar:1977						
  bar:1978						
  bar:1979						
  bar:1980 text:1980						
  bar:1981						
  bar:1982						
  bar:1983						
  bar:1984						
  bar:1985						
  bar:1986						
  bar:1987						
  bar:1988						
  bar:1989						
  bar:1990						
  bar:1991						
  bar:1992						
  bar:1993						
  bar:1994						
  bar:1995						
  bar:1996						
  bar:1997						
  bar:1998						
  bar:1999						
  bar:2000 text:2000						
  bar:2001						
  bar:2002						
  bar:2003						
  bar:2004						
  bar:2005						
  bar:2006						
  bar:2007						
PlotData=						
 color:barra width:10 align:left						
 bar:1793 from:0 till: 806						
 bar:1800 from:0 till: 740						
 bar:1806 from:0 till: 758						
 bar:1821 from:0 till: 996						
 bar:1831 from:0 till: 1116						
 bar:1836 from:0 till: 1198						
 bar:1841 from:0 till: 1182						
 bar:1846 from:0 till: 1243						
 bar:1851 from:0 till: 1174						
 bar:1856 from:0 till: 1266						
 bar:1861 from:0 till: 1380						
 bar:1866 from:0 till: 1456						
 bar:1872 from:0 till: 1445						
 bar:1876 from:0 till: 1646						
 bar:1881 from:0 till: 1934						
 bar:1886 from:0 till: 2050						
 bar:1891 from:0 till: 2240						
 bar:1896 from:0 till: 2337						
 bar:1901 from:0 till: 2379						
 bar:1906 from:0 till: 2460						
 bar:1911 from:0 till: 2486						
 bar:1921 from:0 till: 1895						
 bar:1926 from:0 till: 1837						
 bar:1931 from:0 till: 1749						
 bar:1936 from:0 till: 1682						
 bar:1946 from:0 till: 1477						
 bar:1954 from:0 till: 1505						
 bar:1962 from:0 till: 1374						
 bar:1968 from:0 till: 1331						
 bar:1975 from:0 till: 1260						
 bar:1982 from:0 till: 1217						
 bar:1990 from:0 till: 1127						
 bar:1999 from:0 till: 1110						
 bar:2006 from:0 till: 1174						
 bar:2007 from:0 till: 1176						
						
TextData=						
  fontsize:S pos:(50,10)						
  text:						
&lt;/timeline&gt;			
&lt;ref&gt;Cassini hag [[EBSSA]]&lt;/ref&gt;
== Tud  ==
== Liammoù diavaez ==
== Dave ha notennoù==
&lt;references/&gt;

[[Rummad:Kumunioù an Norzh (departamant)]]
[[Rummad:Bezioù-brezel ar C'hommonwealth en Norzh]]</text>
      <sha1>g2very4pn8bnup6zrrq8aagv34hxpcr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Norte (Portugal)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>113087</id>
    <revision>
      <id>2195700</id>
      <parentid>1958570</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T10:17:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>-wuppertaler</username>
        <id>84814</id>
      </contributor>
      <comment>photo added</comment>
      <origin>2195700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="890" sha1="4bwbwghppq108n2p156yy62yn3mxm88" xml:space="preserve">{{pennad zo|Norte}}
[[Restr:LocalRegiaoNorte.svg|thumb|300px|]]
'''Norte''' (portugaleg: ''Região do Norte'', da lavaret eo &quot;Rannvro an Norzh&quot;) a zo unan eus [[rannvroioù Portugal]], e norzh ar vro. [[Porto]], er c'hornôg anezhi, eo ar gêr-benn.

&lt;br&gt;&lt;gallery class=center caption=&quot;Norte (Portugal)&quot;&gt;
Braga-Kathedrale-02-2011-gje.jpg|[[Braga (Portugal)|Braga]]
Guimaraes-Largo da Oliveira-04-2011-gje.jpg|[[Guimarães]]
Porto-130-Stadt-Torre dos Clerigos-1983-gje.jpg|[[Porto]]
Douro-Tal-02-2011-gje.jpg
Douro-Tal-30-Weinberge-Oelbaeume-2011-gje.jpg
Douro-Tal-44-Altar-2011-gje.jpg
Portugal-Norte-132-Mesao Frio-Fahrrad-2011-gje.jpg
Portugal-Norte-170-Dorf-2011-gje.jpg
Portugal-Norte-190-Bauersfrau-2011-gje.jpg
Portugal-Norte-218-Haus im Ginster-2011-gje.jpg
Tavora-Tal-46-Oelbaumterrassen-2011-gje.jpg
POR Porto Aerial 02.jpg
&lt;/gallery&gt;
{{Commonscat}}
[[Rummad:Rannvroioù Portugal]]</text>
      <sha1>4bwbwghppq108n2p156yy62yn3mxm88</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kaozeal:Kroaz-vrezel 1914-1918 (Bro-C'hall)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>117623</id>
    <revision>
      <id>2195669</id>
      <parentid>2195655</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T15:16:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Huñvreüs</username>
        <id>54570</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kemmadur pe get ? */ Respont</comment>
      <origin>2195669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2330" sha1="b33w0j6v70amlzd99zdzoi7m3rnr1t3" xml:space="preserve">''en anaoudegezh un emzalc'h'' , pe '''eus''' un emzalc'h? [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 13 Meu 2015 da 07:40 (UTC)
::Demat. Ar wirionez ganeoc'h, èl-rezon. [[Implijer:Kadbzh|Kadbzh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadbzh|kaozeal]]) 13 Meu 2015 da 08:55 (UTC)

== Kemmadur pe get ? ==
Ur goulenn dister : perak Kroaz-'''b'''rezel e-lec'h Kroaz-'''v'''rezel ? kemmadur dre vlotaat ebet en degouezh-mañ. Trugarez [[Implijer:Antiquaire1|Antiquaire1]] ([[Kaozeadenn Implijer:Antiquaire1|kaozeal]]) 10 Gwe 2024 da 17:55 (UTC)
:Ha perak skrivañ &quot;Kroaz-'''b'''rezel 1914-1918&quot; 'ba'n Databox ? ha krouin ur &quot;Rummad:Kroaz-'''b'''rezel 1914-1918&quot; ?--[[Implijer:Antiquaire1|Antiquaire1]] ([[Kaozeadenn Implijer:Antiquaire1|kaozeal]]) 11 Gouere 2026 da 14:13 (UTC)

:War-eeun eus ar galleg ''croix de guerre'' [14-18, 39-45] e teu *&quot;kroaz-brezel&quot; ha *&quot;kroaz-vrezel&quot;. Reishoc'h e vije *&quot;kroaz-brezel&quot; en abeg da genstok ar c'hensonennoù (distaget &quot;'krwa:'''s'''-''''p'''rezl&quot;), met faziek eo an daou stumm : '''kroaz ar brezel''' [14-18, 39-45] eo ar stumm reizh nemetañ. [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 11 Gouere 2026 da 20:01 (UTC)

Daoust ha ne vije ket un dra vat lakaat e brezhoneg an destenn manet e saozneg en databox ?--[[Implijer:Antiquaire1|Antiquaire1]] ([[Kaozeadenn Implijer:Antiquaire1|kaozeal]]) 22 Gouere 2026 da 16:40 (UTC)

:Gallout a rez hen ober e Wikidata, evel-mañ.
:[[Restr:Wikidata_John_Browning.webm]] [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 23 Gouere 2026 da 12:16 (UTC)
::Salud, Trugarez eus da ginnig. N'on ket barrek a-walc'h, na tost, d'ober gant ar binvioù-se, siwazh din. Ne rin ket 'ta kuit d'ober traoù a-dreuz. Gwellañ soñjoù. [[Implijer:Antiquaire1|Antiquaire1]] ([[Kaozeadenn Implijer:Antiquaire1|kaozeal]]) 24 Gouere 2026 da 09:14 (UTC)
:::Graet am eus evit ul lodenn anezho met un dra a seblant iskis din. Kroaz ar brezel 1939–1945 a vefe ar renk izeloc’h, ha ''médaille nationale de reconnaissance aux victimes du terrorisme'' a vefe ar renk a-üs? Din e seblantont bezañ medalennoù all, ha n’eo ket medalennoù izeloc’h pe uheloc’h. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 24 Gouere 2026 da 15:16 (UTC)</text>
      <sha1>b33w0j6v70amlzd99zdzoi7m3rnr1t3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2195694</id>
      <parentid>2195669</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T08:13:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Antiquaire1</username>
        <id>81263</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kemmadur pe get ? */ Respont</comment>
      <origin>2195694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2696" sha1="i2r2vmsk1g6vmp77o69vhqsi78mw1t3" xml:space="preserve">''en anaoudegezh un emzalc'h'' , pe '''eus''' un emzalc'h? [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 13 Meu 2015 da 07:40 (UTC)
::Demat. Ar wirionez ganeoc'h, èl-rezon. [[Implijer:Kadbzh|Kadbzh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadbzh|kaozeal]]) 13 Meu 2015 da 08:55 (UTC)

== Kemmadur pe get ? ==
Ur goulenn dister : perak Kroaz-'''b'''rezel e-lec'h Kroaz-'''v'''rezel ? kemmadur dre vlotaat ebet en degouezh-mañ. Trugarez [[Implijer:Antiquaire1|Antiquaire1]] ([[Kaozeadenn Implijer:Antiquaire1|kaozeal]]) 10 Gwe 2024 da 17:55 (UTC)
:Ha perak skrivañ &quot;Kroaz-'''b'''rezel 1914-1918&quot; 'ba'n Databox ? ha krouin ur &quot;Rummad:Kroaz-'''b'''rezel 1914-1918&quot; ?--[[Implijer:Antiquaire1|Antiquaire1]] ([[Kaozeadenn Implijer:Antiquaire1|kaozeal]]) 11 Gouere 2026 da 14:13 (UTC)

:War-eeun eus ar galleg ''croix de guerre'' [14-18, 39-45] e teu *&quot;kroaz-brezel&quot; ha *&quot;kroaz-vrezel&quot;. Reishoc'h e vije *&quot;kroaz-brezel&quot; en abeg da genstok ar c'hensonennoù (distaget &quot;'krwa:'''s'''-''''p'''rezl&quot;), met faziek eo an daou stumm : '''kroaz ar brezel''' [14-18, 39-45] eo ar stumm reizh nemetañ. [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 11 Gouere 2026 da 20:01 (UTC)

Daoust ha ne vije ket un dra vat lakaat e brezhoneg an destenn manet e saozneg en databox ?--[[Implijer:Antiquaire1|Antiquaire1]] ([[Kaozeadenn Implijer:Antiquaire1|kaozeal]]) 22 Gouere 2026 da 16:40 (UTC)

:Gallout a rez hen ober e Wikidata, evel-mañ.
:[[Restr:Wikidata_John_Browning.webm]] [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 23 Gouere 2026 da 12:16 (UTC)
::Salud, Trugarez eus da ginnig. N'on ket barrek a-walc'h, na tost, d'ober gant ar binvioù-se, siwazh din. Ne rin ket 'ta kuit d'ober traoù a-dreuz. Gwellañ soñjoù. [[Implijer:Antiquaire1|Antiquaire1]] ([[Kaozeadenn Implijer:Antiquaire1|kaozeal]]) 24 Gouere 2026 da 09:14 (UTC)
:::Graet am eus evit ul lodenn anezho met un dra a seblant iskis din. Kroaz ar brezel 1939–1945 a vefe ar renk izeloc’h, ha ''médaille nationale de reconnaissance aux victimes du terrorisme'' a vefe ar renk a-üs? Din e seblantont bezañ medalennoù all, ha n’eo ket medalennoù izeloc’h pe uheloc’h. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 24 Gouere 2026 da 15:16 (UTC)
::::Salud dit, n'eo ket ken eeun-se dre m'eo renet an &quot;Ordre protocolaire des décorations françaises&quot; gant Kañsellerezh meur al Lejion a Enor : https://www.legiondhonneur.fr/fr/les-decorations/les-decorations-francaises/le-systeme-national. A galon. [[Implijer:Antiquaire1|Antiquaire1]] ([[Kaozeadenn Implijer:Antiquaire1|kaozeal]]) 25 Gouere 2026 da 08:13 (UTC)</text>
      <sha1>i2r2vmsk1g6vmp77o69vhqsi78mw1t3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2195699</id>
      <parentid>2195694</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T10:13:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Huñvreüs</username>
        <id>54570</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kemmadur pe get ? */ Respont</comment>
      <origin>2195699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2966" sha1="064cgoxpirt1zfj4e3xjio9usxhilo6" xml:space="preserve">''en anaoudegezh un emzalc'h'' , pe '''eus''' un emzalc'h? [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 13 Meu 2015 da 07:40 (UTC)
::Demat. Ar wirionez ganeoc'h, èl-rezon. [[Implijer:Kadbzh|Kadbzh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadbzh|kaozeal]]) 13 Meu 2015 da 08:55 (UTC)

== Kemmadur pe get ? ==
Ur goulenn dister : perak Kroaz-'''b'''rezel e-lec'h Kroaz-'''v'''rezel ? kemmadur dre vlotaat ebet en degouezh-mañ. Trugarez [[Implijer:Antiquaire1|Antiquaire1]] ([[Kaozeadenn Implijer:Antiquaire1|kaozeal]]) 10 Gwe 2024 da 17:55 (UTC)
:Ha perak skrivañ &quot;Kroaz-'''b'''rezel 1914-1918&quot; 'ba'n Databox ? ha krouin ur &quot;Rummad:Kroaz-'''b'''rezel 1914-1918&quot; ?--[[Implijer:Antiquaire1|Antiquaire1]] ([[Kaozeadenn Implijer:Antiquaire1|kaozeal]]) 11 Gouere 2026 da 14:13 (UTC)

:War-eeun eus ar galleg ''croix de guerre'' [14-18, 39-45] e teu *&quot;kroaz-brezel&quot; ha *&quot;kroaz-vrezel&quot;. Reishoc'h e vije *&quot;kroaz-brezel&quot; en abeg da genstok ar c'hensonennoù (distaget &quot;'krwa:'''s'''-''''p'''rezl&quot;), met faziek eo an daou stumm : '''kroaz ar brezel''' [14-18, 39-45] eo ar stumm reizh nemetañ. [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 11 Gouere 2026 da 20:01 (UTC)

Daoust ha ne vije ket un dra vat lakaat e brezhoneg an destenn manet e saozneg en databox ?--[[Implijer:Antiquaire1|Antiquaire1]] ([[Kaozeadenn Implijer:Antiquaire1|kaozeal]]) 22 Gouere 2026 da 16:40 (UTC)

:Gallout a rez hen ober e Wikidata, evel-mañ.
:[[Restr:Wikidata_John_Browning.webm]] [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 23 Gouere 2026 da 12:16 (UTC)
::Salud, Trugarez eus da ginnig. N'on ket barrek a-walc'h, na tost, d'ober gant ar binvioù-se, siwazh din. Ne rin ket 'ta kuit d'ober traoù a-dreuz. Gwellañ soñjoù. [[Implijer:Antiquaire1|Antiquaire1]] ([[Kaozeadenn Implijer:Antiquaire1|kaozeal]]) 24 Gouere 2026 da 09:14 (UTC)
:::Graet am eus evit ul lodenn anezho met un dra a seblant iskis din. Kroaz ar brezel 1939–1945 a vefe ar renk izeloc’h, ha ''médaille nationale de reconnaissance aux victimes du terrorisme'' a vefe ar renk a-üs? Din e seblantont bezañ medalennoù all, ha n’eo ket medalennoù izeloc’h pe uheloc’h. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 24 Gouere 2026 da 15:16 (UTC)
::::Salud dit, n'eo ket ken eeun-se dre m'eo renet an &quot;Ordre protocolaire des décorations françaises&quot; gant Kañsellerezh meur al Lejion a Enor : https://www.legiondhonneur.fr/fr/les-decorations/les-decorations-francaises/le-systeme-national. A galon. [[Implijer:Antiquaire1|Antiquaire1]] ([[Kaozeadenn Implijer:Antiquaire1|kaozeal]]) 25 Gouere 2026 da 08:13 (UTC)
:::::Se a ya kalz pelloc’h evit ar pezh a c’hallfe dedennañ ac’hanon. Forzh penaos, evel-just n’am eus ket dilamet al liammoù Wikidata meneget a-üs. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 25 Gouere 2026 da 10:13 (UTC)</text>
      <sha1>064cgoxpirt1zfj4e3xjio9usxhilo6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Falun</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120372</id>
    <revision>
      <id>2195686</id>
      <parentid>1678833</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T21:18:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2195686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1105" sha1="kkjoc1jeifuc2n6q5mxy6b69a77647j" xml:space="preserve">[[Restr:Kristinegymnasiet Falun 2006.jpg|thumb|Lise Kristina, e Falun]]
'''Falun''' (distaget {{IPA|[ˈfɑːˈlɵnː]}} e [[svedeg]]) zo ur gêr eus kreiz [[Sveden]], e [[kontelezh Dalarna]] (&quot;Dalarnas län&quot;) hag e [[Proviñsoù istorel Sveden|proviñs istorel]] [[Dalarna]]. E 2010 e oa {{formatnum:37291}} a dud o chom e kêr ha {{formatnum:56894}} a annezidi a oa er gumun.

Brudet eo Falun abalamour d'ar [[mengleuz]]ioù [[kouevr]] a zo er c'hornad. Lakaet eo bet, abalamour d'ar mengleuzioù-se ha da hêrezh c'hreantel ar gêr war roll lec'hiennoù [[glad bedel|glad ar bed]] gant [[UNESCO]] abaoe 2001.

== Kêrioù gevellet ==
Liammoù he deus Falun gant ar c'hêrioù-mañ :
* {{gevelliñ|Hamina|Finland|Finland}}
* {{gevelliñ|Röros|Norvegia|Norway}}
* {{gevelliñ|Vordingborg|Danmark|Denmark}}
* {{gevelliñ|Gütersloh|Alamagn|Germany}}
* {{gevelliñ|Grudziądz|Polonia|Poland}}

==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:Falun}}
* [https://web.archive.org/web/20201218041548/http://www.falun.se/ Lec'hienn ofisiel kumun Falun] {{sv}} 

[[Rummad:Kêrioù Sveden]]
[[Rummad:Glad bedel e Sveden]]</text>
      <sha1>kkjoc1jeifuc2n6q5mxy6b69a77647j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>FK Atlantas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>142492</id>
    <revision>
      <id>2195681</id>
      <parentid>2195115</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T19:43:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 7 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2195681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7933" sha1="spb0xr4pa6l9kubyxctsfn686ze99mo" xml:space="preserve">'''Futbolo klubas Atlantas''' zo ur c’hlub [[mell-droad]] bet krouet e [[1996]] ha diazezet e [[Klaipėda]], e [[Lituania]].
{| align=&quot;right&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;margin: 0 0 1em 1em; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; background-color: #ddd; font-size:90%;&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff000;&quot; |
{| style=&quot;background: #00f;&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;100%&quot;
|padding=15px|
!style=&quot;background: #fff000; color:#282146; font-size:2em;&quot;| FK Atlantas
| padding=15px|
|}
|- align=&quot;center&quot;
|colspan=&quot;2&quot;|[[Restr:Klaipėdos centrinis stadionas.JPG|280px]]&lt;br&gt;Sportva Klaipėda
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; padding:0.5em;&quot; bgcolor=&quot;white&quot;| 
|-
| '''Krouidigezh'''
| bgcolor=#eee| [[1996]] FK Atlantas
|-
| '''Lesanv'''
| bgcolor=#eee| ''Atlantiečiai''
|-
| '''Livioù'''
| bgcolor=#eee| [[Melen (liv)|Melen]] ha [[Glas (liv)|glas]]
|- valign=&quot;top&quot;
| '''Sportva'''
| bgcolor=#eee| ''Centrinis stadionas''&lt;br&gt;(4 000 plas)&lt;br&gt;[[Klaipėda]]&lt;br&gt;{{Lituania}}&lt;br /&gt; 
|-
!bgcolor=&quot;#fff&quot;|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=|pattern_ra=|pattern_sh=|pattern_so=
|leftarm=fff000|body=FFF000|rightarm=FFF000|shorts=0000ff|socks=FFF000|title=Er gêr}}
|bgcolor=&quot;white&quot;|{{Football kit|pattern_la=|pattern_b=|pattern_ra=|pattern_sh=|pattern_so=
|leftarm=0000ff|body=0000ff|rightarm=0000ff|shorts=0000ff|socks=0000ff|title=Er-maez}}
|}

== Sportva==
C'hoari a reont e stad ''Klaipėdos centrinis stadionas'', digoret e [[1927]], gant 4 000 plas.

== Titloù ==
; Futbolo klubas Granitas/Atlantas
* '''Kampion [[Lituania]] (4):'''&lt;ref&gt;[http://www.rsssf.com/tablesl/litochamp.html RSSSF]&lt;/ref&gt; 
** 1978, 1980, 1981, 1984

== Stadegoù (1996–2020) ==
{|
|- valign=&quot;top&quot;
|
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! Bloaz
! Rann.
! Kevre
! Plas
! Web
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A Lyga 1996/97|1996/97]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot;| '''7.'''
|&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20191117094035/http://almis.sritis.lt/1997_ltu.html ALMIS]&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A Lyga 1997/98|1997/98]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#f5f5f5&quot;| '''6.'''
| 
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A Lyga 1998/99|1998/99]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot;| '''6.'''
|&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20181021053536/http://almis.sritis.lt/ltu99lyga.html ALMIS]&lt;/ref&gt; 
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A Lyga 1999|1999]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#deb678&quot;| '''3.'''
|&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20180820035032/http://almis.sritis.lt/ltu99flyga.html ALMIS]&lt;/ref&gt; 
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A Lyga 2000|2000]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#deb678&quot;| '''3.'''
|&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20181021054107/http://almis.sritis.lt/ltu00lyga.html ALMIS]&lt;/ref&gt;
|}
|
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! Bloaz
! Rann.
! Kevre
! Plas
! Web
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A Lyga 2001|2001]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#BBBBBB&quot;| '''2.'''
|&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20180820034400/http://almis.sritis.lt/ltu01lyga.html ALMIS]&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A Lyga 2002|2002]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#BBBBBB&quot;| '''2.'''
|&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20180820033943/http://almis.sritis.lt/ltu02lyga.html ALMIS]&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A Lyga 2003|2003]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#f5f5f5&quot;| '''5.'''
|&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20180820034415/http://almis.sritis.lt/ltu03lyga.html ALMIS]&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A Lyga 2004|2004]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#deb678&quot;| '''3.''' 
|&lt;ref&gt;[http://www.rsssf.com/tablesl/lito04.html#1lyga RSSSF]&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A Lyga 2005|2005]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot;| '''7.''' 
|&lt;ref&gt;[http://www.rsssf.com/tablesl/lito05.html#1lyga RSSSF]&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A Lyga 2006|2006]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot;| '''6.''' 
|&lt;ref&gt;[http://www.rsssf.com/tablesl/lito06.html#1lyga RSSSF]&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A Lyga 2007|2007]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot;| '''6.''' 
|&lt;ref&gt;[http://www.rsssf.com/tablesl/lito07.html#1lyga RSSSF]&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A Lyga 2008|2008]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot;| '''6.''' 
|&lt;ref&gt;[http://www.rsssf.com/tablesl/lito08.html#1lyga RSSSF]&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot;| '''2009'''
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot;| '''3.'''
| bgcolor=&quot;#FFFFDD&quot;| '''[[Antra lyga]]''' ''(W.)'' 
| bgcolor=&quot;#FFFF00&quot;| '''1.''' 
|&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20211123062951/http://almis.sritis.lt/ltu09lyga2w.html ALMIS]&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot;| '''2010'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot;| '''2.'''
| bgcolor=&quot;#F4DC93&quot;| '''[[Pirma lyga]]''' 
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot;| '''7.''' 
|&lt;ref&gt;[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2010.html#1lyga RSSSF]&lt;/ref&gt;
|}
|
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! Bloaz
! Rann.
! Kevre
! Plas
! Web
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A Lyga 2011|2011]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot;| '''11.''' 
|&lt;ref&gt;[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2011.html#alyga RSSSF]&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A Lyga 2012|2012]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#F5F5F5&quot;| '''8.''' 
|&lt;ref&gt;[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2012.html#alyga RSSSF]&lt;/ref&gt; 
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A Lyga 2013|2013]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#BBBBBB&quot;| '''2.''' 
|&lt;ref&gt;[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2013.html#alyga RSSSF]&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A Lyga 2014|2014]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#deb678&quot;| '''3.''' 
|&lt;ref&gt;[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2014.html#alyga RSSSF]&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A Lyga 2015|2015]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#deb678&quot;| '''3.''' 
|&lt;ref&gt;[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2015.html#alyga RSSSF]&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A Lyga 2016|2016]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#f5f5f5&quot;| '''4.''' 
|&lt;ref&gt;[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2016.html#alyga RSSSF]&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A Lyga 2017|2017]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#f5f5f5&quot;| '''4.''' 
|&lt;ref&gt;[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2017.html#alyga RSSSF]&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A lyga 2018|2018]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#f5f5f5&quot;| '''6.''' 
|&lt;ref&gt;[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2018.html#alyga RSSSF]&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A Lyga 2019|2019]]'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''1.'''
| bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor=&quot;#f5f5f5&quot;| '''6.'''
|&lt;ref&gt;[http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html RSSSF]&lt;/ref&gt;
|-
| bgcolor=&quot;#ffd&quot;| '''2020'''
| bgcolor=&quot;#ffd&quot;| '''3.'''
| bgcolor=&quot;#ffd&quot;| '''[[Antra lyga]]''' ''(W.)''
| bgcolor=&quot;#fff&quot;| '''4.''' 
| 
|}
|}

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù=8}}

== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20240221092610/http://fkatlantas.lt/ Lec'hienn ofisiel ar c'hlub] 
* [http://alyga.lt/ Lec'hienn ofisiel A lyga]
* [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fk-atlantas-klaipeda/15838/ Globalsportsarchive]

[[Rummad:Kluboù mell-droad Lituania|Atlantas]]</text>
      <sha1>spb0xr4pa6l9kubyxctsfn686ze99mo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ethe</title>
    <ns>0</ns>
    <id>144553</id>
    <revision>
      <id>2195679</id>
      <parentid>2098450</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T18:40:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2195679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1263" sha1="i5351ii82g2wwzaqrv8d80ssvghc0jn" xml:space="preserve">[[Restr:Ethe.jpg|thumb|upright=1.4|Ar vourc’h hag ar maezioù]]
'''Ethe''' ([[gåmeg]]: ''Yéte'' pe ''Éte'') a oa ur gumun eus [[Luksembourg (proviñs)|Proviñs Luksembourg]] e [[Belgia]]. Gant Lezenn 1977 e voe lakaet e kumun [[Virton]].

== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
&lt;gallery&gt;
Ethe1914.jpg|Ethe goude an emgann.
&lt;/gallery&gt;
* Eost 1914:
** D’an 22 ha d’an 23 a viz Eost 1914 e voe un emgann eno etre an [[tirlu gall]] ([[101vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|101{{vet}} Rujumant Troadegiezh]], [[102vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|102{{vet}} Rujumant Troadegiezh]],[[103vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|103{{vet}} Rujumant Troadegiezh]], [[104vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|104{{vet}} Rujumant Troadegiezh]],[[14vet Rujumant Husarded (lu gall)|14{{vet}} Rujumant Husarded]] ha [[24vet Rujumant Kanoleriezh Drevadennel (lu gall)|104{{vet}} Rujumant Kanolierezh Trevadennel]]) hag an [[tirlu alaman]]&lt;ref&gt;{{fr}} [https://web.archive.org/web/20200814004319/http://www.sambre-marne-yser.be/article.php3?id_article=100  ''JMO 103e RI page 3/15. Description du combat'']&lt;/ref&gt;.
** An Alamaned a zistrujas 256 ti hag a lazhas 218 den nann-soudard.
== Notennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù kozh Belgia]]</text>
      <sha1>i5351ii82g2wwzaqrv8d80ssvghc0jn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Smith &amp; Wesson</title>
    <ns>0</ns>
    <id>169749</id>
    <revision>
      <id>2195677</id>
      <parentid>2192757</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T18:35:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Revolverioù */</comment>
      <origin>2195677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15943" sha1="38jsgg2vtsux6htvvusxzdhbp5yjotp" xml:space="preserve">[[Restr:Smith wesson logo.png|dehou|250x250px]]
'''Smith &amp; Wesson Brands, Inc.''', skrivet alies '''S&amp;W''' e bed an armoù, zo un embregerezh [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] krouet e 1856 hag a brodu [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel dreist-holl. Diazezet eo e [[Maryville (Tennessee)|Maryville]] ([[Tennessee]]). Unan eus an anvioù koshañ ha brudetañ e bed an armoù-tan eo.

== Istor ==

=== Volcanic Repeating Arms Company ===
[[Restr:Smith-et-Wesson-Volcanic-1854-1855-cal-31-p1030158.jpg|thumb|Ur bistolenn '''Volcanic''' (1855)]]
Krouet e oa bet Smith &amp; Wesson e 1856 gant [[Horace Smith]] ha [[Daniel B. Wesson]] dindan an anv '''Smith &amp; Wesson Revolver Company'''. E [[Springfield (Massachusetts)|Springfield]] ([[Massachusetts]]) e oa sez an embregerezh da vare e grouidigezh&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{En}} ''[https://web.archive.org/web/20260206030758/https://ir.smith-wesson.com/news-releases/news-release-details/smith-wesson-relocate-headquarters-tennessee Smith &amp; Wesson to Relocate Headquarters to Tennessee]'', Smith &amp; Wesson, 30/09/2021 (lennet d'ar 06/02/2026)&lt;/ref&gt;. Ne oa ket ket ar wech kentañ e laboure an daou ijiner asambles : e 1852 o doa savet un embregerezh all, ar ''Smith &amp; Wesson Company'', adanvet war-lerc'h [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic Repeating Arms]]&lt;ref&gt;{{En}} BOORMAN Dean K., ''The History of Smith &amp; Wesson Firearms. Guilford'', 2002, Globe Pequot Press, Lyons Press, ISBN 978-1-58574-721-4&lt;/ref&gt;, e [[Norwich (Connecticut)|Norwich]] ([[Connecticut]]). Gwerzhañ a raent [[Pistolenn|pistolennoù]] ha [[Fuzuilh|fuzuilhoù]] Volcanic, dezhe ul [[Geriaoueg an armoù-tan#Loc'henn-grogenn|loc'henn-grogenn]] ha [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]] klok ([[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]], [[Emors (munisionoù)|emors]], [[Poultr du|poultr]] ha [[boled]]), ar pezh a oa nevez d'ar poent-se&lt;ref&gt;'''{{Fr}}''' LESPART Michel, ''Les armes de la conquête de l'Ouest'', Jean Dullis Éditeur, 1975, 174 p.&lt;/ref&gt;. Evit se e tapjont ur vedalenn aour e foar [[Baltimore]] e 1854&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Fr}} HARTINK A. E., ''L'encyclopédie des pistolets et revolvers'', Maxi-Livres, 2004, ISBN 2-7434-4777-X, p. 218-220&lt;/ref&gt;. Ne reas ket berzh kouskoude : dañjerus e oa an armoù, pa c'halle meur a gartouchenn tarzhañ war an dro enno&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;'''{{Fr}}''' HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, p. 128-129&lt;/ref&gt;. Gwerzhet e voe an embregerezh kentañ da [[Oliver Winchester]] e 1854, ha dont a reas da vezañ ar [[Winchester Repeating Arms Company]].

=== Adc'hanedigezh Smith &amp; Wesson ===
[[Restr:S &amp; W 3rd New Model.jpg|thumb|Ur revolver '''Smith &amp; Wesson Model 3''' kambret e [[.44 Russian]] evit armeoù an Tsar.]]
E 1857 e oa raktreset deiziad-termen breved [[Samuel Colt]] war [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|taboulin]] e revolverioù, ijinet e 1835. Daniel B. Wesson a ijinas ur revolver ennañ kartouchennoù klok gwellaet. Evit o implij e ranke an daboulin bezañ toull-didoull penn-da-benn. Ur breved war taboulinoù a seurt-se a oa bet lakaet dija gant gant an [[Armerezh|armeurer]] [[Rollin White]]. Horace Smith ha Daniel Wesson a savas un embregerezh nevez evit produiñ ar revolverioù nevez. Anvet e voe Smith &amp; Wesson, ha prenañ a reas ar stal gwirioù war brevedoù Rollin White. Diwar o labour e voe produet ha gwerzhet adalek 1857 ar [[Smith &amp; Wesson Model 1]], kambret evit munisionoù [[.22 Short]]. E 1861 e voe boulc'het gant produiñ ar revolver [[Smith &amp; Wesson Model 2|Model 2]], kambret e .32, ur c'halibr brasoc'h ha talvoudusoc'h d'ar soudarded. Kordañ a reas gant deroù ar [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Brezel Diabarzh]] er Stadoù-Unanet, ha kantadoù a viliadoù a skouerennoù eus an daou revolver a voe gwerzhet gant Smith &amp; Wesson. Diaesoc'h e voe ar jeu goude fin ar brezel e 1865, met ar revolver Model 3 produet adalek 1869 a reas berzh er bed a-bezh. Choazet e voe evel arm-dorn arme [[Impalaeriezh Rusia]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

E 1870 e teuas ar c'hevezerezh da vezañ taeroc'h dre ma oa echu gwareziñ breved Rollin White : forzh peseurt produer a c'halle ober gant taboulinoù toull-didoull penn-da-benn en e revolverioù. Klask a reas Smith ha Wesson ampellaat fin ar breved, met ne oe ket a-du ar gouarnamant peogwir e c'halle stardañ industriezh an armoù er Stadoù-Unanet. Dizemglev a zegasas an afer-mañ e ploitikerezh ar vro : ar [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet|C'hendalc'h]] a aotreas e vije astennet padelezh ar breved, met nac'het e voe gant ar prezidant [[Ulysses S. Grant]] e 1870 a-benn ar fin. Divizet e vije bet evit ma n'he dije ket ar vro ur sammad uhel da baeañ da Smith &amp; Wesson evit gellet treuzfurmiñ revolverioù o arme e armoù gant kartouchennoù klok&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

Servij pourveziañ an arme stadunanat a urzhias 6.000 revolver kambret e .45 Schofield e 1872. A-drugarez d'ar c'hourc'hemenn-mañ, ha da hini Rusia, an embregerezh a voe fonnus e obererezh er bloavezhioù 1870&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

=== Loc'hañ ar saverien ===
E 1874 e kuitaas Horace Smith an embregerezh, ha-eñ 65 bloaz. Gwerzhañ a reas e lodennoù da Daniel Wesson, a chomas mestr war ar stal. Dindan e ren e voe produet an [[Smith &amp; Wesson Safety Hammerless|.38 Safety Hammerless]], ar revolver kentañ er bed dezhañ ur c'hi kuzh hag ur [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù DA (Double Action, Daou-Ober)|blatinenn daou-ober]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;'''{{En}}''' ''[https://www.smith-wesson.com/ourstory Our story]'' war lec'hienn Smith &amp; Wesson (lennet d'ar 26/11/2024)&lt;/ref&gt;. E 1899 e kinnigas ar [[Smith &amp; Wesson Model 10|Smith &amp; Wesson M&amp;P]] (evit ''Military and Police''), un arm galloudus a voe gwerzhet kalz da bolisoù er bed a-bezh&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Er memes mare ez eas Daniel B. Wesson kuit eus an embregerezh. Mervel a reas e 1906.

=== XX{{Vet}} kantved ===
[[Restr:Smith &amp; Wesson Model 29 retouched.jpg|thumb|Ur '''Model 29''' (1955)]]
E 1913 e kinnigas Smith &amp; Wesson o fistolenn damaotomatek kentañ, ar Model 13. E-touez degasadennoù a-bouez an embregerezh en XX{{Vet}} kantved e c'haller menegiñ ar c'hartouchennoù [[.357 Magnum]] (1935), ar revolver [[Smith &amp; Wesson Model 29|Model 29]] (1955) brudet abaoe e implij gant [[Clint Eastwood]] e [[Dirty Harry (film, 1971)|''Dirty Harry'']] (1971), ar munisionoù [[.40 S&amp;W]] (1990) pe ar revolver [[Smith &amp; Wesson Model 500|Model 500]], unan eus an armoù-dorn galloudusañ&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Adalek 1957 e voe anvet holl revolverioù ar merk gant ar rakger ''Model'' evit simplaat ar c'hatalog&lt;ref&gt;'''{{En}}''' TRZONIEC Stan, ''[https://www.handgunsmag.com/editorial/featured_handguns_smith_wesson_model_14/138598 Smith &amp; Wesson Model 14]'', Handguns Mag, 24/09/2010 (lennet d'an 28/09/2025)&lt;/ref&gt;.

Adalek 1965 e voe gwerzhet an embregerezh d'ar Bangor Punta Corp., hag e tremenas etre daouarn meur a re all : Lear Siegler Corp. (1984), Fortsmann Little &amp; Co. (1986), Tomkins, ha Saf-T-Hammer Corporation (2011), a voe cheñchet e anv e Smith &amp; Wesson Holding Corporation e 2002, hag adcheñchet e [[American Outdoor Brands Corporation]] e 2016&lt;ref&gt;{{En}} HANDLEY Lucy, ''[https://web.archive.org/web/20161216060132/https://www.cnbc.com/2016/12/13/smith-wesson-to-change-name-to-american-outdoor-brands-corp.html Gun maker Smith &amp; Wesson to change name to American Outdoor Brands Corp.]'' (diellet), CNBC, 13/12/2016 (lennet d'an 13/12/2025)&lt;/ref&gt;. E 2020 e teuas Smith &amp; Wesson da vezañ dizalc'h diouzh American Outdoor Brands Corporation adarre.

E 2021 e kemennas an embregerezh e vije dilojet e sez ha servijoù all da Maryville, en Tennessee, a-benn 2023, abalamour da lezennoù strishoc'h war broduerezh an armoù-tan e Massachusetts&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;.

Hiziv an deiz eo brudet eo ar merk evit e [[Revolver|revolverioù]] dreist-holl, met armoù-tan hiniennel a bep seurt ha dafar evir polis ([[grizilhonoù]], chadennoù evit ar [[Toull-bac'h|brizonidi]] stadunanat) a sav ivez&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.smith-wesson.com/products/sw-handcuffs-restraints S&amp;W HANDCUFFS &amp; RESTRAINTS]'', war lec'hienn an embregerezh (lennet d'an 13/12/2025)&lt;/ref&gt;.

== Armoù ==
=== Revolverioù ===
Diazezet eo ar bras eus ar revolverioù Smith &amp; Wesson war un nebeud frammoù disheñvel an eil diouzh ar re all dre o stumm hag o ment. Anvet eo ar frammoù-mañ gant lizherennoù disheñvel&lt;ref&gt;{{En}} SUPICA Jim, NAHAS Richard, ''Standard Catalog of Smith &amp; Wesson'', F+W Media, 2007, ISBN 978-0-89689-293-4&lt;/ref&gt;. Kalibr an armoù meneget a zo skrivet etre krommelloù.

; '''Revolverioù da wintañ &quot;Tip-up&quot;'''

* Smith &amp; Wesson Model 1
* Smith &amp; Wesson Model 1 1/2
* Smith &amp; Wesson Model No. 2 Army
; '''Revolverioù da wintañ &quot;Top-break&quot;'''

* S&amp;W .38 Single Action (.38)

* [[Smith &amp; Wesson Model 3]]
* Smith &amp; Wesson Double Action
* Smith &amp; Wesson Safety Hammerless, anvet ivez Model 40, Model 42 ha 38 Safety.
; '''Framm I (bihan)'''

* Smith &amp; Wesson Model 30 (.32)
* Smith &amp; Wesson Model 32 ([[.38 Special|.38 S&amp;W]])
* Smith &amp; Wesson Model 34 Kit Gun ([[.22 Long Rifle]])
; '''Framm J (bihan)'''

* [[Smith &amp; Wesson Model 36]] (1950)
* [[Smith &amp; Wesson Model 36|Smith &amp; Wesson Model 37 Airweight]]
* [[Smith &amp; Wesson Model 60]] (1965, .38 Special ha .357 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 340PD
* Smith &amp; Wesson Model 617 (.22 LR)
* Smith &amp; Wesson Bodyguard (stummoù 38, 49, 438, 638, 649).
* Smith &amp; Wesson Centennial (stummoù 40, 42, 442, 640, 642)
; [[Restr:S&amp;W Model 17-NMAH-AHB2015q024730.jpg|thumb|Smith &amp; Wesson Model 17.]]'''Framm K (krenn)'''

* [[Smith &amp; Wesson Model 10|Smith &amp; Wesson Model 10 / M&amp;P]] (.38 Special)
* Smith &amp; Wesson Model 11 (.38 S&amp;W)
* Smith &amp; Wesson Model 12 (.38 Special)
* Smith &amp; Wesson Model 13 ([[.357 Magnum]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 14|Smith &amp; Wesson K-38 / Model 14]] (.38 Special)
* Smith &amp; Wesson Model 15 (.38 Special)
* [[Smith &amp; Wesson Model 16|Smith &amp; Wesson Model K-32 / Model 16]] (.32 S&amp;W Long)
* [[Smith &amp; Wesson Model 17|Smith &amp; Wesson K-22 / Model 17 / Model 18]] (.22 LR)
* [[Smith &amp; Wesson Model 19]] (.357 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 48 ([[.22 WMR|.22 Magnum]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 53]] ([[.22 Remington Jet]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 64]] (.38 Special)
* Smith &amp; Wesson Model 65 (.357 Magnum)
* [[Smith &amp; Wesson Model 19|Smith &amp; Wesson Model 66]] (.357 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 67 (.38 Special)
* [[Smith &amp; Wesson Model 19|Smith &amp; Wesson Model 68]] (.38 Special)
* [[Smith &amp; Wesson Model 17|Smith &amp; Wesson Model 617]] (.22)
; '''Frammoù L (krenn-bras)'''

* Smith &amp; Wesson Model 386
* Smith &amp; Wesson Model 586
* [[Smith &amp; Wesson Model 686]] (.357 Magnum / .38 Special)
* Smith &amp; Wesson Model 686+
* Smith &amp; Wesson Model 619 (.357 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 620 (.357 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 646 (.40 S&amp;W)
* Smith &amp; Wesson Model 69 (.44 Remington Magnum)
; '''Framm M (bihan-kenañ), patrom kozh'''

* Smith &amp; Wesson Ladysmith (.22 Long)[[Restr:Model 27 web.jpg|thumb|Smith &amp; Wesson Model 27]]
; '''Framm N (bras, bet gwechall framm S)'''

* .44 Hand Ejector First Model &quot;New Century&quot; (.44 S&amp;W Special)
* [[M1917 (revolverioù)|Model 1917]] ([[.45 ACP]])
* Smith &amp; Wesson Model 22 (.45 ACP/.45 Auto Rim)
* Smith &amp; Wesson Model 24
* Smith &amp; Wesson Model 25 (.45 ACP/.45 Auto Rim)
* [[Smith &amp; Wesson Model 27]] (.357 Magnum)

* [[Smith &amp; Wesson Model 28]] (.357 Magnum ha .38 Special)
* [[Smith &amp; Wesson Model 29]] ([[.44 Magnum]])
* Smith &amp; Wesson Model 57 ([[.41 Magnum]])
* Smith &amp; Wesson Model 58 (.41 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 610 ([[10 mm Auto]])
* Smith &amp; Wesson Model 625 (.45 ACP)
* [[Smith &amp; Wesson Model 27|Smith &amp; Wesson Model 627]] (.357 Magnum)
* [[Smith &amp; Wesson Model 29|Smith &amp; Wesson Model 629]] (.44 Magnum)
; [[Restr:Smith-et-Wesson-modele-500-p1030121.jpg|thumb|Smith &amp; Wesson Model 500]]'''Framm X'''

* Smith &amp; Wesson Model 350 ([[.350 Legend]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 460]] ([[.460 S&amp;W Magnum]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 500]] ([[.500 S&amp;W Magnum]])
; '''Framm Z'''

* Smith &amp; Wesson Governor
[[Restr:Smith &amp; Wesson Model 1913 0274.jpg|thumb|Ur bistolenn '''Model 1913''']]

=== Pistolennoù damaotomatek ===
* Smith &amp; Wesson Bodyguard 380
* Smith &amp; Wesson Model 22A
* [[Smith &amp; Wesson SW22 Victory]] (.22 Long Rifle)
* [[Smith &amp; Wesson Model 39]] ([[9 × 19 mm Parabellum]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 41|Smith &amp; Wesson Model 41 / Model 46]]
* [[Smith &amp; Wesson Model 52|Smith &amp; Wesson Model 52 / Model 952]]
* Smith &amp; Wesson Model 59 (9 mm Parabellum)
* Smith &amp; Wesson Model 61 (.22 LR)
* Smith &amp; Wesson Model 78G
* Smith &amp; Wesson Model 1913, anvet ivez Model 35
* Smith &amp; Wesson Model 439
* Smith &amp; Wesson Model 459
* Smith &amp; Wesson Model 469
* Smith &amp; Wesson Model 645 (.45 ACP)
* Smith and Wesson 539
* Smith &amp; Wesson Model 908
* Smith &amp; Wesson Model 909
* Smith &amp; Wesson Model 910
* Smith &amp; Wesson Model 915
* Smith &amp; Wesson Model 1006 (10 mm Auto)
* Smith &amp; Wesson Model 1026
* Smith &amp; Wesson Model 4006
* Smith &amp; Wesson Model 4506 (.45 ACP)
* Smith &amp; Wesson Model 5906

==== Rummad Sigma (1994 -1999) ====
* SW9 (9 × 19 mm Parabellum)
* SW40 (.40 S&amp;W)
* SW357V ([[.357 SIG]])
* SW380 (.380 ACP)

==== Rummad SW99 ====
Rummad produet asambles gant [[Carl Walther GmbH|Walther]]. Pistolennoù kambret e meur a galibr, evel da skouer e 9 mm Parabellum, .40 S&amp;W, ha .45 ACP.

==== Rummad M&amp;P ====
Pistolennoù e polimer savet adalek 2005 evit marc'had an arme hag ar polis ''(Military &amp; Police)''. Kambret eo pistolennoù ar rummad e meur a galibr : 9 × 19 mm, .40 S&amp;W, 5.7 × 28 mm, .22 WMR ha .357 SIG. Ur stumm .22 LR M&amp;P a voe ijinet asambles gant Carl Walther ha produet en [[Alamagn]]. Ur stumm .45 ACP a voe produet e 2007. Mentoù pistolennoù disheñvel a gaver er rummad M&amp;P.

==== Rummad SD VE ====
Rummad boulc'het e 2012 e kalibroù 9 × 19 mm ha .40 S&amp;W.

==== Rummad SW1911 ====
Stumm Smith &amp; Wesson ar [[Colt M1911]] boulc'het e 2003 ha kambret e .45 ACP.

=== Armoù all ===
* fuzuilh skañv Model 1940
* fuzuilh-arsailh M&amp;P15 (2006)
* fuzuilhoù-morailh iBolt
* mindrailherez S&amp;W Model 76 (1967)
* fuzuilh-chase Model 916
* fuzuilh-chase Model 1000
* fuzuilh-chase M&amp;P12
[[Restr:Bullet_coming_from_S&amp;W.jpg|thumb|Ur boled .357 Magnum o tont e-maez eus ur revolver Smith &amp; Wesson 686.]]

== Munisionoù ijinet ==
* [[.22 Short]], unan eus ar munisionoù a zo bet diazezet an [[.22 Long Rifle]] diwarne
* [[.32 S&amp;W]], anvet a-wechoù .32 S&amp;W Short
* [[.32 S&amp;W Long]], anvet a-wechoù .32 Colt New Police
* .32-44 S&amp;W
* [[.38 S&amp;W]], anvet a-wechoù .38 Colt New Police
* .38-44 S&amp;W
* [[.38 Special|.38 S&amp;W Special]], anvet alies .38 Special
* [[.357 Magnum|.357 S&amp;W Magnum]], anvet alies .357 Magnum
* [[.40 S&amp;W]]
* [[.41 Magnum|.41 Remington Magnum]] : ijinet e oa bet ar gartouchenn gant [[Remington|Remington Arms]] hag ar revolver kentañ gouest da gambriñ anezhañ gant Smith &amp; Wesson
* [[.44 American]]
* [[.44 Russian]]
* [[.44 Special|.44 S&amp;W Special]]
* [[.44 Magnum|.44 Remington Magnum]]
* [[.45 Schofield|.45 S&amp;W Schofield]]
* [[.460 S&amp;W Magnum]]
* [[.500 S&amp;W Magnum]], savet gant [[Cor-Bon]] diwar atiz Smith &amp; Wesson evit bezañ ar munision arm-dorn galloudusañ er bed&lt;ref&gt;{{en}} CAMPBELL Dave, ''[https://www.americanrifleman.org/content/the-smith-wesson-500-magnum-history-and-performance/ The Smith &amp; Wesson .500 Magnum: History And Performance]'', American Rifleman, 17/02/2022 (lennet d'an 12/12/2025)&lt;/ref&gt;.

== Liammoù diavaez ==
* {{En}} [https://www.smith-wesson.com/ Lec'hienn Smith &amp; Wesson]
* {{En}} [https://swhistoricalfoundation.com/ Smith &amp; Wesson Historical Foundation]

== Levrlennadur ==
* {{Fr}} Michel Lespart, ''Messieurs Smith &amp; Wesson'', Balland, 1973, 149 p.
* {{En}} Roy G. Jinks, ''Smith &amp; Wesson'', Arcadia Publishing, 2006, 128 p., 978-0738545103
* {{En}} Jim Supica, Richard Nahas, ''Standard Catalog of Smith &amp; Wesson, 5th Edition'', Gun Digest, 2025, 592 p., ISBN 9781959265221

== Daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù = 2}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù SUA]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1856]]</text>
      <sha1>38jsgg2vtsux6htvvusxzdhbp5yjotp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2195678</id>
      <parentid>2195677</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T18:36:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2195678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15949" sha1="81u8vatbntld8r83v5ofgpgddhee9yc" xml:space="preserve">[[Restr:Smith wesson logo.png|dehou|250x250px]]
'''Smith &amp; Wesson Brands, Inc.''', skrivet alies '''S&amp;W''' e bed an armoù, zo un embregerezh [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] krouet e 1856 hag a brodu [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel dreist-holl. Diazezet eo e [[Maryville (Tennessee)|Maryville]] ([[Tennessee]]). Unan eus an anvioù koshañ ha brudetañ e bed an armoù-tan eo.

