Wikipedia brwiki https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikipedia Kaozeadenn Wikipedia Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 0 8185 2195938 2046165 2026-07-29T07:46:46Z Ar choler 52661 2195938 wikitext text/x-wiki [[Image:Zephaniah.jpg|thumb|upright|right|Un ikonenn rusian eus an An {{XVIIIvet kantved}} eus ar profed Sefania e [[Kizhi]], [[Karelia]]]] '''Sefania'''<ref>Troidigezh An Tour-Tan, p 243</ref>, pe '''Sofoni'''<ref>Troidigezh [[Gwilh ar C'hoad]], 1897, p 813</ref> pe '''Sofonias''' (Sophonias pe Zephania e latin, צְפַנְיָה en hebraeg) , a oa unan eus 12 [[profed]] bihan ar [[Bibl]]. Gellout a ra e anv talvezout "Kuzhet en deus Doue" , "An hini bet kuzhet gant Doue" pe "Emañ Doue o c'hortoz" . Skrivet en deus [[Levr Sefania]], unan eus levrioù an [[Tanac'h|Tanakh]] pe [[Testamant Kozh]]. E dibenn ar {{VIvet kantved kt JK}} e veve ar profed Sefania, dindan ren [[Yoshia|Josias]]. Evit enebiñ ouzh gwall-levezon an [[Asirianed]] war rouantelezh [[Yehouda]], e tiouganas « ''Devezh bras barn an Aotrou'' » ( Se '''1:''',14-18)., un drouziwezh hollvedel a verkje dibenn ur marevezh a bec'hed hag adsavidigezh Pobl Doue diwar ur « ''Restad'' » bihan, chomet feal dezhañ (Se '''3''' ). ==Liammoù diavaez== *Troidigezhioù yuzev ** [http://www.chabad.org/library/archive/LibraryArchive2.asp?AID=15766 Tzefaniah - Zephaniah (Judaica Press)] *Troidigezhioù kristen ** [https://web.archive.org/web/20050305095310/http://www.anova.org/sev/htm/hb/36_zephaniah.htm ''Zephaniah'' at The Great Books] ** [[s:Bible, King James, Zephaniah|''Zephaniah'' at Wikisource]] ==Daveoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Testamant Kozh]] [[Rummad:Tud eus ar Bibl]] 9jy9pj1b5zypv6ny5uhqco9xmtgtqg8 0 41227 2195920 2007579 2026-07-28T23:24:00Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195920 wikitext text/x-wiki {{ICMLPO (U&S)}} [[Restr:Logo PCR.svg|kreizenn|thumb|209x209px|Ofisiel PCR logo.]] Ar '''Strollad Komunour Dispac'hel''' (e [[portugaleg]]: ''Partido Comunista Revolucionário: PCR'') a zo anv ur [[:Rummad:Strolladoù politikel komunour|strollad komunour]] [[marksouriezh-leninouriezh|marksour-leninour]] krouet e [[Brazil]] e [[1966]] da heul div disrann e diabarzh [[Strollad Komunour Brazil]], lakaet da ofisiel an troc'h pa oa bet embannet gantañ ''A Carta de 12 Pontos aos Comunistas Revolucionários'' ("Lizher 12 Poent evit ar Gomunourion Dispac'hourion") (miz Mae 1966). Sevel a ra a-du gant linenn bolitikel [[Enver Hoxha]] ha [[Strollad Labour Albania]] hag ezel eo eus [[Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Unaniezh & Stourm)]]. N'emañ ket enskrivet war restr ofisel ar Strolladoù ha kaset e vez gantañ ur strourm armet dre guzh dre ma sav a-du gant [[Brezel Hirbad ar Bobl]], dreist-holl e biz ar vro. E miz Kerzu [[1969]] e oa bet harzhet ha betek lazhet meur a bennad eus ar Strollad gant ar Gouarnamant. Embannet e vez gant ar Strollad ar gelaouenn ''A Verdade'' ("Ar Wirionez"). ==Liammoù diavaez:== * [http://pcrbr.sites.uol.com.br/ Lec'hienn ofisiel ar Strollad] * [https://web.archive.org/web/20080203162654/http://www.averdade.org.br/ Lec'hienn ofisiel ar gelaouenn ''A Verdade''] [[Rummad:Strolladoù komunour Brazil]] [[Rummad:ICMLPO (U&S)]] [[Rummad:Strolladoù_politikel_Brazil]] cxoh3wwxvajkl0ur7olfhx3p1rcbd6u 0 47111 2195912 2182304 2026-07-28T20:52:22Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195912 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ar '''sokialouriezh''' a zo ur vartezeadenn pe un ideologiezh politikel hag armerzhel a ginnig ma vo perc'hennet pe kontrollet an doareoù produiñ hag eskemm gant ar [[Kumuniezh|gumuniezh]]<ref>[http://www.merriam-webster.com/dictionary/socialism "Socialism"] ''[[Merriam-Webster]]''. Merriam Webster Online.</ref> Ar sokialouriezh a vremañ a zo hec'h orin el luskad oberour eus an {{XIXvet kantved}}. Hervez [[Karl Marx]] e tizhfed ar sokialouriezh dre [[stourm ar renkadoù]], un [[dispac'h gwerinel]] hag ur stad etre war hent ar [[Komunouriezh|gomunouriezh]] e vefe<ref>Marx, Karl, ''Communist Manifesto'', Penguin (2002)</ref><ref>[http://www.britannica.com/eb/article-9109587 "Socialism"] ''[[Encyclopædia Britannica]]''. 2006. Encyclopædia Britannica Online.</ref>. == Notennoù == {{Daveoù |bannoù=2}} == Daveoù == * Guy Ankerl, ''Beyond Monopoly Capitalism and Monopoly Socialism'', Cambridge MA: Schenkman, 1978. * Beckett, Francis, ''Clem Attlee'', Politico's (2007) 978-1842751923 * G.D.H. Cole, ''History of Socialist Thought, in 7 volumes'', Macmillan and St. Martin's Press, 1965; Palgrave Macmillan, 2003 reprint; 7 volumes, hardcover, 3160 pages, ISBN 1-4039-0264-X. * [[Friedrich Engels]], ''Socialism: Utopian and Scientific'', Pathfinder; 2r.e. edition (December 1989) 978-0873485791 * [[Friedrich Engels]], ''The Origin of the Family, Private Property and the State'', Zurich, 1884. {{LCC|HQ504 .E6}} * Albert Fried and Ronald Sanders, eds., ''Socialist Thought: A Documentary History'', Garden City, NY: Doubleday Anchor, 1964. {{LCCN|64|0|11312}}. * [https://web.archive.org/web/20090610004851/http://www.selvesandothers.org/view804.html Phil Gasper], ''The Communist Manifesto: A Road Map to History's Most Important Political Document'', [https://web.archive.org/web/20081205042546/http://www.haymarketbooks.org/Merchant2/merchant.mv?Screen=PROD&Store_Code=Haymarket&Product_Code=MSACM Haymarket Books], paperback, 224 pages, 2005. ISBN 1-931859-25-6. * [[Élie Halévy]], ''Histoire du Socialisme Européen''. Paris, Gallimard, 1948. * [[Michael Harrington]], ''Socialism'', New York: Bantam, 1972. {{LCCN|76||154260}}. * [[Jesús Huerta de Soto]], [https://web.archive.org/web/20070614065637/http://www.jesushuertadesoto.com/pdf_socialismo/indice.pdf ''Socialismo, cálculo económico y función empresarial''] (''Socialism, Economic Calculation, and Entrepreneurship''), Unión Editorial, 1992. ISBN 84-7209-420-0. * Makoto Itoh, ''Political Economy of Socialism''. London: Macmillan, 1995. ISBN 0-333-55337-3. * {{cite book | last = Kitching | first = Gavin | authorlink = Gavin Kitching | coauthors = | title = Rethinking Socialism | publisher = Meuthen | date = 1983 | location = | pages = | url = http://www.gavinkitching.com/marx_0.htm | doi = | id = ISBN 0-416-35840-3 }} * [[Oskar Lange]], ''On the Economic Theory of Socialism'', Minneapolis, MN: University of Minnesota Press, 1938. {{LCCN|38|0|12882}}. * Michael Lebowitz, ''[https://web.archive.org/web/20081220090226/http://www.monthlyreview.org/builditnow.htm Build It Now: Socialism for the 21st Century]'', [http://www.monthlyreview.org Monthly Review Press], 2006. ISBN 1-58367-145-5. * Marx, Engels, ''The Communist Manifesto'', Penguin Classics (2002) 978-0140447576 * Marx, Engels, ''Selected works in one volume'', Lawrence and Wishart (1968) 978-0853151814 * [[Ludwig von Mises]], ''[[Socialism: An Economic and Sociological Analysis]]'' [http://www.mises.org/books/socialism/contents.aspx], Liberty Fund, 1922. ISBN 0-913966-63-0. * [[Joshua Muravchik]], [https://web.archive.org/web/20141019012658/http://www.pbs.org/heavenonearth/resources.html ''Heaven on Earth: The Rise and Fall of Socialism''], San Francisco: Encounter Books, 2002. ISBN 1-893554-45-7. * Michael Newman, ''Socialism: A Very Short Introduction'', Oxford University Press, 2005. ISBN 0-19-280431-6. * [[Bertell Ollman]], ed., ''Market Socialism: The Debate among Socialists'', Routledge, 1998. ISBN 0-415-91967-3. * [[Leo Panitch]], ''Renewing Socialism: Democracy, Strategy, and Imagination''. ISBN 0-8133-9821-5. * Emile Perreau-Saussine, ''What remains of socialism ?'', in Patrick Riordan (dir.), Values in Public life: aspects of common goods (Berlin, LIT Verlag, 2007), pp. 11–34 * [[Richard Pipes]], ''Property and Freedom'', Vintage, 2000. ISBN 0-375-70447-7. * John Barkley Rosser and Marina V. Rosser, ''Comparative Economics in a Transforming World Economy''. Cambridge, MA: [[MIT Press]], 2004. ISBN 978-0-262-18234-8. * [[Maximilien Rubel]] and [[John Crump]], ''Non-Market Socialism in the Nineteenth and Twentieth Centuries''. ISBN 0-312-00524-5. * [[David Selbourne]], ''Against Socialist Illusion'', London, 1985. ISBN 0-333-37095-3. * [[James Weinstein]], ''Long Detour: The History and Future of the American Left'', [https://web.archive.org/web/20040803131902/http://www.westviewpress.com/about.html Westview Press], 2003, hardcover, 272 pages. ISBN 0-8133-4104-3. * Peter Wilberg, [https://web.archive.org/web/20060908064515/http://www.newgnosis.co.uk/deep.html ''Deep Socialism: A New Manifesto of Marxist Ethics and Economics''], 2003. ISBN 1-904519-02-4. * [[Edmund Wilson]], ''To the Finland Station: A Study in the Writing and Acting of History'', Garden City, NY: Doubleday, 1940. {{LCCN|4|00|34338}}. == Liammoù diavaez == * [http://www.marxist.com In Defense of Marxism] * [http://www.marxists.org The Marxists Internet Archive] (online library of Marxist writers) * [http://www.marxist.com/rircontents-5.htm Reason in Revolt: Marxism and Modern Science By Alan Woods and Ted Grant] * [http://www.marxist.net/sciphil/reasoninrevolt/index.html Science, Marxism & the Big Bang: A Critical Review of Reason in Revolt by Peter Mason] * [http://www.marxist.net Marxist.net] - a resource on socialist writers * [http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/socialism.htm History of socialism at Spartacus Educational] * [https://web.archive.org/web/20080803153619/http://www.fordham.edu/halsall/mod/modsbook33.html Modern History Sourcebook on socialism] * [https://web.archive.org/web/20080821132116/http://www.whatnextjournal.co.uk/Pages///History/Articles.html Socialist history at ''What Next?''] * [https://web.archive.org/web/20080910021944/http://www.ecn.wfu.edu/~cottrell/socialism_book/new_socialism.pdf ''Towards a New Socialism''] by W. Paul Cockshott and Allin Cottrell * [http://www.sussex.ac.uk/Users/ssfa2/newideas.pdf "New Ideas of Socialism"] by Luke Martell * [http://web.gc.cuny.edu/Anthropology/faculty/INTL-ENC.doc Katherine Verdery: Anthropology of Socialist Societies] * [http://21stcenturysocialism.com/ 21st Century Socialism] web magazine * [https://web.archive.org/web/20060111081948/http://www.monthlyreview.org/598einst.htm "Why Socialism?"] by [[Albert Einstein]] * [http://www.marxists.org/archive/marx/works/1880/soc-utop/index.htm "Socialism: Utopian and Scientific"] by [[Friedrich Engels]] * [http://libcom.org/library/soul-of-man-under-socialism-oscar-wilde "The Soul of Man under Socialism"] by [[Oscar Wilde]] * [https://web.archive.org/web/20080910021944/http://www.sps.cam.ac.uk/pol/staff/eperreausaussine/what_is_left_of_socialism.pdf "What remains of Socialism"] by Emile Perreau-Saussine * [http://www.marxists.org/reference/archive/shaw/works/guide2.htm "Socialism and Liberty"] by [[George Bernard Shaw]] * [http://www.anu.edu.au/polsci/marx/contemp/pamsetc/twosouls/twosouls.htm "The Two Souls of Socialsm"] by [[Hal Draper]] * [https://web.archive.org/web/20080930213325/http://www.monthlyreview.org/0705magdoffs2.htm "Approaching Socialism"] by [[Harry Magdoff]] and [[Fred Magdoff]] * [http://www.socialism.com/ Socialism website] * [http://counterhegemonic.blogspot.com/ The Counterhegemonic Blogspot Socialism in Action] * [http://www.econlib.org/LIBRARY/Enc/Socialism.html "Socialism"], by [[Robert Heilbroner]] * [http://www.mises.org/etexts/ecopol.asp#_Socialism "Socialism"] ''Economic Policy'' 2nd Lecture, by [[Ludwig von Mises]] * [http://www.mises.org/etexts/hayekintellectuals.pdf "The Intellectuals and Socialism"], by [[Friedrich A. Hayek]] * [https://web.archive.org/web/20081216212917/http://www.mises.org/etexts/Soc%26Cap.pdf "A Theory of Socialism and Capitalism"], by [[Hans-Hermann Hoppe]] * [http://www.marxists.org/reference/subject/philosophy/works/at/freud.htm Lecture XXXV "A Philosophy of Life"] includes a critique of marxist socialism by [[Sigmund Freud]] * [http://flag.blackened.net/daver/anarchism/tucker/tucker2.html "State socialism and anarchism"] by [[Benjamin Tucker]] * [http://www.mises.org/journals/qjae/pdf/qjae7_1_6.pdf "Towards a New Socialism?"] Review Essay by Len Brewster * [http://www.polyarchy.org/essays/english/socialism.html Socialism/Antisocialism] A survey and a critical appraisal {{Ideologiezh}} [[Rummad:Sokialouriezh]] [[Rummad:Ideologiezhioù]] [[Rummad:Prederouriezh politikel]] 1zf0w7cib8sicvib9ri86xgzf6okf1x 0 51230 2195919 2174988 2026-07-28T22:29:07Z Ch. Rogel 46 Astenn war an oberenn + kempenn 2195919 wikitext text/x-wiki {{Infobox Skrivagner | anv = Mich Beyer | skeudenn = | ment = | alc'hwez = | anv mat = Michèle Beyer | anv pluenn = | obererezh = Skrivagnerez, troourez, difazierez | deiziad ganet = [[13 Eost]] [[1948]] | lec'h ganet = e [[Treboull]], {{Kernev}},<br>{{Breizh}} | deiziad marv = | lec'h marv = | yezh = [[Brezhoneg]] | luskad = | rumm = | enorioù = [[Priz Langleiz]] ([[2008]]), [[Prix Mokaer]] (2010) | oberennoù pennañ = | traoù ouzhpenn = | sinadur = | ment sinadur = | lec'hienn = }} '''Mich Beyer''', (Michèle), ganet d'an [[13 a viz Eost]] [[1948]] e [[Treboull]], zo ur skrivagnerez danevelloù ha [[romant]]où brezhonek, darn [[romant polis|romantoù polis]] anezho. Ar muiañ garedonet eus ar skrivagnerezet eo. ==Buhez== Ganet eo Mich Beyer e [[Treboull]] (hiziv e [[Douarnenez]]). Desket he deus brezhoneg digant he mamm, hag he zad, eñ, a ouie galleg hag alamaneg. E bannlev Pariz eo bet skoliataet betek ar skol-veur. Goude he studioù (war al lennegezh) e oa distroet da Vreizh ha bet eo o kelenn en ur skol [[Diwan]] e-pad-pell. Ur mab he deus, anvet [[Klet Beyer|Klet]], bremañ arzour c'hoariva ha sinema ha soner taboulinoù ouzhpenn. Kemeret he deus perzh er gelaouenn «[[Bremañ (kazetenn)|Bremañ]]». Enni he deus bet tro da skrivañ pennadoù keleier ha preder diwar-benn [[Bro-Euskadi]]. Fardet he deus ivez rekipeoù ha gerioù-kroaz. Skrivet he deus ingal a-walc'h er gelaouenn «[[Combat Breton]]». Emsaverez eo bet evit gwirioù Breizh. Bremañ e skoazell an emsaverien a-bell dre ziouer a amzer ha skuizhder. Skolaerez eo bet e Diwan a-raok mont da gelennerez war ar brezhoneg evit an dud-deuet, gant [[Roudour (stummadur)|Roudour]], en [[Uhelgoad]]. Bet eo bet ivez n'eus ket keit-se 'zo o kelenn ar yezh da zanvez skolaerien Diwan e [[Kelenn]] e [[Kemper]]. Troourez ha difazierez eo bremañ. ===Mennozhioù=== Mich Beyer a blij dezhi lenn, ha dreist-holl romantoù evel re [[Montalban]] pe romantoù a [[India|Vro-Indez]] hag [[Amerika ar Su|Amerika ar C'hreisteiz]] pe c'hoazh skrivagnerien eus holl vroioù [[Afrika]] an hanternoz hag ar [[Reter-nesañ]]. Plijout a ra dezhi dizoleiñ doareoù-bevañ ha soñjal pobloù all dre al lennegezh. Ne blij ket dezhi pa vez bac'het ar skrivañ, ar skrivagner, pa n'hell ket sevel e oberenn gant frankiz. E 2009, war [[al Liamm]]<ref>''Al Liamm'', niv. 377, notennoù, p.107-108.