Wikipedia brwiki https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikipedia Kaozeadenn Wikipedia Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 0 1433 2195776 2181605 2026-07-27T06:14:51Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195776 wikitext text/x-wiki {{Infobox Departamant gall | anv = | anvYezh = | Yezh = | anvOfisiel = ''Morbihan'' | skeudenn = Morbihan-Position.svg | ardamezioù = Blason département fr Morbihan.svg | logo =Banniel departamant ar Mor-Bihan 2022.svg | bro = {{Breizh}} | rannvro = {{Rannvro Breizh}} | prefeti = {{Gwened}} | isprefetioù = [[an Oriant]]<br />[[Pondi]] | prezidant = [[David Lappartient]] ([[Ar Republikaned|LR]]) | prefed = Michaël Galy | ebbsa = 56 | kod2 = FR-56 | kod3 = FR524 | anvAnnezidi = Morbihaniz, Morbihanezed | hedred = 02/50/W | ledred = 47/50/N | gorread = 6823 | arondisamant = [[Arondisamantoù ar Mor-Bihan|3]] | pastell-vro = 6 | kanton = [[Kantonioù ar Mor-Bihan|21]] | etrekumuniezh = 12 | kumun = [[Kumunioù ar Mor-Bihan|253]] }} Ar '''Mor-Bihan''' (distaget: {{IPA|[morˈbiˑãn]}}), ''Morbihan'' e galleg hag ent-ofisiel (distaget: {{IPA|[mɔʀbiˈɑ̃]}}), a zo unan eus ar pemp [[departamant gall|departamant]] a oa bet savet e [[Breizh]] da heul ar [[Dispac'h gall|Reveulzi c'hall]]. E su-kreiz ar vro emañ, a-hed ar [[Meurvor Atlantel]], [[Gwened]] eo ar pennlec'h anezhañ, hag ar 56 an niverenn roet dezhañ. ==An anv== Pa oa bet krouet departamant ar Mor-Bihan e 1790 e voe darbet dezhañ bezañ anvet ''Côtes-du-Sud'' (Aodoù-ar-C'hreisteiz), peogwir e oa dres a-dal d'an departamant all ''[[Aodoù-an-Arvor|Côtes du Nord]]'' (Aodoù-an-Hanternoz). A-benn ar fin e voe anvet ''Morbihan'' diwar anv ar [[Mor Bihan Gwened|Mor Bihan]], anv brezhonek ar [[pleg-mor]] a gaver er c'hreisteiz da gêr [[Gwened]]. Ar ''Mor Bras'' a vez graet eno eus ar [[Meurvor Atlantel]] hag ar ''Mor Bihan'' eo al ''lenn-vor'', ''morlenn'' pe ''pleg-mor''. ==Douaroniezh== [[Skeudenn:Mor-Bihan.svg|400px|kleiz|]] Bevennet eo gant departamantoù [[Penn-ar-Bed]] er c'hornôg, [[Aodoù-an-Arvor]] er norzh, an [[Il-ha-Gwilen]] er reter, al [[Liger-Atlantel]] er gevred, hag ar [[Meurvor Atlantel]] er su. Meur a [[aber]] a gaver war aodoù ar Mor-Bihan, hag anvet e vezont ''stêr'' e Bro-Gwened. E-leizh a inizi a zo er pleg-mor en deus roet e anv d’an departamant: [[Enizenac'h]] hag [[an Arzh]] eo ar re vrasañ anezho. Er-maez d’an aodoù ez eus pemp enez bras a-walc’h, peder anezho a zo annezet: * Dirak ar pleg-mor emañ [[Meabann]] e-lec’h m’eo difennet mont en abeg d’ar mirva evned a zo eno. * E mervent [[bae Kiberen]]: ** [[Enez Houad]] ** [[Enez Edig]] ** [[ar Gerveur]] * [[Enez Groe]] (er-maez d'an Oriant) Hañv-c'hoañv e vez klouar-tre an hin. Lec’hioù 'zo e-giz Ledenez Kiberen pe ar Gerveur a zo brav-eston o hin (mikro-hin). {{clr|left}} == Arondisamantoù ar Mor-Bihan == *[[Arondisamant Gwened]] *[[Arondisamant an Oriant]] *[[Arondisamant Pondi]] == Istor == === [[Dispac'h gall]] === E 1790 eo bet savet an departamant gant an darn vrasañ eus [[Bro-Wened]], lodenn gevred [[Bro-Sant-Maloù]], ul lodenn eus [[Kernev]] (er gwalarn, gant [[Gourin]] hag [[ar Faoued]]), ha darnoù eus [[Bro-Sant-Brieg]] ha [[Bro-Naoned]] (lez kleiz ar [[Gwilen]]). === {{XXvet kantved}} === === Roll ar brefeded 1936-1946<ref>Archives départementales du Morbihan, ''Guide des sources des archives publiques contemporaines sur la seconde guerre mondiale et la reconstruction dans le Morbihan'', pajenn 49 , Gwened, Mae 2010 </ref> === {| class = "wikitable" align=left |+ ! Prantad ! Anv |- | 1936 - Gouere 1941 |Henri Piton |- |Gouere 1941 - 14 a viz Du 1941 |Robert Cousin |- |14 a viz Du 1941 - 28 a viz Here 1942 |Paul Grimaud |- |28 a viz Here 1942 - 24 a viz Genver 1944 |Pierre Marage |- |24 a viz Genver 1944 - 4 a viz Eost 1944 |Roger Constant |- |4 a viz Eost 1944 - 1946 |Jacques Onfroy |- |} {{clr|left}} == Brezhoneg == Evel Aodoù-an-Arvor eo divyezhek departamant ar Mor-Bihan. Komzet vez brezhoneg er c'hornôg ha [[gallaoueg]] er reter. === Ar Brezoneg er Skol === * 1934-1936: ar c'huzul-departamant a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol<ref>[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 264, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936 </ref>. === Niver a vrezhonegerion === * ouzhpenn 48&nbsp;000 brezhoneger en tu-hont da 18 vloaz en departamant-mañ (diwar an enklask ''Étude de l'histoire familiale'' savet gant [[EBSSA]] e [[1999]]) * 3183 skoliad a oa er skolioù [[Diwan]] hag er skolioù divyezhek brezhoneg-galleg en distro-skol [[2005]] : ** 451 skoliad er skolioù [[Diwan]] e-barzh 6 skol hag ur skolaj ; ** 1803 skoliad e klasoù divyezhek an deskadurezh kristen ; ** 929 skoliad e klasoù divyezhek an deskadurezh Stad; * 36 kumun a zo ur skol Diwan pe ur skol zivyezhek enno. 3,8% eus bugale an departamant a zo skoliataet en div yezh er c'hentañ derez<ref>[https://web.archive.org/web/20070211064034/http://www.ofis-bzh.org/bzh/services/observatoire/travaux.php?travail_id=82 Ofis ar brezhoneg]</ref>. == Gwelet ivez == * Ar [[Mor Bihan]]. * [[Bannoù ar Mor-Bihan]] * [[Arondisamantoù ar Mor-Bihan]] * [[Kantonioù ar Mor-Bihan]] * [[Kumunioù ar Mor-Bihan]] * [[Kuzulierion jeneral ar Mor-Bihan]] ==Liammoù diavaez== {{Commons|Mor-Bihan}} {{Wikeriadur}} * [http://www.cg56.fr/ Lec'hienn ofisiel ar c'huzul-departamant] * [https://web.archive.org/web/20071008223721/http://www.morbihan.pref.gouv.fr/ Lec'hienn ar stad c'hall en departamant (prefeti)] * [http://www.morbihan.com Touristañ er Mor-Bihan] {{fr}} {{en}} ==Notennoù ha daveoù== {{Daveoù}}{{Navbox Breizh}}{{departamantoù Frañs}} [[Rummad:Mor-Bihan]] [[Rummad:Departamantoù Breizh]] jgrn92b17gdjidvge4lj7l1817myybp 0 11572 2195781 2195625 2026-07-27T08:43:14Z Llydawr 145 /* */ 2195781 wikitext text/x-wiki {{Implijoù all}} {{Infobox kumunioù Breizh | anv = Brest | anvOfisiel = ''Brest'' | skeudenn = Vue brest 800x600 ArM.jpg | alc'hwez = Brest gwelet eus ar c'hastell. | ardamezioù = Blason ville fr Brest (Finistere).svg | bro = {{Bro-Leon}} | departamant = {{Penn-ar-Bed}} | arondisamant = [[Arondisamant Brest|Brest]] | etrekumuniezh = [[Brest Meurgêr ar Mor]] | bro velestradurel = [[Bro Brest]] | kanton = Pennlec'h 5 [[Kantonioù Penn-ar-Bed|kanton]] | insee = 29019 | cp = 29200 | maer = [[Stéphane Roudaut]] | amzer-gefridi = 2026-2032 | gorread = 49.5 | hedred = -4.485556 | ledred = 48.390834 | uk = 34 | ubi = 0 | ubr = 103 | lec'hienn web = [http://breton.brest.fr/ Ti-kêr] }} '''Brest''' ({{LFE|[ˈbʀest]}}, a-wechoù {{LFE|[ˈbʀeːst]}}) eo trede kêr [[Breizh]] goude [[Naoned]] ha [[Roazhon]], e kornôg pellañ ar vro, e [[Breizh-Izel]] hag e [[Bro-Leon]]. E [[departamant gall|departamant]] [[Penn-ar-Bed]] emañ, [[Kemper]] o vezañ e bennlec'h. Ur [[Porzh (bagoù)|porzh]] hag un diazezlec'h bras eus ar [[morlu gall]] eo. Kêr a oa enni 139 456 annezad e 2020, ha 202 060 er [[Brest Meurgêr|meurgêr]] e [[2018]]. Ur porzh a-bouez eo abaoe mare [[Duged Breizh]]. Diorroet e voe evel porzh milourel hepken gant Bro-C'hall goude ma voe staget Breizh outi. Abalamour d'he rol milourel, ha dreist pep tra he bon splujerezioù, e voe bombezet taer gant ar [[Kevredidi an Eil Brezel-bed|Gevrididi]] e-pad an [[Eil Brezel-bed]], o tistrujañ al lodenn vrasañ eus ar gêr. Hiziv emañ e Brest [[Skol-veur Breizh-Izel]] ha skolioù all, en o zouez skolioù ijinourien. Ur pol imbourc'h hag armerzh pennañ war dachenn ar mor eo deuet da vezañ. Sez sokial an [[IFREMER]] eo, koulz ha [[Servij Hidrografek hag Oseanografek ar Verdeadurezh]] (SHOM), [[Ensavadur skol-veur europat ar mor]] (ESEM) hag [[Ensavadur Gall Paul Emile Victor evit ar Poloù]]. == Douaroniezh == Kêr vrasañ departamant [[Penn-ar-Bed]] eo Brest met n'eo ket e bennlec'h. Da [[Kemper|Gemper]] e voe roet ar statud-se gant ar [[Bodadenn vonreizhañ vroadel|Vodadenn Vonreizhel]] e [[1791]] rak ur [[prefeti mor]] e oa d'an amzer-se dija. Ur gêr stag ouzh ar mor eo. Lec'hiet eo war ul ledenez n’he deus krec'h ebet. War-du ar Su e kaver al lenn-vor hag emañ ledenez [[Kraozon]] en tu all. War du ar [[reter]] emañ harpet he levezon gant [[Landerne]] ha [[Montroulez]]. War bladenn [[Bro-Leon]] emañ Brest, war lein [[tornaod]]où hogozik a-blom hag a furm unan eus jeloù pennañ [[Torosad Arvorig]]. N'eo torret ar voger-se nemet gant un [[aber]] gev, ar [[Penfell]], ur blegenn eus [[naoz]] kozh ar [[Stêr Aon]]. Ur porzh naturel peurvat eo ar Penfell. Gwarezet eo gant ur roc'h, 200 metr hec'h hirded, dour en he zro war daou gostez ha disrannet diouzh an douar gant ur stankenn war an trede. War ar c'hreñvlec'h naturel-se e voe savet [[Kastell Brest]]. === Kumunioù amezek === {{Lec'hiadur kêr|kêr=''Brest''|gwalarn=[[Gwiler-Leon]], [[Boc'harzh]]|norzh=[[Boc'harzh]], [[Milizag]], [[Ar Vourc'h-Wenn]]|biz=[[Gouenoù]]|kornôg=[[Plouzane]]|reter=[[Gwipavaz]]|gevred={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Morlenn Brest]]''}}, [[Plougastell-Daoulaz]]|su={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Morlenn Brest]]''}}|mervent={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Mulgul Brest]]''}}, [[Roskañvel]]|enklozadur=}} == Poblañs == Poblañsoù hervez an niveradeg a zo bet graet e [[2021]]<ref>{{fr}} [https://www.insee.fr/fr/statistiques/zones/7725600 INSEE].</ref>. *[[Brest]] : 139 619 *[[Gwipavaz]] : 15 460 *[[Boc'harzh]] : 3 615 *[[Gwiler]] : 8 170 *[[Plouzane]] : 13 473 *[[Plougastell-Daoulaz]] : 13 445 == Anv == Testenioù koshañ anv kêr Brest eo ''Bresta super Caprellam'' e 1019<ref name="BT">Bernard Tanguy ( 1990)</ref> ; (Havre et ville de) ''Brest'', en {{XIIvet kantved}}<ref name="BT" /> ; ''Villa, castrum et portus de Brest'', e 1239 <ref name="BT" /> ; ''Le Duc Bresta super Cap(r)ellam'', er {{XIVvet kantved}}<ref name="EV">Erwan Vallerie (1995)</ref> ; ''Brast'' e 1383<ref name="EV" /> ; ''Breste'' e 1398<ref name="EV" /> ; ''Breest'' e 1378<ref name="EV" /> ; ''Bresta'' e 1516<ref name="EV" />. "Brest" a lavarer abaoe 1630 d'an nebeutañ. Hervez [[Hervé Abalain]]<ref>Hervé Abalain, ''Noms de lieux bretons'', Éditions Jean-Paul Gisserot, 2000.</ref> e kaver en hec'h anv an elfenn /bre/, kavet alies e toponomiezh e Breizh dindan ar stummoù /bran/, /bre/, /brec’h/, /bren/, /bri/, a dalvez « savenn, roz, menez »<ref>E [[kembraeg]] e kaver ar ger kevatal /bryn/.</ref>. Tostaet eo bet anv Brest d'ar ger [[Galianeg|galianek]] ''brista'', emgann, a gaver ivez er ger brezhonek ''brezel''{{Daveoù a vank}}. Hervez lod en dije kemeret Brest anv unan eus torgennoù ar gêr ''Bresta super Caprellam'' ("Brest-war-ar-C'havrig") {{Daveoù a vank}}. Graet e veze Gavrig eus ar [[Penfell]] gwezhall. Mont a reas an anv-se da Vrest pa adkrogas ar gêr da greskiñ. Anv kozh Brest a oa marteze ''Urbs Ossismii'' pe ''Civitas Occismorum''{{Daveoù a vank}}. Koll a reas anezhañ er {{Vvet}} kantved pa voe damzistrujet gant an [[Huned]]{{Daveoù a vank}}. [[Kêr-benn]] meuriad an [[Ossismii]] a voe kaset da ''Castrum Pauli'' ([[Kastell-Paol]] hiziv) {{Daveoù a vank}}. == Ardamezioù == {| |- |[[Restr:Blason ville fr Brest (Finistere).svg|60px]] | :Rannet : ouzh 1 en glazur e deir flourdilizenn en aour, ouzh 2 en erminoù<ref>Da lavaret eo, rannet etre Frañs ha Breizh, a oa merk ar galloud da vare [[Proviñs Breizh]] ; adalek war dro [[1683]] (d'Hozier, [[1696]]) ha kadarnaet gant Charlez X, d'an [[28 a viz Here]] [[1826]] ; Lejion a Enor, Kroaz ar Brezel, Kroaz an Dieubadur.</ref>. |} == Istor == ===[[Henamzer]]=== N'eus roud ebet eus ur [[kreñvlec'h|c'hreñvlec'h]] a-raok hini ar [[Henroma|Romaned]] met lec'hienn ar c'hastell a zo hini un [[oppidom stanket]], un [[uhelgompezenn]]ig a-us d'an dour mor a c'hleb kostezioù al [[ledenez]]ig. Gant pobl galian an [[Osismied]] e voe dalc'het lec'hienn Brest goude an aloubidigezh roman. N'eo ganet ar gêr nemet en {{IIIe kantved}}, pa savas ar [[Impalaeriezh roman|Romaned]] ur c'hreñvlec'h gant meur a dour (ouzhpenn 20 war a seblant) da zifenn an aod diouzh ar [[morlaer|vorlaeron]] saoz hag ouzh ar ''Bagaudae'' a gase skrapadegoù war ar maez. Ar "c'hastrum"-se a voe savet en hevelep amzer ha mogerioù [[Gwened]], [[Naoned]] ha [[Roazhon]] gant mein ar monumantoù publik, ar pezh a ziskouez moarvat e oa mall bras war ar saverien. Ouzhpenn-se e oa an impalaeriezh oc'h aozañ ur frammadur milourel nevez hag a voe anvet ''[[Tractus armoricanus et nervicanus]]'' er c'hantved war-lerc'h, gant ur [[morlu]], ''Classis armoricana'' hec'h anv. Ul [[lejion]] a voe staliet er gêr met n'eas ket Brest da gêr-benn an Osismied. E ''Vorgium'' ([[Karaez]]) e chomas ar gêr-benn betek donedigezh ar Vrezhoned. War [[manati]]où e voe diazezet frammadur relijiel ar Vretoned kozh, a pezh a zispleg perak ne oa [[eskopti]] ebet e [[Bro-Leon]] kent an {{VIIIvet kantved}}. Pa voe krouet unan e oa re vihan Brest da vezañ choazet. Ar c'hreñvlec'h roman a voe damzistrujet gant [[goprsoudard]]ed [[Huned|hunat]] er {{Vvet kantved}} met ar c'hont [[Morvan Leon]] en adsavas da wareziñ ar rannvro diouzh ar [[Vikinged]]. E-barzh ar [[moger]]ioù-se e kreskas kêr e-pad ar [[Krennamzer|Grennamzer]]. Ar gêr vogeriet a yeas d'ur c'hastell er {{XVIvet kantved}} pa 'z eas hec'h annezidi da chom er [[fabourzh]]ioù. === [[Krennamzer]] hag [[Azginivelezh]]=== Un darn eus Dugelezh Breizh e oa Brest e-pad ar Grennamzer. Goude stagidigezh Breizh ouzh [[Bro-C'hall]] e roas ar roue [[Herri IV a Vro-C'hall|Herri IV]] an titl a [[kêr|gêr]] dezhi e [[1593]]. E [[1631]] e lakaas [[Richelieu]] sevel ur porzh brezel eno. Ar [[porzh (bagoù)|porzh]] arnevez hag an [[arsanailh]]où a oa savet neuze. Lojerisoù evit ar vicherourien a lakaas sevel ivez. <gallery mode="packed" heights="220px"> 17-10-2005-659châteaudebrest.jpg|[[Kastell Brest]] </gallery> === [[Renad Kozh]] === [[Restr:Maison de la Fontaine-Brest.jpg|thumb|upright=1.15|Ti ar Feunteun, unan eus an tiez koshañ e Brest]] E [[1683]] e kreñvaas [[Vauban]] ar gêr hag ar vorlenn. E fin ren [[Loeiz XIV]] e oa 15.000 annezad enni. E Brest eo e tilestras kannadourien roue [[Siam]] e [[1686]]. Diwarno e voe anvet [[Straed Siam]]. En {{XVIIIvet kantved}} e savas an ijinour brestat [[Antoine Choquet de Lindu]] savadur ar galeoù a zegemeras prizonidi betek an {{XIXvet kantved}}. Unan eus e brizonidi vrudetañ e oa [[Eugène-François Vidocq]]. ===[[Dispac'h gall]]=== *[[1790]] : gant lezenn ar 26 a viz C'hwevrer e voe lakaet Brest da benn un distrig<ref>J. B. Duverger, ''Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat'', Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, p.105</ref>. * Dekred ar 26 a viz Du 1790 war al le diouzh ret : e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant tri beleg ha tregont person eus parrezioù Rekourañs ha Sant-Loeiz, nac'het e voe gant an daou berson ha pevar c'hure<ref>[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajennoù 40 ha 41</ref>. * Ur pouez bras he doe Brest e-pad an Dispac'h. Eus tu an dispac'herien e voe e [[1789]] ha tud eus Gward broadel Brest a gemeras an [[Tuileries]] e [[1792]] gant [[Marsilha|Marsilhiz]]. * Goude taol-stad [[tud ar menez]], kêr Vrest, a oa jirondin, en em savas a-enep d'ar galloud kreiz. Ur c'hwitadenn e voe, avat, ha d'ar [[5 a viz C'hwevrer]] [[1794]] e voe kemeret gant Bréard, unan eus "kannaded ar bobl e kefridi", an diviz da sevel ul lez-varn dispac'hel, pevar barner enni (Goarant, kadoriad, Lignières, Palis, Barz), un tamaller, Huges, gant Granjean da erlerc'hier, ur grefier, Dayot, ha daouzek jure. He c'hefridi a oa ''barn an holl sitoianed tamallet da vezañ graet un dra bennak enep al liberte, ar bobl, gouarnamant ar republik''. Staliet e voe al lez-varn d'ar [[21 a viz C'hwevrer]] [[1794]], ha kerkent e roas Huges urzh d'ar c'huzul-kêr ''lakaat war blasenn al Liberte, a-benn seizh eur, warc'hoazh, ar c'hilhotin santel'', pezh a voe graet. Tri den a voe barnet da vervel diouzhtu, ul letanant a vor, Claude-Robert Rougemont, 36 vloaz, ha daou vartolod, Charles-Marie Le Dall de Kereon, eus Kemper, 19 vloaz, hag Herri-Louis Monteclair, 18 vloaz, ha kaset e voent war eeun d'ar c'hilhotin. Ragmey a voe lakaet da brezidant al lez-varn, Donze-Verteuil da damaller ha Fouquier-Tinville da c'hrefier. D'an [[13 a viz Meurzh]] e voe barnet d'ar marv ha dibennet an aotrou Kozh, person didou [[Poullaouen]], bet serret eno e penn-kentañ ar miz ; d'ar [[25 a viz Meurzh]] e c'hoarvezas memes mod gant Jean Drevez, kure e Rekourañs, bet tamallet abalamour d'ur badeziant e [[Plonger]]. E dibenn miz [[Mae]] e voe barnet 30 melestrour eus departamant [[Penn-ar-Bed]] : didamallet e voe pevar anezhe, tri all na voent ket barnet dre m'edont pell eus an departamant, ar 26 melestrour a chome a voe kondaonet d'ar marv ha dibennet diouzhtu war-lerc'h. En holl e voe kondaonet 70 a dud d'ar c'hilhotin<ref>[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', pajennoù 176-182, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915</ref>{{,}}<ref>Le Bot, ''Terreur à Brest'', p. 198</ref>. * Adsavet e voe ar [[morlu]] gant [[André Jeanbon Saint André]]. * Keloù eus marv [[Robespierre]] a erruas diwezhat a-walc'h e Brest hag ar c'huzul kêr [[jakobin]] a oa kaset kuit e miz Gwengolo. Pennoù bras kozh a adkavas o galloud e dilennadeg 1815 met koll a rae ar gêr he fouez strategel en abeg da c'hronn ar Saozon. ==={{XIXvet kantved}}=== * Armerzh ar gêr a rousinas betek an [[Eil Impalaeriezh c'hall|Eil Impalaeriezh]]. E [[1856]] ec'h aotreas [[Napoleon III]] ar gêr da sevel ur pont war ar [[Penfell]]. Gweladenniñ a reas ar gêr etre an 9 hag an 12 a viz Eost [[1858]]. Brasaat a reas an [[Arsanailh Brest|arsanailh]], astenn a reas div linenn [[hent-houarn]] betek Brest ha sevel a reas ar porzh kenwerzh. ==={{XXvet kantved}}=== '''[[Brezel-bed kentañ]]''' : Brest a oa unan eus ar porzhioù ma tilestras [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadunaniz]] e [[1917]] e fin ar brezel ; soudarded eus ar [[Rouantelezh-Unanet]] a zilestras eno ivez, da skouer reoù eus an [[Antilhez]]<ref name="Commonwealth War Graves Commission">[http://www.cwgc.org/search/cemetery_details.aspx?cemetery=33936&mode=1 Commonwealth War Graves Commission]</ref>. ;[[Eil Brezel-bed]] *[[1939]]-[[1940]] : pourvezioù ha kirri arme ar [[Rouantelezh-Unanet]] (''British Expeditionary Force'') a zilestre e Brest. Dre Vrest ec'h eas kuit ivez ar pezh a chome anezhe, mui soudarded eus [[Kanada]] a oa o paouez dilestrañ, p'edo an [[Alamagn|Alamaned]] oc'h aloubiñ [[Bro-C'hall]]<ref name="Commonwealth War Graves Commission"/>. * D'an 19 a viz Even 1940 ec'h aloubas an Alamaned ar gêr. Un diazezlec'h evit al [[lestr-spluj|listri-spluj]] a savjont enni. Bombezadegoù ar gevredidi a zeraouas e 1941. Kenderc'hel a rejont betek dieubidigezh ar gêr e miz Gwengolo 1944 goude un emgann 43 devezh. Hogozik peurzistrujet e voe ar gêr. An [[Tour Tangi]], [[straed Sant-Maloù]] hag ar [[Kastell Brest|c'hastell]] eo al lec'hioù espernet nemeto. * Ar porzh e 1940 ha diazezlec'h al listri-spluj : <gallery mode="packed" > Bundesarchiv Bild 101II-MW-5683-29A, Brest, Hafen, gekentertes U-Boot.jpg|Ur vag kaset d'ar strad en Arsanailh Brest, miz Even 1940 Bundesarchiv Bild 101II-MW-2746-45, Brest, U-Boot-Bunker.jpg|Diazlec'h al listri-spluj Bundesarchiv Bild 101II-MW-6059-08, Frankreich, Brest, U-Bootbunker.jpg|Paread (?) ul lestr-spluj </gallery> <gallery mode="packed"> Bundesarchiv Bild 101II-MW-2849-03, Brest, Bau von U-Boot-Bunkern.jpg|Diazlec'h al listri-spluj Hole in the roof of a U-boat pen in Brest.jpg|Un toull e toenn unan eus lochoù diazlec'h al listri-spluj goude bombezadegoù [[Royal Air Force|Aerlu ar Rouantelezh-Unanet]] (miz Gwengolo 1944) Concrete U-boat pens at Brest.jpg|Diazlec'h al listri-spluj goude bombezadegoù Aerlu ar Rouantelezh-Unanet, miz Eost 1944 </gallery> * Un nijerez alaman [[Heinkel He 72]] (marilhet WNr 1236) a gouezhas e Brest d'an [[22 Kerzu|22 a viz Kerzu]] [[1940]] ; gloazet e voe he levier<ref>[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_luftwaffe_finistere.html Pertes Luftwaffe Finistère]</ref>. * Nijerezioù ar Re Gevredet aet d'ar strad e Brest : d'an [[2 a viz Meurzh]] [[1941]] e kouezhas un nijerez [[Vickers Wellington|Wellington Ic]] marilhet R3279 ha kodet KO-DR eus ''115th Squadron'' ar Royal Air Force ([[aerlu]] ar [[Rouantelezh-Unanet]]) er mor nepell diouzh Brest ; lazhet e voe e voe he c'hwec'h nijour, kavet e voe ur c'horf hepken, douaret eo e Felton ([[Bro-Saoz]]). D'ar [[6 a viz Ebrel]] [[1941]] e voe taolet un nijerez [[Bristol Beaufort|Beaufort]] marilhet N1016 ha kodet OA-X eus an ''22nd Squadron'' eus ar Royal Air Force d'an diaz gant ar [[Flak]] er mor e-tal Kastell Brest ; lazhet e voe he fevar nijour, douaret int e Bered Kerfaotraz e Brest; deuet a oa al laz a-benn eus e daol koulskoude: tizhet e oa bet al lestr-brezel alaman ''Gneisenau'' gant un darzherez. D'an [[10 a viz Ebrel]] [[1941]] e kouezhas un nijerez [[Vickers Wellington|Wellington IC]] marilhet R1442 ha kodet HA-D eus ar ''218th Squadron'' ar R.A.F. e donvor Brest; lazhet e voe he seizh nijour, douaret e voe daou anezhe e Bered Kerfaotraz e Brest, ne voe ket kavet ar re all. D'ar [[1 Gouere|1{{añ}} a viz Gouere]] [[1941]] e kouezhas un nijerez [[Vickers Wellington|Wellington]] marilhet R1343 ha kodet OJ-B eus ''149th Squadron'' ar RAF er porzh kenwerzh e Brest; lazhet e voe he femp nijour, douaret int e Bered Kerfaotraz e Brest<ref>[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_raf_finistere.html Pertes RAF Finistère]</ref>; d'ar [[26 a viz C'hwevrer]] [[1943]] e kouezhas ur c'harr-nij [[Consolidated B-24 Liberator|B-24]]D-5-CO (marilhet 41-23820 ha kodet KY-C) eus [[aerlu]] ar Stadoù-Unanet (''[[United States Army Air Forces]]'' - 480th Antisubmarine Group / 1st th BS), gant dek den en e vourzh er mor e donvor Brest, ne voent ket adkavet; d'ar [[1 Mae|1añ a viz Mae]] [[1943]] e kouezhas ur c'harr-nij [[Boeing B-17 Flying Fortress|B-17]]F-20-VE (marilhet 42-5784 ha kodet GY-?) eus an U.S.A.A.F. e [[Lenn-vor Brest]] gant dek milour en e vourzh; ne voe kavet korf ebet; d'an [[28 Mezheven|28 a viz Even]] [[1943]] e kouezhas ur B-17 F-70-BO (anvet "Argonaut II", marilhet 42-29817 ha kodet YB-D, 351{{vet}} Bomb Group, 508 {{vet}} Squadron) eus an United States Army Air Forces er mor e tu Brest gant dek milour en e vourzh; tapet e voe pevar anezhe gant an Alamaned, ne voe ket kavet korfoù ar re arall; er memes devezh e kouezhas ur B-17 F-70-BO (anvet "Thunderbird II", marilhet 42-5724 ha kodet LG-T, 351{{vet}} Bomb Group, 508 {{vet}} Squadron) eus an USAAF er mor tu Brest gant dek milour en e vourzh; tapet e voe unan anezhe gant an Alamaned, daou a zeuas a-benn da achap, ne voe ket kavet korfoù ar re arall; d'an [[18 a viz Du]] [[1943]] e kouezhas ur c'harr-nij [[Consolidated B-24 Liberator|B-24]]H (marilhet 42-7640 ha kodet JU-?, 446{{vet}} Bomb Group, 707{{vet}} Squadron) eus an United States Army Air Forces e "Kerinou" e Brest gant dek milour en e vourzh; tapet e voe c'hwec'h nijour gant an Alamaned, daou all a zeuas a-benn da achap, mervel a reas an daou vilour arall; d'ar [[5 a viz Kerzu]] [[1943]] e kouezhas ur c'harr-nij B-17 G-70-BO (anvet "Bucket Of Bolts", marilhet 42-37747 ha kodet XM-A, 94{{vet}} Bomb Group, 332{{vet}} Squadron) eus an USAAF;er mor er gwalarn da Vrest gant dek milour en e vourzh; ne voe kavet korf ebet; d'an [[9 a viz Eost]] [[1944]] e kouezhas ur c'harr-nij [[Martin B-26 Marauder|B-26-C45]] (marilhet 42-107636 ha kodet Y5-H, 344{{vet}} Bombing Group, 495{{vet}} Bombing Squadron) eus an USAAF war vord Porzh Brest gant c'hwec'h nijour en e vourzh; lazhet e voent holl, douaret int er [[Zachary Taylor]] National Cemetery e [[Louisville (Kentucky)|Louisville]] ([[SUA]])<ref>[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_usaaf_finistere.html Pertes USAAF Finistère]</ref>. * Emgann Brest : soudarded [[SUA]] o stourm evit dieubiñ ar gêr. <gallery mode="packed"> US Army field gun in action.jpg Battle of Brittany - Brest 02.jpg Battle of Brittany - Brest 01.jpg Battle of Brittany - Brest 03.jpg </gallery> * D'ar [[16 a viz Mae]] [[1945]] e voe kavet korf un den eus ar gumun, ezel eus ar [[Rezistañs c'hall e-pad an Eil Brezel-bed|Rezistañs]], bet boureviet, lazhet ha mañsonet d'an [[13 a viz Gouere]] [[1944]] gant al lu [[Alamagn|alaman]] e [[kreñvlec'h Pentevr]] e [[Sant-Pêr-Kiberen]]<ref>René Le Guénic, ''Morbihan - Mémorial de la Résistance'', 1998, pajenn 329</ref>. * Goude ar [[Eil Brezel Bed|brezel]] ec'h adsavas an annezidi (repuet er [[Sarthe]] dreist-holl) ur gêr nevez hervez raktresoù an tisavour [[Jean-Baptiste Mathon]]. Echuet e voe adsevel anezhi e [[1961]]. An arsanailh a voe an andon a leve pennañ evit kêr betek fin an {{XXvet kantved}} hag e ziskar a voe abeg d'un enkadenn armerzhel er rannvro. Treiñ a ra neuze ar gêr war-zu an imbourc'h diwar-benn ar mor hag an teknologiezhioù nevez. === Darvoudoù pennañ istor Brest === <div style="-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2"> * 250-350 savadur ar "castellum" * 410-420 emsavadeg [[Arvorig]] a-enep [[Henroma|Roma]]{{Daveoù a vank}} *[[452]] damzistrujet eo kêr gant goprsoudarded hunat{{Daveoù a vank}} *[[1240]] [[Yann Iañ (dug Breizh)|Yann Iañ]] a bren ar gêr digant kont [[bro-Leon|Leon]] [[Herve III]] *[[1341]] [[Yann Moñforzh]] a gemer ar gêr ha mogeriañ a ra anezhi *[[1386]]-[[1387]] [[Yann IV (dug Breizh)|Yann IV]] a seziz en aner ar gêr dalc'het gant ar Saozon *[[Richarzh III (Bro-Saoz)|Richard III Bro-Saoz]] a ro en-dro ar gêr da [[Yann IV (dug Breizh)|Yann IV]] en eskemm ouzh ur gwerzh-daspren *[[Anna Breizh]] a weladenn kêr *[[1512]] Emgann [[La Cordelière]] *[[1593]] [[Herri IV (Bro-C'hall)|Henri IV]] a ro ar gwir-bourc'hizelezh da gêr Vrest *[[1629]] Ar [[Kardinal Richelieu|C'hardinal Richelieu]] a gas d'Infreville da Vrest. *[[1639]] Ar [[Kardinal Richelieu|C'hardinal Richelieu]] a grou an arsanailh hag ar porzh brezel *[[1681]] [[Loeiz XIV]] a stag [[Rekourañs]] ouzh Brest *[[1683]] [[Vauban]] a grog ar raktres da sevel kreñvlec'hioù en-dro da Vrest *[[1685]] Donedigezh kannadourien roue Siam *[[1694]] Raktres aozadur kêr gant [[Vauban]] *[[1702]] Bennigadenn iliz Sant-Loeiz *[[1746]]-[[1784]] Savadurioù bras an ijinour [[Antoine Choquet de Lindu]] *[[1752]] Savidigezh [[Akademiezh ar Morlu]] *[[1778]] Emgann ar ''Belle Poule'' *[[1785]] Disparti ergerzhadeg [[La Pérouse]] *[[1789]] Dilennadeg ar gannaded vrestat d'ar [[Stadoù Jeneral]] *[[1800]] Anvet eo ar prefed morel kentañ [[Cafarelli]] *[[1801]] Krouidigezh [[Skol ar Morlu]] *[[1852]] Divizet ez eus kas ar c'haleourion da [[Gwiana|Wiana]] *[[1856]] Dekred diwar-benn savidigezh ur pont war ar [[Penfell]] *[[1858]] Gweladenn [[Napoleon III]] hag an impalaerez [[Eugenia de Montijo|Eujeni]] *[[1858]] ([[1 Gwengolo|1{{añ}} a viz Gwengolo]]) serret eo ar galeoù *[[1859]] Dekred diwar-benn krouidigezh ur porzh kenwerzh e Porzh-Trein *[[1861]] Digoret eo ar pont *[[1861]] - [[1889]] Ar porzh-kenwerzh a ya eus ar [[Penfell]] da boull Porzh-Trein. *[[1865]] Erruout a ra an [[hent-houarn]] e Brest *[[1891]] [[Brest-Pariz-Brest]] kentañ *[[1917]]-[[1918]] An Amerikaned a zilestr e Brest. *[[1930]] Digoridigezh ar [[pont Albert-Louppe]], anvet ivez pont [[Plougastell]] *[[1940]] ([[19 a viz Even]]) Al lu alaman a antre e Brest *[[1941]] Bombezadegoù kentañ war kêr *[[1941]] ([[22 Meurzh|22 a viz Meurzh]]) Ar vorrederien alaman [[Scharnhorst (1936)|Scharnhorst]] ha [[Gneisenau (1938)|Gneisenau]] *[[1942]] ([[11 C'hwevrer|11 a viz C'hwevrer]]), ar vorrederien a ya kuit eus kêr *[[1943]] (28 Genver) an dud n'eo ket ret dezhe chom a dle mont kuit eus kêr *[[1943]] Studioù kentañ diwar-benn ar raktres adsevel kêr *[[1944]] ([[9 Gwengolo|9 a viz Gwengolo]]) Tarzhadenn ar [[Goudorenn Sadi-Carnot|c'houdorenn Sadi-Carnot]] (373 annezad ha kantadoù a soudarded alaman a zo lazhet) *[[1944]] ([[18 Gwengolo|18 a viz Gwengolo]]) Ar [[gwarnizon]] en em zaskor *[[1945]] Krouidigezh Brest Vras dre stagidigezh [[Lambezelleg]], [[Kerbêr-Kilbignon]] ha [[Sant-Mark (Brest)|Sant-Mark]] *[[1947]] [[Tarzhadenn an Ocean Liberty]]. Distrujet ez eus un darn eus karter [[Sant-Mark (Brest)|Sant-Mark]] *[[1946]] - [[1961]] Adsavidigezh kêr *[[1950]] Lazhet eo ar micherour [[Édouard Mazé]] gant ar polis e-kerzh ur vanifestadeg d'ar [[17 a viz Ebrel]]. *[[1960]] Krouidigezh Skolaj ar Skiantoù, a yelo da [[Skol-veur Breizh-Izel]] *[[1960]] ([[7 Gwengolo|7 a viz Gwengolo]]) Kêr a zegemer Medalenn ar [[Rezistañs]] *[[1974]] ([[1añ Genver|1{{añ}} a viz Genver]]) Krouidigezh [[Brest Meurgêr ar Mor]] *[[1994]] Digoridigezh [[Pont Kanol Iz]] *[[2000]] Krouidigezh [[Bro Brest]] </div> == Sevenadur == * {{fr}} [http://www.mairie-brest.fr/biblio/ Porched al levraouegoù], Levraoueg Ti-kêr Brest : rouedad levraouegoù Brest a zo enni dek levraoueg-karter === Mirdioù === * {{fr}} [http://www.musee-marine.fr/index.php?lg=fr&nav=108&flash=1 Mirdi ar morlu] * {{fr}} [http://www.mairie-brest.fr/brest/tour_tanguy.htm Mirdi an tour Tanguy] * {{fr}} [http://www.mairie-brest.fr/brest/musee_beauxarts.htm Mirdi an arzoù] * Mirdi an Eñvor === Brezhoneg === {{Pennad pennañ|Brest el lennegezh vrezhonek}} ==== Ya d'ar brezhoneg ==== * D’ar 16 a viz Mezheven [[2006]] e oa bet votet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant kuzul-kêr ar gumun. * D'ar 7 a viz Kerzu [[2017]] e oa bet votet gant Kuzul-kêr Brest mont war-zu live 2 ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]]. * D'an 20 a viz Ebrel 2018 eo bet roet al label live 1 da gêr Vrest evit bezañ kaset da benn eizh ober a-du gant ar yezh ==== Deskadurezh ==== * Div skol [[Diwan]] a zo e Brest, an hini gentañ, krouet e [[1978]], zo e karter Kerango hag an eil e karter ar Gwelmeur. * Un hentad divyezhek [[Div Yezh]] a zo er [[Skol Jacquard]]. * E distro-skol 2025 e oa enskrivet 753 skoliad er skolioù [[Diwan]] hag er c'hlasoù divyezhek publik (20,9 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)<ref>[https://web.archive.org/web/20150419065150/http://www.opab-oplb.org/98-kelenn.htm Ofis Publik ar Brezhoneg]</ref>. ==== Bugaligoù ==== *Ar vagouri "P'tit Mousse" a zo gant un tañva d'ar yezh. === Sport === ==== Mell-droad ==== *[[Stade Brestois|Stad Brest]] ==== Marc'h-houarn ==== <div style="-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2"> [[Tro Bro-C'hall]]: *[[24 a viz Gouere]] [[1906]] : 11{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1906|Tro Bro-C'hall]] etre [[Naoned]] ha Brest ; trec'h eo [[Louis Trousselier]]. *[[26 a viz Gouere]] [[1906]] : loc'hañ a ra 12{{vet}} hag 2{{l}} diwezhañ tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1906|Tro Bro-C'hall]] eus Brest war-du [[Caen]] ([[Calvados]]). *[[30 a viz Gouere]] [[1907]] : 12{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1907|Tro Bro-C'hall]] etre [[Naoned]] ha Brest ; trec'h eo [[Gustave Garrigou]]. *[[1añ Eost|1{{añ}} a viz Eost]] [[1907]] : loc'hañ a ra 13{{vet}} hag 2{{l}} diwezhañ tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1907|Tro Bro-C'hall]] eus Brest war-du Caen]] (Calvados). *[[4 a viz Eost]] [[1908]] : 12{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1908|Tro Bro-C'hall]] etre Naoned ha Brest ; trec'h eo [[François Faber]] ([[Luksembourg]]). *[[6 a viz Eost]] [[1908]] : loc'hañ a ra 13{{vet}} hag 2{{l}} diwezhañ tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1908|Tro Bro-C'hall]] eus Brest war-du Caen] (Calvados). *[[27 a viz Gouere]] [[1909]] : 12{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1909|Tro Bro-C'hall]] etre Naoned ha Brest ; trec'h eo [[Gustave Garrigou]]. *[[29 a viz Gouere]] [[1909]] : loc'hañ a ra 13{{vet}} hag 2{{l}} diwezhañ tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1909|Tro Bro-C'hall]] eus Brest war-du Caen (Calvados). *[[27 a viz Gouere]] [[1910]] : 13{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1910|Tro Bro-C'hall]] etre Naoned ha Brest ; trec'h eo [[Gustave Garrigou]]. *[[29 a viz Gouere]] [[1910]] : loc'hañ a ra 14{{vet}} hag eil diwezhañ tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1910|Tro Bro-C'hall]] eus Brest war-du Caen (Calvados). *[[23 a viz Gouere]] [[1911]] : 12{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1911|Tro Bro-C'hall]] etre [[ar Roc'hell]] ([[Charente-Maritime]]) ha Brest ; trec'h eo [[Marcel Godivier]]. *[[26 a viz Gouere]] [[1911]] : loc'hañ a ra 13{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1911|Tro Bro-C'hall]] eus Brest war-du [[Cherbourg]] ([[Manche]]). *[[21 a viz Gouere]] [[1912]] : 12{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1912|Tro Bro-C'hall]] etre ar Roc'hell (Charente-Maritime) ha Brest ; trec'h eo [[Louis Heusghem]] ([[Belgia]]). *[[24 a viz Gouere]] [[1912]] : loc'hañ a ra 13{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1912|Tro Bro-C'hall]] eus Brest war-du Cherbourg (Manche). *[[3 a viz Gouere]] [[1913]] : 3{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1913|Tro Bro-C'hall]] etre Cherbourg (Manche) ha Brest ; trec'h eo [[Henri Pélissier]]. *[[5 a viz Gouere]] [[1913]] : loc'hañ a ra 4{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1913|Tro Bro-C'hall]] eus Brest war-du ar Roc'hell (Charente-Maritime). *[[2 a viz Gouere]] [[1914]] : 3{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1914|Tro Bro-C'hall]] etre Cherbourg (Manche) ha Brest ; trec'h eo [[Emile Engel]]. *[[4 a viz Gouere]] [[1914]] : loc'hañ a ra 4{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1914|Tro Bro-C'hall]] eus Brest war-du ar Roc'hell (Charente-Maritime). *[[3 a viz Gouere]] [[1919]] : 3{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1919|Tro Bro-C'hall]] etre Cherbourg (Manche) ha Brest ; trec'h eo [[Francis Pélissier]]. *[[5 a viz Gouere]] [[1919]] : loc'hañ a ra 4{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1919|Tro Bro-C'hall]] eus Brest war-du [[Les Sables-d'Olonne]] ([[Vañde]]). *[[1añ Gouere|1{{añ}} a viz Gouere]] [[1920]] : 3{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1920|Tro Bro-C'hall]] etre Cherbourg (Manche) ha Brest ; trec'h eo [[Henri Pélissier]]. *[[3 a viz Gouere]] [[1920]] : loc'hañ a ra 4{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1920|Tro Bro-C'hall]] eus Brest war-du Les Sables-d'Olonne (Vañde). *[[30 a viz Mezheven]] [[1921]] : 3{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1921|Tro Bro-C'hall]] etre Cherbourg (Manche) ha Brest ; aet ar maout gant [[Léon Scieur]] ([[Belgia]]). *[[2 a viz Gouere]] [[1921]] : loc'hañ a ra 4{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1921|Tro Bro-C'hall]] eus Brest war-du Les Sables-d'Olonne (Vañde). *[[29 a viz Mezheven]] [[1922]] : 3{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1922|Tro Bro-C'hall]] etre Cherbourg (Manche) ha Brest ; trec'h eo [[Robert Jacquinot]]. *[[1añ Gouere|1{{añ}} a viz Gouere]] [[1922]] : loc'hañ a ra 4{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1922|Tro Bro-C'hall]] eus Brest war-du Les Sables-d'Olonne (Vañde). *[[28 a viz Mezheven]] [[1923]] : 3{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1923|Tro Bro-C'hall]] etre Cherbourg (Manche) ha Brest ; trec'h eo [[Henri Pélissier]]. *[[30 a viz Mezheven]] [[1923]] : loc'hañ a ra 4{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1923|Tro Bro-C'hall]] eus Brest war-du Les Sables-d'Olonne (Vañde). *[[26 a viz Mezheven]] [[1924]] : 3{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1924|Tro Bro-C'hall]] etre Cherbourg (Manche) ha Brest ; trec'h eo [[Théophile Beeckman]] ([[Belgia]]) ha [[Philippe Thys]] ([[Belgia]]). *[[28 a viz Mezheven]] [[1924]] : loc'hañ a ra 4{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1924|Tro Bro-C'hall]] eus Brest war-du Les Sables-d'Olonne (Vañde). *[[25 a viz Mezheven]] [[1925]] : 3{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1925|Tro Bro-C'hall]] etre Cherbourg (Manche) ha Brest ; trec'h eo [[Louis Mottiat]] ([[Belgia]]). *[[26 a viz Mezheven]] [[1925]] : 4{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1925|Tro Bro-C'hall]] etre Brest ha [[Gwened]] ; trec'h eo [[Nicolas Frantz]] ([[Luksembourg]]). *[[30 a viz Mezheven]] [[1926]] : 6{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1926|Tro Bro-C'hall]] etre Cherbourg (Manche) ha Brest ; trec'h eo [[Joseph van Dam]] ([[Belgia]]). *[[2 a viz Gouere]] [[1926]] : loc'hañ a ra 7{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1926|Tro Bro-C'hall]] eus Brest war-du Les Sables-d'Olonne (Vañde). *[[24 a viz Mezheven]] [[1927]] : 6{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1927|Tro Bro-C'hall]] etre [[Dinan]] ha Brest (a-benn d'an eur) ; trec'h eo [[André Leducq]]. *[[25 a viz Mezheven]] [[1927]] : 7{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1927|Tro Bro-C'hall]] etre Brest ha Gwened (a-benn d'an eur) ; trec'h eo [[Gustaaf Van Slembrouck]] ([[Belgia]]). *[[20 a viz Mezheven]] [[1928]] : 4{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1928|Tro Bro-C'hall]] etre Dinan ha Brest (a-benn d'an eur) ; trec'h eo [[Pé Verhaegen]] ([[Belgia]]). *[[21 a viz Mezheven]] [[1928]] : 5{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1928|Tro Bro-C'hall]] etre Brest ha Gwened](a-benn d'an eur) ; trec'h eo [[Marcel Bidot]]. *[[3 a viz Gouere]] [[1929]] : 4{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1929|Tro Bro-C'hall]] etre Dinan ha Brest ; trec'h eo [[Louis Delannoy]] ([[Belgia]]). *[[4 a viz Gouere]] [[1929]] : 5{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1929|Tro Bro-C'hall]] etre Brest ha Gwened ; trec'h eo [[Gustaaf Van Slembrouck]] ([[Belgia]]). *[[4 a viz Gouere]] [[1930]] : 3{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1930|Tro Bro-C'hall]] etre Dinan ha Brest ; trec'h eo [[Charles Pélissier]]. *[[5 a viz Gouere]] [[1930]] : 4{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1930|Tro Bro-C'hall]] etre Brest ha Gwened ; trec'h eo [[Omer Taverne]] ([[Belgia]]). *[[2 a viz Gouere]] [[1931]] : 3{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1931|Tro Bro-C'hall]] etre Dinan ha Brest ; trec'h eo ar [[Breizh]]ad [[Léon Le Calvez]]. *[[3 a viz Gouere]] [[1931]] : 4{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1931|Tro Bro-C'hall]] etre Brest ha Gwened ; trec'h eo [[André Godinat]]. *[[12 a viz Gouere]] [[1939]] : 3{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1939|Tro Bro-C'hall]] etre [[Roazhon]] ha Brest ; trec'h eo ar [[Breizh]]ad [[Pierre Cloarec|Pêr Gloareg]]. *[[13 a viz Gouere]] [[1939]] : 4{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1939|Tro Bro-C'hall]] etre Brest hag [[an Oriant]] ; trec'h eo [[Raymond Louviot]]. *[[25 a viz Mezheven]] [[1952]] : 1{{añ}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1952|Tro Bro-C'hall]] etre Brest ha Roazhon ; trec'h eo [[Rik Van Steenbergen]] ([[Belgia]]). *[[13 a viz Gouere]] [[1954]] : 6{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1954|Tro Bro-C'hall]] etre [[Sant-Brieg]] ha Brest ; trec'h eo [[Dominique Forlini]]. *[[14 a viz Gouere]] [[1954]] : 7{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1954|Tro Bro-C'hall]] etre Brest ha Gwened ; trec'h eo [[Jacques Vivier]]. *[[2 a viz Gouere]] [[1958]] : 7{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1958|Tro Bro-C'hall]] etre Sant-Brieg ha Brest ; trec'h eo [[Brian Robinson]] ([[Bro-Saoz]]). *[[29 a viz Mezheven]] [[1962]] : 6{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1962|Tro Bro-C'hall]] etre [[Dinarzh]] ha Brest ; trec'h eo [[Robert Cazala]]. *[[27 a viz Mezheven]] [[1974]] : dalc'het eo rakredadeg [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1974|Tro Bro-C'hall]] e Brest (a-benn d'an eur) ; trec'h eo [[Eddy Merckx]] ([[Belgia]]). *[[28 a viz Mezheven]] [[1974]] : 1{{añ}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1974|Tro Bro-C'hall]] etre Brest ha [[Kastell-Paol]] ; trec'h eo [[Ercole Gualazzini]] ([[Italia]]). *[[5 a viz Gouere]] [[2008]] : 1{{añ}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 2008|Tro Bro-C'hall]] etre Brest ha [[Pluveleg]] ; trec'h eo [[Alejandro Valverde]] ([[Spagn]]). </div> == Monumantoù ha traoù heverk == Brudet eo [[Pont Rekourañs]] ha [[straed Siam]] e Brest. Eus ar monumantoù savet a-raok an {{XIXvet kantved}} ne chom nemet ar [[Kastell Brest|c'hastell]], an [[Tour Tangi]] hag un nebeud tiez ha savadurioù kozh, savadurioù evit an arsanailh ha kreñvlec'hioù en o zouez. E Rekourañs e chom un darn eus [[straed Sant-Maloù]] distrujet gant [[bombezadeg]]où en [[Eil Brezel-bed]]. Anavezet eo Brest abalamour d'ar gouelioù bigi kozh aozet ganto bep pevar bloaz. Savet eo anv ar gouel diwar anv ar gêr mui ar bloavezh (Brest 2008, Brest 1992...). === Bezioù ar C'hommonwealth e bered ''Kerfaotraz''=== {| class="wikitable" |+ ! Bro ! Niver a soudarded |- |{{Aostralia}} |3 |- |[[Restr:Canadian Red Ensign (1921-1957).svg|24px]] [[Kanada]] |14 |- |{{Rouantelezh-Unanet}} |93 |- |{{Zeland-Nevez}} |1 |- |'''Hollad''' (korfoù anavezet hepken) |'''104''' |} Diwar ar 104 soudard anavezet douaret er vered ez eus 31 milour eus ar [[Brezel-bed Kentañ]] ha 73 eus an Eil Brezel-bed<ref name="Commonwealth War Graves Commission" />. == Poblañs == ===Emdroadur ar boblañs=== {{Grafik poblañs}} == Imbourc'h ha deskadurezh uhel == Dre m'emañ kreizenn armerzhel kêr-benn [[Breizh-Izel]] eno ez eus kalz skolioù-meur hag annezadennoù imbourc'h e Brest. * [[Skol-veur Breizh-Izel]] enni [[skol uhel stummañ kelennerien]] Breizh. * Skolioù uhel ** [[Skol Vroadel Ijinourien Brest]] ** [[Skol Uhel Pellgehenterezh Breizh]] ** [[Skol Uhel Vroadel Ijinourien ar Studioù ha Teknikoù an Armoù]] ** [[Skol Uhel kenwerzh Breizh]] ** [[Skol ar Morlu]] ** [[Ensavadur meur war an elektronik hag an teknologiezhioù niverel]] * [[Ensavadur]]ioù imbourc'h ** [http://www.cerv.fr/ CERV] : Kreizenn europat reolder amwir ** [[Ifremer]] Ensavadur Gall Imbourc'h evit Gounezerezh ar mor ([http://www.ifremer.fr/brest/ liamm diavaez]) ** [http://www.ifremer.fr/ifrtp/] : [[Ensavadur Gall Pennahelel - Paul Émile