== Istor ==

=== Volcanic Repeating Arms Company ===
[[Restr:Smith-et-Wesson-Volcanic-1854-1855-cal-31-p1030158.jpg|thumb|Ur bistolenn '''Volcanic''' (1855)]]
Krouet e oa bet Smith &amp; Wesson e 1856 gant [[Horace Smith]] ha [[Daniel B. Wesson]] dindan an anv '''Smith &amp; Wesson Revolver Company'''. E [[Springfield (Massachusetts)|Springfield]] ([[Massachusetts]]) e oa sez an embregerezh da vare e grouidigezh&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{En}} ''[https://web.archive.org/web/20260206030758/https://ir.smith-wesson.com/news-releases/news-release-details/smith-wesson-relocate-headquarters-tennessee Smith &amp; Wesson to Relocate Headquarters to Tennessee]'', Smith &amp; Wesson, 30/09/2021 (lennet d'ar 06/02/2026)&lt;/ref&gt;. Ne oa ket ket ar wech kentañ e laboure an daou ijiner asambles : e 1852 o doa savet un embregerezh all, ar ''Smith &amp; Wesson Company'', adanvet war-lerc'h [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic Repeating Arms]]&lt;ref&gt;{{En}} BOORMAN Dean K., ''The History of Smith &amp; Wesson Firearms. Guilford'', 2002, Globe Pequot Press, Lyons Press, ISBN 978-1-58574-721-4&lt;/ref&gt;, e [[Norwich (Connecticut)|Norwich]] ([[Connecticut]]). Gwerzhañ a raent [[Pistolenn|pistolennoù]] ha [[Fuzuilh|fuzuilhoù]] Volcanic, dezhe ul [[Geriaoueg an armoù-tan#Loc'henn-grogenn|loc'henn-grogenn]] ha [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]] klok ([[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]], [[Emors (munisionoù)|emors]], [[Poultr du|poultr]] ha [[boled]]), ar pezh a oa nevez d'ar poent-se&lt;ref&gt;'''{{Fr}}''' LESPART Michel, ''Les armes de la conquête de l'Ouest'', Jean Dullis Éditeur, 1975, 174 p.&lt;/ref&gt;. Evit se e tapjont ur vedalenn aour e foar [[Baltimore]] e 1854&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Fr}} HARTINK A. E., ''L'encyclopédie des pistolets et revolvers'', Maxi-Livres, 2004, ISBN 2-7434-4777-X, p. 218-220&lt;/ref&gt;. Ne reas ket berzh kouskoude : dañjerus e oa an armoù, pa c'halle meur a gartouchenn tarzhañ war an dro enno&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;'''{{Fr}}''' HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, p. 128-129&lt;/ref&gt;. Gwerzhet e voe an embregerezh kentañ da [[Oliver Winchester]] e 1854, ha dont a reas da vezañ ar [[Winchester Repeating Arms Company]].

=== Adc'hanedigezh Smith &amp; Wesson ===
[[Restr:S &amp; W 3rd New Model.jpg|thumb|Ur revolver '''Smith &amp; Wesson Model 3''' kambret e [[.44 Russian]] evit armeoù an Tsar.]]
E 1857 e oa raktreset deiziad-termen breved [[Samuel Colt]] war [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|taboulin]] e revolverioù, ijinet e 1835. Daniel B. Wesson a ijinas ur revolver ennañ kartouchennoù klok gwellaet. Evit o implij e ranke an daboulin bezañ toull-didoull penn-da-benn. Ur breved war taboulinoù a seurt-se a oa bet lakaet dija gant gant an [[Armerezh|armeurer]] [[Rollin White]]. Horace Smith ha Daniel Wesson a savas un embregerezh nevez evit produiñ ar revolverioù nevez. Anvet e voe Smith &amp; Wesson, ha prenañ a reas ar stal gwirioù war brevedoù Rollin White. Diwar o labour e voe produet ha gwerzhet adalek 1857 ar [[Smith &amp; Wesson Model 1]], kambret evit munisionoù [[.22 Short]]. E 1861 e voe boulc'het gant produiñ ar revolver [[Smith &amp; Wesson Model 2|Model 2]], kambret e .32, ur c'halibr brasoc'h ha talvoudusoc'h d'ar soudarded. Kordañ a reas gant deroù ar [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Brezel Diabarzh]] er Stadoù-Unanet, ha kantadoù a viliadoù a skouerennoù eus an daou revolver a voe gwerzhet gant Smith &amp; Wesson. Diaesoc'h e voe ar jeu goude fin ar brezel e 1865, met ar revolver Model 3 produet adalek 1869 a reas berzh er bed a-bezh. Choazet e voe evel arm-dorn arme [[Impalaeriezh Rusia]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

E 1870 e teuas ar c'hevezerezh da vezañ taeroc'h dre ma oa echu gwareziñ breved Rollin White : forzh peseurt produer a c'halle ober gant taboulinoù toull-didoull penn-da-benn en e revolverioù. Klask a reas Smith ha Wesson ampellaat fin ar breved, met ne oe ket a-du ar gouarnamant peogwir e c'halle stardañ industriezh an armoù er Stadoù-Unanet. Dizemglev a zegasas an afer-mañ e ploitikerezh ar vro : ar [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet|C'hendalc'h]] a aotreas e vije astennet padelezh ar breved, met nac'het e voe gant ar prezidant [[Ulysses S. Grant]] e 1870 a-benn ar fin. Divizet e vije bet evit ma n'he dije ket ar vro ur sammad uhel da baeañ da Smith &amp; Wesson evit gellet treuzfurmiñ revolverioù o arme e armoù gant kartouchennoù klok&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

Servij pourveziañ an arme stadunanat a urzhias 6.000 revolver kambret e .45 Schofield e 1872. A-drugarez d'ar c'hourc'hemenn-mañ, ha da hini Rusia, an embregerezh a voe fonnus e obererezh er bloavezhioù 1870&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

=== Loc'hañ ar saverien ===
E 1874 e kuitaas Horace Smith an embregerezh, ha-eñ 65 bloaz. Gwerzhañ a reas e lodennoù da Daniel Wesson, a chomas mestr war ar stal. Dindan e ren e voe produet an [[Smith &amp; Wesson Safety Hammerless|.38 Safety Hammerless]], ar revolver kentañ er bed dezhañ ur c'hi kuzh hag ur [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù DA (Double Action, Daou-Ober)|blatinenn daou-ober]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;'''{{En}}''' ''[https://www.smith-wesson.com/ourstory Our story]'' war lec'hienn Smith &amp; Wesson (lennet d'ar 26/11/2024)&lt;/ref&gt;. E 1899 e kinnigas ar [[Smith &amp; Wesson Model 10|Smith &amp; Wesson M&amp;P]] (evit ''Military and Police''), un arm galloudus a voe gwerzhet kalz da bolisoù er bed a-bezh&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Er memes mare ez eas Daniel B. Wesson kuit eus an embregerezh. Mervel a reas e 1906.

=== XX{{Vet}} kantved ===
[[Restr:Smith &amp; Wesson Model 29 retouched.jpg|thumb|Ur '''Model 29''' (1955)]]
E 1913 e kinnigas Smith &amp; Wesson o fistolenn damaotomatek kentañ, ar Model 13. E-touez degasadennoù a-bouez an embregerezh en XX{{Vet}} kantved e c'haller menegiñ ar c'hartouchennoù [[.357 Magnum]] (1935), ar revolver [[Smith &amp; Wesson Model 29|Model 29]] (1955) brudet abaoe e implij gant [[Clint Eastwood]] e [[Dirty Harry (film, 1971)|''Dirty Harry'']] (1971), ar munisionoù [[.40 S&amp;W]] (1990) pe ar revolver [[Smith &amp; Wesson Model 500|Model 500]], unan eus an armoù-dorn galloudusañ&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Adalek 1957 e voe anvet holl revolverioù ar merk gant ar rakger ''Model'' evit simplaat ar c'hatalog&lt;ref&gt;'''{{En}}''' TRZONIEC Stan, ''[https://www.handgunsmag.com/editorial/featured_handguns_smith_wesson_model_14/138598 Smith &amp; Wesson Model 14]'', Handguns Mag, 24/09/2010 (lennet d'an 28/09/2025)&lt;/ref&gt;.

Adalek 1965 e voe gwerzhet an embregerezh d'ar Bangor Punta Corp., hag e tremenas etre daouarn meur a re all : Lear Siegler Corp. (1984), Fortsmann Little &amp; Co. (1986), Tomkins, ha Saf-T-Hammer Corporation (2011), a voe cheñchet e anv e Smith &amp; Wesson Holding Corporation e 2002, hag adcheñchet e [[American Outdoor Brands Corporation]] e 2016&lt;ref&gt;{{En}} HANDLEY Lucy, ''[https://web.archive.org/web/20161216060132/https://www.cnbc.com/2016/12/13/smith-wesson-to-change-name-to-american-outdoor-brands-corp.html Gun maker Smith &amp; Wesson to change name to American Outdoor Brands Corp.]'' (diellet), CNBC, 13/12/2016 (lennet d'an 13/12/2025)&lt;/ref&gt;. E 2020 e teuas Smith &amp; Wesson da vezañ dizalc'h diouzh American Outdoor Brands Corporation adarre.

E 2021 e kemennas an embregerezh e vije dilojet e sez ha servijoù all da Maryville, en Tennessee, a-benn 2023, abalamour da lezennoù strishoc'h war broduerezh an armoù-tan e Massachusetts&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;.

Hiziv an deiz eo brudet eo ar merk evit e [[Revolver|revolverioù]] dreist-holl, met armoù-tan hiniennel a bep seurt ha dafar evir polis ([[grizilhonoù]], chadennoù evit ar [[Toull-bac'h|brizonidi]] stadunanat) a sav ivez&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.smith-wesson.com/products/sw-handcuffs-restraints S&amp;W HANDCUFFS &amp; RESTRAINTS]'', war lec'hienn an embregerezh (lennet d'an 13/12/2025)&lt;/ref&gt;.

== Armoù ==
=== Revolverioù ===
Diazezet eo ar bras eus ar revolverioù Smith &amp; Wesson war un nebeud frammoù disheñvel an eil diouzh ar re all dre o stumm hag o ment. Anvet eo ar frammoù-mañ gant lizherennoù disheñvel&lt;ref&gt;{{En}} SUPICA Jim, NAHAS Richard, ''Standard Catalog of Smith &amp; Wesson'', F+W Media, 2007, ISBN 978-0-89689-293-4&lt;/ref&gt;. Kalibr an armoù meneget a zo skrivet etre krommelloù.

; '''Revolverioù da wintañ &quot;Tip-up&quot;'''

* Smith &amp; Wesson Model 1
* Smith &amp; Wesson Model 1 1/2
* Smith &amp; Wesson Model No. 2 Army
; '''Revolverioù da wintañ &quot;Top-break&quot;'''

* S&amp;W .38 Single Action (.38)

* [[Smith &amp; Wesson Model 3]]
* Smith &amp; Wesson Double Action
* Smith &amp; Wesson Safety Hammerless, anvet ivez Model 40, Model 42 ha 38 Safety.
; '''Framm I (bihan)'''

* Smith &amp; Wesson Model 30 (.32)
* Smith &amp; Wesson Model 32 ([[.38 Special|.38 S&amp;W]])
* Smith &amp; Wesson Model 34 Kit Gun ([[.22 Long Rifle]])
; '''Framm J (bihan)'''

* [[Smith &amp; Wesson Model 36]] (1950)
* [[Smith &amp; Wesson Model 36|Smith &amp; Wesson Model 37 Airweight]]
* [[Smith &amp; Wesson Model 60]] (1965, .38 Special ha .357 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 340PD
* Smith &amp; Wesson Model 617 (.22 LR)
* Smith &amp; Wesson Bodyguard (stummoù 38, 49, 438, 638, 649).
* Smith &amp; Wesson Centennial (stummoù 40, 42, 442, 640, 642)
; [[Restr:S&amp;W Model 17-NMAH-AHB2015q024730.jpg|thumb|Smith &amp; Wesson Model 17.]]'''Framm K (krenn)'''

* [[Smith &amp; Wesson Model 10|Smith &amp; Wesson Model 10 / M&amp;P]] (.38 Special)
* Smith &amp; Wesson Model 11 (.38 S&amp;W)
* Smith &amp; Wesson Model 12 (.38 Special)
* Smith &amp; Wesson Model 13 ([[.357 Magnum]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 14|Smith &amp; Wesson K-38 / Model 14]] (.38 Special)
* Smith &amp; Wesson Model 15 (.38 Special)
* [[Smith &amp; Wesson Model 16|Smith &amp; Wesson Model K-32 / Model 16]] (.32 S&amp;W Long)
* [[Smith &amp; Wesson Model 17|Smith &amp; Wesson K-22 / Model 17 / Model 18]] (.22 LR)
* [[Smith &amp; Wesson Model 19]] (.357 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 48 ([[.22 WMR|.22 Magnum]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 53]] ([[.22 Remington Jet]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 64]] (.38 Special)
* Smith &amp; Wesson Model 65 (.357 Magnum)
* [[Smith &amp; Wesson Model 19|Smith &amp; Wesson Model 66]] (.357 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 67 (.38 Special)
* [[Smith &amp; Wesson Model 19|Smith &amp; Wesson Model 68]] (.38 Special)
* [[Smith &amp; Wesson Model 17|Smith &amp; Wesson Model 617]] (.22)
; '''Frammoù L (krenn-bras)'''

* Smith &amp; Wesson Model 386
* Smith &amp; Wesson Model 586
* [[Smith &amp; Wesson Model 686]] (.357 Magnum / .38 Special)
* Smith &amp; Wesson Model 686+
* Smith &amp; Wesson Model 619 (.357 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 620 (.357 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 646 (.40 S&amp;W)
* Smith &amp; Wesson Model 69 (.44 Remington Magnum)
; '''Framm M (bihan-kenañ), patrom kozh'''

* Smith &amp; Wesson Ladysmith (.22 Long)[[Restr:Model 27 web.jpg|thumb|'''Smith &amp; Wesson Model 27''']]
; '''Framm N (bras, bet gwechall framm S)'''

* .44 Hand Ejector First Model &quot;New Century&quot; (.44 S&amp;W Special)
* [[M1917 (revolverioù)|Model 1917]] ([[.45 ACP]])
* Smith &amp; Wesson Model 22 (.45 ACP/.45 Auto Rim)
* Smith &amp; Wesson Model 24
* Smith &amp; Wesson Model 25 (.45 ACP/.45 Auto Rim)
* [[Smith &amp; Wesson Model 27]] (.357 Magnum)

* [[Smith &amp; Wesson Model 28]] (.357 Magnum ha .38 Special)
* [[Smith &amp; Wesson Model 29]] ([[.44 Magnum]])
* Smith &amp; Wesson Model 57 ([[.41 Magnum]])
* Smith &amp; Wesson Model 58 (.41 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 610 ([[10 mm Auto]])
* Smith &amp; Wesson Model 625 (.45 ACP)
* [[Smith &amp; Wesson Model 27|Smith &amp; Wesson Model 627]] (.357 Magnum)
* [[Smith &amp; Wesson Model 29|Smith &amp; Wesson Model 629]] (.44 Magnum)
; [[Restr:Smith-et-Wesson-modele-500-p1030121.jpg|thumb|Smith &amp; Wesson Model 500]]'''Framm X'''

* Smith &amp; Wesson Model 350 ([[.350 Legend]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 460]] ([[.460 S&amp;W Magnum]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 500]] ([[.500 S&amp;W Magnum]])
; '''Framm Z'''

* Smith &amp; Wesson Governor
[[Restr:Smith &amp; Wesson Model 1913 0274.jpg|thumb|Ur bistolenn '''Model 1913''']]

=== Pistolennoù damaotomatek ===
* Smith &amp; Wesson Bodyguard 380
* Smith &amp; Wesson Model 22A
* [[Smith &amp; Wesson SW22 Victory]] (.22 Long Rifle)
* [[Smith &amp; Wesson Model 39]] ([[9 × 19 mm Parabellum]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 41|Smith &amp; Wesson Model 41 / Model 46]]
* [[Smith &amp; Wesson Model 52|Smith &amp; Wesson Model 52 / Model 952]]
* Smith &amp; Wesson Model 59 (9 mm Parabellum)
* Smith &amp; Wesson Model 61 (.22 LR)
* Smith &amp; Wesson Model 78G
* Smith &amp; Wesson Model 1913, anvet ivez Model 35
* Smith &amp; Wesson Model 439
* Smith &amp; Wesson Model 459
* Smith &amp; Wesson Model 469
* Smith &amp; Wesson Model 645 (.45 ACP)
* Smith and Wesson 539
* Smith &amp; Wesson Model 908
* Smith &amp; Wesson Model 909
* Smith &amp; Wesson Model 910
* Smith &amp; Wesson Model 915
* Smith &amp; Wesson Model 1006 (10 mm Auto)
* Smith &amp; Wesson Model 1026
* Smith &amp; Wesson Model 4006
* Smith &amp; Wesson Model 4506 (.45 ACP)
* Smith &amp; Wesson Model 5906

==== Rummad Sigma (1994 -1999) ====
* SW9 (9 × 19 mm Parabellum)
* SW40 (.40 S&amp;W)
* SW357V ([[.357 SIG]])
* SW380 (.380 ACP)

==== Rummad SW99 ====
Rummad produet asambles gant [[Carl Walther GmbH|Walther]]. Pistolennoù kambret e meur a galibr, evel da skouer e 9 mm Parabellum, .40 S&amp;W, ha .45 ACP.

==== Rummad M&amp;P ====
Pistolennoù e polimer savet adalek 2005 evit marc'had an arme hag ar polis ''(Military &amp; Police)''. Kambret eo pistolennoù ar rummad e meur a galibr : 9 × 19 mm, .40 S&amp;W, 5.7 × 28 mm, .22 WMR ha .357 SIG. Ur stumm .22 LR M&amp;P a voe ijinet asambles gant Carl Walther ha produet en [[Alamagn]]. Ur stumm .45 ACP a voe produet e 2007. Mentoù pistolennoù disheñvel a gaver er rummad M&amp;P.

==== Rummad SD VE ====
Rummad boulc'het e 2012 e kalibroù 9 × 19 mm ha .40 S&amp;W.

==== Rummad SW1911 ====
Stumm Smith &amp; Wesson ar [[Colt M1911]] boulc'het e 2003 ha kambret e .45 ACP.

=== Armoù all ===
* fuzuilh skañv Model 1940
* fuzuilh-arsailh M&amp;P15 (2006)
* fuzuilhoù-morailh iBolt
* mindrailherez S&amp;W Model 76 (1967)
* fuzuilh-chase Model 916
* fuzuilh-chase Model 1000
* fuzuilh-chase M&amp;P12
[[Restr:Bullet_coming_from_S&amp;W.jpg|thumb|Ur boled .357 Magnum o vont e-maez eus ur revolver Smith &amp; Wesson 686.]]

== Munisionoù ijinet ==
* [[.22 Short]], unan eus ar munisionoù a zo bet diazezet an [[.22 Long Rifle]] diwarne
* [[.32 S&amp;W]], anvet a-wechoù .32 S&amp;W Short
* [[.32 S&amp;W Long]], anvet a-wechoù .32 Colt New Police
* .32-44 S&amp;W
* [[.38 S&amp;W]], anvet a-wechoù .38 Colt New Police
* .38-44 S&amp;W
* [[.38 Special|.38 S&amp;W Special]], anvet alies .38 Special
* [[.357 Magnum|.357 S&amp;W Magnum]], anvet alies .357 Magnum
* [[.40 S&amp;W]]
* [[.41 Magnum|.41 Remington Magnum]] : ijinet e oa bet ar gartouchenn gant [[Remington|Remington Arms]] hag ar revolver kentañ gouest da gambriñ anezhañ gant Smith &amp; Wesson
* [[.44 American]]
* [[.44 Russian]]
* [[.44 Special|.44 S&amp;W Special]]
* [[.44 Magnum|.44 Remington Magnum]]
* [[.45 Schofield|.45 S&amp;W Schofield]]
* [[.460 S&amp;W Magnum]]
* [[.500 S&amp;W Magnum]], savet gant [[Cor-Bon]] diwar atiz Smith &amp; Wesson evit bezañ ar munision arm-dorn galloudusañ er bed&lt;ref&gt;{{en}} CAMPBELL Dave, ''[https://www.americanrifleman.org/content/the-smith-wesson-500-magnum-history-and-performance/ The Smith &amp; Wesson .500 Magnum: History And Performance]'', American Rifleman, 17/02/2022 (lennet d'an 12/12/2025)&lt;/ref&gt;.

== Liammoù diavaez ==
* {{En}} [https://www.smith-wesson.com/ Lec'hienn Smith &amp; Wesson]
* {{En}} [https://swhistoricalfoundation.com/ Smith &amp; Wesson Historical Foundation]

== Levrlennadur ==
* {{Fr}} Michel Lespart, ''Messieurs Smith &amp; Wesson'', Balland, 1973, 149 p.
* {{En}} Roy G. Jinks, ''Smith &amp; Wesson'', Arcadia Publishing, 2006, 128 p., 978-0738545103
* {{En}} Jim Supica, Richard Nahas, ''Standard Catalog of Smith &amp; Wesson, 5th Edition'', Gun Digest, 2025, 592 p., ISBN 9781959265221

== Daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù = 2}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù SUA]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1856]]</text>
      <sha1>81u8vatbntld8r83v5ofgpgddhee9yc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2195682</id>
      <parentid>2195678</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T19:48:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2195682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16421" sha1="n82hs1ccf41s6ugmfykzawgcdlpava2" xml:space="preserve">[[Restr:Smith wesson logo.png|dehou|250x250px]]
'''Smith &amp; Wesson Brands, Inc.''', skrivet alies '''S&amp;W''' e bed an armoù, zo un embregerezh [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] krouet e 1856 hag a brodu [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel dreist-holl. Diazezet eo e [[Maryville (Tennessee)|Maryville]] ([[Tennessee]]). Unan eus an anvioù koshañ ha brudetañ e bed an armoù-tan eo.

== Istor ==

=== Volcanic Repeating Arms Company ===
[[Restr:Smith-et-Wesson-Volcanic-1854-1855-cal-31-p1030158.jpg|thumb|Ur bistolenn '''Volcanic''' (1855)]]
Krouet e oa bet Smith &amp; Wesson e 1856 gant [[Horace Smith]] ha [[Daniel B. Wesson]] dindan an anv '''Smith &amp; Wesson Revolver Company'''. E [[Springfield (Massachusetts)|Springfield]] ([[Massachusetts]]) e oa sez an embregerezh da vare e grouidigezh&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{En}} ''[https://web.archive.org/web/20260206030758/https://ir.smith-wesson.com/news-releases/news-release-details/smith-wesson-relocate-headquarters-tennessee Smith &amp; Wesson to Relocate Headquarters to Tennessee]'', Smith &amp; Wesson, 30/09/2021 (lennet d'ar 06/02/2026)&lt;/ref&gt;. Ne oa ket ket ar wech kentañ e laboure an daou ijiner asambles : e 1852 o doa savet un embregerezh all, ar ''Smith &amp; Wesson Company'', adanvet war-lerc'h [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic Repeating Arms]]&lt;ref&gt;{{En}} BOORMAN Dean K., ''The History of Smith &amp; Wesson Firearms. Guilford'', 2002, Globe Pequot Press, Lyons Press, ISBN 978-1-58574-721-4&lt;/ref&gt;, e [[Norwich (Connecticut)|Norwich]] ([[Connecticut]]). Gwerzhañ a raent [[Pistolenn|pistolennoù]] ha [[Fuzuilh|fuzuilhoù]] Volcanic, dezhe ul [[Geriaoueg an armoù-tan#Loc'henn-grogenn|loc'henn-grogenn]] ha [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]] klok ([[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]], [[Emors (munisionoù)|emors]], [[Poultr du|poultr]] ha [[boled]]), ar pezh a oa nevez d'ar poent-se&lt;ref&gt;'''{{Fr}}''' LESPART Michel, ''Les armes de la conquête de l'Ouest'', Jean Dullis Éditeur, 1975, 174 p.&lt;/ref&gt;. Evit se e tapjont ur vedalenn aour e foar [[Baltimore]] e 1854&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Fr}} HARTINK A. E., ''L'encyclopédie des pistolets et revolvers'', Maxi-Livres, 2004, ISBN 2-7434-4777-X, p. 218-220&lt;/ref&gt;. Ne reas ket berzh kouskoude : dañjerus e oa an armoù, pa c'halle meur a gartouchenn tarzhañ war an dro enno&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;'''{{Fr}}''' HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, p. 128-129&lt;/ref&gt;. Gwerzhet e voe an embregerezh kentañ da [[Oliver Winchester]] e 1854, ha dont a reas da vezañ ar [[Winchester Repeating Arms Company]].