</ref>, e kavas kriz ar skridvarnadenn a oa bet, en niverenn a-raok, enep frankiz soñjoù he mignon, [[Yann-Fulub Dupuy]], hag e skrivas :''«Daoust ha n'eo ket eno (ar frankiz da skrivañ war a bep seurt santadurioù pe degouezhioù) ivez unan eus perzhioù priziusañ al lennegezh pa ro tro deomp da rannañ, ne lavaran ket pep tra, met darn eus perzhioù denel hag eus santadurioù tudennoù disheñvel diouzhimp war dachenn-mañ-tachenn ? (...) Din-me ez eo al lennegezh evel unan eus an hentoù a c'hell kas ac'hanomp war-zu komprenidigezh ar re all, a ra da bep unan ac'hanomp mont war-raok, a ra deomp dizoleiñ ha kompren ar mil perzh hag unan a ya d'ober Mab-Den. Ne c'hell ket bezañ ur pradig klozet mat etre girzhier uhel ma ne vefe nemet ur seurt loened o peuriñ ennañ, serret start o daoulagad war ar bed. Ar re zu gant ar re zu, ar merc'hed gant ar merc'hed, an heñvelrevidi gant o c'henseurted, savomp mogerioù uhel ha chomomp etre tud dereat! N'eo ket d'am meno rentañ servij d'al lennegezh vrezhonek a vez graet gant seurt burutelladenn. Poent eo e vefe lezet honnezh da vevañ, da greskiñ ha da vezañ major. Er {{XXIvet}} kantved emaomp, poent eo dihuniñ.»'' Temoù he levrioù en em gav e-kreiz ar vuhez hag he c'hevrinoù. ==Oberennoù== Displeget he deus bet perak he deus bet kroget da skriva~~e brezhoneg evit ar grennarded da gentañ : {{quotation|Ar c’honant da skrivañ evit an embann a zo deuet pa oan skolaerez e Diwan ha pa welen ne oa koulz lavaret netra evit ar grennarded. Ha da c’houde-se e oa deuet buan-tre ar c’hoant da skrivañ evit an dud c’hour ivez.<ref>Meneget e-barzh ar pennad brezhonek a gaver e Jean-Marie Goater, Gaëlle Pairel, Geneviève Roy, Claude Thomas, ''emmes de lettres en Bretagne’’, Embannadurioù Goater, 2021.</ref>}} Eus ar romantoù polis evit ar re yaouank savet ganti, n’eus ket bet embannet nemet daou eus heuliad ar «Pennoù Koltar» (« Ar pennoù Koltar e Menez Are » hag « Ar pennoù Koltar war an enez »), embannet gant [[An Here]] e 1993 hag e 1991, hag un romant polis yaounkiz all he deus lakaet embann gant [[Keit Vimp Bev]] pemzek bloaz goude. Pellik 'zo e oa bet embannet div pe deir danevell gant [[Skrid]].<br>Kendalc’het he deus gant ar sevel romantoù, romantoù polis pe enklask istorel, d’an aliesañ ha diskouezet he deus he mestroniezh war arz ar skrivañ ha war ar yezh, unan klasel a-walc'h. Kenlabourat he deus graet gant an Here evit treiñ «La Maison du Peuple» skrivet gant [[Louis Guilloux]].<br> Traoù all he deus skrivet met chomet int ganti evit ar poent rak c'hoant he defe la labourat warno c'hoazh daoust dezho bezañ bet skrivet pell 'zo. Barzhonegoù he deus skrivet ivez. ===Romantoù=== *''Ar Pennoù Koltar war an enez’’, An Here, 1991, romant polis-faltazi yaouankiz *''Ar Pennoù Koltar e Menez Are’’, An Here, 1993, romant polis-faltazi yaouankiz *''An Dervenn'' : , ([[Keit Vimp Bev]], 2008, Romant faltazi yaouankiz [[Priz ar Yaouankiz]] 2008 *''Seizh Devezh warn-ugent’’, An Alarc'h, 2006), [[Priz Frañs 3]] ar romant gwellañ e 2007 *''Etrezek an enez’’, [[An Alarc'h]], 2007). [[Priz Langleiz]] 2008 *''Teñvalijenn’’, An Alarc'h, 2009. *''Kan ar Mein'' : romant (An Alarc'h, 2010), Priz Mokaer 2010 (Unvaniezh Skrivagnerien Vreizh). [https://web.archive.org/web/20110810042716/http://servijer.net/mediaoueg/Kan-ar-Mein Kein al levr] *''Andon ar gasoni’’, An Alarc'h, 2011. Romant polis *''Azvent’’, An Alarc'h, 2013. Romant istorel *''Troiad en Ifern'' : romant… ha n'eo ket merket e-giz romant (An Alarc'h, 2017) *''An dilastezer’’, An Alarc'h, 2018. Romant polis *''Anna Skolan’’, An Alarc'h, 2020. Enklask istorel. ===Danevelloù=== *''Azigoragazar’', Keit Vimp Bev, 2010. *''Na fur na foll'', An Alarc'h, 2021. An danevell ''Lina'’ a zo bet embannet gant ar gelaouenn Hopala e 2010 ===Skridoù all=== *''Melenig hag an enezenn’’, [[Skol an Emsav]], 1992. Levr da livañ. *''Ar soner hag ar razhed’’, TES, 2007. Pladenn kevret. Sonerezh gant [[Jean-Michel Veillon]] ===Troidigezhioù=== Troet ganti: *''L'enquète'' diwar ''An enklask'' gant [[Yann-Fulup Dupuy]]. *''Anna Vreizh'', gant [[Jacqueline Favreau]]. Buhez-skrid an [[Dugez Anna]], embannet gant [[Delioù]] e 2004 *''Ti ar Bobl'' («La maison du peuple» e galleg), gant [[Louis Guilloux]]. Embannet gant [[An Here]]. *Dornlevrioù kelenn matematik evit [[Ti Embann ar Skolioù]]? *''Karavell, 16 nouvelles''. Embannet gant An Alarc'h e 2011. *''Ur person evit enez Sun'' diwar ''Un recteur de l'île de Sein'' gant [[Henri Queffélec]], [[An Alarc'h Embannadurioù]], 2016 *''Istor fentus Stadoù hag Impalaerezhioù al Loar'' (diwar ''L'histoire comique des États et Empires de la Lune'' gant Savinien [[Cyrano de Bergerac]], 1657), [[An Alarc'h Embannadurioù]], 2017 ===Kenlabour=== *''[[Bec'h dei ! ]]'' ! Yezhadur brezhonek. Gant Mich Beyer, [[Jorj Abherve-Gwegen]], [[Fañch Desbordes]], [[Dominig Jolived-Ar C'hlec'h]], [[Alan Dipode]], [[Paskal ar Marc'heg]], [[Malo Louarn]] (treser), Jean-Michel Roynard (maketenn), Gildas Le Buhez (maketenn), Kristina Jegou (reizhadurioù), [[Divi Kervella]] (reizhadurioù), ha [[Ronan ar C'hoadig]] (reizhadurioù). Embannet gant [[TES]] e 1994. == Enorioù == * Priz Frañs 3 (2007) evit ''Seizh devezh warn-ugent'' * Priz Langleiz (2008) evit ‘’Etrezek an Enz'' * Priz Mokaer (2010) evit ‘’Kan ar Mein’' * Priz Sten Kidna * Priz Imram ==Notennoù ha daveennoù== <references/> {{DEFAULTSORT:Beyer, Mich}} [[Rummad:Lennegezh vrezhonek]] [[Rummad:Meneger ar skrivagnerien]] [[Rummad:Skrivagnerezed brezhonek]] [[Rummad:Aozerien romantoù polis]] [[Rummad:Troourezed brezhonek]] [[Rummad:Troourezed gallek]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1948]] [[Rummad:Priz Langleiz]] [[Rummad:Breizhiz e Pariz en XXvet kantved]] [[Rummad:Bodad Treiñ lennegel an OPaB]] a2ykdxk7kef6cdsbpxnh2pp81yhamqo 2195940 2195919 2026-07-29T08:01:06Z Llydawr 145 reizhañ an daouaskoù 2195940 wikitext text/x-wiki {{Infobox Skrivagner | anv = Mich Beyer | skeudenn = | ment = | alc'hwez = | anv mat = Michèle Beyer | anv pluenn = | obererezh = Skrivagnerez, troourez, difazierez | deiziad ganet = [[13 Eost]] [[1948]] | lec'h ganet = e [[Treboull]], {{Kernev}},<br>{{Breizh}} | deiziad marv = | lec'h marv = | yezh = [[Brezhoneg]] | luskad = | rumm = | enorioù = [[Priz Langleiz]] ([[2008]]), [[Prix Mokaer]] (2010) | oberennoù pennañ = | traoù ouzhpenn = | sinadur = | ment sinadur = | lec'hienn = }} '''Mich Beyer''', (Michèle), ganet d'an [[13 a viz Eost]] [[1948]] e [[Treboull]], zo ur skrivagnerez danevelloù ha [[romant]]où brezhonek, darn [[romant polis|romantoù polis]] anezho. Ar muiañ garedonet eus ar skrivagnerezet eo. ==Buhez== Ganet eo Mich Beyer e [[Treboull]] (hiziv e [[Douarnenez]]). Desket he deus brezhoneg digant he mamm, hag he zad, eñ, a ouie galleg hag alamaneg. E bannlev Pariz eo bet skoliataet betek ar skol-veur. Goude he studioù (war al lennegezh) e oa distroet da Vreizh ha bet eo o kelenn en ur skol [[Diwan]] e-pad-pell. Ur mab he deus, anvet [[Klet Beyer|Klet]], bremañ arzour c'hoariva ha sinema ha soner taboulinoù ouzhpenn. Kemeret he deus perzh er gelaouenn «[[Bremañ (kazetenn)|Bremañ]]». Enni he deus bet tro da skrivañ pennadoù keleier ha preder diwar-benn [[Bro-Euskadi]]. Fardet he deus ivez rekipeoù ha gerioù-kroaz. Skrivet he deus ingal a-walc'h er gelaouenn «[[Combat Breton]]». Emsaverez eo bet evit gwirioù Breizh. Bremañ e skoazell an emsaverien a-bell dre ziouer a amzer ha skuizhder. Skolaerez eo bet e Diwan a-raok mont da gelennerez war ar brezhoneg evit an dud-deuet, gant [[Roudour (stummadur)|Roudour]], en [[Uhelgoad]]. Bet eo bet ivez n'eus ket keit-se 'zo o kelenn ar yezh da zanvez skolaerien Diwan e [[Kelenn]] e [[Kemper]]. Troourez ha difazierez eo bremañ. ===Mennozhioù=== Mich Beyer a blij dezhi lenn, ha dreist-holl romantoù evel re [[Montalban]] pe romantoù a [[India|Vro-Indez]] hag [[Amerika ar Su|Amerika ar C'hreisteiz]] pe c'hoazh skrivagnerien eus holl vroioù [[Afrika]] an hanternoz hag ar [[Reter-nesañ]]. Plijout a ra dezhi dizoleiñ doareoù-bevañ ha soñjal pobloù all dre al lennegezh. Ne blij ket dezhi pa vez bac'het ar skrivañ, ar skrivagner, pa n'hell ket sevel e oberenn gant frankiz. E 2009, war [[al Liamm]]<ref>''Al Liamm'', niv. 377, notennoù, p.107-108.</ref>, e kavas kriz ar skridvarnadenn a oa bet, en niverenn a-raok, enep frankiz soñjoù he mignon, [[Yann-Fulub Dupuy]], hag e skrivas :''«Daoust ha n'eo ket eno (ar frankiz da skrivañ war a bep seurt santadurioù pe degouezhioù) ivez unan eus perzhioù priziusañ al lennegezh pa ro tro deomp da rannañ, ne lavaran ket pep tra, met darn eus perzhioù denel hag eus santadurioù tudennoù disheñvel diouzhimp war dachenn-mañ-tachenn ? (...) Din-me ez eo al lennegezh evel unan eus an hentoù a c'hell kas ac'hanomp war-zu komprenidigezh ar re all, a ra da bep unan ac'hanomp mont war-raok, a ra deomp dizoleiñ ha kompren ar mil perzh hag unan a ya d'ober Mab-Den. Ne c'hell ket bezañ ur pradig klozet mat etre girzhier uhel ma ne vefe nemet ur seurt loened o peuriñ ennañ, serret start o daoulagad war ar bed. Ar re zu gant ar re zu, ar merc'hed gant ar merc'hed, an heñvelrevidi gant o c'henseurted, savomp mogerioù uhel ha chomomp etre tud dereat! N'eo ket d'am meno rentañ servij d'al lennegezh vrezhonek a vez graet gant seurt burutelladenn. Poent eo e vefe lezet honnezh da vevañ, da greskiñ ha da vezañ major. Er {{XXIvet}} kantved emaomp, poent eo dihuniñ.»'' Temoù he levrioù en em gav e-kreiz ar vuhez hag he c'hevrinoù. ==Oberennoù== Displeget he deus bet perak he deus bet kroget da skriva~~e brezhoneg evit ar grennarded da gentañ : {{quotation|Ar c’hoant da skrivañ evit an embann a zo deuet pa oan skolaerez e Diwan ha pa welen ne oa koulz lavaret netra evit ar grennarded. Ha da c’houde-se e oa deuet buan-tre ar c’hoant da skrivañ evit an dud c’hour ivez.<ref>Meneget e-barzh ar pennad brezhonek a gaver e Jean-Marie Goater, Gaëlle Pairel, Geneviève Roy, Claude Thomas, ''emmes de lettres en Bretagne’’, Embannadurioù Goater, 2021.</ref>}} Eus ar romantoù polis evit ar re yaouank savet ganti, n’eus ket bet embannet nemet daou eus heuliad ar «Pennoù Koltar» (« Ar pennoù Koltar e Menez Are » hag « Ar pennoù Koltar war an enez »), embannet gant [[An Here]] e 1993 hag e 1991, hag un romant polis yaounkiz all he deus lakaet embann gant [[Keit Vimp Bev]] pemzek bloaz goude. Pellik 'zo e oa bet embannet div pe deir danevell gant [[Skrid]].<br>Kendalc’het he deus gant ar sevel romantoù, romantoù polis pe enklask istorel, d’an aliesañ ha diskouezet he deus he mestroniezh war arz ar skrivañ ha war ar yezh, unan klasel a-walc'h. Kenlabourat he deus graet gant an Here evit treiñ «La Maison du Peuple» skrivet gant [[Louis Guilloux]].<br> Traoù all he deus skrivet met chomet int ganti evit ar poent rak c'hoant he defe la labourat warno c'hoazh daoust dezho bezañ bet skrivet pell 'zo. Barzhonegoù he deus skrivet ivez. ===Romantoù=== *''Ar Pennoù Koltar war an enez'', An Here, 1991, romant polis-faltazi yaouankiz *''Ar Pennoù Koltar e Menez Are'', An Here, 1993, romant polis-faltazi yaouankiz *''An Dervenn'' : , ([[Keit Vimp Bev]], 2008, Romant faltazi yaouankiz [[Priz ar Yaouankiz]] 2008 *''Seizh Devezh warn-ugent'', An Alarc'h, 2006), [[Priz Frañs 3]] ar romant gwellañ e 2007 *''Etrezek an enez'', [[An Alarc'h]], 2007). [[Priz Langleiz]] 2008 *''Teñvalijenn'', An Alarc'h, 2009. *''Kan ar Mein'' : romant (An Alarc'h, 2010), Priz Mokaer 2010 (Unvaniezh Skrivagnerien Vreizh). [https://web.archive.org/web/20110810042716/http://servijer.net/mediaoueg/Kan-ar-Mein Kein al levr] *''Andon ar gasoni'', An Alarc'h, 2011. Romant polis *''Azvent'', An Alarc'h, 2013. Romant istorel *''Troiad en Ifern'' : romant… ha n'eo ket merket e-giz romant (An Alarc'h, 2017) *''An dilastezer'', An Alarc'h, 2018. Romant polis *''Anna Skolan'', An Alarc'h, 2020. Enklask istorel. ===Danevelloù=== *''Azigoragazar'', Keit Vimp Bev, 2010. *''Na fur na foll'', An Alarc'h, 2021. An danevell ''Lina'' a zo bet embannet gant ar gelaouenn Hopala e 2010 ===Skridoù all=== *''Melenig hag an enezenn'', [[Skol an Emsav]], 1992. Levr da livañ. *''Ar soner hag ar razhed'', TES, 2007. Pladenn kevret. Sonerezh gant [[Jean-Michel Veillon]] ===Troidigezhioù=== Troet ganti: *''L'enquète'' diwar ''An enklask'' gant [[Yann-Fulup Dupuy]]. *''Anna Vreizh'', gant [[Jacqueline Favreau]]. Buhez-skrid an [[Dugez Anna]], embannet gant [[Delioù]] e 2004 *''Ti ar Bobl'' («La maison du peuple» e galleg), gant [[Louis Guilloux]]. Embannet gant [[An Here]]. *Dornlevrioù kelenn matematik evit [[Ti Embann ar Skolioù]]? *''Karavell, 16 nouvelles''. Embannet gant An Alarc'h e 2011. *''Ur person evit enez Sun'' diwar ''Un recteur de l'île de Sein'' gant [[Henri Queffélec]], [[An Alarc'h Embannadurioù]], 2016 *''Istor fentus Stadoù hag Impalaerezhioù al Loar'' (diwar ''L'histoire comique des États et Empires de la Lune'' gant Savinien [[Cyrano de Bergerac]], 1657), [[An Alarc'h Embannadurioù]], 2017 ===Kenlabour=== *''[[Bec'h dei ! ]]'' ! Yezhadur brezhonek. Gant Mich Beyer, [[Jorj Abherve-Gwegen]], [[Fañch Desbordes]], [[Dominig Jolived-Ar C'hlec'h]], [[Alan Dipode]], [[Paskal ar Marc'heg]], [[Malo Louarn]] (treser), Jean-Michel Roynard (maketenn), Gildas Le Buhez (maketenn), Kristina Jegou (reizhadurioù), [[Divi Kervella]] (reizhadurioù), ha [[Ronan ar C'hoadig]] (reizhadurioù). Embannet gant [[TES]] e 1994. == Enorioù == * Priz Frañs 3 (2007) evit ''Seizh devezh warn-ugent'' * Priz Langleiz (2008) evit ''Etrezek an Enez'' * Priz Mokaer (2010) evit ''Kan ar Mein'' * Priz Sten Kidna * Priz Imram ==Notennoù ha daveennoù== <references/> {{DEFAULTSORT:Beyer, Mich}} [[Rummad:Lennegezh vrezhonek]] [[Rummad:Meneger ar skrivagnerien]] [[Rummad:Skrivagnerezed brezhonek]] [[Rummad:Aozerien romantoù polis]] [[Rummad:Troourezed brezhonek]] [[Rummad:Troourezed gallek]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1948]] [[Rummad:Priz Langleiz]] [[Rummad:Breizhiz e Pariz en XXvet kantved]] [[Rummad:Bodad Treiñ lennegel an OPaB]] ce1b7i48919wfv12k66jpg971fhgauk 0 51726 2195910 2045992 2026-07-28T20:25:02Z JackyM59 87937 Photograph updated 2195910 wikitext text/x-wiki {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="width:300px; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#fafafa; border:1px #aaaaaa solid; border-collapse:collapse; font-size:95%;" |+<span style="font-size:large;"> </span><br /> ! colspan="2" style="background-color: #adafda" |'''Kumunioù Frañs''' |- |- align="center" |Anv |Tardinghen |- align="center" |Skoed |[[Skeudenn:Blason Tardinghen.svg|90px]] |- align="center" |[[Riez]] |{{Frañs}} |- align="center" |[[Rannvro]] |{{FR-NPDC}} |- align="center" |[[Departamant]] |{{FR-Pas-de-Calais-skoed}} |- align="center" |[[Bro hengounel]] | |- align="center" |[[Arondisamant]] |[[Arondisamant Boulogne-sur-Mer|Boulogne-sur-Mer]] |- align="center" |[[Etrekumuniezh]] |Communauté de communes de la Terre des Deux Caps |- align="center" |[[Kanton]] |[[Kanton Marquise|Marquise]] |- align="center" |[[Kod INSEE]] |62806 |- align="center" |[[Kod post]] |62179 |- align="center" |Maer |Thibaut Segard |- align="center" |Amzer-gefridi |[[2008]]-[[2014]] |- align="center" |Gorread |8,72&nbsp;km² |- align="center" |Led |50° 52' 01" Norzh |- align="center" |Hed |01° 37' 52" Reter |- align="center" |Uhelder kreiz |50 m |- align="center" |Uhelder bihanañ |1 m |- align="center" |Uhelder brasañ |96 m |- align="center" |Poblañs hep kontoù doubl |154 <small>(2010)</small> |- align="center" |Stankter |18 a./km² |- align="center" |Lec'hienn ar gumun | |- |} '''Tardinghen''' a zo ur gumun eus departamant [[Pas-de-Calais]] ([[Bro-C'hall]]). {| |[[Restr:Église