Victor]] (ex-IFRTP) ** [https://web.archive.org/web/20060716040939/http://www.le-cedre.fr/ le CEDRE] ** [http://www.ifremer.fr/ird/ IRD/ORTSTOM] : Ensavadurioù Imbourc'h evit an Diorroadur. ** [http://www.shom.fr/ SHOM] == Melestradurezh == [[Restr:Brest_mairie-Foire_Saint-Michel.jpg|thumb|upright=1.4|Ti-kêr Brest e [[Plasenn ar Frankiz]]]] {| class="wikitable" |+ Roll ar vaered !Dilennadeg !! Anv !! Titl |- | align=right| [[2026]]- || [[Stéphane Roudaut]] || Maer |- | align=right| [[2001]]-[[2026]] || [[François Cuillandre]] || Maer |- | align=right| [[1989]]-[[2001]] || [[Pierre Maille]] || Maer |- | align=right| [[1985]]-[[1989]] || [[Georges Kerbrat]]|| Maer |- | align=right| [[1983]]-[[1985]] || [[Jacques Berthelot]]|| Maer |- | align=right| [[1982]]-[[1983]] || [[Pierre Maille]] || Maer |- | align=right| [[1977]]-[[1982]] || [[Francis Le Blé]]|| Maer |- | align=right| [[1973]]-[[1977]] || [[Eugène Berest]]|| Maer |- | align=right| [[1959]]-[[1973]] || [[Georges Lombard]] || Maer |- | align=right| [[1958]]-[[1959]] || Auguste Kervern || Maer |- | align=right| [[1954]]-[[1958]] || [[Yves Jaouen]]|| Maer |- | align=right| [[1954]]-[[1954]] || Lucien Chaix || Maer |- | align=right| [[1953]]-[[1954]] || [[Yves Jaouen]]|| Maer |- | align=right| [[1947]]-[[1953]] || Alfred Pierre Marie Chupin || Maer |- | align=right| [[1945]]-[[1947]] || Jules Lullien || Maer |- | align=right| [[1944]]-[[1945]] || Victor le Gorgeu || Prezidant an Delegasion Ispisial |- | align=right| [[1942]]-[[1944]] || Victor Eusen || Maer |- | align=right| [[1929]]-[[1941]] || Victor le Gorgeu || Maer |- | align=right| [[1921]]-[[1929]] || Léon Nardon || Maer |- | align=right| [[1920]]-[[1921]] || Hippolyte Masson || Maer |} Kalz brasoc'h eo teuas Brest da vezañ e 1945 pa voe staget teir c'humun all outi : [[Lambezelleg]], [[Kerbêr-Kilbignon]] ha [[Sant-Mark (Brest)|Sant-Mark]]. === Kantonioù Brest === Dre 5 [[kanton]] eo rannet. * [[kanton Brest-1]] : Brest/Bellevue • Brest/Lambezelleg * [[kanton Brest-2]] : Brest/Kreiz-kêr • Brest/Rekourañs * [[kanton Brest-3]] : Brest/Kerbêr • [[Plouzane]] * [[kanton Brest-4]] : [[Boc'harzh]] • Brest/An Ermitaj • Brest/Ar Gazeg Wenn • [[Gouenoù]] • [[Gwiler-Leon]] * [[kanton Brest-5]] : Brest/Kerichen • Brest/Sant-Mark == Tud == * [[Georges Thierry d'Argenlieu]], [[amiral]]. * [[André Colin]], politikour. * [[Édouard Corbière]], paramantour ha skrivagner gallek. * [[Yves Guéna]], politikour. * [[André Guilcher]], [[douaroniezh|douaroniour]]. * [[Marie Lénéru]], skrivagnerezh gallek. * [[Jean Oberlé]], livour. * [[Pierre Ozanne]], livour. * [[Yvan Ropars]], [[livour]] ha [[kizeller]]. * [[Berthe Sylva]], kanerez. * [[Yves Le Gallo]], kelenner Skol-Veur. === Tud bet ganet eno === <div style="-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2"> * [[1660]] : [[Isaac Robelin (mab)]], ijinour milour [[Bro-C'hall|gall]]. * [[1748]] : [[Jean-Michel Huon de Kermadec]] (1748-1792), merdeer. * [[1769]] : [[Pierre François Keraudren|Pierre F. Keraudren]] (1769-1858), mezeg er Morlu ganet e karter [[Rekourañs]]. * [[1794]] : [[Prosper Garnot]], naturour ha surjian-mor [[breizhat]]. * [[1801]] : [[Prosper Levot]], istorour [[breizhat]]. * [[1803]] : [[Amable-Emmanuel Troude]], geriadurour [[brezhonek]]. * [[1826]] : [[Nathalie Lemel]], anarkourez, e [[1826]]. * [[1840]] : [[Constant Le Doré]], dispac'hour, krouer kevrenn an Etrebroadelenn e Brest. * [[1854]] : [[Adrien de Carné]], skrivagner brezhonek * [[1869]] : [[Emil Masson]], prederour ha stourmer peoc’hgar, saver ar gelaouenn ''[[Brug (kelaouenn)|Brug]]''. * [[1874]] : [[Gaston Esnault]], yezhour. * [[1875]] : [[Glaoda ar Prad]], skrivagner brezhonek. * [[1878]] : [[Victor Segalen]], skrivagner gallek. * [[1879]] : [[Jean Cras]], ofiser a vor ha [[sonaozour]]. * [[1880]] : [[Louis Hémon]], skrivagner [[gallek]], brudet e romant ''Maria Chapdelaine'' (skrivet gantañ e Kebek). * [[1896]]: Pierre Keraudren, d'an 20 a viz Kerzu, fuzuilhet d'ar 4 a viz Genver 1918 gant al lu gall e-pad ar Brezel-bed kentañ e [[Craonne]] (Bro-C'hall) evit ''« hutinerezh »''<ref>[http://www.memoiredeshommes.sga.defense.gouv.fr ''Mémoire des hommes'']</ref>. * [[1900]] : [[Roparz Hemon]], skrivagner brezhonek hag emsaver breizhat. * [[1905]] : [[Per Peron]], [[skeudennouriezh|skeudennour]] ha [[livouriezh|livour]]. * [[1907]] : [[Robert Micheau-Vernez]], arzour breizhat. * [[1910]] : [[Joseph Chardronnet]], beleg katolik, istorour hag emsaver. * [[1910]] : [[Henri Queffélec]], skrivagner gallek. * [[1911]] : [[Fant Rozeg]] (Meavenn hec'h anv-pluenn), barzhez, romantourez ha dramaourez vrezhonek, e [[Sant-Mark (Brest)|Sant-Mark]]. * [[1920]] : [[Yves Le Gallo]], skolveuriad. * [[1922]] : [[Alain Robbe-Grillet]], romantour ha filmour [[Bro-C'hall|gall]]. * [[1923]] : [[Pierre-Yves Moign]], sonaozour. * [[1923]] : [[Robert Castel (kevredigezhour)|Robert Castel]], sokiologour. * [[1937]] : [[René Abjean]], sonaozour. * [[1939]] : [[Jean-Yves Cozan]], politikour. * [[1955]] : [[Patrice Pellerin]], saver bannoù-treset. * [[1959]] : [[Jean-Jacques Urvoas]], politiker. * [[1960]] : [[Paol ar Meur]], skrivagner brezhonek. * [[1961]] : [[Paul Bloas]], arzour. * [[1964]] : [[Béatrice Dalle]], aktourez. * [[1964]] : [[Christophe Miossec]], kaner gallek. * [[1969]] : [[Frank Bodenes]], skrivagner ha troer brezhonek. * [[1970]] : [[Yann Tiersen]], sonour. * [[1972]] : [[Josilin Gourvenneg]], melldroader ha gourdoner. * [[1975]] : [[Mikael Bodlore-Penlaez]], skrivagner gallek ha kartennour. * [[1987]] : [[Gonzalo Higuaín]], melldroader arc'hantinat. </div> === Tud bet marvet eno === <div style="-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2"> * [[1728]] : [[Isaac Robelin (mab)]], ijinour milour [[Bro-C'hall|gall]]. * [[1791]] : [[Toussaint-Guillaume Picquet de la Motte]], letanant jeneral er [[morlu gall]]. * [[1878]] : [[Prosper Levot]], istorour [[breizh]]at. * [[1885]] : [[Amable-Emmanuel Troude]], geriadurour [[brezhonek]]. * [[1909]] : [[Pêr Pronost]], barzh. * [[1925]] : [[Kaourintin an Ourz]], kazetenner brezhonek. * [[1930]] : [[Ivon Krog]], skrivagner brezhoneg. * [[1932]] : [[Jean Cras]], ofiser a vor ha [[sonaozouriezh|sonaozour]]. * [[1939]] : [[Paul Émile Amable Guépratte|Émile Guépratte]], ofiser meur a vor [[Bro-C'hall|gall]]. * [[1961]] : [[Per Mokaer]], politikour ha skrivagner. * [[1971]] : [[Jim Sevellec]], [[livouriezh|livour]] ha [[feilhañs]]our [[breizh]]at. * [[1974]] : [[Florentin Goinard]], mouller, levrier, embanner hag emsaver. * 1974 : [[Alan-Gwenog Berr]], yezhoniour war ar brezhoneg, e [[1974]]. * [[1978]] : [[Biel Elies]], skrivagner brezhonek, e [[1978]]. * [[1988]] : [[Pêr Peron]], [[skeudennouriezh|skeudennour]] ha [[livouriezh|livour]]. * [[2003]] : [[Ronan Huon]], embanner ha skrivagner brezhonek. * [[2005]] : [[Ivona Martin]], emsaverez. * [[2007]] : [[Kristen Nogues]], telennourez. * [[2008]] : [[Reun ar Glev]], yezhadurour ha geriadurour [[brezhonek]]. * [[2009]] : [[Remi Derrien]], skrivagner, kazetenner, aktour ha jubennour brezhonek. * [[2010]] : [[Charlez ar Gall]], stourmer evit sevenadur Breizh. * [[2013]] : [[Pierre-Yves Moign]], sonaozour. </div> === Tud beziet eno === * [[Roparz Hemon]], skrivagner brezhonek, kazrtenner, troour, geriadurour ha romantour. === Ardamezeg ar familhoù === <div style="-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2"> {| |- |[[Restr:Agard-d.jpg|60px]] | :Gaspard '''Agard''', maer Brest e 1661. :''En gul e rodig-kentr en aour a eizh broud ; e gab gwriziet en glazur karget gant ur groaz avalaouek.'' |- |[[Restr:Basserode de Brétigny.gif|60px]] | :Claude '''Basserode''', senesal Brest e 1700 :''En glazur e leon en aour krabanet ha teodet en gul.'' |- |[[Restr:Bérard de la Seigneurais.png|60px]] |. :'''? Berard de la Seignerais''', senesal Brest e 1690. :''En glazur e gebrenn en argant heuliet ouzh beg gant ur greskenn ivez en argant ; e gab en argant karget gant teir balafenn en sabel.'' |- |[[Restr:Le Bescont.png|60px]] | :'''Germain Le Bescont''', maer Brest e 1651. :''En glazur e bilikan en e wadennoù en aour.'' |- |[[Restr:De Carné.gif|60px]] | :'''Marc de Carné''', kabiten Brest da vare [[Frañsez Iañ (Bro-C'hall)|Frañsez Iañ Bro-C'hall]]. |- |[[Restr:Nail de Mescaradec.gif|60px]] | :'''? Nail''' ː prokulor ha noter ar roue ouzh Lez Brest e 1695. :''En aour e gebrenn en sabel karget gant teir rozenn en argant.'' |- |[[Restr:Ozanne de la Tour.gif|60px]] | :'''Julien Ozanne''', arkitektour ha tisaver labourioù ar roue, a savas klozadur kentañ Brest e 1647. :'''Nicolas Ozanne''', teñzorer morlu Brest e 1696. :''Rannet; ouzh 1 en sabel e dour en aour; ouzh 2, en geot e deir sourin en aour.'' |- |[[Restr:Raby de Kerangrun.gif|60px]] | :'''Raby''' ː unan eus kannaded Brest ouzh Breujoù 1742 ; ul letanant fourgadenn e 1766 ; maer Brest e 1785. :''Troc'het : ouzh 1 en argant e gi tremenant en sabel kurunet en aour hag o terc'hel en e bav dehou ur gougleze ivez en aour ; ouzh 2 en glazur e seizh gousourin en argant.'' |- |[[Restr:Turin de la Salle.gif|60px]] | :'''François Turin''', maer Brest e 1649. :''En aour e erez en sabel.'' |} </div> == Gevelliñ == ;Kêrioù gevellet * {{Gevelliñ|Denver|Stadoù Unanet|United States|bloavezh=1956}} * {{Gevelliñ|Plymouth (Bro-Saoz)|Bro-Saoz|England|kêr=Plymouth|bloavezh=1963}} * [[Skeudenn:Flag of Germany.svg|25px]] [[Kiel (Alamagn)|Kiel]] ([[Alamagn]], [[Schleswig-Holstein]]) abaoe 1964 * [[Skeudenn:Flag of Italy.svg|25px]] [[Taranto]] ([[Italia]], [[Puglia]]), abaoe 1964 * [[Skeudenn:Flag of Japan.svg|25px|border]] [[Yokosuka]] ([[Japan]], [[rannvro Kantō]]), abaoe 1970 * [[Skeudenn:Flag of Ireland.svg|25px]] [[Dún Laoghaire]] ([[Iwerzhon]], [[Cúige Laighean]]), abaoe 1984 * [[Skeudenn:Flag of Spain.svg|25px]] [[Cádiz]] ([[Spagn]], [[Andalucía]]), abaoe 1986 * [[Skeudenn:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] [[Saponé]] ([[Burkina Faso]], [[Centre-Sud (Burkina Faso)|Kreiz-Su]]), abaoe 1989 * [[Skeudenn:Flag of Romania.svg|25px]] [[Constanța]] ([[Roumania]]), abaoe 1993 ;Emglevioù * [[Bgayet]] e [[Skeudenn:Berber_flag.svg|25px]] [[Kabilia]], abaoe 1995, * [[Haiphong]] e {{Vietnam}}, * [[Qingdao]] e {{Sina}}, abaoe 2006. == Levrlennadur == * [[Jeremi Kostiou]], ''Ar marc’h-du e Brest'', e-barzh Briac, ''Avel Reter'', Plabenneg, [[Nadoz-Vor embannadurioù|Nadoz-Vor Embannadurioù]], 2015, pp.&nbsp;42–45. * Jeremi Kostiou, ''Le commerce de chansons sur feuilles volantes à Brest, 1915-1955'', ''Les Cahiers de l’Iroise'', niv. 227, 2017, pp.&nbsp;174–182. * Jeremi Kostiou, ''Quand Pontanezen révèle ses vestiges…'', ''Les Cahiers de l’Iroise'', niv. 225, 2017, pp.&nbsp;176–190. *Kris hag Étienne Davodeau, ''Un den zo marvet'', Nadoz-Vor Embannadurioù, Brest, 2021. *Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014 *Bernard Tanguy ː ''Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses du Finistère.'' Chasse-Marée / Ar Men. 1990 *Erwan Vallerie ː ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995 == Liamm diavaez == {| align="right" |- valign="top" |{{Commons|Brest, France|Brest}} |{{Wikeriadur}} |} *{{fr}} [https://web.archive.org/web/20110208204051/http://www.brest.fr/ Lec'hienn ofisiel an ti-kêr] {{clr}} == Daveoù ha notennoù == {{Daveoù|bannoù=2}} [[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]] [[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]] [[Rummad:Brest]] [[Rummad:Pennlec'hioù distrigoù Breizh]] [[Rummad:Kêrioù distrujet gant ur brezel]] [[Rummad:Bezioù-brezel ar C'hommonwealth e Penn-ar-Bed]] [[Rummad:Diazezlec'hioù listri-spluj alaman e Breizh e-pad an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Bombezadegoù ar Re Gevredet e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]] [[Rummad:Nijerezioù alaman aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]] [[Rummad:Nijerezioù ar C'hommonwealth aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]] [[Rummad:Nijerezioù SUA aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]] [[Rummad:Tud lakaet d'ar marv gant al lu alaman e kreñvlec'h Pentevr e 1944]] [[Rummad:Porzhioù Breizh]] |} fsbq2s4f1dyls5mlpr9hy4truv8vjb6 0 15230 2195763 2113248 2026-07-26T21:20:59Z Ch. Rogel 46 Astennet danevell he buhez 2195763 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sonerezh (arzour) | karta = kan | anv = Nolwenn Korbell | skeudenn = [[Restr:Nolwenn Korbell - Ty Théâtre.jpg|225px]] | alc'hwez = Nolwenn Korbell en Ty théâtre e [[Gouenac'h]] | ganet = [[3 a viz C'hwevrer]] [[1968]] | lec'h gan = [[Kemper]] - {{Breizh}} | bloavezhioù = Abaoe [[1984]] | doare = [[Sonerezh Breizh]] | label = [[Coop Breizh]] | endro = [[Soïg Sibéril]], [[Didier Dreo]] | benveg = [[Gitar]] | doare mouezh = [[soprano]] | micher = [[Kaner-sonaozer]], barzhez, [[aktour]]ez, eilmouezhierez | lec'hienn = [http://www.myspace.com/nolwennkorbell http://www.myspace.com/nolwennkorbell] }} '''Nolwenn Korbell''', ''Nolwenn Corbel'' er marilhoù-kêr, bet ganet e [[Kemper]] d'an [[3 a viz C'hwevrer]] [[1968]], a zo ur ganourez eus [[Breizh]], ur varzhez-saverez kanaouennoù hag un aktourez vrezhonegerez stummet e [[Kembre]], un arzourez klok dre he liesvarregezh. C’hoariet he doe e-barzh kentañ film hir brezhonek. Kan a ra e brezhoneg, galleg, saozneg, [[kembraeg]], [[alamaneg]], ha, pa voe tro, e [[rusianeg]] pe [[[serbeg]] hag [[ukraineg]]. Eilmouezhiet he deus meur a film adalek ar saozneg hag ar galleg. Tapet he deus meur a briz evit he obererezhioù. == Buhez == En he familh, e Douarnenez ha Poullan, ne veze komzet nemet brezhoneg ha kan ha sonerezh a voe e meur a zegouezh. Desket he deus bet ar galleg er skol. Heuliañ a rae he mamm [[Andrea ar Gouilh]], ha hi ur ganourez vrezhonek vrudet,<ref>Desket ar brezhoneg a-vihannik gant houmañ e [[Pluguen]].</ref>, e troiadoù sonadegoù dre ar broioù keltiek. Tro klevout tud eus Bro-Gembre, Iwerzhon ha Bro-Skos o kanañ en o yezh he doa bet alies. He zad, [[Herve Korbell]] a zo soner bagadoù hag emsaver ez-foran.<br> Kentelioù c'hoariva he doe heuliet e MJC [[Douarnenez]]. 1- vloaz e oa-hi pa c'hoarias e sketchoù e-pad " La Nuit des Raouls ", un adsevel fentus eus Nozvezhioù ar Cesar. Remerket e voe gant [[Youenn Gwernig]], rener an abadennoù brezhoneg war [[Frañs 3 Kornôg]].<br> Aet da Roazhon evit ober studioù war ar yezhoù (alamaneg, brezhoneg ha kembraeg) e troas muioc’h-mui war-zu ar c’hoariva hag ar c’han e Skol an Arz dramael Roazhon. Goude-se e vevas etre Breizh ha Kembre er bloavezhioù 1991-1999. Du-hont e c’hoarias pezhioù-c’hoari hag e kanas asamblez gant ar [[strollad sonerezh]] folk-rock "Bob Delyn a’r Ebillion ».<br> E 1997 e kemeras perzh gant abadenn bennañ [[Kan ar Bobl]].<br> Kroget he doe gant ar c’hoari (filmoù ha c’hoariva brezhonek) a-raok mont war-zu ar c’han ouzhpenn. Sevel a ra ivez he c'hanaouennoù liesseurt o [[awen]]. Un aktourez ([[sinema]], [[Arz ar c'hoariva|c'hoariva]] ha [[skinwel]]), kinnigourez er [[skinwel]], ha kanourez ivez er strollad [[kembraek]] [[Bob Delyn a'r Ebillion]], asammblez gant Twm Morys, he c’henseurt ha tad he mab. == Aktourez == C’hoari a ra e brezhoneg, galleg pe saozneg ha meur a wezh e kan e kreiz an abadenn. == Eilmouezhierez == Galvet e oa bet gant Youenn Gwernig ha Frañs 3 Kornôg e 1984 evit eimouezhiañ ur [[fiñvtresadenn]] yaouankiz kembraek, ha hi yaouank c’hoaz. Labouret he deus kalz gant Dizale evit eilmoezhia~~e brezhoneg degadoù a film evit Frañs 3 Kornôg. == Pladennoù == [[Restr:Nolwenn Korbell and Soïg Sibéril.jpeg|thumb|Nolwenn Korbell ha Soïg Sibéril er Celtic Connections 2007.]] === N'eo ket echu (2003, Coop Breizh) === # ''Ur wech e vo'' # ''Padal'' # ''Ma c'hemenerez'' # ''Glav'' # ''Y byd newydd'' # ''Son ar plac'h n'he doa netra'' # ''Luskell ma mab'' # ''A-dreuz kleuz ha moger'' # ''Deuit ganin-me'' # ''Sant ma fardon'' === Bemdez c'houloù (2006) === # ''Bemdez c'houloù'' # ''Termaji'' # ''Dal'' # ''Valsenn Trefrin'' # ''News from town for my love who stayed home'' # ''Yannig ha Mai'' # ''Pardon an Dreinded'' # ''Dafydd y garreg wen'' # ''Un petit navire d'Espagne'' # ''Olole'' === Red (2007, Coop Breizh) === Asambles gant ar gitarour [[Soig Sibéril]] # ''Bugale Breizh'' # ''Valsenn trefrin'' # ''Billy'' # ''Sant ma fardon'' # ''Gourin'' # ''Padal'' # ''Anna'' # ''Bemdez choulou'' # ''Daoulamm ruz'' # ''Kanaouenn Katell'' # '' [[Turn turn turn]] '' # ''Yannig ha mai'' # ''Glav'' # ''News from town for my love who stayed home'' === Noazh (2010, Coop Breizh) === # ''Blues Ar Penn Sardin'' # ''Hir'' # ''Mad Love'' # ''Aet Oan'' # ''An Dud'' # ''Don't Try'' # ''Anna'' # ''Je Voudrais'' # ''Kuit'' # ''One More Day'' # ''Misjac Na Nebi'' ===[[Skeud ho roudoù]] (2015, Coop Breizh) === # ''Avel viz'' # ''Awen'' # ''N’on ket'' # ''Darling ar poull'' # ''Me no like'' # ''Sparlet'' # ''Amour Kerne'' # ''If'' # ''Piv'' # ''Laret vez'' # ''Simple'' # ''An den'' # ''Traoù gwir’' == Sinema ha skinmediaoù == == Levrlennadur == * [https://france3-regions.francetvinfo.fr/bretagne/finistere/entretien-chanteuse-nolwenn-korbell-crise-on-ete-bons-petits-soldats-1825016.html Atersadenn gant Claire Louet France 3, 7 Mae 2021] * [[Jean-Marie Goater]], Gaëlle Pairel, Geneviève Roy, Claude Thomas, ''Femmes de lettres en Bretagne'', Roazhon, [[Embannadurioù Goater]], 2021. {{ISBN|9791097465025}}. Pennad Nolwenn Korbell == Liammoù diavaez == {{Commons|Category:Nolwenn Korbell}} {{wikimammenn|Oberour:Nolwenn Korbell}} * [http://www.myspace.com/nolwennkorbell Lec'hienn Myspace Nolwenn Korbell] == Enorioù == * Kolier an Erminig 2016 {{DEFAULTSORT:Korbell, Nolwenn}} [[Rummad:Nolwenn Korbell]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1968]] [[Rummad:Kanerezed Breizh]] [[Rummad:Aktourezed Breizh]] [[Rummad:Kanerezed brezhonek]] [[Rummad:Kanerezed gallek]] [[Rummad:Tud Douarnenez]] [[Rummad:Priz Langleiz]] [[Rummad:Urzh an Erminig]] 1y1go9vwad5rq3coodd48icq9qa6t8z 0 16485 2195777 2164166 2026-07-27T07:18:32Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195777 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Breizh | anv = Mousterrin | skeudenn = Mairie de Monterrein.jpg | anvOfisiel = Monterrein | Yezh = gallaouek | anvYezh = Monterein | bro = [[Bro-Sant-Maloù]] | departamant = [[Mor-Bihan]] | arondisamant = [[Arondisamant Pondi|Pondi]] | kanton = [[Kanton Ploermael|Ploermael]] | maer = Marcel Benoît | amzer-gefridi = 2014-2018 | etrekumuniezh = [[Ploermael Kumuniezh]] | bro velestradurel = [[Bro Ploermael - Kalon Breizh]] | gorread = 7.01 | ledred = 47.8811111111 | hedred = -2.35666666667 | uk = 101 | ubi = 59 | ubr = 126 | alc'hwez = Ar maerdi. | ardamezioù = Blason ville fr Monterrein (Morbihan).svg |poblañs=392 |deiziad-poblañs=2016 }} '''Mousterrin'''<ref>{{br}}''Roll skoueriekaet kumunioù Breizh'', [[Ofis ar Brezhoneg]], eil emb. 2002, p.32; ''Mousterin'' e [[Geriadur Hemon]], e 1978 evel e 1993</ref> a oa ur gumun eus [[Breizh]] e [[kanton Ploermael]] e departamant ar [[Mor-Bihan]]. == Douaroniezh == == Anv == * Erwan Vallerie (1995) ː ''Mousterin'', 1187 ; ''Monterrin'', 1459 ; ''Monterrain'', 1630. == Ardamezioù == ''Rannet : 1) en glazur e goulm ouzh kleiz o nijal en argant – 2) en geot e beulven en aour asket ouzh beg ; e gab en argant karget gant teir c'hroaz pavek en sabel''. == Istor == === [[Dispac'h Gall]] === * Melestradurezh : krouet e voe kumun Mousterrin e [[1790]]. Gant al lezenn eus an [[23 a viz Eost]] 1790 e voe lakaet Mousterrin e [[Kanton Karozh (1790)|kanton Karozh]]; e [[distrig Ploermael]] edo. Gant lezenn an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 Genver|28 a viz Genver]] [[1801]]), dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix'', e voe diskaret kanton Karozh ha lakaet ar gumun e [[kanton Malastred]]. Lakaet e oa bet Mousterrin en [[arondisamant Ploermael]] bet krouet e [[1800]]<ref>{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 230</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=23366 Cassini - EHESS - Mousterrin - Fichenn ar gumun]</ref>. * Dekred eus ar [[26 a viz Du]] 1790 war al le ret : embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant ar c'hure, Jocet e anv<ref>{{fr}}''Adhésion de Messieurs les Recteurs, Curés et autres ecclésiastiques du diocèse de Saint-Malo, en Bretagne, A l'exposition des principes sur la Constitution du Clergé, adressée à MM. les Evêques députés à l'Assemblée nationale'', Imprimerie de Crapart, place Saint-Michel, Pariz, Bro-C'hall, pajenn 15</ref>. === {{XXvet kantved}} === ==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== * Mervel a reas 23 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 6,42 % eus he foblañs e 1911<ref name="MG">{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56138&dpt=56&idsource=64295&table=bp09 memorialgenweb - Monumant ar re varv]</ref>. ==== Kemm arondisamant ==== * E 1926 e voe dilamet arondisamant Ploermael, lakaet e voe ar gumun en [[arondisamant Pondi]]. ==== [[Eil brezel-bed]] ==== * Mervel a reas tri den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref name="MG" />. ==== Brezelioù didrevadennañ ==== ===== [[Brezel Aljeria]] ===== * Mervel a reas ur gwaz<ref name="MG" />. === {{XXIvet kantved}} === * Bodet e voe kumunioù Mousterrin ha [[Ploermael]] d'ar [[1añ a viz Genver]] [[2019]] evit ober ur gumun nevez<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20181228231926/http://www.morbihan.gouv.fr/content/download/38903/286236/file/Cr%C3%A9ation%20commune%20nouvelle%20Ploermel-2.pdf ''Arrêté de création de la commune nouvelle de Ploërmel'', 21 Kerzu 2018.]</ref>. == Brezhoneg == * 17,6 % eus anvioù-lecʼh ar gumun gozh a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 374</ref>. == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery> Monterrein piprais 03.jpg|Peulvan "La Piprais". Monterrein maison-neuve 02.jpg|Peulvan "La Maison Neuve". </gallery> * Daou beulvan. <gallery> Église St-Malo de Monterrein (Morbihan).JPG|An iliz katolik. Monterrein - croix de cimetière (1).JPG|Ar groaz. </gallery> * Iliz katolik ''Sant Maloù''. * Kroaz ar vered. <gallery> Monterrein - Château de la Haute-Touche.JPG|Ar c'hastell. </gallery> * Kastell "La Haute-Touche". * Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc'hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=64295 Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=56&id_source=64295 Memorial Genweb]</ref>. == Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 == {{Demografiezh |titl=Niver a annezidi |dimx= |dimy= |popmax=400 |passo1=50 |passo2=10 |bl1=1962 |bl2=1968 |bl3=1975 |bl4=1982 |bl5=1990 |bl6=1999 |bl7=2006 |bl8=2012 |bl9=2016 |p1=320 |p2=328 |p3=366 |p4=333 |p5=298 |p6=308 |p7=352 |p8=398 |p9=392 |mammenn=EBSSA }} == Ardamezeg ar familhoù == {| |[[Restr:Bérard de la Ville-au-Voyer.gif|60px]] | :'''Bérar''', pe '''Bérard''' :Aotrounez La Haute-Touche :''En argant e dreustell en gul, heuliet gant c'hwec'h torzhell en sabel, 3, 3''. |} == Pennad kar == * [[Ploermael]]. == Liammoù diavaez == {{Commons|Category:Mousterein}} * {{br}}[http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?numero_departement=56&insee_ville=56138 Mousterrin war lec'hienn Geobreizh] == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù kozh ar Mor-Bihan]] [[Rummad:Kumunioù Bro-Sant-Maloù]] [[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]] lrdk54n7l7ag8er70ksg2d0ukdiasdg 0 16940 2195739 2194738 2026-07-26T18:42:46Z Huñvreüs 54570 /* Perzhioù fizikel */ vk 2195739 wikitext text/x-wiki {{pennad zo|houarn-marc'h}} {| class="infobox" style="width:auto; font-size:90%;" |- ! colspan="2"| <div style="background-image:linear-gradient(to right, #ffc0c0, #fff);"> {| width="100%" |- ! style="text-align:right; font-size:2em; padding-top:10px;"|Houarn |[[Restr:Vector molecule.svg|32px|right]] |}</div> |- | colspan="2" style="text-align:center;"| [[Manganez]] – '''Houarn''' – [[Kobalt]] |- | colspan="2"| {| |- | '''Fe'''<br>[[Ruteniom|Ru]] | colspan="2"| [[Restr:Fe-TableImage.svg|250px|taolenn beriodek, Houarn|center]] <div style="text-align: right"><mark>[[Taolenn beriodek an elfennoù|Taolenn beriodek]]</mark></div> |} |- | colspan="2"| ---- |- |'''[[Niver atomek]]''' || 26 |- |'''Rummad kimiek''' || [[Metal ardreuzat]] |- |'''[[Strollad eus an daolenn beriodek|Strollad]]''' || 8 |- |'''[[Trovezh (taolenn drovezhiek)|Trovezh]]''' || 4 |- |'''[[Aozadur elektronek]]''' || [Ar] 3d⁶ 4s² |- |'''[[Niver oksidadur]]''' || +2, +3, +4, +6 |- |'''[[Tredanleiegezh]]''' || 1,83 |- |'''[[Skin atomek]]''' || 140 |- |'''[[Tolz atomek]]''' || 55,845 |- bgcolor="#fff" | colspan="2"| ---- [[Restr:Electron shell 026 Iron - no label.svg|150px|center]] ---- |- | colspan="2"| [[Restr:Iron electrolytic and 1cm3 cube.jpg|300px|center]] 1 cm³ eo ment an diñs houarn ---- |- ! colspan="2"| [[Restr:Info icon 001.svg|24px|link=[[Skoazell:Elfennoù kimiek]]]] |} An '''houarn''' zo un [[elfenn gimiek]], '''Fe''' e [[arouez kimiek]] ha '''26''' e [[niver atomek]]. Derc'henn [[atom]] an houarn 56 eo an [[izotop]] stabilañ a c'haller kavout e-touez an elfennoù kimiek p'eo dezhañ an uhelañ eus an energiezh liammañ. [[Kompozad]] pennañ [[derc'henn]] meur ar [[stered]]enn hag a [[planedenn|blanedenn]] eo an houarn, met p'eo an houarn an elfenn diwezhañ a c'hell bezañ krouet dre an teuziadur e kreiz ar [[stered]] seul m'eo dezho ur mas kevatal da 10 [[mas heol]] d'an nebeutañ, n'eus ket da ijinañ e teufe an houarn eus ur [[gwallreustl]] evel ur [[supernova]]. Kavet e vez ivez e meur a garregad e-barzh [[pluskenn an Douar]]. == Perzhioù == === Perzhioù fizikel === Hervez an [[temperadur]] e c'heller kavout an houarn dindan meur a stumm allotropek. Er stadoù normal an [[aerwask]] hag ar temperadur eo an houarn ur [[solud]] [[kristal]]inek, dezhañ ur [[frammadur]] [[diñs]] gant ur c'horf kreizennet (houarn α), met pa'z a an temperadur ouzhpenn 950&nbsp;°C ez a da gristalloù diñs gant talioù kreizennet (houarn γ pe [[austenit]]) hag ouzhpenn 1 400&nbsp;°C ez a da gristalloù diñs gant ur c'horf kreizennet en-dro (houarn δ). Un danvez [[feromagnetegezh|feromagnetek]] eo an houarn, da lavaret eo e vir o [[reteradur]] nevez [[momed magnetek|momedoù]] e atomoù pa gouezhont dindan levezon un [[tachenn vagnetek|dachenn vagnetek]] ha n'eus ket mui anezhi pelloc'h. {{Commons|Iron|houarn}} {{Wikeriadur|houarn}} {{ElfennoùKimiek}} [[Rummad:Elfennoù kimiek]] [[Rummad:Metalioù]] dq6ttsnk7wlhbzux9dipzeyin3i2gni 0 22073 2195771 2011417 2026-07-27T00:53:21Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195771 wikitext text/x-wiki {{Infobox Departamant gall | anv = Marne | anvYezh = | Yezh = | anvOfisiel = | skeudenn = Marne-Position.svg | alc'hwez = | ardamezioù = Blason département fr Marne.svg | logo = | bro = | rannvro = [[Grand Est]] | prefeti = [[Châlons-en-Champagne]] | isprefetioù = [[Épernay]]<br />[[Reims]]<br />[[Vitry-le-François]] | prezidant = Christian Bruyen ([[Les Républicains|LR]]) | prefed = Denis Conus | ebbsa = 51 | kod2 = FR-51 | kod3 = FR213 | anvAnnezidi = | hedred = 04/15/E | ledred = 49/00/N | gorread = 8162 | arondisamant = 4 | pastell-vro = 5 | kanton = 23 | etrekumuniezh = 14 | kumun = 616 }} Ar '''Marne''' (distaget: {{IPA|[maʁn]}}) zo un [[departamant gall|departamant]] e reter [[Bro-C'hall]], er [[rannvroioù Bro-C'hall|rannvro]] [[Grand Est]], savet diwar proviñs kozh [[Champagn (proviñs)|Champagn]], hag a deu e anv eus hini ar stêr [[Marne (stêr)|Marne]], adstêr d'ar [[Saena]] war he lez dehoù. [[Châlons-en-Champagne]] eo ar pennlec'h hag an 51 eo an niverenn roet dezhañ. == Arondisamantoù ar Marne == * [[Arondisamant Châlons-en-Champagne]] * [[Arondisamant Épernay]] * [[Arondisamant Reims]] * [[Arondisamant Vitry-le-François]] ==Liammoù diavaez== {{Commons|Category:Marne}} *[http://www.marne.fr/ Lec'hienn ar C'huzul-departamant] *[https://web.archive.org/web/20120114102435/http://www.marne.pref.gouv.fr/ Lec'hienn ar stad c'hall en departamant (prefeti)] *[http://www.tourisme-en-champagne.com/ Touristañ er Marne] == Daveoù ha notennoù == <references/> {{Departamantoù Frañs}} [[Rummad:Departamantoù Grand Est|Marne]] [[Rummad:Marne]] i75yto3xa7xtvlbkkg59fyhbju529he 0 24459 2195744 2195718 2026-07-26T19:28:23Z Llydawr 145 2195744 wikitext text/x-wiki [[File:Pierrette Kermoal 1.JPG|400 px|thumb|Pierrette Kermoal]] '''Pierrette Kermoal''' zo ur skrivagnerez, ur [[skridvarnouriezh|skridvarnerez]] hag un embannerez vrezhonek, bet ganet e [[1942]]. Un arbennigourez war briziañ perzhioù al lennegezh vrezhonek eo ha fonnus eo bet he labourioù skridvarnerezh. ==He buhez== Ganet eo e [[Bergerac]], e departamant [[Dordogne (departamant)|Dordogne]]. Bevet he deus e Brest ha skoliataet eo bet eno betek ar c'hlas Lizhiri Uhelañ (Lettres supérieures). Aet eo da heuliañ studioù Lizhiri e [[skol-veur Roazhon]]. Desket he deus brezhoneg e [[Kelc'h Debauvais]] war un dro. Dizoleiñ a reas [[SADED]] hag [[ESB]] e skolioù-hañv KEAV ma'z eas bloavezhioù-pad. Heuliañ a reas ar c’hentelioù brezhonek a live uhel a veze roet gant SADED e Roazhon. Kregiñ a reas da skrivañ pennadoù e-ser al lennegezh vrezhonek evit ar gelaounn Preder.<br>Kelennerez eo bet war al lennegezh c'hallek, al [[latin]] hag ar [[gresianeg]] e [[Komborn]], [[Roazhon]] hag e lec’hioù all.<br> Ganti eo bet krouet ar gelaouenn lennegel [[Aber (kelaouenn)|Aber]] e 2000<ref>N’eus ket mui anezhi goude bezañ embannet 73 niverenn.</ref> hag an ti-embann heñvelanvet e 2006. Perzh he deus kemeret e [[bodad-lenn Kemper]] hag e bodadoù-lenn all.<br> Dimezet eo gant [[Gwenael Mazé]]. == Hec'h atapioù == Troet eo he spered gant lennegezh ar bed hag an hini savet e brezhoneg ha pleustriñ a ra tachenn ar [[skridvarnerezh]] vrezhonek hag ez eo ar skridvarnerez n'eus ket he far ganti a-zivout fonnusted al labour. Pleustret he deus kalz war oberennoù [[Kervarker]], [[Yann-Ber Kalloc'h]], [[Tangi Malmanche]] ha [[Roparz Hemon]]. Kavout a ra dezhi eo a bouez bras ivez, re Ronan Huon, [[Goulc'han Kervella]], [[Jorj Abherve-Gwegen]] ha [[Paskal Tabuteau]]. Skrivañ ha studiañ ar brezhoneg klasel eo he fal. Pleustrañ a ra al lennegezh faltazi ivez ha kas a reas he danevell gentañ (gwelloc’h ganti ober gant ar ger « kevellenn ») da ''[[Al Liamm]]'' e 1969.<br> Meuleudioù eus perzh Roparz Hemon e-unan a resevas pa voe embannet gant ''Preder'' he studiadenn lennegel gentañ, ''Eus Gwarizi vras Emer da Vari-Vorgan'', ha n’eo ket dre'n abeg ma veze lakaet ar gaoz war e labour dezhañ hepken. Ur gwir dalc’husted hag ur gwir rikted he deus diskouezet ha kendalc’het evit sevel un oberenn skridvarnerezh diwar-benn ar skridoù brezhonek en ur implij ur yezh turgnet ha danzeet mat. Goude Roparz Hemon, ha daou levr a skrivas-hi diwar-benn e oberenn pelloc’h, e klaskas diskouez pegen pouezus eo bet skridoù Tangi Malmanche, pa voe embannet ganti ha gant he c’henlabourerien meur a levr savet gantañ ha meur a studiadenn ha ne oa ket eus ar seurt-se c’hoazh. == Menegadurioù == "''Va labour e brezhoneg a ran e sell an dazout'' [sic]. ''Ur glaoustre eo, sur, met al lennegezh,—- hag ar c'hrouin, en un doare hollek — zo sichenn buhez ur vroad : mar bez freuzet pep tra, mar chom an arz hag al lennegezh, e c'heller o sevel bepred.''"<ref>Ya!, n° 783, 2020.</ref> (En ur c'hrouiñ Aber) "''e felle din digeriñ hentoù nevez d'hon lennegezh o sankañ adarre en henvoazelezh, hag er [[rannyezh]]où, pe zoken, en isrannyezhoù.''" ==Oberennoù== ===Oberennoù faltazi=== * ''Skleur en noz'', [[teskad]] danevelloù, Aber, [[2006]] * ''Huñvre d'an Hollsent'', danevell e meur a zaolenn, Aber, [[2008]] * ''War an treuzoù'', danevelloù, Aber, [[2011]] * ''Sklisennoù'', Aber, [[2017]] Meur a [[danevell|zanevell]] e kelaouennoù [[Preder]], [[Al Liamm]] hag [[Aber (kelaouenn)|Aber]]. ===Oberennoù skridvarnerezh=== * ''Eus Gwarizi vras Emer da vMari-Vorgan'': Kentañ studiadenn war oberennoù [[Roparz Hemon]] (in ''[[Preder]]'', Kaier 91 - Genver 1967. 59 p. liesskrivet) * ''A-youl ar gwent'', ur studiadenn diwar-benn barzhonegoù Roparz Hemon, Aber. * ''Un ene tan'' : Studi [[personelezh]] hag oberenn Roparz Hemon, Aber, [[2002]]) * ''Liorzh al lennegezh'' : [[Arnodskrid]]où, Aber [[2006]]) * ''Dre lennegezhioù ar bed'', e kenlabour, Aber, [[2008]] * ''Lennegezh Vreizh o tiwanañ (Levrenn I)'', Aber, [[2021]]), 190 p. ISBN978-2-916845-54-8 ===Troidigezhioù=== *[[Antoine de Saint-Exupéry|Saint-Exupéry, Antoine de]]. ''[[Ar Priñs Bihan]]''. [[Preder|Embannadurioù Preder]], emb. e [[1974]] evit ar wech kentañ. Adembannet gant Embannadurioù Aber, [[2004]] *[[Saint-John Perse]]. ''Skeudennoù da Gruzoe''. ''In'' : Aber, 2000 *[[Marie de France]]. ''Ar gwezvoud'', ''Lanval'', ''Gigemar''..., [[kontadenn]]où. ''In'' : Aber. 2001-2002 *[[Itxaro Borda|Borda, Itxaro]]. ''I walk the line''. ''In'' : Aber, 2005 *[[Bernard Manciet|Manciet, Bernard]]. ''Marvailh Gernika''. ''In'' : ''Aber'', 2006 * [[Oscar Wilde]], « Torfed Lord Saville ». E-barzh Aber, 2009-2010. * [[Robert Louis Stevenson]], ''Dr Jekyll ha Mr Hyde'', Embannadurioù Aber, 2012. * Mary Beckett, ''Ur vaouez eus Blfast'', Embannadurioù Aber, 2012. * Marie de France, ''Laeoù'', Embannadurioù Aber, 2016. *[[Tangi Malmanche]], ''Kou ar Vran'', Embannadurioù Aber, 2018. Diwar ar galleg. *[[Gunnar Gunnarsson]], ''Pirc'hirin ar menez'', Aber, 2022<ref name="BWB1">[https://www.brezhoweb.bzh/Petra-nevez-brezhoneg-miz-ebrel-2023_fiche_3943.html Deiziataer miz Ebrel 2023 : Levr ar miz (Pirc'hirin ar menez)], ''[[Brezhoweb]]'', 02/04/2022</ref> == Levrlennadur == * Un emgav gant… Pierrette Kermoal, In : ''Ya!'', n° 783, 12 Even (Mezheven) 2020 * [[Jean-Marie Goater]], Gaëlle Pairel, Geneviève Roy, Claude Thomas, ''Femmes de lettres en Bretagne'', Roazhon, Éditions Goater, 2021. {{ISBN|9791097465025}}. Pennad Pierrette Kermoal. == Enorioù == * Priz Langleiz * Priz Pêr Roy 2003 ==Pennadoù nes== * [[Aber (embannadurioù)|Aber]] * [[Strollad An Deskadurezh Eil Derez|SADED]] ==Ereoù diavaez== * [https://web.archive.org/web/20221127105929/http://pierrette-kermoal.bzh/ Load ar skrivagnerez] * [http://alliamm.bzh/Lenn.php?AL=klask&anv=489&kas=Kas He fennadoù e-barzh Al Liamm] ==Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Kermoal, Pierrette}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1942]] [[Rummad:Skrivagnerezed brezhonek]] [[Rummad:Troourezed brezhonek]] [[Rummad:Embannerien vrezhonek]] [[Rummad:Emsaverien Breizh]] [[Rummad:Skrivagnerien Breizh]] [[Rummad:Priz Langleiz]] [[Rummad:Priz Pêr Roy]] 92287dvt7cbzpqtwqu0lci761tdftkw 0 46408 2195773 2127317 2026-07-27T02:57:00Z CommonsDelinker 424 Lakaet eo bet ar restr [[c:File:Devon_numbered_districts_(1974-2028).svg]] e-lec’h Devon_numbered_districts.svg gant [[c:User:CommonsDelinker]] evit an abeg-mañ: [[:c:COM:FR|File renamed]]: 2195773 wikitext text/x-wiki {{Implijoù all}} {{Infobox Kontelezh |kêr-benn=[[Exeter]] |banniel=Flag of Devon.svg |lec'hiadur=EnglandDevon.png |gorread=6564 |poblañs=1 194 166 ([[2021]]) |stankted ar boblañs=170 |skeudenn distrigoù=Devon numbered districts (1974-2028).svg |distrigoù= # [[Norzh Devon]] # [[Torridge]] # [[Kreiz Devon]] # [[Reter Devon]] # [[Exeter]] # [[Kornôg Devon]] # [[Teignbridge]] # [[Plymouth]] # [[Su Hams]] # [[Torbay]] }} '''Devon''' ({{LFE|/ˈdɛvən/}})<ref>{{en}} Upton, Clive & Kretzschmar, William A. Jr.. ''The Routledge Dictionary of Pronunciation for Current English''. London : Routledge, 2017, p. 351 {{ISBN|978-1-138-12566-7}}</ref>, hervez an anv ofisiel [[saoznek]] — ral eo an anv ''Devonshire'' deuet eus an [[hensaozneg]] ''Defenasċīre'' ; ''Dewnens'' eo e [[kerneveurek]], ''Dyfnaint'' e [[kembraeg]] ha ''Devnent'' e brezhoneg un nebeudig tud, zo ur [[Kontelezhioù Bro-Saoz|gontelezh]] e mervent [[Bro-Saoz]]. ''[[Dumnonia]]'' e oa hec'h anv [[latin]]. == Kontelezhioù amezek == [[Kernev-Veur]] an hini a zo er c'hornôg dezhi. [[Dorset]] zo er biz ha [[Somerset]] (''Gwlad yr Haf'' e kembraeg, "Bro an Hañv") er gevred. === Istor === Deveret eo an anv ''Devon'' eus hini an [[Dumnonii]], [[Brezhoned]] a oa oc'h ober o annez eno da vare an aloubadeg [[Impalaeriezh Roman|roman]]. Talvezout a ra kement hag "Annezidi an draoñienn don." == Kontelezh lidel ha kontelezh amaezhel == Abaoe ar 1añ a viz Ebrel [[1998]] ez eo disrannet [[Plymouth (Bro-Saoz)|Plymouth]] (9) ha [[Torbay]] (10) diouzh [[kontelezh amaezhel Devon, deuet ma 'z int da vezañ Amezherioù unvan. Chom a reont e kontelezh lidel Devon avat. <gallery mode="packed"> Devon-08-Hills-2004-gje.jpg|Devon Exeter-Kathedrale-06-2004-gje.jpg|Exeter Devon-32-Brentor-St Michael-2004-gje.jpg|Brentor </gallery> <gallery mode="packed"> Dartmoor-22-Strasse-Dreirad-2004-gje.jpg|Dartmoor Buckland Abbey-06-2004-gje.jpg|Buckland Abbey Killerton House-06-Park-2004-gje.jpg|Killerton House </gallery> == Pennadoù kar == * [[Dumnonia]] * [[Devnon]] == Liammoù diavaez == *[http://www.devon.gov.uk/ Load kefridiel Kuzul Kontelezh Devon] ==Notennoù== {{daveoù}} [[Rummad:Devon]] [[Rummad:Kontelezhioù Bro-Saoz]] 5mzcxf6auhgiba0iwvy5psm7uyqusr9 0 50042 2195772 2127170 2026-07-27T02:52:25Z CommonsDelinker 424 Lakaet eo bet ar restr [[c:File:Derbyshire_numbered_districts_(1974-2028).svg]] e-lec’h Derbyshire_numbered_districts.svg gant [[c:User:CommonsDelinker]] evit an abeg-mañ: [[:c:COM:FR|File renamed]]: 2195772 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- {{Infobox/Titl|Derbyshire|7eb0d8|talbenn map|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center;"| [[File:Matlock - County Offices frontage.jpg|300px|center]]Ti ar Gontelezh e Matlock ---- |- | '''Riez''' || {{Rouantelezh-Unanet}} |- | '''Bro''' || {{Bro-Saoz}} |- | '''Rannbarzh''' || [[East Midlands]] |- bgcolor="#7eb0d8" ! colspan="2" style="text-align:center; color:#fff;"| Douaroniezh |- | colspan="2" style="text-align:center;"| '''[https://www.google.com/maps/place/53%C2%B010'48.0%22N+1%C2%B036'36.0%22W/@53.1870749,-1.6875184,12z/data=!4m4!3m3!8m2!3d53.18!4d-1.61?hl=en&entry=ttu&g_ep=EgoyMDI1MDExNS4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D 53°10'48.0" N — 1°36'36.0" K]<br>[[File:Derbyshire UK locator map 2010.svg|center|200px]] |- | '''Gorread''' || 2 625 km² |- | '''Poblañs''' || 1 066 954 a dud ([[2022]]) |- | '''Stankter''' || 406 den/km² |- bgcolor="#7eb0d8" ! colspan="2" style="text-align:center; color:#fff;"| Melestradurezh |- | '''Kêr-benn''' || [[Matlock]] |- | '''Distrigoù''' || [[File:Derbyshire numbered districts (1974-2028).svg|140px]] |- | || # High Peak # Derbyshire Dales # South Derbyshire # Erewash # Amber Valley # North East Derbyshire # Chesterfield # Bolsover # <mark>Derby</mark> |- | colspan="2"| ---- |- | '''Internet''' || [http://www.derbyshire.gov.uk/ Derbyshire County Council] |} Ur [[Kontelezhioù Bro-Saoz|gontelezh]] e [[Bro-Saoz]] eo '''Derbyshire''', e [[Rannbarzhioù Bro-Saoz|rannbarzh]] [[Reter Midlands]]. [[Matlock]] e distrig an Derbyshire Dales eo ar [[kêr-benn|gêr-benn]], ha [[Derby]] ar gêr vrasañ. Abaoe ar 1{{añ}} a viz Ebrel [[1997]] ez eo disrannet Derby diouzh ar gontelezh amaezhel, pa 'z eo deuet da vezañ un [[Kontelezhioù Bro-Saoz|Amaezerezh unvan]], [[Rummad:Kontelezhioù Bro-Saoz]] [[Rummad:Derbyshire]] jn7gnduxhcbgxp2z4v4ia2vi615ska3 0 50113 2195775 2128077 2026-07-27T03:04:20Z CommonsDelinker 424 Lakaet eo bet ar restr [[c:File:East_Sussex_numbered_districts_(1997-2028).svg]] e-lec’h East_Sussex_numbered_districts.svg gant [[c:User:CommonsDelinker]] evit an abeg-mañ: [[:c:COM:FR|File renamed]]: 2195775 wikitext text/x-wiki {{Infobox kontelezh |gorread=1,792 |poblañs=766,400 |stankted ar boblañs=428 |ardamez=Arms of the East Sussex County Council.svg |lec'hiadur=EnglandEastSussex.png |skeudenn distrigoù=East Sussex numbered districts (1997-2028).svg |distrigoù= #[[Brighton ha Hove]] #[[Lewes]] #[[Eastbourne]] #[[Wealden]] #[[Rother]] #[[Hastings]] }} Ur [[Kontelezhioù Bro-Saoz|gontelezh]] eus [[Bro-Saoz]] eo '''Reter Sussex'''. Krouet e voe e 1889 diwar zisrann [[Sussex]] e div gontelezh a-ziforc’h. Lodek eo er [[Rannvroioù Bro-Saoz|rannvro]] [[Gevred Bro-Saoz|Gevred]]. [[Lewes]] eo e benngêr. Abaoe 1997 ez eo [[Brighton ha Hove]] (1), deuet da vezañ [[Kontelezhioù Bro-Saoz|Melestradurezh unvan]], disrannet diouzh ar [[Kontelezhioù Bro-Saoz|gontelezh velestradurel]], daoust dezho chom er [[Kontelezhioù Bro-Saoz|gontelezh lidel]]. == Liammoù diavaez == *[https://web.archive.org/web/20080828181000/http://eastsussexcc.gov.uk/ Lec'hienn ofisiel Kuzul Kontelezh Reter Sussex] [[Rummad:Kontelezhioù Bro-Saoz]] [[Rummad:Sussex]] igmzk7tez1jjql01yp73oeixyo27pm0 0 58133 2195794 1511773 2026-07-27T10:42:01Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195794 wikitext text/x-wiki [[File:North Devon UK locator map.svg|250px|thumb|right|Kreiz Devon er peurrest eus ar gontelezh]] Un [[Distrigoù Breizh-Veur|distrig]] eus [[Devon]] eo '''Norzh Devon''' (''North Devon'' e saozneg). [[Barnstaple]] eo e bennlec'h. ==Liammoù diavaez== *{{en}} [https://web.archive.org/web/20090502233241/http://www.northdevon.gov.uk/ Lec'hienn ofisiel Kuzul Distrig Norzh Devon] [[Rummad:Distrigoù Devon]] hyd3rp1t2fmtnl3j01598pf2a3xgt3l 0 67416 2195761 2195436 2026-07-26T21:16:01Z Llydawr 145 2195761 wikitext text/x-wiki [[File:Orange triangle shawl.jpg|thumb|Chal tric'hornek]] [[File:Regency empire shawls - Recinet (69165800).jpg|thumb|Ar chal e-barzh ''Le costume historique'', gant Albert Racinet, 1888]] [[File:pashmina09.jpg|thumb|Pempilhoù ur chal [[nepal]]at e gloan [[pashmînâ]].]] Ur '''chal''' zo ur pezh danvez bras, d'ar merc'hed da wiskañ o [[divskoaz]], pe o fenn a-wechoù evel ur [[gouel (dilhad)|ouel]]. E [[gloan]] e vez peurvuiañ, ha brasoc'h evit ur [[skerb]]. Gallout a ra bezañ tric'hornek pe karrezennek. Disheñvel eo diouzh ar [[mouchouer]], graet e [[seiz]] pe [[kotoñs]]. == Istor== Dont a ra ar ger ''chal'' eus ar [[perseg]] <big>شال</big> ''chal''. En [[Henamzer]] e oa ur pezh dilhad boutin en [[Azia ar C'hreiz]] evel en [[Indez]] pe en [[Azia ar C'hornaoueg]]. Da gentañ ne oa nemet un tamm dilhad da dommañ an dud, met implijet e vez el liderezh [[yuzev]]. Giz ar chal en [[Europa ar C'hornaoueg]] zo deuet er [[XVIIvet kantved|<span style="text-transform:lowercase;font-variant:small-caps">XVII</span><small>^vet</small>]] ha {{XVIIIvet kantved}} da heul aloubadeg an Indez gant ar [[Rouantelezh-Unanet]]. ==Dilhad paotred== E [[Persia]] e veze douget en-dro d'an [[dargreiz]] gant ar wazed. En Indez e vez gwisket gant paotred koulz ha merc'hed, pa n'eo anavezet nemet evel dilhad merc'hed en Europa ar C'hornaoueg. == Gwelet ivez == * [[Poncho]] [[Rummad:dilhad]] [[Rummad:dilhad-merc'hed]] [[Rummad:Rikoù gizioù]] fw6by2fe5pltbjy6sctohfopdqtecar 0 83171 2195778 2045600 2026-07-27T07:20:26Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195778 wikitext text/x-wiki {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="width:300px; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#fafafa; border:1px #aaaaaa solid; border-collapse:collapse; font-size:95%;" |+ ! colspan="2" style="background-color: #adafda" |'''Kumunioù Frañs''' |- |- align="center" |Anv |'''Moustier-en-Fagne''' |- align="center" |Skoed |[[Restr:Blason ville fr Moustier-en-Fagne (Nord).svg|90px]] |- align="center" |Lec'hiadur Moustier-en-Fagne en [[Arondisamant Avesnes-sur-Helpe]] | |- align="center" |[[Riez]] |{{Frañs}} |- align="center" |[[Departamant]] |{{FR-Norzh}} |- align="center" |[[Bro hengounel]] | |- align="center" |[[Arondisamant]] |[[Arondisamant Avesnes-sur-Helpe|Avesnes-sur-Helpe]] |- align="center" |[[Etrekumuniezh]] |Communauté de communes Guide du pays de Trélon |- align="center" |[[Kanton]] |[[Kanton Trélon|Trélon]] |- align="center" |[[Kod INSEE]] |59420 |- align="center" |[[Kod-post]] |59132 |- align="center" |Maer |Jean-Michel Hancart |- align="center" |Amzer-gefridi |[[2008]]-[[2014]] |- align="center" |Gorread |7,13&nbsp;km² |- align="center" |Led |50° 05' 41" Norzh |- align="center" |Hed |04° 11' 42" Reter |- align="center" |Uhelder kreiz |210 m |- align="center" |Uhelder bihanañ |177 m |- align="center" |Uhelder brasañ |222 m |- align="center" |Poblañs hep kontoù doubl |73 <small>(2007)</small> |- align="center" |Stankter |10 a./km² |- align="center" |Lec'hienn ar gumun | |- |} '''Moustier-en-Fagne''' a zo ur gumun eus [[departamant gall|departamant]] [[Norzh (departamant)|Norzh]] e [[Bro-C'hall]]. {| |[[Restr:Mairie moustier en fagne.jpg|left|thumb|200px|An ti-kêr]] |} == Istor == === {{XXvet}} kantved === * [[Brezel-bed kentañ]]: ul lodenn eus pourpezioù ar prioldi a voe devet gant al lu [[Alamagn|alaman]] d'ar [[26 Eost|26 a viz Eost]] [[1914]]<ref>[http://www.moustier-en-fagne.net/site%20en%20ligne/histoire.htm Moustier-en-Fagne]</ref>; treuzet e oa bet ar gumun an deiz-kent gant ar soudarded c'hall o vont war gil<ref>[https://web.archive.org/web/20160810030643/http://sambre-marne-yser.be/article.php3?id_article=234 Sambre-Marne-Yser]</ref>. == Monumantoù ha traoù heverk == * An iliz katolik. * Chapel ''Saint Dodon'' adsavet e 1861. * Ar prioldi. == Douaroniezh == * War an harzoù gant [[Belgia]] emañ '''Moustier-en-Fagne'''. == Emdroadur ar boblañs 1793-2007 == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7) ImageSize = width:800 height:350 PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50 DateFormat = x.y Period =from:0 till:290 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:25 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1791 bar:1792 bar:1793 bar:1794 bar:1795 bar:1796 bar:1797 bar:1798 bar:1799 bar:1800 text:1800 bar:1801 bar:1802 bar:1803 bar:1804 bar:1805 bar:1806 bar:1807 bar:1808 bar:1809 bar:1810 bar:1811 bar:1812 bar:1813 bar:1814 bar:1815 bar:1816 bar:1817 bar:1818 bar:1819 bar:1820 text:1820 bar:1821 bar:1822 bar:1823 bar:1824 bar:1825 bar:1826 bar:1827 bar:1828 bar:1829 bar:1830 bar:1831 bar:1832 bar:1833 bar:1834 bar:1835 bar:1836 bar:1837 bar:1838 bar:1839 bar:1840 text:1840 bar:1841 bar:1842 bar:1843 bar:1844 bar:1845 bar:1846 bar:1847 bar:1848 bar:1849 bar:1850 bar:1851 bar:1852 bar:1853 bar:1854 bar:1855 bar:1856 bar:1857 bar:1858 bar:1859 bar:1860 text:1860 bar:1861 bar:1862 bar:1863 bar:1864 bar:1865 bar:1866 bar:1867 bar:1868 bar:1869 bar:1870 bar:1871 bar:1872 bar:1873 bar:1874 bar:1875 bar:1876 bar:1877 bar:1878 bar:1879 bar:1880 text:1880 bar:1881 bar:1882 bar:1883 bar:1884 bar:1885 bar:1886 bar:1887 bar:1888 bar:1889 bar:1890 bar:1891 bar:1892 bar:1893 bar:1894 bar:1895 bar:1896 bar:1897 bar:1898 bar:1899 bar:1900 text:1900 bar:1901 bar:1902 bar:1903 bar:1904 bar:1905 bar:1906 bar:1907 bar:1908 bar:1909 bar:1910 bar:1911 bar:1912 bar:1913 bar:1914 bar:1915 bar:1916 bar:1917 bar:1918 bar:1919 bar:1920 text:1920 bar:1921 bar:1922 bar:1923 bar:1924 bar:1925 bar:1926 bar:1927 bar:1928 bar:1929 bar:1930 bar:1931 bar:1932 bar:1933 bar:1934 bar:1935 bar:1936 bar:1937 bar:1938 bar:1939 bar:1940 text:1940 bar:1941 bar:1942 bar:1943 bar:1944 bar:1945 bar:1946 bar:1947 bar:1948 bar:1949 bar:1950 bar:1951 bar:1952 bar:1953 bar:1954 bar:1955 bar:1956 bar:1957 bar:1958 bar:1959 bar:1960 text:1960 bar:1961 bar:1962 bar:1963 bar:1964 bar:1965 bar:1966 bar:1967 bar:1968 bar:1969 bar:1970 bar:1971 bar:1972 bar:1973 bar:1974 bar:1975 bar:1976 bar:1977 bar:1978 bar:1979 bar:1980 text:1980 bar:1981 bar:1982 bar:1983 bar:1984 bar:1985 bar:1986 bar:1987 bar:1988 bar:1989 bar:1990 bar:1991 bar:1992 bar:1993 bar:1994 bar:1995 bar:1996 bar:1997 bar:1998 bar:1999 bar:2000 text:2000 bar:2001 bar:2002 bar:2003 bar:2004 bar:2005 bar:2006 bar:2007 PlotData= color:barra width:10 align:left bar:1793 from:0 till: 184 bar:1800 from:0 till: 166 bar:1806 from:0 till: 171 bar:1821 from:0 till: 193 bar:1831 from:0 till: 264 bar:1836 from:0 till: 263 bar:1841 from:0 till: 275 bar:1846 from:0 till: 281 bar:1851 from:0 till: 260 bar:1856 from:0 till: 235 bar:1861 from:0 till: 195 bar:1866 from:0 till: 181 bar:1872 from:0 till: 169 bar:1876 from:0 till: 186 bar:1881 from:0 till: 172 bar:1886 from:0 till: 172 bar:1891 from:0 till: 149 bar:1896 from:0 till: 131 bar:1901 from:0 till: 118 bar:1906 from:0 till: 116 bar:1911 from:0 till: 115 bar:1921 from:0 till: 102 bar:1926 from:0 till: 118 bar:1931 from:0 till: 116 bar:1936 from:0 till: 104 bar:1946 from:0 till: 106 bar:1954 from:0 till: 93 bar:1962 from:0 till: 87 bar:1968 from:0 till: 72 bar:1975 from:0 till: 70 bar:1982 from:0 till: 72 bar:1990 from:0 till: 67 bar:1999 from:0 till: 72 bar:2006 from:0 till: 73 bar:2007 from:0 till: 73 TextData= fontsize:S pos:(50,10) text: </timeline> <ref>Cassini hag [[EBSSA]]</ref> == Melestradurezh == == Tud == == Liammoù diavaez == == Dave ha notennoù== <references/> [[Rummad:Kumunioù an Norzh (departamant)]] emrwa193gt6zaq88dei7dhdj3enkktz 0 83714 2195795 2020322 2026-07-27T11:24:21Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195795 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Brest -Oceanopolis (2).jpg|thumb|right|290px|Gwel a-bell eus Océanopolis.]] '''Océanopolis''' a zo ur [[Kreizenn sevenadur skiantel, teknikel ha greante|greizenn sevenadur skiantel]] diwar-benn ar [[meurvor]]ioù, lec'hiet e [[Brest]], nepell diouzh porzh-bageal ar Vilin Wenn. A-stumm gant ur [[krank|c'hrank]] eo ar pavilhon kerreizh, ar savadur kentañ bet graet. Ijinet eo bet gant an tisavour [[Jacques Rougerie (tisavour)|Jacques Rougerie]], ha digoret eo bet Océanopolis evit ar wech kentañ e [[1990]]. Ar pal a oa kaout ul lec'h da lakaat en a-raok skiantoù ar mor dre ma vez kaset war-raok 60 % eus ar c'hlask en Europa diwar-benn ar mor e kêr Brest, ha setu abalamour da betra e oa gouestlet ar pavilhon kentañ d’ar morioù kerreizh. Adaozet eo bet penn-da-benn e [[2000]], ha d'ar c'houlz-se eo bet ouzhpennet ar pavilhon polel hag an hini trovanel. Kinniget e vez gant Océanopolis ur sell skiantel war bed ar mor en e bezh. == Liammoù diavaez == {{Commonscat|Océanopolis}} * [http://www.oceanopolis.com/ Lec'hienn ofisiel] * [https://web.archive.org/web/20110317060842/http://www.mammiferes-marins-bretagne.fr/ Bronneged ar mor e Breizh] * [https://web.archive.org/web/20110405084148/http://www.plancton-du-monde.org/ Plankton ar bed] {{Porched Breizh}} {{DEFAULTSORT:Oceanopolis}} [[Rummad:Akwariomoù da vezañ gweladennet]] [[Rummad:Brest]] en8zmnmpmciba6s0dr7q4l1591p65cb 10 84351 2195759 2195587 2026-07-26T20:08:40Z Llydawr 145 nevesaat 2195759 wikitext text/x-wiki Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]]. <!--### SKEUDENN ###--> [[Skeudenn:Official portrait of Andy Burnham MP 2026 (cropped 3x4) 2.jpg|150px|right|Andy Burnham]] * [[26 a viz Gouere]] : gant [[Tadej Pogačar]] ez a ar maout e [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn]]. * [[20 a viz Gouere]] : er [[Rouantelezh-Unanet]], [[Andy Burnham]] (''skeudenn'') a gemer plas [[Keir Starmer]] e penn [[Strollad al Labour (R.U.)|Strollad al Labour]] ha [[Kentañ Ministr ar Rouantelezh-Unanet|kentañ-ministr]] ar vro goude un dilennadeg diabarzh. * [[9 Gouere|9-12 a viz Gouere]] : trizek den zo lazhet e [[tan-gwall|tanioù-gwall]] e [[proviñs Almería]] e kreisteiz [[Spagn]]. * [[9 a viz Gouere]] : douaret eo korf [[Ali C'hamenei]], bet penn uhelañ Republik islamek [[Iran]], e [[Mashhad]], goude obidoù meur a zevezh-pad. * [[4 a viz Gouere]] : deroù [[Tro Bro-C'hall 2026]] e [[Barcelona]]. * [[4 a viz Gouere]] : lidañ a reer er [[Stadoù-Unanet]] daou-c'hant hanter-kant vloaz ar [[Reveulzi amerikan]]. * [[1añ a viz Gouhere]] : [[Keiko Fujimori]] a zo dilennet da brezidantez [[Perou]], ar c'hentañ gwech eo ma vije ur vaouez e penn ar vro. * [[24 a viz Even]] : gant daou gren-douar e [[Venezuela]] ez eus lazhet 1430 den d'an nebeutañ ha milieroù a dud zo dianket. * [[24 a viz Even]] : barrad amzer tomm-gor e kornôg Europa. E Breizh ez eus tizhet meur a daol-dreist temperadurioù, en tu all da 40°C e meur a lec'h. * [[22 a viz Even]] : [[Keir Starmer]] a ro e zilez diouzh e garg a gentañ-ministr eus ar Rouantelezh-Unanet. {{diac'hubiñ}} <noinclude> [[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]] </noinclude> f3z8vw7af52wvlqhpkaypjxhpz6h9fe 2195791 2195759 2026-07-27T09:47:41Z Dakbzh 58931 + Chile - Jara. 2195791 wikitext text/x-wiki Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]]. <!--### SKEUDENN ###--> [[Skeudenn:Official portrait of Andy Burnham MP 2026 (cropped 3x4) 2.jpg|150px|right|Andy Burnham]] * [[26 a viz Gouere]] : gant [[Tadej Pogačar]] ez a ar maout e [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn]]. * [[26 a viz Gouere]] : e [[Chile]] eo bet harzet Nelson Haase, unan eus drouklazherien [[Víctor Jara]] * [[20 a viz Gouere]] : er [[Rouantelezh-Unanet]], [[Andy Burnham]] (''skeudenn'') a gemer plas [[Keir Starmer]] e penn [[Strollad al Labour (R.U.)|Strollad al Labour]] ha [[Kentañ Ministr ar Rouantelezh-Unanet|kentañ-ministr]] ar vro goude un dilennadeg diabarzh. * [[9 Gouere|9-12 a viz Gouere]] : trizek den zo lazhet e [[tan-gwall|tanioù-gwall]] e [[proviñs Almería]] e kreisteiz [[Spagn]]. * [[9 a viz Gouere]] : douaret eo korf [[Ali C'hamenei]], bet penn uhelañ Republik islamek [[Iran]], e [[Mashhad]], goude obidoù meur a zevezh-pad. * [[4 a viz Gouere]] : deroù [[Tro Bro-C'hall 2026]] e [[Barcelona]]. * [[4 a viz Gouere]] : lidañ a reer er [[Stadoù-Unanet]] daou-c'hant hanter-kant vloaz ar [[Reveulzi amerikan]]. * [[1añ a viz Gouhere]] : [[Keiko Fujimori]] a zo dilennet da brezidantez [[Perou]], ar c'hentañ gwech eo ma vije ur vaouez e penn ar vro. * [[24 a viz Even]] : gant daou gren-douar e [[Venezuela]] ez eus lazhet 1430 den d'an nebeutañ ha milieroù a dud zo dianket. * [[24 a viz Even]] : barrad amzer tomm-gor e kornôg Europa. E Breizh ez eus tizhet meur a daol-dreist temperadurioù, en tu all da 40°C e meur a lec'h. * [[22 a viz Even]] : [[Keir Starmer]] a ro e zilez diouzh e garg a gentañ-ministr eus ar Rouantelezh-Unanet. {{diac'hubiñ}} <noinclude> [[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]] </noinclude> gg5blaj1obi3wjz0cjgaxadujcarezg 0 87863 2195740 2019320 2026-07-26T18:54:38Z Ar choler 52661 2195740 wikitext text/x-wiki {{pennad zo|lingua franca}} {{Yezh|anv=Lingua Franca Nova|anveyezh=Lingua Franca Nova |statud=Etrebroadel |skeudenn=[[Skeudenn:Flag of Lingua Franca Nova.svg|center|200px|Banniel]] |titl=Banniel |broiou= er bed a-bezh |rannved=Etrebroadel |komzet= etre 35 ha 100 |renkadur=an hini gentañ e-touez ar yezhoù savet |livfamilh=Yezhsavet |livlizherennou=white |familh=[[Yezh savet a-ratozh]] * '''Lingua frnaca nova''' |YezhOfisiel= nep lec’h |akademiezh= |urzh= |frammadur= |iso1= <code>lfn</code> |iso2= |lizherennoù=LFN }} '''Lingua franca nova''' (pe '''LFN''') eo an anv a roer d'ur yezh ijinet gant C. George Boeree eus Skol-Veur [[Shippensburg]] e [[Pennsylvania]], e [[SUA]]. Krouet eo bet diwar pemp yezh: [[galleg]], [[italianeg]], [[portugaleg]], [[spagnoleg]] ha [[katalaneg]]. Skrivet e vez an LFN evel ma komzer, en un doare soniadourel gant ul lizherenneg a 21 sin. Adkavout a reer lizherennoù al [[lizherenneg latin]] ha [[lizherenneg kirillek|kirillek]] enni. * [https://web.archive.org/web/20140220145459/http://webspace.ship.edu/cgboer/lfn/ Lingua Franca Nova] * [https://web.archive.org/web/20130508192850/http://lfn.wikia.com/wiki/Paje_xef Lingua Franca Nova - Wiki] * [https://web.archive.org/web/20060203104439/http://groups.yahoo.com/group/LinguaFrancaNova/ Lingua Franca Nova - Yahoo] * [http://www.facebook.com/groups/2557990156/ Lingua Franca Nova - Facebook] * [http://ccgi.esperanto.plus.com/cgi-bin/lfn/disionario.html Lingua Franca Nova - Disionario] * [http://www.omniglot.com/writing/lfn.htm Lingua Franca Nova - Omniglot] [[Rummad:Yezhoù kalvezadel]] koi1dxm1sqwy9q01zgj8znz015rpniw 0 94316 2195770 2007152 2026-07-26T23:20:32Z Kestenn 14086 2195770 wikitext text/x-wiki {{Daveenn ebet}} '''Anna Eriksdotter''' pe ''Anna Ersdotter'' (1624-1704), lesanvet ''Sotpackan'', zo ur vaouez [[dibennet]] e deroù an XVIIvet kantved e [[Sveden]] dre ma vije bet [[sorserez]]. War he lerc'h ne voe ket kondaonet den d'ar marv dre abeg a [[strobinellerezh]] ken. ==Istor== Brudet e oa Anna Eriksdotter evel sorserez abaoe meur a zekvloaz pa voe graet [[prosez]] dezhi. Genidik e oa eus [[Bollnäs]] hag aet da chom da [[Skomakarbacken]], e parrez [[Lista]], gant he fried a oa [[soudard]], war-dro 1680. Ampart e oa da bareañ gloazoù ha dornet d'ober vad d'al loened e oa, hag evel-se e oa bet lesanvet 'Sotpackan', ha brudet da gaout emglev gant [[Satan]]. Ur pennad e voe matezh gant kure ar gêriadenn met hennezh a roas he sac'h dezhi pa glevas ar vrud. Un deiz pa oa an den d'ober ur sarmon d'an iliz e welas had plantet war e hent ha pa erruas eno n'halle ket komz ken. ==Prosez== En 1704 e voe harzet ha bac'het Anna Eriksdotter en [[Eskilstuna]]. Tamallet e oa gant Nils Jonsson dre ma oa kiriek dezhañ da vezañ [[dall]], [[mut]], ha [[bouzar]] dre he strobinellerezh. Kement-se he dije graet dre m'en doa nac'het reiñ butun dezhi. Neuze he devoa goulennet outañ reiñ silzig, ur gouign, ha gloan. Roet en devoa, hag aet d'ar gêr. Ur pennad goude, e oa o tivizout gant <!--dowager --> Karin pa santas ur fourrad avel o tremen war e jod ha neuze e voe seizet e zremm, deuet e oa dour eus e skouarn, hag aet e oa e c'henoù a-dreuz. Hervez ar vrud he devoa Anna taolet ur sord dezhañ. Galvet e oa bet Anna, goulennet outi tennañ he sord, lavaret he devoa ober, ha neuze e oa gwellaet dezhaén. Testoù a deuas da lavarout eveltañ. ==Kondaonidigezh== Anna a lavaras dinec'h e oa gwir an istor, ken plaen ha tra. Ur sord, emezi, he devoa taolet war Nils Jonsson peogwir en devoa graet un dra bennak heugus dezhi. Anzav a reas ivez he devoa taolet he mallozh war ar c'hure evel dial goude dezhañ reiñ he sac'h dezhi. E servij [[Satan]] e oa abaoe yaouankik, emezi, ha krouet he devoa bleizi da dagañ deénved an amezeg. Pa oa bihen e oa bet labezet ur ouel gant un dourenn ha warni e nije gant he mamm dre ar [[siminal]] da [[Blockula]]. Kablus e voe kavet gant ar varnerien, ha kondaonet d'ar marv. Diskaret e voe ar gondaonidigezh gant al lez-uhel, met ar roue, en devoa galloud da ziskar pep barnedigezh, a savas a-du gant ar gondaonidigezh, a-enep al lez uhel a lavare e oa kozh ar vaouez ha kollet he fenn ganti, ha ''leun he spered a faltazi droch''. A-hervez e oa ''leun a vorc'hed, devot en he fedennoù''. == Lakaet d'ar marv== Lakaet e voe d'ar marv en Eskilstuna ha dibennet d'ar [[15 a viz Mezheven]] 1704. ==Pennad kar == * [[Lasses Birgitta]] {{DEFAULTSORT:Eriksdotter, Anna}} [[Rummad:Merc'hed dibennet]] [[Rummad:Tud lakaet d'ar marv]] [[Rummad:Merc'hed Sveden]] [[Rummad:Gwrac'hed]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1624]] [[Rummad:Marvioù 1704]] bd6i6q3kfwu4bdu57p9dayymhheetuu 0 94564 2195738 2111679 2026-07-26T17:41:05Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195738 wikitext text/x-wiki '''Lian Tanner''', ganet e 1951 e [[Tasmania]], zo ur skrivagnerez aostralian evit ar yaouankiz. Emañ o vont d'echuiñ un heuliad tri levr, anvet ''The Keepers Trilogy'': *Gant an hini kentañ, ''Museum of Thieves'', he deus bet ar priz [[Aurealis Award for Children's Fiction]] e 2010, hag ur [[White Raven]] gant an [[Internationale Jugendbibliothek]] en [[München]]. Embannet eo bet e saozneg en Alamagn, India, SUA. Troet eo bet e bulgareg, portugaleg, sinaeg, turkeg, ha re all. <!-- Indonesian, Thai--> *''City of Lies'', zo bet embannet e 2011, *''Path of Beasts'', a vo embannet e 2012. ==Liamm diavaez== * [https://web.archive.org/web/20240814150746/https://liantanner.com.au/ Lec’hienn ofisiel] {{DEFAULTSORT:Tanner, Lian}} [[Rummad:Skrivagnerien Aostralia]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1951]] atmivna815ifif0uo0sizkswozc5juz 0 100382 2195792 2155005 2026-07-27T10:07:50Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195792 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:auto; font-size:90%;" |- ! colspan="2"| <div style="background-image:linear-gradient(to right, #ffc0c0, #fff);"> {| width="100%" |- ! style="text-align:right; font-size:2em; padding-top:10px;"|Niobiom |[[Restr:Vector molecule.svg|32px|right]] |}</div> |- | colspan="2" style="text-align:center;"| [[Zirkoniom]] – '''Niobiom''' – [[Molibden]] |- | colspan="2"| {| |- | [[Vanadiom|V]]<br>'''Nb'''<br>[[Tantalom|Ta]] | colspan="2" align="center" | [[Restr:Nb-TableImage.svg|250px|taolenn beriodek, Niobiom]] <div style="text-align: right"><mark>[[Taolenn beriodek an elfennoù|Taolenn beriodek]]</mark></div> |} ---- |- | '''[[Niver atomek]]''' || 41 |- | '''Rummad kimiek''' || [[Metaloù ardreuzat]] |- | '''[[Strollad eus an daolenn beriodek|Strollad]]''' || 5 |- | '''[[Trovezh (taolenn drovezhiek)|Trovezh]]''' || 5 |- | '''[[Aozadur elektronek]]''' || [Kr] 4d⁴ 5s¹ |- | '''[[Niver oksidadur]]''' || +3, +5 |- | '''[[Tredanleiegezh]]''' || 1,60 |- | '''[[Skin atomek]]''' || 142,9 |- | '''[[Tolz atomek]]''' || 92,90638 |- bgcolor="#fff" | colspan="2"| ---- [[Restr:Electron shell 041 Niobium - no label.svg|150px|center]] ---- |- bgcolor="#fff" | colspan="2"| [[Restr:Niobium crystals and 1cm3 cube.jpg|250px|center]] 1 cm³ eo ec'honad an diñs nobiom ---- |- ! [[Restr:Info icon 001.svg|24px|link=[[Skoazell:Elfennoù kimiek]]]] |} Un [[elfenn gimiek]] eo an '''niobiom''', a zo bet anvet '''kolombiom''' ivez ; '''Nb''' eo e [[arouez kimiek]], '''41''' e [[niver atomek]] ha '''92,906''' e [[mas atomek|dolz atomek]]. Ur [[metal ardreuzat]] eo an niobiom. Ur metal blot arwenn eo an niobiom, a gaver e kailhoù evel ar ''piroklor'' (Na,Ca)₂Nb₂O₆(OH,F) pe ar ''ferrokolombit'' (Fe,Mn)(Nb,Ta)₂O₆. Da arc'hlas e tro pa vez lakaet en aer.<br> [[Brazil]] a voe ar c'henderc'her pennañ e 2011, gant 58 000 tonennad. [[Kanada]] a roas 4 400 t, ha 600 t a zeuas eus broioù all. Tri milion a donennadoù niobiom a chom da dennañ eus kailh piroklor, ar pezh a zo trawalc'h da vastañ da ezhommoù ar bed. Daoust d'ar 150 000 tonennad a niobium a zo e douaroù [[Stadoù-Unanet Amerika]] ne voe ket kenderc'het eno e 2011 abalamour ma oa re ger en ober.<ref name="USGS">[https://web.archive.org/web/20120708083614/http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/niobium/mcs-2012-niobi.pdf ''United States Geological Survey''] {{en}} Liamm oberiant 16 HER 12</ref> == Istor == E [[1801]], ar [[kimiezh|c'himiour]] [[Bro-Saoz|saoz]] Charles Hatchett a zizoloas un elfenn nevez en un tamm kailh a zeue eus ar Stadoù-Unanet ; ''kolombiom'' e voe an anv a roas dezhi, hervez anv barzhel Amerika. Ne ouie ket avat e oa an elfenn nevez mesket gant [[tantalom]] (mesket eo Nb ha Ta er ''ferrokolombit'', evel meneget amañ a-uc'h), ar pezh a lakaas reuz e bed ar gimiezh. Droukvesket e voe niobiom ha tantalom ; neuze e voe kredet e oa pemp elfenn disheñvel, a voe anvet ''niobiom'' (< [[Niobe, merc'h Tantalos|Niobe]]), ''tantalom'' (< [[Tantalos, mab da Zeus|Tantalos]]), ''dianiom'' (< [[Diana (doueez)|Diana]]), ''pelopiom'' (< [[Pelops]]) hag ''ilmeniom'' (< Menez Ilmen en [[Oural]]), pa ne oa eus an teir elfenn diwezhañ nemet niobiom pe ur meskaj niobiom-tantalom<ref>[http://www.springerlink.com/content/r220084238562174/ ''Frenesius' Journal of Analytical Chemistry''] {{de}} Liamm oberiant 16 HER 12</ref>.<br> Etre [[1864]] ha [[1866]] e voe diskouezet splann ne oa nemet div elfenn aze, an niobiom hag an tantalom. Adalek 1866 e teuas ar c'himiour [[suis]] Jean Charles Galissard de Marignac a-benn da genderc'hañ niobiom didantaliom, na voe ket arveret kent [[1920]] (da fardañ lampoù dre [[kannder|gannder]])<ref>GUPTA C. K. & SURI A. K., ''Extractive Metallurgy of Niobium'', CRC Press, 1994 ISBN 978-0-8493-6071-8 {{en}}</ref>. Buan e voe an niobiom erlerc'hiet gant ar [[wolfram]] evit an arver-se. * Daou anv a voe arveret betek [[1953]] : ''kolombiom'' (Cb) er Stadoù-Unanet ha ''niobiom'' (Nb) en [[Europa]], daoust ma oa bet divizet implijout ''niobiom'' hepken e [[1949]] ha ma voe ''niobiom'' degemeret gant an IUPAC<ref>[http://www.iupac.org/publications/pac/ ''Pure and Applied Chemistry (IUPAC)''] {{en}} Liamm oberiant 16 HER 12</ref> e [[1950]] goude ur meni brezel a badas tost da gant vloaz. == Perzhioù == Ur metal ''orjalennus'' eo an niobiom, da lavaret eo e c'haller e astenn hep na dorrfe — kaletoc'h e teu pa vez dambur avat.<br> [[Gwarellegezh|Kewarellek]] eo, da lavaret eo e vez desachet hepken gant ur gwarellvaez hep bezañ argaset gantañ.<br> [[Dreistreüsted|Dreistreüs]] e teu da vezañ pa vez lakaet yenoc'h eget -150 [[Gwrezverk|° C]]. === Kimiek === E 2 468&nbsp;°C e teuz an niobiom. Diaes-tre eo e [[oksiderezh|oksidañ]], ha pa zeuer a-benn e c'han gwiskadoù [[kaeell]]où.<br> Peuzheñvel ouzh re an tantalom eo perzhioù kimikel an niobiom, ha dre m'eo marc'hadmatoc'h ha paotoc'h e vez alies arveret Nb e-lec'h Ta. === Izotopoù === '''⁹³Nb''' eo an [[izotop]] stabil nemetañ a zo en natur. Tremen 32 izotop all zo bet kevanaozet, eus '''⁸¹Nb''' betek '''¹¹³Nb''', ⁹²Nb o vezañ an hini stabilañ ([[hanter-vuhez]] : 34,7 milion a vloavezhioù). == Implij == * Adalek ar bloavezhioù 1920 e voe merzet e talvez an niobiom da greñvaat an [[dir]], ar pezh a reer hiziv c'hoazh : war-dro 90 % eus an niobiom a vez kenderc'het a ya da fardañ dir evit ar greanterezh nukleel, ar [[karr-nij|c'hirri-nij]], ar [[fuc'hell]]où hag all. * Kendeuzet gant [[germaniom]] (Nb₃Ge), [[staen]] (Nb₃Sn) pe [[titaniom|ditaniom]] (NbTi) e teu an niobiom da vezañ dreistreüs pa c'houzañv redoù tredan kreñv ha gwarellvaezioù ; dre ar perzh-se e farder [[mekanikoù]]-tredan ha tredanwarelloù, hag ivez binvioù evit ar [[mezegiezh|vezegiezh]]. * [[Strink]]ennoù ''niobat [[litiom]]'' LiNbO₃ zo arveret er [[pellgehenterezh]] (pellgomzoù hezoug, [[gouluz]]erioù luc'hek). * Er brageriz ez implijer niobiom da reiñ livioù d'ar metaloù, hag ivez abalamour ma ne ro allergiezh ebet ; en abeg d'ar pezh diwezhañ-mañ e vez an niobiom arveret er [[surjianerezh]]. * Ur metal nobl eo an niobiom er [[Moneizoniezh|voneizoniezh]] evel an [[aour]] pe an [[arc'hant]], a-benn lakaat livioù hag arlivioù er metal. === Erlec'hiadoù === [[Molibden]] ha [[vanadiom]] a c'hall erlec'hiañ an niobiom en dir, evel [[tantalom]] ha [[titaniom]] ; [[prierezh]]ioù, [[wolfram]], tantalom ha molibden a vez lakaet e-lec'h niobiom en ardivinkoù a rank labourat e gwrezverkoù uhel.<br> Alies avat ne vez ket an erlec'hiadoù par d'an niobiom er greantelezh, evit abegoù efedusted pe goust. == Notennoù == {{Daveoù}} <div style="font-size:90%;"> == Daveennoù == * [http://portal.acs.org/portal/acs/corg/content ''American Chemical Society''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 12</small> * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Gimiezh'', Preder, Plomelin, 2008 ISBN 978-2-901383-69-7 [http://preder.net/index.php?lang=bz Preder] * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Fizik'', Preder, Plomelin, 2006 ISBN 978-2-901383-64-2 * ''Annales de chimie et de physique'', [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb343780820/date.r=.langFR Gallica / ''Bibliothèque nationale de France''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic weights of the elements 2007 (IUPAC Technical Report)'' [http://www.iupac.org/publications/pac/81/11/2131/ ''Pure an Applied Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic Weights and Isotopic Compositions for All Elements'' [http://physics.nist.gov/cgi-bin/Compositions/stand_alone.pl?ele=&ascii=html&isotype=some ''National Institute of Standards and Technology''] {{en}} <small>Liamm oberiant 18 HER 12</small> * [https://web.archive.org/web/20110525023159/http://www.brgm.fr/index.jsp ''Bureau de Recherche Géologique et Minière (BRGM)''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * CONSIDINE Glenn D., ''Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry'', Wiley-Interscience, 2005 ISBN 978-0-471-61525-5 {{en}} * DEPOVERE Paul, ''La classification périodique des éléments — La merveille fondamentale de l'Univers'', De Boeck, Brussels, Belgia, 2002 ISBN 978-2-8041-4107-3 {{fr}} * EMSLEY John, ''Nature's Building Blocks — An A-Z Guide to the Elements'', Oxford University Press, 2001 ISBN 978-0-19-850341-5 {{en}} * ''Geriadur brezhoneg'' An Here, Plougastell-Daoulaz, 2001 ISBN 978-2-86843-236-0 * ÉTIENNE Guy, ''Geriadur ar Stlenneg'', Preder, 1996 ISBN 978-2-901383-14-7 * HOLDEN Norman, ''History of the Origin of the Chemical elements and Their Discoverers'', New York, 2001 [http://www.nndc.bnl.gov/content/elements.html ''Brookhaven National Laboratory''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [http://www.iupac.org/publications/pac/ ''International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [https://web.archive.org/web/20121031181703/http://www.jinr.ru/default.asp?language=eng ''Joint Institute for Nuclear Research (ОИЯИ e Dubna)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 2012</small> * LIDE David R., ''CRC Handbook of Chemistry and Physics - 88th Edition'', CRC Press, 2007 ISBN 978-0-8493-0488-0 {{en}} * [http://www.nndc.bnl.gov/ ''National Nuclear Data Center''] {{en}} <small>Liamm oberiant 09 KZU 12</small> * [http://www.rsc.org/periodic-table/ ''Royal Society of Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 03 KZU 2012</small> * STWERTKA Albert, ''A Guide to the Elements'', Oxford University Press, 1996 ISBN 978-0-19-508083-4 {{en}} * [https://web.archive.org/web/20140104110225/http://webelements.com/ ''Webelements''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 2012</small> </div> {{ElfennoùKimiek}} [[Rummad:Elfennoù kimiek]] galtrf0w14wap99xegoyknhhchne7va 0 101900 2195784 2128507 2026-07-27T09:04:08Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195784 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:auto; font-size:90%;" |- ! colspan="2"| <div style="background-image:linear-gradient(to right, #ffbfff, #fff);"> {| width="100%" |- ! style="text-align:right; font-size:2em; padding-top:10px;"|Neodimiom |[[Restr:Vector molecule.svg|32px|right]] |}</div> |- | colspan="2" style="text-align:center;"| [[Prazeodimiom]] – '''Neodimiom''' – [[Prometiom]] |- | colspan="2" | {| |- | <br>'''Nd'''<br>[[Uraniom|U]] | colspan="2"| [[Restr:Nd-TableImage.svg|250px|Taolenn beriodek, Neodimiom]] <div style="text-align: right"><mark>[[Taolenn beriodek an elfennoù|Taolenn beriodek]]</mark></div> |} |- bgcolor="#ffbfff" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù hollek |- |'''[[Niver atomek]]''' || 60 |- |'''[[Rummad kimiek]]''' || [[Lantanid]]où |- |'''[[Strollad eus an daolenn beriodek|Strollad]]''' || Lantanidoù |- |'''[[Trovezh (taolenn drovezhiek)|Trovezh]]''' || 6 |- |'''[[Bloc'h (Taolenn drovezhiek)|Bloc'h]]''' || f |- |'''[[Tolz atomek]]''' || 144,240 |- bgcolor="#ffbfff" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Aozadur elektronek |- | colspan="2" style="text-align:center;"| '''[[Aozadur elektronek an atomoù|[Xe] 4f⁴ 6s²]]'''<br>Dasparzh an elektronoù : '''2, 8, 18, 22, 8, 2''' |- | colspan="2" | [[Restr:Electron shell 060 Neodymium - no label.svg|center|150px]] |- bgcolor="#ffbfff" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù atomek |- valign="top" |'''[[Niver oksidadur]]''' || '''+ 3'''<br>''Oksidenn [[bazenn|vazennek]] skañv'' |- |'''[[Tredanleiegezh]]''' || 1,14 <small>''(Skeul Linus Pauling)''</small> |- valign="top" |'''[[Gremmoù ionadur]]'''|| '''1 :''' 533,081 kJ/mol<br>'''2 :''' 1 034,322 kJ/mol<br>'''3 :''' 2 132,324 kJ/mol<br>'''4 :''' 3 898,004 kJ/mol |- |'''[[Skin atomek]]''' || 239 pm |- |'''[[Skin kenamsav]]''' || 188 pm |- |'''[[Skin Van der Vaals]]''' || (stlenn ebet) |- bgcolor="#ffbfff" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù fizikel |- |'''[[Arvez]]''' || Kaled |- | '''[[Douester]] (≈20&nbsp;°C)''' || 7 g/cm³ |- | '''[[Teuzverk]]''' || 1 016&nbsp;°C |- | '''[[Bervverk]]''' || 3 074&nbsp;°C |- | '''[[Tredanharzusted]]''' || 643 nΩ•m (e 20&nbsp;°C) |- bgcolor="#ffbfff" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Neuz an elfenn |- | colspan="2" | [[Restr:Neodymium2.jpg|280px|center]] ---- |- ! [[Restr:Info icon 001.svg|24px|link=[[Skoazell:Elfennoù kimiek]]]] |} Un [[elfenn gimiek]] eo an '''neodimiom''' ; '''Nd''' eo e [[arouez kimiek]], '''60''' e [[niver atomek]] ha '''144,240''' e [[mas atomek|dolz atomek]]. == Istor == E [[1839]] e tizoloas ar [[kimiezh|c'himiour]] [[Sveden|svedat]] Carl Gustaf Mosander an [[didimiom]], a zo ur meskaj eus tri [[douar rouez]] ; unan anezho eo ar [[keriom|c'heriom]] ₅₈Pr, bet dizoloet gant Axel Erdmann e 1839 ivez.<br> E [[1885]] e voe hiniennekaet an div elfenn all gant ar c'himiour [[aostria]]n Carl Auer von Wesbach : ar [[prazeodimiom]] '''₅₈Pr''' hag an '''neodimiom''' ₆₀Nd. Eus ar [[gresianeg]] νέος ''neos'', "nevez", ha διδύμος ''didumos'', "gevell" e teu ''neodimiom'' : kevret gant keriom ha prazeodimiom en e gaver er c'hailhoù. == Kenderc'hadur == Er c'hailhoù ''bastnäsit'' (Pr,La,Y)[[karbon|C]]O₃[[fluor|F]] ha ''monazit'' (Pr,La,[[thoriom|Th]],Nd,Y)[[fosfor|P]]O₄ pergen e kaver neodimiom.<ref name="USGS">[https://web.archive.org/web/20130313052038/http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/rare_earths/mcs-2012-raree.pdf ''United States Geological Survey'']</ref>. == Perzhioù == Ur metal liv an [[argant]] gwenn, blot, govelius hag orjalennus eo an neodimiom.<br> Buan e vez [[oksidadur|oksidet]] en aer ; diskolpañ a ra an oksidenn, ar pezh a laka muioc'h a vetal en aer : goude ur bloavezh ne chom nemet oksidenn neodimiom<ref>[http://www.elementsales.com/re_exp/index.htm ''Metallium Inc.''] {{en}} Liamm oberiant 15 GEN 13</ref>. === Kimiek === Par da re ar c'heriom ha re ar prazeodimiom eo perzhioù kimiek an neodimiom. * E 150[[gwrezverk|°C]] e tev an neodimiom da reiñ ''oksidenn neodimiom(III)'' : :4 Nd + 3 O₂ → 2 Nd₂O₃ * Dazgwerediñ gorrek e ra Pr gant dour yen, ha buan gant dour zomm da reiñ ''hidroksidenn neodimiom(III)'' : :2 Nd [k] + 6 H₂O [d] → 2 Nd(OH)₃ [dz] + 3 H₂ [g]<ref>Alc'hwez : ''k'' = kalet, ''d'' = dourek, ''dz'' = dourzileizhenn, ''g'' = [[gaz]]</ref> * Gant an holl [[halogen]]où e tazgwered an neodimiom diouzhtu : :2 Nd (k) + 3 F₂ (g) → 2 NdF₃ (k) [liv mouk] :2 Nd (k) + 3 [[klor|Cl]]₂ (g) → 2 NdCl₃ (k) [gell-mouk] :2 Nd (k) + 3 [[brom|Br]]₂ (g) → 2 NdBr₃ (k) [mouk] :2 Nd (k) + 3 ||iod|I]]₂ (g) → 2 NdI₃ (k) [gwer] === Izotopoù === Eus Nd-124 betek Nd-161 ez astenn skalfad [[izotop]]où an neodimiom.<br /> Pemp izotop stabil a gaver en natur : ¹⁴²Nd, ¹⁴³Nd, ¹⁴⁵Nd, ¹⁴⁶Nd ha ¹⁴⁸Nd, Nd-142 o vezañ an hini stabilañ.<br /> Skinizotopoù zo anavezet ivez, 33 anezho, ar re stabilañ o vezañ Nd-144 hag Nd-150 ; en natur e vezont kavet. {| class="wikitable" |+ Izotopoù stabilañ an neodimiom |- ! scope="col" | Izotop ! scope="col" | % en natur ! scope="col" | [[Hanter-vuhez]] ! scope="col" | Digevanad |- align="center" | '''¹⁴²Nd''' || 27,2 | colspan="2" | Stabil, 82 [[neutron]] |- align="center" | '''¹⁴³Nd''' || 12,2 | colspan="2" | Stabil, 83 [[neutron]] |- align="center" | '''¹⁴⁴Nd''' || 23,8 || 2,29 x 10¹⁵ bloavezh || ¹⁴⁰Ce (dre [[rannig α|skinoù α]]) |- align="center" | '''¹⁴⁵Nd''' || 8,3 || > 6 x 10¹⁶ bloavezh || ¹⁴¹Ce (dre skinoù α) |- align="center" | '''¹⁴⁶Nd''' || 17,2 | colspan="2" | Stabil, 86 [[neutron]] |- align="center" | rowspan="2" | '''¹⁴⁸Nd''' | rowspan="2" | 5,7 | rowspan="2" | > 3 x 10¹⁸ bloavezh | ¹⁴⁴Ce (dre skinoù α) |- align="center" | ¹⁴⁸[[samariom|Sm]] (dre [[rannig β|skinoù β]]) |- align="center" | '''¹⁵⁰Nd''' || 5,6 || 6,7 x 10¹⁸ bloavezh || ¹⁵⁰Sm (dre skinoù β) |} == Arver == * [[Gwer]] : Oksidenn neodimiom (Nd₂O₃) a lakaer er gwer evit e livañ en ur skalfad em astenn eus mouk betek ruz teñval ha griz. Hervez natur ar gouloù (naturel pe get) a sko warni e kemm arliv ur glogorenn fardet gant 5% neodimiom. * [[Gwarellegezh|Gwarelloù]] : Ar gwarelloù galloudusañ a anavezer eo ar re fardet gant neodimiom (Ne₂[[houarn|Fe]]₁₄[[bor|B]]). Gouest int da sevel tolzadennoù mil gwezh brasoc'h eget o zolz dezho. Skañvoc'h, kreñvoc'h ha marc'hadmatoc'h int eget ar gwarelloù fardet gant [[samariom]] ha [[kobalt]] (SmCo₅), hogen koll a ra ar gwarelloù Ne₂Fe₁₄B o galloud er gwrezverkoù uhel ha techet e vezont da verglañ, ar pezh na c'hoarvez ket gant SmCo₅, a chom stabil bepred. : E kement degouezh ma ranker ober gant gwarelloù bihan, skañv ha kreñv ez arverer neodimiom : da fardañ [[klevell]]où, korrglevelloù evit ar binvioù-seniñ (ar [[gitar]]où-[[tredan]], da skouer), [[uhelgomzer]]ioù, [[selaouell]]où, [[pladenn galet|kantennoù kalet]] an [[urzhiataer]]ioù. : Er c'hefluskerioù-tredan en o implijer ivez, evel el [[lunellouriezh|lunelloù]] [[aerlestr|aerlistri]], en [[aerluzell]]où hag er c'hirri hiron — war-dro 1 [[kilogramm|kg]] a neodimiom zo e keflusker ur c'harr hiron<ref>GORMAN Steve, ''As hybrid cars gobble rare metals, shortage looms'' [https://web.archive.org/web/20121228035343/http://www.reuters.com/article/2009/08/31/us-mining-toyota-idUSTRE57U02B20090831 ''Reuters'', 31 EOS 09] {{en}} Liamm oberiant 19 GEN 13</ref> * [[Laser]] : [[Ion]]ennoù neodimium a implijer da fardañ [[strink]]ennoù evel Nd:[[Itriom|Y]]₃[[aluminiom|Al]]₅O₁₂, [[litiom|Li]]YF₄ ha Y[[vanadiom|V]]O₄ a-benn amplaat hordennoù skinadoù laser e rann [[danruz]] ar [[skalfad tredanwarellek]] (700 [[metr|nm]]-1 mm o [[hirder gwagenn|zrohed]]). Bukelloù-laser, gwer pe ruz liv an hordenn, a reer gant hevelep strinkennoù goude bezañ o zroet e [[gouloù]] gwelus dre gemmañ an trohed. Da ziskouez stlennoù pouezus war ur skramm e talvezont, e-kerzh kentelioù pe brezegennoù. == Notennoù == {{Daveoù}} <div style="font-size:90%;"> == Daveennoù == * [http://portal.acs.org/portal/acs/corg/content ''American Chemical Society''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 12</small> * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Gimiezh'', Preder, Plomelin, 2008 ISBN 978-2-901383-69-7 [http://preder.net/index.php?lang=bz Preder] * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Fizik'', Preder, Plomelin, 2006 ISBN 978-2-901383-64-2 * ''Annales de chimie et de physique'', [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb343780820/date.r=.langFR Gallica / ''Bibliothèque nationale de FranPr''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic weights of the elements 2007 (IUPAC Technical Report)'' [http://www.iupac.org/publications/pac/81/11/2131/ ''Pure an Applied Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic Weights and Isotopic Compositions for All Elements'' [http://physics.nist.gov/cgi-bin/Compositions/stand_alone.pl?ele=&ascii=html&isotype=some ''National Institute of Standards and Technology''] {{en}} <small>Liamm oberiant 18 HER 12</small> * [https://web.archive.org/web/20110525023159/http://www.brgm.fr/index.jsp ''Bureau de Recherche Géologique et Minière (BRGM)''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * CONSIDINE Glenn D., ''Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry'', Wiley-InterscienPr, 2005 ISBN 978-0-471-61525-5 {{en}} * DEPOVERE Paul, ''La classification périodique des éléments — La merveille fondamentale de l'Univers'', De Boeck, Brussels, Belgia, 2002 ISBN 978-2-8041-4107-3 {{fr}} * EMSLEY John, ''Nature's Building Blocks — An A-Z Guide to the Elements'', Oxford University Press, 2001 ISBN 978-0-19-850341-5 {{en}} * ''Geriadur brezhoneg'' An Here, Plougastell-Daoulaz, 2001 ISBN 978-2-86843-236-0 * ÉTIENNE Guy, ''Geriadur ar Stlenneg'', Preder, 1996 ISBN 978-2-901383-14-7 * HOLDEN Norman, ''History of the Origin of the Chemical elements and Their Discoverers'', New York, 2001 [http://www.nndc.bnl.gov/content/elements.html ''Brookhaven National Laboratory''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [http://www.iupac.org/publications/pac/ ''International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [https://www.jlab.org/ ''Jefferson Lab''] {{en}} <small>Liamm oberiant 22 KZU 2012</small> * [https://web.archive.org/web/20121031181703/http://www.jinr.ru/default.asp?language=eng ''Joint Institute for Nuclear Research (ОИЯИ e Dubna)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 2012</small> * [http://www.elementschimiques.fr/?fr/proprietes/chimiques/rayon-de-van-der-waals ''Les propriétés chimiques''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 07 GEN 13</small> * LIDE David R., ''CRC Handbook of Chemistry and Physics - 88th Edition'', CRC Press,2007 ISBN 978-0-8493-0488-0 {{en}} * [http://www.rsc.org/periodic-table/ ''Royal Society of Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 03 KZU 2012</small> * STWERTKA Albert, ''A Guide to the Elements'', Oxford University Press, 1996 ISBN 978-0-19-508083-4 {{en}} * [https://web.archive.org/web/20140104110225/http://webelements.com/ ''Webelements''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 2012</small> <div> {{ElfennoùKimiek}} [[Rummad:Elfennoù kimiek]] bawy4dd3py6k8lf5316ntfe8rxfox8h 0 102601 2195786 2186788 2026-07-27T09:12:34Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195786 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:auto; font-size:90%;" |- ! colspan="2"| <div style="background-image:linear-gradient(to right, #f9c, #fff);"> {| width="100%" |- |[[Restr:Radiation warning symbol.svg|32px]] ! style="text-align:center; font-size:2em; padding-top:10px;"|Neptuniom |[[Restr:Vector molecule.svg|32px|right]] |}</div> |- | colspan="2" style="text-align:center;"| [[Uraniom]] – '''Neptuniom ''' – [[Plutoniom]] |- | colspan="2" style="text-align:center;"| {| |- | <br>[[Prometiom|Pm]]<br>'''Np''' | colspan="2"| [[Restr:Np-TableImage.png|250px|Taolenn beriodek, Neptuniom]] <div style="text-align: right"><mark>[[Taolenn beriodek an elfennoù|Taolenn beriodek]]</mark></div> |} |- bgcolor="#f9c" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù hollek |- |'''[[Niver atomek]]''' || 93 |- |'''[[Rummad kimiek]]''' || [[Aktinid]]où |- |'''[[Strollad eus an daolenn beriodek|Strollad]]''' || Aktinidoù |- |'''[[Trovezh (taolenn drovezhiek)|Trovezh]]''' || 7 |- |'''[[Bloc'h (taolenn drovezhiek)|Bloc'h]]''' || f |- |'''[[Tolz atomek]]''' || [237] |- bgcolor="#f9c" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Aozadur elektronek |- | colspan="2" style="text-align:center;"| '''Aozadur elektronek an atomoù'''<br>[Rn] 5f⁴ 6d¹ 7s² |- | colspan="2" style="text-align:center;"| Dasparzh an elektronoù : '''2, 8, 18, 32, 22, 9, 2''' |- | colspan="2" | [[Restr:Electron shell 093 Neptunium - no label.svg|center|150px]] |- bgcolor="#f9c" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù atomek |- valign="top" |'''[[Niver oksidadur]]''' || +5 |- |'''[[Tredanleiegezh]]''' || 1,30 <small>''(Skeul Linus Pauling)''</small> |- valign="top" |'''[[Gremmoù ionadur]]'''|| '''1 :''' 604,53 kJ/mol<br>'''2 :''' 1 110 kJ/mol<br>'''3 :''' 1 900 kJ/mol |- |'''[[Skin atomek]]''' || 175 pm |- |'''[[Skin kenamsav]]''' || 171 pm |- |'''[[Skin Van der Vaals]]''' || 270 pm |- bgcolor="#f9c" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù fizikel |- |'''[[Arvez]]''' || Kaled |- |'''[[Douester]] (≈20&nbsp;°C)''' || 20,450 g/cm³ |- |'''[[Teuzverk]]''' || 637&nbsp;°C |- |'''[[Bervverk]]''' || 4 000&nbsp;°C |- |'''[[Tredanharzusted]]''' || 12 nΩ•m (e 20&nbsp;°C) |- bgcolor="#f9c" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Neuz an elfenn |- | colspan="2" | [[Restr:Neptunium2.jpg|280px|Neptuniom|center]] Ur bellenn neptuniom ---- |- ! colspan="2" style="text-align:center;"| [[Restr:Info icon 001.svg|24px|link=[[Skoazell:Elfennoù kimiek]]]] |} Un [[elfenn gimiek]] [[treuzuraniad|treuzuraniat]] [[skinoberiegezh|skinoberiek]] eo an '''neptuniom''' ; '''Np''' eo e [[arouez kimiek]], '''93''' e [[niver atomek]] ha '''237,048''' e [[mas atomek|dolz atomek]]. Ar pempvet [[aktinid]] eo e [[taolenn beriodek an elfennoù|taolenn drovezhiek an elfennoù kimiek]]. == Istor == E [[1934]] e kredas an ijinour [[Republik Tchek|tchek]] Odolen Koblic en doa kavet an elfenn 93 e dour-riñsañ un tamm ''pitchblende'' [[uraniom|U]][[oksigen|O]]₂ ''(uraninit)'' a oa bet rostet ; ''bohemium'' a reas eus an elfenn diwar [[Bohemia]], met ur meskaj [[wolfram]] ha [[vanadiom]] e oa e gwirionez.