=== Adc'hanedigezh Smith &amp; Wesson ===
[[Restr:S &amp; W 3rd New Model.jpg|thumb|Ur revolver '''Smith &amp; Wesson Model 3''' kambret e [[.44 Russian]] evit armeoù an Tsar.]]
E 1857 e oa raktreset deiziad-termen breved [[Samuel Colt]] war [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|taboulin]] e revolverioù, ijinet e 1835. Daniel B. Wesson a ijinas ur revolver ennañ kartouchennoù klok gwellaet. Evit o implij e ranke an daboulin bezañ toull-didoull penn-da-benn. Ur breved war taboulinoù a seurt-se a oa bet lakaet dija gant gant an [[Armerezh|armeurer]] [[Rollin White]]. Horace Smith ha Daniel Wesson a savas un embregerezh nevez evit produiñ ar revolverioù nevez. Anvet e voe Smith &amp; Wesson, ha prenañ a reas ar stal gwirioù war brevedoù Rollin White. Diwar o labour e voe produet ha gwerzhet adalek 1857 ar [[Smith &amp; Wesson Model 1]], kambret evit munisionoù [[.22 Short]]. E 1861 e voe boulc'het gant produiñ ar revolver [[Smith &amp; Wesson Model 2|Model 2]], kambret e .32, ur c'halibr brasoc'h ha talvoudusoc'h d'ar soudarded. Kordañ a reas gant deroù ar [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Brezel Diabarzh]] er Stadoù-Unanet, ha kantadoù a viliadoù a skouerennoù eus an daou revolver a voe gwerzhet gant Smith &amp; Wesson. Diaesoc'h e voe ar jeu goude fin ar brezel e 1865, met ar revolver Model 3 produet adalek 1869 a reas berzh er bed a-bezh. Choazet e voe evel arm-dorn arme [[Impalaeriezh Rusia]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

E 1870 e teuas ar c'hevezerezh da vezañ taeroc'h dre ma oa echu gwareziñ breved Rollin White : forzh peseurt produer a c'halle ober gant taboulinoù toull-didoull penn-da-benn en e revolverioù. Klask a reas Smith ha Wesson ampellaat fin ar breved, met ne oe ket a-du ar gouarnamant peogwir e c'halle stardañ industriezh an armoù er Stadoù-Unanet. Dizemglev a zegasas an afer-mañ e ploitikerezh ar vro : ar [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet|C'hendalc'h]] a aotreas e vije astennet padelezh ar breved, met nac'het e voe gant ar prezidant [[Ulysses S. Grant]] e 1870 a-benn ar fin. Divizet e vije bet evit ma n'he dije ket ar vro ur sammad uhel da baeañ da Smith &amp; Wesson evit gellet treuzfurmiñ revolverioù o arme e armoù gant kartouchennoù klok&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

Servij pourveziañ an arme stadunanat a urzhias 6.000 revolver kambret e .45 Schofield e 1872. A-drugarez d'ar c'hourc'hemenn-mañ, ha da hini Rusia, an embregerezh a voe fonnus e obererezh er bloavezhioù 1870&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

=== Loc'hañ ar saverien ===
E 1874 e kuitaas Horace Smith an embregerezh, ha-eñ 65 bloaz. Gwerzhañ a reas e lodennoù da Daniel Wesson, a chomas mestr war ar stal. Dindan e ren e voe produet an [[Smith &amp; Wesson Safety Hammerless|.38 Safety Hammerless]], ar revolver kentañ er bed dezhañ ur c'hi kuzh hag ur [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù DA (Double Action, Daou-Ober)|blatinenn daou-ober]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;'''{{En}}''' ''[https://www.smith-wesson.com/ourstory Our story]'' war lec'hienn Smith &amp; Wesson (lennet d'ar 26/11/2024)&lt;/ref&gt;. E 1899 e kinnigas ar [[Smith &amp; Wesson Model 10|Smith &amp; Wesson M&amp;P]] (evit ''Military and Police''), un arm galloudus a voe gwerzhet kalz da bolisoù er bed a-bezh&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Er memes mare ez eas Daniel B. Wesson kuit eus an embregerezh. Mervel a reas e 1906.

=== XX{{Vet}} kantved ===
[[Restr:Smith &amp; Wesson Model 29 retouched.jpg|thumb|Ur '''Model 29''' (1955)]]
E 1913 e kinnigas Smith &amp; Wesson o fistolenn damaotomatek kentañ, ar Model 13. E-touez degasadennoù a-bouez an embregerezh en XX{{Vet}} kantved e c'haller menegiñ ar c'hartouchennoù [[.357 Magnum]] (1935), ar revolver [[Smith &amp; Wesson Model 29|Model 29]] (1955) brudet abaoe e implij gant [[Clint Eastwood]] e [[Dirty Harry (film, 1971)|''Dirty Harry'']] (1971), ar munisionoù [[.40 S&amp;W]] (1990) pe ar revolver [[Smith &amp; Wesson Model 500|Model 500]], unan eus an armoù-dorn galloudusañ&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Adalek 1957 e voe anvet holl revolverioù ar merk gant ar rakger ''Model'' evit simplaat ar c'hatalog&lt;ref&gt;'''{{En}}''' TRZONIEC Stan, ''[https://www.handgunsmag.com/editorial/featured_handguns_smith_wesson_model_14/138598 Smith &amp; Wesson Model 14]'', Handguns Mag, 24/09/2010 (lennet d'an 28/09/2025)&lt;/ref&gt;.

Adalek 1965 e voe gwerzhet an embregerezh d'ar Bangor Punta Corp., hag e tremenas etre daouarn meur a re all : Lear Siegler Corp. (1984), Fortsmann Little &amp; Co. (1986), Tomkins, ha Saf-T-Hammer Corporation (2011), a voe cheñchet e anv e Smith &amp; Wesson Holding Corporation e 2002, hag adcheñchet e [[American Outdoor Brands Corporation]] e 2016&lt;ref&gt;{{En}} HANDLEY Lucy, ''[https://web.archive.org/web/20161216060132/https://www.cnbc.com/2016/12/13/smith-wesson-to-change-name-to-american-outdoor-brands-corp.html Gun maker Smith &amp; Wesson to change name to American Outdoor Brands Corp.]'' (diellet), CNBC, 13/12/2016 (lennet d'an 13/12/2025)&lt;/ref&gt;. E 2020 e teuas Smith &amp; Wesson da vezañ dizalc'h diouzh American Outdoor Brands Corporation adarre.

E 2021 e kemennas an embregerezh e vije dilojet e sez ha servijoù all da Maryville, en Tennessee, a-benn 2023, abalamour da lezennoù strishoc'h war broduerezh an armoù-tan e Massachusetts&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;.

Hiziv an deiz eo brudet eo ar merk evit e [[Revolver|revolverioù]] dreist-holl, met armoù-tan hiniennel a bep seurt ha dafar evir polis ([[grizilhonoù]], chadennoù evit ar [[Toull-bac'h|brizonidi]] stadunanat) a sav ivez&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.smith-wesson.com/products/sw-handcuffs-restraints S&amp;W HANDCUFFS &amp; RESTRAINTS]'', war lec'hienn an embregerezh (lennet d'an 13/12/2025)&lt;/ref&gt;.

== Armoù ==
=== Revolverioù ===
Diazezet eo ar bras eus ar revolverioù Smith &amp; Wesson war un nebeud frammoù disheñvel an eil diouzh ar re all dre o stumm hag o ment. Anvet eo ar frammoù-mañ gant lizherennoù disheñvel&lt;ref&gt;{{En}} SUPICA Jim, NAHAS Richard, ''Standard Catalog of Smith &amp; Wesson'', F+W Media, 2007, ISBN 978-0-89689-293-4&lt;/ref&gt;. Kalibr an armoù meneget a zo skrivet etre krommelloù.
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
; '''Revolverioù da wintañ &quot;Tip-up&quot;'''
* Smith &amp; Wesson Model 1
* Smith &amp; Wesson Model 1 1/2
* Smith &amp; Wesson Model No. 2 Army
|
; '''Revolverioù da wintañ &quot;Top-break&quot;'''
* S&amp;W .38 Single Action (.38)
* [[Smith &amp; Wesson Model 3]]
* Smith &amp; Wesson Double Action
* Smith &amp; Wesson Safety Hammerless, anvet ivez Model 40, Model 42 ha 38 Safety.
|}
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
; '''Framm I (bihan)'''
* Smith &amp; Wesson Model 30 (.32)
* Smith &amp; Wesson Model 32 ([[.38 Special|.38 S&amp;W]])
* Smith &amp; Wesson Model 34 Kit Gun ([[.22 Long Rifle]])
|
; '''Framm J (bihan)'''
* [[Smith &amp; Wesson Model 36]] (1950)
* [[Smith &amp; Wesson Model 36|Smith &amp; Wesson Model 37 Airweight]]
* [[Smith &amp; Wesson Model 60]] (1965, .38 Special ha .357 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 340PD
* Smith &amp; Wesson Model 617 (.22 LR)
* Smith &amp; Wesson Bodyguard (stummoù 38, 49, 438, 638, 649).
* Smith &amp; Wesson Centennial (stummoù 40, 42, 442, 640, 642)
|}
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
; [[Restr:S&amp;W Model 17-NMAH-AHB2015q024730.jpg|thumb|Smith &amp; Wesson Model 17.]]
|
'''Framm K (krenn)'''
* [[Smith &amp; Wesson Model 10|Smith &amp; Wesson Model 10 / M&amp;P]] (.38 Special)
* Smith &amp; Wesson Model 11 (.38 S&amp;W)
* Smith &amp; Wesson Model 12 (.38 Special)
* Smith &amp; Wesson Model 13 ([[.357 Magnum]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 14|Smith &amp; Wesson K-38 / Model 14]] (.38 Special)
* Smith &amp; Wesson Model 15 (.38 Special)
* [[Smith &amp; Wesson Model 16|Smith &amp; Wesson Model K-32 / Model 16]] (.32 S&amp;W Long)
* [[Smith &amp; Wesson Model 17|Smith &amp; Wesson K-22 / Model 17 / Model 18]] (.22 LR)
|
* [[Smith &amp; Wesson Model 19]] (.357 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 48 ([[.22 WMR|.22 Magnum]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 53]] ([[.22 Remington Jet]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 64]] (.38 Special)
* Smith &amp; Wesson Model 65 (.357 Magnum)
* [[Smith &amp; Wesson Model 19|Smith &amp; Wesson Model 66]] (.357 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 67 (.38 Special)
* [[Smith &amp; Wesson Model 19|Smith &amp; Wesson Model 68]] (.38 Special)
* [[Smith &amp; Wesson Model 17|Smith &amp; Wesson Model 617]] (.22)
|}
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
; '''Frammoù L (krenn-bras)'''
* Smith &amp; Wesson Model 386
* Smith &amp; Wesson Model 586
* [[Smith &amp; Wesson Model 686]] (.357 Magnum / .38 Special)
* Smith &amp; Wesson Model 686+
* Smith &amp; Wesson Model 619 (.357 Magnum)
|
* Smith &amp; Wesson Model 620 (.357 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 646 (.40 S&amp;W)
* Smith &amp; Wesson Model 69 (.44 Remington Magnum)
; '''Framm M (bihan-kenañ), patrom kozh'''
* Smith &amp; Wesson Ladysmith (.22 Long)
|[[Restr:Model 27 web.jpg|thumb|'''Smith &amp; Wesson Model 27''']]
|}
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
; '''Framm N (bras, bet gwechall framm S)'''
* .44 Hand Ejector First Model &quot;New Century&quot; (.44 S&amp;W Special)
* [[M1917 (revolverioù)|Model 1917]] ([[.45 ACP]])
* Smith &amp; Wesson Model 22 (.45 ACP/.45 Auto Rim)
* Smith &amp; Wesson Model 24
* Smith &amp; Wesson Model 25 (.45 ACP/.45 Auto Rim)
* [[Smith &amp; Wesson Model 27]] (.357 Magnum)
* [[Smith &amp; Wesson Model 28]] (.357 Magnum ha .38 Special)
|
* [[Smith &amp; Wesson Model 29]] ([[.44 Magnum]])
* Smith &amp; Wesson Model 57 ([[.41 Magnum]])
* Smith &amp; Wesson Model 58 (.41 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 610 ([[10 mm Auto]])
* Smith &amp; Wesson Model 625 (.45 ACP)
* [[Smith &amp; Wesson Model 27|Smith &amp; Wesson Model 627]] (.357 Magnum)
* [[Smith &amp; Wesson Model 29|Smith &amp; Wesson Model 629]] (.44 Magnum)
|}
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
[[Restr:Smith-et-Wesson-modele-500-p1030121.jpg|thumb|Smith &amp; Wesson Model 500]]
|
; '''Framm X'''
* Smith &amp; Wesson Model 350 ([[.350 Legend]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 460]] ([[.460 S&amp;W Magnum]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 500]] ([[.500 S&amp;W Magnum]])
; '''Framm Z'''
* Smith &amp; Wesson Governor
|}

=== Pistolennoù damaotomatek ===
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* Smith &amp; Wesson Bodyguard 380
* Smith &amp; Wesson Model 22A
* [[Smith &amp; Wesson SW22 Victory]] (.22 Long Rifle)
* [[Smith &amp; Wesson Model 39]] ([[9 × 19 mm Parabellum]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 41|Smith &amp; Wesson Model 41 / Model 46]]
* [[Smith &amp; Wesson Model 52|Smith &amp; Wesson Model 52 / Model 952]]
* Smith &amp; Wesson Model 59 (9 mm Parabellum)
* Smith &amp; Wesson Model 61 (.22 LR)
|
* Smith &amp; Wesson Model 78G
* Smith &amp; Wesson Model 1913, anvet ivez Model 35
* Smith &amp; Wesson Model 439
* Smith &amp; Wesson Model 459
* Smith &amp; Wesson Model 469
* Smith &amp; Wesson Model 645 (.45 ACP)
* Smith and Wesson 539
* Smith &amp; Wesson Model 908
|
* Smith &amp; Wesson Model 909
* Smith &amp; Wesson Model 910
* Smith &amp; Wesson Model 915
* Smith &amp; Wesson Model 1006 (10 mm Auto)
* Smith &amp; Wesson Model 1026
* Smith &amp; Wesson Model 4006
* Smith &amp; Wesson Model 4506 (.45 ACP)
* Smith &amp; Wesson Model 5906
|}
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
==== Rummad Sigma (1994 -1999) ====
* SW9 (9 × 19 mm Parabellum)
* SW40 (.40 S&amp;W)
* SW357V ([[.357 SIG]])
* SW380 (.380 ACP)
==== Rummad SW99 ====
Rummad produet asambles gant [[Carl Walther GmbH|Walther]]. Pistolennoù kambret e meur a galibr, evel da skouer e 9 mm Parabellum, .40 S&amp;W, ha .45 ACP.
|
==== Rummad M&amp;P ====
Pistolennoù e polimer savet adalek 2005 evit marc'had an arme hag ar polis ''(Military &amp; Police)''. Kambret eo pistolennoù ar rummad e meur a galibr : 9 × 19 mm, .40 S&amp;W, 5.7 × 28 mm, .22 WMR ha .357 SIG. Ur stumm .22 LR M&amp;P a voe ijinet asambles gant Carl Walther ha produet en [[Alamagn]]. Ur stumm .45 ACP a voe produet e 2007. Mentoù pistolennoù disheñvel a gaver er rummad M&amp;P.
|
==== Rummad SD VE ====
Rummad boulc'het e 2012 e kalibroù 9 × 19 mm ha .40 S&amp;W.

==== Rummad SW1911 ====
Stumm Smith &amp; Wesson ar [[Colt M1911]] boulc'het e 2003 ha kambret e .45 ACP.
|}
[[Restr:Smith &amp; Wesson Model 1913 0274.jpg|thumb|Ur bistolenn '''Model 1913'''|200x200px]]
=== Armoù all ===
* fuzuilh skañv Model 1940
* fuzuilh-arsailh M&amp;P15 (2006)
* fuzuilhoù-morailh iBolt
* mindrailherez S&amp;W Model 76 (1967)
* fuzuilh-chase Model 916
* fuzuilh-chase Model 1000
* fuzuilh-chase M&amp;P12

== Munisionoù ijinet ==
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* [[.22 Short]], unan eus ar munisionoù a zo bet diazezet an [[.22 Long Rifle]] diwarne
* [[.32 S&amp;W]], anvet a-wechoù .32 S&amp;W Short
* [[.32 S&amp;W Long]], anvet a-wechoù .32 Colt New Police
* .32-44 S&amp;W
* [[.38 S&amp;W]], anvet a-wechoù .38 Colt New Police
* .38-44 S&amp;W
* [[.38 Special|.38 S&amp;W Special]], anvet alies .38 Special
* [[.357 Magnum|.357 S&amp;W Magnum]], anvet alies .357 Magnum
* [[.40 S&amp;W]]
|
* [[.41 Magnum|.41 Remington Magnum]] : ijinet e oa bet ar gartouchenn gant [[Remington|Remington Arms]] hag ar revolver kentañ gouest da gambriñ anezhañ gant Smith &amp; Wesson
* [[.44 American]]
* [[.44 Russian]]
* [[.44 Special|.44 S&amp;W Special]]
* [[.44 Magnum|.44 Remington Magnum]]
* [[.45 Schofield|.45 S&amp;W Schofield]]
* [[.460 S&amp;W Magnum]]
* [[.500 S&amp;W Magnum]], savet gant [[Cor-Bon]] diwar atiz Smith &amp; Wesson evit bezañ ar munision arm-dorn galloudusañ er bed&lt;ref&gt;{{en}} CAMPBELL Dave, ''[https://www.americanrifleman.org/content/the-smith-wesson-500-magnum-history-and-performance/ The Smith &amp; Wesson .500 Magnum: History And Performance]'', American Rifleman, 17/02/2022 (lennet d'an 12/12/2025)&lt;/ref&gt;.
|
[[Restr:Bullet_coming_from_S&amp;W.jpg|thumb|Ur boled .357 Magnum o vont e-maez eus ur revolver Smith &amp; Wesson 686.]]
|}

== Liammoù diavaez ==
* {{En}} [https://www.smith-wesson.com/ Lec'hienn Smith &amp; Wesson]
* {{En}} [https://swhistoricalfoundation.com/ Smith &amp; Wesson Historical Foundation]

== Levrlennadur ==
* {{Fr}} Michel Lespart, ''Messieurs Smith &amp; Wesson'', Balland, 1973, 149 p.
* {{En}} Roy G. Jinks, ''Smith &amp; Wesson'', Arcadia Publishing, 2006, 128 p., 978-0738545103
* {{En}} Jim Supica, Richard Nahas, ''Standard Catalog of Smith &amp; Wesson, 5th Edition'', Gun Digest, 2025, 592 p., ISBN 9781959265221

== Daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù = 2}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù SUA]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1856]]</text>
      <sha1>n82hs1ccf41s6ugmfykzawgcdlpava2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2195683</id>
      <parentid>2195682</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T19:49:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2195683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16431" sha1="2mg0r2widd8kv1t49z6mnnabxatxskw" xml:space="preserve">[[Restr:Smith wesson logo.png|dehou|250x250px]]
'''Smith &amp; Wesson Brands, Inc.''', skrivet alies '''S&amp;W''' e bed an armoù, zo un embregerezh [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] krouet e 1856 hag a brodu [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel dreist-holl. Diazezet eo e [[Maryville (Tennessee)|Maryville]] ([[Tennessee]]). Unan eus an anvioù koshañ ha brudetañ e bed an armoù-tan eo.

== Istor ==

=== Volcanic Repeating Arms Company ===
[[Restr:Smith-et-Wesson-Volcanic-1854-1855-cal-31-p1030158.jpg|thumb|Ur bistolenn '''Volcanic''' (1855)]]
Krouet e oa bet Smith &amp; Wesson e 1856 gant [[Horace Smith]] ha [[Daniel B. Wesson]] dindan an anv '''Smith &amp; Wesson Revolver Company'''. E [[Springfield (Massachusetts)|Springfield]] ([[Massachusetts]]) e oa sez an embregerezh da vare e grouidigezh&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{En}} ''[https://web.archive.org/web/20260206030758/https://ir.smith-wesson.com/news-releases/news-release-details/smith-wesson-relocate-headquarters-tennessee Smith &amp; Wesson to Relocate Headquarters to Tennessee]'', Smith &amp; Wesson, 30/09/2021 (lennet d'ar 06/02/2026)&lt;/ref&gt;. Ne oa ket ket ar wech kentañ e laboure an daou ijiner asambles : e 1852 o doa savet un embregerezh all, ar ''Smith &amp; Wesson Company'', adanvet war-lerc'h [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic Repeating Arms]]&lt;ref&gt;{{En}} BOORMAN Dean K., ''The History of Smith &amp; Wesson Firearms. Guilford'', 2002, Globe Pequot Press, Lyons Press, ISBN 978-1-58574-721-4&lt;/ref&gt;, e [[Norwich (Connecticut)|Norwich]] ([[Connecticut]]). Gwerzhañ a raent [[Pistolenn|pistolennoù]] ha [[Fuzuilh|fuzuilhoù]] Volcanic, dezhe ul [[Geriaoueg an armoù-tan#Loc'henn-grogenn|loc'henn-grogenn]] ha [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]] klok ([[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]], [[Emors (munisionoù)|emors]], [[Poultr du|poultr]] ha [[boled]]), ar pezh a oa nevez d'ar poent-se&lt;ref&gt;'''{{Fr}}''' LESPART Michel, ''Les armes de la conquête de l'Ouest'', Jean Dullis Éditeur, 1975, 174 p.&lt;/ref&gt;. Evit se e tapjont ur vedalenn aour e foar [[Baltimore]] e 1854&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Fr}} HARTINK A. E., ''L'encyclopédie des pistolets et revolvers'', Maxi-Livres, 2004, ISBN 2-7434-4777-X, p. 218-220&lt;/ref&gt;. Ne reas ket berzh kouskoude : dañjerus e oa an armoù, pa c'halle meur a gartouchenn tarzhañ war an dro enno&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;'''{{Fr}}''' HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, p. 128-129&lt;/ref&gt;. Gwerzhet e voe an embregerezh kentañ da [[Oliver Winchester]] e 1854, ha dont a reas da vezañ ar [[Winchester Repeating Arms Company]].

=== Adc'hanedigezh Smith &amp; Wesson ===
[[Restr:S &amp; W 3rd New Model.jpg|thumb|Ur revolver '''Smith &amp; Wesson Model 3''' kambret e [[.44 Russian]] evit armeoù an Tsar.]]
E 1857 e oa raktreset deiziad-termen breved [[Samuel Colt]] war [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|taboulin]] e revolverioù, ijinet e 1835. Daniel B. Wesson a ijinas ur revolver ennañ kartouchennoù klok gwellaet. Evit o implij e ranke an daboulin bezañ toull-didoull penn-da-benn. Ur breved war taboulinoù a seurt-se a oa bet lakaet dija gant gant an [[Armerezh|armeurer]] [[Rollin White]]. Horace Smith ha Daniel Wesson a savas un embregerezh nevez evit produiñ ar revolverioù nevez. Anvet e voe Smith &amp; Wesson, ha prenañ a reas ar stal gwirioù war brevedoù Rollin White. Diwar o labour e voe produet ha gwerzhet adalek 1857 ar [[Smith &amp; Wesson Model 1]], kambret evit munisionoù [[.22 Short]]. E 1861 e voe boulc'het gant produiñ ar revolver [[Smith &amp; Wesson Model 2|Model 2]], kambret e .32, ur c'halibr brasoc'h ha talvoudusoc'h d'ar soudarded. Kordañ a reas gant deroù ar [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Brezel Diabarzh]] er Stadoù-Unanet, ha kantadoù a viliadoù a skouerennoù eus an daou revolver a voe gwerzhet gant Smith &amp; Wesson. Diaesoc'h e voe ar jeu goude fin ar brezel e 1865, met ar revolver Model 3 produet adalek 1869 a reas berzh er bed a-bezh. Choazet e voe evel arm-dorn arme [[Impalaeriezh Rusia]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

E 1870 e teuas ar c'hevezerezh da vezañ taeroc'h dre ma oa echu gwareziñ breved Rollin White : forzh peseurt produer a c'halle ober gant taboulinoù toull-didoull penn-da-benn en e revolverioù. Klask a reas Smith ha Wesson ampellaat fin ar breved, met ne oe ket a-du ar gouarnamant peogwir e c'halle stardañ industriezh an armoù er Stadoù-Unanet. Dizemglev a zegasas an afer-mañ e ploitikerezh ar vro : ar [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet|C'hendalc'h]] a aotreas e vije astennet padelezh ar breved, met nac'het e voe gant ar prezidant [[Ulysses S. Grant]] e 1870 a-benn ar fin. Divizet e vije bet evit ma n'he dije ket ar vro ur sammad uhel da baeañ da Smith &amp; Wesson evit gellet treuzfurmiñ revolverioù o arme e armoù gant kartouchennoù klok&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

Servij pourveziañ an arme stadunanat a urzhias 6.000 revolver kambret e .45 Schofield e 1872. A-drugarez d'ar c'hourc'hemenn-mañ, ha da hini Rusia, an embregerezh a voe fonnus e obererezh er bloavezhioù 1870&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

=== Loc'hañ ar saverien ===
E 1874 e kuitaas Horace Smith an embregerezh, ha-eñ 65 bloaz. Gwerzhañ a reas e lodennoù da Daniel Wesson, a chomas mestr war ar stal. Dindan e ren e voe produet an [[Smith &amp; Wesson Safety Hammerless|.38 Safety Hammerless]], ar revolver kentañ er bed dezhañ ur c'hi kuzh hag ur [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù DA (Double Action, Daou-Ober)|blatinenn daou-ober]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;'''{{En}}''' ''[https://www.smith-wesson.com/ourstory Our story]'' war lec'hienn Smith &amp; Wesson (lennet d'ar 26/11/2024)&lt;/ref&gt;. E 1899 e kinnigas ar [[Smith &amp; Wesson Model 10|Smith &amp; Wesson M&amp;P]] (evit ''Military and Police''), un arm galloudus a voe gwerzhet kalz da bolisoù er bed a-bezh&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Er memes mare ez eas Daniel B. Wesson kuit eus an embregerezh. Mervel a reas e 1906.