Saint-Martin de Tardinghen.jpg|kleiz|thumb|An iliz hag ar gêriadenn]] |} == Istor == == Monumantoù ha traoù heverk == * Iliz katolik ''Sant Varzhin''. == Douaroniezh == == Emdroadur ar boblañs 1793-2010 == <div class="center"> <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7) ImageSize = width:800 height:350 PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50 DateFormat = x.y Period =from:0 till:240 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1791 bar:1792 bar:1793 bar:1794 bar:1795 bar:1796 bar:1797 bar:1798 bar:1799 bar:1800 text:1800 bar:1801 bar:1802 bar:1803 bar:1804 bar:1805 bar:1806 bar:1807 bar:1808 bar:1809 bar:1810 bar:1811 bar:1812 bar:1813 bar:1814 bar:1815 bar:1816 bar:1817 bar:1818 bar:1819 bar:1820 text:1820 bar:1821 bar:1822 bar:1823 bar:1824 bar:1825 bar:1826 bar:1827 bar:1828 bar:1829 bar:1830 bar:1831 bar:1832 bar:1833 bar:1834 bar:1835 bar:1836 bar:1837 bar:1838 bar:1839 bar:1840 text:1840 bar:1841 bar:1842 bar:1843 bar:1844 bar:1845 bar:1846 bar:1847 bar:1848 bar:1849 bar:1850 bar:1851 bar:1852 bar:1853 bar:1854 bar:1855 bar:1856 bar:1857 bar:1858 bar:1859 bar:1860 text:1860 bar:1861 bar:1862 bar:1863 bar:1864 bar:1865 bar:1866 bar:1867 bar:1868 bar:1869 bar:1870 bar:1871 bar:1872 bar:1873 bar:1874 bar:1875 bar:1876 bar:1877 bar:1878 bar:1879 bar:1880 text:1880 bar:1881 bar:1882 bar:1883 bar:1884 bar:1885 bar:1886 bar:1887 bar:1888 bar:1889 bar:1890 bar:1891 bar:1892 bar:1893 bar:1894 bar:1895 bar:1896 bar:1897 bar:1898 bar:1899 bar:1900 text:1900 bar:1901 bar:1902 bar:1903 bar:1904 bar:1905 bar:1906 bar:1907 bar:1908 bar:1909 bar:1910 bar:1911 bar:1912 bar:1913 bar:1914 bar:1915 bar:1916 bar:1917 bar:1918 bar:1919 bar:1920 text:1920 bar:1921 bar:1922 bar:1923 bar:1924 bar:1925 bar:1926 bar:1927 bar:1928 bar:1929 bar:1930 bar:1931 bar:1932 bar:1933 bar:1934 bar:1935 bar:1936 bar:1937 bar:1938 bar:1939 bar:1940 text:1940 bar:1941 bar:1942 bar:1943 bar:1944 bar:1945 bar:1946 bar:1947 bar:1948 bar:1949 bar:1950 bar:1951 bar:1952 bar:1953 bar:1954 bar:1955 bar:1956 bar:1957 bar:1958 bar:1959 bar:1960 text:1960 bar:1961 bar:1962 bar:1963 bar:1964 bar:1965 bar:1966 bar:1967 bar:1968 bar:1969 bar:1970 bar:1971 bar:1972 bar:1973 bar:1974 bar:1975 bar:1976 bar:1977 bar:1978 bar:1979 bar:1980 text:1980 bar:1981 bar:1982 bar:1983 bar:1984 bar:1985 bar:1986 bar:1987 bar:1988 bar:1989 bar:1990 bar:1991 bar:1992 bar:1993 bar:1994 bar:1995 bar:1996 bar:1997 bar:1998 bar:1999 bar:2000 text:2000 bar:2001 bar:2002 bar:2003 bar:2004 bar:2005 bar:2006 bar:2007 bar:2008 bar:2009 bar:2010 text:2010 PlotData= color:barra width:10 align:left bar:1793 from:0 till: 211 bar:1800 from:0 till: 145 bar:1806 from:0 till: 180 bar:1821 from:0 till: 232 bar:1831 from:0 till: 234 bar:1836 from:0 till: 240 bar:1841 from:0 till: 214 bar:1846 from:0 till: 211 bar:1851 from:0 till: 222 bar:1856 from:0 till: 224 bar:1861 from:0 till: 198 bar:1866 from:0 till: 196 bar:1872 from:0 till: 199 bar:1876 from:0 till: 219 bar:1881 from:0 till: 195 bar:1886 from:0 till: 229 bar:1891 from:0 till: 222 bar:1896 from:0 till: 209 bar:1901 from:0 till: 217 bar:1906 from:0 till: 207 bar:1911 from:0 till: 210 bar:1921 from:0 till: 213 bar:1926 from:0 till: 201 bar:1931 from:0 till: 224 bar:1936 from:0 till: 183 bar:1946 from:0 till: 173 bar:1954 from:0 till: 179 bar:1962 from:0 till: 156 bar:1968 from:0 till: 145 bar:1975 from:0 till: 133 bar:1982 from:0 till: 127 bar:1990 from:0 till: 117 bar:1999 from:0 till: 127 bar:2006 from:0 till: 163 bar:2010 from:0 till: 154 TextData= fontsize:S pos:(50,10) text: </timeline> </div> <ref>Cassini hag [[EBSSA]]</ref> == Melestradurezh == == Tud == == Liammoù diavaez == == Notennoù ha daveoù == <references /> [[Rummad:Kumunioù Pas-de-Calais]] mtpjnou2cbx93jetruq5m70da7lsbka 0 53545 2195868 2123020 2026-07-28T14:30:18Z PaulLim11 93050 Image 2195868 wikitext text/x-wiki [[Restr:Jim Lee at San Diego Comic Con 2026-1.jpg|thumb|250x250px|'''Jim Lee''' e 2026]] '''Jim Lee''' (11 a viz Eost [[1964]] e [[Seoul]], [[Korea ar Su]]) a zo un tresour [[comic]]s. Dont a reas da vezañ brudet er bloavezhioù 1990 a-drugarez d'e labour war [[X-Men]] ([[Marvel Comics]]). Goude-se e krouas [[Wildstorm]], ur skourr eus [[Image Comics]], ha berzh a reas gant [[WildC.A.T.s]] ha [[Gen 13]]. Treset en deus ivez avañturioù [[Batman]] ha [[Superman]] evit [[DC Comics]]. ==E vuhez== Jim Lee a zo bet ganet e [[Seoul]], e [[Korea ar Su]] hag e vugaleaj a gasas er [[Stadoù-Unanet]]. Mont a reas da skol-veur [[Princeton]] hag eno e voe skolveuriet war ar bredoniezh. Fellout a rae dezhañ dont da vezañ mezeg, met a-benn ar fin e cheñchas mennozh hag e teuas da vezañ tresour comics. E-pad ur frapad e reas war-dro liv du evit un ti-embann dizalc'h, ha goude-se voe degemeret gant [[Marvel Comics]]. E-touez ar c'homics kentañ a reas evit Marvel emañ [[Alpha Flight]] ha [[Punisher War Journal]]. E [[1989]] ec'h erlec'hias [[Marc Silvestri]] hag e reas war-dro [[Uncanny X-Men]]. Kmer a reas ar rummad-se e karg pa voe dilezet gant ar senarioour [[Chris Claremont]] e [[1990]]. E-pad ar mare-se e kejas gant al livour [[Scott Williams]], hag e-pad pell e kenlabourjont. Buan e voe plijet al lennerien gant e zoare da dresañ, ha neuze e c'hounezas muioc'h a frankiz a-fet krouiñ. E [[1991]] e kenskrivas senario [[Uncanny X-Men]] gant [[Chris Claremont]] ha war-un-dro e reas war-dro ''X-Men''. Unwiskoù nevez a grouas evit tudennoù evel [[Cyclops]], [[Gambit (comics)|Gambit]], [[Jean Grey]], [[Rogue (comics)|Rogue]], [[Psylocke]] ha [[Storm]]. Niverenn gentañ ''X-Men'' eo ar c'homic gwerzhet ar muiañ er bed : 8 milion a skouerennoù a voe gwerzhet. Ne sav ket a-du an holl evit a sell ouzh Lee, ha [[Chris Claremont]] en deus embannet e kave start labourat gantañ, rak gwall zisheñvel e oa o mennozhioù a-fet senario ha tudennoù. Renket e voe an traoù gant [[Bob Harras]], hag eñ e kargad e Marvel, hag a savas a-du gant Lee. Claremont a zilezas X-Men goude an niverenn 3. Daoust da se e kenlabouras [[Chris Claremont]] ha Lee war raktresoù all evit Image ha Wildstorm. E [[1992]] e voe Lee unan eus ar seizh den a guitaas Marvel hag a savas [[Image Comics]] (asambles gant [[Marc Silvestri]], [[Rob Liefeld]], [[Erik Larsen]], [[Jim Valentino]], [[Todd McFarlane]] ha [[Whilce Portacio]]). Lee a labouras neuze war [[Gen 13]], [[Stormwatch]] ha [[WildC.A.T.s]]. Hervez tud zo ez eo dipitus an heuliadoù-se peowgir en deus Lee lakaet holl e nerzh war an tresañ, hag ez eo dipitus ar senario. Daoust da se e voent gwerzhet mat-tre. Lee ha Liefeld a voe degemeret en-dro gant Marvel e [[1996]], hag e labourjont war dudennoù klasel evel [[Captain America]], [[Avengers]], [[Iron Man (comics)|Iron Man]] ha [[Fantastic Four]]. Nepell goude e labouras Lee war ur rummad berr anvet ''Divine Right : The Adventures of Max Faraday''. E dibenn [[1998]] e kuitaas Lee [[Image Comics]], hag e werzhas Wildstorm da [[DC Comics]]. Start e kave bezañ embanner ha tresour war-un-dro. E [[2003]] e labouras war [[Batman]] gant ar senarioour [[Jeph Loeb]], hag e [[2004]] e labouras war [[Superman]] gant [[Brian Azzarello]]. E [[2005]] e tresas ''[[Batman and Robin, The Boy Wonder]]'', evit [[All-Star]], ur skourr eus DC. Ar senario a voe skrivet gant [[Frank Miller]]. ==E oberennoù embannet er c'hwec'hkorn== * ''[[Batman]]'', [[Semic]], gant [[Jeph Loeb]] : ** ''Hush - La Rançon'' ([[2003]]) ** ''Hush - L'Ami / La Bête'' ([[2003]]) ** ''Hush - La Cité'' ([[2003]]) ** ''Hush - La Bataille'' ([[2003]]) ** ''Hush - L'Opéra'' ([[2003]]) ** ''Hush - La Blague'' ([[2003]]) ** ''Hush - La Mort / Les Assassins'' ([[2004]]) ** ''Hush - La Tombe / La Partie'' ([[2004]]) ** ''Hush - La Fin'' ([[2004]]) ** ''Batman enquête dans les bas-fonds de Gotham'' ([[2004]]) ** ''Silence 1'' ([[2004]]) ** ''Silence 2'' ([[2004]]) ** ''Silence 3'' ([[2005]]) * ''[[Batman]]'', [[Semic]], gant [[Brian Azzarello]] : ** ''Tome 11'' ([[2004]]) ** ''Batman / Superman'' ([[2004]]) * ''Punisher: Journal de guerre'', [[Panini (embanner)|Marvel France]] ([[2005]]) * ''[[Divine Right]]'', [[Semic]] : 7 levrenn etre [[1998]] ha [[2000]]. * ''[[Everquest]]'' - ''Les ruines de Kunark'', Albin Michel ([[2003]]) * ''[[Facteur-X]]'', [[Semic]] ha goude-se [[Panini (embanner)|Marvel France]] * ''[[Wonder Woman]]'', [[Semic]] ([[2002]]) gant [[Stan Lee]] * ''[[Superman]]'' - ''Pour demain'' (1), [[Semic]] ([[2004]]) * ''Wild CATS / X-Men'' #2 - L'ère des lumières, [[Soleil Productions]] ([[2000]]) gant [[Scott Lobdell]] * ''[[WildCATS]]'' - 7 levrenn gentañ ([[1995]]-[[1996]]) * ''[[X-Men]]'' - ''La vengeance du Mandarin'' ([[1998]]), [[Bethy]] * ''[[Jim Lee Millenium Edition]]'', [[Delcourt]] ([[2007]]) ==Liammoù diavaez== * [http://www.jimlee.net/ Gelatometti, Blog Jim Lee (www.jimlee.net)] * [https://web.archive.org/web/20060613185813/http://www.france5.fr/bd/?chatv,132844 Atersadenn Jim Lee war france5.fr] * [http://abcovers.free.fr/index.php?option=com_datsogallery&Itemid=31&func=viewcategory&catid=3 Tresadennoù] Jim Lee {{DEFAULTSORT:Lee, Jim}} [[Rummad:Comics]] [[Rummad:Treserien bannoù-treset SUA]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1964]] co471kldyslz3as9o2ngnejp0ibhjwh 0 56945 2195870 2126207 2026-07-28T14:31:56Z Couiros22 27307 2195870 wikitext text/x-wiki {{Taxobox Loen|Heskenneged|Mergus serrator.jpg|Un heskenneg kuch}} {{Taxobox Phylum|Chordata}} {{Taxobox Classis|Aves}} {{Taxobox Ordo|Anseriformes}} {{Taxobox Familia|Anatidae}} {{Taxobox Anv skiantel|Mergus|[[Carl von Linné|Linnaeus]], [[1758]]}} {{Taxobox Echu}} {{Commonscat|Mergus}} {{Wikispecies|Mergus}} An '''heskenneged'''<ref>[[Martial Ménard]], ''[[Dictionnaire français-breton (Martial Ménard)|Dictionnaire français-breton]]'', [[Éditions Palantines]], [[2012]], pajenn 672a.</ref> eo an [[evned]] palvezek a ya d'ober ar [[genad]] ''Mergus'' ; krouet e voe e [[1758]] gant an naturour [[svedat]] [[Carl von Linné]] ([[1707]]-[[1778]]). ==Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe<ref>[http://www.worldbirdnames.org/bow/waterfowl/ Roadennoù ''IOC World Bird List'' diwar-benn Anatidae/''Mergus'' (lennet e-barzh d'ar 15 a viz Genver 2025).]</ref>== Pevar [[spesad]] houidi a ya d'ober ar genad hiziv an deiz : * (†) an [[heskenneg Auckland]] (''Mergus australis'', aet da get), * an [[heskenneg bras]] (''Mergus merganser'') ** ''M. m. americanus'', '''''merganser''''' hag '''''orientalis''''', * an [[heskenneg Brazil]] (''Mergus octosetaceus''), * an [[heskenneg kuch]] (''Mergus serrator''), * an [[heskenneg Sina]] (''Mergus squamatus''). Tri (3) isspesad en holl. ==Notennoù ha daveennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Anatidae]] [[Rummad:Anseriformes]] [[Rummad:Genadoù evned]] [[Rummad:Houidi]] i38sgdo6wgltzirkkdu43s2wjk26a51 0 65888 2195874 1982784 2026-07-28T16:41:04Z Couiros22 27307 2195874 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Rhabdornis''}} {{Taxobox Loen|''Rhabdornis''|ZosteronisRhabdornisKeulemans.jpg|''Rhabdornis inornatus''}} {{Taxobox Phylum|Chordata}} {{Taxobox Classis|Aves}} {{Taxobox Ordo|Passeriformes}} {{Taxobox Familia|Sturnidae}} {{Taxobox Anv skiantel|Rhabdornis|[[Ludwig Reichenbach|Reichenbach]], [[1853]]}} {{Taxobox Echu}} {{Commonscat}} {{Wikispecies}} '''''Rhabdornis''''' a zo ur [[genad]] e rummatadur an [[evned]], krouet e [[1853]] gant ar [[skiant]]our [[alaman]] [[Ludwig Reichenbach]] ([[1793]]-[[1879]]). ==Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe<ref>{{en}} [http://www.worldbirdnames.org/bow/nuthatch/ Roadennoù ''IOC World Bird List'' diwar-benn Sturnidae/''Rhabdornis'' (lennet e-barzh d'ar 27 a viz Meurzh 2022).]</ref>== Pevar [[spesad]] [[golvaneg]]ed a ya d'ober ar genad : * ''[[Rhabdornis grandis]]'', * ''[[Rhabdornis inornatus]]'' ** ''R. i. alaris'', '''''inornatus''''' ha ''leytensis'', * ''[[Rhabdornis mystacalis]]'' ** ''R. m. minor'' ha '''''mystacalis''''', * ''[[Rhabdornis rabori]]''. [[Brosezat]] int e [[Filipinez]], pemp (5) isspesad dezhe en holl. ==Notennoù ha daveennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Evned Filipinez]] [[Rummad:Genadoù evned]] [[Rummad:Sturnidae]] c93ogf952rxqok723l21n2wvk9e4qya 0 68955 2195873 1804607 2026-07-28T16:17:00Z Couiros22 27307 AviList 2195873 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Leucippus fallax]] 9umnq43n9c4c501bee1ihyl8bmwyakp 0 68956 2195856 1839271 2026-07-28T12:02:51Z Couiros22 27307 2195856 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Amazilia''}} {{Taxobox Loen|''Amazilia''|Cinnamon Hummingbird (Amazilia rutila).jpg|''Amazilia rutila''}} {{Taxobox Phylum|Chordata}} {{Taxobox Classis|Aves}} {{Taxobox Ordo|Apodiformes}} {{Taxobox Familia|Trochilidae}} {{Taxobox Subfamilia|Trochilinae}} {{Taxobox Anv skiantel|Amazilia|[[René Primevère Lesson|Lesson]], [[1843]]}} {{Taxobox Echu}} '''''Amazilia''''' a zo ur [[genad]] e rummatadur an [[evned]], krouet e [[1843]] gant an naturour [[Bro-C'hall|gall]] [[René Primevère Lesson]] ([[1794]]-[[1849]]). ==Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe<ref>{{en}} [https://www.worldbirdnames.org/bow/hummingbirds/ Roadennoù ''IOC World Bird List'' diwar-benn Trochilidae/''Amazilia''.]</ref>== Ur [[spesad]] [[evn-kelien|evned-kelien]] ha pevar a ya d'ober ar genad : * ''[[Amazilia rutila]]'' * ''[[Amazilia yucatanensis]]'' * ''[[Amazilia tzacatl]]'' * ''[[Amazilia luciae]]'' ==Notennoù ha daveennoù== {{Daveoù}} {{Commonscat}} {{Wikispecies}} [[Rummad:Evned Kreizamerika]] [[Rummad:Evned Mec'hiko]] [[Rummad:Genadoù evned]] [[Rummad:Trochilidae]] ipgswbvb34056enrvxdht84x597bh5u 2195857 2195856 2026-07-28T12:42:57Z Ar choler 52661 2195857 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Amazilia''}} {{Taxobox Loen|''Amazilia''|Cinnamon Hummingbird (Amazilia rutila).jpg|''Amazilia rutila''}} {{Taxobox Phylum|Chordata}} {{Taxobox Classis|Aves}} {{Taxobox Ordo|Apodiformes}} {{Taxobox Familia|Trochilidae}} {{Taxobox Subfamilia|Trochilinae}} {{Taxobox Anv skiantel|Amazilia|[[René Primevère Lesson|Lesson]], [[1843]]}} {{Taxobox Echu}} '''''Amazilia''''' zo ur [[genad]] e [[rummatadur]] an [[evn]]ed, krouet e [[1843]] gant an naturour [[Bro-C'hall|gall]] [[René Primevère Lesson]] ([[1794]]-[[1849]]). ==Spesadoù hag an [[isspesad]]où anezhe== Pevar [[spesad]] [[evn-kelien|evned-kelien]] ha daouzek [[isspesad]] a ya d'ober ar genad<ref>{{en}} [https://www.worldbirdnames.org/bow/hummingbirds/ Roadennoù ''IOC World Bird List'' /3249-3265 diwar-benn Trochilidae /''Amazilia''.]</ref>. * ''[[Amazilia rutila]]'' **''A. r. diluta'' **''A. r. graysoni'' **''A. r. rutila'' **''A. r. corallirostris'' * ''[[Amazilia yucatanensis]]'' **''A. y. chalconota'' **''A. y. cerviniventris'' **''A. y. yucatanensis'' * ''[[Amazilia tzacatl]]'' **''A. t. tzatcatl'' **''A. t. handleyi'' **''A. t. fuscicaudata'' **''A. t. brehmi'' **''A. t. jucunda'' * ''[[Amazilia luciae]]'' ==Notennoù ha daveennoù== {{Daveoù}} {{Commonscat}} {{Wikispecies}} [[Rummad:Evned Kreizamerika]] [[Rummad:Evned Mec'hiko]] [[Rummad:Genadoù evned]] [[Rummad:Trochilidae]] i1bynu1cw44sxlborli5fy73kl2z2l1 10 84351 2195939 2195811 2026-07-29T07:53:22Z Llydawr 145 nevesaat 2195939 wikitext text/x-wiki Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]]. <!