<br /> En hevelep bloavezh ez embannas ar [[fizik]]our [[Italia]]n Enrico Fermi ([[1901]]-[[1954]]) e oa deuet a-benn da genderc'hañ an elfennoù 93 ha 94 dre skinata [[uraniom]] gant [[neutron]]où, ar pezh a voe lakaet en arvar gant ar fizikourez ha [[kimiezh|kimiourez]] [[Alamagn|alaman]] Ida Tacke-Noddack ([[1896]]-[[1978]]). Hervezi e c'halle ar c'henderc'hadoù-se bezañ an disoc'h eus dazgweredoù nevez etre an neutronoù hag atomoù an uraniom — ganti e oa ar gwir : rakwelet he devoa ar [[skiriad derc'hanel]], a oa bet dizoloet gant E. Fermi hep gouzout dezhañ<ref>NODDACK Ida, ''Über das Element 93'', Angewandte Chemie 1934, niv.47, pp.653–655 [http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ange.19340473707/abstract Wiley Online Library] {{de]] & [http://bourabai.narod.ru/tyapkin/element93.htm ''On Element 93''] {{en}} Liamm oberiant 07 MEU 13</ref>. Diwezhatoc'h, e [[1938]], e voe kavet an elfenn 93 en un tamm kailh ''tantalit'' [([[houarn|Fe]],[[manganez|Mn]])[[tantalom|Ta]]₂O₆] gant ar gimiourez c'hall Yvette Cauchois ([[1908]]-[[1999]]) hag ar fizikour [[Roumania|roumanat]] Horia Hulubei ([[1896]]-[[1972]]) dre [[skalfadsellerezh]] ; ''sequanium'' a rejont eus an elfenn hervez ''Sequana'', anv [[latin]] ar stêr [[Saena|Seine]] a dreuz [[Pariz]]. Nac'het e voe ar gavadenn avat, war zigarez ma ne c'halljed ket kavout an elfenn 93 en natur — louc'hoù eus Np-237 hag Np-239 a gaver en natur e gwirionez, ha marteze e oa bet dizoloet ₉₃Np e Paris rak neptuniom a voe kavet en un tamm ''uraninit'' e [[1952]]<ref>EMSLEY John, ''Nature's Building Blocks''</ref>. D'an 8 a viz Even [[1940]] e voe kenderc'het [[izotop]] 239 an elfenn 93 e [[Skol-veur Kalifornia, Berkeley]] gant Edwin Mattison McMillan ([[1907]]-[[1991]]) ha Philip Hauge Abelson ([[1913]]-[[2004]]) dre skinata [[uraniom]]-238 gant neutronoù<ref>McMILLAN Edwin M. & ABELSON Philip H., ''Radioactive Element 93'', Physical Review, niv.54, pp.1185-1186 (1940) [http://prola.aps.org/abstract/PR/v57/i12/p1185_2 ''Physical Review Online Archive''] {{en}} Liamm oberiant 07 MEU 13</ref>. ''Neptunium'' a rejont eus an elfenn nevez, peogwir e teu goude an uraniom evel m'emañ [[Neizhan (planedenn)|Neizhan]] goude [[Ouran (planedenn)|Ouran]] e [[koskoriad an Heol]].<br> Setu amañ dazgwered E. M. McMillan ha P. H. Abelson e 1940 : {| align="center" |- | align="right" valign="bottom" | <small>238</small> | rowspan="3"| <big>'''U''' +</big> | align="right" valign="bottom" | <small>1</small> | rowspan="3" | <big>'''n'''</big> —→ | align="right" valign="bottom" | <small>239</small> | rowspan="3" | <big>'''U'''</big> | rowspan="3" align="center" | ''β^-''<br />————→<br /><small>''23 mn''</small> | align="right" valign="bottom" | <small>239</small> | rowspan="3" | <big>'''Np'''</big> | rowspan="3" align="center" | ''β^-''<br />————→<br /><small>''2,355 devezh''</small> | align="right" valign="bottom" | <small>239</small> | rowspan="3" | <big>'''Pu'''</big> |- valign="top" | align="right" | <small>92</small> | align="right" | <small>0</small> | align="right" | <small>92</small> | align="right" | <small>93</small> | align="right" | <small>94</small> |- |} Evel a weler, un neutron a voe ouzhpennet d'an uraniom-238 da reiñ U-239, a zigevanas dre [[rannig β|skinoù β]] ; goude 23 [[eilenn|munutenn]] e roas '''neptuniom-239''', ha hemañ a zigevanas ivez, da reiñ [[plutoniom]]-239 tremen daou devezh goude. E [[1951]] e voe roet [[Priz Nobel]] ar gimiezh da E. M. McMillan evit bezañ kevanaozet ar c'hentañ elfenn pounneroc'h eget an uraniom. == Perzhioù == Ur metal liv an arc'hant eo an neptuniom glan. An neptuniom eo an elfenn a chom ar pellañ en he stad dourek etre he stad kalet hag he stad aezhennek : 3 265[[gwrezverk|°C]] eo ar skalfad etre e deuzverk hag e vervverk. === Kimiek === Dazgweredus-kenañ eo gant an holl [[trenkenn|drenkennoù]] ha gant an [[oksigen]].<br> Par da re an uraniom eo perzhioù kimiek an neptuniom. === Izotopoù === Naontek [[izotop]] eus an neptuniom zo anavezet, eus ²²⁵Np betek ²⁴⁴Np, an hini stabilañ o vezañ Np-237 gant un [[hanter-vuhez]] a 2,14 milion a vloavezhioù.<br> Evel an uraniom-235 ez eo an neptuniom-237 gouest da c'houzañv ar skiriad derc'hanel, ar pezh a c'hall bezañ arveret da fardañ bombezennoù nukleel<ref>WEISS P., ''Little-studied metal goes critical. (Neptunium Nukes?)'', [http://www.thefreelibrary.com/Little-studied+metal+goes+critical.+(Neptunium+Nukes%3F).-a094011322 ''Science News'', 26/10/2002] {{en}} Liamm oberiant 08 MEU 13</ref>.<br> Pa zigevan an darn vuiañ eus an elfennoù pounner da reiñ izotopoù eus ar [[plom]] ₈₂Pb e tigevan Np-237 war-du [[talliom|Tl]]-205 ha [[bismut|Bi]]-209, ar pezh a anver "[[digevanidigezh ristennek]] an neptuniom". {| class="wikitable" |+ Izotopoù stabilañ an neptuniom |- ! scope="col" | Izotop ! scope="col" | % en natur ! scope="col" | Hanter-vuhez ! scope="col" | Digevanidigezh |- align="center" | rowspan="2" | '''²³⁵Np''' | rowspan="2" | kevanaozet | rowspan="2" | 396,1 devezh | [[rannig α|α]] → ²³¹[[protaktiniom|Pa]] |- align="center" | [[degerc'had elektronoù|ε]] → ²³⁵U |- align="center" | rowspan="3" | '''²³⁶Np''' | rowspan="3" | kevanaozet | rowspan="3" | 1,54x10⁵ bloavezh | ε → ²³⁶U |- align="center" | [[rannig β|β^-]] → ²³⁶Pu |- align="center" | α → ²³²Pa |- align="center" | '''²³⁷Np''' || [[Louc'h (skinizotop)|louc'h]] || 2,144x10⁶ bloavezh || [[skiriad derc'hanel|SD]] & α → ²³³Pa |- align="center" | '''²³⁹Np''' || louc'h || 2,356 devezh || β^- → ²³⁹Pu |} == Kenderc'hadur == Hiziv en deiz e kenderc'her neptuniom-237 en e stumm metalek peuzc'hlan diwar ar barrennadoù trelosk a zo bet arveret er [[kreizenn nukleel|c'hreizennoù derc'hanel]] : lakaet e vez Np[[fluor|F]]₃ da goazhañ dre vurezh [[litiom]] pe [[bariom|variom]] e 1200&nbsp;°C, hervez [[argerzh Van Arkel-De Boer]]. == Arver == * Ar plutoniom-238 implijet e ganerioù [[tredan]] an [[egorlestr|egorlistri]] a genderc'her dre skinata Np-237 gant neutronoù, hervez an dazgwered {| |- | align="right" valign="bottom" | <small>237</small> | rowspan="3"| <big>'''Np''' +</big> | align="right" valign="bottom" | <small>1</small> | rowspan="3" | <big>'''n'''</big> —→ | align="right" valign="bottom" | <small>238</small> | rowspan="3" | <big>'''Np'''</big> | rowspan="3" align="center" | ''β^-''<br />————→<br /><small>''2,117 devezh''</small> | align="right" valign="bottom" | <small>238</small> | rowspan="3" | <big>'''Pu'''</big> |- valign="top" | align="right" | <small>93</small> | align="right" | <small>0</small> | align="right" | <small>93</small> | align="right" | <small>94</small> |- |} * Peogwir e c'hall gouzañv ar skiriad derc'hanel e soñjer en neptumiom evit erlec'hiañ ouzh an uraniom er c'hreizennoù derc'hanel, a-benn kenderc'hañ tredan. Evel-just ez eus bet soñjet en armoù nukleel ivez, met ~60 [[kilogramm|kg]] eo [[tolz eizik]] an neptuniom, da lavaret eo an tolz bihanañ ma krog an [[dazgwered ristennek]] da vont en-dro ; tremen 1 000 gwezh kement-se a gaver er c'hreizennoù derc'hanel bep bloaz, hogen n'eur ket gouest d'o gounez ez-greantel c'hoazh. == Notennoù == {{Daveoù}} <div style="font-size:90%;"> == Daveennoù == * [http://portal.acs.org/portal/acs/corg/content ''American Chemical Society''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 12</small> * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Gimiezh'', Preder, Plomelin, 2008 ISBN 978-2-901383-69-7 [http://preder.net/index.php?lang=bz Preder] * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Fizik'', Preder, Plomelin, 2006 ISBN 978-2-901383-64-2 * ''Annales de chimie et de physique'', [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb343780820/date.r=.langFR Gallica / ''Bibliothèque nationale de FranPr''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic weights of the elements 2007 (IUPAC Technical Report)'' [http://www.iupac.org/publications/pac/81/11/2131/ ''Pure an Applied Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic Weights and Isotopic Compositions for All Elements'' [http://physics.nist.gov/cgi-bin/Compositions/stand_alone.pl?ele=&ascii=html&isotype=some ''National Institute of Standards and Technology''] {{en}} <small>Liamm oberiant 18 HER 12</small> * [https://web.archive.org/web/20110525023159/http://www.brgm.fr/index.jsp ''Bureau de Recherche Géologique et Minière (BRGM)''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * CONSIDINE Glenn D., ''Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry'', Wiley-InterscienPr, 2005 ISBN 978-0-471-61525-5 {{en}} * DEPOVERE Paul, ''La classification périodique des éléments — La merveille fondamentale de l'Univers'', De Boeck, Brussels, Belgia, 2002 ISBN 978-2-8041-4107-3 {{fr}} * EMSLEY John, ''Nature's Building Blocks — An A-Z Guide to the Elements'', Oxford University Press, 2001 ISBN 978-0-19-850341-5 {{en}} * ''Geriadur brezhoneg'' An Here, Plougastell-Daoulaz, 2001 ISBN 978-2-86843-236-0 * ÉTIENNE Guy, ''Geriadur ar Stlenneg'', Preder, 1996 ISBN 978-2-901383-14-7 * HOLDEN Norman, ''History of the Origin of the Chemical elements and Their Discoverers'', New York, 2001 [http://www.nndc.bnl.gov/content/elements.html ''Brookhaven National Laboratory''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [http://www.iupac.org/publications/pac/ ''International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [https://www.jlab.org/ ''Jefferson Lab''] {{en}} <small>Liamm oberiant 22 KZU 2012</small> * [https://web.archive.org/web/20121031181703/http://www.jinr.ru/default.asp?language=eng ''Joint Institute for Nuclear Research (ОИЯИ e Dubna)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 2012</small> * [http://periodic.lanl.gov/ ''Los Alamos National Laboratory''] {{en}} <small>Liamm oberiant 14 C'HWE 2013</small> * [http://www.elementschimiques.fr/?fr/proprietes/chimiques/rayon-de-van-der-waals ''Les propriétés chimiques''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 07 GEN 13</small> * LIDE David R., ''CRC Handbook of Chemistry and Physics - 88th Edition'', CRC Press, 2007 ISBN 978-0-8493-0488-0 {{en}} * [http://www.rsc.org/periodic-table/ ''Royal Society of Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 03 KZU 2012</small> * STWERTKA Albert, ''A Guide to the Elements'', Oxford University Press, 1996 ISBN 978-0-19-508083-4 {{en}} * [https://web.archive.org/web/20140104110225/http://webelements.com/ ''Webelements''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 2012</small> </div> {{ElfennoùKimiek}} [[Rummad:Elfennoù kimiek]] c7qetmanisf9pitv5m2lwy3ra88cgjx 0 102705 2195793 2095925 2026-07-27T10:21:17Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195793 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:auto; font-size:90%;" |- ! colspan="2"| <div style="background-image:linear-gradient(to right, #f9c, #fff);"> {| width="100%" |- |[[Restr:Radiation warning symbol.svg|32px]] ! style="text-align:center; font-size:2em; padding-top:10px;"|Nobeliom |[[Restr:Vector molecule.svg|32px|right]] |}</div> |- | colspan="2" style="text-align:center;"| [[Mendeleviom]] – '''Nobeliom''' – [[Lawrensiom]] |- | colspan="2" style="text-align:center;"| {| |- | <br>[[Iterbiom|Yb]]<br>'''No''' | colspan="2"| [[Restr:No-TableImage.png|250px|Taolenn beriodek, Nobeliom]] <div style="text-align: right"><mark>[[Taolenn beriodek an elfennoù|Taolenn beriodek]]</mark></div> |} |- bgcolor="#f9c" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù hollek |- |'''[[Niver atomek]]''' || 102 |- |'''[[Rummad kimiek]]''' || [[Aktinid]]où |- |'''[[Strollad eus an daolenn beriodek|Strollad]]''' || Aktinidoù |- |'''[[Trovezh (taolenn drovezhiek)|Trovezh]]''' || 7 |- |'''[[Bloc'h (taolenn drovezhiek)|Bloc'h]]''' || f |- |'''[[Tolz atomek]]''' || [259] |- bgcolor="#f9c" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Aozadur elektronek |- | colspan="2" style="text-align:center;"| '''Aozadur elektronek an atomoù'''<br>[Rn] 5f¹⁴ 7s² |- | colspan="2" style="text-align:center;"| Dasparzh an elektronoù : '''2, 8, 18, 32, 32, 8, 2''' |- | colspan="2" | [[Restr:Electron shell 102 Nobelium - no label.svg|center|150px]] |- bgcolor="#f9c" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù atomek |- valign="top" |'''[[Niver oksidadur]]''' || +2, '''+3''' |- |'''[[Tredanleiegezh]]''' || 1,30 <small>''(Skeul Linus Pauling)''</small> |- valign="top" |'''[[Gremmoù ionadur]]'''|| '''1 :''' 663 kJ/mol<br>'''2 :''' 1 250 kJ/mol<br>'''3 :''' 2 490 kJ/mol |- |'''[[Skin atomek]]''' || 246 pm |- |'''[[Skin kenamsav]]''' || 176 pm |- |'''[[Skin Van der Vaals]]''' || (stlenn ebet) |- bgcolor="#f9c" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù fizikel |- |'''[[Arvez]]''' || Kaled |- |'''[[Douester]] (≈20&nbsp;°C)''' || (stlenn ebet) g/cm³ |- |'''[[Teuzverk]]''' || 827&nbsp;°C |- |'''[[Bervverk]]''' || (stlenn ebet)°C |- |'''[[Tredanharzusted]]''' || (stlenn ebet) nΩ•m (e 20&nbsp;°C) |- ! colspan="2" style="text-align:center;"| ---- [[Restr:Info icon 001.svg|24px|link=[[Skoazell:Elfennoù kimiek]]]] |} Un [[elfenn gimiek]] [[treuzuraniad|treuzuraniat]] [[skinoberiegezh|skinoberiek]] eo an '''nobeliom''' ; '''No''' eo e [[arouez kimiek]], '''102''' e [[niver atomek]] ha '''259,101''' e [[mas atomek|dolz atomek]].<br> Ar pevarzekvet [[aktinid]] eo e [[taolenn beriodek an elfennoù|taolenn drovezhiek an elfennoù kimiek]]. == Istor == E [[1957]] ez embannas skiantourien an Ensavadur Nobel e [[Stockholm]] o doa dizoloet [[izotop]] 251 pe 253 en elfenn 102 dre skinata [[kuriom]]-244 gant [[karbon]]-13. ''Nobelium (No)'' eo an anv a rojont d'an elfenn nevez, en enor da [[Alfred Nobel]], kent distreiñ war o c'hiz : ne oant mui asur eus o c'havadenn.<br> E [[1958]] e voe kaset an hevelep arnodenn gant skipailh Albert Ghiorso ha Glenn T. Seaborg e Skol-veur [[Kalifornia]] (Berkeley). Izotop 250 ar [[fermiom]] a voe dinoet, o tont eus izotop 252 an elfenn 102, a voe anvet ''nobelium'' ivez : {| align="center" |- | align="right" valign="bottom" | <small>244</small> | rowspan="3"| <big>[[Kuriom|Cm]] +</big> | align="right" valign="bottom" | <small>12</small> | rowspan="3" | <big>[[Karbon|C]]</big> → | align="right" valign="bottom" | <small>256</small> | rowspan="3" | <big>''No''</big> → | align="right" valign="bottom" | <small>'''252'''</small> | rowspan="3" | <big>'''No''' + 4</big> | align="right" valign="bottom" | <small>1</small> | rowspan="3" | <big>[[neutron|n]] |- valign="top" | align="right" | <small>96</small> | align="right" | <small>6</small> | align="right" | <small>102</small> | align="right" | <small>'''102'''</small> | align="right" | <small>0</small> |} E [[1961]], pa oa o klask kevanaozañ an elfenn 103 ([[Lawrensiom|₁₀₃Lr]]) e prouas an hevelep skipailh en doa arsellet [[rannig α|skinoù α]] o tont eus an elfenn 102, a gredjont bezañ No-255. Diouzh o zu, ar [[Rusia]]ned e Labourva Flerov e Dubna ([[Unaniezh ar Republikoù Sokialour ha Soviedel|U. R. S. S.]]) a embannas e [[1966]] o doa kavet an elfenn 102 ivez, dre an dazgwered : {| align="center" |- | align="right" valign="bottom" | <small>238</small> | rowspan="3"| <big>[[Uraniom|U]] +</big> | align="right" valign="bottom" | <small>22</small> | rowspan="3" | <big>[[Neon|Ne]]</big> → | align="right" valign="bottom" | <small>260</small> | rowspan="3" | <big>''No''</big> → | align="right" valign="bottom" | <small>'''254'''</small> | rowspan="3" | <big>'''No''' + 6</big> | align="right" valign="bottom" | <small>1</small> | rowspan="3" | <big>n |- valign="top" | align="right" | <small>92</small> | align="right" | <small>10</small> | align="right" | <small>102</small> | align="right" | <small>'''102'''</small> | align="right" | <small>0</small> |- |} E [[1969]] e teuas skipailh Dubna a-benn da ziskouez kerentiezh kimiek etre ar 14vet [[lantanid]] ([[Iterbiom|₇₀Yb]]) hag an elfenn 102, a anvjont ''joliotium (Jo)'' en enor d'ar [[fizik]]our [[Bro-C'hall|gall]] [[Frédéric Joliot-Curie]] ([[1900]]-[[1958]]). E [[1992]] ez anzavas an ''International Union of Pure and Applied Chemistry'' (IUPAC) e oa labour Dubna e 1966 an hini resisañ, hogen miret e voe an anv ''nobelium'' abalamour d'an niver a bennadoù bet skrivet dija a rae dave da ₁₀₂No<ref>[http://pac.iupac.org/publications/pac/pdf/1997/pdf/6912x2471.pdf ''Names and symbols of transfermium elements'', IUPAC, 1997] {{en}} Liamm oberiant 19 MEU 13</ref>. == Perzhioù == Peogwir n'eus bet kavet izotop ebet eus ₁₀₂No a badfe pelloc'h eget ur [[eilenn|vunutenn]] ne c'haller kadarnaat perzh ebet d'an elfenn. === Izotopoù === C'hwezek skinizotop eus an nobeliom zo bet kevanaozet (²⁴⁸No hag an heuliad No-250 betek No-264), ha tri [[izomer derc'hanel]] zo (No-251m, No-253m ha No-254m). {| class="wikitable" |+ Izotopoù stabilañ an nobeliom |- ! scope="col" | Izotop ! scope="col" | % en natur ! scope="col" | Hanter-vuhez ! scope="col" | Digevanidigezh |- align="center" | rowspan="2" | '''²⁵³No''' | rowspan="2" | kevanaozet | rowspan="2" | 1,62 vunutenn | [[rannig α|α]] → ²⁴⁹[[Fermiom|Fm]] |- align="center" | [[rannig β|β]]⁺ → ²⁵³[[Mendeleviom|Md]] |- align="center" | rowspan="2" | '''²⁵⁴No''' | rowspan="2" | kevanaozet | rowspan="2" | 51 eilenn | α → ²⁵⁰Fm |- align="center" | β⁺ → ²⁵⁴Md |- align="center" | rowspan="2" | '''²⁵⁵No''' | rowspan="2" | kevanaozet | rowspan="2" | 3,1 munutenn | α → ²⁵¹Fm |- align="center" | β⁺ → ²⁵⁵Md |- align="center" | rowspan="2" | '''²⁵⁷No''' | rowspan="2" | kevanaozet | rowspan="2" | 25 eilenn | α → ²⁵³Fm |- align="center" | β⁺ → ²⁵⁷Md |- align="center" | rowspan="2" | '''²⁵⁹No''' | rowspan="2" | kevanaozet | rowspan="2" | 58 munutenn | α → ²⁵⁵Fm |- align="center" | [[degerc'had elektronoù|e]] → ²⁵⁹Md |} == Arver == Hini ebet. == Notennoù == {{Daveoù}} <div style="font-size:90%;"> == Daveennoù == * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Gimiezh'', Preder, Plomelin, 2008, ISBN 978-2-901383-69-7 [http://preder.net/index.php?lang=bz Preder] * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Fizik'', Preder, Plomelin, 2006, ISBN 978-2-901383-64-2 * CONSIDINE Glenn D., ''Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry'', Wiley-InterscienPr, 2005, ISBN 978-0-471-61525-5 {{en}} * DEPOVERE Paul, ''La classification périodique des éléments — La merveille fondamentale de l'Univers'', De Boeck, Brussels, Belgia, 2002, ISBN 978-2-8041-4107-3 {{fr}} * EMSLEY John, ''Nature's Building Blocks — An A-Z Guide to the Elements'', Oxford University Press, 2001, ISBN 978-0-19-850341-5 {{en}} * ''Geriadur brezhoneg'' An Here, Plougastell-Daoulaz, 2001, ISBN 978-2-86843-236-0 * ÉTIENNE Guy, ''Geriadur ar Stlenneg'', Preder, 1996, ISBN 978-2-901383-14-7 * GREENWOOD Norman N., ''Chemistry of the Elements'', Elsevier Science Ltd., 1997, ISBN 978-0-08-037941-8 {{en}} * LIDE David R., ''CRC Handbook of Chemistry and Physics - 88th Edition'', CRC Press, 2007, ISBN 978-0-8493-0488-0 {{en}} * ''McGraw-Hill Concise Encyclopedia of Chemistry'', McGraw-Hill Professional, 2004, ISBN 978-0-07-143953-4 {{en}} * SCERRI Eric R., ''The Periodic Table — Its Story and its Significance'', Oxford University Press, 2006, ISBN 978-0-19-530573-9 {{en}} * STWERTKA Albert, ''A Guide to the Elements'', Oxford University Press, 1996, ISBN 978-0-19-508083-4 {{en}} * ''The Merck Index - An Encyclopædia of Chemicals, Drugs and Biologicals'', Merck Manuals, 2006, ISBN 978-0-911910-00-1 {{en}} == Liammoù diavaez == * [http://portal.acs.org/portal/acs/corg/content ''American Chemical Society''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 12</small> * [http://www.rsc.org/periodic-table/ ''Royal Society of Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 03 KZU 2012</small> * [http://periodic.lanl.gov/ ''Los Alamos National Laboratory''] {{en}} <small>Liamm oberiant 14 C'HWE 2013</small> * [https://web.archive.org/web/20140104110225/http://webelements.com/ ''Webelements''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 2012</small> * [http://www.iupac.org/publications/pac/ ''International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [https://web.archive.org/web/20110721051025/http://www.nndc.bnl.gov/chart/ ''National Nuclear Data Center (NNDC)''] {{en}} <small>Liamm (skin)oberiant 13 MEU 2013</small> * ''Annales de chimie et de physique'', [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb343780820/date.r=.langFR Gallica / ''Bibliothèque nationale de FranPr''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic weights of the elements 2007 (IUPAC Technical Report)'' [http://www.iupac.org/publications/pac/81/11/2131/ ''Pure an Applied Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic Weights and Isotopic Compositions for All Elements'' [http://physics.nist.gov/cgi-bin/Compositions/stand_alone.pl?ele=&ascii=html&isotype=some ''National Institute of Standards and Technology''] {{en}} <small>Liamm oberiant 18 HER 12</small> * [https://web.archive.org/web/20110525023159/http://www.brgm.fr/index.jsp ''Bureau de Recherche Géologique et Minière (BRGM)''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * HOLDEN Norman, ''History of the Origin of the Chemical elements and Their Discoverers'', New York, 2001 [http://www.nndc.bnl.gov/content/elements.html ''Brookhaven National Laboratory''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [https://www.jlab.org/ ''Jefferson Lab''] {{en}} <small>Liamm oberiant 22 KZU 2012</small> * [https://web.archive.org/web/20121031181703/http://www.jinr.ru/default.asp?language=eng ''Joint Institute for Nuclear Research (ОИЯИ e Dubna)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 2012</small> * [http://www.elementschimiques.fr/?fr/proprietes/chimiques/rayon-de-van-der-waals ''Les propriétés chimiques''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 07 GEN 13</small> </div> {{ElfennoùKimiek}} [[Rummad:Elfennoù kimiek]] 27dzntdlc4govn14d60cgec029vtqpc 0 141621 2195774 1853530 2026-07-27T03:01:02Z CommonsDelinker 424 Lakaet eo bet ar restr [[c:File:Benjamin_Lincoln_by_Charles_Willson_Peale.jpg]] e-lec’h Benjamin_lincoln_by_charles_wilson_peale.jpg gant [[c:User:CommonsDelinker]] evit an abeg-mañ: [[:c:COM:FR|File renamed]]: typos 2195774 wikitext text/x-wiki [[Restr:Charles Wilson Peale - Self-Portrait with Angelica and Portrait of Rachel - Google Art Project.jpg|thumb|upright=1.2|Emboltred Charles Wilson Peale ([[1782]]-[[1785|85]]) dirak e wreg Angelica hag e verc'h Rachel]] '''Charles Willson Peale''', ganet d'ar [[15 a viz Ebrel]] [[1741]] hag aet da Anaon d'ar [[22 a viz C'hwevrer]] [[1827]], a oa ul livour, soudard, ijinour, skiantour, politikour ha bevoniour [[stadunanat]]. Chomet eo brudet evit al livadurioù poltred eus pennoù an [[Brezel dieubidigezh ar Stadoù Unanet|Dispac'h stadunanat]], hag eveel krouer unan eus kentañ mirdioù Stadoù-Unanet Amerika. == Taolennoù brudet == <gallery> Charles Willson Peale - Anne Catharine Hoof Green - Google Art Project.jpg|[[Anne Catherine Hoof Green]] (1769) Nancy Hallam as Fidele in Shakespeare's Cymbeline Charles Willson Peale 1771.jpeg|Nancy Hallam as Fidele in Shakespeare's ''[[Cymbeline]]'' (1771) Charles Willson Peale, American - Portrait of John and Elizabeth Lloyd Cadwalader and their Daughter Anne - Google Art Project.jpg|John hag Elizabeth Lloyd Cadwalader (1772) Washington 1772.jpg|George Washington in uniform, as colonel of the First Virginia Regiment (1772) Peale, Charles Wilson - Henrietta Maria Bordley, 1773, age 10.jpg|Henrietta Maria Bordley at age 10 (1773), Honolulu Academy of Arts МиниатюраДжВашингтон002.jpg| ''Miniature portrait of [[George Washington]]'', Charles W. Peale (1775–76) Charles Willson Peale - Mrs. James Smith and Grandson - Google Art Project.jpg|''Mrs. James Smith and Grandson'' (1776) (gwelet [[William Smith (Maryland)|William Smith]]) Mrs. Samuel Mifflin and Her Granddaughter Rebecca Mifflin Francis.jpg|Mrs. Samuel Mifflin and Her Granddaughter Rebecca Mifflin Francis (1777–80) Washington peale.jpg|''Portrait of [[George Washington]]'', 1779 Charles Willson Peale - John Laurens - Google Art Project.jpg|Miniature of [[John Laurens]] (1780) Baron Steuben by Peale, 1780.jpg|''[[Friedrich Wilhelm von Steuben|Baron Frederick William von Steuben]]'' (1780) Armand Tuffin de La Rouërie.jpg|[[Armand Tuffin ar Roueri]] (1782) ArthurStClairOfficialPortrait.jpg|[[Arthur St. Clair]] (1782) William Moultrie portrait.jpg|''[[William Moultrie]]'', (1782) greene portrait.jpg|[[Nathanael Greene]] (1783) Benjamin Lincoln by Charles Willson Peale.jpg|[[Benjamin Lincoln]] (1784) Henry Knox by Peale.jpg|[[Henry Knox]] (1784) Charles Willson Peale - George Washington at the Battle of Princeton - Google Art Project.jpg|George Washington e-kerzh [[Emgann Princeton]] (1784) Washington, Lafayette & Tilghman at Yorktown.jpg|''Washington, [[Gilbert du Motier, Marquis de Lafayette|Lafayette]] & [[Tench Tilghman|Tilghman]] at Yorktown'' (1784) Brooklyn Museum - Mrs. David Forman and Child - Charles Willson Peale - overall.jpg|''Mrs. David Forman and Child'', e-tro 1785. [[Brooklyn Museum]] John Hazelwood, Peale.jpg|[[John Hazelwood]] (178?) Timothy Matlack.jpg|[[Timothy Matlack]] e-tro 1790} Jefferson-peale.jpg|[[Thomas Jefferson]] (1791) CWPeale .jpg|[[Charles Pettit]] (1792) Charles Willson Peale - David Rittenhouse - Google Art Project.jpg|[[David Rittenhouse]] (1796) Joseph Brant by Charles Willson Peale 1797.jpg|[[Joseph Brant]] (1797) James Wilkinson.jpg|[[James Wilkinson]] (1797) James Mitchell Varnum.jpg|[[James Mitchell Varnum]], (1804) C W Peale - The Exhumation of the Mastadon.jpeg|''Exhuming the First American Mastodon'' (1806) Meriwether Lewis-Charles Willson Peale.jpg|[[Meriwether Lewis]] (1807) William Clark-Charles Willson Peale.jpg|[[William Clark (explorer)|William Clark]] (1810) Portrait of Yarrow Mamout (Muhammad Yaro), 1819. Charles Willson Peale.jpg| [[Yarrow Mamout]] (1819) </gallery> {{DEFAULTSORT:Peale, Charles Willson}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1741]] [[Rummad:Marvioù 1827]] [[Rummad:Livourien SUA]] k8dpzms7lp6gpjbhqct907hihpw005p 0 142268 2195737 1864936 2026-07-26T17:10:28Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195737 wikitext text/x-wiki [[Restr:Lesley-AnnBrandt.jpg|thumb|Lesley-Ann Brandt]] '''Lesley-Ann Brandt''', ganet d'an [[2 a viz Kerzu]] [[1981]], zo un aktourez [[Suafrika|suafrikan]]. Brandt he deus c'hoariet e meur a stirad eus [[Zeland-Nevez]]. Brudet eo bet dre ar bed evit he roll a sklavez anvet Naevia er stirad skinwel [[Spartacus: Blood and Sand]]. Abaoe 2016 e c'hoari roll [[Mazikeen]] er stirad skinwel [[Lucifer (stirad skinwel)|Lucifer]]. ==Filmoù== [[Restr:Lesley-Ann Brandt by Gage Skidmore.jpg|thumb|right|Brandt e 2017 er [[WonderCon]], evit brudañ ''Lucifer''.]] ===Sinema=== {| class = "wikitable sortable" |- ! Bloavezh !! Titl !! Roll !! Notenn(où) |- | 2010 || ''The Hopes & Dreams of Gazza Snell'' || Sharon || |- | 2011 || [[InSight (film)|InSight]] || Valerie Khoury || |- | 2012 || [[A Beautiful Soul (film)|A Beautiful Soul]] || Angela Barry || |- | 2013 || [[Drift (film Aostralia 2013)|Drift]] || Lani || |- | 2011 || ''Duke'' || Violet || |- | 2015 || ''Painkillers'' || Guts || |- | 2019 || ''Heartlock'' || Tara Sharpe || |- |} ===Skinwel=== {| class = "wikitable sortable" |- ! Bloavezh !! Titl !! Roll !! Notenn(où) |- | 2009 || [[Diplomatic Immunity (stirad skinwel)|Diplomatic Immunity]] || Leilani Fa'auigaese || 13 lodenn |- |2010 || [[Spartacus (stirad skinwel)|Spartacus]] || Naevia || 11 lodenn |- | 2010 || [[Legend of the Seeker]] || Sister Thea || lodenn: "Tears" |- | 2010 || [[This Is Not My Life]] || Hine / WAI Field Reporter || 02 lodenn |- | 2011 || [[Chuck (stirad skinwel)|Chuck]] || Fatima Tazi || lodenn: "[[Chuck Versus the Seduction Impossible]]" |- | 2011 || [[Spartacus: Gods of the Arena]] || Naevia || 06 lodenn |- | 2011 || [[CSI: NY]] || Camille Jordanson || 02 lodenn |- | 2011 || [[Memphis Beat]] || Adriana || lodenn: "[[The Things We Carry]]" |- | 2011 || [[Zombie Apocalypse (film)|Zombie Apocalypse]] || Cassie || Film skinwel |- | 2014 || [[Being Mary Jane]] || Tamiko Roberts || lodenn: "Girls Night In" |- | 2014 || [[Killer Women]] || Amber Flynn || lodenn: "In and Out" |- | 2014 || [[Single Ladies (stirad skinwel)|Single Ladies]] || Naomi Cox || 11 lodenn |- | 2014 || [[Gotham (stirad skinwel)|Gotham]] || [[Copperhead (DC Comics)|Larissa Diaz/Copperhead]] || lodenn: "Lovecraft" |- | 2014 || [[The Librarians (stirad skinwel 2014)|The Librarians]] || Lamia || 05 lodenn |- | 2015 – 2020 || [[Lucifer (stirad skinwel)|Lucifer]] || [[Mazikeen (comics)|Mazikeen]] || 68 lodenn |- | 2016 || ''Kat Fight!'' || Z || Film skinwel |- |} ===Filmigoù sonerezh=== {| class="wikitable sortable" |- ! class="unsortable" | Bloavezh ! class="unsortable" | Strollad sonerezh ! class="unsortable" | Titl ! class="unsortable" | Tudenn ! class="unsortable" | Sevener |- |2007 |[[Battle Circus (strollad sonerezh)|Battle Circus]] |"Love in a Fallout Shelter"<ref name="KK">{{cite web|url=http://www.actors.co.nz/people/viewAnybody.aspx?AnybodyID=89673|title=Lesley-Ann Brandt - Music Video|publisher=Karen Kay Management Limited|accessdate=22 November 2010|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100527011605/http://www.actors.co.nz/people/viewAnybody.aspx?anybodyId=89673|archivedate=27 May 2010}}</ref> |Maouez penn |Anton Steel |- |2007 |[[Nesian Mystik]] |"R.S.V.P."<ref name="KK"/> |Maouez penn |Luke Sharpe |} ===Podcasts=== {| class="wikitable sortable" !Deiziad !Titl |- |5 a viz Du 2019 |''That One Audition with Alyshia Ochse''<ref>http://alyshiaochse.libsyn.com/098-lesley-ann-brandt-punch-above-your-weight</ref> |- |15 a viz Gouhere 2019 |''LipRoll''<ref>https://www.iheart.com/podcast/256-liproll-43079360/episode/lesley-ann-brandt-actress-maze-on-netflixs-46944483/</ref> |- |11 a viz Gouhere 2019 |''Out in Left Field with Dana Goldberg''<ref>https://sexyliberal.com/lucifer-star-lesley-ann-brandt-goes-out-in-left-field/</ref> |- |23 a viz Mae 2019 |''Fan Wonderland''<ref>https://www.stitcher.com/podcast/anchor-podcasts/fan-wonderland/e/61001746</ref> |- |2019 |''Mama Said''<ref>https://web.archive.org/web/20201026012103/https://www.podcastone.com/episode/Taking-Leave-for-Both-Mommy-and-Daddy-with-Lesley-Ann-Brandt</ref> |- |2019 |''Build & Chill with The TVC''<ref>https://podcasts.apple.com/us/podcast/lesley-ann-brandt-lucifer-gotham-liproll-crew/id1471072361?i=1000444753941</ref> |- |22 a viz Genver 2016 |''Down and Nerdy''<ref>https://podbay.fm/podcast/975437148/e/1453441708</ref> |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Brandt, Lesley-Ann}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1981]] [[Rummad:Aktourezed Suafrika]] [[Rummad:Aktourezed Bro-Saoz]] 37cvpqdbn92iv9wfa5dndpz6zzwqhsi 0 148886 2195779 1939529 2026-07-27T08:31:15Z Llydawr 145 2195779 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="border-radius:2em;" |- | align="center" colspan=2 | <small>'''Bloavezhioù :'''</small><br /> [[1906|../..]] [[1907]] [[1908]] [[1909]] [[1910]] [[1911]] [[1912]]<br /> - '''[[1913]]''' -<br /> [[1914]] [[1915]] [[1916]] [[1917]] [[1918]] [[1919]] [[1920|../..]] |- | align="center" colspan=2 | <small>'''Degadoù :'''</small> <br /> [[Bloavezhioù 1890|1890]] [[Bloavezhioù 1900|1900]] - '''[[Bloavezhioù 1910]]''' - [[Bloavezhioù 1920|1920]] | [[Bloavezhioù 1930|1930]] |- | align="center" | <small>'''Kantvedoù :'''</small> <br /> {{XIXvet kantved}} - '''{{XXvet kantved}}''' - {{XXIvet kantved}} ---- '''Kronologiezh dre ranndirioù :'''<br /> [[1913 en Afrika|Afrika]] - [[1913 en Amerika|Amerika]] - [[1913 en Azia|Azia]] - [[1913 en Europa|Europa]] - [[1913 en Okeania|Okeania]] ---- '''Kronologiezh dre demoù :'''<br /> [[1913 en aernijerezh|Aernijerezh]] - [[1913 er savouriezh|Savouriezh]] - [[1913 er c'hirri|Kirri]] - <br /> [[1913 en hent-houarn|Hentoù-houarn]] - [[1913 er sinema|Sinema]] - [[1913 el lennegezh|Lennegezh]] <br /> [[1913 er sonerezh|Sonerezh]] - [[1913 er yec'hed ha mezegiezh|Yec'hed ha mezegiezh]] - [[1913 er skiantoù|Skiantoù]] - [[1913 er sport|Sport]] |} {| style="border:1px solid #aaa;" |- bgcolor="#ccf ![[Kronologiezh vloaziek evit Breizh]] |- bgcolor="#f9f9f9" | align="center"|[[1912 e Breizh]] • [[1913 e Breizh]] • [[1914 e Breizh]] |} ==Darvoudoù== * [[Kamilh ar Merser a Erm|Camille Le Mercier d’Erm]] a embann ur skrid anvet ''"Le nationalisme breton et l’Action Française"'' ma vurutell mennozhioù [[Charles Maurras]]. ==Sevenadur== == [[:Rummad:Ganedigezhioù 1913|Ganedigezhioù 1913]] == *[[Alan-Gwenog Berr]] *[[Saik Falc'hun]] *[[Jean-Marie Goasmat]] *[[Goulven Jacq]] *[[Herri Kaouisin]] *[[Manu Kerjean]] *[[Frañsez Kervella]] *[[Frañsez Marker]] *[[Kaourintin Riou]] *[[Pêr Trepos]] == [[:Rummad:Marvioù 1913|Marvioù 1913]] == *[[Louis Hémon]], skrivagner gallek *[[Anna Roparzh]], barzhez vrezhonek __NOTOC__ [[Rummad:1913]] [[Rummad:Istor Breizh en XXvet kantved]] nr7juhrvt9vbd411hu669244s44ijtc 0 168719 2195733 2182459 2026-07-26T15:38:49Z Kestenn 14086 2195733 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" |- {{Infobox/Titl|7,62 × 51 NATO<br>.308 Winchester|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Rifle_cartridge_comparison.jpg|frameless|313x313px]]A gleiz da zehou : kalibroù [[12,7 × 99 mm NATO|12,7 NATO]], [[.300 Winchester Magnum]], '''7,62 x 51 NATO''', [[7,62 × 39 mm M43|7,62 × 39 mm]], [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 NATO]], ha [[.22 Long Rifle|.22 LR]] |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" |Doare douilhez |kreuzenn, boutailh |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! scope="row" |Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="rox" |Bloavezh krouidigezh |1952 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000" |Muzulioù |- ! scope="row" |Ø bannadell |7,82 mm |- ! scope="row" |Ø trogleuziñ |7,62 mm |- ! scope="row" |Ø kolier |8,8 mm |- ! scope="row" |Ø skoaz |11,5 mm |- ! scope="row" |Ø korf an douilhez |11,9 mm |- ! scope="row" |Ø strad |12,01 mm |- ! scope="row" |Tevder ar strad |1,3 mm |- ! scope="row" |Hirder an douilhez |51,18 mm |- ! scope="row" |Hirder ar gartouchenn |71,12 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000" |Perzhioù all |- ! scope="row" |Pouez ar vannadell |10 - 11 g |- ! scope="row" |Tizh ar boled V₀ |790 - 856 m/s |- ! scope="row" |Gwask ar gazoù d'ar muiañ |{{formatnum:4150}} bar |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |{{formatnum:2559}} - {{formatnum:2627}} J |- ! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]] |LR |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |C |} An '''.308 Winchester''' (anv sivil) pe '''7,62 × 51 mm OTAN''' (anv milourel, hervez e anv ofisiel [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]] « '''7.62 NATO''' ») a zo ur [[munision]] evit an [[Arm-skoaz|armoù-skoaz]] rizennet o c'hanolioù, savet e deroù ar bloavezhioù 1950 gant an embregerezh [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ha choazet da standard gant broioù AFNA evit an armoù bihan o [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]]. == Istor == Savet e oa bet goude an [[Eil Brezel-bed]] da gemer plas ar munision standart [[.30-06 Springfield]] en arme [[Stadoù-Unanet Amerika]]. Hemañ a veze implijet abaoe 1906 met diamzeriet e oa deuet da vezañ abalamour dezhañ da vezañ re bonner, re vras ha re a [[argil]] gantañ da vezañ implijet en emgannoù. Ar 7,62 × 51 mm zo bihanoc'h ha skañvoc'h evit an .30-06, met ken kapabl evitañ pa denner etre 300 ha 600 metr. Diorroet e voe ar munision arnodel dindan an anv T-65 da gentañ<ref name=":0">{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 138</ref>. Gwerzhet e voe evel munision sivil gant Winchester adalek 1952 ha lakaet da bourvezañ ar fuzuilh [[M14 (fuzuilh)|M14]] e 1954 gant [[Arme ar Stadoù-Unanet|arme Stadoù-Unanet Amerika]]. Implijet e voe ivez en armoù arouezius deus ar [[Brezel Yen]] evel er [[fuzuilh-emgann]] [[FN FAL]] pe ar [[Mindrailherez|mindrailherezioù]] [[M60 (mindrailherez)|M60]] hag [[FN MAG]]. Armoù modernoc'h evel ar fuzuilh-arsailh [[FN SCAR|FN SCAR-H]] a ra gantañ ivez. Unan deus ar munisionoù implijetañ eo gant ar chaseourien er bed a-bezh, pe e vefe da chaseal bronneged bras ([[Yourc'h|yourc'hed]], [[kirvi]], [[moc'h-gouez]], kirvi-dour) pe da dennañ pell. Ar [[5,56 × 45 mm NATO]] en deus hiziv an deiz kemeret e blas evel munision diazez soudarded troadegiezh [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]], ha eñ skañvoc'h hag aesoc'h da vestroniañ pa denner er mod aotomatek. Implijet e vez c'hoazh evit tennoù resis e-kichen munisionoù all evel ar [[6,5 mm Creedmoor|6,5 Creedmoor]] pe an [[.338 Lapua Magnum]], a zo o kemer e blas tamm-ha-tamm abalamour dezhe da vezañ resisoc'h ha galloudusoc'h pa denner pell<ref name=":0" /><ref>{{Fr}} STENG E., ''Tir de précision militaire : les tendances actuelles'', Cibles HS n°41, Nevez-amzer 2024, p. 6-14</ref>. == Liammoù diavaez == * {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/tabical-fr-page125.