=== XX{{Vet}} kantved ===
[[Restr:Smith &amp; Wesson Model 29 retouched.jpg|thumb|Ur '''Model 29''' (1955)]]
E 1913 e kinnigas Smith &amp; Wesson o fistolenn damaotomatek kentañ, ar Model 13. E-touez degasadennoù a-bouez an embregerezh en XX{{Vet}} kantved e c'haller menegiñ ar c'hartouchennoù [[.357 Magnum]] (1935), ar revolver [[Smith &amp; Wesson Model 29|Model 29]] (1955) brudet abaoe e implij gant [[Clint Eastwood]] e [[Dirty Harry (film, 1971)|''Dirty Harry'']] (1971), ar munisionoù [[.40 S&amp;W]] (1990) pe ar revolver [[Smith &amp; Wesson Model 500|Model 500]], unan eus an armoù-dorn galloudusañ&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Adalek 1957 e voe anvet holl revolverioù ar merk gant ar rakger ''Model'' evit simplaat ar c'hatalog&lt;ref&gt;'''{{En}}''' TRZONIEC Stan, ''[https://www.handgunsmag.com/editorial/featured_handguns_smith_wesson_model_14/138598 Smith &amp; Wesson Model 14]'', Handguns Mag, 24/09/2010 (lennet d'an 28/09/2025)&lt;/ref&gt;.

Adalek 1965 e voe gwerzhet an embregerezh d'ar Bangor Punta Corp., hag e tremenas etre daouarn meur a re all : Lear Siegler Corp. (1984), Fortsmann Little &amp; Co. (1986), Tomkins, ha Saf-T-Hammer Corporation (2011), a voe cheñchet e anv e Smith &amp; Wesson Holding Corporation e 2002, hag adcheñchet e [[American Outdoor Brands Corporation]] e 2016&lt;ref&gt;{{En}} HANDLEY Lucy, ''[https://web.archive.org/web/20161216060132/https://www.cnbc.com/2016/12/13/smith-wesson-to-change-name-to-american-outdoor-brands-corp.html Gun maker Smith &amp; Wesson to change name to American Outdoor Brands Corp.]'' (diellet), CNBC, 13/12/2016 (lennet d'an 13/12/2025)&lt;/ref&gt;. E 2020 e teuas Smith &amp; Wesson da vezañ dizalc'h diouzh American Outdoor Brands Corporation adarre.

E 2021 e kemennas an embregerezh e vije dilojet e sez ha servijoù all da Maryville, en Tennessee, a-benn 2023, abalamour da lezennoù strishoc'h war broduerezh an armoù-tan e Massachusetts&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;.

Hiziv an deiz eo brudet eo ar merk evit e [[Revolver|revolverioù]] dreist-holl, met armoù-tan hiniennel a bep seurt ha dafar evir polis ([[grizilhonoù]], chadennoù evit ar [[Toull-bac'h|brizonidi]] stadunanat) a sav ivez&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.smith-wesson.com/products/sw-handcuffs-restraints S&amp;W HANDCUFFS &amp; RESTRAINTS]'', war lec'hienn an embregerezh (lennet d'an 13/12/2025)&lt;/ref&gt;.

== Armoù ==
=== Revolverioù ===
Diazezet eo ar bras eus ar revolverioù Smith &amp; Wesson war un nebeud frammoù disheñvel an eil diouzh ar re all dre o stumm hag o ment. Anvet eo ar frammoù-mañ gant lizherennoù disheñvel&lt;ref&gt;{{En}} SUPICA Jim, NAHAS Richard, ''Standard Catalog of Smith &amp; Wesson'', F+W Media, 2007, ISBN 978-0-89689-293-4&lt;/ref&gt;. Kalibr an armoù meneget a zo skrivet etre krommelloù.
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
; '''Revolverioù da wintañ &quot;Tip-up&quot;'''
* Smith &amp; Wesson Model 1
* Smith &amp; Wesson Model 1 1/2
* Smith &amp; Wesson Model No. 2 Army
|
; '''Revolverioù da wintañ &quot;Top-break&quot;'''
* S&amp;W .38 Single Action (.38)
* [[Smith &amp; Wesson Model 3]]
* Smith &amp; Wesson Double Action
* Smith &amp; Wesson Safety Hammerless, anvet ivez Model 40, Model 42 ha 38 Safety.
|}
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
; '''Framm I (bihan)'''
* Smith &amp; Wesson Model 30 (.32)
* Smith &amp; Wesson Model 32 ([[.38 Special|.38 S&amp;W]])
* Smith &amp; Wesson Model 34 Kit Gun ([[.22 Long Rifle]])
|
; '''Framm J (bihan)'''
* [[Smith &amp; Wesson Model 36]] (1950)
* [[Smith &amp; Wesson Model 36|Smith &amp; Wesson Model 37 Airweight]]
* [[Smith &amp; Wesson Model 60]] (1965, .38 Special ha .357 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 340PD
* Smith &amp; Wesson Model 617 (.22 LR)
* Smith &amp; Wesson Bodyguard (stummoù 38, 49, 438, 638, 649).
* Smith &amp; Wesson Centennial (stummoù 40, 42, 442, 640, 642)
|}
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
; [[Restr:S&amp;W Model 17-NMAH-AHB2015q024730.jpg|thumb|Smith &amp; Wesson Model 17.]]
|
'''Framm K (krenn)'''
* [[Smith &amp; Wesson Model 10|Smith &amp; Wesson Model 10 / M&amp;P]] (.38 Special)
* Smith &amp; Wesson Model 11 (.38 S&amp;W)
* Smith &amp; Wesson Model 12 (.38 Special)
* Smith &amp; Wesson Model 13 ([[.357 Magnum]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 14|Smith &amp; Wesson K-38 / Model 14]] (.38 Special)
* Smith &amp; Wesson Model 15 (.38 Special)
* [[Smith &amp; Wesson Model 16|Smith &amp; Wesson Model K-32 / Model 16]] (.32 S&amp;W Long)
* [[Smith &amp; Wesson Model 17|Smith &amp; Wesson K-22 / Model 17 / Model 18]] (.22 LR)
|
* [[Smith &amp; Wesson Model 19]] (.357 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 48 ([[.22 WMR|.22 Magnum]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 53]] ([[.22 Remington Jet]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 64]] (.38 Special)
* Smith &amp; Wesson Model 65 (.357 Magnum)
* [[Smith &amp; Wesson Model 19|Smith &amp; Wesson Model 66]] (.357 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 67 (.38 Special)
* [[Smith &amp; Wesson Model 19|Smith &amp; Wesson Model 68]] (.38 Special)
* [[Smith &amp; Wesson Model 17|Smith &amp; Wesson Model 617]] (.22)
|}
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
; '''Frammoù L (krenn-bras)'''
* Smith &amp; Wesson Model 386
* Smith &amp; Wesson Model 586
* [[Smith &amp; Wesson Model 686]] (.357 Magnum / .38 Special)
* Smith &amp; Wesson Model 686+
* Smith &amp; Wesson Model 619 (.357 Magnum)
|
* Smith &amp; Wesson Model 620 (.357 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 646 (.40 S&amp;W)
* Smith &amp; Wesson Model 69 (.44 Remington Magnum)
; '''Framm M (bihan-kenañ), patrom kozh'''
* Smith &amp; Wesson Ladysmith (.22 Long)
|[[Restr:Model 27 web.jpg|thumb|'''Smith &amp; Wesson Model 27''']]
|}
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
; '''Framm N (bras, bet gwechall framm S)'''
* .44 Hand Ejector First Model &quot;New Century&quot; (.44 S&amp;W Special)
* [[M1917 (revolverioù)|Model 1917]] ([[.45 ACP]])
* Smith &amp; Wesson Model 22 (.45 ACP/.45 Auto Rim)
* Smith &amp; Wesson Model 24
* Smith &amp; Wesson Model 25 (.45 ACP/.45 Auto Rim)
* [[Smith &amp; Wesson Model 27]] (.357 Magnum)
* [[Smith &amp; Wesson Model 28]] (.357 Magnum ha .38 Special)
|
* [[Smith &amp; Wesson Model 29]] ([[.44 Magnum]])
* Smith &amp; Wesson Model 57 ([[.41 Magnum]])
* Smith &amp; Wesson Model 58 (.41 Magnum)
* Smith &amp; Wesson Model 610 ([[10 mm Auto]])
* Smith &amp; Wesson Model 625 (.45 ACP)
* [[Smith &amp; Wesson Model 27|Smith &amp; Wesson Model 627]] (.357 Magnum)
* [[Smith &amp; Wesson Model 29|Smith &amp; Wesson Model 629]] (.44 Magnum)
|}
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
[[Restr:Smith-et-Wesson-modele-500-p1030121.jpg|thumb|Smith &amp; Wesson Model 500]]
|
; '''Framm X'''
* Smith &amp; Wesson Model 350 ([[.350 Legend]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 460]] ([[.460 S&amp;W Magnum]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 500]] ([[.500 S&amp;W Magnum]])
; '''Framm Z'''
* Smith &amp; Wesson Governor
|}

=== Pistolennoù damaotomatek ===
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* Smith &amp; Wesson Bodyguard 380
* Smith &amp; Wesson Model 22A
* [[Smith &amp; Wesson SW22 Victory]] (.22 Long Rifle)
* [[Smith &amp; Wesson Model 39]] ([[9 × 19 mm Parabellum]])
* [[Smith &amp; Wesson Model 41|Smith &amp; Wesson Model 41 / Model 46]]
* [[Smith &amp; Wesson Model 52|Smith &amp; Wesson Model 52 / Model 952]]
* Smith &amp; Wesson Model 59 (9 mm Parabellum)
* Smith &amp; Wesson Model 61 (.22 LR)
|
* Smith &amp; Wesson Model 78G
* Smith &amp; Wesson Model 1913, anvet ivez Model 35
* Smith &amp; Wesson Model 439
* Smith &amp; Wesson Model 459
* Smith &amp; Wesson Model 469
* Smith &amp; Wesson Model 645 (.45 ACP)
* Smith and Wesson 539
* Smith &amp; Wesson Model 908
|
* Smith &amp; Wesson Model 909
* Smith &amp; Wesson Model 910
* Smith &amp; Wesson Model 915
* Smith &amp; Wesson Model 1006 (10 mm Auto)
* Smith &amp; Wesson Model 1026
* Smith &amp; Wesson Model 4006
* Smith &amp; Wesson Model 4506 (.45 ACP)
* Smith &amp; Wesson Model 5906
|}
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
==== Rummad Sigma (1994 -1999) ====
* SW9 (9 × 19 mm Parabellum)
* SW40 (.40 S&amp;W)
* SW357V ([[.357 SIG]])
* SW380 (.380 ACP)
==== Rummad SW99 ====
Rummad produet asambles gant [[Carl Walther GmbH|Walther]]. Pistolennoù kambret e meur a galibr, evel da skouer e 9 mm Parabellum, .40 S&amp;W, ha .45 ACP.
|
==== Rummad M&amp;P ====
Pistolennoù e polimer savet adalek 2005 evit marc'had an arme hag ar polis ''(Military &amp; Police)''. Kambret eo pistolennoù ar rummad e meur a galibr : 9 × 19 mm, .40 S&amp;W, 5.7 × 28 mm, .22 WMR ha .357 SIG. Ur stumm .22 LR M&amp;P a voe ijinet asambles gant Carl Walther ha produet en [[Alamagn]]. Ur stumm .45 ACP a voe produet e 2007. Mentoù pistolennoù disheñvel a gaver er rummad M&amp;P.
|
==== Rummad SD VE ====
Rummad boulc'het e 2012 e kalibroù 9 × 19 mm ha .40 S&amp;W.

==== Rummad SW1911 ====
Stumm Smith &amp; Wesson ar [[Colt M1911]] boulc'het e 2003 ha kambret e .45 ACP.
|}
[[Restr:Smith &amp; Wesson Model 1913 0274.jpg|thumb|Ur bistolenn '''Model 1913'''|200x200px]]
=== Armoù all ===
* fuzuilh skañv Model 1940
* fuzuilh-arsailh M&amp;P15 (2006)
* fuzuilhoù-morailh iBolt
* mindrailherez S&amp;W Model 76 (1967)
* fuzuilh-chase Model 916
* fuzuilh-chase Model 1000
* fuzuilh-chase M&amp;P12

== Munisionoù ijinet ==
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* [[.22 Short]], unan eus ar munisionoù a zo bet diazezet an [[.22 Long Rifle]] diwarne
* [[.32 S&amp;W]], anvet a-wechoù .32 S&amp;W Short
* [[.32 S&amp;W Long]], anvet a-wechoù .32 Colt New Police
* .32-44 S&amp;W
* [[.38 S&amp;W]], anvet a-wechoù .38 Colt New Police
* .38-44 S&amp;W
* [[.38 Special|.38 S&amp;W Special]], anvet alies .38 Special
* [[.357 Magnum|.357 S&amp;W Magnum]], anvet alies .357 Magnum
* [[.40 S&amp;W]]
|
* [[.41 Magnum|.41 Remington Magnum]] : ijinet e oa bet ar gartouchenn gant [[Remington|Remington Arms]] hag ar revolver kentañ gouest da gambriñ anezhañ gant Smith &amp; Wesson
* [[.44 American]]
* [[.44 Russian]]
* [[.44 Special|.44 S&amp;W Special]]
* [[.44 Magnum|.44 Remington Magnum]]
* [[.45 Schofield|.45 S&amp;W Schofield]]
* [[.460 S&amp;W Magnum]]
* [[.500 S&amp;W Magnum]], savet gant [[Cor-Bon]] diwar atiz Smith &amp; Wesson evit bezañ ar munision arm-dorn galloudusañ er bed&lt;ref&gt;{{en}} CAMPBELL Dave, ''[https://www.americanrifleman.org/content/the-smith-wesson-500-magnum-history-and-performance/ The Smith &amp; Wesson .500 Magnum: History And Performance]'', American Rifleman, 17/02/2022 (lennet d'an 12/12/2025)&lt;/ref&gt;.
|
[[Restr:Bullet_coming_from_S&amp;W.jpg|thumb|Ur boled .357 Magnum o vont e-maez eus ur revolver Smith &amp; Wesson 686.|300x300px]]
|}

== Liammoù diavaez ==
* {{En}} [https://www.smith-wesson.com/ Lec'hienn Smith &amp; Wesson]
* {{En}} [https://swhistoricalfoundation.com/ Smith &amp; Wesson Historical Foundation]

== Levrlennadur ==
* {{Fr}} Michel Lespart, ''Messieurs Smith &amp; Wesson'', Balland, 1973, 149 p.
* {{En}} Roy G. Jinks, ''Smith &amp; Wesson'', Arcadia Publishing, 2006, 128 p., 978-0738545103
* {{En}} Jim Supica, Richard Nahas, ''Standard Catalog of Smith &amp; Wesson, 5th Edition'', Gun Digest, 2025, 592 p., ISBN 9781959265221

== Daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù = 2}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù SUA]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1856]]</text>
      <sha1>2mg0r2widd8kv1t49z6mnnabxatxskw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Smith &amp; Wesson Model 10</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173175</id>
    <revision>
      <id>2195676</id>
      <parentid>2195128</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T18:34:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2195676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4331" sha1="pldfzlvm9pkwr176b6ph4nbv3cnaj80" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Smith &amp; Wesson Model 10&lt;br&gt;Smith &amp; Wesson M&amp;P|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:M&amp;Prevolver.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur revolver '''Smith &amp; Wesson Model 10''' produet da vare an [[Eil Brezel-bed]]
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Revolver]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] daou-ober (DA)
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision]]où
|[[.38 Long Colt]] (stumm orin)&lt;br&gt;[[.38 Special]]&lt;br&gt;[[.38 S&amp;W]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bloavezh krouidigezh
|1899
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[Smith &amp; Wesson]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|Abaoe 1899
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|0,960 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|2&quot; (51 mm)&lt;br&gt;2,5&quot; (64 mm)&lt;br&gt;3&quot; (76 mm)&lt;br&gt;4&quot; (102 mm)&lt;br&gt;5&quot; (127 mm)&lt;br&gt;6&quot; (152 mm)
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh ar boledoù V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|300 m/s (e .38 Special)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|[[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|Taboulin]] 6 tenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Stummoù all
|Gwelet an destenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''Smith &amp; Wesson Model 10''', anvet da gentañ '''Smith &amp; Wesson .38 Hand Ejector Model of 1899''', ha bet anvet ivez '''Smith &amp; Wesson Military &amp; Police''' pe '''Smith &amp; Wesson Victory Model''' hervez ar mare, zo ur [[revolver]] c'hwec'h tenn kalibr .38, dezhañ ur [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù DA (Double Action, Daou-Ober)|blatinenn daou-ober]], produet gant an embregerezh amerikan [[Smith &amp; Wesson]] abaoe 1899. Savet eo tro-dro d'ar stern K, ment krenn ar merk. Unan eus revolverioù gwerzhetañ an XX{{Vet}} kantved eo, ha war-dro 6 milion a skouerennoù anezhañ zo bet produet&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{En}} HAWKS Chuck, ''[https://www.chuckhawks.com/s-w_model_10.htm The Smith &amp; Wesson Model 10 Military and Police .38 Special Revolver]'' (lennet d'ar 27/12/2024)&lt;/ref&gt;.

== Istor ==
Urzhiet e voe da gentañ dindan an anv '''Smith &amp; Wesson .38 Hand Ejector Model of 1899''' gant an [[Arme ar Stadoù-Unanet|arme stadunanat]] e 1899. Kambret e oa ar stumm kentañ-mañ e [[.38 Long Colt]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Betek-neuze e veze produet revolverioù dezhe ur ganol da wintañ gant Smith &amp; Wesson, met abalamour da gresk galloud ar [[Munision|munisionoù]] e rankas an embregerezh sevel armoù dezhe un [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]] hag a winte war ar c'hostez&lt;ref&gt;{{Fr}} HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, p. 163&lt;/ref&gt;. Goude klemmoù a-berzh ar soudarded e voe kinniget buan gant ar merk ur stumm galloudusoc'h kambret e [[.38 Special]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Hemañ eo bet an hini implijetañ e istor ar Model 10.

E 1905 e voe adanvet ar revolver '''Smith &amp; Wesson M&amp;P''' (evit '''Military &amp; Police'''). Servijout a reas kalz e-pad ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]], ha poblek e teuas da vezañ e-touez ar boliserien goude ar brezel. Da vare an [[Eil Brezel-bed]] e voe pourveziet ouzhpenn {{formatnum:590000}} skouerenn eus an arm, anvet neuze '''Victory Model''', d'ar [[Kevredidi an Eil Brezel-bed|gevredidi]]. E 1957 e choazas Smith &amp; Wesson reiñ niveroù d'o armoù, ha '''Model 10''' e voe adanvet ar revolver. Poblek-tre e voe an arm e polisoù ar bed betek dibenn an XX{{Vet}} kantved ha donedigezh ar [[Pistolenn|pistolennoù]] damaotomatek. Meur a gemmoù bihan a voe degaset d'an arm a-hed ar c'hantved, met chom a reas heñvel dre vras. Paouez a reas e broduiñ e 2010 a-raok adkregiñ e 2012, betek hiziv&lt;ref&gt;{{En}} SUPICA Jim, NAHAS Richard, ''Standard Catalog of Smith &amp; Wesson, 4th Edition'', Gun Digest, p. 204&lt;/ref&gt;.

== Gwelet ivez ==

* [[Smith &amp; Wesson Model 64]], stumm e dir disvergl ar Model 10

== Liammoù diavaez ==
* {{En}} Ar [https://www.smith-wesson.com/product/k-frame-150786 Model 10] war lec'hienn Smith &amp; Wesson

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Revolverioù]]
[[Rummad:Armoù SUA]]</text>
      <sha1>pldfzlvm9pkwr176b6ph4nbv3cnaj80</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kampionad latvian an echedoù</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175909</id>
    <revision>
      <id>2195680</id>
      <parentid>2195490</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T19:41:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Juan carlos perez rodriguez</username>
        <id>80737</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kampionadoù, kampioned ha kampionezed */</comment>
      <origin>2195680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15245" sha1="a69xzrlzrqz6rbg0g4v0z07wp4zaap7" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}
[[File:Klovans 1996 Bad Liebenzell.jpg|thumb|170px|[[Jānis Klovāns]].]]
[[File:Edvins Kengis 2000 Wattenscheid.jpg|thumb|170px|[[Edvīns Ķeņģis|Edvīns Keņģis]] .]]
[[File:Laura Rogule.jpg|thumb|170px|[[Laura Rogule]].]]
[[File:Dana_Reizniece-Ozola_2011.jpg|thumb|170px|[[Dana Reizniece-Ozola]].]]
'''Kampionad latvian an echedoù''' eo kampionad broadel ofisiel an [[echedoù]] e [[Latvia]]. Aozet e vez gant Kevre latviat an Echedoù abaoe 1924.  C’hoariet e vez bep bloaz pe dost, e [[Riga]] pe e kêriadenn Mežezers peurliesañ.