--### SKEUDENN ###--> [[Skeudenn:260406-MITIN-KEIKO-PIURA-064 (cropped).jpg|150px|right|Keiko Fujimori]] * [[28 a viz Gouere]] : dont a ra [[Keiko Fujimori]] (''skeudenn'') da vezañ prezidantez [[Perou]]. * [[ a viz Gouere]] : [[kren-douar]] e kreisteiz [[Japan]], en enezenn [[Kyūshū]]. * [[26 a viz Gouere]] : gant [[Tadej Pogačar]] ez a ar maout e [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn]]. * [[26 a viz Gouere]] : e [[Chile]] eo bet harzet Nelson Haase, unan eus drouklazherien [[Víctor Jara]]. * [[20 a viz Gouere]] : er [[Rouantelezh-Unanet]], [[Andy Burnham]] a gemer plas [[Keir Starmer]] e penn [[Strollad al Labour (R.U.)|Strollad al Labour]] ha [[Kentañ Ministr ar Rouantelezh-Unanet|kentañ-ministr]] ar vro goude un dilennadeg diabarzh. * [[19 a viz Gouere]] : trec'h eo skipailh [[mell-droad]] [[Spagn]] a-enep hini ([Arc'hantina]] ha mont a ra ar maout ganto e [[Kib vell-droad ar bed 2026]]. * [[9 Gouere|9-12 a viz Gouere]] : trizek den zo lazhet e [[tan-gwall|tanioù-gwall]] e [[proviñs Almería]] e kreisteiz [[Spagn]]. * [[9 a viz Gouere]] : douaret eo korf [[Ali C'hamenei]], bet penn uhelañ Republik islamek [[Iran]], e [[Mashhad]], goude obidoù meur a zevezh-[[28 a viz Gouere]]. * [[4 a viz Gouere]] : deroù [[Tro Bro-C'hall 2026]] e [[Barcelona]]. * [[4 a viz Gouere]] : lidañ a reer er [[Stadoù-Unanet]] daou-c'hant hanter-kant vloaz ar [[Reveulzi amerikan]]. {{diac'hubiñ}} <noinclude> [[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]] </noinclude> r90xcd6bmkmftc4mv32bn4vdpeetg3s 0 84951 2195952 2070400 2026-07-29T09:15:45Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195952 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:Unreal Engine Logo.svg|thumb|Unreal Engine logo]] '''Unreal Tournament''' zo ur c'hoari video dibres war [[Playstation]], [[PC]] pe [[XBox]]. Anv un heuliad c'hoarioù video ez eo ivez. Anavezet ez eo dreist-holl dre ar feulster a vez kavet ennañ. An tu a zo da c'hoari pe e-unan o heuliañ un istor, pe e-unan gant botoù (c'hoarierien merret gant an urzhiataer) pe c'hoazh a-stroll enlinenn. == Heuliad c'hoarioù Unreal == * [[Unreal Tournament (c'hoari video)|Unreal Tournament]] * [[Unreal Tournament 2003]] * [[Unreal Tournament 2004]] * [[Unreal Tournament 4]] == C'hoarioù an heuliad == {|class="wikitable" style="width:100%" |+Titloù en heuliad ''Unreal'' |- !rowspan="2"|Bloavezh !rowspan="2"|Lusker video !rowspan="2"|Titl !colspan="8"|Savenn(où) |- style="text-align:center;" |[[Microsoft Windows|Win]] |[[OS X|Mac]]''' |[[Linux]] |[[Dreamcast|DC]] |[[PlayStation 2|PS2]] |[[Xbox (console)|Xbox]] |[[PlayStation 3|PS3]] |[[Xbox 360|X360]] |- |1998|| rowspan="2" |[[Unreal Engine 1]]||''[[Unreal (c'hoarioù video 1998)|Unreal]]'' |{{Ya}}||{{Ya}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Nann}} |- |1999||''[[Unreal Tournament]]'' |{{Ya}}||{{Ya}}||{{Ya}}<ref>https://help.ubuntu.com/community/Games/Native/UnrealTournament|</ref>||{{Ya}}||{{Ya}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Nann}} |- | rowspan="2" |2002|| rowspan="3" |[[Unreal Engine 2]]||''[[Unreal Championship]]'' |{{Nann}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Ya}}||{{Nann}}||{{Nann}} |- |''[[Unreal Tournament 2003]]'' |{{Ya}}||{{Ya}}||{{Ya}}<ref>https://web.archive.org/web/20160605140446/http://www.liflg.org/?catid=6&gameid=17</ref>||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Nann}} |- |2003||''[[Unreal II: The Awakening]]'' |{{Ya}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Ya}}||{{Nann}}||{{Nann}} |- |2004|| rowspan="2" |[[Unreal Engine 2.5]]||''[[Unreal Tournament 2004]]'' |{{Ya}}||{{Ya}}||{{Ya}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Nann}} |- |2005||''[[Unreal Championship 2: The Liandri Conflict]]'' |{{Nann}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Ya}}||{{Nann}}||{{Nann}} |- |2007||[[Unreal Engine 3]]||''[[Unreal Tournament 3]]'' |{{Ya}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Ya}}||{{Ya}} |- |{{TBA}}||[[Unreal Engine 4]]||''[[Unreal Tournament (upcoming video game)|Unreal Tournament]]'' |{{Ya}}||{{Ya}}||{{Ya}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Nann}}||{{Nann}} |} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:C'hoarioù video]] [[Rummad:heuliadoù c'hoarioù video]] [[Rummad:Unreal Engine]] [[Rummad:First-person shooter]] 29hhd4zxnk26z9nlr9agmkmr3bvkecz 0 86038 2195953 1468551 2026-07-29T09:18:25Z Kestenn 14086 Kaset eo bet ar bajenn [[Rouantelezh Danmark ha Norvegia]] da [[Danmark-Norvegia]] gant Kestenn dreist un adkas: Div rouantelezh 1468551 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Denmark-Norway in 1780.svg| thumb|Rouantelezh Danmark ha Norvegia e 1780]] '''Rouantelezh Danmark ha Norvegia''', pe '''Danmark-Norvegia''' (pe ''Danmark-Norge'' e [[daneg]] ha [[norvegeg]], pe ''Danmark-Noreg'' e norvegeg ivez, pe ''Dänemark-Norwegen'' en [[alamaneg]]) eo an anv roet d'an unaniezh politikel etre div [[rouantelezh]] [[Danmark]] ha [[Norvegia]], hag enni ivez an douaroù stag ouzh Norvegia, [[Island]] ha [[Greunland]]. Goude [[Unaniezh Kalmar]] e voe graet un [[unaniezh personel]] etre an div rouantelezh en [[1536]] hag a badas betek [[1814]]. == Trevadennoù == * En India: ** Trankebar, hiriv [[Tharangambadi]], [[Balasore]], ''Frederiksnagore'' ([[Serampore]]), ''Danmarksnagore'' ([[Gondalpara]]), ''Calicut'' ([[Kozhikode]]), ''Oddeway Torre'' (war aod [[Kerala]]), ''Frederiksøerne'' ([[Inizi Nikobar]]) * Er [[Mor Karib]]: an [[Inizi Gwerc'h Danat]], gwerzhet e 1917 da [[SUA]]. [[Rummad:Istor Danmark]] [[Rummad:Istor Norvegia]] 4j0q27x0h5857mwplaxzrdn2z73896k 2195955 2195953 2026-07-29T09:19:46Z Kestenn 14086 2195955 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Denmark-Norway in 1780.svg| thumb|Rouantelezh Danmark ha Norvegia e 1780]] '''Danmark-Norvegia''' (''Danmark-Norge'' e [[daneg]] ha [[norvegeg]], pe ''Danmark-Noreg'' e norvegeg ivez, pe ''Dänemark-Norwegen'' en [[alamaneg]]) eo an anv roet d'an unaniezh politikel etre div [[rouantelezh]] [[Danmark]] ha [[Norvegia]], hag enni ivez an douaroù stag ouzh Norvegia, [[Island]] ha [[Greunland]]. Goude [[Unaniezh Kalmar]] e voe graet un [[unaniezh personel]] etre an div rouantelezh en [[1536]] hag a badas betek [[1814]]. == Trevadennoù == * En India: ** Trankebar, hiriv [[Tharangambadi]], [[Balasore]], ''Frederiksnagore'' ([[Serampore]]), ''Danmarksnagore'' ([[Gondalpara]]), ''Calicut'' ([[Kozhikode]]), ''Oddeway Torre'' (war aod [[Kerala]]), ''Frederiksøerne'' ([[Inizi Nikobar]]) * Er [[Mor Karib]]: an [[Inizi Gwerc'h Danat]], gwerzhet e 1917 da [[SUA]]. == Gwelet ivez == * [[Rouantelezhioù Unanet Sveden ha Norvegia]] (1814-1905) [[Rummad:Istor Danmark]] [[Rummad:Istor Norvegia]] l8qjehxeq90t1spmpvy16qaqna8nsor 2195961 2195955 2026-07-29T09:55:18Z Kestenn 14086 2195961 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Denmark-Norway in 1780.svg| thumb|Rouantelezh Danmark ha Norvegia e 1780]] '''Danmark-Norvegia''' (''Danmark-Norge'' e [[daneg]] ha [[norvegeg]], pe ''Danmark-Noreg'' e norvegeg ivez, pe ''Dänemark-Norwegen'' en [[alamaneg]]) eo an anv roet d'an unaniezh politikel etre div [[rouantelezh]] [[Danmark]] ha [[Norvegia]], hag enni ivez an douaroù stag ouzh Norvegia, [[Island]] ha [[Greunland]]. Goude [[Unaniezh Kalmar]] e voe graet un [[unaniezh personel]] etre an div rouantelezh en [[1536]] hag a badas betek [[1814]]. == Trevadennoù == * En India: ** Trankebar, hiriv [[Tharangambadi]], [[Balasore]], ''Frederiksnagore'' ([[Serampore]]), ''Danmarksnagore'' ([[Gondalpara]]), ''Calicut'' ([[Kozhikode]]), ''Oddeway Torre'' (war aod [[Kerala]]), ''Frederiksøerne'' ([[Inizi Nikobar]]) * Er [[Mor Karib]] : an [[Inizi Gwerc'h Danat]], gwerzhet e 1917 da [[Stadoù-Unanet Amerika]]. == Gwelet ivez == * [[Rouantelezhioù Unanet Sveden ha Norvegia]] (1814-1905) [[Rummad:Istor Danmark]] [[Rummad:Istor Norvegia]] f15ekb2jh3qrzt5kx9bymn0vsho0jo3 0 86832 2195860 2135865 2026-07-28T12:52:48Z Couiros22 27307 2195860 wikitext text/x-wiki {{Taxobox Loen|Kaketou Carnaby|Carnaby's Black Cockatoo, Yeal, Western Australia (49933848193).jpg|statud=EN|Ur par}} {{Taxobox Phylum|Chordata}} {{Taxobox Classis|Aves}} {{Taxobox Ordo|Psittaciformes}} {{Taxobox Familia|Cacatuidae}} {{Taxobox Genus|Zanda (genad)}} {{Taxobox Anv skiantel|Zanda latirostris|([[Ivan Carnaby|Carnaby]], [[1948]])}} {{Taxobox Echu}} Ar '''c'haketou Carnaby'''{{Daveoù a vank}} a zo ur [[spesad]] [[kaketou]]ed, ''Zanda latirostris'' an anv skiantel anezhañ (''Calyptorhynchus latirostris'' kent). Dougen a ra anv [[Ivan Carnaby]] ([[1908]]-[[1974]]), an [[evnoniour]] ha naturour [[aostralia]]n en devoa e zeskrivet evit ar wech kentañ. ==Doareoù pennañ== [[Restr:Calyptorhynchus_latirostris_-Taronga_Zoo_(female)-8a.jpg|kleiz|thumb|Ur barez ''Zanda latirostris'', luc'hskeudennet e Zoo Taronga, [[Sydney]].]] {{clr|left}} ==Boued== Bevañ a ra diwar [[greun|c'hreun]] ha [[had]] peurvuiañ ha kemer [[divellkeineged]] ivez. ==Annez== [[Restr:Bird range for Calyptorhynchus latirostris-8.png|centre|thumb|{{legend|#EE6363|Tiriad ''Zanda latirostris''.}}]] Ar spesad zo [[brosezat]] e koadeier ha strouezh mervent [[Aostralia]]<ref>{{en}} [http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=BR&avibaseid=B933D557691385E4 ''Zanda latirostris'' el lec'hienn ''Avibase''.]</ref>. ==Liammoù diavaez== *{{en}} [https://web.archive.org/web/20151018133853/http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22684733 ''Zanda latirostris'' el lec'hienn BirdLife International.] *{{en}} [http://www.iucnredlist.org/details/22684733/0 ''Zanda latirostris'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).] {{Commonscat|Zanda latirostris}} {{Wikispecies|Zanda latirostris}} ==Notennoù ha daveennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Cacatuidae]] [[Rummad:Evned Aostralia ar C'hornôg]] [[Rummad:Kaketoued]] [[Rummad:Psittaciformes]] rvphnvaj3qe3vi3cl0q3cd82kkyg6i4 2195862 2195860 2026-07-28T12:58:57Z Couiros22 27307 2195862 wikitext text/x-wiki {{Taxobox Loen|Kaketou Carnaby|Carnaby's Black Cockatoo 1.jpg|statud=EN|Ur par}} {{Taxobox Phylum|Chordata}} {{Taxobox Classis|Aves}} {{Taxobox Ordo|Psittaciformes}} {{Taxobox Familia|Cacatuidae}} {{Taxobox Genus|Zanda (genad)}} {{Taxobox Anv skiantel|Zanda latirostris|([[Ivan Carnaby|Carnaby]], [[1948]])}} {{Taxobox Echu}} Ar '''c'haketou Carnaby'''{{Daveoù a vank}} a zo ur [[spesad]] [[kaketou]]ed, ''Zanda latirostris'' an anv skiantel anezhañ (''Calyptorhynchus latirostris'' kent). Dougen a ra anv [[Ivan Carnaby]] ([[1908]]-[[1974]]), an [[evnoniour]] ha naturour [[aostralia]]n en devoa e zeskrivet evit ar wech kentañ. ==Doareoù pennañ== [[Restr:Calyptorhynchus_latirostris_-Taronga_Zoo_(female)-8a.jpg|kleiz|thumb|Ur barez ''Zanda latirostris'', luc'hskeudennet e Zoo Taronga, [[Sydney]].]] {{clr|left}} ==Boued== Bevañ a ra diwar [[greun|c'hreun]] ha [[had]] peurvuiañ ha kemer [[divellkeineged]] ivez. ==Annez== [[Restr:Bird range for Calyptorhynchus latirostris-8.png|centre|thumb|{{legend|#EE6363|Tiriad ''Zanda latirostris''.}}]] Ar spesad zo [[brosezat]] e koadeier ha strouezh mervent [[Aostralia]]<ref>{{en}} [http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=BR&avibaseid=B933D557691385E4 ''Zanda latirostris'' el lec'hienn ''Avibase''.]</ref>. ==Liammoù diavaez== *{{en}} [https://web.archive.org/web/20151018133853/http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22684733 ''Zanda latirostris'' el lec'hienn BirdLife International.] *{{en}} [http://www.iucnredlist.org/details/22684733/0 ''Zanda latirostris'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).] {{Commonscat|Zanda latirostris}} {{Wikispecies|Zanda latirostris}} ==Notennoù ha daveennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Cacatuidae]] [[Rummad:Evned Aostralia ar C'hornôg]] [[Rummad:Kaketoued]] [[Rummad:Psittaciformes]] 1vwdf1ofe791a44grcnd6nhkcwhhsv4 0 100262 2195897 2137559 2026-07-28T19:32:33Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195897 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:auto; font-size:90%;" |- ! colspan="2"| <div style="background-image:linear-gradient(to right, #ffc0c0, #fff);"> {| width="100%" |- ! style="text-align:right; font-size:2em; padding-top:10px;"|Skandiom |[[Restr:Vector molecule.svg|32px|right]] |}</div> |- | colspan="2" style="text-align:center;"| [[Kalkiom]] – '''Skandiom''' – [[Titaniom]] |- | colspan="2"| {| |- | '''Sc'''<br>[[Itriom|Y]] | [[Restr:Sc-TableImage.svg|250px|taolenn beriodek, skandiom|center]] <div style="text-align: right"><mark>[[Taolenn beriodek an elfennoù|Taolenn beriodek]]</mark></div> |} |- | colspan="3" | ---- |- |'''[[Niver atomek]]''' || 21 |- |'''Rummad kimiek''' || [[Metal ardreuzat]] |- |'''[[Strollad eus an daolenn beriodek|Strollad]]''' || 3 |- |'''[[Trovezh (taolenn drovezhiek)|Trovezh]]''' || 4 |- |'''[[Aozadur elektronek]]''' || [Ar] 3d¹ 4s² |- |'''[[Niver oksidadur]]''' || + 3 |- |'''[[Tredanleiegezh]]''' || 1,36 |- |'''[[Skin atomek]]''' || 160,6 |- |'''[[Tolz atomek]]''' || 44,955912 ± 0.000006 |- bgcolor="#fff" | colspan="2"| ---- [[Restr:Electron shell 021 Scandium - no label.svg|150px|center]] ---- |- | colspan="2"| [[Restr:Scandium sublimed dendritic and 1cm3 cube.jpg|300px|center]] 1 cm³ eo ec'honad an diñs skandiom ---- |- ! colspan="2" | [[Restr:Info icon 001.svg|24px|link=[[Skoazell:Elfennoù kimiek]]]] |} Un [[elfenn gimiek]] eo ar '''skandiom''' ; '''Sc''' eo e [[arouez kimiek]], '''21''' e [[niver atomek]] ha 44,956 e [[mas atomek|dolz atomek]]. Ur [[metal ardreuzat]] eo ar skandiom. E [[1879]] e voe dizoloet dre zielfenniñ mein deuet eus [[Skandinavia]], alese e anv<ref>{{en}} EMSLEY John, ''Nature's Building Blocks : An A-Z Guide to the Elements'', Oxford University Press, 2003 {{ISBN|978-0-19-850340-8}}</ref>.<br> Ur [[metal ardreuzat]] eo ar skandiom, a gaver war an Douar er gwiskadoù [[metaloù rouez]] hag [[uraniom]] kemmesket. Nebeut a vengleuzioù skandiom zo er bed : [[Sina]], [[Kazakstan|Kazakhstan]], [[Rusia]] hag [[Ukraina]] eo ar broioù kenderc'her pennañ<ref>[https://web.archive.org/web/20120708115612/http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/scandium/mcs-2012-scand.pdf ''United States Geological Survey''] {{en}} Liamm oberiant 13 HER 12</ref>. == Istor == [[Dmitriy Mendeleyev]] en devoa rakwelet [[1869]] e vije un elfenn he zolz atomek etre 40 ha 48, a voe dizoloet e 1879 eta gant ar [[kimiezh|c'himiour]] [[Sveden|svedat]] Lars Fredik Nilson hag e skipailh. War a hañval ne ouie ket Lars F. Nilson diwar-benn diougan D. Mendeleyev, a voe kelaouet gant ar c'himiour svedat all Per Teodor Cleve. == Perzhioù == === Kimiek === Ur metal blot neuz an arc'hant dezhañ eo ar skandiom. Da arvelen pe arroz e tro e liv pa vez lezet en aer. Gallout a ra kemmañ liv ha dileizhañ en darn vuiañ eus an trenkennoù. Aes eo da leskiñ. [[Hidrogen]] a ro pa vez mesket gant dour. === Izotopoù === '''⁴⁵Sc''' (44,956 [[Unanenn an tolz atomet|u]]) hepken a gaver en natur.<br /> Trizek izotop zo bet kavet, eus '''³⁸Sc''' betek '''⁴⁷Sc''', ar re stabilañ o vezañ '''⁴⁶Sc''' (83,8 devezh e [[hanter-vuhez]]), '''⁴⁷Sc''' (3,35 devezh) ha '''⁴⁸Sc''' (43,7 eurvezh). == Arver == Kendeuzadoù skandiom-[[aluminiom]] a vez implijet er sevel [[Karr-nij|kirri-nij]] hag [[egorlestr|egorlistri]] abalamour ma 'z int kalet ha skañv ; [[titaniom]] a vez arveret muioc'h evelato dre ma 'z eo marc'hatmatoc'h.