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:7,62 × 51 mm NATO}} [[Rummad:Munisionoù SUA]] [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù-chase]] ohhn06apf3vsbo6l07kq7x8ftvhxfy2 0 170211 2195735 2195611 2026-07-26T16:02:33Z Kestenn 14086 /* Fuzuilhoù */ 2195735 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2" | align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]] | align="left" valign="center"| <div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !''' </div> <div align="center" style="font-size:100%;"> An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis. '''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.''' </div> | align="right" valign="center"| [[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]] |}<div style="text-align:center;"> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] == === [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] === [[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] ''•'' [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[SVT-40|SVT 40]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]] === [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] === [[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]] === [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] === [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] === [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] === [[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]] === [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] === [[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]] === [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] === [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 14]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]] === [[Karabinenn|Karabinennoù]] === [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Remington Model 8]] • [[Remington Model 30]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]] === [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] === [[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]] === [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] === [[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] == === [[Pistolenn|Pistolennoù]] === '''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Star M14]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]] === [[Revolver|Revolverioù]] === [[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] == Armoù eneptank == ''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]] == [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] == [[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]] == [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] == [[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]] == [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] == [[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]] == Doareoù armoù-tan kozh == [[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]] == Armoù hiron == [[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]] |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div> |- | align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]] === Evit ar c'hanolioù flour === [[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]] === Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) === * {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.416 Rigby]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]] * {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S|8 × 64 mm]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]] * {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]] * {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]] * {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.700 Nitro Express]] * {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]] * {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]] * {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]] * {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]] * {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]] * {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] * {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]] * {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]] * {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]] * {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]] |} {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div> |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]] === Elfennoù armoù ha munisionoù === [[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] === Mont en-dro ha teknikoù tennañ === [[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]'' |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] === ==== Armoù (hervez o bro) ==== [[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]] ==== Munisionoù ha dafar adkargañ ==== [[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ==== Dafar all ==== [[Lee Precision]] • [[Schmidt & Bender]] ==== Kenwerzh ==== [[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]] === Krouerien hag embregererien === [[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Istor, lezenn ha kevredigezh === [[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Winchester ankounac'haet]] ==== Mediaoù hag embann ==== ''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]'' ==== Tennerien ha tennerezed en Istor ==== [[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]] === Er sevenadur === [[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]'' === [[Sportoù tennañ]] === [[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]] ==== Tennerien ha tennerezed sport ==== [[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]] |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div> [[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]] ==== Armoù dre zarvoud istorel ==== '''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]] '''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]] '''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]] ==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ==== [[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]] |} <br> {{Porchedoù roll}} [[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]] [[Rummad:Armoù]] 9bgfxrpiem01mcsy81w25u31vqbkttd 2195757 2195735 2026-07-26T20:01:17Z Kestenn 14086 2195757 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2" | align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]] | align="left" valign="center"| <div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !''' </div> <div align="center" style="font-size:100%;"> An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis. '''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.''' </div> | align="right" valign="center"| [[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]] |}<div style="text-align:center;"> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] == === [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] === [[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] ''•'' [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[SVT-40|SVT 40]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]] === [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] === [[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]] === [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] === [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] === [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] === [[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]] === [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] === [[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]] === [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] === [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 14]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]] === [[Karabinenn|Karabinennoù]] === [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Remington Model 8]] • [[Remington Model 30]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]] === [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] === [[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]] === [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] === [[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] == === [[Pistolenn|Pistolennoù]] === '''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Star M14]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]] === [[Revolver|Revolverioù]] === [[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] == Armoù eneptank == ''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]] == [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] == [[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]] == [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] == [[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]] == [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] == [[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]] == Doareoù armoù-tan kozh == [[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]] == Armoù hiron == [[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]] |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div> |- | align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]] === Evit ar c'hanolioù flour === [[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]] === Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) === * {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.416 Rigby]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]] * {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S|8 × 64 mm]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]] * {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]] * {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]] * {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.700 Nitro Express]] * {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]] * {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]] * {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]] * {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]] * {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]] * {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]] * {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]] * {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]] * {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]] * {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]] * {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]] |} {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div> |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]] === Elfennoù armoù ha munisionoù === [[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] === Mont en-dro ha teknikoù tennañ === [[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]'' |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] === ==== Armoù (hervez o bro) ==== [[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]] ==== Munisionoù ha dafar adkargañ ==== [[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ==== Dafar all ==== [[Lee Precision]] • [[Schmidt & Bender]] ==== Kenwerzh ==== [[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]] === Krouerien hag embregererien === [[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Istor, lezenn ha kevredigezh === [[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Winchester ankounac'haet]] ==== Mediaoù hag embann ==== ''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]'' ==== Tennerien ha tennerezed en Istor ==== [[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]] === Er sevenadur === [[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]'' === [[Sportoù tennañ]] === [[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]] ==== Tennerien ha tennerezed sport ==== [[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]] |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div> [[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]] ==== Armoù dre zarvoud istorel ==== '''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]] '''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]] '''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]] ==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ==== [[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]] |} <br> {{Porchedoù roll}} [[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]] [[Rummad:Armoù]] ck8iudtubm1uxa33e8g1lenmsa7ys20 2195765 2195757 2026-07-26T21:34:35Z Kestenn 14086 2195765 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2" | align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]] | align="left" valign="center"| <div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !''' </div> <div align="center" style="font-size:100%;"> An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis. '''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.''' </div> | align="right" valign="center"| [[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]] |}<div style="text-align:center;"> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] == === [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] === [[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] ''•'' [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[SVT-40|SVT 40]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]] === [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] === [[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]] === [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] === [[Automatgevär m/42]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] === [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] === [[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]] === [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] === [[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]] === [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] === [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 14]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]] === [[Karabinenn|Karabinennoù]] === [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Remington Model 8]] • [[Remington Model 30]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]] === [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] === [[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]] === [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] === [[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] == === [[Pistolenn|Pistolennoù]] === '''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Star M14]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]] === [[Revolver|Revolverioù]] === [[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] == Armoù eneptank == ''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]] == [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] == [[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]] == [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] == [[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]] == [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] == [[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]] == Doareoù armoù-tan kozh == [[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]] == Armoù hiron == [[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]] |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div> |- | align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]] === Evit ar c'hanolioù flour === [[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]] === Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) === * {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.416 Rigby]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]] * {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S|8 × 64 mm]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]] * {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]] * {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]] * {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.700 Nitro Express]] * {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]] * {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]] * {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]] * {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]] * {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]] * {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]] * {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]] * {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]] * {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]] * {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]] * {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]] |} {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div> |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]] === Elfennoù armoù ha munisionoù === [[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] === Mont en-dro ha teknikoù tennañ === [[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]'' |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] === ==== Armoù (hervez o bro) ==== [[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]] ==== Munisionoù ha dafar adkargañ ==== [[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ==== Dafar all ==== [[Lee Precision]] • [[Schmidt & Bender]] ==== Kenwerzh ==== [[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]] === Krouerien hag embregererien === [[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Istor, lezenn ha kevredigezh === [[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Winchester ankounac'haet]] ==== Mediaoù hag embann ==== ''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]'' ==== Tennerien ha tennerezed en Istor ==== [[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]] === Er sevenadur === [[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]'' === [[Sportoù tennañ]] === [[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]] ==== Tennerien ha tennerezed sport ==== [[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]] |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div> [[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]] ==== Armoù dre zarvoud istorel ==== '''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]] '''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]] '''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]] ==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ==== [[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]] |} <br> {{Porchedoù roll}} [[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]] [[Rummad:Armoù]] 0sm34rs7fuu66qfb6t0dp7omdadueax 0 170677 2195766 2187899 2026-07-26T21:39:43Z Kestenn 14086 /* Armoù ijinet pe produet */ 2195766 wikitext text/x-wiki {{Pennad zo|Mauser (disheñvelout)}} [[Restr:Disambiguation.svg|20px]]''Evit an embregerezh a-vremañ, gwelet [[Mauser Jagdwaffen GmbH]]''. [[Restr:Mauser text logo (cropped).jpg|thumb|Arouez istorel ar merk, a vez implijet c'hoazh hiziv an deiz gant Mauser Jagdwaffen.]] Ar '''Mauser Waffenfabrik''', berraet en '''Mauser''', a oa un embregerezh [[Arm-tan|armoù-tan]] alaman hag a oa diazezet er [[Baden-Württemberg]], da gentañ e [[Oberndorf am Neckar]] ha goude en [[Isny im Allgäu]]. Brudet eo evit bezañ pourveziet an arme alaman gant kalz armoù-skoaz hag armoù-dorn en XIX{{Vet}} hag XX{{Vet}} kantved, en o zouez ar [[Gewehr 98]], ar [[Karabiner 98k]] pe ar pistolennoù [[Mauser 1914]]. He sistem [[Kulasenn (armoù-tan)|kulasenn]] ijinet evit ar Gewehr 98 a vez implijet hiziv an deiz c'hoazh gant kalz armoù-chase. Anvet eo diwar [[Paul Mauser]], unan eus an armeurerien vrudetañ en Istor. E 1994 e voe prenet Mauser gant [[Rheinmetall AG|Rheinmetall]], en deus kendalc'het da broduiñ armoù milourel. Un embregerezh nevez, bet krouet e 1999 hag anvet [[Mauser Jagdwaffen GmbH]], a werzh fuzuilhoù ha karabinennoù chase. == Istor == === Orin === Labouradeg roueel armoù Oberndorf a oa bet krouet d'an 31 a viz Gouere 1811, e [[Ludwigsburg]] da gentañ, gant [[Friedrich Iañ (roue Württemberg)|Friedrich Kentañ]]. 133 den a laboure enni ur bloaz war-lerc'h. Diwezhatoc'h e voe kaset al labouradeg da Oberndorf. Eno e krogas da labourat un den anvet Andreas Mauser. Unan eus e seizh mab, [[Paul Mauser|Peter Paul]], anvet peurliesañ Paul, ganet e 1838, a ziskouezas buan bezañ barrek war ar mod da efedusaat ar produiñ. === Diorren adalek fin an XIX{{Vet}} kantved === [[Restr:Karbin m-1871 Mauser för kavalleriet - Tyskland - Armémuseum.jpg|thumb|Stumm marc'hegerezh (berroc'h) ar Gewehr 71.]] Asambles gant e vreur Wilhelm e savas Paul e 1867 ur [[fuzuilh]] dezhi ur gulasenn o treiñ. Diazezet e oa war ar fuzuilh c'hall [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]]. Goude [[Brezel Gall-Prusian eus 1870|brezel 1870-1871 etre Frañs ha Prusia]] e voe dibabet ar fuzuilh gant an arme alaman hag anvet [[Gewehr 71]] (fuzuilh 71). Kambret e oa evit kartouchennoù [[11 × 60 mm R|11 × 60 mm]]. Tri stumm a voe produet : ar fuzuilh standart, dezhi ur c'hanol 850 mm ; ur [[Karabinenn|garabinenn]] evit ar [[Jäger]] (''chaseourien'', soudarded pourveziet en ur mod skañvoc'h), dezhi ur c'hanol 700 mm ; hag un trede stumm evit ar [[marc'hegerezh]], dezhañ ur c'hanol 500 mm. E 1886 e krogas an arme c'hall da implijout ar [[Lebel (fuzuilh)|fuzuilh Lebel]], ganti ur munision bihanoc'h e galibr hag oc'h ober gant [[Poultr divoged|poultr hep moged]]. Ar broioù all a heulias skouer Frañs buan a-walc'h. En Alamagn e voe ijinet ar gartouchenn gentañ gant un douilhez vihanoc'h, ar [[7,92 × 57 mm Mauser|7,92 × 57 mm]]. An arme a choazas ar fuzuilh nevez [[Gewehr 88|Mannlicher Modell 1888]]. Paul Mauser a ijinas ar fuzuilh [[Gewehr 92]] met ne reas ket berzh : ne zeuas ket a-benn da dapout marc'had an arme stadunanat a-enep ar [[Krag-Jørgensen]]. [[Restr:Rifle, bolt action (AM 1958.146-23).jpg|thumb|Ur stumm turk eus ar fuzuilh Mauser 93.]] Tamm-ha-tamm e voe prenet fuzuilhoù Mauser gant broioù all koulskoude : [[Mauser M1889|Mauser 1889]] ([[Belgia]]), [[Mauser M1890|Mauser 1890]] ([[Impalaeriezh otoman|Impalaeriezh Otoman]]) ha [[Mauser 1891]] ([[Arc'hantina]]). Ar fuzuilh [[Mauser M1893|Mauser 93]] a rae berzh da vat e kalz broioù [[Suamerika]]. A-drugarez dezhi e c'hallas 750 soudard spagnolat derc'hel an dachenn e-pad 12 eurvezh a-enep da {{formatnum:15000}} Stadunanad, e miz Gouere 1898, en [[emgann San Juan]], da vare ar [[Brezel 1898 etre Spagn hag ar Stadoù-Unanet|brezel etre an div vro]]. Abalamour da se e voe prenet diwezhatoc'h breved ar gulasenn Mauser gant ar Stadoù-Unanet ha montet anezhi war ar fuzuilhoù [[Springfield M1903]]. [[Restr:Mauser C96 001.jpg|thumb|Ur bistolenn Mauser C96.]] Ar [[Mauser C96]], ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek savet gant Paul Mauser, a reas berzh ivez adalek 1896. Gant kement a verzh e voe lezet ar vreudeur Mauser da ren war al labouradeg a zeuas da vezañ ar '''Waffenfabrik Mauser AG'''. E 1898 e tapas ar [[Gewehr 98]] produet gant Mauser marc'had pourveziañ an arme alaman. Chom a reas arm-skoaz an [[Heer (Wehrmacht)|Heer]] betek 1945 asambles gant armoù deveret anezhi evel ar [[Karabiner 98k]]. An embregerezh a broduas e 1918 an [[Tankgewehr M1918|Tankgewehr]], ar fuzuilh eneptank kentañ en Istor<ref>{{En}} FORTIER David M., ''[https://www.firearmsnews.com/editorial/first-antitank-rifle-cartridge-132mm-tuf/370681 The First Anti-Tank Rifle Cartridge: 13.2mm TuF]'', Firearms News, 30/12/2019 (lennet d'an 22/09/2025)</ref>. Fuzuilhoù ha karabinennoù Mauser a voe neuze e-touez armoù nesañ ar soudarded alaman e-pad ar [[Brezel-bed Kentañ]] hag an [[Eil Brezel-bed]]. === Goude an Eil Brezel-bed === [[Restr:Mauser BK-27 LKCV.jpg|thumb|Ur c'hanol-mindrailher BK-27.]] Goude diskar an [[Trede Reich]] e voe aloubet labouradeg Oberndorf gant ar C'hallaoued. Dismantret e voe an uzin ha distrujet dielloù Mauser diwar urzh un dilennad eus ar vro. Edmund Heckler, Theodor Koch et Alex Seidel, bet ijinourien e ti Mauser, a savas an embregerezh armoù-tan [[Heckler & Koch]], a zeuas da vezañ pourvezier armoù-tan skañv nesañ an arme alaman. Mauser, deuet da vezañ un izembregerezh eus [[Rheinmetall]], a broduas c'hoazh armoù aotomatek en eil hanterenn an {{XXvet kantved}}, evel ar c'hanol-mindrailher [[Mauser BK-27]] montet war ar c'hirri-nij emgann [[Eurofighter Typhoon]]. Distaget e voe skourr an embregerezh a rae fuzuilhoù-chase diouzh Rheinmetall e 1999. Anvet eo bremañ '''Mauser Jagdwaffen GmbH'''. Produiñ a ra c'hoazh stummoù eus ar Gewehr 98 da skouer.<ref>{{En}} [https://www.mauser.com/fr/ Lec'hienn an embregerezh Mauser] (lennet d'an 02/11/2025)</ref> == Armoù ijinet pe produet == === Armoù-skoaz === {|border="0" cellpadding="2" |- valign="top" | * [[Mauser M1871|Gewehr 71]] * [[Mauser M1871|Gewehr 71/84]] * Gewehr 89 * Gewehr 92 * [[Mauser M1893|M1893]] | * [[Mauser Sveden]] * Gewehr 94 * Gewehr 95 * Gewehr 96 * [[Gewehr 98]] | * [[Tankgewehr M1918]] * [[Mauser Standard-Modell|Standard-Modell]] * [[Karabiner 98k]] * Gew 29/40 ha 12/34 * [[Gewehr 41|Gewehr 41M]] |} === Armoù-dorn === * [[Mauser C78]] * [[Reichsrevolver M1879]] (produerezh hepken) * [[Mauser C96]] hag he adstumm [[Mauser M712|M712]] * [[Mauser 1914]] * [[Walther P38]] (produerezh hepken) == Munisionoù ijinet en embregerezh == * [[7,63 × 25 mm Mauser]] * [[7 × 57 mm Mauser]] * [[11 × 60 mm R]] == Levrlennadur == * {{En}} BALL Robert W. D., ''Mauser Military Rifles of the World'', Gun Digest Books, 2011, 400 p., ISBN 978-1440215445 * {{Fr}} GUILLOU Luc, ''Mauser Rifles, Vol. 1: 1870-1918'', Schiffer Publishing, 2020, 80 p., ISBN 978-0764360626 * {{Fr}} GUILLOU Luc, ''Mauser Rifles, Vol. 2: 1918-1945'', Schiffer Publishing, 2021, 80 p., ISBN 978-0764362590 * {{Fr}} HENROTIN Gérard, ''Pistolets Mauser 1910 - 1914 expliqués'', H&L - HLebooks.com, 2014 * {{Fr}} HENROTIN Gérard, ''Le Pistolet Mauser C96 expliqué'', H&L – HLebooks.com, 2002 * {{Fr}} HUON Jean, ''Histoire des pistolets Mauser'', 2009, 178 p. == Pennadoù kar == * [[Paul Mauser]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]] [[Rummad:Embregerezhioù Alamagn]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1811]] [[Rummad:Embregerezhioù aet da get]] kfozfjj8kbdzm4x70vz2bgz0zayrr13 0 172106 2195764 2183262 2026-07-26T21:27:23Z Kestenn 14086 2195764 wikitext text/x-wiki {{Droukveskañ|Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Fuzuilh-arsailh}} '''Fuzuilhoù-emgann''', pe alies '''''battle rifle''''' en e stumm saoznek, a vez graet eus ur [[fuzuilh]] damaotomatek savet evit ezhommoù ar soudarded ha kambret evit [[Munision|munisionoù]] leun o galloud, da lavaret eo ur [[munision]] ha n'eo ket berraet e hirder evit izelaat e [[argil]] pe ar plas a gemer (evel ar [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] da skouer). Rankout a ra ivez ur fuzuilh-emgann bezañ savet evit bezañ implijet gant un den nemetken, er c'hontrol d'ar [[Mindrailherez|mindrailherezioù]]. Peurliesañ e kord an termen-mañ gant armoù produet etre ar bloavezhioù 1940 ha 1970, a-raok ma teuas ar [[Fuzuilh-arsailh|fuzuilhoù-arsailh]] kambret evit kartouchennoù dezhe ur galloud etre da vezañ armoù-skoaz standart kalz [[Arme|armeoù]] er bed<ref>{{En}} ORTIZ Miguel, ''[https://www.wearethemighty.com/tactical/the-rise-fall-and-resurgence-of-the-battle-rifle/ The rise, fall and resurgence of the battle rifle]'', war We are the mighty, 10/07/2023 (lennet d'an 28/08/2024)</ref>. Ur retronim implijet gant an dud arbennik war an [[Arm-tan|armoù-tan]] pe an istorourien eo ar ger-mañ, abalamour ne voe ket graet gantañ a-raok dibenn an XX{{Vet}} kantved. == Roll fuzuilhoù-emgann == {|class="wikitable sortable sortable" style="width: 99%" |+ ! Anv !Saver ! class="unsortable" | Skeudenn !Kartouchenn !Mod-tennañ !Bro !Bloaz |- | [[AG-3|Automatgevær 3]] |[[Kongsberg Gruppen]] | [[File:Automatic rifle AG-3 right.jpg|250px]] | [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab | {{Norvegia}} | 1961 |- | [[AK-12|AK-308]] | [[Kalachnikov (strollad)|Strollad Kalashnikov]] | [[File:I-zkJpC8p-O.jpg|250px]] | [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab | {{Rusia}} | 2018 |- | [[Automatkarbin 4]] |[[Husqvarna Vapenfabrik]] | [[File:Automatkarbin 4.jpg|250px]] | [[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab | {{Sveden}} | 1966 |- | [[Avtomat Fyodorova|Avtomat Fyoderova]] | [[Uzin Degtyaryov]] | [[File:Avtomat M1916 Fedorov noBG.jpg|250px]] | [[6,5 × 50 mm Arisaka]] |Da zibab | {{Impalaeriezh Rusia}} | 1915 |- | [[SAFN 49]] | [[FN Herstal]] | [[File:FN49left.jpg|250px]] | [[.30-06 Springfield]] |Damaotomatek | {{Belgia}} | 1947 |- | [[Automatgevär m/42|Ag m/42]] | [[Carl Gustafs Stads Gevärsfaktori]] | [[File:Automatgevär m-1942B - 6,5x55mm - Armémuseum.jpg|250px]] | [[6,5 × 55 mm]] |Damaotomatek | {{Sveden}} | 1941 |- |[[SVT-40|AVT-40]] | | |[[7,62 × 54 mm R]] |Da zibab |{{URSS}} |1942 |- | [[MAS 49]] | [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne|Manufacture d'armes de Saint-Étienne]] | [[File:MAS 49 crop.jpg|250px]] | [[7,5 × 54 mm 1929C]] |Damaotomatek | {{Frañs}} | 1949 |- | [[AR-10]] | [[ArmaLite]] | [[File:AR-10 in the National Firearms Museum.jpg|250px]] | [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab | {{flagcountry|United States}} | 1956 |- | [[AVS-36]] | | [[File:AVS-36 - Ryssland - AM.123596.jpg|250px]] | [[7,62 × 54 mm R]] |Da zibab | {{flagcountry|Soviet Union}} | 1936 |- | [[Beretta BM59]] | [[Beretta]] | [[File:Bm59.jpg|250px]] | [[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab | {{Italia}} | 1959 |- | [[Breda PG]] | [[Beretta]] | [[File:Breda_PG_colorized.png|250px]] | [[6,5 × 52 mm Carcano]]<br>[[7 × 57 mm Mauser]] |Da zibab | {{Italia}} | 1935 |- |[[Cei-Rigotti]] | | [[File:Cei-Rigotti - 6.jpg|250px]] |[[6,5 × 52 mm Carcano]]<br>[[7,65 × 53 mm Mauser]] |Da zibab |{{Italia}} |1890s |- | [[CETME (fuzuilh)|Fuzuilh CETME]] | [[CETME]] | [[File:Colección Museográfica de la Legión en Almería 075.jpg|250px]] | [[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab | {{Spagn (1945-1977)}} | 1957 |- | [[Charlton Automatic Rifle]] | Charlton Motor Workshops<br />[[Electrolux]] | [[File:Charlton_Automatic_Rifle.jpg|250x250px]] | [[.303 British]] |Da zibab | {{Zeland-Nevez}} | 1942 |- | [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] | [[Compagnie des forges et aciéries de la marine et d'Homécourt|SIDARME]]<br />[[Gladiator Cycle Company|Gladiator]] | | [[8 mm Lebel]] |Da zibab | {{Frañs}} | 1907 |- | [[Chauchat-Ribeyrolles 1918 submachine gun|Chauchat-Ribeyrolles 1918]] | Ribeyrolles, Sutter and Chauchat (RSC) | [[File:Chauchat-Ribeyrolles 1918 submachine gun.jpg|250px]] | [[8 mm Lebel]] |Da zibab | {{Frañs}} | 1918 |- | [[Colt CM901|Colt Modular 901]] | [[Colt Defense]] | [[File:Colt CM901 7.62.JPG|254x254px]] | [[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab | | 2013 |- || [[FAMAS|FA-MAS Type 62]] | [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] | | [[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab | {{Frañs}} | 1962 |- | [[Fallschirmjägergewehr 42|Fallschirmjägergewhr 42]] | [[Rheinmetall]] | [[File:FG42.jpg|250px]] | [[7,92 × 57 mm Mauser]] |Da zibab | {{Trede Reich}} | 1941 |- | [[FM57]] |N/A | | [[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |? | {{Sveden}} | 1957 |- | [[FN FAL]] | [[FN Herstal]]<br />[[IMBEL]]<br />[[Fabricaciones Militares]] | [[File:FN-FAL belgian.jpeg|250px]] | [[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab | {{Belgia}} | 1947 |- | [[FN SCAR|FN SCAR-H]] | [[FN Herstal]] | | [[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab | {{Belgia}} | 2009 |- |[[Gewehr 41]] |[[Berlin-Lübecker Maschinenfabrik]] |[[File:Gewehr 1941 Walther noBG.jpg|frameless|249x249px]] |[[7,92 × 57 mm Mauser]] |Damaotomatek |{{Trede Reich}} |1941 |- | [[Gewehr 43]] |[[Berlin-Lübecker Maschinenfabrik]] | [[File:Gewehr 43 noBG.jpg|250px]] | [[7,92 × 57 mm Mauser]] |Damaotomatek | {{Trede Reich}} | 1943 |- |[[GRAM 61 battle rifle]] |[[Bofors Carl Gustaf]] | |[[6,5 × 55 mm]] |Da zibab |{{Sveden}} |- |[[GRAM 63 battle rifle]] |[[Bofors Carl Gustaf]] |[[File:GRAM 63 battle rifle 1.jpg|250px]] |[[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab |{{Sveden}} | 1963 |- | [[Heckler & Koch G3]] | [[Heckler & Koch]]<br />[[MKEK]] | [[File:DCB Shooting G3 pictures.jpg|250px]] | [[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab | {{Alamagn}} | 1955 |- | [[Heckler & Koch HK417]] | [[Heckler & Koch]] | [[File:KWA HK417A2.jpg|frameless|250x250px]] | [[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab | {{Alamagn}} | 2005 |- | [[Howa Type 64]] | [[Howa]] | [[File:Type 64 Rifle.jpg|250px]] | [[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab | {{flagcountry|Japan}} | 1964 |- | [[IWI ACE|IWI ACE 52]] | [[Israel Weapon Industries]] | [[File:Ace_52_side_2.jpg|250px]] | [[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab | {{Israel}} | 2008 |- | [[L1A1|L1A1 Self-Loading Rifle]] | [[Royal Small Arms Factory]]<br />[[Lithgow Small Arms Factory]] | [[File:SLRL1A1.jpg|250px]] | [[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab | {{Breizh-Veur}}<br />{{Aostralia}} | 1952 |- | [[Lmg 25]] | [[W+F Bern]] | [[File:Furrer M25 Right.jpg|250px]] | [[7,5 × 55 mm Swiss]] |Da zibab | {{Suis}} | 1925 |- | [[BAR M1918]] | [[Colt's Manufacturing Company]] | [[File:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|250px]] | [[.30-06 Springfield]]<br />[[.303 British]]<br />[[7,92 × 57 mm Mauser]] |Da zibab | {{flagcountry|United States}} | 1917 |- | [[M1 Garand]] |[[Springfield Armory]] | [[File:Garand.jpg|frameless|250x250px]] | [[.30-06 Springfield]] |Damaotomatek | {{flagcountry|United States}} | 1933 |- | [[M14 (fuzuilh)]] |[[Springfield Armory]] | [[File:M14 Stand-off Munitions Disruptor (SMUD) (7414626342).jpg|frameless|alt=|250x250px]] | [[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab | {{flagcountry|United States}} | 1954 |- | [[Madsen LAR]] |[[Dansk Industri Syndikat]] | | [[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab | {{Danmark}} | 1959 |- |[[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Fuzuilh-vindrailher Madsen]] |[[Dansk Rekyl Riffel Syndikat A/S]] | [[File:Madsen machine gun with magazine.jpg|frameless|alt=|250x250px]] |[[8 × 58 mm R]] [[7 × 57 mm Mauser]] [[6,5 × 55 mm]] [[6,5 × 53 mm R]] [[6,5 × 52 mm Carcano]] [[7,92 × 57 mm Mauser]] [[7,65 × 53 mm Mauser]] [[7,62 × 54 mm R]] [[8 mm Lebel]] [[8 × 50 mm Mannlicher|8 × 50 mm R Mannlicher]] [[Patrone 88]] [[.303 British]] [[.30-06 Springfield]] [[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab |{{Danmark}} |1902 |- | [[Mk 14 Enhanced Battle Rifle]] | [[Naval Surface Warfare Center Crane Division]] | [[File:MK14, Mod 0 Enhanced Battle Rifle (7414624728).jpg|frameless|250x250px]] | [[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab | {{flagcountry|United States}} | 2001 |- | [[Model 45A]] |N/A | | [[.30-06 Springfield]] |Da zibab | {{flagcountry|United States}}<br />{{Filipinez}} | 1945 |- | [[MPT-76]] | [[MKEK]]<br />[[Sarsılmaz Arms]] | [[File:MPT-76_Assault_Rifle_noBG.png|250px]] |[[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab | {{Turkia}} | 2009 |- | [[IMBEL IA2]] | [[IMBEL]] | [[File:IMBEL_IA2_7.62mm.jpg|250px]] | [[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab | {{Brazil}} | 2012 |- | [[ParaFAL]] | [[IMBEL]] | [[File:ModernparaFAL.JPG|250px]] | [[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |? | {{Brazil}} | 2009 |- | [[Pindad SS3]] | [[Pindad|PT Pindad (Persero)]] | | [[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab | {{Indonezia}} | 2014 |- | [[Rieder automatic rifle]] | | | [[.303 British]] | Da zibab | {{Suafrika}} | 1941 |- | [[SIG MCX SPEAR|MCX Spear]] | [[SIG Sauer]] | [[File:SIG Sauer XM5.png|251x251px]] | [[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]]<br />[[6,5 mm Creedmoor]]<br />[[6,8 × 51 mm|.277 Fury]] |Da zibab | {{flagcountry|United States}} | 2019 |- | [[SIG SG 510]] | [[SIG Sauer|SIG]] | [[File:F_ass_57.JPG|250px]] | [[7,5 × 55 mm Swiss]]<br />[[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab | {{Suis}} | 1956 |- | [[SIG SG 540|SIG SG 542]] | [[SIG Sauer|SIG]]<br />[[FAMAE]] | [[File:SIG SG 542 2018-1.jpg|252x252px]] | [[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab | {{Suis}} | 1977 |- | [[ShAK-12|ASH12.7]] | [[IJMACH|IMACH]] | [[File:ASh-12 Bullpup assault rifle.png|250px]] | [[12,7 × 55 mm]] |Da zibab | | 2010 |- | [[SIG Sauer SIG516#SIG716|SIG716]] | [[SIG Sauer]] |[[File:SIG716i.png|frameless|255x255px]] | [[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]]<br />[[6,5 mm Creedmoor]] |Da zibab | {{Suis}} | 2010 |- |[[SLEM-1]] |[[FN Herstal]] | | [[7,92 × 57 mm Mauser]] |Damaotomatek |{{Belgia}} | 1944 |- | [[SVT-40]] | [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]]<br />[[IJMEC'H]] | [[File:SVT-38 - Ryssland - AM.045576.jpg|250px]] | [[7,62 × 54 mm R]] |Damaotomatek | {{flagcountry|Soviet Union}} | 1938 |- | [[T48 rifle]] | [[FN Herstal]]<br />[[H&R Firearms]]<br />[[High Standard Manufacturing Company]] | [[File:FN Herstal T48.jpg|250px]] | [[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab | {{Belgia}} | 1947 |- | [[wz. 1928]] | [[Państwowa Fabryka Karabinów]] | [[File:RKM Browning wz. 1928, Muzeum Orła Białego.jpg|250px]] | [[7,92 × 57 mm Mauser]] |Da zibab | {{Pologn}} | 1928 |- | [[Zastava M77 B1]] | [[Zastava Arms]] | [[File:M77AB3.jpg|250px]] | [[7.62×51mm NATO|7,62 × 51 mm]] |Da zibab | {{Yougoslavia}} | 1977 |} == Gwelet ivez == * {{En}} Mc COLLUM Ian, ''[https://www.youtube.com/watch?v=hH4LcxFY3tY What is a battle rifle ?]'' (12'05) war ar chadenn ''Forgotten Weapons'', 10/04/2024 (gwelet d'an 28/08/2024) == Daveennoù == <references /> {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Armoù-tan]] [[Rummad:Seurtoù armoù-tan]] [[Rummad:Fuzuilhoù]] [[Rummad:Hoplologiezh]] [[Rummad:Dafar milourel]] 7n6xn6aqpcyrkb5qhk436kgay4kve9g 0 172136 2195732 2180952 2026-07-26T15:31:53Z Kestenn 14086 2195732 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|6,5 × 55 mm|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:6.5 x 55mm.JPG|frameless|250x250px]] <br /><br />Ur gartouchenn '''6,5 × 55 mm''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" |Doare korf an douilhez |kreuzenn, boutailh |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! scope="row" |Broioù orin |{{Sveden}}<br>{{Norvegia}} |- ! scope="row" |Bloavezh krouidigezh |1891 |- ! scope="row" |Mare produiñ |Abaoe 1894 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! scope="row" |Ø bannadell |6,71 mm |- ! scope="row" |Ø trogleuziñ |6,50 mm |- ! scope="row" |Ø kolier |7,60 mm |- ! scope="row" |Ø skoaz |11,04 mm |- ! scope="row" |Ø korf an douilhez |12,20 mm |- ! scope="row" |Ø strad |12,20 mm |- ! scope="row" |Tevder ar strad |1,50 mm |- ! scope="row" |Hirder an douilhez |55 mm |- ! scope="row" |Hirder ar gartouchenn |80 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all |- ! scope="row" |Pouez ar vannadell |6,5 - 10 g |- ! scope="row" |Tizh ar boled V₀ |780 - 970 m/s |- ! scope="row" |Gwask ar gazoù d'ar muiañ |{{formatnum:4100}} bar |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |{{formatnum:2962}} - {{formatnum:3340}} J |- ! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]] |LR |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |C |} Ar '''6,5 × 55 mm''', anvet ivez '''6,5 × 55 mm SE''', '''6,5 × 55 mm Swedish''' er broioù saoznek, pe '''6.5 mm patron m/94''' hervez e anv orin en arme, zo ur [[munision]] armoù-skoaz krouet e 1891 gant [[Rouantelezhioù Unanet Sveden ha Norvegia]] ha produet adalek 1894. Implijet e voe er fuzuilhoù [[Krag-Jørgensen]] pourvezet da arme Norvegia adalek 1894 hag er [[Mauser Sveden|Mauser e servij en arme svedat]] adalek 1894<ref>{{En}} ''[https://www.ballisticstudies.com/Knowledgebase/6.5x55.html 6.5x55]'' war Terminal Ballistics Research (lennet d'an 02/09/2024)</ref>. Karget e oa da gentañ gant ur boled 10,11 g ront e benn, ha balistit, ar poultr div vazenn gentañ ijinet gant [[Alfred Nobel]] e 1888. Uzañ a rae kanolioù ar fuzuilhoù re vuan koulskoude, ha kemmet e voe ar gartouchenn en ur ensoc'hañ enni ur boled krommvegek 9 g ha poultr ur vazenn dezhañ<ref name=":0">{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 111</ref>. Hiziv-an-deiz eo poblek ar 6,5 × 55 mm e [[Stadoù-Unanet Amerika]] hag e norzh [[Europa (kevandir)|Europa]] evit [[chaseal]] hag evit ar [[sportoù tennañ]]. Brudet eo evit bezañ ur gartouchenn c'halloudus, resis hag eeun red he boled<ref name=":0" />. <gallery mode="nolines" align="center" widths="200" heights="200"> Restr:Patron94.jpg|Stumm kentañ ar 6,5 × 55 mm en e stumm evit an arme, dezhañ ur boled ront implijet betek 1940. Restr:6.5x55mm Swedish surplus ammunition, produced in 1976.JPG|Stumm ''spitzer'' produet adalek 1941. Restr:6.5x55mm blank rifle cartridge.png|Ur gartouchenn wenn (boled e koad) 6,5 × 55 mm. </gallery> == Liamm diavaez == * {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/6-5-x-55-se-fr.pdf Taolenn ar munision] war lodenn TDCC lec'hienn ar CIP == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:6,5 × 55 mm}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù-chase]] [[Rummad:Munisionoù Sveden]] ky845qkreqrsiifstg0zifkgd9wykk6 0 173262 2195780 2176094 2026-07-27T08:36:02Z Llydawr 145 2195780 wikitext text/x-wiki {|class="infobox" style="font-size:90%; border-radius:1em 1em 1em 1em;" |-align="center" !colspan="2"|Bloavezhioù |-align="center" |colspan="2"|[[2020|../..]] [[2021]] [[2022]] [[2023]] [[2024]]<br>- '''[[2025]]''' -<br>[[2026]] [[2027]] [[2028]] ---- |-align="center" !colspan="2"|Degadoù |-align="center" |colspan="2"|[[Bloavezhioù 2000|2000]] - [[Bloavezhioù 2010|2010]] - '''[[Bloavezhioù 2020]]''' - [[Bloavezhioù 2030|2030]] ---- |-align="center" !colspan="2"|Kantvedoù |-align="center" |colspan="2"|{{XXvet kantved}} - '''{{XXIvet kantved}}''' - {{XXIIvet kantved}} ---- |-align="center" !colspan="2"|Kronologiezh dre gevandirioù |-align="center" |colspan="2"|[[2025 en Afrika|Afrika]] - [[2025 en Amerika|Amerika]] - [[2025 en Azia|Azia]] - [[2025 en Europa|Europa]] - [[2025 en Okeania|Okeania]] ---- |-align="center" !colspan="2"|Kronologiezh dre demoù |-align="center" |colspan="2"|[[2025 en aernijerezh|Aernijerezh]] - [[2025 er savouriezh|Savouriezh]] - [[2025 er C'hirri|Kirri]] - [[2025 er BT|BT]] <br /> [[2025 en hent-houarn|Hentoù-houarn]] - [[2025 er sinema|Sinema]] - [[2025 er vell-droad|Mell-droad]] - [[2025 el lennegezh|Lennegezh]] <br /> [[2025 er sonerezh|Sonerezh]] - [[2025 er yec'hed ha mezegiezh|Yec'hed ha mezegiezh]] - [[2025 er skiantoù|Skiantoù]] - [[2025 er sport|Sport]] ---- |-align="center" !colspan="2"|[[Kronologiezh vloaziek evit Breizh]] |-align="center" |colspan="2"|[[2024 e Breizh]] - '''[[2025 e Breizh]]''' - [[2026 e Breizh]] |} ==Darvoudoù== * [[15 a viz Kerzu]] : marvet eo an emsaver breton [[Yannig Baron]], bet prezidant [[Dihun]]. * [[12 a viz Kerzu]] : kroget eo manifestadegoù e Breizh a-enep doareoù gouarnamant Bro-C'hall en doare ma vez talet ouzh ar [[Kroc'henad nozelek kontammus|C'hroc'henad nozelek kontammus]]. * [[4 a viz Kerzu]] : tennet ez eus bet war dronoù dianav gant [[fuzuilherien-vor]] a-us da bazenn an [[Enez-Hir]] e [[Penn-ar-Bed]] <ref> {{fr}} https://www.ouest-france.fr/politique/defense/dans-le-finistere-la-base-sous-marine-de-lile-longue-survolee-par-des-drones-les-fusiliers-marins-contraints-de-tirer-84bdc7d8-d1bd-11f0-a0f2-b2a4fbd1e8d9</ref> * [[12 a viz Genver]] : distrujet eo [[maner Kernod]] gant un [[tan-gwall]]<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/quimperle-29300/incendie-du-manoir-de-kernault-a-mellac-500-ans-dhistoire-a-faire-renaitre-de-ses-cendres-video-6739392.php Le Télégramme, 14/05/2025]</ref>. * [[26 Genver|26-31 a viz Genver]] : [[Dour-beuz 2025 e Breizh|dour-beuz e Breizh]], e departamantoù [[Il-ha-Gwilen]], [[Liger-Atlantel]] ha [[Mor-Bihan|Morbihan]] * [[24 a viz C'hwevrer]] : deroù prosez [[Afer Joël Le Scouarnec|Joël Le Scouarnec]] e [[Gwened]]. * [[24 a viz C'hwevrer]] : degemeret eo an anv [[Afer Fañch|Fañch]] gant lez-varn [[an Oriant]]. * [[1añ a viz Meurzh]] : dorioù-digor e [[Skolaj Diwan Beuzid-ar-C'hoadoù]], kentañ skolaj Diwan en [[Il-ha-Gwilen]] da vezañ digoret e miz Gwengolo 2025. * [[13 a viz Meurzh]] : he barnadenn he deus embannet [[Lez-varn velestradurel]] Roazhon da-heul ur c'hlemm gant [[Dour ha Stêrioù Breizh]] a-enep prefed ar Rannvro. Goulenn a ra ouzh ar prefed ''"digoll ar gwall deuet diwar saotradur an dourioù gant nitratoù deuet eus ar labour-douar"''. * [[18 a viz Mae]] : manifestadeg evit ar brezhoneg hag ar skolioù [[Diwan]] e [[Roazhon]]. * [[30 a viz Here]] : marv ar c'haner [[Erik Marchand]]. ==Sevenadur== * [[7 a viz Ebrel]]: adkavet eo kloastr an Aogustined eus [[Karaez]] e [[Stadoù-Unanet Amerika]] pa oa aet diwar wel e 1930 <ref>https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/ce-cloitre-breton-disparu-depuis-pres-de-cent-ans-vient-detre-retrouve-aux-etats-unis-62a60604-1388-11f0-93cb-6a1f6f4d56fd</ref>. * [[12 a viz Ebrel]] : marvet eo Henri Morvan, an hini diwezhañ eus ar [[Breudeur Morvan|Vreudeur Morvan]]<ref>{{fr}} https://www.ouest-france.fr/bretagne/henri-le-dernier-des-freres-morvan-est-mort-une-page-de-la-culture-bretonne-se-tourne-655c0186-17b7-11f0-8663-b0a0331793f2</ref>. * [[3 Mezheven|3-5 a viz Mezheven]] : [[Gouel ar Mediaoù Keltiek]] e [[Tewynblustri]] (Newquay), e [[Kerne-Veur]]. * [[5 a viz Gouhere]] 2025: ugent vloaz ar gelaouenn « [[Bretons]] ». * [[12 a viz Gouere]] : [[Steudadoù Karnag|meurvein Karnag hag ar Mor-Bihan]] zo lakaet war roll ar [[Glad bedel]] gant an [[UNESCO]]. * [[6 a viz Gwengolo]] : [[Breizh a live]] e Karaez ==[[:Rummad:Ganedigezhioù 2025|Ganedigezhioù 2025]]== ==[[:Rummad:Marvioù 2025|Marvioù 2025]]== * [[Yannig Baron]], emsaver * [[Yann Guillamot]], konter * [[Job an Irien]], beleg * [[Jean-Pierre Jeudy]], maer Karaez * [[Michel Floc'h|Mikael Kerne]], kaner * [[Ronan al Louarn]] * [[Erik Marchand]], kaner breizhat. * [[Breudeur Morvan|Henri Morvan]], kaner * [[Soig Siberil]], soner * [[Maxime Tessier]], alvokad brudet evit bezañ difennet [[Afer Joël Le Scouarnec|Joël Le Scouarnec]]<ref> {{fr}} https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/ille-et-vilaine/rennes/info-france-3-maxime-tessier-avocat-de-joel-le-scouarnec-s-est-donne-la-mort-3185508.html</ref> ==Notennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Istor Breizh en XXIvet kantved]] [[Rummad:2025]] 9w21s93t67yhmrp8tbm8j4ofot975e8 0 173359 2195758 2148620 2026-07-26T20:03:04Z Kestenn 14086 2195758 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" |- {{Infobox/Titl|8 × 58 mm R|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Ordinari2G.jpg|frameless|313x313px|-]] <br /><br />Ur gartouchenn '''8 × 58 mm R''' stumm 1889 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" |Doare douilhez |bourled, boutailh |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! scope="row" |Bro orin |{{Danmark}} |- ! scope="row" |Bloavezh krouidigezh |1888 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! scope="row" |Ø bannadell |8,20 mm |- ! scope="row" |Ø trogleuziñ |7,89 mm |- ! scope="row" |Ø kolier |8,98 mm |- ! scope="row" |Ø skoaz |11,95 mm |- ! scope="row" |Ø korf an douilhez |12,75 mm |- ! scope="row" |Ø strad |14,65 mm |- ! scope="row" |Tevder ar strad |1,80 mm |- ! scope="row" |Hirder an douilhez |58 mm |- ! scope="row" |Hirder ar gartouchenn |78 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all |- ! scope="row" |Pouez ar vannadell |15 g (boled ront, stumm 1889)<br>13 g (boled begek, stumm 1908) |- ! scope="row" |Tizh ar boled V₀ |750 - 770 m/s |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |{{formatnum:3777}} - {{formatnum:4318}} J |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |C |} An '''8 × 58 mm R''', anvet '''8×58mmR Danish Krag''' er broioù saoznek ivez, zo ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] implijet adalek 1889 er fuzuilhoù [[Krag-Jørgensen]] danat. [[Poultr divoged]] zo enni. He stumm kentañ a oa dezhañ ur boled ront, hag e 1908 e voe cheñchet evit boledoù begek ''spitzer''<ref name=":0">{{Es}} ''[https://municion.org/producto/8-x-58-r-danish-krag-jorgensen-m-1889/ 8 x 58 R Danish Krag-Jørgensen M.1889]'', Municion.org (lennet d'ar 15/01/2025)</ref>. == Implij == [[Restr:32028G.jpg|kleiz|thumb|180x180px|Stumm 1908 an 8 × 58 mm R danat]] Graet e voe ganti e-pad ur prantadig berr gant armeoù [[Norvegia]] ha [[Sveden]], en o fuzuilhoù [[Remington M1867|Remington M1867/89]], met [[Danmark]] eo a reas ar brasañ implij anezhi. Fuzuilhoù danat Remington M1867/93, [[Madsen-Rasmussen M1896]] ha fuzuilhoù-mindrailher [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] a voe kambret eviti<ref>{{Fr}} ''[http://www.armeetpassion.com/8%20mm%20krag-1.html 8 mm Krag-Jorgensen]'', Arme et Passion (lennet d'ar 14/01/2025) </ref>. Produet e voe evit ar marc'had sivil gant embregerezhioù evel [[Norma Precision|Norma]] pe [[RWS]] betek ar bloavezhioù 1950. Poblek e oa e broioù norzh Europa evit chaseal loened bras evel ar [[Karv|c'hirvi]]<ref name=":0" />. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù Danmark]] 53uvscbjdhughhivtez6hhgfcn6bqs3 0 174558 2195767 2143283 2026-07-26T22:10:56Z Kestenn 14086 2195767 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} [[Restr:Trefle_makhila.jpg|alt=Troad kinklet ha ferrulenn evit kerzhout startoc'h|dehou|200x200px]] [[Restr:Makhila.JPG|alt=Makila, gant e zorn korn loened, ur c'heleier lêr ha kinkladur nikel en arc'hant|kleiz|frameless|394x394px]] Ar '''makila''' (skrivet a-wechoù evel ''makhila''), pe '''euskal makila''', zo ur vazh-hent hengounel eus [[Euskadi|Euskal Herria]] hag a zo dibar dre hec'h implij pleustrek, hag evel arouez sevenadurel an aotrouniezh hag an nerzh er vro-se. ==Etimologiezh== "Makila" a c'hell talvezout "bazh" pe "pegañ" en [[euskareg]]. Dont a ra ar ger eus al [[latin]] ''bacillum'' ("bazh vihan"). Ur ster zo d'ar ger "makila", da skouer, evel ur verb, ''makilatu'', a dalv kement ha "taoliñ", hag an termen ''makila-ukaldi'' ivez, a dalv kement ha "taoliñ" pe "skeiñ gant ur vazh". E-maez Euskal Herria ne vez graet gant ar ger-se nemet pa reer anv eus ar vazh-bale. E Euskal Herria e reer gant an termen ''euskal makila'' ("bazh euskarat") abalamour da zisheñvelaat anezhi diouzh ar bizhier all. == Stumm == Ar vazh makila a zo savet diwar ur stumm koad [[mesper]] troc'het en hirder a blij d'e berc'henn, dre vras ​​pe uhelder ar morzhed pe ar c'horf. Alies e vez kreñvaet ar beg gant arem pe metal all, hag echuiñ a ra gant un envez. Goloet e vez an dornell ivez gant metal pe lêr gwriet evit tapout krog aes ennañ, hag ul lerennig zo stag ouzh diazez an dornell-se. Begt eo ar vazh gant ur bommell, graet gant korn, dir pe arem. Ar rann uhelañ ennañ ar bommell hag an dornell a c'hell bezañ tennet eus penn uhelañ ar vazh, o lakaat war wel ur c'hlaou pe ur gontell kuzhet, ar pezh a laka ar vazh da zont da vezañ un arm berr. Lavarout a reer eo heñvel stumm ar bommell ouzh ar bered gwisket gant ar vesaerien euskarat. Krouet e vez makilaoù zo evit servijout e lidoù, kinniget e vezont alies evel profoù pe prizioù d'an dud. Kinklet int gant engravadurioù, hag o lodennoù metalek a zo graet gant arc'hant pe aour. Peurliesañ e vez 1,2m (4 zroatad) o hirder kentoc'h eget an hirder boas. == Istor == Kantvedoù kozh eo tres ar makila, ha chom a ra hep cheñch c'hoazh. Nebeut-tre a draoù a ouzer diwar-benn hec'h orin resis, met liammet e c'hall bezañ ouzh ar [[Krennamzer|Grennamzer]], dre ma c'hellfe bezañ deveret diwar ur seurt goaf pe un arm chase. An argerzh sevel a zo ken gwriziennet en hengoun hag ar produ echu, ha bloavezhioù a c'hell kemer evit echuiñ anezhañ. Deraouiñ a ra al labour en nevezamzer, gant un artizan o tibab ur brank dereat eus ur wezenn [[mesper]] hag o kizellañ un tres er c'hoad bev e-keit ma vez stag ouzh ar wezenn c'hoazh. Lezet e vez ar skourr e-unan betek fin an diskar-amzer, ma yac'ha ar gwez ha ma ledana an tres war he gorre. Ret eo d'an artizan distreiñ d'al lec'h m'en deus kavet ar wezenn ha troc'hañ ar brank. Tennet e vez ar rusk neuze ha reizhet e vez ar c'hef dre implijout un argerzh tommañ evezhus en ur forn. Goude-se e ranker sec'hañ ar vazh en ur virout anezhi e-pad meur a vloaz. Ur wech echuet kement-se e vez livet ar c'hoad en un doare kuzh, ha goude-se e vez staliet an tammoù metalek liesseurt. Sinet e vez e oberenn gant an artizan war-bouez e arouez pe e anv-familh, ha war an dornell pe ar bommell e laka anv an hini a resev ar makila, e ardamezioù pe un destenn all hervez ar goulenn. == Implijoù == [[Restr:Makila_arme.jpg|alt=Sekred marvus ar makila : ur spilhenn houarn kuzhet|kleiz|frameless|209x209px]] Ur vazh-bale pleustrek hag un ostilh evit en em zifenn eo ar makila. Implijet e veze (hag e vezont c'hoazh) gant ar [[Maesaer|vaesaerien]] evit sikour ren o zropelloù hag evit en em wareziñ diouzh al loened-preizh gouez ivez. Douget e vezont gant chaseourien ha baleerien en Euskal Herria evel skoazelloù evit kerzhout, hag implijet e vezont en dañsoù pobl hengounel. == E Kembre == Degemeret e oa bet mennozh ar makila dre lidoù gant [[Siôn Jobbins]] pa oa bet aozet [[Aberystwyth St David's Parade]]. Ur stumm simpl eus ar makila, anvet "bazh a zoujañs" a vez kinniget d'an hini dibabet evit bezañ ''Heñcher'' ar Baradenn. Graet e vez kement-mañ evit diskouez doujañs ha priziañ an Heñcher evit he labour evit ar [[Kembraeg|c'hembraeg]] hag ar gumuniezh lec'hel e-pad un toullad bloavezhioù. An Heñcher a c'hell mirout [[bazh doujañs paradenn Sant Dewi en Aberystwyth]] evel sin a drugarez an aozerien en anv ar gumuniezh. A-hed ar bloavezhioù eo bet resevet gant meur a zen an enor da vezañ Heñcher ar Baradenn en Aberystwyth, en o zouez [[Meredydd Evans]], [[Mary Lloyd Jones]], [[Gerald Morgan]], [[Glan Davies]] ha [[Ned Thomas]]. [[Rummad:Euskal Herria]] [[Rummad:Euskareg]] [[Rummad:Ostilhoù]] [[Rummad:Bizhier]] [[Rummad:Armoù Euskal Herria]] epgrwnsl1bes0hns5awz4yvsmz2zmo8 0 175983 2195787 2168607 2026-07-27T09:15:29Z Dakbzh 58931 + 2026. 2195787 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} '''Kampionad alaman an echedoù''' eo kampionad broadel an [[echedoù]] en [[Alamagn]]. C'hoariet e vez abaoe 1861. Betek 1880 e veze meur a gampionad, aozet gant kevredigezhioù disheñvel : ar ''Westdeutscher Schachbund'' (WDSB), an ''Norddeutscher Schachbund'' (NDSB) hag ar ''Mitteldeutscher Schachbund'' (MDSB). E 1880 e voe krouet ur c’hevre nevez, ''Deutscher Schachbund'', gantañ e voe aozet ur c'hampionad hepken en Alamagn a-bezh. == Kampioned 1861–1932 == <gallery mode="packed" heights="180px"> Maxlange.jpg|Max Lange Anderssen, Adolf "-5" - DPLA - 9ca464339f18b3d8be87fccc68c3ee73 (cropped).jpg|Adolf Anderssen LouisPaulsen.jpg|Louis Paulsen </gallery> {| |- valign="top" | === WDSB-Congresses, 1861–1880 === :{| class="sortable wikitable" |- ! # !!Bloaz !! Kêr !! Kampion |- |1 |1861 |Düsseldorf | ''Mestr ebet ne gemeras perzh'' |- |2 |1862 |[[Düsseldorf]] |[[Max Lange]] |- |3 |1863 |[[Düsseldorf]] |[[Max Lange]] |- |4 |1864 |[[Düsseldorf]] |[[Max Lange]] |- |5 |1865 |[[Elberfeld]] |[[Gustav Neumann]] |- |6 |1867 |[[Köln]] |[[Wilfried Paulsen]] |- |7 |1868 |[[Aachen]] |[[Max Lange]] |- |8 |1869 |[[Barmen]] |[[Adolf Anderssen]] |- |9 |1871 |[[Krefeld]] |[[Louis Paulsen]] |- |10 |1876 |[[Düsseldorf]] |[[Wilfried Paulsen]] |- |11 | 1877 |[[Köln]] |[[Johannes Zukertort]] |- |12 | 1878 |[[Frankfurt]] |[[Louis Paulsen]] |- |13 |1880 |[[Braunschweig]] |[[Louis Paulsen]] |} | === MDSB-Congresses, 1871–1877 === {| class="sortable wikitable" ! # !!Bloaz !! Kêr !! Kampion |- |1 |1871 |[[Leipzig]] |[[Adolf Anderssen]] |- |2 |1876 |[[Leipzig]] |[[Adolf Anderssen]] |- |3 |1877 |[[Leipzig]] |[[Louis Paulsen]] |} <br> ===NDSB-Congresses, 1868–1872=== {| class="sortable wikitable" ! # !!Bloaz !! Kêr !! Kampion |- |1 |1868 |[[Hamburg]] |[[Max Lange]] |- |2 |1869 |[[Hamburg]] |[[Adolf Anderssen]] |- |3 |1872 |[[Altona, Hamburg|Altona]] |[[Adolf Anderssen]] |} |} === German Congresses, 1879–1932 === [[File:Tarrasch, Siegbert-2 - DPLA - 224f35dc323734bf355cc7c94d0ded68 (cropped).jpg|thumb|160px|Siegbert Tarrasch]] [[Image:Schlechter, Carl 1896 - DPLA - 832da5245429c37f5e2ffcdf1fa3b902 (cropped).jpg|thumb|160px|Carl Schlechter]] [[Image:Bogoljubow 1925.jpg|right|thumb|170px|Efim Bogoljubow]] :{| class="sortable wikitable" ! # !!Bloaz !! Kêr !! Kampion |- |1 |1879 |[[Leipzig]] |[[Berthold Englisch]] |- |2 |1881 |[[Berlin]] |[[Joseph Henry Blackburne]]&nbsp; |- |3 |1883 |[[Nuremberg]] |[[Simon Winawer]] |- |4 |1885 |[[Hamburg]] |[[Isidor Gunsberg]] |- |5 |1887 |[[Frankfurt]] |[[George Henry Mackenzie]] |- |6 |1889 |[[Breslau]] |[[Siegbert Tarrasch]] |- |7 |1892 |[[Dresden]] |[[Siegbert Tarrasch]] |- valign="top" |8 |1893 |[[Kiel]] |[[Carl Walbrodt]] <br> [[Curt von Bardeleben]] |- |9 |1894 |[[Leipzig]] |[[Siegbert Tarrasch]] |- |10 |1896 |[[Eisenach]] |[[Robert Henry Barnes]] |- |11 |1898 |[[Köln]] |[[Amos Burn]] |- valign="top" |12 |1900 |[[Munich]] |[[Géza Maróczy]] <br> [[Harry Nelson Pillsbury]] <br> [[Carl Schlechter]] |- |13 |1902 |[[Hannover]] |[[Dawid Janowski]] |- valign="top" |14 |1904 |[[Coburg]] |[[Curt von Bardeleben]] <br> [[Carl Schlechter]] <br> [[Rudolf Swiderski]] |- |15 |1906 |[[Nuremberg]] |[[Frank James Marshall]] |- |16 |1908 |[[Düsseldorf]] |[[Frank James Marshall]] |- |17 |1910 |[[Hamburg]] |[[Carl Schlechter]] |- valign="top" |18 |1912 |[[Breslau]] |[[Oldřich Duras]] <br> [[Akiba Rubinstein]] |- |19 |1914 |[[Mannheim]] |[[Alexander Alekhine]] |- |20 |1920 |[[Berlin]] |[[Friedrich Sämisch]] |- |21 |1921 |[[Hamburg]] |[[Ehrhardt Post]] |- |22 |1922 |[[Bad Oeynhausen]] |[[Ehrhardt Post]] |- |23 |1923 |[[Frankfurt]] |[[Ernst Grünfeld]] |- |24 |1925 |[[Breslau]] |[[Efim Bogoljubow]] |- |25 |1927 |[[Magdeburg]] |[[Rudolf Spielmann]] |- |26 |1929 |[[Duisburg]] |[[Carl Ahues]] |- valign="top" |27 |1931 |[[Swinemünde]] |[[Efim Bogoljubow]] <br> [[Ludwig Rödl]] |- |28 |1932 |[[Bad Ems]] |[[Georg Kieninger]] |} == Kampionadoù 1933–1949 == {| |- valign="top" | === Renad nazi, 1933–1943 === {| class="sortable wikitable" ! # !!Bloaz !! Kêr !! Kampion |- |1 |1933 |[[Bad Pyrmont]] |[[Efim Bogoljubow]] |- |2 |1934 |[[Bad Aachen]] |[[Carl Carls]] |- |3 |1935 |[[Bad Aachen]] |[[Kurt Richter]] |- |4 |1937 |[[Bad Oeynhausen]] |[[Georg Kieninger]] |- |5 |1938 |[[Bad Oeynhausen]] |[[Erich Eliskases]] |- |6 |1939 |[[Bad Oeynhausen]] |[[Erich Eliskases]] |- |7 |1940 |[[Bad Oeynhausen]] |[[Georg Kieninger]] |- |8 |1941 |[[Bad Oeynhausen]] |[[Paul Felix Schmidt]] <br> [[Klaus Junge]] |- |9 |1942 |[[Bad Oeynhausen]] |[[Ludwig Rellstab (c'hoarier echedoù)|Ludwig Rellstab]] |- |10 |1943 |[[Vienna]] |[[Josef Lokvenc]] |} | === 1946–1953 === ==== Takadoù ac'hub kornôgel, 1947–1953 ==== {| class="sortable wikitable" ! # !!Bloaz!! Kêr !! Kampion |- |1 |1947 |[[Siegen|Weidenau]] |[[Georg Kieninger]] |- |2 |1948 |[[Essen]] |[[Wolfgang Unzicker]] |- |3 |1949 |[[Bad Pyrmont]] |[[Efim Bogoljubow]] |- |4 |1950 |[[Bad Pyrmont]] |[[Wolfgang Unzicker]] |- |5 |1951 |[[Düsseldorf]] |[[Rudolf Teschner]] |- |6 |1953 |[[Leipzig]] |[[Wolfgang Unzicker]] |} ==== Takad ac'hub reterel, 1946–1949 ==== {| class="sortable wikitable" ! # !!Bloaz !! Kêr !! Kampion |- |1 |1946 |[[Leipzig]] |[[Berthold Koch]] |- |2 |1947 |[[Weissenfels]] |[[Lothar Schmid]] |- |3 |1948 |[[Bad Doberan]] |[[Rudolf Teschner]] |- |4 |1949 |[[Bad Klosterlausnitz]] |[[Wolfgang Pietzsch]] |} |} {{Col-begin}} {{Col-break}} [[File:Fotothek df roe-neg 0006543 018 Wolfgang Unzicker konzentriert auf das Spielbret.jpg|left|145px|thumb|Wolfgang Unzicker]] {{Col-break}} [[image:Robert Hübner.jpg|center|150px|thumb|Robert Hübner]] {{Col-break}} [[Image:WolfgangUhlmannPolanicaZdroj19670809 31.jpg|right|135px|thumb|Wolfgang Uhlmann]] {{col-end}} {{Col-begin}} {{Col-break}} === Kampionad [[Republik Demokratel Alamagn]], 1950–1990 === :{| class="sortable wikitable" ! # !!Bloaz !! Kêr !! Kampion |- |1 |1950 |[[Sömmerda]] |[[Rudolf Elstner]] |- |2 |1951 |[[Schwerin]] |[[Georg Stein]] |- |3 |1952 |[[Binz]] |[[Berthold Koch]] |- |4 |1953 |[[Jena]] |[[Reinhart Fuchs]] |- |5 |1954 |[[Meerane]] |[[Wolfgang Uhlmann]] |- |6 |1955 |[[Zwickau]] |[[Wolfgang Uhlmann]] |- |7 |1956 |[[Leipzig]] |[[Reinhart Fuchs]] |- |8 |1957 |[[Sömmerda]] |[[Burkhard Malich]] |- |9 |1958 |[[Schkopau]] |[[Wolfgang Uhlmann]] |- |10 |1959 |[[Leipzig]] |[[Wolfgang Pietzsch]] |- |11 |1961 |[[Premnitz]] |[[Lothar Zinn]] |- |12 |1962 |[[Gera]] |[[Wolfgang Pietzsch]] |- |13 |1963 |[[Aschersleben]] |[[Günther Möhring]] |- |14 |1964 |[[Magdeburg]] |[[Wolfgang Uhlmann]] |- |15 |1965 |[[Annaberg-Buchholz]] |[[Lothar Zinn]] |- |16 |1967 |[[Colditz]] |[[Wolfgang Pietzsch]] |- |17 |1968 |[[Weimar]] |[[Wolfgang Uhlmann]] |- |18 |1969 |[[Schwerin]] |[[Lutz Espig]] |- |19 |1970 |[[Freiberg, Saxony|Freiberg]] |[[Friedrich Baumbach]] |- |20 |1971 |[[Strausberg]] |[[Lutz Espig]] |- |21 |1972 |[[Görlitz]] |[[Manfred Schöneberg]] |- |22 |1973 |[[Erfurt]] |[[Burkhard Malich]] |- |23 |1974 |[[Potsdam]] |[[Rainer Knaak]] |- |24 |1975 |[[Stralsund]] |[[Wolfgang Uhlmann]] |- |25 |1976 |[[Gröditz]] |[[Wolfgang Uhlmann]] |- |26 |1977 |[[Frankfurt/Oder]] |[[Lothar Vogt]] |- |27 |1978 |[[Eggesin]] |[[Rainer Knaak]] |- |28 |1979 |[[Suhl]] |[[Lothar Vogt]] |- |29 |1980 |[[Plauen]] |[[Hans-Ulrich Grünberg]] |- |30 |1981 |[[Fürstenwalde]] |[[Wolfgang Uhlmann]] |- |31 |1982 |[[Salzwedel]] |[[Rainer Knaak]] |- |32 |1983 |[[Cottbus]] |[[Rainer Knaak]], [[Wolfgang Uhlmann]] |- |33 |1984 |[[Eilenburg]] |[[Rainer Knaak]] |- |34 |1985 |[[Jüterbog]] |[[Wolfgang Uhlmann]] |- |35 |1986 |[[Nordhausen, Thuringia|Nordhausen]] |[[Wolfgang Uhlmann]] |- |36 |1987 |[[Glauchau]] |[[Raj Tischbierek]] |- |37 |1988 |[[Stralsund]] |[[Lutz Espig]], [[Thomas Pähtz]] |- |38 |1989 |[[Zittau]] |[[Hans-Ulrich Grünberg]] |- |39 |1990 |[[Bad Blankenburg]] |[[Raj Tischbierek]], [[Thomas Pähtz]] |} {{col-end}} === Kampionad [[Republik Kevreadel Alamagn (1949-1990)|Republik Kevreadel Alamagn]], 1953–1989 === :{| class="sortable wikitable" ! # !!Bloaz !! Kêr !! Kampion |- |1 |1953 |[[Berlin]] |[[Wolfgang Unzicker]] |- |2 |1955 |[[Frankfurt am Main]] |[[Klaus Darga]] |- |3 |1957 |[[Bad Neuenahr]] |[[Paul Tröger]] |- |4 |1959 |[[Nürnberg]] |[[Wolfgang Unzicker]] |- |5 |1961 |[[Bad Pyrmont]] |[[Klaus Darga]] |- |6 |1963 |[[Bad Pyrmont]] |[[Wolfgang Unzicker]] |- |7 |1965 |[[Bad Aibling]] |[[Wolfgang Unzicker]], [[Helmut Pfleger]] |- |8 |1967 |[[Kiel]] |[[Robert Hübner]], [[Hans Besser (c'hoarier echedoù)|Hans Besser]] |- |9 |1969 |[[Königsfeld im Schwarzwald|Königsfeld]] |[[Manfred Christoph]] |- |10 |1970 |[[Völklingen]] |[[Hans-Joachim Hecht]] |- |11 |1971 |[[Berlin]] |[[Svetozar Gligorić]] ''(etrebroadel)'' |- |12 |1972 |[[Oberursel]] |[[Hans Günther Kestler]] |- |13 |1973 |[[Dortmund]] |[[Hans-Joachim Hecht]], [[Ulf Andersson]] <br> [[Boris Spassky]] ''(etrebroadel)'' |- |14 |1974 |[[Menden]] |[[Peter Ostermeyer]] |- |15 |1975 |[[Mannheim]] |[[Walter Browne]] ''(etrebroadel)'' |- |16 |1976 |[[Bad Pyrmont]] |[[Klaus Wockenfuss]] |- |17 |1977 |[[Bad Lauterberg]] |[[Anatoliy Karpov]] ''(etrebroadel)'' |- |18 |1978 |[[Bad Neuenahr]] |[[Ludek Pachman]] |- |19 |1979 |[[Munich]] |[[Boris Spassky]], [[Yuri Balashov]] <br> [[Ulf Andersson]] ''(etrebroadel)'' |- |20 |1980 |[[Bad Neuenahr]] |[[Eric Lobron]] |- |21 |1981 |[[Bochum]] |[[Lubomir Kavalek]] ''(etrebroadel)'' |- |22 |1982 |[[Bad Neuenahr]] |[[Manfred Glienke]] |- |23 |1983 |[[Hannover]] |[[Anatoliy Karpov]] ''(etrebroadel)'' |- |24 |1984 |[[Bad Neuenahr]] |[[Eric Lobron]] |- |25 |1987 |[[Bad Neuenahr]] |[[Vlastimil Hort]], [[Ralf Lau]] |- |26 |1988 |[[Bad Lauterberg]] |[[Bernd Schneider (c'hoarier echedoù)|Bernd Schneider]] |- |27 |1989 |[[Bad Neuenahr]] |[[Vlastimil Hort]], [[Eckhard Schmittdiel]] |} ::[[Image:Hajo Hecht.jpg|left|160px|thumb|Hans-Joachim Hecht]] {{Col-break}} == Abaoe 1991 == [[Image:Luther thomas 20061119 berlin bundesliga.jpg|180px|thumb|Thomas Luther]] [[Image:Arthur Jussupow.jpg|180px|thumb|Artur Yusupov]] ::{| class="sortable wikitable" ! # !!Bloaz !! Kêr !! Kampion |- |1 |1991 |[[Bad Neuenahr]] |[[Vlastimil Hort]] |- |2 |1993 |[[Bad Wildbad]] |[[Thomas Luther]], [[Thomas Pähtz]] |- |3 |1994 |[[Binz]] |[[Peter Enders (c'hoarier echedoù)|Peter Enders]] |- |4 |1995 |[[Binz]] |[[Christopher Lutz]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic62.html Kampionad alaman 1995]</ref> |- |5 |1996 |[[Dudweiler]] |[[Matthias Wahls]] |- |6 |1996 |[[Nussloch]] |[[Rustem Dautov]], [[Artur Yusupov (c'hoarier echedoù)|Artur Yusupov]] |- |7 |1997 |[[Gladenbach]] |[[Matthias Wahls]] |- |8 |1998 |[[Bremen]] |[[Jörg Hickl]] |- |9 |1999 |[[Altenkirchen]] |[[Robert Hübner]] |- |10 |2000 |[[Heringsdorf]] |[[Robert Rabiega]] |- |11 |2001 |[[Altenkirchen]] |[[Christopher Lutz]] |- |12 |2002 |[[Saarbrücken]] |[[Thomas Luther]] |- |13 |2004 |[[Höckendorf]] |[[Aleksander Graf]] |- |14 |2005 |[[Altenkirchen]] |[[Artur Yusupov (c'hoarier echedoù)|Artur Yusupov]] |- |15 |2006 |[[Osterburg (Altmark)|Osterburg]] |[[Thomas Luther]] |- |16 |2007 |[[Bad Königshofen]] |[[Arkadij Naiditsch]] |- |17 |2008 |[[Bad Wörishofen]] |[[Daniel Fridman]] |- |18 |2009 |[[Saarbrücken]] |[[Arik Braun]] |- |19 |2010 |[[Bad Liebenzell]] |[[Niclas Huschenbeth]] |- |20 |2011 |[[Bonn]] |[[Igor Khenkin]] |- |21 |2012 |[[Osterburg (Altmark)|Osterburg]] |[[Daniel Fridman]] |- |22 |2013 |[[Saarbrücken]] |[[Klaus Bischoff]] |- |23 |2014 |[[Verden an der Aller]] |[[Daniel Fridman]] |- |24 |2015 |[[Saarbrücken]] |[[Klaus Bischoff]] |- |25 |2016 |[[Lübeck]] |[[Sergey Kalinitschew]] |- |26 |2017 |[[Apolda]] |[[Dieter Nisipeanu|Liviu-Dieter Nisipeanu]] |- |27 |2018 |[[Dresden]] |[[Rainer Buhmann]] |- |28 |2019 |[[Magdeburg]] |[[Niclas Huschenbeth]] |- |29 |2020 |[[Magdeburg]] |[[Matthias Blübaum]] |- |30 |2021 |[[Magdeburg]] |[[Jonas Rosner]] |- |31 |2022 |[[Magdeburg]] |[[Leonardo Costa (c'hoarier echedoù)|Leonardo Costa]] |- | 32 | 2023 |[[Ostfildern]] |[[Vitaly Kunin]] |- | 33 | 2024 |[[Ostfildern]] |[[Dmitrij Kollars]] |- | 34 | 2025 |[[Munich]] |[[Vincent Keymer]] |- | 35 | 2026 |[[Dresden]] |[[Leonardo Costa]]<ref>{{en}}[https://www.fide.com/leonardo-costa-and-jana-schneider-newly-crowned-german-champions/?fbclid=IwY2xjawTUAHZleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBjYTc2VHY1cmxKaklNSUVPc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHnSUeoXoOxy--95BdwROoJTe8IYn3ApBuGmcTJpYdyNT9hJ8LIt-eEixUb8l_aem_MCuv9thhfukov_dwKcAddw ''Leonardo Costa and Jana Schneider newly crowned German champions'', FIDE, d'ar 26 a viz Gouhere 2026]</ref>. |} == Maouezi == === Kendalc'h Kevre alaman an echedoù, 1927 === {| class="wikitable" ! Bloaz ! Kêr ! Kampionez |- | 1927 || [[Magdeburg]] ||[[Mittelmann]] |} === Kampionadoù Kevre meuralaman an echedoù, 1939–1943 === {| class="wikitable" ! Bloaz ! Kêr ! Kampionez |- | 1939 || [[Stuttgart]] || [[Friedl Rinder]] |- | 1942 || [[Bad Oeynhausen]] || [[Edith Keller-Herrmann|Edith Keller]] |- | 1943 || [[Vienna]] || [[Gertrud Jürgens]] |} === Kampionadoù Alamagn a-bezh, 1947–1953 === {| class="wikitable" ! Bloaz ! Kêr ! Kampionez |- | 1947 || [[Seesen]] || [[Edith Keller-Herrmann|Edith Keller]] |- | 1949 || [[Munich]] || [[Friedl Rinder]] |- | 1951 || [[Bad Klosterlausnitz]] ||[[Edith Keller-Herrmann|Edith Keller]] |- | 1952 || [[Schwerin]] || [[Edith Keller-Herrmann]] |- | 1953 || [[Waldkirch]] ||[[Edith Keller-Herrmann]] |} === Kampionadoù Republik Kevreadel Alamagn, 1953–1989 === {| class="wikitable" ! Bloaz ! Kêr ! Kampionez |- | 1955 || [[Krefeld]] || [[Friedl Rinder]] |- | 1956 || [[Wolfratshausen]] ||[[Friedl Rinder]] |- | 1957 || [[Lindau]] || [[Helga Axt]] |- | 1958 || [[Gießen]] ||[[Helga Axt]] |- | 1959 || [[Dahn]] ||[[Friedl Rinder]] |- | 1960 || [[Büdingen]] || [[Maria Scheffold]] |- | 1961 || [[Wennigsen]] ||[[Helga Axt]] |- | 1962 || [[Eckernförde]] || [[Anneliese Brandler]] |- | 1963 || Krefeld || [[Hannelore Lucht]] |- | 1964 || [[Bremen]] || [[Irmgard Kärner]] |- | 1965 || [[Wangen im Allgäu]] || [[Ottilie Stibaner]] |- | 1968 || [[Fürstenfeldbruck]] || [[Ursula Wasnetsky]] |- | 1970 || [[Lauterbach, Hesse|Lauterbach]] || [[Anni Laakmann]] |- | 1972 || [[Burg, Dithmarschen|Burg]] ||[[Anni Laakmann]] |- | 1974 || [[Kassel]] ||[[Anni Laakmann]] |- | 1976 || [[Brilon]] ||[[Anni Laakmann]] |- | 1978 || [[Möhnesee|Delecke]] || [[Barbara Hund]] |- | 1980 || [[Schwäbisch Gmünd]] || [[Isabel Hund]] |- | 1982 || [[Porz]] ||[[Barbara Hund]] |- | 1984 || [[Bad Aibling]] ||[[Barbara Hund]] |- | 1987 || [[Bad Lauterberg]] || [[Ute Späte]] |- | 1989 ||[[Bad Aibling]]|| [[Isabel Hund]] |} === Kampionadoù ''Open'' ar Maouezi abaoe 1971 === {| class="wikitable" ! Bloaz ! Kêr ! Kampionez |- | 1971 || [[Zell am Harmersbach]] ||[[Gertrud Renz]] |- | 1973 || [[Bad Aibling]] ||[[Doina Pfleger]] |- | 1975 ||[[Zell am Harmersbach]]||[[Ursula Wasnetsky]] |- | 1977 || [[Weißenhäuser Strand]] ||[[Maria Kuch]] |- | 1979 || [[Wittlich]] ||[[Christel Neumark]] |- | 1981 || [[Brilon]] ||[[Annette Borik]] |- | 1983 || [[Porz]] ||[[Raissa Wapnitschnaja]] |- | 1986 || Zell am Harmersbach ||[[Annette Borik]] |- | 1988 || [[Braunfels]] || [[Rita Kas-Fromm]] |- | 1990 || [[Bad Neustadt]] || [[Jordanka Belić|Jordanka Mičić]] |- | 1992 || Bad Neustadt || [[Marina Manakov|Marina Olbrich]] |- | 1994 || [[Wuppertal]] || [[Ekaterina Borulya]] |- | 1996 || [[Dresden]] ||[[Anita Just]] |- | 1998 || [[Weimar]] || [[Gundula David]] |- | 2000 || [[Rodewisch]] || [[Tatjana Vasilevich]] |- | 2002 || [[Bad Brückenau]] || [[Heike Vogel]] |- | 2004 || [[Osterburg (Altmark)]] || [[Sandra Krege]] |- | 2006 || [[Bad Königshofen]] || [[Petra Sochorová|Petra Blažková]] |- | 2008 || [[Kerkwitz]] ||[[Antje Fuchs]] |- | 2010 || [[Gladenbach]] || [[Heike Vogel]] |- | 2012 ||[[Gladenbach]]||[[Antje Fuchs]] |} === Kampionadoù etrebroadel alaman ar Maouezi ''Open'' abaoe 1977 === {| class="wikitable" ! Bloaz ! Kêr ! Kampionez |- | 1977 || [[Bad Kissingen]] || [[Marta Litinskaya-Shul|Marta Litinskaya]] |- | 1979 ||[[Bad Kissingen]]||[[Maia Chiburdanidze]] |- | 1981 ||[[Bad Kissingen]]||[[Nino Gurieli]] |- | 2014 || [[Erfurt]] ||[[Christina Winterholler]] |- | 2015 || [[Bayerisch Eisenstein]] ||[[Jutta Ries]] |- | 2016 || [[Bodenmais]] ||[[Melanie Grund]] |} === Kampionad Takad ac'hub Soviedel, 1948–1949 === {| class="wikitable" ! Bloaz ! Kêr ! Kampionez |- | 1948 || [[Bad Doberan]] || [[Gertrud Nüsken]] |- | 1949 || [[Bad Klosterlausnitz]] || [[Mira Kremer]] |- |} === Kampionad Republik Demokratel Alaman, 1950–1990 === {| class="wikitable" ! Bloaz ! Kêr ! Kampionez |- | 1950 || [[Sömmerda]] || [[Edith Keller-Herrmann|Edith Keller]], [[Gertrud Nüsken]] |- | 1951 || [[Schwerin]] || [[Mira Kremer]] |- | 1952 || Schwerin ||[[Edith Keller-Herrmann]] |- | 1953 || [[Weißenfels]] ||[[Gertrud Nüsken]] |- | 1954 || [[Bad Saarow]] || [[Ursula Liebert|Ursula Höroldt]] |- | 1955 || [[Zwickau]] ||[[Gertrud Nüsken]] |- | 1956 || [[Leipzig]] ||[[Edith Keller-Herrmann]] |- | 1957 || Sömmerda ||[[Edith Keller-Herrmann]] |- | 1958 || [[Schkopau]] ||[[Waltraud Schameitat]] |- | 1959 || Leipzig ||[[Edith Keller-Herrmann]] |- | 1961 || [[Premnitz]] ||[[Waltraud Schameitat]] |- | 1962 || [[Gera]] ||[[Waltraud Schameitat]] |- | 1963 || [[Aschersleben]] || [[Waltraud Nowarra]] |- | 1964 || [[Magdeburg]] || [[Gabriele Just|Gabriele Ortlepp]] |- | 1965 || [[Annaberg-Buchholz]] || [[Gabriele Just]] |- | 1967 || [[Colditz]] ||[[Waltraud Nowarra]], [[Ursula Liebert]] |- | 1968 || [[Weimar]] ||[[Waltraud Nowarra]] |- | 1969 || Schwerin ||[[Waltraud Nowarra]] |- | 1970 || [[Freiberg]] || [[Christina Lehmann|Christina Hölzlein]] |- | 1971 || [[Strausberg]] ||[[Christina Lehmann|Christina Hölzlein]] |- | 1972 || [[Görlitz]] ||[[Gabriele Just]] |- | 1973 || [[Erfurt]] || [[Eveline Nünchert]] |- | 1974 || [[Potsdam]] || [[Petra Feibert|Petra Feustel]] |- | 1975 || [[Stralsund]] || [[Brigitte Burchardt|Brigitte Hofmann]] |- | 1976 || [[Gröditz]] ||[[Petra Feibert|Petra Feustel]] |- | 1977 || [[Frankfurt (Oder)]] ||[[Petra Feibert|Petra Feustel]] |- | 1978 || [[Torgelow]] ||[[Brigitte Burchardt|Brigitte Hofmann]] |- | 1979 || [[Suhl]] ||[[Brigitte Burchardt|Brigitte Hofmann]] |- | 1980 || [[Plauen]] || [[Ulricke Seidemann]] |- | 1981 || [[Fürstenwalde]] || [[Annett Wagner-Michel]] |- | 1982 || [[Salzwedel]] || [[Iris Mai|Iris Bröder]] |- | 1983 || [[Cottbus]] ||[[Annett Wagner-Michel]] |- | 1984 || [[Eilenburg]] ||[[Iris Mai|Iris Bröder]] |- | 1985 || [[Jüterbog]] || [[Marion Heintze]] |- | 1986 || [[Nordhausen, Thuringia|Nordhausen]] || [[Carola von der Weth|Carola Manger]] |- | 1987 || [[Glauchau]] ||[[Iris Mai|Iris Bröder]] |- | 1988 || [[Stralsund]] || [[Antje Göhler|Antje Riedel]] |- | 1989 || [[Zittau]] || [[Kerstin Kunze]] |- | 1990 || [[Bad Blankenburg]] || [[Gundula Heinatz|Gundula Nehse]] |} === Kampionad ar Maouezi abaoe 1991 === :[[File:Paehtz elisabeth 20070616 juedischesmuseum.jpg|thumb|Elisabeth Pähtz|213x213px]] ::{| class="sortable wikitable" ! Bloaz !!Kêr !! Kampionez<ref>{{de}}Hund Gerhard, ''Deutsche Schachmeisterschaften der Frauen'' [http://teleschach.de/damen/home.htm TeleSchach]</ref>. |- |1991 |[[Beverungen]] |[[Anke Lutz|Anke Koglin]] |- |1993 |[[Bad Mergentheim]] |[[Marina Manakov|Marina Olbrich]] |- |1995 |[[Krefeld]] |[[Tatiana Grabuzova]] |- |1997 |[[Ottweiler]] |[[Marina Manakov|Marina Olbrich]] |- |1999 |[[Chemnitz]] |[[Elisabeth Pähtz]] |- |2001 |[[Krefeld]] |[[Jessica Schmidt|Jessica Nill]] |- |2003 |[[Altenkirchen]] |[[Annemarie Sylvia Meier]] |- |2005 |[[Bad Königshofen]] |[[Sandra Krege|&nbsp;Sandra Krege]] |- |2007 |[[Osterburg (Altmark)|Osterburg]] |[[Ljubov Kopylov]] |- |2009 |[[Hockenheim]] |[[Polina Zilberman]] |- |2011 |[[Bonn]] |[[Sarah Hoolt]] |- |2013 |[[Bad Wiessee]] |[[Hanna Marie Klek]] |- |2015 |[[Bad Wiessee]] |[[Zoya Schleining]] |- |2017 |[[Bad Wiessee]] |[[Jana Schneider (chess player)|Jana Schneider]] |- |2019 |[[Magdeburg]] |[[Marta Michna]] |- |2020 |[[Magdeburg]] |[[Carmen Voicu-Jagodzinsky]] |- |2021 |[[Magdeburg]] |[[Elena Köpke]] |- |2022 |[[Magdeburg]] |[[Lara Schulze]] |- | 2023 |[[Ostfildern]] |[[Kateryna Dolzhykova]] |- | 2024 |&nbsp;[[Ostfildern]] |[[Fiona Sieber]] |- | 2025 |[[Munich]] |[[Dinara Wagner]] |} == Notennoù ha dave == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == *{{de}}[https://web.archive.org/web/20080608070445/http://schachbund.de/chronik/meister/dem/index.html Kevre alaman an echedoù] *{{it}}[https://web.archive.org/web/20080121235934/http://xoomer.alice.it/cserica/scacchi/storiascacchi/tornei/pagine/germania.htm Alice, Storia scacchi] *{{en}}Crowther Mark, d'ar 16 a viz Du 1998, THE WEEK IN CHESS 210,[https://theweekinchess.com/html/twic210.html London Chess Center] [[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Alamagn]] iat4043edhfszotscddb6c2wvbid8hi 2195788 2195787 2026-07-27T09:17:19Z Dakbzh 58931 + Kampionad ar Maouezi - 2026. 2195788 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} '''Kampionad alaman an echedoù''' eo kampionad broadel an [[echedoù]] en [[Alamagn]]. C'hoariet e vez abaoe 1861. Betek 1880 e veze meur a gampionad, aozet gant kevredigezhioù disheñvel : ar ''Westdeutscher Schachbund'' (WDSB), an ''Norddeutscher Schachbund'' (NDSB) hag ar ''Mitteldeutscher Schachbund'' (MDSB). E 1880 e voe krouet ur c’hevre nevez, ''Deutscher Schachbund'', gantañ e voe aozet ur c'hampionad hepken en Alamagn a-bezh. == Kampioned 1861–1932 == <gallery mode="packed" heights="180px"> Maxlange.jpg|Max Lange Anderssen, Adolf "-5" - DPLA - 9ca464339f18b3d8be87fccc68c3ee73 (cropped).jpg|Adolf Anderssen LouisPaulsen.jpg|Louis Paulsen </gallery> {| |- valign="top" | === WDSB-Congresses, 1861–1880 === :{| class="sortable wikitable" |- ! # !!Bloaz !! Kêr !! Kampion |- |1 |1861 |Düsseldorf | ''Mestr ebet ne gemeras perzh'' |- |2 |1862 |[[Düsseldorf]] |[[Max Lange]] |- |3 |1863 |[[Düsseldorf]] |[[Max Lange]] |- |4 |1864 |[[Düsseldorf]] |[[Max Lange]] |- |5 |1865 |[[Elberfeld]] |[[Gustav Neumann]] |- |6 |1867 |[[Köln]] |[[Wilfried Paulsen]] |- |7 |1868 |[[Aachen]] |[[Max Lange]] |- |8 |1869 |[[Barmen]] |[[Adolf Anderssen]] |- |9 |1871 |[[Krefeld]] |[[Louis Paulsen]] |- |10 |1876 |[[Düsseldorf]] |[[Wilfried Paulsen]] |- |11 | 1877 |[[Köln]] |[[Johannes Zukertort]] |- |12 | 1878 |[[Frankfurt]] |[[Louis Paulsen]] |- |13 |1880 |[[Braunschweig]] |[[Louis Paulsen]] |} | === MDSB-Congresses, 1871–1877 === {| class="sortable wikitable" ! # !!Bloaz !! Kêr !! Kampion |- |1 |1871 |[[Leipzig]] |[[Adolf Anderssen]] |- |2 |1876 |[[Leipzig]] |[[Adolf Anderssen]] |- |3 |1877 |[[Leipzig]] |[[Louis Paulsen]] |} <br> ===NDSB-Congresses, 1868–1872=== {| class="sortable wikitable" ! # !!Bloaz !! Kêr !! Kampion |- |1 |1868 |[[Hamburg]] |[[Max Lange]] |- |2 |1869 |[[Hamburg]] |[[Adolf Anderssen]] |- |3 |1872 |[[Altona, Hamburg|Altona]] |[[Adolf Anderssen]] |} |} === German Congresses, 1879–1932 === [[File:Tarrasch, Siegbert-2 - DPLA - 224f35dc323734bf355cc7c94d0ded68 (cropped).jpg|thumb|160px|Siegbert Tarrasch]] [[Image:Schlechter, Carl 1896 - DPLA - 832da5245429c37f5e2ffcdf1fa3b902 (cropped).jpg|thumb|160px|Carl Schlechter]] [[Image:Bogoljubow 1925.jpg|right|thumb|170px|Efim Bogoljubow]] :{| class="sortable wikitable" ! # !!Bloaz !! Kêr !! Kampion |- |1 |1879 |[[Leipzig]] |[[Berthold Englisch]] |- |2 |1881 |[[Berlin]] |[[Joseph Henry Blackburne]]&nbsp; |- |3 |1883 |[[Nuremberg]] |[[Simon Winawer]] |- |4 |1885 |[[Hamburg]] |[[Isidor Gunsberg]] |- |5 |1887 |[[Frankfurt]] |[[George Henry Mackenzie]] |- |6 |1889 |[[Breslau]] |[[Siegbert Tarrasch]] |- |7 |1892 |[[Dresden]] |[[Siegbert Tarrasch]] |- valign="top" |8 |1893 |[[Kiel]] |[[Carl Walbrodt]] <br> [[Curt von Bardeleben]] |- |9 |1894 |[[Leipzig]] |[[Siegbert Tarrasch]] |- |10 |1896 |[[Eisenach]] |[[Robert Henry Barnes]] |- |11 |1898 |[[Köln]] |[[Amos Burn]] |- valign="top" |12 |1900 |[[Munich]] |[[Géza Maróczy]] <br> [[Harry Nelson Pillsbury]] <br> [[Carl Schlechter]] |- |13 |1902 |[[Hannover]] |[[Dawid Janowski]] |- valign="top" |14 |1904 |[[Coburg]] |[[Curt von Bardeleben]] <br> [[Carl Schlechter]] <br> [[Rudolf Swiderski]] |- |15 |1906 |[[Nuremberg]] |[[Frank James Marshall]] |- |16 |1908 |[[Düsseldorf]] |[[Frank James Marshall]] |- |17 |1910 |[[Hamburg]] |[[Carl Schlechter]] |- valign="top" |18 |1912 |[[Breslau]] |[[Oldřich Duras]] <br> [[Akiba Rubinstein]] |- |19 |1914 |[[Mannheim]] |[[Alexander Alekhine]] |- |20 |1920 |[[Berlin]] |[[Friedrich Sämisch]] |- |21 |1921 |[[Hamburg]] |[[Ehrhardt Post]] |- |22 |1922 |[[Bad Oeynhausen]] |[[Ehrhardt Post]] |- |23 |1923 |[[Frankfurt]] |[[Ernst Grünfeld]] |- |24 |1925 |[[Breslau]] |[[Efim Bogoljubow]] |- |25 |1927 |[[Magdeburg]] |[[Rudolf Spielmann]] |- |26 |1929 |[[Duisburg]] |[[Carl Ahues]] |- valign="top" |27 |1931 |[[Swinemünde]] |[[Efim Bogoljubow]] <br> [[Ludwig Rödl]] |- |28 |1932 |[[Bad Ems]] |[[Georg Kieninger]] |} == Kampionadoù 1933–1949 == {| |- valign="top" | === Renad nazi, 1933–1943 === {| class="sortable wikitable" ! # !!Bloaz !! Kêr !! Kampion |- |1 |1933 |[[Bad Pyrmont]] |[[Efim Bogoljubow]] |- |2 |1934 |[[Bad Aachen]] |[[Carl Carls]] |- |3 |1935 |[[Bad Aachen]] |[[Kurt Richter]] |- |4 |1937 |[[Bad Oeynhausen]] |[[Georg Kieninger]] |- |5 |1938 |[[Bad Oeynhausen]] |[[Erich Eliskases]] |- |6 |1939 |[[Bad Oeynhausen]] |[[Erich Eliskases]] |- |7 |1940 |[[Bad Oeynhausen]] |[[Georg Kieninger]] |- |8 |1941 |[[Bad Oeynhausen]] |[[Paul Felix Schmidt]] <br> [[Klaus Junge]] |- |9 |1942 |[[Bad Oeynhausen]] |[[Ludwig Rellstab (c'hoarier echedoù)|Ludwig Rellstab]] |- |10 |1943 |[[Vienna]] |[[Josef Lokvenc]] |} | === 1946–1953 === ==== Takadoù ac'hub kornôgel, 1947–1953 ==== {| class="sortable wikitable" ! # !!Bloaz!! Kêr !! Kampion |- |1 |1947 |[[Siegen|Weidenau]] |[[Georg Kieninger]] |- |2 |1948 |[[Essen]] |[[Wolfgang Unzicker]] |- |3 |1949 |[[Bad Pyrmont]] |[[Efim Bogoljubow]] |- |4 |1950 |[[Bad Pyrmont]] |[[Wolfgang Unzicker]] |- |5 |1951 |[[Düsseldorf]] |[[Rudolf Teschner]] |- |6 |1953 |[[Leipzig]] |[[Wolfgang Unzicker]] |} ==== Takad ac'hub reterel, 1946–1949 ==== {| class="sortable wikitable" ! # !!Bloaz !! Kêr !! Kampion |- |1 |1946 |[[Leipzig]] |[[Berthold Koch]] |- |2 |1947 |[[Weissenfels]] |[[Lothar Schmid]] |- |3 |1948 |[[Bad Doberan]] |[[Rudolf Teschner]] |- |4 |1949 |[[Bad Klosterlausnitz]] |[[Wolfgang Pietzsch]] |} |} {{Col-begin}} {{Col-break}} [[File:Fotothek df roe-neg 0006543 018 Wolfgang Unzicker konzentriert auf das Spielbret.jpg|left|145px|thumb|Wolfgang Unzicker]] {{Col-break}} [[image:Robert Hübner.jpg|center|150px|thumb|Robert Hübner]] {{Col-break}} [[Image:WolfgangUhlmannPolanicaZdroj19670809 31.jpg|right|135px|thumb|Wolfgang Uhlmann]] {{col-end}} {{Col-begin}} {{Col-break}} === Kampionad [[Republik Demokratel Alamagn]], 1950–1990 === :{| class="sortable wikitable" ! # !!Bloaz !! Kêr !! Kampion |- |1 |1950 |[[Sömmerda]] |[[Rudolf Elstner]] |- |2 |1951 |[[Schwerin]] |[[Georg Stein]] |- |3 |1952 |[[Binz]] |[[Berthold Koch]] |- |4 |1953 |[[Jena]] |[[Reinhart Fuchs]] |- |5 |1954 |[[Meerane]] |[[Wolfgang Uhlmann]] |- |6 |1955 |[[Zwickau]] |[[Wolfgang Uhlmann]] |- |7 |1956 |[[Leipzig]] |[[Reinhart Fuchs]] |- |8 |1957 |[[Sömmerda]] |[[Burkhard Malich]] |- |9 |1958 |[[Schkopau]] |[[Wolfgang Uhlmann]] |- |10 |1959 |[[Leipzig]] |[[Wolfgang Pietzsch]] |- |11 |1961 |[[Premnitz]] |[[Lothar Zinn]] |- |12 |1962 |[[Gera]] |[[Wolfgang Pietzsch]] |- |13 |1963 |[[Aschersleben]] |[[Günther Möhring]] |- |14 |1964 |[[Magdeburg]] |[[Wolfgang Uhlmann]] |- |15 |1965 |[[Annaberg-Buchholz]] |[[Lothar Zinn]] |- |16 |1967 |[[Colditz]] |[[Wolfgang Pietzsch]] |- |17 |1968 |[[Weimar]] |[[Wolfgang Uhlmann]] |- |18 |1969 |[[Schwerin]] |[[Lutz Espig]] |- |19 |1970 |[[Freiberg, Saxony|Freiberg]] |[[Friedrich Baumbach]] |- |20 |1971 |[[Strausberg]] |[[Lutz Espig]] |- |21 |1972 |[[Görlitz]] |[[Manfred Schöneberg]] |- |22 |1973 |[[Erfurt]] |[[Burkhard Malich]] |- |23 |1974 |[[Potsdam]] |[[Rainer Knaak]] |- |24 |1975 |[[Stralsund]] |[[Wolfgang Uhlmann]] |- |25 |1976 |[[Gröditz]] |[[Wolfgang Uhlmann]] |- |26 |1977 |[[Frankfurt/Oder]] |[[Lothar Vogt]] |- |27 |1978 |[[Eggesin]] |[[Rainer Knaak]] |- |28 |1979 |[[Suhl]] |[[Lothar Vogt]] |- |29 |1980 |[[Plauen]] |[[Hans-Ulrich Grünberg]] |- |30 |1981 |[[Fürstenwalde]] |[[Wolfgang Uhlmann]] |- |31 |1982 |[[Salzwedel]] |[[Rainer Knaak]] |- |32 |1983 |[[Cottbus]] |[[Rainer Knaak]], [[Wolfgang Uhlmann]] |- |33 |1984 |[[Eilenburg]] |[[Rainer Knaak]] |- |34 |1985 |[[Jüterbog]] |[[Wolfgang Uhlmann]] |- |35 |1986 |[[Nordhausen, Thuringia|Nordhausen]] |[[Wolfgang Uhlmann]] |- |36 |1987 |[[Glauchau]] |[[Raj Tischbierek]] |- |37 |1988 |[[Stralsund]] |[[Lutz Espig]], [[Thomas Pähtz]] |- |38 |1989 |[[Zittau]] |[[Hans-Ulrich Grünberg]] |- |39 |1990 |[[Bad Blankenburg]] |[[Raj Tischbierek]], [[Thomas Pähtz]] |} {{col-end}} === Kampionad [[Republik Kevreadel Alamagn (1949-1990)|Republik Kevreadel Alamagn]], 1953–1989 === :{| class="sortable wikitable" ! # !!Bloaz !! Kêr !! Kampion |- |1 |1953 |[[Berlin]] |[[Wolfgang Unzicker]] |- |2 |1955 |[[Frankfurt am Main]] |[[Klaus Darga]] |- |3 |1957 |[[Bad Neuenahr]] |[[Paul Tröger]] |- |4 |1959 |[[Nürnberg]] |[[Wolfgang Unzicker]] |- |5 |1961 |[[Bad Pyrmont]] |[[Klaus Darga]] |- |6 |1963 |[[Bad Pyrmont]] |[[Wolfgang Unzicker]] |- |7 |1965 |[[Bad Aibling]] |[[Wolfgang Unzicker]], [[Helmut Pfleger]] |- |8 |1967 |[[Kiel]] |[[Robert Hübner]], [[Hans Besser (c'hoarier echedoù)|Hans Besser]] |- |9 |1969 |[[Königsfeld im Schwarzwald|Königsfeld]] |[[Manfred Christoph]] |- |10 |1970 |[[Völklingen]] |[[Hans-Joachim Hecht]] |- |11 |1971 |[[Berlin]] |[[Svetozar Gligorić]] ''(etrebroadel)'' |- |12 |1972 |[[Oberursel]] |[[Hans Günther Kestler]] |- |13 |1973 |[[Dortmund]] |[[Hans-Joachim Hecht]], [[Ulf Andersson]] <br> [[Boris Spassky]] ''(etrebroadel)'' |- |14 |1974 |[[Menden]] |[[Peter Ostermeyer]] |- |15 |1975 |[[Mannheim]] |[[Walter Browne]] ''(etrebroadel)'' |- |16 |1976 |[[Bad Pyrmont]] |[[Klaus Wockenfuss]] |- |17 |1977 |[[Bad Lauterberg]] |[[Anatoliy Karpov]] ''(etrebroadel)'' |- |18 |1978 |[[Bad Neuenahr]] |[[Ludek Pachman]] |- |19 |1979 |[[Munich]] |[[Boris Spassky]], [[Yuri Balashov]] <br> [[Ulf Andersson]] ''(etrebroadel)'' |- |20 |1980 |[[Bad Neuenahr]] |[[Eric Lobron]] |- |21 |1981 |[[Bochum]] |[[Lubomir Kavalek]] ''(etrebroadel)'' |- |22 |1982 |[[Bad Neuenahr]] |[[Manfred Glienke]] |- |23 |1983 |[[Hannover]] |[[Anatoliy Karpov]] ''(etrebroadel)'' |- |24 |1984 |[[Bad Neuenahr]] |[[Eric Lobron]] |- |25 |1987 |[[Bad Neuenahr]] |[[Vlastimil Hort]], [[Ralf Lau]] |- |26 |1988 |[[Bad Lauterberg]] |[[Bernd Schneider (c'hoarier echedoù)|Bernd Schneider]] |- |27 |1989 |[[Bad Neuenahr]] |[[Vlastimil Hort]], [[Eckhard Schmittdiel]] |} ::[[Image:Hajo Hecht.jpg|left|160px|thumb|Hans-Joachim Hecht]] {{Col-break}} == Abaoe 1991 == [[Image:Luther thomas 20061119 berlin bundesliga.jpg|180px|thumb|Thomas Luther]] [[Image:Arthur Jussupow.jpg|180px|thumb|Artur Yusupov]] ::{| class="sortable wikitable" ! # !!Bloaz !! Kêr !! Kampion |- |1 |1991 |[[Bad Neuenahr]] |[[Vlastimil Hort]] |- |2 |1993 |[[Bad Wildbad]] |[[Thomas Luther]], [[Thomas Pähtz]] |- |3 |1994 |[[Binz]] |[[Peter Enders (c'hoarier echedoù)|Peter Enders]] |- |4 |1995 |[[Binz]] |[[Christopher Lutz]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic62.html Kampionad alaman 1995]</ref> |- |5 |1996 |[[Dudweiler]] |[[Matthias Wahls]] |- |6 |1996 |[[Nussloch]] |[[Rustem Dautov]], [[Artur Yusupov (c'hoarier echedoù)|Artur Yusupov]] |- |7 |1997 |[[Gladenbach]] |[[Matthias Wahls]] |- |8 |1998 |[[Bremen]] |[[Jörg Hickl]] |- |9 |1999 |[[Altenkirchen]] |[[Robert Hübner]] |- |10 |2000 |[[Heringsdorf]] |[[Robert Rabiega]] |- |11 |2001 |[[Altenkirchen]] |[[Christopher Lutz]] |- |12 |2002 |[[Saarbrücken]] |[[Thomas Luther]] |- |13 |2004 |[[Höckendorf]] |[[Aleksander Graf]] |- |14 |2005 |[[Altenkirchen]] |[[Artur Yusupov (c'hoarier echedoù)|Artur Yusupov]] |- |15 |2006 |[[Osterburg (Altmark)|Osterburg]] |[[Thomas Luther]] |- |16 |2007 |[[Bad Königshofen]] |[[Arkadij Naiditsch]] |- |17 |2008 |[[Bad Wörishofen]] |[[Daniel Fridman]] |- |18 |2009 |[[Saarbrücken]] |[[Arik Braun]] |- |19 |2010 |[[Bad Liebenzell]] |[[Niclas Huschenbeth]] |- |20 |2011 |[[Bonn]] |[[Igor Khenkin]] |- |21 |2012 |[[Osterburg (Altmark)|Osterburg]] |[[Daniel Fridman]] |- |22 |2013 |[[Saarbrücken]] |[[Klaus Bischoff]] |- |23 |2014 |[[Verden an der Aller]] |[[Daniel Fridman]] |- |24 |2015 |[[Saarbrücken]] |[[Klaus Bischoff]] |- |25 |2016 |[[Lübeck]] |[[Sergey Kalinitschew]] |- |26 |2017 |[[Apolda]] |[[Dieter Nisipeanu|Liviu-Dieter Nisipeanu]] |- |27 |2018 |[[Dresden]] |[[Rainer Buhmann]] |- |28 |2019 |[[Magdeburg]] |[[Niclas Huschenbeth]] |- |29 |2020 |[[Magdeburg]] |[[Matthias Blübaum]] |- |30 |2021 |[[Magdeburg]] |[[Jonas Rosner]] |- |31 |2022 |[[Magdeburg]] |[[Leonardo Costa (c'hoarier echedoù)|Leonardo Costa]] |- | 32 | 2023 |[[Ostfildern]] |[[Vitaly Kunin]] |- | 33 | 2024 |[[Ostfildern]] |[[Dmitrij Kollars]] |- | 34 | 2025 |[[Munich]] |[[Vincent Keymer]] |- | 35 | 2026 |[[Dresden]] |[[Leonardo Costa]]<ref>{{en}}[https://www.fide.com/leonardo-costa-and-jana-schneider-newly-crowned-german-champions/?fbclid=IwY2xjawTUAHZleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBjYTc2VHY1cmxKaklNSUVPc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHnSUeoXoOxy--95BdwROoJTe8IYn3ApBuGmcTJpYdyNT9hJ8LIt-eEixUb8l_aem_MCuv9thhfukov_dwKcAddw ''Leonardo Costa and Jana Schneider newly crowned German champions'', FIDE, d'ar 26 a viz Gouhere 2026]</ref>. |} == Maouezi == === Kendalc'h Kevre alaman an echedoù, 1927 === {| class="wikitable" ! Bloaz ! Kêr ! Kampionez |- | 1927 || [[Magdeburg]] ||[[Mittelmann]] |} === Kampionadoù Kevre meuralaman an echedoù, 1939–1943 === {| class="wikitable" ! Bloaz ! Kêr ! Kampionez |- | 1939 || [[Stuttgart]] || [[Friedl Rinder]] |- | 1942 || [[Bad Oeynhausen]] || [[Edith Keller-Herrmann|Edith Keller]] |- | 1943 || [[Vienna]] || [[Gertrud Jürgens]] |} === Kampionadoù Alamagn a-bezh, 1947–1953 === {| class="wikitable" ! Bloaz ! Kêr ! Kampionez |- | 1947 || [[Seesen]] || [[Edith Keller-Herrmann|Edith Keller]] |- | 1949 || [[Munich]] || [[Friedl Rinder]] |- | 1951 || [[Bad Klosterlausnitz]] ||[[Edith Keller-Herrmann|Edith Keller]] |- | 1952 || [[Schwerin]] || [[Edith Keller-Herrmann]] |- | 1953 || [[Waldkirch]] ||[[Edith Keller-Herrmann]] |} === Kampionadoù Republik Kevreadel Alamagn, 1953–1989 === {| class="wikitable" ! Bloaz ! Kêr ! Kampionez |- | 1955 || [[Krefeld]] || [[Friedl Rinder]] |- | 1956 || [[Wolfratshausen]] ||[[Friedl Rinder]] |- | 1957 || [[Lindau]] || [[Helga Axt]] |- | 1958 || [[Gießen]] ||[[Helga Axt]] |- | 1959 || [[Dahn]] ||[[Friedl Rinder]] |- | 1960 || [[Büdingen]] || [[Maria Scheffold]] |- | 1961 || [[Wennigsen]] ||[[Helga Axt]] |- | 1962 || [[Eckernförde]] || [[Anneliese