E 1937 e voe kroget gant Kampionad ar Maouezi. 
== Kampionadoù, kampioned ha kampionezed ==

:{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! Bloaz !! Kêr !! Kampioned kemmesk !! Kampionezed ar Maouezi
|-
| 1924||[[Riga]]||[[Hermanis Matisons]]||
|-
| 1926-1927||Riga||[[Fricis Apšenieks]]||
|-
| 1930-1931||Riga||[[Vladimirs Petrovs]]||
|-
| 1932||[[Jelgava]]||[[Movsas Feigins]]||
|-
| 1934||Riga||[[Fricis Apšenieks]]||
|-
| 1935||Riga||[[Vladimirs Petrovs]]||
|-
| 1937||Riga||[[Vladimirs Petrovs]]||[[Milda Lauberte]]&lt;ref&gt;dirampoiñ a-enep da [[Elise Vogel]] 4:0&lt;/ref&gt;
|-
| 1938-9 ||Riga||[[Vladimirs Petrovs]]||[[Elise Vogel]]&lt;ref&gt;tournamant dirampoiñ: 1. [[Elise Vogel]] 3 (+3, =0, -1) 2. [[Emīlija Šmite]] 2 (+2, =0, -2) 3. [[Marta Krūmiņa-Vitrupe|Marta Krūmiņa]] 1 (+1, =0, -3)&lt;/ref&gt;
|-
| 1941||Riga||[[Alexander Koblencs]]||[[Marta Krūmiņa-Vitrupe|Marta Krūmiņa]]
|-
| 1943||Riga||[[Igor Zhdanov|Igors Ždanovs]]||[[Milda Lauberte]]
|-
| 1944||[[Udelnaya (Oblast Moskov)|Udelnaya]], [[Republik Sokialour Kevreadel Soviedel Rusia]]||[[Voldemārs Mežgailis]]||
|-
| 1945||Riga||[[Alexander Koblencs]]&lt;ref&gt;[[Vladimir Alatortsev]] a c’hoarias e-maez kevezadeg e kampionad 1945 e Riga, trec’h e voe met ne dapas ket an titl &lt;/ref&gt;          ||
|-
| 1946||Riga||Alexander Koblencs||
|-
| 1947||Riga||[[Zigfrīds Solmanis]] ||
|-
| 1948||Riga||[[Augusts Strautmanis]]&lt;ref&gt;dirampoiñ a-enep da [[Igor Zhdanov|Igors Ždanovs]] 4:3 (+3, =2, -2)&lt;/ref&gt;||[[Milda Lauberte]]
|-
| 1949||Riga||Alexander Koblencs&lt;ref&gt;[[Mark Taimanov]] a c’hoarias e-maez kevezadeg e kampionad 1949 e Riga, trec’h e voe met ne dapas ket an titl &lt;/ref&gt; || [[Milda Lauberte]]
|-
| 1950||Riga||[[Voldemārs Mežgailis]]||[[Milda Lauberte]]
|-
| 1951||Riga||[[Mark Pasman]]||Milda Lauberte
|-
| 1952||Riga||[[Jānis Kļaviņš]]||Milda Lauberte]&lt;ref&gt; dirampoiñ a-enep da Lidiya Paramonova 3,5:0,5&lt;/ref&gt;
|-
| 1953||Riga]]||[[Mikhail Tal]]||Milda Lauberte
|-
| 1954||Riga||Jānis Klovāns||Milda Lauberte&lt;ref&gt; dirampoiñ a-enep da [[Zara Nakhimovskaya]] 3,5:2,5 (+2, =3, -1)&lt;/ref&gt;
|-
| 1955||Riga||[[Aivars Gipslis]]||Milda Lauberte&lt;ref&gt; dirampoiñ a-enep da Ārija Jansone 3,5:1,5 (+3, =1, -1)&lt;/ref&gt;
|-
| 1956||Riga||Aivars Gipslis||Milda Lauberte
|-
| 1957||Riga||Aivars Gipslis||Milda Lauberte&lt;ref&gt;[[Olga Ignatieva]] a c'hoarias e-maez kevezadeg e kampionad 1945 e Riga, trec’h e voe met ne dapas ket an titl&lt;/ref&gt;
|-
| 1958||Riga||[[Israel Zilber]]&lt;ref&gt; dirampoiñ a-enep da Aivars Gipslis 3,5:2,5 (+1, =5, -0)&lt;/ref&gt; ||[[Zara Nakhimovskaya]]
|-
| 1959||Riga||[[Kārlis Klāsups]]&lt;ref&gt; dirampoiñ a-enep da 4:3 (+3, =2, -2)&lt;/ref&gt;|| [[Zara Nakhimovskaya]]
|-
| 1960||Riga||Aivars Gipslis||Milda Lauberte
|-
| 1961||Riga||Aivars Gipslis||[[Zara Nakhimovskaya]]
|-
| 1962||Riga||Jānis Klovāns||Zara Nakhimovskaya
|-
| 1963||Riga||Aivars Gipslis||Astra Klovāne
|-
| 1964||Riga||Aivars Gipslis||Astra Klovāne
|-
| 1965||Riga||Mikhail Tal||Astra Klovāne
|-
| 1966 ||Riga||Aivars Gipslis||[[Benita Vēja]]&lt;ref&gt; dirampoiñ a-enep da Astra Klovāne 2,5:1,5 (+2, =1, -1)&lt;/ref&gt;
|-
| 1967||Riga||Jānis Klovāns||[[Vija Rožlapa]]
|-
| 1968||Riga||Jānis Klovāns&lt;ref&gt; dirampoiñ a-enep da [[Valerij Zhuravliov]] 4:2 (+3, =2, -1)&lt;/ref&gt;||[[Sarma Sedleniece]]&lt;ref&gt; dirampoiñ a-enep da [[Ilga Kļaviņa]] 3,5:1,5 (+3, =1, -1)&lt;/ref&gt;
|-
| 1969||Riga||[[Anatolijs Šmits]]&lt;ref&gt; dirampoiñ a-enep da [[Juzefs Petkēvičs]] 3,5:1,5 (+2, =3, -0)&lt;/ref&gt; ||Astra Klovāne
|-
| 1970||Riga||Jānis Klovāns||Astra Klovāne
|-
| 1971||Riga||Jānis Klovāns||[[Vija Rožlapa]]
|-
| 1972||Riga||[[Lev Gutman]]||Vija Rožlapa
|-
| 1973||[[Daugavpils]] (Kemmesk) Riga (Maouezi)||Alvis Vītoliņš||[[Tamāra Vilerte]]&lt;br /&gt;[[Ingrīda Priedīte]]
|-
| 1974||Riga||[[Juzefs Petkēvičs]]&lt;br/&gt;[[Vladimir Kirpichnikov]]||[[Vija Rožlapa]]
|-
| 1975||Riga||Jānis Klovāns&lt;br/&gt;Anatolijs Šmits||Astra Goldmane
|-
| 1976||Riga||[[Alvis Vītoliņš]]||[[Ilze Rubene]]
|-
| 1977||Riga||Alvis Vītoliņš||Astra Klovāne
|-
| 1978||Riga||Alvis Vītoliņš||Astra Klovāne
|-
| 1979||Riga||Jānis Klovāns||[[Ingrīda Priedīte]]
|-
| 1980||Riga||[[Valerij Zhuravliov]]||[[Tatiana Voronova|Tatjana Voronova]]
|-
| 1981||Riga||[[Aleksander Wojtkiewicz]]||Astra Goldmane
|-
| 1982||Riga (Kemmesk), [[Jūrmala]] (Maouezi)||Alvis Vītoliņš||[[Anda Šafranska]]
|-
| 1983||Riga||Alvis Vītoliņš||Astra Goldmane&lt;ref&gt; dirampoiñ a-enep da Anda Šafranska 3:1 (+3, =0, -1)&lt;/ref&gt;
|-
| 1984||Riga||[[Edvīns Ķeņģis]]||Anda Šafranska
|-
| 1985||Riga||Alvis Vītoliņš&lt;br/&gt;[[Juzefs Petkēvičs]]||[[Tatiana Voronova|Tatjana Voronova]]
|-
| 1986||[[Riga]]||[[Jānis Klovāns]]&lt;ref&gt; dirampoiñ a-enep da [[Alvis Vītoliņš]] 2:0&lt;/ref&gt; || [[Tatiana Voronova|Tatjana Voronova]]
|-
| 1987||Riga||[[Edvīns Ķeņģis]]||[[Tatiana Voronova|Tatjana Voronova]]
|-
| 1988||Riga||Edvīns Ķeņģis||[[Natalia Eremina|Natālija Jerjomina]]
|-
| 1989||Riga||Edvīns Ķeņģis&lt;ref&gt;tournamant dirampoiñ: 1. [[Edvīns Ķeņģis]] 2,5 (+1, =3, -0) 2. [[Jānis Klovāns]] 2 (+1, =2, -1) 3. Alvis Vītoliņš 1,5 (+1, =1, -2)&lt;/ref&gt;||[[Ingūna Erneste]]
|-
| 1990||Riga||Edvīns Ķeņģis||Anda Šafranska
|-
| 1991||Riga||[[Normunds Miezis]]&lt;ref&gt;[[Evgeny Sveshnikov]] a c'hoarias e-maez kevezadeg e kampionad 1991 e Riga, trec’h e voe met ne dapas ket an titl&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; dirampoiñ a-enep da [[Alvis Vītoliņš]] 2,5:1,5 (+2, =1, -1)&lt;/ref&gt;||[[Anda Šafranska]]
|-
| 1992||Riga||[[Valerij Zhuravliov]]&lt;ref&gt;[[Sergey Okrugin]] a c'hoarias e-maez kevezadeg e kampionad 1992 e Riga, trec'h e voe met ne dapas ket an titl&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Match victory over Jānis Daudzvārdis 2:0&lt;/ref&gt;||[[Anna Hahn]&lt;ref&gt;[[Tuulikki Laesson]] a c'hoarias e-maez kevezadeg e kampionad 1992 e Riga, trec'h e voe met ne dapas ket an titl&lt;/ref&gt;
|-
| 1993||Riga||[[Zigurds Lanka]]||Anda Šafranska
|-
| 1994||Riga||[[Valerij Zhuravliov]]||Anda Šafranska&lt;ref&gt; dirampoiñ a-enep da [[Olita Rause]] 2,5:1,5 (+2, =1, -1)&lt;/ref&gt;
|-
| 1995||Riga||[[Igors Rausis]]||[[Ilze Rubene]]&lt;ref&gt; dirampoiñ a-enep da [[Anda Šafranska]], rampo e voent adarre  2:2 (+1, =2, -1) met [[Ilze Rubene]] he doa ar c’henefeder Sonneborn-Berger gwellañ en tournamant meur&lt;/ref&gt;
|-
| 1996||Riga||[[Daniel Fridman]]||Anda Šafranska
|-
| 1997||Riga||Edvīns Ķeņģis||Anda Šafranska
|-
| 1998 ||Riga||[[Māris Krakops]]&lt;ref&gt; dirampoiñ a-enep da [[Juzefs Petkēvičs]] 2,5:1,5 (+1, =3, -0)&lt;/ref&gt;||[[Dana Reizniece-Ozola|Dana Reizniece]]&lt;ref&gt; dirampoiñ a-enep da [[Tatiana Voronova|Tatjana Voronova]] 2,5:1,5 (+1, =3, -0) ([[Ventspils]])&lt;/ref&gt;
|-
| 1999 ||Riga||[[Arturs Neikšāns]]||[[Dana Reizniece-Ozola|Dana Reizniece]]
|-
| 2000 ||Riga||[[Viesturs Meijers]]||Dana Reizniece
|-
| 2001 ||Riga||[[Guntars Antoms]]||Dana Reizniece
|-
| 2002 ||Riga||[[Ilmārs Starostīts]]&lt;ref&gt; tournamant dirampoiñ: 1. [[Ilmārs Starostīts]] 1,5 (+1, =1, -0) 2. [[Viesturs Meijers]] 1 (+1, =0, -1) 3. [[Rolands Bērziņš]] 0,5 (+0, =1, -1)&lt;/ref&gt;||[[Ingūna Erneste]]
|-
| 2003||Riga||[[Evgeny Sveshnikov]]||[[Laura Rogule]]
|-
| 2004||Riga||Edvīns Ķeņģis&lt;ref name=&quot;Bestof&quot;&gt;Best of Latvian participants in &quot;Riga Open - 2004&quot;&lt;/ref&gt;||[[Ilze Bērziņa]]
|-
| 2005||Riga||Edvīns Ķeņģis||Laura Rogule
|-
| 2006||Riga||[[Normunds Miezis]]||Laura Rogule
|-
| 2008||[[Mežezers]]||Evgeny Sveshnikov||[[Ilze Bērziņa]]
|-
| 2009||Mežezers||[[Vitālijs Samoļins]]&lt;ref&gt;[[Daniil Lintchevski]] a voe trec'h met ne dapas ket an titl&lt;/ref&gt;||Laura Rogule
|-
| 2010||Mežezers||Evgeny Sveshnikov||Laura Rogule
|-
| 2011||[Mežezers||[[Arturs Neikšāns]]||Laura Rogule
|-
| 2012||Riga||[[Vitālijs Samoļins]]||[[Ilze Bērziņa]]
|-
| 2013||Riga||[[Igor Kovalenko]]||Laura Rogule
|-
| 2014||Riga||Igor Kovalenko||[[Katrīna Amerika|Katrīna Šķiņķe]]
|-
| 2015||Riga||Arturs Neikšāns||Laura Rogule
|-
| 2016||Riga||[[Vladimir Sveshnikov|Vladimirs Svešņikovs]]||Laura Rogule
|-
| 2017||Riga||[Arturs Bernotas]]||[[Linda Krūmiņa]]
|-
| 2018||Riga||[[Nikita Meshkovs|Ņikita Meškovs]]||[[Elizabete Limanovska]]
|-
| 2019||Riga||Arturs Neikšāns||Ilze Bērziņa
|-
| 2020||Riga||[[Zigurds Lanka]]||Laura Rogule
|-
| 2021||Riga||[[Rolands Bērziņš]]||Laura Rogule
|-
| 2022||Riga||[[Ilmārs Starostīts]]||Laura Rogule
|-
| 2023||Riga||[[Toms Kantāns]]||Laura Rogule
|-
| 2024||Riga||[[Guntis Jankovskis]]||Ilze Bērziņa
|-
| 2025||Riga||Arturs Neikšāns||[[Marija Kuznecova]]
|-
| 2026||Riga||[[Toms Kantāns]]||[[Marija Kuznecova]]
|}


== Kampionad broadel an echedoù dre lizherennoù ==
&lt;div style=&quot;column-count:2&quot;&gt;
# Igor Zhdanov (1959)
# Janis Udris (1960)
# Michael Mickiewicz (1962)
# Peter Shadurskis (1963)
# Gennady Kuzmichov (1966)
# Nikolai Zhuravlev (1969)
# Janis Vitomskis (1971)
# Janis Vitomskis (1972)
# Edvins Vitolins (1974)
# Nikolai Zhuravlev (1977)
# Juris Markaus (1980)
# Juris Saksis (1982)
# Gunnar Himmler (1984)
# Fyodor Feldmus (1986)
# Fyodor Feldmus (1988)
# Imants Abolins (1991)
# Uldis Rinkis (1993)
# Alvaros Skuja (1995)
# Talis Viksna (1997)
# Ilmars Graudins (1999) &lt;ref&gt;[https://www.lksf.lv/Mape/Tabulas/v20.htm  Kampion echedoù dre lizher 1999]&lt;/ref&gt;
# Aivars Skuja (2001) &lt;ref&gt;[https://www.lksf.lv/Mape/Tabulas/v21.htm  Kampion echedoù dre lizher 2001]&lt;/ref&gt;
# Peter Fastovich (2003) &lt;ref&gt;[https://www.lksf.lv/Mape/Tabulas/v22.htm  Kampion echedoù dre lizher 2003]&lt;/ref&gt;
# Ilmars Graudins (2005) &lt;ref&gt;[https://www.lksf.lv/Mape/Tabulas/v23.htm  Kampion echedoù dre lizher 2005]&lt;/ref&gt;
# Raivo Dzenis (2006) &lt;ref&gt;[https://www.lksf.lv/Mape/Tabulas/v24.htm  Kampion echedoù dre lizher 2006]&lt;/ref&gt;
# Vladimir Istalajev (2008) &lt;ref&gt;[https://www.iccf.com/event?id=10520  Kampion echedoù dre lizher 2008]&lt;/ref&gt;
# Maigonis Avotins (2009) &lt;ref&gt;[https://www.iccf.com/event?id=1014 Kampion echedoù dre lizher 2009]&lt;/ref&gt;
# Leonid Borisov (2010)  &lt;ref&gt;[https://www.iccf.com/event?id=13529 Kampion echedoù dre lizher 2010]&lt;/ref&gt;
# Sergei Klimakov (2012)  &lt;ref&gt;[https://www.iccf.com/event?id=20901  Kampion echedoù dre lizher  2012]&lt;/ref&gt;
# Nikolai Limansky (2013)  &lt;ref&gt;[https://www.iccf.com/event?id=41147  Kampion echedoù dre lizher 2013]&lt;/ref&gt;
# Ilmars Graudins (2017)  &lt;ref&gt;[https://www.iccf.com/event?id=58053  Kampion echedoù dre lizher 2017]&lt;/ref&gt;
# Donald Abolins-Abols (2019) &lt;ref&gt;[https://www.iccf.com/event?id=75249  Kampion echedoù dre lizher 2019]&lt;/ref&gt;
# Ilmars Graudins (2021) &lt;ref&gt;[https://www.iccf.com/event?id=84045  Kampion echedoù dre lizher 2021]&lt;/ref&gt;
&lt;/div&gt;

== Lieskampioned ==
:{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! # !! Kampionad kemmesk !! Niver titloù kampion !! Bloazioù
|- 
| 1 ||[[Jānis Klovāns]] ||9 ||1954, 1962, 1967–68, 1970–71, 1975, 1979, 1986
|- 
| 2 ||[[Aivars Gipslis]] ||8 ||1955-57, 1960–61, 1963–64, 1966
|- 
| 3 ||[[Edvīns Ķeņģis]] ||8 ||1984, 1987–90, 1997, 2004–05
|- 
| 4 ||[[Alvis Vītoliņš]] ||7 ||1973, 1976–78, 1982–83, 1985
|- 
| 5 ||[[Arturs Neikšāns]] ||5 ||1999, 2011, 2015, 2019, 2025
|- 
| 6 ||[[Vladimirs Petrovs]] ||4 ||1930, 1935, 1937, 1938
|- 
| 7 ||[[Alexander Koblencs|Aleksandrs Koblencs]] ||4 ||1941, 1945–46, 1949
|-
| 8 ||[[Valerij Zhuravliov]] ||3 ||1980, 1992, 1994
|- 
| 9 ||[[Evgeny Sveshnikov]] ||3 ||2003, 2008, 2010
|- 
| 10 ||[[Fricis Apšenieks]] ||2 ||1927, 1934
|- 
| 11 ||[[Voldemārs Mežgailis]] ||2 ||1944, 1950
|- 
| 12 ||[[Mikhail Tal]]||2 ||1953, 1965
|- 
| 13 ||[[Anatolijs Šmits]]||2 ||1969, 1975
|- 
| 14 ||[[Juzefs Petkēvičs]] ||2 ||1974, 1985
|- 
| 15 ||[[Normunds Miezis]] ||2 ||1991, 2006
|- 
| 16 ||[[Vitālijs Samoļins]] ||2 ||2009, 2012
|- 
| 17 ||[[Igor Kovalenko]] ||2 ||2013-14
|- 
| 18 ||[[Zigurds Lanka]] ||2 ||1993, 2020
|-
| 19 ||[[Ilmārs Starostīts]] ||2 || 2002, 2022
|-
| 20 ||[[Toms Kantāns]] ||2 || 2023, 2026
|}

:{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! # !! Kampionad ar Maouezi !! Niver titloù kampionez !! Bloazioù
|- 
| 1 ||[[Milda Lauberte]] ||13 ||1937, 1943, 1948–57, 1960
|- 
| 2 ||[[Laura Rogule]] ||13 ||2003, 2005–06, 2009–11, 2013, 2015–16, 2020–23
|- 
| 3 ||[[Anda Šafranska]] ||8 ||1982, 1984, 1990–91, 1993–94, 1996–97
|- 
| 4 ||[[Astra Klovāne]] ||7 ||1963-65, 1969–70, 1977–78
|- 
| 5 ||[[Ilze Bērziņa]] ||5 ||2004, 2008, 2012, 2019, 2024
|- 
| 6 ||[[Zara Nakhimovskaya]] ||4 ||1958-59, 1961–62
|- 
| 7 ||[[Vija Rožlapa]] ||4 ||1967, 1971–72, 1974
|- 
| 8 ||[[Tatiana Voronova|Tatjana Voronova]] ||4 ||1980, 1985–87
|- 
| 9 ||[[Dana Reizniece-Ozola|Dana Reizniece]]||4 ||1998-2001
|- 
| 10 ||[[Astra Goldmane]] ||3 ||1975, 1981, 1983
|- 
| 11 ||[[Ingrīda Priedīte]] ||2 ||1973, 1979
|- 
| 12 ||[[Ilze Rubene]] ||2 ||1976, 1995
|- 
| 13 ||[[Ingūna Erneste]] ||2 ||1989, 2002
|}

==Notes==
{{Reflist|2}}

==External links==
* [https://web.archive.org/web/20241207123653/https://www.sahafederacija.lv/english/?years=2020 Latvian Chess Federation website (tournament)]
* {{citation
  | last=Whyld | first=Ken | author-link=Ken Whyld
  | year=1986
  | title=Chess: The Records
  | publisher=Guinness Books
  | isbn=0-85112-455-0
  | pages=104–105}} (results through 1985)
* {{citation
 | last=Popovsky | first=Alexey
 | title=Russian Chess Base
 | url=http://www.al20102007.narod.ru/
 }} chapter &quot;Championships of Republics&quot; (Latvian Championships results: 1941&amp;ndash;1990)
* {{citation
 | title= Daugavpils Chess
 | url= http://www.chessds.lv/
 | access-date= 2011-05-18
 | archive-url= https://web.archive.org/web/20120114164106/http://www.chessds.lv/
 | archive-date= 2012-01-14
 | url-status= dead
 }} chapter &quot;Turnīri - Latvijas čempionātu rezultāti&quot; (Latvian Championships results: 1924&amp;ndash;1993)
* {{citation
 | last=Crowther | first=Mark
 | date=17 March 2003
 | title=THE WEEK IN CHESS 436: Latvian Championships 2003
 | url=https://theweekinchess.com/html/twic436.html#18
 | publisher=London Chess Center}}
* {{citation
 | last=Crowther | first=Mark
 | date=23 August 2004
 | title=THE WEEK IN CHESS 511: Riga 2004
 | url=https://theweekinchess.com/html/twic511.html#9
 | publisher=London Chess Center}}
* {{citation
 | last=Crowther | first=Mark
 | date=23 May 2005
 | title=THE WEEK IN CHESS 550: Latvian Championships
 | url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#12
 | publisher=London Chess Center}}
* {{citation
 | last=Crowther | first=Mark
 | date=17 April 2006
 | title=THE WEEK IN CHESS 597: Latvian Championships
 | url=https://theweekinchess.com/html/twic597.html#14
 | publisher=London Chess Center}}
* {{citation
  | last1=Žuravļevs | first1=N.
  | last2=Dulbergs | first2=I.
  | last3=Kuzmičovs | first3=G.
  | year=1980
  | title=Latvijas šahistu jaunrade
  | publisher=Avots
  | location=Riga
  | language=lv
  }} (results through 1979)

== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Latvia]]</text>
      <sha1>a69xzrlzrqz6rbg0g4v0z07wp4zaap7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brezel Kendalc'h</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180540</id>
    <revision>
      <id>2195663</id>
      <parentid>2194150</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T12:20:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <origin>2195663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3468" sha1="2nqyxglmuzntqj3itotyvxgqxb45c8x" xml:space="preserve">{{Danvez pennad}}
{{Infoboest Brezelioù
|brezel=Brezel Kendalc'h
|tammeus=
|skeudenn=[[Restr:Finnish soldiers 1944.jpg|250px|]]
|titl=Soudarded finlandat e-kerzh ur c'hemenn war al [[VT-linja|linenn VT]] e miz Even 1944.
|deiziad=Eus ar 25 a viz Even 1941 d’an 19 a viz Gwengolo 1944
|lec'h=[[Finland]], [[Karelia]], takad [[Mourmansk]]
|casus=
|tiriad=
|disoc'h=Trec'h an URSS&lt;br&gt;Sinadurioù [[Harz-brezel Moskov]] (1944) ha [[Feur-emglev Pariz (1947)|Feur-emglev Pariz]] (1947)
|emganner1={{Finland}}&lt;br&gt;{{Trede Reich}}&lt;br&gt;{{Rouantelezh Italia}}
|emganner2={{URSS}}&lt;br&gt;{{Rouantelezh Unanet}}
|jeneral1=[[Restr:Flag of Finland.svg|20px]] [[Carl Gustaf Emil Mannerheim]]&lt;br&gt;[[Restr:Flag of Finland.svg|20px]] [[Hjalmar Siilasvuo]]&lt;br&gt;[[Restr:Flag of Germany (1935–1945).svg|20px]] [[Eduard Dietl]]&lt;br&gt;
|jeneral2=[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|20px]] [[Kirill Meretskov]]&lt;br&gt;[[Restr:Flag_of_the_Soviet_Union.svg|20px]] [[Leonid Govorov]]&lt;br&gt;
|nerzh1= {{formatnum:530000}} Finlandad&lt;br&gt;{{formatnum:220000}} Alaman
|nerzh2= Etre {{formatnum:900000}} hag {{formatnum:1500000}} Soviedad
|Tud marvet1= Finlandiz :&lt;br&gt;{{formatnum:58715}} den lazhet pe aet diwar-wel&lt;br&gt;{{formatnum:158000}} den gloazet&lt;br&gt;{{formatnum:2000}} sivil lazhet&lt;br&gt;Alamaned :&lt;br&gt;{{formatnum:14000}} den lazhet pe aet diwar-wel&lt;br&gt;{{formatnum:37000}} den gloazet
|Tud marvet2= {{formatnum:90939}} den lazhet pe aet diwar-wel&lt;br&gt;{{formatnum:141149}} den gloazet&lt;br&gt;{{formatnum:7000}} sivil lazhet
|Tud gloazet1=
|Tud gloazet2=
|Notennoù
}}
Ar '''Brezel Kendalc'h''' (e [[finneg]] ''jatkosota'', e [[svedeg]] ''fortsättningskriget'', hag e [[rusianeg]] ''Война́-продолже́ние'') a voe ur brezel etre [[Finland]] hag an [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|Unvaniezh Soviedel]], etre ar 25 a viz Even 1941 hag [[harz-brezel Moskov]], d'an 19 a viz Gwengolo 1944.

Dont a rae da heul ar [[Brezel Goañv]] (miz Du 1939 - miz Meurzh 1940) etre an div vro. E Finland e oa gwelet evel ur brezel distag diouzh an [[Eil Brezel-bed]], met darvoudoù meur hemañ o doe ul levezon war ar Brezel Kendalc'h : kregiñ a reas un nebeud devezhioù goude deroù an [[Oberiadur-brezel Barbarossa|oberiadur Barbarossa]] (22 a viz Even 1941). En em gavout a reas Finland neuze e stad [[kenvrezel]] gant an [[Trede Reich]]. An Alamaned a sikouras Finland en ur gas soudarded ha dafar dezho. Ar [[Rouantelezh-Unanet]], a oa a-gevret gant URSS, a zisklêrias ar brezel da Finland, met ne gemeras ket perzh en emgannoù e gwirionez. Trec'hoù ar [[Kevredidi an Eil Brezel-bed|Gevredidi]] adalek kreiz 1944 ([[Dilestradeg Normandi|dilestradeg en Normandi]], [[oberiadur Bagration]]) a lakaas termen d'ar Brezel Kendalc'h e miz Gwengolo 1944. 