<br /> Lod bizhier [[baseball]] ha [[marc'h-houarn|marc'hoù-houarn]] a zo graet gant kendeuzadoù Al-Sc enno. E lod [[pistolenn]]où ez eus ivez.<br /> Kleuzeurioù (lampoù) a ro gouloù par da hini an [[Heol]] a reer dre veskañ skandiom gant elfennoù all. == Daveennoù == * {{en}} [http://portal.acs.org/portal/acs/corg/content ''American Chemical Society''] * {{br}} {{fr}} AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Gimiezh'', Preder, Plomelin, 2008 {{ISBN|978-2-901383-69-7}} • [https://web.archive.org/web/20210613052045/http://www.preder.net/r/geriadur/enmoned_roll.php?dic=9 En-linenn] * {{br}} {{fr}} AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Fizik'', Preder, Plomelin, 2006 {{ISBN|978-2-901383-64-2}} • [https://web.archive.org/web/20210613043635/http://www.preder.net/r/geriadur/enmoned_roll.php?dic=7 En-linenn] * {{fr}} ''Annales de chimie et de physique'', [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb343780820/date.r=.langFR Gallica / ''Bibliothèque nationale de France''] * {{en}} ''Atomic weights of the elements 2007 (IUPAC Technical Report)'' [http://www.iupac.org/publications/pac/81/11/2131/ ''Pure an Applied Chemistry''] * {{en}} ''Atomic Weights and Isotopic Compositions for All Elements'' [http://physics.nist.gov/cgi-bin/Compositions/stand_alone.pl?ele=&ascii=html&isotype=some ''National Institute of Standards and Technology''] * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20110525023159/http://www.brgm.fr/index.jsp ''Bureau de Recherche Géologique et Minière (BRGM)''] * {{en}} CONSIDINE Glenn D., ''Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry'', Wiley-Interscience, 2005 {{ISBN|978-0-471-61525-5}} * {{fr}} DEPOVERE Paul, ''La classification périodique des éléments — La merveille fondamentale de l'Univers'', De Boeck, Brussels, Belgia, 2002 {{ISBN|978-2-8041-4107-3}} * {{en}} EMSLEY John, ''Nature's Building Blocks — An A-Z Guide to the Elements'', Oxford University Press, 2001 {{ISBN|978-0-19-850341-5}} * ''Geriadur brezhoneg'' An Here, Plougastell-Daoulaz, 2001 {{ISBN|978-2-86843-236-0}} * ÉTIENNE Guy, ''Geriadur ar Stlenneg'', Preder, 1996 {{ISBN|978-2-901383-14-7}} * {{en}} HOLDEN Norman, ''History of the Origin of the Chemical elements and Their Discoverers'', New York, 2001 • [http://www.nndc.bnl.gov/content/elements.html ''Brookhaven National Laboratory''] * {{en}} [http://www.iupac.org/publications/pac/ ''International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC)''] * {{en}} [https://web.archive.org/web/20121031181703/http://www.jinr.ru/default.asp?language=eng ''Joint Institute for Nuclear Research (ОИЯИ e Dubna)''] * {{en}} LIDE David R., ''CRC Handbook of Chemistry and Physics - 88th Edition'', CRC Press,2007 {{ISBN|978-0-8493-0488-0}} * {{en}}[http://www.nndc.bnl.gov/ ''National Nuclear Data Center''] * {{en}} [http://www.rsc.org/periodic-table/ ''Royal Society of Chemistry''] * {{en}} STWERTKA Albert, ''A Guide to the Elements'', Oxford University Press, 1996 {{ISBN|978-0-19-508083-4}} * {{en}} [https://web.archive.org/web/20140104110225/http://webelements.com/ ''Webelements''] == Notennoù == {{Daveoù}} {{ElfennoùKimiek}} [[Rummad:Elfennoù kimiek]] g7ai14xvjfufhl6rdces6yizck6zf3n 0 100263 2195925 2130623 2026-07-29T04:51:01Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195925 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:auto; font-size:90%;" |- ! colspan="2"| <div style="background-image:linear-gradient(to right, #ffc0c0, #fff);"> {| width="100%" |- ! style="text-align:right; font-size:2em; padding-top:10px;"|Titaniom |[[Restr:Vector molecule.svg|32px|right]] |}</div> |- | colspan="2" style="text-align:center;"| [[Skandiom]] – '''Titaniom''' – [[Vanadiom]] |- | colspan="2"| {| |- | <br>'''Ti'''<br>[[Zirkoniom|Zr]] | [[Restr:Ti-TableImage.svg|250px|taolenn beriodek, Titaniom|center]] <div style="text-align: right"><mark>[[Taolenn beriodek an elfennoù|Taolenn beriodek]]</mark></div> |} |- | colspan="3"| ---- |- |'''[[Niver atomek]]''' || 22 |- |'''Rummad kimiek''' || [[Metal ardreuzat]] |- |'''[[Strollad eus an daolenn beriodek|Strollad]]''' || 4 |- |'''[[Trovezh (taolenn drovezhiek)|Trovezh]]''' || 4 |- |'''[[Aozadur elektronek]]''' || [Ar] 3d² 4s² |- |'''[[Niver oksidadur]]''' || +2, +3, +4 |- |'''[[Tredanleiegezh]]''' || 1,54 |- |'''[[Skin atomek]]''' || 144,8 |- |'''[[Tolz atomek]]''' || 47,867 |- bgcolor="#fff" | colspan="3"| ---- [[Restr:Electron shell 022 Titanium - no label.svg|150px|center]] ---- |- | colspan="3" align="center"|[[Restr:Titan-crystal bar.JPG|300px]] ---- |- ! colspan="3"| [[Restr:Info icon 001.svg|24px|link=[[Skoazell:Elfennoù kimiek]]]] |} Un [[elfenn gimiek]] eo an '''titaniom''' ; '''Ti''' eo e [[arouez kimiek]], '''22''' e [[niver atomek]] ha 47,867 e [[mas atomek|dolz atomek]]. Ur [[metal ardreuzat]] eo an titaniom. == Istor == E kailh ''ilmenit'' bet kavet e [[Kernev-Veur]] gant ar beleg kerneveurat William Gregor e [[1791]] e voe dizoloet an titaniom<ref>EMSLEY John, ''Nature's Building Blocks : An A-Z Guide to the Elements'', Oxford University Press, 2003 ISBN 978-0-19-850340-8 {{en}}</ref>. War-dro an hevelep mare e voe kavet ivez gant ar maenoniour [[aostria]]n Franz-Joseph Müller von Reichenstein, hogen ne voe ket gouest d'e dermeniñ. E [[1796]] e voe dizoloet adarre gant ar c'himiour [[prusia]]n Martin Heinrich Klaproth en un tamm ''rutil'' en [[Hungaria]], a roas un anv d'an elfenn nevez diwar ar ramzed anvet [[Titaned]] e [[gwengelouriezh Henc'hres]].<br /> En holl [[kevandir|gevandirioù]] e kaver ilmenit ha rutil ; 6 000 tonennad ilmenit ha 700 tonennad rutil a voe kenderc'het er bed e [[2011]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120916174431/http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/titanium/mcs-2012-timin.pdf ''United States Geological Survey''] {{en}} Liamm oberiant 13 HER 12</ref>. == Perzhioù == === Kimiek === Kalet ha skedus eo an titaniom, ha kreñv eo enep ar merglañ (dour mor, [[dour real]] ha [[klor]]). Digemm e chom pa vez lakaet da zaremprediñ ur [[Bazenn|vazenn]] hag an darn vuiañ eus an [[trenkenn]]où. Deviñ en aer a ra pa vez bruzhunet, ha gouest eo da [[danvez-tarzh|darzhañ]]. Ne goll ket e liv, hag e levnañ a c'haller digudenn.<br /> Er c'hailhoù [[houarn]] ([[Fe]]), ilmenit (FeTiO₃) ha rutil (TiO₂) e vez kavet en natur. Kenderc'het e vez dre lakaat e stumm [[oksidenn|oksidet]] (FeTi'''O'''₃ pe Ti'''O'''₂) da dommañ gant [[karbon]] ha [[Klor|diglor]] (Cl₂) a-benn kaout TiCl₄, a vez tommet d'e dro gant [[gaz]] [[magneziom]] en un aergelc'h [[argon]]. === Izotopoù === Eus 39,99 [[Unanenn an tolz atomet|u]] (⁴⁰Ti) betek 57,966 u (⁵⁸Ti) eo skalfad tolz atomek [[izotop]]où an titaniom. Pemp izotop stabil a gaver en natur : '''⁴⁶Ti''' (45,953 u), '''⁴⁷Ti''' (46,952 u), '''⁴⁸Ti''' (47,948 u), '''⁴⁹Ti''' (48,949 u) ha '''⁵⁰Ti''' (49,945 u) ; ⁴⁸Ti a gaver an aliesañ (73,8 % eus an izotopoù Ti a gaver en natur). == Arver == Kendeuzet e vez gant an [[dir]] a-benn e danavaat hag e wareziñ diouzh ar mergl. Gant [[aluminiom]] e vez kendeuzet ivez evit e danavaat.<br />Alies e vez kendeuzet gant [[vanadiom]] pe [[kouevr|gouevr]] d'o c'haletaat, ha gant metaloù all : [[houarn]], [[manganez]], [[molibden]], da skouer.<br />[[Poultr-tarzh]] a reer gant titaniom, evit ma vefe skedus ar flammennoù (tanioù-arvest). An darn vrasañ eus an titaniom a denner eus an Douar a ya da sevel ''dioksidenn ditatiom'' (TiO₂), a zo un enlivad gwenn-kann a gaver el livajoù, er [[paper]], en toaz-dent hag er [[plastik|mezelloù]], a-douez danvezioù all. Gant [[plom|Pb]]O₂ e veze graet gwezhall, met paouezet ez eus bet en abeg da bistriusted ar plom (kleñved ar [[plomegezh|blomegezh]], anvet ''saturnegezh'' ivez).<br /> Er [[karr-nij|c'hirri-nij]], en [[egorlestr|egorlistri]], er bigi-brezel hag en armoù ez arverer titaniom kendeuzet gant aluminiom, vanadiom ha metaloù all, peogwir ez eus ezhomm a vetaloù skañv, kalet, na faoutont ket, na verglont ket hag a zalc'h pell. E kement kenderc'had greantel a rank herzel ouzh ar mergl ez implijer kendeuzadoù titaniom. == Daveennoù == * [http://portal.acs.org/portal/acs/corg/content ''American Chemical Society''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 12</small> * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Gimiezh'', Preder, Plomelin, 2008 ISBN 978-2-901383-69-7 [http://preder.net/index.php?lang=bz Preder] * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Fizik'', Preder, Plomelin, 2006 ISBN 978-2-901383-64-2 * ''Annales de chimie et de physique'', [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb343780820/date.r=.langFR Gallica / ''Bibliothèque nationale de France''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic weights of the elements 2007 (IUPAC Technical Report)'' [http://www.iupac.org/publications/pac/81/11/2131/ ''Pure an Applied Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic Weights and Isotopic Compositions for All Elements'' [http://physics.nist.gov/cgi-bin/Compositions/stand_alone.pl?ele=&ascii=html&isotype=some ''National Institute of Standards and Technology''] {{en}} <small>Liamm oberiant 18 HER 12</small> * [https://web.archive.org/web/20110525023159/http://www.brgm.fr/index.jsp ''Bureau de Recherche Géologique et Minière (BRGM)''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * CONSIDINE Glenn D., ''Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry'', Wiley-Interscience, 2005 ISBN 978-0-471-61525-5 {{en}} * DEPOVERE Paul, ''La classification périodique des éléments — La merveille fondamentale de l'Univers'', De Boeck, Brussels, Belgia, 2002 ISBN 978-2-8041-4107-3 {{fr}} * EMSLEY John, ''Nature's Building Blocks — An A-Z Guide to the Elements'', Oxford University Press, 2001 ISBN 978-0-19-850341-5 {{en}} * ''Geriadur brezhoneg'' An Here, Plougastell-Daoulaz, 2001 ISBN 978-2-86843-236-0 * ÉTIENNE Guy, ''Geriadur ar Stlenneg'', Preder, 1996 ISBN 978-2-901383-14-7 * HOLDEN Norman, ''History of the Origin of the Chemical elements and Their Discoverers'', New York, 2001 [http://www.nndc.bnl.gov/content/elements.html ''Brookhaven National Laboratory''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [http://www.iupac.org/publications/pac/ ''International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [https://web.archive.org/web/20121031181703/http://www.jinr.ru/default.asp?language=eng ''Joint Institute for Nuclear Research (ОИЯИ e Dubna)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 2012</small> * LIDE David R., ''CRC Handbook of Chemistry and Physics - 88th Edition'', CRC Press,2007 ISBN 978-0-8493-0488-0 {{en}} * [http://www.nndc.bnl.gov/ ''National Nuclear Data Center''] {{en}} <small>Liamm oberiant 09 KZU 12</small> * [http://www.rsc.org/periodic-table/ ''Royal Society of Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 03 KZU 2012</small> * STWERTKA Albert, ''A Guide to the Elements'', Oxford University Press, 1996 ISBN 978-0-19-508083-4 {{en}} * [https://web.archive.org/web/20140104110225/http://webelements.com/ ''Webelements''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 2012</small> == Notennoù == {{Daveoù}} {{ElfennoùKimiek}} [[Rummad:Elfennoù kimiek]] 7mijbeh96yeeqmm764yozjs241kvmdt 0 100336 2195962 2130672 2026-07-29T10:03:54Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195962 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:auto; font-size:90%;" |- ! colspan="2"| <div style="background-image:linear-gradient(to right, #ffc0c0, #fff);"> {| width="100%" |- ! style="text-align:right; font-size:2em; padding-top:10px;"|Vanadiom |[[Restr:Vector molecule.svg|32px|right]] |}</div> |- | colspan="2" style="text-align:center;"| [[Titaniom]] – '''Vanadiom''' – [[Krom]] |- | colspan="2"| {| |- | '''V'''<br>[[Niobiom|Nb]] | colspan="2"| [[Restr:V-TableImage.svg|250px|taolenn beriodek, Vanadiom|center]] <div style="text-align: right"><mark>[[Taolenn beriodek an elfennoù|Taolenn beriodek]]</mark></div> |} |- | colspan="3"| ---- |- |'''[[Niver atomek]]''' || 23 |- |'''Rummad kimiek''' || [[Metal ardreuzat]] |- |'''[[Strollad eus an daolenn beriodek|Strollad]]''' || 5 |- |'''[[Trovezh (taolenn drovezhiek)|Trovezh]]''' || 4 |- |'''[[Aozadur elektronek]]''' || [Ar] 3d³ 4s² |- |'''[[Niver oksidadur]]''' || +2, +3, +4, +5 |- |'''[[Tredanleiegezh]]''' || 1,63 |- |'''[[Skin atomek]]''' || 131,1 |- |'''[[Tolz atomek]]''' || 50,9415 |- bgcolor="#fff" | colspan="3"| ---- [[Restr:Electron shell 023 Vanadium - no label.svg|150px|center]] ---- |- | colspan="3"| [[Restr:Vanadium element.jpg|300px|center]] ---- |- ! colspan="3"| [[Restr:Info icon 001.svg|24px|link=[[Skoazell:Elfennoù kimiek]]]] |} Un [[elfenn gimiek]] eo ar '''vanadiom''' ; '''V''' eo e [[arouez kimiek]], '''23''' e [[niver atomek]] ha 50,941 e [[mas atomek|dolz atomek]]. Ur [[metal ardreuzat]] eo ar vanadiom. == Istor == E [[1801]] e voe dizoloet gant ar maenoniour [[Mec'hiko|mec'hikan]] Manuel del Río Fernández en un tamm "[[plom]] gell" ez eo Pb₅(VO₄)₃Cl e zelun, hag a voe anvet ''vanadinite'' diwezhatoc'h.<br /> E [[1805]] avat e tisklêrias ar [[kimiezh|c'himiour]] [[Bro-C'hall|gall]] Hippolyte-Victor Collet-Descotils ne oa an elfenn nevez nemet [[krom]] saotreet ; dre ma savas an naturoniour [[Prus]]ian Alexander von Humboldt a-du gant ar Gall ha ma oa ar Prusian ur mignon d'an dizoloer e tilezas hennezh e gavadenn.<br /> E [[1831]] e voe adkavet an elfenn gant ar c'himiour [[Sveden|svedat]] Nils Gabriel Sefström pa oa o labourat gant kailh [[houarn]], hag e 1831 ivez e voe kadarnaet kavadenn Manuel de Río Fernández gant ar c'himiour [[Alamagn|alaman]] Friedrich Wöhler. Bamet e voe Nils Sefström gant livioù brav kenaozadoù kimiek an elfenn nevez, ha peogwir ne oa elfenn ebet hec'h anv o kregiñ gant ''V'' e tibabas an anv ''Vanadiom'', diwar an [[norseg]] ''Vanadís'', a zo lesanv Freyja, doueez ar gened hag ar strujusted. Ne vez ket kavet vanadiom glan en natur e gwirionez ; e kailhoù e vez kavet, hag ur 65 bennak anezho zo bet renablet betek-henn. Mengleuzioù zo e [[Suafrika]], [[Rusia]] ha [[Sina]]. Eus an teir bro-se e teuas 98% eus ar 56 000 tonennad a vanadiom a voe kenderc'het e [[2010]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120905033735/http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/vanadium/mcs-2011-vanad.pdf ''United States Geological Survey''] {{en}} <small>Liamm oberiant 13 HER 12</small></ref> == Perzhioù == === Kimiek === Ur metal liv an [[arc'hant (metal)|arc'hant]] eo ar vanadiom. ''Orjalennus'' eo, pa c'haller e astenn hep na dorrfe, ha ''govelius'' eo ivez : tu zo d'e bladañ a-daolioù mailh. Kaletoc'h eo eget an darn vuiañ eus ar metaloù, an [[dir]] en o zouez. Diaes eo e lakaat da verglañ, ha stabil e chom pa vez lakaet da gejañ gant ur [[bazenn|vazenn]] pe gant an trenkennoù [[trenkenn sulfurek|sulfurek]] (H₂SO₄) ha [[trenkenn glorhidrek|klorhidrek]] (HCl).