Brandler]] |- | 1963 || Krefeld || [[Hannelore Lucht]] |- | 1964 || [[Bremen]] || [[Irmgard Kärner]] |- | 1965 || [[Wangen im Allgäu]] || [[Ottilie Stibaner]] |- | 1968 || [[Fürstenfeldbruck]] || [[Ursula Wasnetsky]] |- | 1970 || [[Lauterbach, Hesse|Lauterbach]] || [[Anni Laakmann]] |- | 1972 || [[Burg, Dithmarschen|Burg]] ||[[Anni Laakmann]] |- | 1974 || [[Kassel]] ||[[Anni Laakmann]] |- | 1976 || [[Brilon]] ||[[Anni Laakmann]] |- | 1978 || [[Möhnesee|Delecke]] || [[Barbara Hund]] |- | 1980 || [[Schwäbisch Gmünd]] || [[Isabel Hund]] |- | 1982 || [[Porz]] ||[[Barbara Hund]] |- | 1984 || [[Bad Aibling]] ||[[Barbara Hund]] |- | 1987 || [[Bad Lauterberg]] || [[Ute Späte]] |- | 1989 ||[[Bad Aibling]]|| [[Isabel Hund]] |} === Kampionadoù ''Open'' ar Maouezi abaoe 1971 === {| class="wikitable" ! Bloaz ! Kêr ! Kampionez |- | 1971 || [[Zell am Harmersbach]] ||[[Gertrud Renz]] |- | 1973 || [[Bad Aibling]] ||[[Doina Pfleger]] |- | 1975 ||[[Zell am Harmersbach]]||[[Ursula Wasnetsky]] |- | 1977 || [[Weißenhäuser Strand]] ||[[Maria Kuch]] |- | 1979 || [[Wittlich]] ||[[Christel Neumark]] |- | 1981 || [[Brilon]] ||[[Annette Borik]] |- | 1983 || [[Porz]] ||[[Raissa Wapnitschnaja]] |- | 1986 || Zell am Harmersbach ||[[Annette Borik]] |- | 1988 || [[Braunfels]] || [[Rita Kas-Fromm]] |- | 1990 || [[Bad Neustadt]] || [[Jordanka Belić|Jordanka Mičić]] |- | 1992 || Bad Neustadt || [[Marina Manakov|Marina Olbrich]] |- | 1994 || [[Wuppertal]] || [[Ekaterina Borulya]] |- | 1996 || [[Dresden]] ||[[Anita Just]] |- | 1998 || [[Weimar]] || [[Gundula David]] |- | 2000 || [[Rodewisch]] || [[Tatjana Vasilevich]] |- | 2002 || [[Bad Brückenau]] || [[Heike Vogel]] |- | 2004 || [[Osterburg (Altmark)]] || [[Sandra Krege]] |- | 2006 || [[Bad Königshofen]] || [[Petra Sochorová|Petra Blažková]] |- | 2008 || [[Kerkwitz]] ||[[Antje Fuchs]] |- | 2010 || [[Gladenbach]] || [[Heike Vogel]] |- | 2012 ||[[Gladenbach]]||[[Antje Fuchs]] |} === Kampionadoù etrebroadel alaman ar Maouezi ''Open'' abaoe 1977 === {| class="wikitable" ! Bloaz ! Kêr ! Kampionez |- | 1977 || [[Bad Kissingen]] || [[Marta Litinskaya-Shul|Marta Litinskaya]] |- | 1979 ||[[Bad Kissingen]]||[[Maia Chiburdanidze]] |- | 1981 ||[[Bad Kissingen]]||[[Nino Gurieli]] |- | 2014 || [[Erfurt]] ||[[Christina Winterholler]] |- | 2015 || [[Bayerisch Eisenstein]] ||[[Jutta Ries]] |- | 2016 || [[Bodenmais]] ||[[Melanie Grund]] |} === Kampionad Takad ac'hub Soviedel, 1948–1949 === {| class="wikitable" ! Bloaz ! Kêr ! Kampionez |- | 1948 || [[Bad Doberan]] || [[Gertrud Nüsken]] |- | 1949 || [[Bad Klosterlausnitz]] || [[Mira Kremer]] |- |} === Kampionad Republik Demokratel Alaman, 1950–1990 === {| class="wikitable" ! Bloaz ! Kêr ! Kampionez |- | 1950 || [[Sömmerda]] || [[Edith Keller-Herrmann|Edith Keller]], [[Gertrud Nüsken]] |- | 1951 || [[Schwerin]] || [[Mira Kremer]] |- | 1952 || Schwerin ||[[Edith Keller-Herrmann]] |- | 1953 || [[Weißenfels]] ||[[Gertrud Nüsken]] |- | 1954 || [[Bad Saarow]] || [[Ursula Liebert|Ursula Höroldt]] |- | 1955 || [[Zwickau]] ||[[Gertrud Nüsken]] |- | 1956 || [[Leipzig]] ||[[Edith Keller-Herrmann]] |- | 1957 || Sömmerda ||[[Edith Keller-Herrmann]] |- | 1958 || [[Schkopau]] ||[[Waltraud Schameitat]] |- | 1959 || Leipzig ||[[Edith Keller-Herrmann]] |- | 1961 || [[Premnitz]] ||[[Waltraud Schameitat]] |- | 1962 || [[Gera]] ||[[Waltraud Schameitat]] |- | 1963 || [[Aschersleben]] || [[Waltraud Nowarra]] |- | 1964 || [[Magdeburg]] || [[Gabriele Just|Gabriele Ortlepp]] |- | 1965 || [[Annaberg-Buchholz]] || [[Gabriele Just]] |- | 1967 || [[Colditz]] ||[[Waltraud Nowarra]], [[Ursula Liebert]] |- | 1968 || [[Weimar]] ||[[Waltraud Nowarra]] |- | 1969 || Schwerin ||[[Waltraud Nowarra]] |- | 1970 || [[Freiberg]] || [[Christina Lehmann|Christina Hölzlein]] |- | 1971 || [[Strausberg]] ||[[Christina Lehmann|Christina Hölzlein]] |- | 1972 || [[Görlitz]] ||[[Gabriele Just]] |- | 1973 || [[Erfurt]] || [[Eveline Nünchert]] |- | 1974 || [[Potsdam]] || [[Petra Feibert|Petra Feustel]] |- | 1975 || [[Stralsund]] || [[Brigitte Burchardt|Brigitte Hofmann]] |- | 1976 || [[Gröditz]] ||[[Petra Feibert|Petra Feustel]] |- | 1977 || [[Frankfurt (Oder)]] ||[[Petra Feibert|Petra Feustel]] |- | 1978 || [[Torgelow]] ||[[Brigitte Burchardt|Brigitte Hofmann]] |- | 1979 || [[Suhl]] ||[[Brigitte Burchardt|Brigitte Hofmann]] |- | 1980 || [[Plauen]] || [[Ulricke Seidemann]] |- | 1981 || [[Fürstenwalde]] || [[Annett Wagner-Michel]] |- | 1982 || [[Salzwedel]] || [[Iris Mai|Iris Bröder]] |- | 1983 || [[Cottbus]] ||[[Annett Wagner-Michel]] |- | 1984 || [[Eilenburg]] ||[[Iris Mai|Iris Bröder]] |- | 1985 || [[Jüterbog]] || [[Marion Heintze]] |- | 1986 || [[Nordhausen, Thuringia|Nordhausen]] || [[Carola von der Weth|Carola Manger]] |- | 1987 || [[Glauchau]] ||[[Iris Mai|Iris Bröder]] |- | 1988 || [[Stralsund]] || [[Antje Göhler|Antje Riedel]] |- | 1989 || [[Zittau]] || [[Kerstin Kunze]] |- | 1990 || [[Bad Blankenburg]] || [[Gundula Heinatz|Gundula Nehse]] |} === Kampionad ar Maouezi abaoe 1991 === :[[File:Paehtz elisabeth 20070616 juedischesmuseum.jpg|thumb|Elisabeth Pähtz|213x213px]] ::{| class="sortable wikitable" ! Bloaz !!Kêr !! Kampionez<ref>{{de}}Hund Gerhard, ''Deutsche Schachmeisterschaften der Frauen'' [http://teleschach.de/damen/home.htm TeleSchach]</ref>. |- |1991 |[[Beverungen]] |[[Anke Lutz|Anke Koglin]] |- |1993 |[[Bad Mergentheim]] |[[Marina Manakov|Marina Olbrich]] |- |1995 |[[Krefeld]] |[[Tatiana Grabuzova]] |- |1997 |[[Ottweiler]] |[[Marina Manakov|Marina Olbrich]] |- |1999 |[[Chemnitz]] |[[Elisabeth Pähtz]] |- |2001 |[[Krefeld]] |[[Jessica Schmidt|Jessica Nill]] |- |2003 |[[Altenkirchen]] |[[Annemarie Sylvia Meier]] |- |2005 |[[Bad Königshofen]] |[[Sandra Krege|&nbsp;Sandra Krege]] |- |2007 |[[Osterburg (Altmark)|Osterburg]] |[[Ljubov Kopylov]] |- |2009 |[[Hockenheim]] |[[Polina Zilberman]] |- |2011 |[[Bonn]] |[[Sarah Hoolt]] |- |2013 |[[Bad Wiessee]] |[[Hanna Marie Klek]] |- |2015 |[[Bad Wiessee]] |[[Zoya Schleining]] |- |2017 |[[Bad Wiessee]] |[[Jana Schneider (chess player)|Jana Schneider]] |- |2019 |[[Magdeburg]] |[[Marta Michna]] |- |2020 |[[Magdeburg]] |[[Carmen Voicu-Jagodzinsky]] |- |2021 |[[Magdeburg]] |[[Elena Köpke]] |- |2022 |[[Magdeburg]] |[[Lara Schulze]] |- | 2023 |[[Ostfildern]] |[[Kateryna Dolzhykova]] |- | 2024 |&nbsp;[[Ostfildern]] |[[Fiona Sieber]] |- | 2025 |[[Munich]] |[[Dinara Wagner]] |- | 2026 |[[Dresden]] |[[Jana Schneider]] <ref>{{en}}[https://www.fide.com/leonardo-costa-and-jana-schneider-newly-crowned-german-champions/?fbclid=IwY2xjawTUAHZleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBjYTc2VHY1cmxKaklNSUVPc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHnSUeoXoOxy--95BdwROoJTe8IYn3ApBuGmcTJpYdyNT9hJ8LIt-eEixUb8l_aem_MCuv9thhfukov_dwKcAddw ''Leonardo Costa and Jana Schneider newly crowned German champions'', FIDE, d'ar 26 a viz Gouhere 2026]</ref>. |} == Notennoù ha dave == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == *{{de}}[https://web.archive.org/web/20080608070445/http://schachbund.de/chronik/meister/dem/index.html Kevre alaman an echedoù] *{{it}}[https://web.archive.org/web/20080121235934/http://xoomer.alice.it/cserica/scacchi/storiascacchi/tornei/pagine/germania.htm Alice, Storia scacchi] *{{en}}Crowther Mark, d'ar 16 a viz Du 1998, THE WEEK IN CHESS 210,[https://theweekinchess.com/html/twic210.html London Chess Center] [[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Alamagn]] t7yayblgp1hk2yz3wnhii4vlacyv1af 0 178628 2195743 2195042 2026-07-26T19:14:39Z Llydawr 145 2195743 wikitext text/x-wiki {|class="infobox" style="font-size:90%; border-radius:1em 1em 1em 1em;" |-align="center" !colspan="2"|Bloavezhioù |-align="center" |colspan="2"|[[2021|../..]] [[2022]] [[2023]] [[2024]] [[2025]]<br>- '''[[2026]]''' -<br>[[2027]] [[2028]] [[2029]] ---- |-align="center" !colspan="2"|Degadoù |-align="center" |colspan="2"|[[Bloavezhioù 2000|2000]] - '''[[Bloavezhioù 2010]]''' - [[Bloavezhioù 2020|2020]] - [[Bloavezhioù 2030|2030]] ---- |-align="center" !colspan="2"|Kantvedoù |-align="center" |colspan="2"|{{XXvet kantved}} - '''{{XXIvet kantved}}''' - {{XXIIvet kantved}} ---- |-align="center" !colspan="2"|Kronologiezh dre gevandirioù |-align="center" |colspan="2"|[[2026 en Afrika|Afrika]] - [[2026 en Amerika|Amerika]] - [[2026 en Azia|Azia]] - [[2026 en Europa|Europa]] - [[2026 en Okeania|Okeania]] ---- |-align="center" !colspan="2"|Kronologiezh dre demoù |-align="center" |colspan="2"|[[2026 en aernijerezh|Aernijerezh]] - [[2026 er savouriezh|Savouriezh]] - [[2026 er c'hirri|Kirri]] - [[2026 er BT|BT]] <br /> [[2026 en hent-houarn|Hentoù-houarn]] - [[2026 er sinema|Sinema]] - [[2026 er vell-droad|Mell-droad]] - [[2026 el lennegezh|Lennegezh]] <br /> [[2026 er sonerezh|Sonerezh]] - [[2026 er yec'hed ha mezegiezh|Yec'hed ha mezegiezh]] - [[2026 er skiantoù|Skiantoù]] - [[2026 er sport|Sport]] ---- |-align="center" !colspan="2"|[[Kronologiezh vloaziek evit Breizh]] |-align="center" |colspan="2"|[[2025 e Breizh]] - '''[[2026 e Breizh]]''' - [[2027 e Breizh]] |} == Darvoudoù == * [[1añ a viz Genver]] : klasket ez eus bet plantañ tan e ti-kêr [[Triagad]], murlivadurioù [[FLB]] a zo bet graet ivez <ref>https://www.ouest-france.fr/bretagne/treffiagat-29730/dans-la-nuit-du-1er-au-2-janvier-la-mairie-de-treffiagat-dans-le-finistere-a-subi-une-tentative-dincendie-d1cfb65a-e7b4-11f0-9e1f-244d7f5629f7</ref> <ref>https://www.ouest-france.fr/bretagne/enquete-tag-flb-batiment-endommage-ce-que-lon-sait-sur-la-tentative-dincendie-dune-mairie-du-finistere-643a1902-e7c6-11f0-9e1f-244d7f5629f7</ref>. * [[8 a viz Genver]] : c'hwezhet eo ar gorventenn Goretti a-dreuz ar vro gant barradoù avel betek 150 km/eur. *[[2 Mezheven|2-4 a viz Mezheven]] : [[Gouel ar Mediaoù Keltiek]] e [[Béal Feirste]] (Belfast, Hanternoz Iwerzhon). * [[10 a viz Even]] : marvet eo ar c'haner [[Manu Lann Huel]] * [[19 a viz Even]] : marvet eo an embreger [[Claude Guillemot]] unan eus krouerien [[Ubisoft]] ==[[:Rummad:Ganedigezhioù 2026|Ganedigezhioù 2026]]== ==[[:Rummad:Marvioù 2026|Marvioù 2026]]== * [[Melaine Favennec]], kaner * [[Charlie Grall]], kazetenner * [[Fañch Kerrain]], kelenner ha prederour * [[Manu Lann Huel]], kaner * [[Claude Guillemot]], embreger * [[Fañch Roudaut]], istorour == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Istor Breizh en XXIvet kantved]] [[Rummad:2026]] 8jxscq6ulsk6bzt4ribi3pf120ncp9t 2195746 2195743 2026-07-26T19:37:52Z Ar choler 52661 *degadoù → devloaziadoù 2195746 wikitext text/x-wiki {|class="infobox" style="font-size:90%; border-radius:1em 1em 1em 1em;" |-align="center" !colspan="2"|Bloavezhioù |-align="center" |colspan="2"|[[2021|../..]] [[2022]] [[2023]] [[2024]] [[2025]]<br>- '''[[2026]]''' -<br>[[2027]] [[2028]] [[2029]] ---- |-align="center" !colspan="2"|Devloaziadoù |-align="center" |colspan="2"|[[Bloavezhioù 2000|2000]] - '''[[Bloavezhioù 2010]]''' - [[Bloavezhioù 2020|2020]] - [[Bloavezhioù 2030|2030]] ---- |-align="center" !colspan="2"|Kantvedoù |-align="center" |colspan="2"|{{XXvet kantved}} - '''{{XXIvet kantved}}''' - {{XXIIvet kantved}} ---- |-align="center" !colspan="2"|Kronologiezh dre gevandirioù |-align="center" |colspan="2"|[[2026 en Afrika|Afrika]] - [[2026 en Amerika|Amerika]] - [[2026 en Azia|Azia]] - [[2026 en Europa|Europa]] - [[2026 en Okeania|Okeania]] ---- |-align="center" !colspan="2"|Kronologiezh dre demoù |-align="center" |colspan="2"|[[2026 en aernijerezh|Aernijerezh]] - [[2026 er savouriezh|Savouriezh]] - [[2026 er c'hirri|Kirri]] - [[2026 er BT|BT]] <br /> [[2026 en hent-houarn|Hentoù-houarn]] - [[2026 er sinema|Sinema]] - [[2026 er vell-droad|Mell-droad]] - [[2026 el lennegezh|Lennegezh]] <br /> [[2026 er sonerezh|Sonerezh]] - [[2026 er yec'hed ha mezegiezh|Yec'hed ha mezegiezh]] - [[2026 er skiantoù|Skiantoù]] - [[2026 er sport|Sport]] ---- |-align="center" !colspan="2"|[[Kronologiezh vloaziek evit Breizh]] |-align="center" |colspan="2"|[[2025 e Breizh]] - '''[[2026 e Breizh]]''' - [[2027 e Breizh]] |} == Darvoudoù == * [[1añ a viz Genver]] : klasket ez eus bet plantañ tan e ti-kêr [[Triagad]], murlivadurioù [[FLB]] a zo bet graet ivez <ref>https://www.ouest-france.fr/bretagne/treffiagat-29730/dans-la-nuit-du-1er-au-2-janvier-la-mairie-de-treffiagat-dans-le-finistere-a-subi-une-tentative-dincendie-d1cfb65a-e7b4-11f0-9e1f-244d7f5629f7</ref> <ref>https://www.ouest-france.fr/bretagne/enquete-tag-flb-batiment-endommage-ce-que-lon-sait-sur-la-tentative-dincendie-dune-mairie-du-finistere-643a1902-e7c6-11f0-9e1f-244d7f5629f7</ref>. * [[8 a viz Genver]] : c'hwezhet eo ar gorventenn Goretti a-dreuz ar vro gant barradoù avel betek 150 km/eur. *[[2 Mezheven|2-4 a viz Mezheven]] : [[Gouel ar Mediaoù Keltiek]] e [[Béal Feirste]] (Belfast, Hanternoz Iwerzhon). * [[10 a viz Even]] : marvet eo ar c'haner [[Manu Lann Huel]] * [[19 a viz Even]] : marvet eo an embreger [[Claude Guillemot]] unan eus krouerien [[Ubisoft]] ==[[:Rummad:Ganedigezhioù 2026|Ganedigezhioù 2026]]== ==[[:Rummad:Marvioù 2026|Marvioù 2026]]== * [[Melaine Favennec]], kaner * [[Charlie Grall]], kazetenner * [[Fañch Kerrain]], kelenner ha prederour * [[Manu Lann Huel]], kaner * [[Claude Guillemot]], embreger * [[Fañch Roudaut]], istorour == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Istor Breizh en XXIvet kantved]] [[Rummad:2026]] ofxy4bmgpowde18eb49ra6id218frhs 2195747 2195746 2026-07-26T19:39:49Z Ar choler 52661 bloavezhioù 2010 → bloavezhioù 2020 2195747 wikitext text/x-wiki {|class="infobox" style="font-size:90%; border-radius:1em 1em 1em 1em;" |-align="center" !colspan="2"|Bloavezhioù |-align="center" |colspan="2"|[[2021|../..]] [[2022]] [[2023]] [[2024]] [[2025]]<br>- '''[[2026]]''' -<br>[[2027]] [[2028]] [[2029]] ---- |-align="center" !colspan="2"|Devloaziadoù |-align="center" |colspan="2"|[[Bloavezhioù 2000|2000]] - [[Bloavezhioù 2010|2010]] - '''[[Bloavezhioù 2020]]''' - [[Bloavezhioù 2030|2030]] ---- |-align="center" !colspan="2"|Kantvedoù |-align="center" |colspan="2"|{{XXvet kantved}} - '''{{XXIvet kantved}}''' - {{XXIIvet kantved}} ---- |-align="center" !colspan="2"|Kronologiezh dre gevandirioù |-align="center" |colspan="2"|[[2026 en Afrika|Afrika]] - [[2026 en Amerika|Amerika]] - [[2026 en Azia|Azia]] - [[2026 en Europa|Europa]] - [[2026 en Okeania|Okeania]] ---- |-align="center" !colspan="2"|Kronologiezh dre demoù |-align="center" |colspan="2"|[[2026 en aernijerezh|Aernijerezh]] - [[2026 er savouriezh|Savouriezh]] - [[2026 er c'hirri|Kirri]] - [[2026 er BT|BT]] <br /> [[2026 en hent-houarn|Hentoù-houarn]] - [[2026 er sinema|Sinema]] - [[2026 er vell-droad|Mell-droad]] - [[2026 el lennegezh|Lennegezh]] <br /> [[2026 er sonerezh|Sonerezh]] - [[2026 er yec'hed ha mezegiezh|Yec'hed ha mezegiezh]] - [[2026 er skiantoù|Skiantoù]] - [[2026 er sport|Sport]] ---- |-align="center" !colspan="2"|[[Kronologiezh vloaziek evit Breizh]] |-align="center" |colspan="2"|[[2025 e Breizh]] - '''[[2026 e Breizh]]''' - [[2027 e Breizh]] |} == Darvoudoù == * [[1añ a viz Genver]] : klasket ez eus bet plantañ tan e ti-kêr [[Triagad]], murlivadurioù [[FLB]] a zo bet graet ivez <ref>https://www.ouest-france.fr/bretagne/treffiagat-29730/dans-la-nuit-du-1er-au-2-janvier-la-mairie-de-treffiagat-dans-le-finistere-a-subi-une-tentative-dincendie-d1cfb65a-e7b4-11f0-9e1f-244d7f5629f7</ref> <ref>https://www.ouest-france.fr/bretagne/enquete-tag-flb-batiment-endommage-ce-que-lon-sait-sur-la-tentative-dincendie-dune-mairie-du-finistere-643a1902-e7c6-11f0-9e1f-244d7f5629f7</ref>. * [[8 a viz Genver]] : c'hwezhet eo ar gorventenn Goretti a-dreuz ar vro gant barradoù avel betek 150 km/eur. *[[2 Mezheven|2-4 a viz Mezheven]] : [[Gouel ar Mediaoù Keltiek]] e [[Béal Feirste]] (Belfast, Hanternoz Iwerzhon). * [[10 a viz Even]] : marvet eo ar c'haner [[Manu Lann Huel]] * [[19 a viz Even]] : marvet eo an embreger [[Claude Guillemot]] unan eus krouerien [[Ubisoft]] ==[[:Rummad:Ganedigezhioù 2026|Ganedigezhioù 2026]]== ==[[:Rummad:Marvioù 2026|Marvioù 2026]]== * [[Melaine Favennec]], kaner * [[Charlie Grall]], kazetenner * [[Fañch Kerrain]], kelenner ha prederour * [[Manu Lann Huel]], kaner * [[Claude Guillemot]], embreger * [[Fañch Roudaut]], istorour == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Istor Breizh en XXIvet kantved]] [[Rummad:2026]] dy1sehiarw60q24zri3uvggtm18dras 2195748 2195747 2026-07-26T19:41:22Z Ar choler 52661 lamet "Ganedigezhioù 2026" pa ne c'heller ket gouzout... 2195748 wikitext text/x-wiki {|class="infobox" style="font-size:90%; border-radius:1em 1em 1em 1em;" |-align="center" !colspan="2"|Bloavezhioù |-align="center" |colspan="2"|[[2021|../..]] [[2022]] [[2023]] [[2024]] [[2025]]<br>- '''[[2026]]''' -<br>[[2027]] [[2028]] [[2029]] ---- |-align="center" !colspan="2"|Devloaziadoù |-align="center" |colspan="2"|[[Bloavezhioù 2000|2000]] - [[Bloavezhioù 2010|2010]] - '''[[Bloavezhioù 2020]]''' - [[Bloavezhioù 2030|2030]] ---- |-align="center" !colspan="2"|Kantvedoù |-align="center" |colspan="2"|{{XXvet kantved}} - '''{{XXIvet kantved}}''' - {{XXIIvet kantved}} ---- |-align="center" !colspan="2"|Kronologiezh dre gevandirioù |-align="center" |colspan="2"|[[2026 en Afrika|Afrika]] - [[2026 en Amerika|Amerika]] - [[2026 en Azia|Azia]] - [[2026 en Europa|Europa]] - [[2026 en Okeania|Okeania]] ---- |-align="center" !colspan="2"|Kronologiezh dre demoù |-align="center" |colspan="2"|[[2026 en aernijerezh|Aernijerezh]] - [[2026 er savouriezh|Savouriezh]] - [[2026 er c'hirri|Kirri]] - [[2026 er BT|BT]] <br /> [[2026 en hent-houarn|Hentoù-houarn]] - [[2026 er sinema|Sinema]] - [[2026 er vell-droad|Mell-droad]] - [[2026 el lennegezh|Lennegezh]] <br /> [[2026 er sonerezh|Sonerezh]] - [[2026 er yec'hed ha mezegiezh|Yec'hed ha mezegiezh]] - [[2026 er skiantoù|Skiantoù]] - [[2026 er sport|Sport]] ---- |-align="center" !colspan="2"|[[Kronologiezh vloaziek evit Breizh]] |-align="center" |colspan="2"|[[2025 e Breizh]] - '''[[2026 e Breizh]]''' - [[2027 e Breizh]] |} == Darvoudoù == * [[1añ a viz Genver]] : klasket ez eus bet plantañ tan e ti-kêr [[Triagad]], murlivadurioù [[FLB]] a zo bet graet ivez <ref>https://www.ouest-france.fr/bretagne/treffiagat-29730/dans-la-nuit-du-1er-au-2-janvier-la-mairie-de-treffiagat-dans-le-finistere-a-subi-une-tentative-dincendie-d1cfb65a-e7b4-11f0-9e1f-244d7f5629f7</ref> <ref>https://www.ouest-france.fr/bretagne/enquete-tag-flb-batiment-endommage-ce-que-lon-sait-sur-la-tentative-dincendie-dune-mairie-du-finistere-643a1902-e7c6-11f0-9e1f-244d7f5629f7</ref>. * [[8 a viz Genver]] : c'hwezhet eo ar gorventenn Goretti a-dreuz ar vro gant barradoù avel betek 150 km/eur. *[[2 Mezheven|2-4 a viz Mezheven]] : [[Gouel ar Mediaoù Keltiek]] e [[Béal Feirste]] (Belfast, Hanternoz Iwerzhon). * [[10 a viz Even]] : marvet eo ar c'haner [[Manu Lann Huel]] * [[19 a viz Even]] : marvet eo an embreger [[Claude Guillemot]] unan eus krouerien [[Ubisoft]] ==[[:Rummad:Marvioù 2026|Marvioù 2026]]== * [[Melaine Favennec]], kaner * [[Charlie Grall]], kazetenner * [[Fañch Kerrain]], kelenner ha prederour * [[Manu Lann Huel]], kaner * [[Claude Guillemot]], embreger * [[Fañch Roudaut]], istorour == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Istor Breizh en XXIvet kantved]] [[Rummad:2026]] kr01s365o9rdh9l2n7t2ig3ntt9u126 2195768 2195748 2026-07-26T22:27:55Z Kestenn 14086 2195768 wikitext text/x-wiki {|class="infobox" style="font-size:90%; border-radius:1em 1em 1em 1em;" |-align="center" !colspan="2"|Bloavezhioù |-align="center" |colspan="2"|[[2021|../..]] [[2022]] [[2023]] [[2024]] [[2025]]<br>- '''[[2026]]''' -<br>[[2027]] [[2028]] [[2029]] ---- |-align="center" !colspan="2"|Devloaziadoù |-align="center" |colspan="2"|[[Bloavezhioù 2000|2000]] - [[Bloavezhioù 2010|2010]] - '''[[Bloavezhioù 2020]]''' - [[Bloavezhioù 2030|2030]] ---- |-align="center" !colspan="2"|Kantvedoù |-align="center" |colspan="2"|{{XXvet kantved}} - '''{{XXIvet kantved}}''' - {{XXIIvet kantved}} ---- |-align="center" !colspan="2"|Kronologiezh dre gevandirioù |-align="center" |colspan="2"|[[2026 en Afrika|Afrika]] - [[2026 en Amerika|Amerika]] - [[2026 en Azia|Azia]] - [[2026 en Europa|Europa]] - [[2026 en Okeania|Okeania]] ---- |-align="center" !colspan="2"|Kronologiezh dre demoù |-align="center" |colspan="2"|[[2026 en aernijerezh|Aernijerezh]] - [[2026 er savouriezh|Savouriezh]] - [[2026 er c'hirri|Kirri]] - [[2026 er BT|BT]] <br /> [[2026 en hent-houarn|Hentoù-houarn]] - [[2026 er sinema|Sinema]] - [[2026 er vell-droad|Mell-droad]] - [[2026 el lennegezh|Lennegezh]] <br /> [[2026 er sonerezh|Sonerezh]] - [[2026 er yec'hed ha mezegiezh|Yec'hed ha mezegiezh]] - [[2026 er skiantoù|Skiantoù]] - [[2026 er sport|Sport]] ---- |-align="center" !colspan="2"|[[Kronologiezh vloaziek evit Breizh]] |-align="center" |colspan="2"|[[2025 e Breizh]] - '''[[2026 e Breizh]]''' - [[2027 e Breizh]] |} == Darvoudoù == * [[1añ a viz Genver]] : klasket ez eus bet plantañ tan e ti-kêr [[Triagad]], murlivadurioù [[FLB]] a zo bet graet ivez <ref>https://www.ouest-france.fr/bretagne/treffiagat-29730/dans-la-nuit-du-1er-au-2-janvier-la-mairie-de-treffiagat-dans-le-finistere-a-subi-une-tentative-dincendie-d1cfb65a-e7b4-11f0-9e1f-244d7f5629f7</ref> <ref>https://www.ouest-france.fr/bretagne/enquete-tag-flb-batiment-endommage-ce-que-lon-sait-sur-la-tentative-dincendie-dune-mairie-du-finistere-643a1902-e7c6-11f0-9e1f-244d7f5629f7</ref>. * [[8 a viz Genver]] : c'hwezhet eo ar gorventenn Goretti a-dreuz ar vro gant barradoù avel betek 150 km/eur. *[[2 Mezheven|2-4 a viz Mezheven]] : [[Gouel ar Mediaoù Keltiek]] e [[Béal Feirste]] (Belfast, Hanternoz Iwerzhon). * [[10 a viz Even]] : marvet eo ar c'haner [[Manu Lann Huel]] * [[19 a viz Even]] : marvet eo an embreger [[Claude Guillemot]], unan eus krouerien [[Ubisoft]] ==[[:Rummad:Marvioù 2026|Marvioù 2026]]== * [[Melaine Favennec]], kaner * [[Charlie Grall]], kazetenner * [[Fañch Kerrain]], kelenner ha prederour * [[Manu Lann Huel]], kaner * [[Claude Guillemot]], embreger * [[Fañch Roudaut]], istorour == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Istor Breizh en XXIvet kantved]] [[Rummad:2026]] s75y2kzctpjmx00hwxz7sxvgzxsjzbu 0 179275 2195734 2185741 2026-07-26T16:00:40Z Kestenn 14086 2195734 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Mauser Modell 1893|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Ottoman m1893.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur fuzuilh '''Mauser Modell 1893''' produet evit an [[Impalaeriezh otoman]] |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Impalaeriezh alaman}} |- ! scope="row" |Doare |[[Fuzuilh]] |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre vorailh |- ! scope="row" |[[Munision]]où |[[7 × 57 mm Mauser]]<br>[[7,65 × 53 mm Mauser]] |- ! scope="row" |Produerien |[[Mauser]]<br>[[Ludwig Loewe & Co.]]<br>[[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken]]<br>[[FN Herstal|Fabrique Nationale]]<br>[[Fábrica de armas de Oviedo]]<br>[[Comissió d'Indústries de Guerra|Industrias de Guerra de Cataluña]] |- ! scope="row" |Mare krouidigezh |1893 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas |4,440 kg |- ! scope="row" |Hirder |{{formatnum:1235}} mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |738 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger diabarzh 5 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |D |- |} Ar '''Mauser Modell 1893''', anvet '''Mauser spagnol''' a-wechoù, zo ur [[fuzuilh]]-vorailh ijinet e 1893 gant an Alaman [[Paul Mauser]]. Diazezet eo war ar fuzuilh arnodel [[Mauser M1892]]. Ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] diabarzh skeuliadet zo dezhi, ennañ 5 kartouchenn [[7 × 57 mm Mauser|7 × 57 mm]]. He fust hag he [[Lamm (arm-tan)|lamm]] zo en ur pezh hepken. Ur [[Kouch (arm-tan)#Bizerez|vizerez]] reoliek etre 100 ha 2000 metr he deus<ref>{{Fr}} ''[http://www.armeetpassion.com/mauserespagnol1893.html Mauser Espagnol Mle 1893]'', Arme et Passion (lennet d'an 22/02/2026)</ref>. Choazet e voe gant [[arme Spagn]] e miz Kerzu 1893. An arm a voe produet gant an embregerezhioù [[Mauser]], [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] hag an [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] war-lerc'h. Berzh a reas e broioù all : gwerzhet e voe da [[Honduras]], [[Filipinez]], [[Brazil]] ha [[Stad Dizalc'h Congo]]. An [[Impalaeriezh otoman]] a brenas {{formatnum:201100}} skouerenn anezhi. Servijout a rejont d'ar vro er [[Brezel-bed Kentañ]]<ref>{{en}} ''[https://www.awm.gov.au/collection/C2089020?image=2 Turkish Mauser Model 1893 Rifle : Turkish Army]'', Australian War Memorial (lennet d'an 22/02/2026)</ref>. Sistem [[Arm-tennata|tennata]] an arm a ziskouezas bezañ efedus, da skouer e-pad [[Brezel 1898 etre Spagn hag ar Stadoù-Unanet|brezel Spagn a-enep ar Stadoù-Unanet]] (1898), pa rae Stadunaniz gant fuzuilhoù [[Krag-Jørgensen]] un-tenn c'hoazh. Skouerennoù a voe savet e-pad [[Brezel diabarzh Spagn]] gant an [[Comissió d'Indústries de Guerra|Industrias de Guerra de Cataluña]] e [[Katalonia]]<ref>{{En}} JAMES Garry, ''[https://www.americanrifleman.org/content/this-old-gun-model-1893-spanish-mauser/ This Old Gun: Model 1893 Spanish Mauser]'', American Rifleman, 17/02/2022 (lennet d'an 22/02/2026)</ref>. == Levrlennadur == * {{Fr}} Vicente Navarro-Serra, ''Le fusil Mauser 1893 espagnol'', e ''La Gazette des Armes'' n°181, miz Gwengolo 1988, pp. 19-26 * {{En}} GUILLOU Luc, ''Mauser Rifles Vol. 1: 1870-1918'', Schiffer Publishing, 2020, 80 p., ISBN 978-0764360626 == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Fuzuilhoù]] [[Rummad:Armoù Alamagn]] [[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] jim2jxb9ralqamxhj3py0uctz6cspys 0 180556 2195745 2194021 2026-07-26T19:29:54Z Llydawr 145 2195745 wikitext text/x-wiki '''Argad!''' zo ur reolenn [[C'hoari brezel gant delwennoùigoù|c'hoari emgann karmouch gant delwennigoù]] hag [[RPG]] krouet e [[1996]] hag embannet gant Argad! embannadurioù e Breizh<ref>https://www.argad-bzh.fr/</ref>. Implijet e vez delwennoùigoù 28mm evit c'hoari. N'eus ket eus ur mare ret evit ar c'hoari, da choaz zo etre [[Henamzer]], [[Krennamzer]], Krennamzer-fantastik, [[Morlaer|morlaerien]], [[Amzerioù modern|mare vodern]], amzer a-vremañ ha betek [[Faltazi Apokaliptek ha goude Apokalips|goude Apokalips]] ha kement mare a bijfe d'ar c'hoarierien implij. Pal ar grouerien a oa kaout reolennoù aes da implij ha da zerc'hel soñj, 16 pajenn evit ar stumm orin met ur stumm gant div bajenn a zo bet savet hag anvet ''lite'' (nebeut). == Liammoù diavaez == * [https://www.argad-bzh.fr/argad/pdfs/argad-fr.pdf Ar reolennoù] == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:C'hoarioù taol]] [[Rummad:C'hoarioù roll]] [[Rummad:C'hoarioù brezel gant delwennoùigoù]] qbnqdmz4jml3zwt5q6voifw0zzk4s7c 0 180570 2195782 2194080 2026-07-27T08:48:49Z Llydawr 145 2195782 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Pistolenn Aotomatek Stetchkin|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Stechkin APS.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur bistolenn '''APS''' gant he lamm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{URSS}} |- ! scope="row" |Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek / aotomatek |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! scope="row" |[[Munision]] |[[9 × 18 mm Makarov]] |- ! scope="row" |Mare produiñ |1951-1958 (APS)<br>1972-1973 (adstumm APB) |- ! scope="row" |Mare implij |Abaoe 1951 |- ! scope="row" |[[Meneger GRAU]] |56-A-126 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas (hep kartouchenn) |1,22 kg |- ! scope="row" |Hirder |225 mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |140 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Hed-tenn efedus |50 m |- ! scope="row" |Hed-tenn d'ar muiañ |200 m |- ! scope="row" |Lusk-tennañ |750 m |- ! scope="row" |Tizh ar boledoù V₀ |340 m/s |- ! scope="row" |Adtsumm |APB |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger fiñv 20 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |A |- |} Ar '''bistolenn aotomatek Stetchkin''', anvet ivez '''APS''' ([[rusianeg]] : АПС, evit Автоматический Пистолет Стечкина, "Avtomatitcheskiy Pistolet Stetchkina"), zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek hag aotomatek bet ijinet gant ar rusian [[Igor Stetchkin]] ha produet adalek 1951. Servijout a reas en [[Tirlu soviedel|arme soviedel]] hag e unvezioù ispisial betek [[Brezel Afghanistan (1979-1989)|brezel Afghanistan]] dreist-holl. == Istor == [[Restr:Stechkin-APS.jpg|kleiz|thumb|200x200px|Tu kleiz un APS. Al loc'henn a-dreñv ar gulasenn zo ar surded hag an dibaber evit ar mod-tennañ war un-dro.]] Goude an [[Eil Brezel-bed]], an arme soviedel e voe an hini gentañ o reneveziñ he armoù hiniennel penn-da-benn. Fellout a rae dezhi reiñ d'he soudarded un [[arm-dorn]] bihan a-walc'h evit chom hep kemer re a blas e-pad o c'hefridioù, met galloudus a-walc'h evit pourveziañ ur galloud-tan uhel memestra. Igor Stetchkin, un ijiner e [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|uzin armoù Toula]], a grogas da labourat e kreiz 1948 war ar raktres, ha kentaptromoù a ginnigas e 1949. E bistolenn he doa ur wikefre [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|dennata dre argil simpl]], ar pezh a oa aesoc'h da broduiñ evit ar re gant ur sistem dre argil berr ar c'hanol. Pourveziet e oa gant ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] 20 kartouchenn [[9 × 18 mm Makarov]], ar memes re implijet [[Makarov (pistolenn)|en arm a oa o vezañ savet]] gant e benn meur [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]]. Pistolenn Stetchkin a c'halle tennañ e mod daomaotomatek pe aotomatek, gant ul lusk 750 tenn/mn. Ul [[Lamm (arm-tan)|lamm]] a c'halle bezañ staget outi, evel war ar [[Mauser C96]], evit kontrolliñ anezhi aesoc'h e-pad an tennadegoù<ref name=":1">{{en}} Vlad BESEDOSKYY, ''[https://www.safar-publishing.com/post/aps-stechkin-automatic-pistol-soviet-pocket-submachine-gun APS Stechkin automatic pistol - Soviet pocket submachine gun]'', Safar Publishing, 20/11/2023 (lennet d'an 28/06/2026)</ref><ref name=":0">{{En}} POPENKER Maxim, [https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/russia-semi-automatic-pistols/stechkin-aps-selective-fire-eng/ ''Stechkin APS''], Modern Firearms (lennet d'an 28/06/2026)</ref>. Asantet e voe an arm er servij e 1951. Pourveziet e voe da soudarded ar [[Kanolierezh|c'hanolierezh]], d'an ekipajoù [[Tank|tankoù]], da ofiserien kaset war al linennoù kentañ<ref name=":0" />, ha d'ar skipailhoù [[Troadegiezh|troadeien]] karget da dennañ gant banneroù-greunadennoù [[RPG-2]]. Buan e voe gwelet e oa re vras an APS hag he lamm war ar pemdez. Ouzhpenn e oa diaes da vestroniañ pa denne a-dennadegoù<ref>{{Fr}} HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2035979650, p. 273</ref>, ha re izel e oa galloud he c'hartouchenn 9 mm Makarov evit bezañ implijet evel arm pennañ war an dachenn emgann. Er bloavezhioù 1950 e kreskas galloud produiñ an industriezh soviedel, ha divizet e voe reiñ un arm-skoaz galloudus - an [[AK-47]] pe ur stumm deveret anezhi - da bep soudard war an dachenn. [[Restr:27th Independent Sevastopol Guards Motor Rifle Brigade (181-4).jpg|kleiz|thumb|150x150px|Ur bistolenn APS (e-kreiz) hag he adstumm APB, gant ur reduer-son hir, savet evit an nerzhioù ispisial (en traoñ) .]] Paouezet e voe da broduiñ an APS e 1958 neuze. Un adstumm gant ur [[reduer-son]] hag ul lamm disheñvel, anvet APB, a voe savet evit ar [[Spetsnaz]] e 1972-1973<ref>{{en}} ''[https://www.thefirearmblog.com/blog/2015/10/28/the-aps-stechkin-from-sidearm-to-spetsnaz/ The APS Stechkin: From Sidearm To Spetsnaz]'', The FirearmBlog, 28/10/2015 (lennet d'an 28/06/2026)</ref>. Testeniekaet eo implij an APS e-pad brezel Afghanistan, etre 1979 ha 1989. Er c'hontrol d'an armoù all produet gant Soviediz, an APS n'eo ket bet ezporzhiet kalz e broioù tost ouzh an [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]]<ref name=":1" />. == Levrlennadur == * {{En}} THOMPSON Leroy, ''Soviet Pistols: Tokarev, Makarov, Stechkin and others'', Osprey Publishing, 2022, 80 p., ISBN 978-1472853486 == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù URSS]] 7p0auz5qclikiflud3rweww5tj64ign 0 180589 2195783 2194137 2026-07-27T08:56:42Z Llydawr 145 2195783 wikitext text/x-wiki [[File:Stamp of Cochin - 1892 - Colnect 612815 - Native meaningful images inscriptions.jpeg|thumb|left|upright 1.0|Timbr kentañ Kochin (1892)]] [[File:Stamp of Cochin - 1911 - Colnect 515032 - 1 - Raja Rama Varma I.jpeg| thumb|right|upright 1.0|Maharajah Rama Varma Iañ (1911)]] Ur Stad-priñselezh eus [[Indez Breizh-Veur]] e oa Kochin (anvet ''[[Kochi]]'' bremañ), war aod [[Malabar]]. Ul lodenn eus [[India]] eo abaoe 1947. Kenteuzet e voe tiriad Kochin gant hini [[Travancore]] e 1949. Emañ e stad [[Kerala]] abaoe 1956. Un toullad timbroù zo bet embannet eus 1892 da 1950 a-raok na vefe implijet eno timbroù Travancore-Kochin e 1950 ha re Republik India. Lenn a reer warno ar ger ANCHAL a dalv ''Postoù''. Timbroù a vent vihan a ziskoueze skoed-ardamez Kochin a voe savet da gentañ. Tresadenn un disheolier e oa [[filigran]] ar rummadoù moulet etre 1892 ha 1909. E 1911 ez eo poltred ar [[maharajah]] [[Rama Varma Iañ]] a voe gwelet war an timbroù, penn kentañ un heuliadenn gant penn ar roueed a voe war e lerc’h : [[Rama Varma II]] (1918-1924), [[Rama Varma III]] (1933-1939), [[Kerala Varma Iañ]] (1943), [[Rama Varma IV]] (1944-1948) ha [[Kerala Varma II]] (1948-1950). Peurheñvel e veze an dresadenn troè-dro d’an dudenn (lizherennañ, an arouezioù, ar c’hinkladurioù). Un tamm orinoc’h e oa an daou dimbr diwezhañ rak warno e oa bet treset palez ar rajah (anvet ''ar palez izelvroek'') ha rouedoù-pesketa sinaat. Kalz timbroù boutin a voe implijet gant kargidi ar velestradurezh. Evit o zreiñ da dimbroù-servij e voent dreistmoullet gant '''ON C G S''', da lavaret eo '''On Cochin Government Service''' (= ''’E anv gouarnamant Kochin''). == Pennadoù kar == *[[Timbroù Travancore-Kochin]] *[[Timbroù Indez Breizh-Veur]] *[[Timbroù India]] [[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Kochin]] [[Rummad:Timbroù India|Kochin]] hx4txv945rry540wu5rv5xoxuvlukb8 0 180593 2195790 2194170 2026-07-27T09:29:39Z Llydawr 145 2195790 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Emgann Koursk''' a oa bet un emgann e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]] war [[Talbenn ar Reter (Eil Brezel-bed)|Talbenn ar Reter]] etre nerzhioù lu an [[Trede Reich]] ha re an [[Unvaniezh Soviedel]] nepell diouzh [[Koursk]] e gevred Rusia e-pad hañv 1943. An trec'h a chomas gant ar Soviediz. Emgann Koursk e oa bet an emgann brasañ en [[istor milourel|istor ar brezelioù]].<ref>Clark; 2012, pajenn 228 : "The Battle of Kursk was the greatest land battle the world has ever seen on a fighting front that epitomized 'total war' ... It was time for the largest set-piece battle in the history of war to begin."</ref> <ref>Töppel; 2017, pajennoù 233–234 : "At Kursk, however, no less than 3.5 million soldiers, 12,000 tanks and self-propelled guns and 57,000 guns and mortars were ready for battle. Thus, defined by the number of men and material involved, the Battle of Kursk was without doubt not only the biggest tank clash of the Second World War, but indeed at the same time the largest battle of the Second World War."</ref><ref>Frieser; 2017, pajennoù 83-200: "The battle of Kursk is considered the biggest land battle of the Second World War, indeed the biggest in all of military history. During the fighting the two sides deployed more than 4 million troops, 69,000 cannon and launchers, 13,000 tanks and self-propelled guns, and almost 12,000 aircraft. Even the battle of Stalingrad seems small-scale in comparison ... As the Red Army had massed a large part of its forces in the Kursk salient, the outcome was the greatest land battle of the Second World War, indeed the greatest in all the history of war."</ref>. Renket eo dres goude [[Emgann Stalingrad]], a oa bet un nebeud mizioù a-raok, evel unan eus an emgannoù a oa bet, gouez d'an istorourien, ur c'hamm-dro er brezel en Europa<ref name=":1">{{Cite web |last=Edele |first=Mark |date=2018-07-13 |title=The Battle of Kursk: 75 years on |url=https://pursuit.unimelb.edu.au/articles/the-battle-of-kursk-75-years-on |access-date=2023-08-20 |website=Pursuit |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite thesis |last=McGovern |first=Sean C. |date=2021 |title=The Battle of Kursk: A Comparative Analysis to Stalingrad, Study on Memory, and Russian Environmental Preservation |url=https://harbor.klnpa.org/eaststroudsburg/islandora/object/strou%3A158 |journal=East Stroudsburg University of Pennsylvania |pages=III |access-date=20 August 2023 |archive-date=23 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230823054056/https://harbor.klnpa.org/eaststroudsburg/islandora/object/strou%3A158 |url-status=live }}</ref>. Bez e oa bet unan eus gwashañ emgannoù an Eil Brezel-bed<ref>{{Cite book |last=Cross |first=Robin |url=https://archive.org/details/battleofkurskope0000cros/page/n5/mode/1up |title=The Battle of Kursk: Operation Citadel 1943 |publisher=Penguin Publishing |year=2002 |isbn=978-0-14-139109-0 |page=vii}}</ref><ref>{{Cite web |last=Никитенко |first=Евгений |date=2013-07-05 |title=Геополитическая победа в Курской битве |url=https://russiancouncil.ru/analytics-and-comments/analytics/geopoliticheskaya-pobeda-v-kurskoy-bitve/ |access-date=2024-04-08 |website=russiancouncil.ru |language=ru}}</ref><ref name=":2" /><ref>{{Cite web |date=2019-08-23 |title=Memories of Soviet generals and marshals of the Battle of Kursk |url=https://www.prlib.ru/en/news/1276090 |access-date=2024-04-06 |website=Presidential Library |language=en}}</ref>, unan koustus-tre a-fed tankoù<ref name=":12">{{Cite book |last=Hanson |first=Victor Davis |author-link=Victor Davis Hanson |title=The Second World Wars: How the First Global Conflict Was Fought and Won |publisher=Basic Books |year=2020 |isbn=978-1-5416-7410-3 |edition=Reprint |location=New York |page=3 |language=en}}</ref>. Alies e vez kinniget emgann Koursk evel an hini brasañ gant tankoù en Istor met en gwirionez e oa bet [[Emgann Brody (1941)|Emgann Brody]] e 1941. Devezh kentañ an emgann, d'ar 5 a viz Gouhere, e oa bet an emgann gwadusañ en [[Brezel-aer|istor ar brezel aer]] a-fed niver a nijerezioù pilet<ref>{{Cite book |last=Cross |first=Robin |url=https://archive.org/details/battleofkurskope0000cros/page/182 |title=The Battle of Kursk: Operation Citadel 1943 |publisher=Penguin Publishing |year=2002 |isbn=978-0-14-139109-0 |page=182}}</ref><ref>{{Cite news |last=Roberts |first=Andrew |author-link=Andrew Roberts, Baron Roberts of Belgravia |date=2013-08-31 |title=WWII's Greatest Battle: How Kursk Changed the War |url=https://www.thedailybeast.com/articles/2013/08/31/wwii-s-greatest-battle-how-kursk-changed-the-war |access-date=2024-04-06 |work=The Daily Beast |language=en}}</ref>. An emgann a oa bet unan taer, gant [[Brezel kêrel|emgannoù e kêr]] ha gant [[Emgann dorn-ha-dorn|emgannoù dorn-ha-dorn]] feuls. Kroget e oa an emgann gant an argadenn alaman [[Oberiadur brezel Zitadelle|Zitadelle]], d'ar 5 a viz Gouhere, evit tizhout sailhant Koursk gant tagadennoù eus an norzh hag ar su war ar memes-tro. Goude ma vije bet talet ouzh an dagadenn alaman en norzh, d'an 12 a viz Gouhere, Soviediz a oa kroget gant '''oberiadur argadenn strategel Koursk''' ha kroget e oant gant an [[Oberiadur Kutuzov]] ([[rusianeg]]: ''Кутузов'') o tagañ penn a-dreñv an nerzhioù alaman en norzh. Er su, Soviediz a oa bet o kregiñ enep argadannoù kreñv d'ar memes devezh, unan anezho a oa bet un emgann tankoù bras, [[Emgann Prokhorovka]]. D'an 3 a viz Eost, Soviediz a oa kroget gant eil pazenn an oberiadur strategel e Koursk, pa oant kroget gant an [[Oberiadur Belgorod–Kharkiv]] (Oberiadur Polkovodets Rumyantsev, rusianeg: Полководец Румянцев) a-enep d'an nerzhioù alaman er su d'ar sailhant. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Emgann Koursk]] [[Rummad:Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Emgannoù an Eil Brezel-bed|Koursk]] [[Rummad:Emgannoù Talbenn ar Reter]] [[Rummad:Emgannoù 1943]] nauuyvmnkrvk904gnc4eg2agnciu9o1 4 180653 2195736 2195656 2026-07-26T16:52:36Z Ch. Rogel 46 Kroaz-vrezel e-giz skrivet e-barzh KaV 2195736 wikitext text/x-wiki = 06/07/2026 — 12/07/2026 = :[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_28,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak en eizhvet sizhun warn-ugent eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_27, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_29, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]] == Pajennoù merañ dizimplij == Kinnig a ran paouez da ober gant [[Wikipedia:Goulenn kemmañ ur bajenn bet prennet]], [[Wikipedia:Goulenn kendeuziñ istor div bajenn]] ha [[Wikipedia:Pajennoù da brennañ]] rak morse n’int bet implijet da vat hag a-wechoù e vezont implijet a-dreuz. Chom a raio [[Wikipedia:Goulenn ouzh ar verourien]] atav evel-just. {{ping|Kestenn}} mat eo dit? Re all a c’hall reiñ o ali evel-just. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 6 Gouere 2026 da 11:37 (UTC) :Gwir eo ne vezont ket implijet. Mat eo din paouez d'ober gante. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 6 Gouere 2026 da 13:27 (UTC) ::Demat, ::Ar simplañ ar gwellañ. A-du. ::A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 6 Gouere 2026 da 20:45 (UTC) == Degasadenn an deiz == Trugarez d’an implijer dizanv en deus graet [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Houarn&diff=prev&oldid=2194738 ar c’hemm-mañ], dilamet gantañ ur frazenn a oa chomet er pennad [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Houarn&diff=1606878&oldid=1604117 abaoe 11 vloaz]. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 6 Gouere 2026 da 18:55 (UTC) == Isdaveoù == Bremañ e c’hallomp ober gant isdaveoù. Setu amañ ur skouer : : Glas eo ar mor<ref name="levrarmor" details="p. 23">''Ar mor'', Yann Dour, 1801.