Diwar-neuze e tarzhas [[Brezel Laponia]] etre Finland hag Alamagn. Efed nes ar brezel-mañ eo e teuas Finland a-benn da vezañ dizalc'h diouzh an URSS&lt;ref&gt;{{fr}} Charles MESSAGER, ''Atlas des Guerres. La Seconde Guerre Mondiale. Europe'', Autrement, 1999,223 p., ISBN 2-86260-987-0, pp. 160-163&lt;/ref&gt;, en ur chom neptu er [[Brezel Yen]] war-lerc'h. Abalamour d'an enebiezh etre broioù demokratel (Finland hag ar Rouantelezh-Unanet), ar Brezel Kendalc'h a ya a-enep da [[Teorienn ar peoc'h demokratel|deorienn ar peoc'h demokratel]].

== Pennadoù kar ==
* [[Brezel Goañv]]
* [[Brezel Laponia]]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Istor Finland]]
[[Rummad:Brezelioù an XXvet kantved]]
[[Rummad:Brezelioù Finland]]
[[Rummad:Brezelioù URSS]]</text>
      <sha1>2nqyxglmuzntqj3itotyvxgqxb45c8x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kenvrezel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180542</id>
    <revision>
      <id>2195664</id>
      <parentid>2193867</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T12:23:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <origin>2195664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2667" sha1="ad4g8l5c366qghevtae5s6taj36tust" xml:space="preserve">Ar '''c'henvrezel'''&lt;ref&gt;Hervez geriadur M. Ménard, Palantines, 2012, p. 265a.&lt;/ref&gt; eo ar fed, evit strolladoù pe broioù disheñvel, da gas ur [[brezel]] a-gevret a-enep un enebour boutin, en ur genlabourat hep ma ne vije bet sinet ur [[feur-emglev]] da vat. Gellout a ra ar genvrezelourien pourveziañ dafar pe titouroù an eil d'egile, daoust d'o falioù milourel pe d'o mennozhioù politikel pe relijiel bezañ disheñvel-mik a-wechoù.

N'eo ket termenet ar c'henvrezel e-barzh [[Kenemglevioù Geneva]], met anavezet eo bet evit ar wech kentañ gant [[Lez-varn kastizel etrebroadel evit ez-Yougoslavia]], en doe da dermeniñ natur sikour [[arme Yougoslavia]] da [[Serbia]]&lt;ref&gt;{{Fr}} Julia GRIGNON, ''[https://www.irsem.fr/publications/la-cobelligerance-ou-quand-un-etat-devient-il-partie-a-un-conflit-arme La « cobelligérance », ou quand un état devient-il partie à un conflit armé ?]'', IRSEM, Brève Stratégique 39, miz Mae 2022 (lennet d'ar 24/06/2026)&lt;/ref&gt;. E-touez ar skouerioù kenvrezel brudetañ emañ [[aloubadeg Polonia]] e 1939, deuet diwar an [[emglev alaman-ha-soviedel]] sinet un nebeud devezhioù a-raok. Er [[Brezel Kendalc'h]] (1941-1944) e kenstourmas an [[Trede Reich]] ha [[Finland]] a-enep [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]]. E dibenn an [[Eil Brezel-bed]], Finland, [[Rouantelezh Italia (1861-1946)|Italia]], [[Rouantelezh Bulgaria|Bulgaria]] ha [[Rouantelezh Roumania|Roumania]] a voe kenvrezelourien gant ar [[Kevredidi an Eil Brezel-bed|Gevredidi]] a-enep an Alamaned. Amsklaer e c'hall bezañ termenadur ur c'henvrezelour : abaoe miz C'hwevrer 2022 ha deroù [[Aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022|aloubadeg Ukraina]] e embann [[Rusia]] eo kenvrezelourien broioù [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]] hag un nebeud reoù all, [[Bro-C'hall]] en o mesk, pa gasont dafar da [[Nerzhioù lu Ukraina|arme Ukraina]]. Ar broioù-mañ a zisklêr ar c'hontrol dre ma ne gasont ket soudarded dezho war an dachenn hag abalamour ne gemeront ket perzh er strategiezh ukrainat end-eeun. [[Belarus]], er c'hontrol, a c'hallfe bezañ gwelet evel ur c'henbrezelour, p'he doa lezet [[Nerzhioù lu Rusia|arme Rusia]] da implijout he ziriad evel diaz evit aloubiñ norzh Ukraina e 2022&lt;ref&gt;{{Fr}} Marc SEMO, ''[https://www.lemonde.fr/idees/article/2022/05/26/la-cobelligerance-acte-de-guerre-ou-legitime-defense-collective_6127767_3232.html La cobelligérance, acte de guerre ou légitime défense collective ?]'', Le Monde, 26/05/2022 (lennet d'ar 24/06/2026)&lt;/ref&gt;.

== Gwelet ivez ==
* [[Brezeloniezh]]
* [[Gwir ar brezel]]

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Brezeloniezh]]
[[Rummad:Gwir ar brezel]]</text>
      <sha1>ad4g8l5c366qghevtae5s6taj36tust</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Takad 51</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180551</id>
    <revision>
      <id>2195667</id>
      <parentid>2194043</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T12:33:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <origin>2195667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1734" sha1="4s3u84zx54sm7ivtplnwyyh7l3a0azj" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Takad 51''' (e [[saozneg]] '''Area 51''') zo ul lec'h kuzh rummataet uhel gant an [[United States Air Force]] (USAF) lec'hiet  en [[Nevada Test and Training Range]] e su [[Nevada]], 134 kilometr er biz da [[Las Vegas]].

Un unvez meret gant an [[Edwards Air Force Base]] eo, hag anv ofisiel al lec'h eo '''Homey Airport''' pe '''Groom Lake''' (diwar anv [[Lenn Groom|al lenn holen]] nepell diouzh an aerborzh). Munudoù an obererezhioù a vez war al lec'h a zo kuzhet ouzh ar brasañ niver, met an USAF a embann ez eo ul lec'h gourdonerezh tennañ digor&lt;ref name=&quot;McAndrewsWaPo&quot;&gt;{{cite news |last1=Brice-Saddler |first1=Michael |title=Half a million people signed up to storm Area 51. What happens if they actually show? |url=https://www.washingtonpost.com/national-security/2019/07/13/half-million-people-signed-up-storm-area-what-happens-if-they-actually-show-up/ |newspaper=The Washington Post |date=12 July 2019 |language=en |access-date=13 July 2019}}&lt;/ref&gt;, hag alies e vez soñjet eo ul lec'h diorroiñ armoù nevez hag arnodennoù war nijerezioù hag armoù taolioù-arnod.&lt;ref name=&quot;McAndrewsWaPo&quot; /&gt; An USAF hag ar [[Central Intelligence Agency]] (CIA) o devoa perc'hennet al lec'h e  1955, da gentañ evel lec'h arnodoù nij evit ar c'hirri-nij [[Lockheed U-2]]&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{cite news |title=Area 51 'declassified' in U-2 spy plane history |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-23731759 |access-date=25 September 2014 |work=BBC News |date=16 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141015153938/http://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-23731759 |archive-date=15 October 2014 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Takad 51]]
[[Rummad:NiDi]]</text>
      <sha1>4s3u84zx54sm7ivtplnwyyh7l3a0azj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Timbroù Kambodja</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180555</id>
    <revision>
      <id>2195672</id>
      <parentid>2194011</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T16:12:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <origin>2195672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4551" sha1="b5meo6iekk6w82dwwww0u3g2dudkyj2" xml:space="preserve">Ur vro eus gevred Azia eo [[Kambodja]]. Dont a reas da vezañ un tiriad « gwarezet » gant Bro-C’hall e 1863 hag ul lodenn eus [[Indez-Sina c'hall]].
Embannet e voe dizalc’hidigezh Kambodja d’an 9 a viz Du 1953, pa oa c’hoazh ar soudarded c’hall o vrezeliñ a-enep stourmerien [[Viet-Nam]] a glaske dieubiñ o bro.

[[File:Angkor rf 10cts.jpg|thumb|left|upright 1.0|Templ Angkor – Timbr Indez-Sina c’hall (1946]]

== Rouantelezh Kambodja==

An timbroù kentañ a voe embannet e 1951 dindan an anv '''Royaume du Cambodge''' (''Rouantelezh Kambodja'' e galleg) pa oa emren ar vro c’hoazh e-barzh an ''[[Union Française]]''.
Diskouez a raent un dañsourez mod hengounel, palez ar roue e [[Phnom Penh]] ha poltred ar roue [[Norodom Sihanouk]] a voe berr e brantad-amzer war an tron rak dilezel a reas ar galloud e 1955. E boltred a oa dija war dimbroù Indez-Sina c’hall e 1941 ha 1943.

Er bloaz-se e voe dizoloet poltred ar roue nevez [[Norodom Suramarit]] hag e wreg ar rouanez [[Sisowath Kossamak]] war un toullad timbroù-post savet da vare ar gurunidigezh. Adembannet e voe an timbroù o zalvoud-gwerzh 7 hag 20 [[riel]] gant ur vandenn zu tro-dro da bena ar roue pa varvas e 1960.

[[File:Indochine-240-neuf-e1586792334474.jpg|thumb|right|upright 0.7|Norodom Sihanouk – Timbr Indez-Sina c’hall (1943]]
Gouestlet e vez timbroù Kamboja hag int kizellet brav, da zanvezioù liesseurt :

*an natur :  ar fleurennoù, ar plantennoù doñvaet (1962 ha 1965), al loened gouez (1967), an evned (1964)…
* an artizaned (1965), ar stourmerien (1961)
*ar savadurioù istorel, ha dav eo menegiñ ur rummad timbroù a vent vras diwar-benn dismantroù templ [[Angkor]] embannet e 1966 pe manatioù e 1970.
* timbroù-lidañ : 2000vet deiz-ha-bloaz ganedigezh [[Bouddha]], 20vet deiz-ha-bloaz an [[UNESCO]] (1966), 50vet deiz-ha-bloaz [[Aozadur Etrebroadel al Labour]] (1968), deiz-ha-bloaz an dizalc’hidigezh (1968)
*berzh ar renad politikel : sevel ur pont nevez e [[Sihanoukville]] (1960), ar savadurioù a bouez kensavet gant broioù estren (1961), an hent-houarn nevez eus Sihanoukville da bPhnom Penh (1970)…

== Ar republik kmer ==
D’ar 14 a viz Eost 1969 e voe fiziet penn ar gouarnamant er Jeneral [[Lon Nol]] gant Norodom Sihanouk. D’an 18 a viz Meurzh 1970 e reas e vad ar Maodiern Kentañ eus beaj ar roue d'an estrenvro evit embann ar [[Republik Khmer]].

Nebeutoc’h eget 100 timbr a voe embannet gant an alc’hwez '''République Khmère''', eus 1971 da 1975.

Estreget an timbroù a vrude ar renad nevez (deiz-ha-bloaz ar republik, skoed-ardamez ar vro, skrid ar vonreizh, poltred ar Prezidant Lon Nol) an darn vrasañ eus an temoù skeudennaouet a oa heñvel ouzh re ar prantad-amzer kent (loened, ensavadurioù etrebroadel, templ Angkor…). E 1972 avat e voe embannet un timbr ''Saveteit Venezia'' gant melestradurezh ur vro o vrezeliñ ...

== Kampuchea Demokratel ==
Abaoe 1967 e oa ar gouarnamant o stourm a-enep stourmerien ar Strollad Komunour (bet lesanvet [[Kmered Ruz]]), met goude 1970 e voe kevreet gant Stadoù-Unanet en o stourm a-enep ar [[Việt Cong]] e [[Viet-Nam]]. Aloubet e voe Norzh Kambodja gant arme [[Viet-Nam an Norzh]], ha bombezennet raktal gant arme ar Stadoù-Unanet.

Aloubet e voe [[Phnom Penh]] gant an emsaverien gomunour d’ar 17 a viz Ebrel 1975 ha savet ur renad nevez anvet '''[[Kampuchea Demokratel]]''', diazezet war reolennoù [[Mao Zedong]]. Paouezet e voe gant ar reizhiad postel betek ar bloaz 1980, da-heul aloubadeg Kambodja gant arme Viet Nam bloaz a-raok a gasas fin ar renad.

== Republik Pobl Kampuchea==
E miz Ebrel 1980 e teuas timbroù a-nevez, dezho an alc’hwez '''République Populaire du Kampuchea''' pe '''R.P. Kampuchea''', diwar an anv e kmereg. Treiñ a reas (c’hoazh) da '''Etat du Cambodge''' e 1989.

Da heul Emglevioù Peoc'h Pariz e 1991 e voe meret Kambodja gant ur bodad-labour eus ar [[Broadoù Unanet]] eus 1992 da 1993.

N’eo mui engravet an timbroù embannet gant ar velestradurezh evel gwechall. 

Kalz rummadoù timbroù a veze embannet gant ar postoù, o plediñ gant al loened, an hengoun kmer, ar c’hirri-tan, ar sportoù…

==Rouantelezh Kambodja ==
Ur rouantelezh eo abaoe ar 24 a viz Gwengolo 1993. E 2002 eo bet lammet kuit ar galleg eus an timbroù. '''Kingdom of Cambodia''' eo an alc'hwez hiviziken.

== Pennad kar ==
*[[Timbroù Indez-Sina c'hall]]

== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://cambodiaphilately.blogspot.com Timbrawouriezh Kambodja]
* {{en}} [https://cambodiapost.com.kh/home Lec'hienn Postoù Kambodja]</text>
      <sha1>b5meo6iekk6w82dwwww0u3g2dudkyj2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gisela Gresser</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180744</id>
    <revision>
      <id>2195684</id>
      <parentid>2195660</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T21:14:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Kampionad bedel - diglok.</comment>
      <origin>2195684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6001" sha1="c8koor0w89hk9y8t6p5om93bsbpesm3" xml:space="preserve">'''Gisela Kahn Gresser''' (8 a viz C'hwevrer 1906 e [[Detroit]], [[Michigan]], [[SUA]] – 4 a viz Kerzu 2000 e [[New York]], [[SUA]]) a oa ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad Open stadunanat an echedoù (Maouezi)]] ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Miz ha bloaz||Niverenn an tournamant||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Daveennoù
|-
|Eost 1954||11||[[New Orleans]]||8/10 (+ 7, = 2, - 1)||80||1/11||aour||10||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usawop-1954.html Women's US Open Chess Championship - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ====
C'hoariet he deus meur a wezh.
Trec'h e voe nav gwezh: e 1944, e 1948, rampo gant [[Mona May Karff]], e 1955, rampo gant [[Nancy Roos]], e 1957, rampo gant [[Sonja Graf]], e 1962, e 1965, e 1966, rampo gant [[Lisa Lane]], e 1967 hag e 1969.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Miz ha bloaz ||Niverenn ar C'hampionad ||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalennl||Daveennoù
|-
|1944||6||[[New York]]||8/8 (+ 8, = 0, - 0)||100||1/9||aour||
|-
|1948||8||[[New York]]||6,5/7 (+ 6, = 1, - 0)||92,8||1-2 rampo/8||aour||
|-
|Here 1951||9||[[New York]]||7,5/9 (+ 7, = 1, - 1)||83,3||2/10||argant||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1951.html 8th Women's US Chess Championship :: New York 1951 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Kerzu 1953||10||[[New York]]||7/8 (+ 7, = 0, - 1)||87,5||2/9||argant||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1953.html 9th Women's US Chess Championship :: New York 1953  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|1955||11||[[New York]]||9/11 (+ 8, = 1, - 2)||81,8||1-2 rampo/9||aour||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1953.html 9th Women's US Chess Championship :: New York 1953  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Du 1957||12||[[Hollywood]]||9,5/11 (+ 8, = 3, - 0)||86,3||1-2 rampo/12||aour||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1957.html 12th Women's US Chess Championship :: Hollywood, CA 1957 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Kerzu 1959||13||[[New York]]||6,5/8 (+ 6, = 1, - 1)||81,3||2/10||argant||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1959.html 13th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1959 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Ebrel-Mae 1962||14||[[New York]] ||8,5/10 (+ 7, = 3, - 0)||85||1/11||aour||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1962.html 14th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1962 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Ebrel 1966||17||[[New York]]||8,5/10 (+ 7, = 3, - 0)||85||1/11||aour||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1966.html 17th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1966 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Even 1969||18||[[New York]]||7,5/9 (+ 7, = 1, - 1)||83,3||1/10||aour||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1969.html 18th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1969 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|1972||19||[[St. Petersburg (Florida)|St. Petersburg]]||6,5/10 (+ 5, = 3, - 2)||65||3-4 rampo/11||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1972.html 19th Women's US Chess Championship :: St. Petersburg, FL 1972 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Gouhere 1975||21||[[Milwaukee]]||4,5/10 (+ 4, = 1, - 5)||45||8/10||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1975.html 21st Women's US Chess Championship :: Milwaukee, WI 1975 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Even 1978||23||[[Rochester]]||5/10 (+ 4, = 2, - 4)||50||5-6 rampo/11||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
==== Kampionad bedel ====
Kemeret en deus perzh er c'hevezadegoù.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Daveennoù
|-
|Kerzu 1949 – Genver 1950||{{URSS}}, [[Moskov]]||5/15 (+ 5, = 0, - 10)||33,3||12-14 rampo/16||&lt;ref&gt;[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1950-wchtourn.html FIDE Women's World Chess Championship :: Moscow 1949/1950  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Here 1955 ||{{URSS}}, [[Moskov]]||9,5/19 (+ 5, = 9, - 5)||50||10-13 rampo/20||&lt;ref&gt;[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1956-cand.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1954-1956 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Mae 1959 ||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||5,5/14 (+ 2, = 7, - 5)||39,3||11/15||&lt;ref&gt;[https://www.olimpbase.org/players-ind/0/0w8sa0of-wwc1959.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1957-1959- Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[SUA]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Miz ha bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveennoù
|-
|Gwengolo 1957||1||1||{{Izelvroioù}}, [[Emmen (Izelvroioù)|Emmen]]||7,5/11 (+ 6, = 3, - 2)||68,2||3||arem||10||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/1957w/1957usa.html 1st Women's Chess Olympiad: Emmen 1957 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Gwengolo-Here 1963||1||2||{{Yougoslavia}}, [[Split]]||8/14 (+ 6, = 4, - 4)||57,1||7||-||9||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/1963w/1963usa.html Women's Chess Olympiad: 1963  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Here 1966||1||3||[[Republik Kevreadel Alamagn]], [[Oberhausen (Nordrhein-Westfalen)|Oberhausen]]||4,5/10 (+ 3, = 3, - 4)||45||8||-||10||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/1966w/1966usa.html Women's Chess Olympiad: 1966 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.365chess.com/tournaments/Oberhausen_ol_(Women)_1966/26352 Oberhausen ol (Women) - 365 Chess]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1486351 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Gisela_Kahn_Gresser He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Gresser, Gisela Kahn}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1906]]
[[Rummad:Marvioù 2000]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]</text>
      <sha1>c8koor0w89hk9y8t6p5om93bsbpesm3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2195685</id>
      <parentid>2195684</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T21:17:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Kampionad Open stadunanat an echedoù (Maouezi) */</comment>
      <origin>2195685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5995" sha1="foopssndl4w1jl6mg8c9x0yp8o5t8o9" xml:space="preserve">'''Gisela Kahn Gresser''' (8 a viz C'hwevrer 1906 e [[Detroit]], [[Michigan]], [[SUA]] – 4 a viz Kerzu 2000 e [[New York]], [[SUA]]) a oa ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad Open stadunanat an echedoù (Maouezi)]] ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Miz ha bloaz||Niverenn an tournamant||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Daveennoù
|-
|Eost 1954||11||[[New Orleans]]||8/10 (+ 7, = 2, - 1)||80||1/11||aour||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usawop-1954.html Women's US Open Chess Championship - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}

==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ====
C'hoariet he deus meur a wezh.
Trec'h e voe nav gwezh: e 1944, e 1948, rampo gant [[Mona May Karff]], e 1955, rampo gant [[Nancy Roos]], e 1957, rampo gant [[Sonja Graf]], e 1962, e 1965, e 1966, rampo gant [[Lisa Lane]], e 1967 hag e 1969.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Miz ha bloaz ||Niverenn ar C'hampionad ||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalennl||Daveennoù
|-
|1944||6||[[New York]]||8/8 (+ 8, = 0, - 0)||100||1/9||aour||
|-
|1948||8||[[New York]]||6,5/7 (+ 6, = 1, - 0)||92,8||1-2 rampo/8||aour||
|-
|Here 1951||9||[[New York]]||7,5/9 (+ 7, = 1, - 1)||83,3||2/10||argant||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1951.html 8th Women's US Chess Championship :: New York 1951 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Kerzu 1953||10||[[New York]]||7/8 (+ 7, = 0, - 1)||87,5||2/9||argant||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1953.html 9th Women's US Chess Championship :: New York 1953  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|1955||11||[[New York]]||9/11 (+ 8, = 1, - 2)||81,8||1-2 rampo/9||aour||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1953.html 9th Women's US Chess Championship :: New York 1953  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Du 1957||12||[[Hollywood]]||9,5/11 (+ 8, = 3, - 0)||86,3||1-2 rampo/12||aour||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1957.html 12th Women's US Chess Championship :: Hollywood, CA 1957 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Kerzu 1959||13||[[New York]]||6,5/8 (+ 6, = 1, - 1)||81,3||2/10||argant||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1959.html 13th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1959 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Ebrel-Mae 1962||14||[[New York]] ||8,5/10 (+ 7, = 3, - 0)||85||1/11||aour||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1962.html 14th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1962 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Ebrel 1966||17||[[New York]]||8,5/10 (+ 7, = 3, - 0)||85||1/11||aour||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1966.html 17th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1966 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Even 1969||18||[[New York]]||7,5/9 (+ 7, = 1, - 1)||83,3||1/10||aour||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1969.html 18th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1969 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|1972||19||[[St. Petersburg (Florida)|St. Petersburg]]||6,5/10 (+ 5, = 3, - 2)||65||3-4 rampo/11||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1972.html 19th Women's US Chess Championship :: St. Petersburg, FL 1972 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Gouhere 1975||21||[[Milwaukee]]||4,5/10 (+ 4, = 1, - 5)||45||8/10||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1975.html 21st Women's US Chess Championship :: Milwaukee, WI 1975 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Even 1978||23||[[Rochester]]||5/10 (+ 4, = 2, - 4)||50||5-6 rampo/11||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
==== Kampionad bedel ====
Kemeret en deus perzh er c'hevezadegoù.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Daveennoù
|-
|Kerzu 1949 – Genver 1950||{{URSS}}, [[Moskov]]||5/15 (+ 5, = 0, - 10)||33,3||12-14 rampo/16||&lt;ref&gt;[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1950-wchtourn.html FIDE Women's World Chess Championship :: Moscow 1949/1950  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Here 1955 ||{{URSS}}, [[Moskov]]||9,5/19 (+ 5, = 9, - 5)||50||10-13 rampo/20||&lt;ref&gt;[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1956-cand.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1954-1956 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Mae 1959 ||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||5,5/14 (+ 2, = 7, - 5)||39,3||11/15||&lt;ref&gt;[https://www.olimpbase.org/players-ind/0/0w8sa0of-wwc1959.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1957-1959- Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[SUA]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Miz ha bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveennoù
|-
|Gwengolo 1957||1||1||{{Izelvroioù}}, [[Emmen (Izelvroioù)|Emmen]]||7,5/11 (+ 6, = 3, - 2)||68,2||3||arem||10||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/1957w/1957usa.html 1st Women's Chess Olympiad: Emmen 1957 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Gwengolo-Here 1963||1||2||{{Yougoslavia}}, [[Split]]||8/14 (+ 6, = 4, - 4)||57,1||7||-||9||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/1963w/1963usa.html Women's Chess Olympiad: 1963  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Here 1966||1||3||[[Republik Kevreadel Alamagn]], [[Oberhausen (Nordrhein-Westfalen)|Oberhausen]]||4,5/10 (+ 3, = 3, - 4)||45||8||-||10||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/1966w/1966usa.html Women's Chess Olympiad: 1966 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.365chess.com/tournaments/Oberhausen_ol_(Women)_1966/26352 Oberhausen ol (Women) - 365 Chess]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1486351 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Gisela_Kahn_Gresser He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Gresser, Gisela Kahn}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1906]]
[[Rummad:Marvioù 2000]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]</text>
      <sha1>foopssndl4w1jl6mg8c9x0yp8o5t8o9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2195687</id>
      <parentid>2195685</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T21:19:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Kevezadegoù */</comment>
      <origin>2195687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6013" sha1="n8r0buf49tim30oumfp6wca8oldq9sl" xml:space="preserve">'''Gisela Kahn Gresser''' (8 a viz C'hwevrer 1906 e [[Detroit]], [[Michigan]], [[SUA]] – 4 a viz Kerzu 2000 e [[New York]], [[SUA]]) a oa ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad Open stadunanat an echedoù (Maouezi)]] ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Miz ha bloaz||Niverenn an tournamant||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Daveennoù
|-
|Eost 1954||11||[[New Orleans]]||8/10 (+ 7, = 2, - 1)||80||1/11||aour||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usawop-1954.html Women's US Open Chess Championship - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ====
C'hoariet he deus meur a wezh.
Trec'h e voe nav gwezh: e 1944, e 1948, rampo gant [[Mona May Karff]], e 1955, rampo gant [[Nancy Roos]], e 1957, rampo gant [[Sonja Graf]], e 1962, e 1965, e 1966, rampo gant [[Lisa Lane]], e 1967 hag e 1969.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Miz ha bloaz ||Niverenn ar C'hampionad ||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalennl||Daveennoù
|-
|1944||6||[[New York]]||8/8 (+ 8, = 0, - 0)||100||1/9||aour||
|-
|1948||8||[[New York]]||6,5/7 (+ 6, = 1, - 0)||92,8||1-2 rampo/8||aour||
|-
|Here 1951||9||[[New York]]||7,5/9 (+ 7, = 1, - 1)||83,3||2/10||argant||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1951.html 8th Women's US Chess Championship :: New York 1951 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Kerzu 1953||10||[[New York]]||7/8 (+ 7, = 0, - 1)||87,5||2/9||argant||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1953.html 9th Women's US Chess Championship :: New York 1953  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|1955||11||[[New York]]||9/11 (+ 8, = 1, - 2)||81,8||1-2 rampo/9||aour||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1953.html 9th Women's US Chess Championship :: New York 1953  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Du 1957||12||[[Hollywood]]||9,5/11 (+ 8, = 3, - 0)||86,3||1-2 rampo/12||aour||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1957.html 12th Women's US Chess Championship :: Hollywood, CA 1957 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Kerzu 1959||13||[[New York]]||6,5/8 (+ 6, = 1, - 1)||81,3||2/10||argant||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1959.html 13th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1959 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Ebrel-Mae 1962||14||[[New York]] ||8,5/10 (+ 7, = 3, - 0)||85||1/11||aour||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1962.html 14th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1962 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Ebrel 1966||17||[[New York]]||8,5/10 (+ 7, = 3, - 0)||85||1/11||aour||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1966.html 17th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1966 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Even 1969||18||[[New York]]||7,5/9 (+ 7, = 1, - 1)||83,3||1/10||aour||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1969.html 18th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1969 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|1972||19||[[St. Petersburg (Florida)|St. Petersburg]]||6,5/10 (+ 5, = 3, - 2)||65||3-4 rampo/11||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1972.html 19th Women's US Chess Championship :: St. Petersburg, FL 1972 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Gouhere 1975||21||[[Milwaukee]]||4,5/10 (+ 4, = 1, - 5)||45||8/10||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1975.html 21st Women's US Chess Championship :: Milwaukee, WI 1975 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Even 1978||23||[[Rochester]]||5/10 (+ 4, = 2, - 4)||50||5-6 rampo/11||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
==== Kampionad bedel ====
Kemeret en deus perzh er c'hevezadegoù.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Daveennoù
|-
|Kerzu 1949 – Genver 1950||{{URSS}}, [[Moskov]]||5/15 (+ 5, = 0, - 10)||33,3||12-14 rampo/16||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1950-wchtourn.html FIDE Women's World Chess Championship :: Moscow 1949/1950 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Here 1955 ||{{URSS}}, [[Moskov]]||9,5/19 (+ 5, = 9, - 5)||50||10-13 rampo/20||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1956-cand.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1954-1956 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Mae 1959 ||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||5,5/14 (+ 2, = 7, - 5)||39,3||11/15||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/0/0w8sa0of-wwc1959.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1957-1959 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[SUA]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Miz ha bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveennoù
|-
|Gwengolo 1957||1||1||{{Izelvroioù}}, [[Emmen (Izelvroioù)|Emmen]]||7,5/11 (+ 6, = 3, - 2)||68,2||3||arem||10||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/1957w/1957usa.html 1st Women's Chess Olympiad: Emmen 1957 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Gwengolo-Here 1963||1||2||{{Yougoslavia}}, [[Split]]||8/14 (+ 6, = 4, - 4)||57,1||7||-||9||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/1963w/1963usa.html Women's Chess Olympiad: 1963  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Here 1966||1||3||[[Republik Kevreadel Alamagn]], [[Oberhausen (Nordrhein-Westfalen)|Oberhausen]]||4,5/10 (+ 3, = 3, - 4)||45||8||-||10||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/1966w/1966usa.html Women's Chess Olympiad: 1966 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.365chess.com/tournaments/Oberhausen_ol_(Women)_1966/26352 Oberhausen ol (Women) - 365 Chess]&lt;/ref&gt;.
|-
|}

== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1486351 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Gisela_Kahn_Gresser He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Gresser, Gisela Kahn}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1906]]
[[Rummad:Marvioù 2000]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]</text>
      <sha1>n8r0buf49tim30oumfp6wca8oldq9sl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2195692</id>
      <parentid>2195687</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T04:53:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Kampionad bedel - klokaet.</comment>
      <origin>2195692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6941" sha1="bgd5l6fd8nz9nb08n83el154o85ym4t" xml:space="preserve">'''Gisela Kahn Gresser''' (8 a viz C'hwevrer 1906 e [[Detroit]], [[Michigan]], [[SUA]] – 4 a viz Kerzu 2000 e [[New York]], [[SUA]]) a oa ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad Open stadunanat an echedoù (Maouezi)]] ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Miz ha bloaz||Niverenn an tournamant||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Daveennoù
|-
|Eost 1954||11||[[New Orleans]]||8/10 (+ 7, = 2, - 1)||80||1/11||aour||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usawop-1954.html Women's US Open Chess Championship - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ====
C'hoariet he deus meur a wezh.
Trec'h e voe nav gwezh: e 1944, e 1948, rampo gant [[Mona May Karff]], e 1955, rampo gant [[Nancy Roos]], e 1957, rampo gant [[Sonja Graf]], e 1962, e 1965, e 1966, rampo gant [[Lisa Lane]], e 1967 hag e 1969.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Miz ha bloaz ||Niverenn ar C'hampionad ||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalennl||Daveennoù
|-
|1944||6||[[New York]]||8/8 (+ 8, = 0, - 0)||100||1/9||aour||
|-
|1948||8||[[New York]]||6,5/7 (+ 6, = 1, - 0)||92,8||1-2 rampo/8||aour||
|-
|Here 1951||9||[[New York]]||7,5/9 (+ 7, = 1, - 1)||83,3||2/10||argant||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1951.html 8th Women's US Chess Championship :: New York 1951 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Kerzu 1953||10||[[New York]]||7/8 (+ 7, = 0, - 1)||87,5||2/9||argant||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1953.html 9th Women's US Chess Championship :: New York 1953  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|1955||11||[[New York]]||9/11 (+ 8, = 1, - 2)||81,8||1-2 rampo/9||aour||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1953.html 9th Women's US Chess Championship :: New York 1953  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Du 1957||12||[[Hollywood]]||9,5/11 (+ 8, = 3, - 0)||86,3||1-2 rampo/12||aour||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1957.html 12th Women's US Chess Championship :: Hollywood, CA 1957 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Kerzu 1959||13||[[New York]]||6,5/8 (+ 6, = 1, - 1)||81,3||2/10||argant||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1959.html 13th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1959 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Ebrel-Mae 1962||14||[[New York]] ||8,5/10 (+ 7, = 3, - 0)||85||1/11||aour||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1962.html 14th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1962 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Ebrel 1966||17||[[New York]]||8,5/10 (+ 7, = 3, - 0)||85||1/11||aour||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1966.html 17th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1966 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Even 1969||18||[[New York]]||7,5/9 (+ 7, = 1, - 1)||83,3||1/10||aour||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1969.html 18th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1969 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|1972||19||[[St. Petersburg (Florida)|St. Petersburg]]||6,5/10 (+ 5, = 3, - 2)||65||3-4 rampo/11||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1972.html 19th Women's US Chess Championship :: St. Petersburg, FL 1972 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Gouhere 1975||21||[[Milwaukee]]||4,5/10 (+ 4, = 1, - 5)||45||8/10||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1975.html 21st Women's US Chess Championship :: Milwaukee, WI 1975 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Even 1978||23||[[Rochester]]||5/10 (+ 4, = 2, - 4)||50||5-6 rampo/11||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
==== Kampionad bedel ====
Kemeret en deus perzh er c'hevezadegoù.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Daveennoù
|-
|Kerzu 1949 – Genver 1950||{{URSS}}, [[Moskov]]||5/15 (+ 5, = 0, - 10)||33,3||12-14 rampo/16||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1950-wchtourn.html FIDE Women's World Chess Championship :: Moscow 1949/1950 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Here 1955||{{URSS}}, [[Moskov]]||9,5/19 (+ 5, = 9, - 5)||50||10-13 rampo/20||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1956-cand.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1954-1956 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Mae 1959||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||5,5/14 (+ 2, = 7, - 5)||39,3||11/15||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/0/0w8sa0of-wwc1959.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1957-1959 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Here 1961||{{Yougoslavia}}, [[Vrnjačka Banja]]||6/16 (+ 3, = 6, - 7)||37,5||12-14 rampo/17||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1962-cand.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1960-1962 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Gwengolo 1964||{{URSS}}, [[Sukhumi]]||6,5/17 (+ 4, = 5, - 8)||38,2||14/18||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1965-cand.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1963-1965 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Here 1967||{{Yougoslavia}}, [[Subotica]] ||5,5/17 (+ 1, = 9, - 7)||32,4||14-15 rampo/15||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/0/0w8sa0of-wwc1969.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1966-1969 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Mae 1971||{{Yougoslavia}}, [[Subotica]] ||4,5/17 (+ 2, = 5, - 10)||26,5||18/18||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/0/0w8sa0of-wwc1972.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1969-1972 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[SUA]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Miz ha bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveennoù
|-
|Gwengolo 1957||1||1||{{Izelvroioù}}, [[Emmen (Izelvroioù)|Emmen]]||7,5/11 (+ 6, = 3, - 2)||68,2||3||arem||10||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/1957w/1957usa.html 1st Women's Chess Olympiad: Emmen 1957 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Gwengolo-Here 1963||1||2||{{Yougoslavia}}, [[Split]]||8/14 (+ 6, = 4, - 4)||57,1||7||-||9||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/1963w/1963usa.html Women's Chess Olympiad: 1963  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Here 1966||1||3||[[Republik Kevreadel Alamagn]], [[Oberhausen (Nordrhein-Westfalen)|Oberhausen]]||4,5/10 (+ 3, = 3, - 4)||45||8||-||10||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/1966w/1966usa.html Women's Chess Olympiad: 1966 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.365chess.com/tournaments/Oberhausen_ol_(Women)_1966/26352 Oberhausen ol (Women) - 365 Chess]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1486351 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Gisela_Kahn_Gresser He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Gresser, Gisela Kahn}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1906]]
[[Rummad:Marvioù 2000]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]</text>
      <sha1>bgd5l6fd8nz9nb08n83el154o85ym4t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 30, bloaz 2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>180747</id>
    <revision>
      <id>2195665</id>
      <parentid>2195463</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T12:24:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>28743</id>
      </contributor>
      <comment>/* Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) */ rann nevez</comment>
      <origin>2195665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1081" sha1="lx56evx2eq9ix8knvngg9blatpx95hr" xml:space="preserve">= 20/07/2026 — 26/07/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_30,_bloaz_2026&amp;action=edit Skrivañ un dra bennak en dregontvet sizhun eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_29, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_31, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  24 Gouere 2026 da 12:24 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;</text>
      <sha1>lx56evx2eq9ix8knvngg9blatpx95hr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andy Burnham</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180757</id>
    <revision>
      <id>2195668</id>
      <parentid>2195539</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T15:16:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41415-89</username>
        <id>92963</id>
      </contributor>
      <origin>2195668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1637" sha1="awz3w7ftzk9tupzynrvleyejlxunyq7" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Andrew Murray Burnham''', ganet d'ar [[7 a viz Genver]] [[1970]], zo ur politikour breizhveuriat a zo [[kentañ Ministr ar Rouantelezh-Unanet]] ha penn [[Strollad al Labour (R.U.)|Strollad al Labour]] abaoe Gouhere 2026. Bet e oa [[Ezel eus ar Parlamant (Rouantelezh-Unanet)|ezel eus ar parlamant]] (MP) evit tolead [[Makerfield]] abaoe miz Even 2026, ha bet e oa ivez [[Maer Manchester Veur]] eus 2017 betek 2026. Etre 2001 ha 2017 e oa bet MP evit [[Leigh]] ha meur a bost en doa bet er c'habined, an hini diwezhañ a oa bet [[sekretour-Stad evit ar Yec'hed hag ar Gwarez sokial|Sekretour Stad evit ar yec'hed]] eus 2009 betek 2010 e gouarnamant [[Gordon Brown]]. Ezel eus al [[Labour and Co-operative Party]], Burnham a embann bezañ [[Sokialoureizh|sokialour]] ha stag ouzh luskad an [[Soft left|tu kleiz sioul]] eus Strollad al Labour. E ideologiezh politikel a vez graet &quot;[[Manchesterism]]&quot; anezhi.
==Daveoù==
{{Daveoù}}

{| align=&quot;center&quot; style=&quot;margin-top:20px; padding:5px; border:6px ridge #00528c;&quot;
|- align=&quot;center&quot;
| style=&quot;padding-right:10px;&quot; |En e raok :&lt;br&gt;'''[[Keir Starmer]]'''
| style=&quot;padding-left:10px; padding-right:10px; border:1px solid #00528c;&quot; | '''[[:Rummad:Kentañ Ministred ar Rouantelezh-Unanet|Kentañ Ministr ar&lt;br&gt; Rouantelezh Unanet]]&lt;br&gt;[[Restr:Flag of the United Kingdom.svg|40px]]&lt;br&gt;20 a viz Gouere [[2026]]  &amp;ndash; bremañ'''
| style=&quot;padding-left:10px;&quot; | War e lerc'h :&lt;br&gt;
|}
{{DEFAULTSORT:Burnham, Andy}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1970]]
[[Rummad:Politikourien Breizh-Veur]]
[[Rummad:Kentañ Ministred ar Rouantelezh-Unanet]]
[[Rummad:Strollad al Labour (Rouantelezh-Unanet)]]</text>
      <sha1>awz3w7ftzk9tupzynrvleyejlxunyq7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Smith &amp; Wesson Model 64</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180762</id>
    <revision>
      <id>2195675</id>
      <timestamp>2026-07-24T18:33:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{| class=&quot;infobox&quot;  {{Infobox/Titl|Smith &amp; Wesson Model 64|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Smith and Wesson Model 64.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur revolver '''Smith &amp; Wesson Model 64'''    |- ! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig |- ! scope=&quot;row&quot; |Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope=&quot;row&quot; |Doare |[[Revolver]] |- ! sco...&quot;</comment>
      <origin>2195675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3070" sha1="lisbavuxbv5y0mmlgb3mqyr0t1pp0z4" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Smith &amp; Wesson Model 64|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Smith and Wesson Model 64.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur revolver '''Smith &amp; Wesson Model 64'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Revolver]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] un-ober / daou-ober (SA/DA)&lt;br&gt;Daou-ober nemetken (ral)
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision]]où
|[[.38 Special]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bloavezh krouidigezh
|1970
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[Smith &amp; Wesson]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|1970-2021
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|{{formatnum:1007}} g (kanol 4&quot;)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|240 mm (kanol 4&quot;)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|2&quot; (51 mm)&lt;br&gt;3&quot; (76 mm)&lt;br&gt;4&quot; (102 mm)&lt;br&gt;6&quot; (152 mm)
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|[[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|Taboulin]] 6 tenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''Smith &amp; Wesson Model 64''' zo ur stumm e dir disvergl eus ar [[revolver]] [[Smith &amp; Wesson Model 10]]. Produet e voe adalek 1970&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{en}} Logan Metesh, ''[https://www.shootingtimes.com/editorial/history-smith-wesson-model-10/538095 The History of Smith &amp; Wesson's Famous Model 10 Revolver]'', Shooting Times, 18/10/2025 (lennet d'ar 24/07/2026)&lt;/ref&gt;.

Savet eo bet ar Model 64 tro-dro da framm K (krenn) ar merk stadunanat&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{fr}} Guillaume ALEXANDRE, ''Smith &amp; Wesson 64 : un revolver robuste et fiable à bon compte'', Cibles n°575, miz C'hwevrer 2018, pp. 12-19&lt;/ref&gt;. Ur [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|blatinenn un-ober ha daou-ober]] o deus ar braz eus ar skouerennoù, ha kambret eo e [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]] evit 6 kartouchenn [[.38 Special]]. Kinniget eo bet gant hirderioù kanolioù disheñvel (2, 3, 4 pe 6 meutad), hag 8 adstumm anezhañ a zo bet, niveret eus 64-1 da 64-8&lt;ref&gt;{{en}} B. Gil Horman, ''[https://www.americanrifleman.org/content/the-end-of-an-era-smith-wesson-s-last-model-64-38-special-revolver/ The End Of An Era: Smith &amp; Wesson's Last Model 64 .38 Special Revolver]'', American Rifleman, 05/06/2025(lennet d'ar 24/07/2026)&lt;/ref&gt;. Ur [[Kouch (arm-tan)#Biz|biz]] difiñv en deus. Un nebeud skouerennoù zo bet produet gant ur blatinenn daou-ober nemetken&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Poblek eo bet e bed an dennerien sport&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Implijet eo bet gant poliserien er Stadoù-Unanet, ha gant polisoù-kêr e Bro-C'hall betek dibenn ar bloavezhioù 2010&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Revolverioù]]
[[Rummad:Armoù SUA]]</text>
      <sha1>lisbavuxbv5y0mmlgb3mqyr0t1pp0z4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Connor Michalek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180763</id>
    <revision>
      <id>2195696</id>
      <timestamp>2026-07-25T08:50:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{{databox}} '''Connor &quot;The Crusher&quot; Michalek''', ganet e 2005 hag aet da Anaon d'ar 25 a viz Ebrel 2014, a oa ur fan [[WWE]] [[stadunanat]] hag a oa bet brudet dre ur c'hampagn war ar [[Rouedad sokial|rouedadoù sokial]] evit sikour anezhañ da gejañ gant [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]], ur gourener a-vicher ma oa sot gantañ. Gant berzh ar c'hampagn e oa bet tu dezhañ da welet Bryan ha gourenerien all, ha-se meur a-wech. Michalek, hag a oa tapet gant ur Krign-be...&quot;</comment>
      <origin>2195696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1079" sha1="571tews01k5joiadncerok1264me8qw" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Connor &quot;The Crusher&quot; Michalek''', ganet e 2005 hag aet da Anaon d'ar 25 a viz Ebrel 2014, a oa ur fan [[WWE]] [[stadunanat]] hag a oa bet brudet dre ur c'hampagn war ar [[Rouedad sokial|rouedadoù sokial]] evit sikour anezhañ da gejañ gant [[Bryan Danielson|Daniel Bryan]], ur gourener a-vicher ma oa sot gantañ. Gant berzh ar c'hampagn e oa bet tu dezhañ da welet Bryan ha gourenerien all, ha-se meur a-wech. Michalek, hag a oa tapet gant ur [[Krign-bev an empenn|c'hrign-bev eus an empenn]] ha [[krign-bev al linenn gein]] abaoe ma oa tri bloaz, a oa marvet d'ar 25 a viz Ebrel 2014. Pennoù an WWE [[Triple H]] ha [[Stephanie McMahon]] o devoa enoret anezhañ en ur grouiñ ur rastellañ arc'hant gant e anv, hag enoret e oa bet dre [[dalif|zalif]] gant ar [[WWE Hall of Fame#Warrior Award|Warrior Award]] e-kerzh [[WWE Hall of Fame (2015)|lid enoreiñ 2015 an WWE]].
{{DEFAULTSORT:Michalek, Connor}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 2005]]
[[Rummad:Marvioù 2014]]
[[Rummad:Sportourien SUA]]
[[Rummad:Tud eus Pennsylvania]]
[[Rummad:Tud marvet gant ur c'hrign-bev]]</text>
      <sha1>571tews01k5joiadncerok1264me8qw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Boris Alexander Krukoff</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180764</id>
    <revision>
      <id>2195697</id>
      <timestamp>2026-07-25T09:37:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{{databox}} '''Boris Alexander Krukoff''', ganet d'an 20 a viz Gouhere 1898 hag aet da Anaon d'an 19 a viz Genver 1983, a oa ul [[Louzawouriezh|louzaouer]] [[Rusia|rusian]]-[[stadunanat]] was a Russian-American botanist.  Ganet e Rusia e 1898, Krukoff en doa kemeret perzh e [[Brezel diabarzh Rusia]], ha bet e oa bet prizoniad berrbad er [[Filipinez]]. Goude bezañ tizhet Stadoù-Unanet Amerika, Krukoff a oa bet o studiañ e [[Syracuse (New York)|Syracuse]] e  New Yo...&quot;</comment>
      <origin>2195697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1346" sha1="jhcjo4zc5maubyhxz5jgij31d1ul59w" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Boris Alexander Krukoff''', ganet d'an 20 a viz Gouhere 1898 hag aet da Anaon d'an 19 a viz Genver 1983, a oa ul [[Louzawouriezh|louzaouer]] [[Rusia|rusian]]-[[stadunanat]] was a Russian-American botanist.

Ganet e Rusia e 1898, Krukoff en doa kemeret perzh e [[Brezel diabarzh Rusia]], ha bet e oa bet prizoniad berrbad er [[Filipinez]]. Goude bezañ tizhet Stadoù-Unanet Amerika, Krukoff a oa bet o studiañ e [[Syracuse (New York)|Syracuse]] e  [[New York]]. Bevet en devoa eno betek e varv e 1983.

Krukoff en doa savet ergerzhadennoù e Diazad Amazonia, Afrika, ha Sumatra. E-pad m'edo e [[Brazil]], e oa bet o studiañ ha dastum plantennoù, bez e oa ivez [[Spierezh|spier greantel]] war ar memes-tro. Diwezatoc'h, Krukoff en doa savet Caffco Drugs, ha labouret war ar [[curare]], ha trafiket greun ''[[Cinchona calisaya]]'' eus Bolivia. E penn kentañ ar bloavezhioù 1960, Krukoff hag e c'hentañ wreg a oa planterien er [[Guatemala]]. E fin e vuhez vicherel, Krukoff en doa krouet meur a liorzh botanek, hag harpet labour meur a louzawerien brudet.

Krukoff a oa bet enoret meur a wech, hag awenet en deus an anvioù ''[[Krukoviella]]'' ha ''[[Borismene]]''. Eñ eo en deus roet 183 anv [[taksonomiezh]].
{{DEFAULTSORT:Krukoff, Boris}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1898]]
[[Rummad:Marvioù 1983]]
[[Rummad:Louzaouerien Rusia]]</text>
      <sha1>jhcjo4zc5maubyhxz5jgij31d1ul59w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2195698</id>
      <parentid>2195697</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T09:37:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2195698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1366" sha1="nnka7nzyxbsry4nz7lygelbkmrkjlpa" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Boris Alexander Krukoff''', ganet d'an 20 a viz Gouhere 1898 hag aet da Anaon d'an 19 a viz Genver 1983, a oa ul [[Louzawouriezh|louzaouer]] [[Rusia|rusian]]-[[stadunanat]] was a Russian-American botanist.

Ganet e Rusia e 1898, Krukoff en doa kemeret perzh e [[Brezel diabarzh Rusia]], ha bet e oa bet prizoniad berrbad er [[Filipinez]]. Goude bezañ tizhet Stadoù-Unanet Amerika, Krukoff a oa bet o studiañ e [[Syracuse (New York)|Syracuse]] e  [[New York]]. Bevet en devoa eno betek e varv e 1983.

Krukoff en doa savet ergerzhadennoù e Diazad Amazonia, Afrika, ha Sumatra. E-pad m'edo e [[Brazil]], e oa bet o studiañ ha dastum plantennoù, bez e oa ivez [[Spierezh|spier greantel]] war ar memes-tro. Diwezatoc'h, Krukoff en doa savet Caffco Drugs, ha labouret war ar [[curare]], ha trafiket greun ''[[Cinchona calisaya]]'' eus Bolivia. E penn kentañ ar bloavezhioù 1960, Krukoff hag e c'hentañ wreg a oa planterien er [[Guatemala]]. E fin e vuhez vicherel, Krukoff en doa krouet meur a liorzh botanek, hag harpet labour meur a louzawerien brudet.

Krukoff a oa bet enoret meur a wech, hag awenet en deus an anvioù ''[[Krukoviella]]'' ha ''[[Borismene]]''. Eñ eo en deus roet 183 anv [[taksonomiezh]].
{{DEFAULTSORT:Krukoff, Boris}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1898]]
[[Rummad:Marvioù 1983]]
[[Rummad:Louzaouerien Rusia]]
[[Rummad:Spierien]]</text>
      <sha1>nnka7nzyxbsry4nz7lygelbkmrkjlpa</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>