<br /> Ur gwiskad [[oksidenn]] a zeu da c'holeiñ un tamm vanadiom bet lezet en aer, hogen ret eo e dommañ betek 660 [[gwrezverk|° C]] evit ma vije peuroksidet. === Izotopoù === '''⁵¹V''' eo an [[izotop]] a gaver en natur ; [[Skinoberiegezh|skinoberiek]] eo an izotop '''⁵⁰V''', ha 0.25 % eo e builhder naturel (da lavaret eo ez eus 0,25 % eus ⁵⁰V ha 99,75 % eus ⁵¹V er vanadiom a gaver en natur). == Arver == Pentoksidenn ar vanadiom (V₂O₅) a vez arveret er gimiezh c'hreantel evel [[trelusker]] da luskañ dazgweredoù kimiel (evit kenderc'hañ trenkenn sulfurek, da skouer), evel ''livuzenn'' (da livañ mein prizius faos...), hag evel ''stabilaer'' (evit stagañ [[titaniom]] d'an dir evit ma ne verglfe ket, hag all).<br /> [[Dreistreüsted]] lod kendeuzadoù vanadiom a vez arveret evit fardañ [[gwarellegezh|gwarelloù]]. == Notennoù == <references /> == Daveennoù == * [http://portal.acs.org/portal/acs/corg/content ''American Chemical Society''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 12</small> * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Gimiezh'', Preder, Plomelin, 2008 ISBN 978-2-901383-69-7 [http://preder.net/index.php?lang=bz Preder] * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Fizik'', Preder, Plomelin, 2006 ISBN 978-2-901383-64-2 * ''Annales de chimie et de physique'', [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb343780820/date.r=.langFR Gallica / ''Bibliothèque nationale de France''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic weights of the elements 2007 (IUPAC Technical Report)'' [http://www.iupac.org/publications/pac/81/11/2131/ ''Pure an Applied Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic Weights and Isotopic Compositions for All Elements'' [http://physics.nist.gov/cgi-bin/Compositions/stand_alone.pl?ele=&ascii=html&isotype=some ''National Institute of Standards and Technology''] {{en}} <small>Liamm oberiant 18 HER 12</small> * [https://web.archive.org/web/20110525023159/http://www.brgm.fr/index.jsp ''Bureau de Recherche Géologique et Minière (BRGM)''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * CONSIDINE Glenn D., ''Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry'', Wiley-Interscience, 2005 ISBN 978-0-471-61525-5 {{en}} * DEPOVERE Paul, ''La classification périodique des éléments — La merveille fondamentale de l'Univers'', De Boeck, Brussels, Belgia, 2002 ISBN 978-2-8041-4107-3 {{fr}} * EMSLEY John, ''Nature's Building Blocks — An A-Z Guide to the Elements'', Oxford University Press, 2001 ISBN 978-0-19-850341-5 {{en}} * ''Geriadur brezhoneg'' An Here, Plougastell-Daoulaz, 2001 ISBN 978-2-86843-236-0 * ÉTIENNE Guy, ''Geriadur ar Stlenneg'', Preder, 1996 ISBN 978-2-901383-14-7 * HOLDEN Norman, ''History of the Origin of the Chemical elements and Their Discoverers'', New York, 2001 [http://www.nndc.bnl.gov/content/elements.html ''Brookhaven National Laboratory''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [http://www.iupac.org/publications/pac/ ''International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [https://web.archive.org/web/20121031181703/http://www.jinr.ru/default.asp?language=eng ''Joint Institute for Nuclear Research (ОИЯИ e Dubna)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 2012</small> * LIDE David R., ''CRC Handbook of Chemistry and Physics - 88th Edition'', CRC Press,2007 ISBN 978-0-8493-0488-0 {{en}} * [http://www.nndc.bnl.gov/ ''National Nuclear Data Center''] {{en}} <small>Liamm oberiant 09 KZU 12</small> * [http://www.rsc.org/periodic-table/ ''Royal Society of Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 03 KZU 2012</small> * STWERTKA Albert, ''A Guide to the Elements'', Oxford University Press, 1996 ISBN 978-0-19-508083-4 {{en}} * [https://web.archive.org/web/20140104110225/http://webelements.com/ ''Webelements''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 2012</small> {{ElfennoùKimiek}} [[Rummad:Elfennoù kimiek]] 95axq4u3nftp8f8d7nfh2dzxsfyzx0m 0 100357 2195883 2129909 2026-07-28T17:41:01Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195883 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:auto; font-size:90%;" |- ! colspan="2"| <div style="background-image:linear-gradient(to right, #a0ffa0, #fff);"> {| width="100%" |- ! style="text-align:right; font-size:2em; padding-top:10px;"|Seleniom |[[Restr:Vector molecule.svg|32px|right]] |}</div> |- | colspan="2" style="text-align:center;"| [[Arsenik]] – '''Seleniom''' – [[Brom]] |- | colspan="2"| {| |- | [[Sulfur|S]]<br>'''Se'''<br>[[Telluriom|Te]] | colspan="2"| [[Restr:Se-TableImage.svg|250px|taolenn beriodek, Seleniom|center]] <div style="text-align: right"><mark>[[Taolenn beriodek an elfennoù|Taolenn beriodek]]</mark></div> |} |- | colspan="2"| ---- |- |'''[[Niver atomek]]''' || 34 |- |'''Rummad kimiek''' || [[Nenn-metal]] |- |'''[[Strollad eus an daolenn beriodek|Strollad]]''' || 16 ([[kalkuzennoù]]) |- |'''[[Trovezh (taolenn drovezhiek)|Trovezh]]''' || 4 |- |'''[[Aozadur elektronek]]''' || [Ar] 3d¹⁰ 4s² 4p⁴ |- |'''[[Niver oksidadur]]''' || +2, +4, +6 |- |'''[[Tredanleiegezh]]''' || 2,55 |- |'''[[Skin atomek]]''' || 116 |- |'''[[Tolz atomek]]''' || 78,96 |- bgcolor="#fff" | colspan="2"| ---- [[Restr:Electron shell 034 Selenium - no label.svg|150px|center]] ---- |- bgcolor="#fff" | colspan="2"| [[Restr:SeBlackRed.jpg|280px|center]] '''Seleniom''' du ha seleniom ruz ---- |- ! [[Restr:Info icon 001.svg|24px|link=[[Skoazell:Elfennoù kimiek]]]] |} Un [[elfenn gimiek]] eo ar '''seleniom''' ; '''Se''' eo e [[arouez kimiek]], '''34''' e [[niver atomek]] ha '''78,96''' e [[mas atomek|dolz atomek]]. Un [[nann-metal]] eo ar seleniom, par d'ar [[sulfur]] ₁₆S, a zo e amezeg e [[strollad eus an daolenn beriodek|strollad]] 16 [[taolenn beriodek an elfennoù]]. Blot eo, liesdoare eo e neuz, etre hini ur metal gris ha hini [[gwer]] ruz. Dibaot a wezh e kaver seleniom glan en natur, ha pa vije e kenaozadoù ; seleniom ampur a gaver e kailhoù [[sulfidenn]]où pa vezer o kenderc'hañ [[kouevr]] diwarno. Eus ar c'houevr dreist-holl hag eus an [[nikel]] e vez tennet.<br /> [[Japan]] hag [[Alamagn]] e voe ar bourvezerien bennañ e [[2011]], heuliet gant [[Belgia]], [[Rusia]], [[Kanada]], [[Chile]], [[Filipinez]], [[Finland]], [[Perou]] ha broioù all. War-dro 2 000 [[kilogramm|tonennad]] a seleniom a voe kenderc'het e 2011. <ref name="USGS">[https://web.archive.org/web/20120916174428/http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/selenium/mcs-2012-selen.pdf ''United States Geological Survey''] {{en}} <small>Liamm oberiant 14 HER 12</small></ref> == Istor == E [[1817]] e voe ar seleniom dizoloet gant ar [[kimiezh|gimiourien]] [[Sveden|svedat]] Jöns Jakob Berzelius ha Johan Gottlieb Gahn. Diwar an [[henc'hresianeg]] σελήνη ''selênê'', "[[Loar]]", e voe anvet an elfenn nevez peogwir e kredas dezho e oa or c'henaozad eus an [[telluriom]], a oa bet anvet diwar anv [[latin]] an [[Douar]].<br /> E [[1873]] e kavas an ijinour [[tredan]]er [[Bro-Saoz|saoz]] Willoughby Smith e oa [[harzell|harz]] ar seleniom stag ouzh nerzh ar [[gouloù]]. == Perzhioù == Etre re e amezeien e strollad ar c'halkuzennoù ₁₆S (sulfur) ha ₅₂Te (telluriom) emañ perzhioù kimiek ar seleniom. === Kimiek === * Deviñ a ra en aer ha digemm e chom en dour. Pistrius eo pa vez lonket pe analet.<br /> * A-drugarez da zizoloadenn W. Smith e ouzer e c'hall ar seleniom treuzkas an [[tredan]]. * Ul liv ruz a ro d'ar gwer. === Izotopoù === C'hwec'h [[izotop]] a gaver en natur, pemp anezho o vezañ stabil : '''⁷⁴Se''', '''⁷⁶Se''', '''⁷⁷Se''', '''⁷⁸Se''' ha '''⁸⁰Se'''. Ar c'hwec'hvet, '''⁸²Se''', a dro da '''⁸²Kr''' (un izotop eus [[kripton]]), hogen peogwir ez eo 10²⁰ a vloavezhioù [[hanter-vuhez]] ⁸²Se e lavarer a-wezhioù ez eo stabil evelkent. == Arver == * War-dro an hanter eus ar seleniom a vez kenderc'het er bed a ya da fardañ gwer : dre rusaat ar gwer e lamer al livioù gwer pe velen a c'hoarvez alies en abeg da rannoùigoù [[houarn]]. Muioc'h a seleniom zo bet implijet e 2011 en abeg ma 'z eus bet kenderc'het muioc'h a wer ha m'emañ ar seleniom o kemer lec'h ar [[plom]] er fardañ [[arem]]. * Muioc'h a seleniom a voe arveret ivez en danvezioù-strujañ hag er [[vitamin]]où (prouet ez eus bet ez eo ret ar seleniom evit yec'hed mab-den, petra bennak ma c'hall bezañ arvarus pa vez lonket a-gementadoù bras)<ref name="USGS" />. * [[Tredanrannadur]] ar [[manganez]] a vez graet dre ouzhpennañ 2 kg a zi[[oksidenn]] Se dre donennad Mn. * Da fardañ livegennoù evit al livajoù ez implijer seleniom ivez. * Evel [[ledreüzenn]] e veze arveret en ardivinkoù luc'hdredanel, e [[kamera]]ioù ar [[skinwel]], el [[luc'heiler]]ioù hag en [[untuaer]]ioù ; bremañ avat ez eo bet erlec'hiet gant ar [[silikiom]] en darn vuiañ eus an ardivinkoù, pe gant kenaozadoù fardet gant mab-den ; pouezus avat e chom ar seleniom er fardañ [[daspugner]]ioù dre [[heol]].<br /> * Oksidenn [[keriom]] ₅₈Ce a vez implijet da livañ (pe zislivañ) ar gwer e-lec'h ar seleniom. == Notennoù == {{Daveoù}} <div style="font-size:90%;"> == Daveennoù == * [http://portal.acs.org/portal/acs/corg/content ''American Chemical Society''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 12</small> * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Gimiezh'', Preder, Plomelin, 2008 ISBN 978-2-901383-69-7 [http://preder.net/index.php?lang=bz Preder] * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Fizik'', Preder, Plomelin, 2006 ISBN 978-2-901383-64-2 * ''Annales de chimie et de physique'', [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb343780820/date.r=.langFR Gallica / ''Bibliothèque nationale de France''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic weights of the elements 2007 (IUPAC Technical Report)'' [http://www.iupac.org/publications/pac/81/11/2131/ ''Pure an Applied Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic Weights and Isotopic Compositions for All Elements'' [http://physics.nist.gov/cgi-bin/Compositions/stand_alone.pl?ele=&ascii=html&isotype=some ''National Institute of Standards and Technology''] {{en}} <small>Liamm oberiant 18 HER 12</small> * [https://web.archive.org/web/20110525023159/http://www.brgm.fr/index.jsp ''Bureau de Recherche Géologique et Minière (BRGM)''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * CONSIDINE Glenn D., ''Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry'', Wiley-Interscience, 2005 ISBN 978-0-471-61525-5 {{en}} * DEPOVERE Paul, ''La classification périodique des éléments — La merveille fondamentale de l'Univers'', De Boeck, Brussels, Belgia, 2002 ISBN 978-2-8041-4107-3 {{fr}} * EMSLEY John, ''Nature's Building Blocks — An A-Z Guide to the Elements'', Oxford University Press, 2001 ISBN 978-0-19-850341-5 {{en}} * ''Geriadur brezhoneg'' An Here, Plougastell-Daoulaz, 2001 ISBN 978-2-86843-236-0 * ÉTIENNE Guy, ''Geriadur ar Stlenneg'', Preder, 1996 ISBN 978-2-901383-14-7 * HOLDEN Norman, ''History of the Origin of the Chemical elements and Their Discoverers'', New York, 2001 [http://www.nndc.bnl.gov/content/elements.html ''Brookhaven National Laboratory''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [http://www.iupac.org/publications/pac/ ''International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [https://web.archive.org/web/20121031181703/http://www.jinr.ru/default.asp?language=eng ''Joint Institute for Nuclear Research (ОИЯИ e Dubna)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 2012</small> * LIDE David R., ''CRC Handbook of Chemistry and Physics - 88th Edition'', CRC Press,2007 ISBN 978-0-8493-0488-0 {{en}} * [http://www.nndc.bnl.gov/ ''National Nuclear Data Center''] {{en}} <small>Liamm oberiant 09 KZU 12</small> * [http://www.rsc.org/periodic-table/ ''Royal Society of Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 03 KZU 2012</small> * STWERTKA Albert, ''A Guide to the Elements'', Oxford University Press, 1996 ISBN 978-0-19-508083-4 {{en}} * [https://web.archive.org/web/20140104110225/http://webelements.com/ ''Webelements''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 2012</small> </div> {{ElfennoùKimiek}} [[Rummad:Elfennoù kimiek]] ffy4001sa55by021qrsx22prnykc52q 0 100370 2195921 2127747 2026-07-28T23:38:59Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195921 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:auto; font-size:90%;" |- ! colspan="2"| <div style="background-image:linear-gradient(to right, #ffdead, #fff);"> {| width="100%" |- ! style="text-align:right; font-size:2em; padding-top:10px;"|Strontiom |[[Restr:Vector molecule.svg|32px|right]] |}</div> |- | colspan="2" style="text-align:center;"| [[Rubidiom]] – '''Strontiom''' – [[Itriom]] |- | colspan="2"| {| |- | [[Kalkiom|Ca]]<br>'''Sr'''<br>[[Bariom|Ba]] | [[Restr:Sr-TableImage.svg|250px|taolenn beriodek, Strontiom|center]] <div style="text-align: right"><mark>[[Taolenn beriodek an elfennoù|Taolenn beriodek]]</mark></div> |} |- | colspan="2"| ---- |- |'''[[Niver atomek]]''' || 38 |- |'''Rummad kimiek''' || [[Metaloù prialkaliek]] |- |'''[[Strollad eus an daolenn beriodek|Strollad]]''' || 2 |- |'''[[Trovezh (taolenn drovezhiek)|Trovezh]]''' || 5 |- |'''[[Aozadur elektronek]]''' || [Kr] 5s² |- |'''[[Niver oksidadur]]''' || +2 |- |'''[[Tredanleiegezh]]''' || 0.95 |- |'''[[Skin atomek]]''' || 215,1 |- |'''[[Tolz atomek]]''' || 87,62 |- bgcolor="#fff" | colspan="2"| ---- [[Restr:Electron shell 038 Strontium - no label.svg|150px|center]] ---- |- bgcolor="#fff" | colspan="2"| [[Restr:Strontium destilled crystals.jpg|280px|center]] ---- |- ! [[Restr:Info icon 001.svg|24px|link=[[Skoazell:Elfennoù kimiek]]]] |} Un [[elfenn gimiek]] eo ar '''strontiom''' ; '''Sr''' eo e [[arouez kimiek]], '''38''' e [[niver atomek]] ha '''87,62''' e [[mas atomek|dolz atomek]]. Ur [[metal prialkaliek]] eo ar strontiom, evel holl elfennoù ar [[strollad eus an daolenn beriodek|strollad]] 2. Ur metal blot liv an [[arc'hant]] eo ar strontiom, a gaver e kailhoù evel er ''strontianit''. Da arvelen e tro pa vez lakaet en aer.<br /> Petra bennak ma kaver strontiom e [[Stadoù-Unanet Amerika]] ez eus bet paouezet d'e zastum eno abaoe [[1959]], ha da fardañ ''karbonat strontiom'' (SrCO3) e [[2006]].<br /> [[Sina]] eo ar c'henderc'her pennañ er bed (210 000 tonennad e [[2011]]), dirak [[Spagn]] (120 000 t) ; [[Mec'hiko]] eo an trede (35 000 t), heuliet gant [[Maroko]], [[Iran]], [[Arc'hantina]] ha [[Pakistan]]. Un 380 000 t bennak a strontiom a voe kenderc'het er bed e 2011.<ref name="USGS">[https://web.archive.org/web/20120914165951/http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/strontium/mcs-2012-stron.pdf ''United States Geological Survey''] {{en}} Liamm oberiant 15 HER 12</ref> == Istor == E kêr Strontian, e penn [[Loch Shuaineart]] e [[Bro-Skos]] (''Sròn an t-Sìthein'' e [[Gouezeleg Skos|gouezeleg Bro-Skos]], "beg run ar boudiged") e voe dizoloet kailh ''strontianit'' e dibenn an {{XVIIIvet kantved}}.<br> E [[1790]] e verzas ar c'himiour [[norzhiwerzhon]]at Adair Crawford e oa un elfenn nevez er c'hailh-se. E [[1793]] e voe ar c'hailh anvet ''strontit'' gant ar c'himiour skosat Thomas Charles Hope.<br> E [[1808]] e teuas ar c'himiour [[Kernev-Veur|kerneveurat]] Sir Humphry Davy a-benn da hiniennekaat an elfenn nevez, a anvas ''strontiom'' hervez stumm anvioù ar metaloù prialkaliek all. == Perzhioù == Ur metal blot eo ar strontiom, ha ''govelius'' eo (tu zo d'e bladañ a-daolioù mailh). === Kimiek === Dazgweredus-kenañ eo ar strontiom : pa vez lakaet e darempred gant dour e ro [[hidrogen]] (H) ha ''hidroksidenn strontiom'' (Sr(OH)₂) ; deviñ a ra en aer en ur reiñ ''oksidenn strontiom'' (SrO) ha ''nitrid strontiom'' (Sr₃N₂). === Izotopoù === Stabil eo pevar [[izotop]] naturel ar strontiom ; '''⁸⁸Sr''' eo an hini paotañ (82,58 %), kent '''⁸⁶Sr''' (9,86 %), '''⁸⁷Sr''' (7,0 %) ha '''⁸⁴Sr''' (0,56 %).