</ref>. En Egipt e c’hall bezañ ruz<ref name="levrarmor" details="p. 45"/>. Aesoc’h eo evel-se adimplijañ ul levr pe ur vammenn all a zo hir a-walc’h. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 8 Gouere 2026 da 09:33 (UTC) === Daveoù === {{Daveoù}} {{graet}} Dreist ! Notennet eo, trugarez dit --[[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 8 Gouere 2026 da 10:02 (UTC) == Kemmadur == Demat deoc’h, ha gallout a rafe unan bennak kadarnaat ha rankout a reer skrivañ kroaz-'''v'''rezel ha n’eo ket kroaz-'''b'''rezel? Mard eo gwir e vo un nebeut rummadoù da adenvel. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 11 Gouere 2026 da 14:44 (UTC) :Salud ivez, Kavout ar ger kevrennek ''kroaz-vrezel'' a c'heller e-barzh un niverenn eus ''Kroaz ar Vretoned'' embannet e 1917 (https://bibliotheque.idbe.bzh/data/kroaz_ar_vretoned/Kroaz_Ar_Vretoned_1917_.pdf). Ken aes all e vo kavet ''kroaz a vrezel'' e testennoù all. Hep ankouaat ''Kroaz ar brezel'', kinniget gant TermOfis OPaB. Perak 'ta ne vije ket eus ur c'hemmadur dre vlotaat b > v amañ, heñvel ouzh an hini a lenner e ''kiez-vleiz'' (https://devri.bzh/dictionnaire/k/kiez-1/) ? A galon. [[Implijer:Antiquaire1|Antiquaire1]] ([[Kaozeadenn Implijer:Antiquaire1|kaozeal]]) 13 Gouere 2026 da 10:10 (UTC) ::War a seblant ne gav hini ebet abeg gant ''kroaz ar brezel'', ar stumm kinniget gant Termofis. Ma n’eus respont ebet en un nebeut deizioù e adanvin neuze. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 20 Gouere 2026 da 09:47 (UTC) :::Salud, Marteze e vije poellek goulenn kent ali an implijer Kadbzh evit goût abalamour da betra en doa dibabet ober gant "Kroaz-brezel" e-lec'h "Kroaz-vrezel", ne gav ket dit ? A galon. [[Implijer:Antiquaire1|Antiquaire1]] ([[Kaozeadenn Implijer:Antiquaire1|kaozeal]]) 24 Gouere 2026 da 08:50 (UTC) ::::Salud deoc'h, ne gavan ket abeg e ''Kroaz ar brezel'', met ma oa bet implijet ''Kroaz-vrezel'' e 1917, da lavaret eo prestik goude krouidigezh ar vedalenn, perak pas mirout se e titl nes ar pennad, hag ober un adkas ''Kroaz ar brezel'' ? An daou zo mat neuze. ''Kroaz-brezel'' a gavan drol hep kemmadur ebet : evel ma lavar @[[Implijer:Antiquaire1|Antiquaire1]] en deus marteze @[[Implijer:Dakbzh|Dakbzh]] un displegadenn. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 24 Gouere 2026 da 09:17 (UTC) :Mat eo din ivez ober gant ar furm kavet e-barzh KaV e 1917, p’eo ur vammenn sirius-tre. --[[Implijer:Ch. Rogel|Ch. Rogel]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ch. Rogel|kaozeal]]) 26 Gouere 2026 da 16:52 (UTC) glbskb5c82qmpijn4vduppr74ozs1n7 0 180744 2195742 2195692 2026-07-26T19:08:15Z Dakbzh 58931 /* Kevezadegoù */ 2195742 wikitext text/x-wiki '''Gisela Kahn Gresser''' (8 a viz C'hwevrer 1906 e [[Detroit]], [[Michigan]], [[SUA]] – 4 a viz Kerzu 2000 e [[New York]], [[SUA]]) a oa ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]]. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad Open stadunanat an echedoù (Maouezi)]] ==== {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn an tournamant||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Daveennoù |- |Eost 1954||11||[[New Orleans]]||8/10 (+ 7, = 2, - 1)||80||1/11||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usawop-1954.html Women's US Open Chess Championship - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ==== C'hoariet he deus meur a wezh. Trec'h e voe nav gwezh: e 1944, e 1948, rampo gant [[Mona May Karff]], e 1955, rampo gant [[Nancy Roos]], e 1957, rampo gant [[Sonja Graf]], e 1962, e 1965, e 1966, rampo gant [[Lisa Lane]], e 1967 hag e 1969. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz ||Niverenn ar C'hampionad ||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalennl||Daveennoù |- |1944||6||[[New York]]||8/8 (+ 8, = 0, - 0)||100||1/9||aour|| |- |1948||8||[[New York]]||6,5/7 (+ 6, = 1, - 0)||92,8||1-2 rampo/8||aour|| |- |Here 1951||9||[[New York]]||7,5/9 (+ 7, = 1, - 1)||83,3||2/10||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1951.html 8th Women's US Chess Championship :: New York 1951 - Olimp Base]</ref>. |- |Kerzu 1953||10||[[New York]]||7/8 (+ 7, = 0, - 1)||87,5||2/9||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1953.html 9th Women's US Chess Championship :: New York 1953 - Olimp Base]</ref>. |- |1955||11||[[New York]]||9/11 (+ 8, = 1, - 2)||81,8||1-2 rampo/9||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1953.html 9th Women's US Chess Championship :: New York 1953 - Olimp Base]</ref>. |- |Du 1957||12||[[Hollywood]]||9,5/11 (+ 8, = 3, - 0)||86,3||1-2 rampo/12||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1957.html 12th Women's US Chess Championship :: Hollywood, CA 1957 - Olimp Base]</ref>. |- |Kerzu 1959||13||[[New York]]||6,5/8 (+ 6, = 1, - 1)||81,3||2/10||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1959.html 13th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1959 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel-Mae 1962||14||[[New York]] ||8,5/10 (+ 7, = 3, - 0)||85||1/11||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1962.html 14th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1962 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 1966||17||[[New York]]||8,5/10 (+ 7, = 3, - 0)||85||1/11||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1966.html 17th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1966 - Olimp Base]</ref>. |- |Even 1969||18||[[New York]]||7,5/9 (+ 7, = 1, - 1)||83,3||1/10||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1969.html 18th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1969 - Olimp Base]</ref>. |- |1972||19||[[St. Petersburg (Florida)|St. Petersburg]]||6,5/10 (+ 5, = 3, - 2)||65||3-4 rampo/11||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1972.html 19th Women's US Chess Championship :: St. Petersburg, FL 1972 - Olimp Base]</ref>. |- |Gouhere 1975||21||[[Milwaukee]]||4,5/10 (+ 4, = 1, - 5)||45||8/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1975.html 21st Women's US Chess Championship :: Milwaukee, WI 1975 - Olimp Base]</ref>. |- |Even 1978||23||[[Rochester]]||5/10 (+ 4, = 2, - 4)||50||5-6 rampo/11||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== [[Kampionezed bedel echedoù|Kampionad bedel]] ==== Kemeret en deus perzh meur a wezh er c'hevezadegoù. {| class="wikitable" !|Bloaz||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Daveennoù |- |Kerzu 1949 – Genver 1950||{{URSS}}, [[Moskov]]||5/15 (+ 5, = 0, - 10)||33,3||12-14 rampo/16||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1950-wchtourn.html FIDE Women's World Chess Championship :: Moscow 1949/1950 - Olimp Base]</ref>. |- |Here 1955||{{URSS}}, [[Moskov]]||9,5/19 (+ 5, = 9, - 5)||50||10-13 rampo/20||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1956-cand.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1954-1956 - Olimp Base]</ref>. |- |Mae 1959||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||5,5/14 (+ 2, = 7, - 5)||39,3||11/15||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/0/0w8sa0of-wwc1959.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1957-1959 - Olimp Base]</ref>. |- |Here 1961||{{Yougoslavia}}, [[Vrnjačka Banja]]||6/16 (+ 3, = 6, - 7)||37,5||12-14 rampo/17||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1962-cand.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1960-1962 - Olimp Base]</ref>. |- |Gwengolo 1964||{{URSS}}, [[Sukhumi]]||6,5/17 (+ 4, = 5, - 8)||38,2||14/18||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1965-cand.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1963-1965 - Olimp Base]</ref>. |- |Here 1967||{{Yougoslavia}}, [[Subotica]] ||5,5/17 (+ 1, = 9, - 7)||32,4||14-15 rampo/15||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/0/0w8sa0of-wwc1969.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1966-1969 - Olimp Base]</ref>. |- |Mae 1971||{{Yougoslavia}}, [[Subotica]] ||4,5/17 (+ 2, = 5, - 10)||26,5||18/18||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/0/0w8sa0of-wwc1972.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1969-1972 - Olimp Base]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[SUA]] {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveennoù |- |Gwengolo 1957||1||1||{{Izelvroioù}}, [[Emmen (Izelvroioù)|Emmen]]||7,5/11 (+ 6, = 3, - 2)||68,2||3||arem||10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1957w/1957usa.html 1st Women's Chess Olympiad: Emmen 1957 - Olimp Base]</ref>. |- |Gwengolo-Here 1963||1||2||{{Yougoslavia}}, [[Split]]||8/14 (+ 6, = 4, - 4)||57,1||7||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1963w/1963usa.html Women's Chess Olympiad: 1963 - Olimp Base]</ref>. |- |Here 1966||1||3||[[Republik Kevreadel Alamagn]], [[Oberhausen (Nordrhein-Westfalen)|Oberhausen]]||4,5/10 (+ 3, = 3, - 4)||45||8||-||10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1966w/1966usa.html Women's Chess Olympiad: 1966 - Olimp Base]</ref>{{,}}<ref>{{en}}[https://www.365chess.com/tournaments/Oberhausen_ol_(Women)_1966/26352 Oberhausen ol (Women) - 365 Chess]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1486351 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Gisela_Kahn_Gresser He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Gresser, Gisela Kahn}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1906]] [[Rummad:Marvioù 2000]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] 0jqsckq0l8x47n20g2z0rtzsyy45m1d 2195751 2195742 2026-07-26T19:53:41Z Dakbzh 58931 /* Kampionad stadunanat (maouezi) */ 2195751 wikitext text/x-wiki '''Gisela Kahn Gresser''' (8 a viz C'hwevrer 1906 e [[Detroit]], [[Michigan]], [[SUA]] – 4 a viz Kerzu 2000 e [[New York]], [[SUA]]) a oa ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]]. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad Open stadunanat an echedoù (Maouezi)]] ==== {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn an tournamant||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Daveennoù |- |Eost 1954||11||[[New Orleans]]||8/10 (+ 7, = 2, - 1)||80||1/11||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usawop-1954.html Women's US Open Chess Championship - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ==== C'hoariet he deus meur a wezh. Trec'h e voe nav gwezh: e 1944, e 1948, rampo gant [[Mona May Karff]], e 1955, rampo gant [[Nancy Roos]], e 1957, rampo gant [[Sonja Graf]], e 1962, e 1965, e 1966, rampo gant [[Lisa Lane]], e 1967 hag e 1969. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz ||Niverenn ar C'hampionad ||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalennl||Daveennoù |- |1944||6||[[New York]]||8/8 (+ 8, = 0, - 0)||100||1/9||aour|| |- |1948||8||[[New York]]||6,5/7 (+ 6, = 1, - 0)||92,8||1-2 rampo/8||aour|| |- |Here 1951||9||[[New York]]||7,5/9 (+ 7, = 1, - 1)||83,3||2/10||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1951.html 8th Women's US Chess Championship :: New York 1951 - Olimp Base]</ref>. |- |Kerzu 1953||10||[[New York]]||7/8 (+ 7, = 0, - 1)||87,5||2/9||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1953.html 9th Women's US Chess Championship :: New York 1953 - Olimp Base]</ref>. |- |1955||11||[[New York]]||9/11 (+ 8, = 1, - 2)||81,8||1-2 rampo/9||aour|| |- |Du 1957||12||[[Hollywood]]||9,5/11 (+ 8, = 3, - 0)||86,3||1-2 rampo/12||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1957.html 12th Women's US Chess Championship :: Hollywood, CA 1957 - Olimp Base]</ref>. |- |Kerzu 1959||13||[[New York]]||6,5/8 (+ 6, = 1, - 1)||81,3||2/10||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1959.html 13th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1959 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel-Mae 1962||14||[[New York]] ||8,5/10 (+ 7, = 3, - 0)||85||1/11||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1962.html 14th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1962 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 1966||17||[[New York]]||8,5/10 (+ 7, = 3, - 0)||85||1/11||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1966.html 17th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1966 - Olimp Base]</ref>. |- |Even 1969||18||[[New York]]||7,5/9 (+ 7, = 1, - 1)||83,3||1/10||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1969.html 18th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1969 - Olimp Base]</ref>. |- |1972||19||[[St. Petersburg (Florida)|St. Petersburg]]||6,5/10 (+ 5, = 3, - 2)||65||3-4 rampo/11||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1972.html 19th Women's US Chess Championship :: St. Petersburg, FL 1972 - Olimp Base]</ref>. |- |Gouhere 1975||21||[[Milwaukee]]||4,5/10 (+ 4, = 1, - 5)||45||8/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1975.html 21st Women's US Chess Championship :: Milwaukee, WI 1975 - Olimp Base]</ref>. |- |Even 1978||23||[[Rochester]]||5/10 (+ 4, = 2, - 4)||50||5-6 rampo/11||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== [[Kampionezed bedel echedoù|Kampionad bedel]] ==== Kemeret en deus perzh meur a wezh er c'hevezadegoù. {| class="wikitable" !|Bloaz||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Daveennoù |- |Kerzu 1949 – Genver 1950||{{URSS}}, [[Moskov]]||5/15 (+ 5, = 0, - 10)||33,3||12-14 rampo/16||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1950-wchtourn.html FIDE Women's World Chess Championship :: Moscow 1949/1950 - Olimp Base]</ref>. |- |Here 1955||{{URSS}}, [[Moskov]]||9,5/19 (+ 5, = 9, - 5)||50||10-13 rampo/20||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1956-cand.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1954-1956 - Olimp Base]</ref>. |- |Mae 1959||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||5,5/14 (+ 2, = 7, - 5)||39,3||11/15||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/0/0w8sa0of-wwc1959.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1957-1959 - Olimp Base]</ref>. |- |Here 1961||{{Yougoslavia}}, [[Vrnjačka Banja]]||6/16 (+ 3, = 6, - 7)||37,5||12-14 rampo/17||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1962-cand.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1960-1962 - Olimp Base]</ref>. |- |Gwengolo 1964||{{URSS}}, [[Sukhumi]]||6,5/17 (+ 4, = 5, - 8)||38,2||14/18||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1965-cand.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1963-1965 - Olimp Base]</ref>. |- |Here 1967||{{Yougoslavia}}, [[Subotica]] ||5,5/17 (+ 1, = 9, - 7)||32,4||14-15 rampo/15||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/0/0w8sa0of-wwc1969.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1966-1969 - Olimp Base]</ref>. |- |Mae 1971||{{Yougoslavia}}, [[Subotica]] ||4,5/17 (+ 2, = 5, - 10)||26,5||18/18||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/0/0w8sa0of-wwc1972.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1969-1972 - Olimp Base]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[SUA]] {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveennoù |- |Gwengolo 1957||1||1||{{Izelvroioù}}, [[Emmen (Izelvroioù)|Emmen]]||7,5/11 (+ 6, = 3, - 2)||68,2||3||arem||10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1957w/1957usa.html 1st Women's Chess Olympiad: Emmen 1957 - Olimp Base]</ref>. |- |Gwengolo-Here 1963||1||2||{{Yougoslavia}}, [[Split]]||8/14 (+ 6, = 4, - 4)||57,1||7||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1963w/1963usa.html Women's Chess Olympiad: 1963 - Olimp Base]</ref>. |- |Here 1966||1||3||[[Republik Kevreadel Alamagn]], [[Oberhausen (Nordrhein-Westfalen)|Oberhausen]]||4,5/10 (+ 3, = 3, - 4)||45||8||-||10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1966w/1966usa.html Women's Chess Olympiad: 1966 - Olimp Base]</ref>{{,}}<ref>{{en}}[https://www.365chess.com/tournaments/Oberhausen_ol_(Women)_1966/26352 Oberhausen ol (Women) - 365 Chess]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1486351 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Gisela_Kahn_Gresser He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Gresser, Gisela Kahn}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1906]] [[Rummad:Marvioù 2000]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] c773maa9peitmtag7jqea9ffb4hm3e3 0 180765 2195741 2195727 2026-07-26T19:07:17Z Dakbzh 58931 + Kampionad bedel - 1937 ha 1952. 2195741 wikitext text/x-wiki ''' Mary Bain''' (8 a viz Eost 1904 en [[Ungvá]], [[Kárpátalja]], [[Hungaria]] – 26 a viz Here 1972 e [[New York]], [[SUA]]) a oa ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]]. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ==== C'hoariet he deus meur a wezh. Trec'h e voe e 1951. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz ||Niverenn ar C'hampionad ||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalennl||Daveennoù |- |Here 1951||9||[[New York]]||8,5/9 (+ 8, = 1, - 0)||94,4||1/10||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1951.html 8th Women's US Chess Championship :: New York 1951 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel-Mae 1962||14||[[New York]] ||5/10 (+ 4, = 4, - 2)||60||5/11||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1962.html 14th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1962 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 1966||17||[[New York]]||2/10 (+ 0, = 4, - 6)||20||11/11||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1966.html 17th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1966 - Olimp Base]</ref>. |- |Even 1969||18||[[New York]]||5,5/9 (+ 4, = 3, - 2)||61,1||4/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1969.html 18th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1969 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== Kampionad ''Open'' stadunanat an echedoù ==== {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn an tournamant||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Daveennoù |- |Eost 1970||71||[[Boston]]||2,5/7 (+ 2, = 1, - 4)||35,7||289/307||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usopen-1970.html 71st US Open Chess Championship :: Boston, MA 1970 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== Kampionad panamerikan kemmesk ==== {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn an tournamant||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Daveennoù |- |1954||2||{{SUA}}, [[Hollywood]]||6/14 (+ 5, = 2, - 7)||42,9||49/74||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usopen-1970.html 2nd Hollywood Pan-American Chess Championship :: Hollywood, Los Angeles 1954 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== [[Kampionezed bedel echedoù|Kampionad bedel]] ==== Kemeret en deus perzh div wezh er c'hevezadegoù. {| class="wikitable" !|Bloaz||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Daveennoù |- |Gouhere 1937||{{Sveden}}, [[Stockholm]]||8,5/14 (+ 5, = 0, - 10)||60,7||5/26||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1937t-wchtourn.html FIDE Women's World Chess Championship :: Stockholm 1937 - Olimp Base]</ref>. |- |Here 1952||{{URSS}}, [[Moskov]]||3,5/15 (+ 2, = 3, - 10)||23,3||14/16||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1956-cand.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1954-1956 - Olimp Base]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[SUA]] {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveennoù |- |Gwengolo-Here 1963||2||2||{{Yougoslavia}}, [[Split]]||4,5/14 (+ 3, = 3, - 8)||32,1||11||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1963w/1963usa.html Women's Chess Olympiad: 1963 - Olimp Base]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Bain_Mary/15148 He c'hoari e Chess Base] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=89589 He c'hoari e Chess Games] {{DEFAULTSORT:Bain, Mary}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1904]] [[Rummad:Marvioù 1972]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] 2em0nqtuhu41q5wtu8kom3nig1ulug6 2195756 2195741 2026-07-26T20:01:15Z Dakbzh 58931 + Resisadenn. 2195756 wikitext text/x-wiki ''' Mary Bain''' (8 a viz Eost 1904 en [[Ungvá]], [[Kárpátalja]], [[Hungaria]] – 26 a viz Here 1972 e [[New York]], [[SUA]]) a oa ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]]. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ==== C'hoariet he deus meur a wezh. Trec'h e voe e 1951. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz ||Niverenn ar C'hampionad ||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalennl||Daveennoù |- |Here 1951||9||[[New York]]||8,5/9 (+ 8, = 1, - 0)||94,4||1/10||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1951.html 8th Women's US Chess Championship :: New York 1951 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel-Mae 1962||14||[[New York]] ||5/10 (+ 4, = 4, - 2)||60||5/11||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1962.html 14th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1962 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 1966||17||[[New York]]||2/10 (+ 0, = 4, - 6)||20||11/11||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1966.html 17th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1966 - Olimp Base]</ref>. |- |Even 1969||18||[[New York]]||5,5/9 (+ 4, = 3, - 2)||61,1||4/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1969.html 18th Women's US Chess Championship :: New York, NY 1969 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== Kampionad ''Open'' stadunanat an echedoù ==== {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn an tournamant||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Daveennoù |- |Eost 1970||71||[[Boston]]||2,5/7 (+ 2, = 1, - 4)||35,7||289/307||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usopen-1970.html 71st US Open Chess Championship :: Boston, MA 1970 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== Kampionad panamerikan kemmesk ==== {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn an tournamant||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Daveennoù |- |Gouhere 1954||2||{{SUA}}, [[Hollywood]]||6/14 (+ 5, = 2, - 7)||42,9||49/74||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usopen-1970.html 2nd Hollywood Pan-American Chess Championship :: Hollywood, Los Angeles 1954 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== [[Kampionezed bedel echedoù|Kampionad bedel]] ==== Kemeret en deus perzh div wezh er c'hevezadegoù. {| class="wikitable" !|Bloaz||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Daveennoù |- |Gouhere 1937||{{Sveden}}, [[Stockholm]]||8,5/14 (+ 5, = 0, - 10)||60,7||5/26||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1937t-wchtourn.html FIDE Women's World Chess Championship :: Stockholm 1937 - Olimp Base]</ref>. |- |Here 1952||{{URSS}}, [[Moskov]]||3,5/15 (+ 2, = 3, - 10)||23,3||14/16||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1956-cand.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1954-1956 - Olimp Base]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[SUA]] {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveennoù |- |Gwengolo-Here 1963||2||2||{{Yougoslavia}}, [[Split]]||4,5/14 (+ 3, = 3, - 8)||32,1||11||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1963w/1963usa.html Women's Chess Olympiad: 1963 - Olimp Base]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Bain_Mary/15148 He c'hoari e Chess Base] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=89589 He c'hoari e Chess Games] {{DEFAULTSORT:Bain, Mary}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1904]] [[Rummad:Marvioù 1972]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] 27uagmx83zm9bdpxt1ppouge4nk6vam 0 180767 2195785 2195730 2026-07-27T09:06:17Z Dishual 612 2195785 wikitext text/x-wiki {{databox}} Nozvezh ar [[25 a viz Gouhere]] [[2026]], ur van gwenn a oa bet bleniet prim evit stekiñ ur mor a dud war droad e-kerzh lid [[Pride Berlin]] e [[Tiergarten (park)|Tiergarten]] nepell diouzh [[Dor Brandenburg]]. Ur avouez a oa bet lazhet war an taol ha 25 den a oa bet gloazet don. Terc'het kuit e oa war droad ar blenier goude ma vije bet an oto o stekiñ ouzh ur gwezenn. Goude-se e oa bet kroget gant ar polis ur c'hlask war an den. Ar pride, lec'h ma vez milieroù a dud o tont, a oa bet nullet nebeut amzer goude an dagadenn. Ar polis en doa embannet e oa anavezet ar susped, anvet Abdul Ballut, ha liammet gant "luskad islamour" Berlin.<ref>{{Cite web |date=2026-07-26 |title=Police hunting for suspect after Berlin Pride event ramming kills one, wounds 17 {{!}} The Jerusalem Post |url=https://www.jpost.com/international/article-903618 |access-date=2026-07-26 |website=The Jerusalem Post {{!}} JPost.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Cole |first=Deborah |date=2026-07-26 |title=One killed, 16 injured after van mows into crowd and people stabbed at Berlin Pride |url=https://www.theguardian.com/world/2026/jul/25/berlin-pride-march-called-off-after-car-crashes-into-crowd-of-people-near-route |access-date=2026-07-26 |work=[[The Guardian]] |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=Germany launches manhunt after Berlin Pride van ramming |url=https://www.dw.com/en/germany-launches-manhunt-after-berlin-pride-van-ramming/live-78117180 |access-date=2026-07-26 |website=dw.com |language=en}}</ref> Lazhet e oa bet ar sponter gant tennoù ar polis an devezh war-lec'h pa oa bet klasket herzel anezhañ. [[Ministrerezh an Diabarzh|Ministr an Diabarzh]] [[Alexander Dobrindt]] en doa embannet e oa soñjet da vezañ ur [[Sponterezh islamour|gwalldaol islamour]]. Daou viz a-raok an dagadenn, Ballout a oa bet kondaonet dre ma glaske seveniñ ur gwalldaol, kondaonet e oa bet d'an [[toull bac'h gant goursez]] e plas bezañ toullbac'het. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Gwalldaolioù]] [[Rummad:Islamouriezh]] [[Rummad:2026]] [[Rummad:Istor Berlin]] [[Rummad:Homofobiezh]] nc34oi4an76g6hoheou5goi9tsoupgd 0 180768 2195749 2026-07-26T19:44:25Z Dakbzh 58931 + Boulc'het. 2195749 wikitext text/x-wiki '''Nancy Roos''' (28 a viz C'hwevrer 1905 – 6 a viz Ebrel 1957) a oa ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]]<ref>{{en}}Jeremy Gaige, ''Chess Personalia, A Biobibliography'', Embannadurioù McFarland, 1987, pajenn 359, isbn 0-7864-2353-6]</ref>{{,}}{{en}}''Nancy Roos'', [[Chess Life]], pajenn 4, Levrenn XI, Nn18, d'an 20 a viz Mae 1957</ref>. == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == {{DEFAULTSORT:Roos, Nancy}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1905]] [[Rummad:Marvioù 1957]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] jg4rn1cpqzqv264s7ss53dw0mboperv 2195750 2195749 2026-07-26T19:45:18Z Dakbzh 58931 2195750 wikitext text/x-wiki '''Nancy Roos''' (28 a viz C'hwevrer 1905 – 6 a viz Ebrel 1957) a oa ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]]<ref>{{en}}Jeremy Gaige, ''Chess Personalia, A Biobibliography'', Embannadurioù McFarland, 1987, pajenn 359, isbn 0-7864-2353-6</ref>{{,}}<ref>{{en}}''Nancy Roos'', [[Chess Life]], pajenn 4, Levrenn XI, Nn18, d'an 20 a viz Mae 1957</ref>. == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == {{DEFAULTSORT:Roos, Nancy}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1905]] [[Rummad:Marvioù 1957]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] lnz6d35g29sj3j1wtohm6pt40l6359e 2195752 2195750 2026-07-26T19:55:34Z Dakbzh 58931 + Kampionad stadunanat. 2195752 wikitext text/x-wiki '''Nancy Roos''' (28 a viz C'hwevrer 1905 – 6 a viz Ebrel 1957) a oa ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]]<ref>{{en}}Jeremy Gaige, ''Chess Personalia, A Biobibliography'', Embannadurioù McFarland, 1987, pajenn 359, isbn 0-7864-2353-6</ref>{{,}}<ref>{{en}}''Nancy Roos'', [[Chess Life]], pajenn 4, Levrenn XI, Nn18, d'an 20 a viz Mae 1957</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ==== C'hoariet he deus meur a wezh. Trec'h e voe, rampo gant [[Gisela Gresser]], e 1955. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz ||Niverenn ar C'hampionad ||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalennl||Daveennoù |- |Here 1951||9||[[New York]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||5-7 rampo/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1951.html 8th Women's US Chess Championship :: New York 1951 - Olimp Base]</ref>. |- |1955||11||[[New York]]||9/11||81,8||1-2 rampo/9||aour|| |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == {{DEFAULTSORT:Roos, Nancy}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1905]] [[Rummad:Marvioù 1957]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] pmwk3dws0cip7pbkttl0ng57k4i2q2j 2195753 2195752 2026-07-26T19:56:00Z Dakbzh 58931 /* Kampionad stadunanat (maouezi) */ 2195753 wikitext text/x-wiki '''Nancy Roos''' (28 a viz C'hwevrer 1905 – 6 a viz Ebrel 1957) a oa ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]]<ref>{{en}}Jeremy Gaige, ''Chess Personalia, A Biobibliography'', Embannadurioù McFarland, 1987, pajenn 359, isbn 0-7864-2353-6</ref>{{,}}<ref>{{en}}''Nancy Roos'', [[Chess Life]], pajenn 4, Levrenn XI, Nn18, d'an 20 a viz Mae 1957</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ==== C'hoariet he deus div wezh. Trec'h e voe, rampo gant [[Gisela Gresser]], e 1955. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz ||Niverenn ar C'hampionad ||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalennl||Daveennoù |- |Here 1951||9||[[New York]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||5-7 rampo/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1951.html 8th Women's US Chess Championship :: New York 1951 - Olimp Base]</ref>. |- |1955||11||[[New York]]||9/11||81,8||1-2 rampo/9||aour|| |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == {{DEFAULTSORT:Roos, Nancy}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1905]] [[Rummad:Marvioù 1957]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] tgxbswxwu96f7kc1wbu5dhy23fn4dpe 2195755 2195753 2026-07-26T20:00:24Z Dakbzh 58931 + Kampionad panamerikan kemmesk - 1954. 2195755 wikitext text/x-wiki '''Nancy Roos''' (28 a viz C'hwevrer 1905 – 6 a viz Ebrel 1957) a oa ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]]<ref>{{en}}Jeremy Gaige, ''Chess Personalia, A Biobibliography'', Embannadurioù McFarland, 1987, pajenn 359, isbn 0-7864-2353-6</ref>{{,}}<ref>{{en}}''Nancy Roos'', [[Chess Life]], pajenn 4, Levrenn XI, Nn18, d'an 20 a viz Mae 1957</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ==== C'hoariet he deus div wezh. Trec'h e voe, rampo gant [[Gisela Gresser]], e 1955. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz ||Niverenn ar C'hampionad ||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalennl||Daveennoù |- |Here 1951||9||[[New York]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||5-7 rampo/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1951.html 8th Women's US Chess Championship :: New York 1951 - Olimp Base]</ref>. |- |1955||11||[[New York]]||9/11||81,8||1-2 rampo/9||aour|| |- |} ==== Kampionad panamerikan kemmesk ==== {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn an tournamant||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Daveennoù |- |Gouhere 1954||2||{{SUA}}, [[Hollywood]]||6,5/14 (+ 6, = 1, - 7)||46,4||47/74||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usopen-1970.html 2nd Hollywood Pan-American Chess Championship :: Hollywood, Los Angeles 1954 - Olimp Base]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == {{DEFAULTSORT:Roos, Nancy}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1905]] [[Rummad:Marvioù 1957]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] klm6j7vgv8q94kaw7vpcrh4zmbgq8cd 1 180769 2195754 2026-07-26T20:00:18Z Llydawr 145 /* Luziet */ rann nevez 2195754 wikitext text/x-wiki == Luziet == Gwall luziet eo ar pennad krouet e Mezheven 2026. En darn vrasañ eus ar skridoù brezhonek e kaver div dalvoudegezh (pe deir) d'ar ger <nowiki>''</nowiki>koufr<nowiki>''</nowiki> : "pezh arrebeuri" (=arc'h) ha "lodenn a-dreñv ur c'harr-tan" (ha "dornerez" ivez a-wechoù). Ar gerioù deveret zo traoù all ha ne gav ket din o defe da vezañ meneget amañ, anez e vefe c'hoant da sevel ur pennad <u>geriadur</u> diwar-benn ar <u>ger</u> <nowiki>''koufr''</nowiki>. [[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 26 Gouere 2026 da 20:00 (UTC) q61t00z7xyurnhgpjajjeqd4jdvkixw 0 180770 2195760 2026-07-26T21:13:37Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "{| class="infobox" {{Infobox/Titl|Karbin m/94<br>Gevär m/96<br>Gevär m/38|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Gevär m-1896 - Modellexemplar tillverkat 1896 - 6,5x55mm - Armemuseum.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur fuzuilh '''m/96''' war ziskouez en [[Armémuseum]] ([[Stockholm]]) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope..." 2195760 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Karbin m/94<br>Gevär m/96<br>Gevär m/38|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Gevär m-1896 - Modellexemplar tillverkat 1896 - 6,5x55mm - Armemuseum.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur fuzuilh '''m/96''' war ziskouez en [[Armémuseum]] ([[Stockholm]]) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro orin |{{Impalaeriezh alaman}}<br>[[Restr:Swedish civil ensign (1844–1905).svg|frameless|20px]] [[Sveden]] |- ! scope="row" |Doare |[[Karabinenn]] (m/94)<br>[[Fuzuilh]] (m/96, m/38) |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre vorailh |- ! scope="row" |[[Munision]] |[[6,5 × 55 mm]] |- ! scope="row" |Produerien |[[Mauser]]<br>[[Carl Gustafs stads gevärsfaktori]]<br>[[Husqvarna Vapenfabrik]] |- ! scope="row" |Mare krouidigezh |1893 - 1896 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas |3,4 kg (karabinenn m/94)<br>4 kg (fuzuilh m/96) |- ! scope="row" |Hirder |m/94 : 950 mm<br>m/96 : {{formatnum:1260}} mm<br>m/38 : {{formatnum:1120}} mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |m/94 : 450 mm<br>m/96 : 739 mm<br>m/38 : 610 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Tizh ar boled V₀ |Fuzuilh : 725 m/s<br>Karabinenn : 655 m/s |- ! scope="row" |Hed-tenn efedus (m/38) |600 m |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger diabarzh 5 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |D |- |} "'''Mauser Sveden'''" zo ur rummad [[Fuzuilh|fuzuilhoù]] ha [[Karabinenn|karabinennoù]] bet implijet gant [[arme Sveden]] adalek 1894, ha betek ar bloavezhioù 1980 evit ar stumm sniper ''m/41''. Pevar doare nes eus an arm a zo, anvet ''Karbin m/94'' (karabinenn, 1894), ''Gevär m/96'' (fuzuilh, 1896), ''Gevär m/38'' (fuzuilh berraet, 1938) ha ''Gevär m/41'' (fuzuilh-resisted). == Istor == E deroù ar bloavezhioù 1890 e rae [[arme Sveden]] gant fuzuilhoù un-tenn [[Remington Rolling Block|Rolling Block]]. Diwar-lerc'h e oant e-keñver an [[Arm-skoaz|armoù-skoaz]] implijet e broioù all Europa, a rae evit lod gant fuzuilhoù [[Arm-tennata|tennata]] dija. Armoù an [[Troadegiezh|droadegiezh]] a oa kambret e [[8 × 58 mm R]], ur munision modern gant [[poultr divoged]], met reoù ar [[marc'hegerezh]] a zegemere c'hoazh kartouchennoù [[12,17 × 42 mm R]] enne [[poultr du]]<ref name=":0">{{en}} Henrik JANSSON, ''[Mauser m/96 and m/94: The History of the Premier Swedish Repeating Rifle in 6.5x55mm]'', Small Arms Review, 09/01/2024 (lennet d'ar 26/07/2026)</ref>. E 1894, [[Rouantelezhioù Unanet Sveden ha Norvegia]] a gavas un emglev evit implijout ur gartouchenn divoged voutin, ar [[6,5 × 55 mm]], met ne zeujont ket a-benn d'en ober evit an armoù-skoaz. Norvegiz a zibabas ar fuzuilhoù [[Krag-Jørgensen]]. Svediz a amprouas tri arm e 1893-1894 : unan diazezet war ar [[Mauser M1893]], ur [[Ferdinand Mannlicher|Mannlicher]], hag ur Krag-Jørgensen. Ar Mauser eo a voe dibabet a-benn ar fin e miz Eost 1894, e doare ur garabinenn da gentañ, evit ar marc'hegerezh, dindan an anv ''Karbin m/94''. Ar skouerennoù kentañ a voe produet e uzinoù [[Mauser]] e [[Oberndorf am Neckar|Oberndorf]], lec'h ma voe graet ur savadur nevez a ratozh, anvet ''Schwedenbau''<ref>Er savadur-mañ emañ mirdi an embregerezh Mauser hiziv an deiz.</ref>. {{formatnum:12200}} karabinenn a oa bet produet e 1896 pa zibabas an arme svedat ur stumm fuzuilh eus an arm evit he zroadegiezh, dindan an anv ''Gevär m/96''. {{formatnum:45000}} skouerenn anezhi a voe urzhiet da vMauser, amzer ma vije prest an arsanailh [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori]] da broduiñ anezhe. Adalek 1898, labouradeg [[Eskilstuna]] a broduas an holl garabinennoù ha fuzuilhoù, betek 1918 evit an eil re ha 1930 evit ar re all<ref name=":1">{{en}} Paul SCARLATA, ''[https://www.shootingtimes.com/editorial/longgun_reviews_st_swedish96mauser_201004/99935 The Swedish Model 96 Mauser]'', Shooting Times (lennet d'ar 26/07/2026)</ref>. {{formatnum:532000}} arm a voe graet en holl gant Carl Gustav<ref name=":0" />. War-dro {{formatnum:30000}} fuzuilh ''m/96'' a voe berraet o c'hanol e 1938. ''m/38'' e voe anvet ar stumm nevez-se. {{formatnum:60000}} ''m/38'' a voe produet gant an [[Husqvarna Vapenfabrik]] ivez. Neptu e chomas Sveden en daou vrezel-bed, met implijet e voe an arm memestra gant [[arme Finland]], a brenas {{formatnum:77000}} skouerenn eus an ''m/96'' evit talañ ouzh an [[URSS]] e-pad ar [[Brezel Goañv]] (1939-1940) ha pelloc'h er [[Brezel Kendalc'h]]. Tro {{formatnum:9000}} Svedat, bodet er [[Svenska frivilligkåren]], ur c'horf stourmerien a youl vat, a implijas an arm er brezelioù-se ivez<ref name=":0" /><ref name=":1" />. Ur stumm fuzuilh-resisted gant ul [[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]], anvet ''m/41'', a voe ijinet e 1941 ivez. An [[Automatgevär m/42]] a gemeras plas ar fuzuilhoù doare Mauser en arme svedat adalek kreiz ar bloavezhioù 1950. Implijet e vez c'hoazh an arm gant [[Gward Roue Sveden]] hiziv an deiz. <gallery> Restr:Karbin m-1894 - 6,5x55mm - Armémuseum.jpg|An m/94, stumm karabinenn an arm. Restr:Swedes at Soviet tank.jpg|Ur stourmer svedat gant ur garabinenn m/94 e-kichen un tank soviedat distrujet, er Brezel Goañv. Restr:Stockholm 2009 PD 278.JPG|Ur gward rouanel svedat e [[Stockholm]] e 2009, gant ur garabinenn m/94. </gallery> == Deskrivadur == Ar Mauserioù svedat zo diazezet war ar wikefre tennata dre vorailh ijinet gant [[Paul Mauser]]. Pourveziet int gant ur [[Karger (armoù-tan)#Kargerioù diabarzh|c'harger diabarzh]] 5 kartouchenn. [[Kouch (arm-tan)#Bizerez|Bizerez]] ar stumm m/96 zo reolius etre 300 ha {{formatnum:2000}} metr, met efedus eo an arm betek 600 metr da vat, hep lunedenn. Betek an [[Eil Brezel-bed]] e oa biñset ur blakenn laton ouzh lamm an arm, warni skrivet titouroù evel ar rann eus an arme hag ar rejimant o doa resevet anezhañ. <gallery> Restr:Offene visierung Display02 noBG.jpg|Bizerez reolius un ''m/96''. Restr:Gevär m-1938 - 6,5x55mm - ombyggd m-1896 - Armémuseum.jpg|Stumm berraet ''m/38''. Restr:Gevär m-1941 m kikarsikte - 6,5x55mm - Armémuseum.jpg|Ar ''Gevär m/41'', stumm sniper gant he lunedenn. Restr:Skidskyttegevär Mauser m1896 right.jpg|Poblek eo chomet ar Mauserioù kambret e 6,5 × 55 mm e norzh Europa er bed sivil. Amañ ur stumm azasaet evit ar [[biatlon]]. </gallery> == Levrlennadur == * {{en}} David WATSON, ''The M96 M38 M41 Swedish Mauser Performance Tuning Manual'', 2018, 169 p., ISBN 978-1790201549 * {{En}} Steve KEHAYA, Joe POYER, ''The Swedish Mauser Rifles'' (3{{-de}} embannadur), North Cape Publications, 2011, 263 p., ISBN 978-1882391264 == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Fuzuilhoù]] [[Rummad:Armoù Sveden]] [[Rummad:Armoù ar Brezel Goañv]] [[Rummad:Armoù ar Brezel Kendalc'h]] mk8k40yun6m82hbvmtls5jzc4jddtca 14 180771 2195762 2026-07-26T21:17:08Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Armoù dre vro|Sveden]]" 2195762 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Armoù dre vro|Sveden]] 3a7i2u007qpwiougt76j56fo0skcitu 0 180772 2195769 2026-07-26T23:17:54Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "{{Danvez pennad}} [[Restr:Eskilstuna flygbild1js-1.jpg|thumb|Ul lodenn eus ar gêr e 2004.]] '''Eskilstuna''' zo ur gêr e [[kontelezh Södermanland]], e gevred [[Sveden]]. Treuzet eo gant ar stêr [[Eskilstunaån]]. {{formatnum:69948}} annezad a oa e 2020. Ur greizenn industriel a bouez eo bet ar gêr. An arsanailh [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori]] zo bet digoret eno e 1812, ha "Stålstaden" (''kêr an dir'') eo bet lesanvet Eskilstuna. Labouradegoù an embreger..." 2195769 wikitext text/x-wiki {{Danvez pennad}} [[Restr:Eskilstuna flygbild1js-1.jpg|thumb|Ul lodenn eus ar gêr e 2004.]] '''Eskilstuna''' zo ur gêr e [[kontelezh Södermanland]], e gevred [[Sveden]]. Treuzet eo gant ar stêr [[Eskilstunaån]]. {{formatnum:69948}} annezad a oa e 2020. Ur greizenn industriel a bouez eo bet ar gêr. An arsanailh [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori]] zo bet digoret eno e 1812, ha "Stålstaden" (''kêr an dir'') eo bet lesanvet Eskilstuna. Labouradegoù an embregerezhioù [[Volvo]] hag [[Assa Abloy]] zo eno c'hoazh<ref>{{en}}, Amy Tikkanen, ''[https://www.britannica.com/place/Eskilstuna Eskilstuna]'', Encyclopaedia Britannica (lennet d'ar 27/07/2026)</ref>. == Tud == * [[Anna Vasa a Sveden]] (1568-1625), priñsez * [[Sebastian Larsson]] (ganet e 1959), c'hoarier melldroad * [[Kristján Andrésson]] (ganet e 1981), c'hoarier ha gourdoner handball == Liamm diavaez == * {{se}} [https://www.eskilstuna.se/ Lec'hienn ofisiel] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kêrioù Sveden]] sa023lgbd5z09nhjmscfr7jc4iykirj 14 180773 2195789 2026-07-27T09:28:28Z Llydawr 145 Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Emgannoù hervez ar bloazioù|1943]] [[Rummad:1943]] [[Rummad:Emgannoù an XXvet kantved|1943]]" 2195789 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Emgannoù hervez ar bloazioù|1943]] [[Rummad:1943]] [[Rummad:Emgannoù an XXvet kantved|1943]] fwpuws5i9eti099yu5tnqrtvsa4u8wj