<br> ''Skinc'hanet'' eo '''⁸⁷Sr''' ivez, da lavaret eo e teu diwar [[skinoberiegezh]] ⁸⁷[[Rubidiom|Rb]] ; daou zoare '''⁸⁷Sr''' zo neuze : an hini a zo bet ganet gant [[steredenn|stered]] evel '''⁸⁴Sr''', '''⁸⁶Sr''' ha '''⁸⁸Sr''', hag an hini a zo deuet diwar '''⁸⁷Rb'''. C'hwezek izotop distabil zo, an hini pouezusañ o vezañ '''⁹⁰Sr''' ([[hanter-vuhez]] : 28,78 bloavezh) ; diwar ar [[skiriadur derc'hanel]] e teu, hag e [[1986]] e kontammas korn-bro [[Tchornobyl]] en [[Ukraina]] a-c'houde [[danvez-tarzh|tarzhadenn]] ur [[kreizenn nukleel|greizenn nukleel]]. == Arver == Kentañ arver ar strontiom e voe ar c'henderc'hañ [[sukr]] digant [[beterabez-sukr]] dre ''hidroksidenn strontiom'' Sr(OH)₂ adalek [[1849]], ar pezh a voe graet en [[Alamagn]] betek dibenn an [[XIXvet kantved]] ; tremen 100 000 t a hidroksidenn strontiom a veze arveret bep bloaz kent ar [[brezel-bed kentañ]] a-benn kaout sukr<ref>HERIOT T. H. P., ''Manufacture of Sugar from the Cane an Beet'', Read Books, 2008 ISBN 978-1-4437-2504-0 {{en}}</ref>.<br> Skort eo arveroù ar rubidiom hag e genaozadoù hiziv an deiz, hogen implijet e vez da zisrannañ an [[TDN]], da fardañ [[neudenn luc'hek|neudennoù luc'hek]], kleuzeurioù (lampoù), binvioù da welet en deñvalijenn. Servij a ra ivez da gevanaozañ kenderc'hadoù kimiek, ha gant ar [[Keziom|c'heziom]] e vez arveret en [[horolaj]]où [[atom]]ek.<ref name="USGS" /><br> Muioc'h ag arveroù zo da kenaozadoù ar strontiom : * ''aluminat strontium'' SrAl₂O₄ : evel [[fosfor]] skedus, a bad pelloc'h e lampr ; * ''karbonat strontiom'' SrCO₃ : fardañ [[gwarellegezh|gwarelloù]] [[ferrit]], tanioù-arvest, ha puraat ar [[zink]] ; * ''kloridenn strontiom'' SrCl₂ : betek 10 % anezhi a vez lakaet e lod toazoù-dent evit an dent kizidik ; * ''nitrat strontiom'' Sr(NO₃)₂ : tanioù-arvest ; * ''sulfat strontiom'' SrSO₄ : tanioù arvest ; * ''titanat strontiom'' SrTi0₃ : fardañ fals[[diamant]]où. Lod kenaozadoù kemplezh a vez arveret er [[mezegiezh|vezegiezh]] hag e greanterezh an [[elektronik]]. == Notennoù == {{Daveoù}} <div style="font-size:90%;"> == Daveennoù == * [http://portal.acs.org/portal/acs/corg/content ''American Chemical Society''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 12</small> * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Gimiezh'', Preder, Plomelin, 2008 ISBN 978-2-901383-69-7 [http://preder.net/index.php?lang=bz Preder] * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Fizik'', Preder, Plomelin, 2006 ISBN 978-2-901383-64-2 * ''Annales de chimie et de physique'', [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb343780820/date.r=.langFR Gallica / ''Bibliothèque nationale de France''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic weights of the elements 2007 (IUPAC Technical Report)'' [http://www.iupac.org/publications/pac/81/11/2131/ ''Pure an Applied Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic Weights and Isotopic Compositions for All Elements'' [http://physics.nist.gov/cgi-bin/Compositions/stand_alone.pl?ele=&ascii=html&isotype=some ''National Institute of Standards and Technology''] {{en}} <small>Liamm oberiant 18 HER 12</small> * [https://web.archive.org/web/20110525023159/http://www.brgm.fr/index.jsp ''Bureau de Recherche Géologique et Minière (BRGM)''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * CONSIDINE Glenn D., ''Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry'', Wiley-Interscience, 2005 ISBN 978-0-471-61525-5 {{en}} * DEPOVERE Paul, ''La classification périodique des éléments — La merveille fondamentale de l'Univers'', De Boeck, Brussels, Belgia, 2002 ISBN 978-2-8041-4107-3 {{fr}} * EMSLEY John, ''Nature's Building Blocks — An A-Z Guide to the Elements'', Oxford University Press, 2001 ISBN 978-0-19-850341-5 {{en}} * ''Geriadur brezhoneg'' An Here, Plougastell-Daoulaz, 2001 ISBN 978-2-86843-236-0 * ÉTIENNE Guy, ''Geriadur ar Stlenneg'', Preder, 1996 ISBN 978-2-901383-14-7 * HOLDEN Norman, ''History of the Origin of the Chemical elements and Their Discoverers'', New York, 2001 [http://www.nndc.bnl.gov/content/elements.html ''Brookhaven National Laboratory''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [http://www.iupac.org/publications/pac/ ''International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [https://web.archive.org/web/20121031181703/http://www.jinr.ru/default.asp?language=eng ''Joint Institute for Nuclear Research (ОИЯИ e Dubna)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 2012</small> * LIDE David R., ''CRC Handbook of Chemistry and Physics - 88th Edition'', CRC Press,2007 ISBN 978-0-8493-0488-0 {{en}} * [http://www.nndc.bnl.gov/ ''National Nuclear Data Center''] {{en}} <small>Liamm oberiant 09 KZU 12</small> * [http://www.rsc.org/periodic-table/ ''Royal Society of Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 03 KZU 2012</small> * STWERTKA Albert, ''A Guide to the Elements'', Oxford University Press, 1996 ISBN 978-0-19-508083-4 {{en}} * [https://web.archive.org/web/20140104110225/http://webelements.com/ ''Webelements''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 2012</small> </div> {{ElfennoùKimiek}} [[Rummad:Elfennoù kimiek]] 6atuzfjcb53k08w3ou93ql0dxdqwhlp 0 100429 2195923 2095799 2026-07-29T01:59:38Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195923 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:auto; font-size:90%;" |- ! colspan="2"| <div style="background-image:linear-gradient(to right, #ffc0c0, #fff);"> {| width="100%" |- ! style="text-align:right; font-size:2em; padding-top:10px;"|Teknetiom |[[Restr:Vector molecule.svg|32px|right]] |}</div> |- | colspan="2" style="text-align:center;"| [[Molibden]] – '''Teknetiom''' – [[Ruteniom]] |- | colspan="2"| {| |- | [[Manganez|Mn]]<br>'''Tc'''<br>[[Reniom|Re]] | colspan="2" align="center" | [[Restr:Tc-TableImage.svg|250px|taolenn beriodek, Teknetiom]] <div style="text-align: right"><mark>[[Taolenn beriodek an elfennoù|Taolenn beriodek]]</mark></div> |} ---- |- | '''[[Niver atomek]]''' || 43 |- | '''Rummad kimiek''' || [[Metaloù ardreuzat]] |- | '''[[Strollad eus an daolenn beriodek|Strollad]]''' || 7 |- | '''[[Trovezh (taolenn drovezhiek)|Trovezh]]''' || 5 |- | '''[[Aozadur elektronek]]''' || [Kr] 4d⁵ 5s² |- | '''[[Niver oksidadur]]''' || +4, +5, +7 |- | '''[[Tredanleiegezh]]''' || 2,1 |- | '''[[Skin atomek]]''' || 135,2 |- | '''[[Tolz atomek]]''' || 98 |- bgcolor="#fff" | colspan="2"| ---- [[Restr:Electron shell 043 Technetium - no label.svg|150px|center]] ---- |- ! colspan="2"| [[Restr:Info icon 001.svg|24px|link=[[Skoazell:Elfennoù kimiek]]]] |} Un [[elfenn gimiek]] eo an '''teknetiom''' ; '''Tc''' eo e [[arouez kimiek]], '''43''' e [[niver atomek]] ha '''98''' e [[mas atomek|dolz atomek]]. Ur [[metal ardreuzat]] eo. Louc'hennoùigoù hepken a deknetiom zo en Douar : war-dro 1 [[nano]]gramm (10^-9 [[kilogramm|g]]) a c'haller kavout en 1 kg kailh [[uraniom]]<ref name="AZ">EMSLEY J. [http://books.google.fr/books?id=j-Xu07p3cKwC&printsec=frontcover&hl=fr#v=onepage&q&f=false ''Nature's Building Blocks''] {{en}} <small>Liamm oberiant 18 HER 12</small></ref>, dre ma teu eus [[skiriadur derc'hanel]] [[atom]]où an uraniom. En abeg d'an orin-se neuze e kenderc'her kalz Tc diwar an uraniom a zo bet implijet er [[kreizenn nukleel|c'hreizennoù nukleel]].<br> E kailh [[molibden]] e c'haller kavout teknetiom ivez, a zeu eus neutronoù a zo bet degerc'het. == Istor == Gant [[Dmitriy Mendeleyev]] e oa bet rakembannet e [[1871]] meur a hini eus perzhioù an elfenn a vanke en e Daolenn etre ar molibden ₄₂Mo hag ar [[ruteniom]] ₄₄Ru, a voe anvet ''ekamanganez'' gantañ da c'hortoz ma vije dizoloet<ref>''Eka-'' o vezañ [[sañskriteg]] evit "unan", rak ur bazenn dindan ar [[manganez]] e vije an elfenn nevez — Gwelit JONGEE Frederik A. A. & PAUWELS Ernest K. J., ''Technetium, the missing element'', [http://www.springerlink.com/content/n363w03581125642/ ''European Journal of Nuclear Medicine and Molecular Imaging'' (1996)] {{en}} <small>Liamm oberiant 18/10/2012</small></ref>. Adal neuze e klaskjod leuniañ an toull. E [[1828]] e kredjod bezañ e gavet e kailh [[platin]] ; an anv ''poliniom'' a voe roet dezhi kent merzout ne oa nemet [[iridiom]] dampur. E [[1846]] e voe embannet dizoloadenn an elfenn ''ilmeniom'', a oa [[niobiom]] dampur e gwirionez. Heñvel a c'hoarvezas e [[1847]] gant dizoloadenn ar ''pelopiom''. E [[1877]], diwar un tamm kailh platin adarre e voe ur meskaj iridiom, [[rodiom]] ha [[houarn]] anvet ''davyom'' en enor d'ar [[kimiezh|c'himiour]] [[Kernev-Veur|kerneveurat]] Humphrey Davy. E [[1896]] e voe an elfenn nevez anvet ''lukiom'' pa oa [[itriom]] e gwirionez. E [[1908]] e kredas ar [[Japan]]ad Masataka Ogawa bezañ dizoloet an ''nipponiom'' (a voe diskouezet evel [[reniom]] e [[2004]] gant ar Japanad all H. HK. Yoshihara). E [[1925]] e voe dizoloet an elfenn 43 c'hoazh gant ur skipailh [[Alamagn|Alamaned]] hag anvet ''masuriom'' ; den ne c'hallas adober an arnodennoù gant an hevelep disoc'h avat, ha brudet e voent evel fazius. Betek [[1933]] e voe graet gant ''masuriom'' evit an elfenn 43 e lod skridoù, ha den ne oar c'hoazh hiziv an deiz ha fazius pe get e voe labour an Alamaned.<br> E [[1937]] e voe fardet an [[izotop]] '''⁹⁷Tc''' gant daou [[Italia]]n, ar maenoniour Carlo Perrier hag ar [[fizik]]our Emilio Gino Segrè, ha peogwir e voe an elfenn gentañ bet kevanaozet biskoazh e voe anvet ''teknetiom'' diwar an [[henc'hresianeg]] ''τεχνητός'', "kevanaozet". Kendelc'her a rejont da labourat war izotopoù an elfenn nevez.<br> E [[1952]] e verzas ar [[steredoniezh|steredoniour]] [[Stadoù-Unanet Amerika]] Paul Merril e oa linennoù teknetiom e skalfad ar gouloù kaset gant ar [[Ramzez ruz|ramzezed ruz]] a oa oc'h arselliñ ; dre ma 'z eo berroc'h buhez holl izotopoù Tc eget oad ar [[Steredenn|stered]] dre vras — ha hini ar ramzezed ruz pergen, pa 'z int stered kozh war-nes mervel — e c'halled lavaret e vez Tc stummet er stered end-eeun, ar pezh a brouas ez eo ar stered a c'han an elfennoù kimiek<ref name="AZ" />. == Perzhioù == Ur metal skinoberiek liv an [[argant]] eo an teknetiom, damheñvel ouzh ar platin, ha liv gris eo ar poultr a farder peurliesañ.<br> [[Gwarellegezh|Kewarellek]] eo, da lavaret eo e vez desachet hepken gant ur gwarellvaez hep bezañ argaset gantañ.<br> [[Dreistreüsted|Dreistreüs]] e teu da vezañ pa vez lakaet yenoc'h eget -265,69 [[Gwrezverk|° C]]. === Kimiek === Etre re ar metaloù ardreuzat a zo amezek dezhañ eo perzhioù kimiek an teknetiom, evel ma oa bet diouganet gant D. Mendeleyev, ha tostoc'h d'ar reniom eget d'ar manganez.<br> Dileizhus eo en [[dour real]] (HNO₃+3 HCl), en [[trenkenn nitrek|drenkenn nitrek]] (HNO₃) hag en un devec'hiad [[trenkenn sulfurek]] (H₂SO₄). Ne c'hall ket avat bezañ dileizhet en [[trenkenn glorhidrek|drenkenn glorhidrek]] (HCl), ha pa vije en he stumm devec'hiet.<ref name="LIDE">LIDE David R., ''CRC Handbook of Chemistry and Physics - 88th Edition'' — Gw. Daveennoù</ref> === Izotopoù === An teknetiom eo an elfenn skañvañ n'he deus izotop stabil ebet, ha [[skinoberiegezh|skinoberiek]] eo kement izotop a zo dezhi.<br /> '''⁹⁸Tc''' eo an izotop a vev ar pellañ, met 4 milion a vloavezhioù hepken eo e [[hanter-vuhez]] — setu perak ne gaver Tc ebet war an Douar, a zo mil gwezh koshoc'h.<br> Daou izotop stabil all zo, '''⁹⁷Tc''' (2,6 milion) ha '''⁹⁹Tc''' (211 000 bloavezh).<br> Tregont izotop all zo bet kavet, eus '''⁸⁵Tc''' betek '''¹¹⁸Tc''', an darn vuiañ anezho gant un hanter-vuhez a zo berroc'h eget un eurvezh — '''⁹⁶Tc''' avat en deus un hanter-vuhez a 4.3 devezh<ref name="LIDE" />. == Arver == * [[Mezegiezh]] nukleel : da zinoiñ skinoù e korf un den ha da studiañ an organoù ([[empenn]], [[kalon]], [[skevent]] hag all). * [[Greanterezh]] : andonioù rannigoù β (''beta''), evit stalonañ ardivinkoù [[elektronik|elektronek]] luc'hek ha fardañ [[daspugner]]ioù nukleel en ur ober gant [[nanoteknologiezh]]ioù ; mirout ouzh an dir a verglañ, hogen kudennoù a sav diwar e [[skinoberiegezh]]. * Kimiezh : un [[trelusker]] gwelloc'h eget ar reniom pe ar [[palladiom]] eo an teknotiom (evit dihidrogenaat an [[alkool]], da skouer), hogen kudennoù a sav ivez diwar e skinoberiegezh. == Notennoù == {{Daveoù}} <div style="font-size:90%;"> == Daveennoù == * [http://portal.acs.org/portal/acs/corg/content ''American Chemical Society''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 12</small> * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Gimiezh'', Preder, Plomelin, 2008 ISBN 978-2-901383-69-7 [http://preder.net/index.php?lang=bz Preder] * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Fizik'', Preder, Plomelin, 2006 ISBN 978-2-901383-64-2 * ''Annales de chimie et de physique'', [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb343780820/date.r=.langFR Gallica / ''Bibliothèque nationale de France''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic weights of the elements 2007 (IUPAC Technical Report)'' [http://www.iupac.org/publications/pac/81/11/2131/ ''Pure an Applied Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic Weights and Isotopic Compositions for All Elements'' [http://physics.nist.gov/cgi-bin/Compositions/stand_alone.pl?ele=&ascii=html&isotype=some ''National Institute of Standards and Technology''] {{en}} <small>Liamm oberiant 18 HER 12</small> * [https://web.archive.org/web/20110525023159/http://www.brgm.fr/index.jsp ''Bureau de Recherche Géologique et Minière (BRGM)''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * CONSIDINE Glenn D., ''Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry'', Wiley-Interscience, 2005 ISBN 978-0-471-61525-5 {{en}} * DEPOVERE Paul, ''La classification périodique des éléments — La merveille fondamentale de l'Univers'', De Boeck, Brussels, Belgia, 2002 ISBN 978-2-8041-4107-3 {{fr}} * EMSLEY John, ''Nature's Building Blocks — An A-Z Guide to the Elements'', Oxford University Press, 2001 ISBN 978-0-19-850341-5 {{en}} * ''Geriadur brezhoneg'' An Here, Plougastell-Daoulaz, 2001 ISBN 978-2-86843-236-0 * ÉTIENNE Guy, ''Geriadur ar Stlenneg'', Preder, 1996 ISBN 978-2-901383-14-7 * HOLDEN Norman, ''History of the Origin of the Chemical elements and Their Discoverers'', New York, 2001 [http://www.nndc.bnl.gov/content/elements.html ''Brookhaven National Laboratory''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [http://www.iupac.org/publications/pac/ ''International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [https://web.archive.org/web/20121031181703/http://www.jinr.ru/default.asp?language=eng ''Joint Institute for Nuclear Research (ОИЯИ e Dubna)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 2012</small> * LIDE David R., ''CRC Handbook of Chemistry and Physics - 88th Edition'', CRC Press, 2007 ISBN 978-0-8493-0488-0 {{en}} * [http://www.nndc.bnl.gov/ ''National Nuclear Data Center''] {{en}} <small>Liamm oberiant 09 KZU 12</small> * [http://www.rsc.org/periodic-table/ ''Royal Society of Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 03 KZU 2012</small> * STWERTKA Albert, ''A Guide to the Elements'', Oxford University Press, 1996 ISBN 978-0-19-508083-4 {{en}} * [https://web.archive.org/web/20140104110225/http://webelements.com/ ''Webelements''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 2012</small> </div> {{ElfennoùKimiek}} [[Rummad:Elfennoù kimiek]] gyj960sr0t9bnxeepjqrb3tqnj1bs3h 0 100555 2195922 2095849 2026-07-29T01:33:05Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195922 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:auto; font-size:90%;" |- ! colspan="2"| <div style="background-image:linear-gradient(to right, #ffc1c1, #fff); color:#000;"> {| width="100%" |- ! style="text-align:right; font-size:2em; padding-top:10px;"|Tantalom |[[Restr:Vector molecule.svg|32px|right]] |}</div> |- | colspan="2" style="text-align:center;"| [[Hafniom]] – '''Tantalom''' – [[Wolfram]] |- | colspan="2" | {| |- | [[Niobiom|Nb]]<br>'''Ta'''<br>[[Dubniom|Db]] | colspan="2"| [[Restr:Ta-TableImage.svg|250px|Taolenn beriodek, Tantalom]] <div style="text-align: right"><mark>[[Taolenn beriodek an elfennoù|Taolenn beriodek]]</mark></div> |} |- bgcolor="#ffc1c1" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù hollek |- |'''[[Niver atomek]]''' || 73 |- |'''[[Rummad kimiek]]''' || [[Metaloù ardreuzat]] |- |'''[[Strollad eus an daolenn beriodek|Strollad]]''' || 5 |- |'''[[Trovezh (taolenn drovezhiek)|Trovezh]]''' || 6 |- |'''[[Bloc'h (taolenn drovezhiek)|Bloc'h]]''' || d |- |'''[[Tolz atomek]]''' || 180,94788 ±0,00002 |- bgcolor="#ffc1c1" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Aozadur elektronek |- | colspan="2" style="text-align:center;"| '''[[Aozadur elektronek an atomoù|[Xe] 4f¹⁴ 5d³ 6s²]]'''<br>Dasparzh an elektronoù : '''2, 8, 18, 32, 11, 2''' |- | colspan="2" | [[Restr:Electron shell 073 Tantalum - no label.svg|center|150px]] |- bgcolor="#ffc1c1" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù atomek |- valign="top" |'''[[Niver oksidadur]]''' || + 5<br>''Oksidenn drenkek skañv'' |- |'''[[Tredanleiegezh]]''' || 1,5 <small>''(Skeul Linus Pauling)''</small> |- valign="top" |'''[[Gremmoù ionadur]]'''|| '''1 :''' 761 kJ/mol<br>'''2 :''' 1 500 kJ/mol |- |'''[[Skin atomek]]''' || 145/200 pm (arnodel/jedet) |- |'''[[Skin kenamsav]]''' || 170 pm |- |'''[[Skin Van der Vaals]]''' || (stlenn ebet) |- bgcolor="#ffc1c1" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù fizikel |- |'''[[Arvez]]''' || Kaled |- |'''[[Douester]] (≈20°C)''' || 16,65 g/cm³ |- |'''[[Teuzverk]]''' || 3 017°C |- |'''[[Bervverk]]''' || 5 458°C |- |'''[[Tredanharzusted]]''' || 135 nΩ•m (e 20°C) |- bgcolor="#ffc1c1" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Neuz an elfenn |- | colspan="2" | [[Restr:Tantalum single crystal and 1cm3 cube.jpg|280px|center]] 1 cm³ eo ec'honad an diñs tantalom<hr> |- ! [[Restr:Info icon 001.svg|24px|link=[[Skoazell:Elfennoù kimiek]]]] |} Un [[elfenn gimiek]] eo an '''tantalom''' ; '''Ta''' eo e [[arouez kimiek]], '''73''' e [[niver atomek]] ha '''180,948''' e [[mas atomek|dolz atomek]].<br /> Ur [[metal ardreuzat]] eo. E kailhoù ''tantalit'' [(Fe,Mn)Ta₂O₆], ''kolombit'' hag ''euksenit'' e kaver tantalom ; gant [[niobiom]] e vez mesket atav. Tu zo d'e gaout ivez dre genderc'hañ [[staen]]. == Istor == E [[1802]] e voe an tantalom<ref>Diwar [[Tantalos]], tad [[Niobe]] e mojennoù [[Hellaz]] kozh e teu an anv — n'eo ket gouest '''₇₃Ta''' da lonkañ trenkenn pe drenkenn pa vez lakaet da soubañ e-barzh.</ref> dizoloet gant ar [[Kimiezh|c'himiour]] [[Sveden|svedat]] Anders Gustaf Ekeberg, hogen meur a gimiour e soñjas dezho e oa un elfenn hepken eus an tantalom hag ar ''c'holombiom'' bet dizoloet bloaz abretoc'h gant ar [[Bro-Saoz|Saoz]] Charles Hatchett<ref>Gwelit istor an [[niobiom]]</ref>. Ar Saoz all William Hyde Wollaston a oa en o zouez, met an anv ''tantalium'' a viras evelato ; a-du gantañ e savas an [[Alamagn|Alaman]] Friedrich Wöhler). Da soñj kimiourien all e teuje an tantalom eus [[skinoberiegezh]] ar c'holombiom.<br> E [[1846]] e tiskouezas ar c'himiour alaman Heinrich Rose an diforc'hioù etre [[trenkenn]] kolombiom ha trenkenn tantalom, hag e tisklêrias e oa div elfenn all er c'hailh, a anvas diwar bugale Tantalos, ''niobium'' ha ''[[Pelops|pelopiom]]''. Diwezhatoc'h e voe kavet ne oa ar pelopiom nemet ur meskaj tantalom ha niobiom, ha ne oa an tantalom nemet ar c'holombiom bet dizoloet gant Charles Hatchett e [[1801]]. E [[1864]] e tiskouezas splann ar c'himiour svedat Christian Wilhelm Blomstrand an diforch'ioù a zo etre an tantalom hag an niobium ; kadarnaet e voe e labour gant ar [[Bro-C'hall|C'hallaoued]] Henri Étienne Sainte-Claire Deville ha Louis-Joseph Troots e [[1865]] dre furchal pelloc'h. E [[1866]] e prouas ar [[Suis]] Jean-Charles Galissard de Marignac e oa div elfenn distag eus an tantalom hag an niobiom. == Perzhioù == Ur metal glas-louet eo an tantalom ; pounner eo, ha kalet-kenañ. ''Orjalennus'' eo pa vez glan, da lavaret eo e c'haller e astenn hep na dorrfe. N'eus nemet ar [[karbon|c'harbon]] ₆C, ar wolfram ₇₄W, ar [[reniom]] ₇₅Re hag an [[osmiom]] ₇₆Os eo uheloc'h o zeuzverk eget hini an tantalom. Ne c'haller ket e soudañ. Barrek-kenañ eo da dreuzkas an [[tredan]] hag ar wrez. === Kimiek === Ne c'hall danvez kimiek ebet — an ''dour real'' (HNO₃ + 3HCl) zoken — tagañ an tantalom e gwrezioù izeloc'h eget 150&nbsp;°C ; gant trenkennoù fluorek, ''trioksid sulfur'' SO₃ pe ''hidroksidenn [[kaliom]]'' KOH hepken e tazgwered e gwrezioù uheloc'h.<br> Dre genderc'hañ ''pentoksidenn tantalom'' Ta₂O₅ e farder kenaozadoù evel ''tantalat [[litiom]]'' LiTaO₃ ha ''tantalat [[lantanom]]'' LaTaO₄ a implijer en ardivinkoù-pellgomz hezoug, a-douez traoù all. ''Nitridenn tantalom'' TaN ha ''karbidenn tantalom'' TaC eo ar c'henaozadoù kaletañ a anavezer. === Izotopoù === Daou [[izotop]] hepken zo d'an tantalom en natur, Ta-180 ('''¹⁸⁰Ta'''), 0,012% eus an Ta a gaver, ha Ta-181 (99,988%).<br> Kementadoù bihan hepken a Ta-180 zo bet kenderc'het, d'ur priz uhel-kenañ. Gant Ta-181 e kenderc'her W-178 a-benn kaout Ta-178, a vann skinoù Gamma a implijer er [[Mezegiezh|vezegiezh]] (skinskeudennoù). == Arver == * [[Elektronik]] :• Poultr tantalom a implijer da fardañ [[tredandougell]]où ha [[harzell]]où evit an ardinvinkoù elektronek a rank bezañ bihan (binvioù-pellgomz hezoug, [[urzhiataer]]ioù hezoug, ardivinkoù elektronek evit ar [[Karr-tan|c'hirri-tan]]). * [[Metalouriezh]] :• Tantalom a lakaer en [[dir]] evit ma vije diaesoc'h da deuziñ, ma vije solutoc'h ha ma vije orjalennusoc'h, a-benn implijout an dir-se en nijerezioù. :• Karbidenn tantalom a gaver er c'hendeuzadoù metalek a vez arveret er c'hefluskerioù (nijerezioù hag [[Egorlestr|egorlistri]]), en ardivinkoù evit ar greanterezh kimiek hag an hini nukleel. :• Evel karbidenn ar wolfram (WC) ez implijer TaC da fardañ binvioù da droc'hañ ha re da doullañ. :• Neud tantalom a implijer evit skarzhañ metaloù evel an aluminiom ; arveret e vezet er c'hleuzeurioù (lampoù)-tredan kentañ, met gant wolfram e reer bremañ. :• ''Oksidenn tantalom'' a implijer da fardañ [[gwer]] arbennik evit ferennoù ar binvioù-luc'hskeudenniñ hag ar filmerezioù. * [[Mezegiezh]] Ne zazgwered ket an tantalom gant dourennoù ar c'horf ha gouzañvet mat eo gant hennezh, setu e vez implijet er [[surjianerezh]] da erlec'hiañ ouzh an eskern bet torret (plakennoù tantalom a lakaer e-lec'h re ar glopenn, da skouer). En abeg d'e stirennegezh ez arverer tantalom da adoberiañ eskern an divhar (da live an divlez dreist-holl), pa c'hall gouzañv pouez ur c'horf hep skuizhañ. * [[Horolaj]]où prizius a farder gant tantalom ivez. == Notennoù == {{Daveoù}} <div style="font-size:90%;"> == Daveennoù == * [http://portal.acs.org/portal/acs/corg/content ''American Chemical Society''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 12</small> * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Gimiezh'', Preder, Plomelin, 2008 ISBN 978-2-901383-69-7 [http://preder.net/index.php?lang=bz Preder] * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Fizik'', Preder, Plomelin, 2006 ISBN 978-2-901383-64-2 * ''Annales de chimie et de physique'', [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb343780820/date.r=.langFR Gallica / ''Bibliothèque nationale de France''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic weights of the elements 2007 (IUPAC Technical Report)'' [http://www.iupac.org/publications/pac/81/11/2131/ ''Pure an Applied Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic Weights and Isotopic Compositions for All Elements'' [http://physics.nist.gov/cgi-bin/Compositions/stand_alone.pl?ele=&ascii=html&isotype=some ''National Institute of Standards and Technology''] {{en}} <small>Liamm oberiant 18 HER 12</small> * [https://web.archive.org/web/20110525023159/http://www.brgm.fr/index.jsp ''Bureau de Recherche Géologique et Minière (BRGM)''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * CONSIDINE Glenn D., ''Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry'', Wiley-Interscience, 2005 ISBN 978-0-471-61525-5 {{en}} * DEPOVERE Paul, ''La classification périodique des éléments — La merveille fondamentale de l'Univers'', De Boeck, Brussels, Belgia, 2002 ISBN 978-2-8041-4107-3 {{fr}} * EMSLEY John, ''Nature's Building Blocks — An A-Z Guide to the Elements'', Oxford University Press, 2001 ISBN 978-0-19-850341-5 {{en}} * ''Geriadur brezhoneg'' An Here, Plougastell-Daoulaz, 2001 ISBN 978-2-86843-236-0 * ÉTIENNE Guy, ''Geriadur ar Stlenneg'', Preder, 1996 ISBN 978-2-901383-14-7 * HOLDEN Norman, ''History of the Origin of the Chemical elements and Their Discoverers'', New York, 2001 [http://www.nndc.bnl.gov/content/elements.html ''Brookhaven National Laboratory''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [http://www.iupac.org/publications/pac/ ''International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [https://web.archive.org/web/20121031181703/http://www.jinr.ru/default.asp?language=eng ''Joint Institute for Nuclear Research (ОИЯИ e Dubna)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 2012</small> * LIDE David R., ''CRC Handbook of Chemistry and Physics - 88th Edition'', CRC Press, 2007 ISBN 978-0-8493-0488-0 {{en}} * [http://www.nndc.bnl.gov/ ''National Nuclear Data Center''] {{en}} <small>Liamm oberiant 09 KZU 12</small> * [http://www.rsc.org/periodic-table/ ''Royal Society of Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 03 KZU 2012</small> * STWERTKA Albert, ''A Guide to the Elements'', Oxford University Press, 1996 ISBN 978-0-19-508083-4 {{en}} * [https://web.archive.org/web/20140104110225/http://webelements.com/ ''Webelements''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 2012</small> </div> {{ElfennoùKimiek}} [[Rummad:Elfennoù kimiek]] p2793jx7btlssr845r565yjmwtmspsy 0 100619 2195901 1847650 2026-07-28T19:45:21Z Kestenn 14086 2195901 wikitext text/x-wiki {{Disheñvelout}} '''Columbus''' zo un anv-lec'h saoznek deuet diwar anv latin [[Kristof Koulm]]. ==Lec'hioù== *[[Columbus (Georgia)]] * [[Columbus (Illinois)]] * [[Columbus (Indiana)]] * [[Columbus (Kansas)]] * [[Columbus (Kentucky)]] * [[Columbus (Minnesota)]] * [[Columbus (Mississippi)]] * [[Columbus (Missouri)]] * [[Columbus (Montana)]] * [[Columbus (Nebraska)]] * [[Columbus (New Jersey)]] * [[Columbus (New Mexico)]] * [[Columbus (New York)]] * [[Columbus (North Carolina)]] * [[Columbus (North Dakota)]] * [[Columbus (Ohio)]] * [[Columbus (Texas)]] * [[Columbus (Wisconsin)]] * [[Columbus (kêr), Wisconsin]] === Lec'hioù all=== * [[Columbus City (Iowa)]] * [[Kontelezh Columbus (North Carolina)]] ==Gouel== *'''[[Columbus Day]]''', gouel Kristof Koulm, lidet d'an [[12 a viz Here]]. ==Pennadoù kar== *[[Colombo]] *[[Colombia]] *[[Columbia]] abcrds849un87hm6r8ke9pidkt32ght 2195903 2195901 2026-07-28T19:48:30Z Ar choler 52661 /* Lec'hioù */ 2195903 wikitext text/x-wiki {{Disheñvelout}} '''Columbus''' zo un anv-lec'h saoznek deuet diwar anv latin [[Kristof Koulm]]. ==Lec'hioù== * [[Colombus (Arkansas)]] * [[Columbus (Georgia)]] * [[Columbus (Illinois)]] * [[Columbus (Indiana)]] * [[Columbus (Kansas)]] * [[Columbus (Kentucky)]] * [[Columbus (Minnesota)]] * [[Columbus (Mississippi)]] * [[Columbus (Missouri)]] * [[Columbus (Montana)]] * [[Columbus (Nebraska)]] * [[Columbus (New Jersey)]] * [[Columbus (New Mexico)]] * [[Columbus (New York)]] * [[Columbus (North Carolina)]] * [[Columbus (North Dakota)]] * [[Columbus (Ohio)]] * [[Columbus (Texas)]] * [[Columbus (Wisconsin)]] * [[Columbus (kêr), Wisconsin]] === Lec'hioù all=== * [[Columbus City (Iowa)]] * [[Kontelezh Columbus (North Carolina)]] ==Gouel== *'''[[Columbus Day]]''', gouel Kristof Koulm, lidet d'an [[12 a viz Here]]. ==Pennadoù kar== *[[Colombo]] *[[Colombia]] *[[Columbia]] d6y226k73qccpy71xppn5kua65zy1qc 0 101122 2195879 2095930 2026-07-28T17:28:10Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195879 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:auto; font-size:90%;" |- ! colspan="2"| <div style="background-image:linear-gradient(to right, #ffc0c0, #fff);"> {| width="100%" |- |[[Restr:Radiation warning symbol.svg|32px]] ! style="text-align:center; font-size:2em; padding-top:10px;"|Seaborgiom |[[Restr:Vector molecule.svg|32px|right]] |}</div> |- | colspan="2" style="text-align:center;"| [[Dubniom]] – '''Seaborgiom''' – [[Bohriom]] |- | colspan="2" style="text-align:center;"| {| |- | <br>[[Wolfram|W]]<br>'''Sg''' | colspan="2"| [[Restr:Sg-TableImage.svg|250px|Taolenn beriodek, Seaborgiom]] <div style="text-align: right"><mark>[[Taolenn beriodek an elfennoù|Taolenn beriodek]]</mark></div> |} |- bgcolor="#ffc0c0" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù hollek |- |'''[[Niver atomek]]''' || 106 |- |'''[[Rummad kimiek]]''' || [[Metal ardreuzat|Metaloù ardreuzat]] |- |'''[[Strollad eus an daolenn beriodek|Strollad]]''' || 6 |- |'''[[Trovezh (taolenn drovezhiek)|Trovezh]]''' || 7 |- |'''[[Bloc'h (taolenn drovezhiek)|Bloc'h]]''' || d |- |'''[[Tolz atomek]]''' || [269] |- bgcolor="#ffc0c0" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Aozadur elektronek |- | colspan="2" style="text-align:center;"| '''Aozadur elektronek an atomoù'''<br>[Rn] 5f¹⁴ 6d⁴ 7s² |- | colspan="2" style="text-align:center;"| Dasparzh an elektronoù : '''2, 8, 18, 32, 32, 12, 2''' |- | colspan="2" | [[Restr:Electron shell 106 Seaborgium - no label.svg|center|150px]] |- bgcolor="#ffc0c0" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù atomek |- valign="top" |'''[[Niver oksidadur]]''' || '''+6''' ''Oksidenn drenkek skañv'' |- |'''[[Tredanleiegezh]]''' || (stlenn ebet) <small>''(Skeul Linus Pauling)''</small> |- valign="top" |'''[[Gremmoù ionadur]]'''|| '''1 :''' 753 kJ/mol<br>'''2 :''' 1 650 kJ/mol<br>'''3 :''' 2 490 kJ/mol |- |'''[[Skin atomek]]''' || 132 pm (brasjedet) |- |'''[[Skin kenamsav]]''' || 143 pm |- |'''[[Skin Van der Vaals]]''' || (stlenn ebet) |- bgcolor="#ffc0c0" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù fizikel |- |'''[[Arvez]]''' || Kaled (diouganet) |- |'''[[Douester]] (≈20&nbsp;°C)''' || 23,2 g/cm³ (brasjedet) |- |'''[[Teuzverk]]''' || (stlenn ebet) |- |'''[[Bervverk]]''' || (stlenn ebet) |- |'''[[Tredanharzusted]]''' || (stlenn ebet) nΩ•m (e 20&nbsp;°C) |- ! colspan="2" style="text-align:center;"| ---- [[Restr:Info icon 001.svg|24px|link=[[Skoazell:Elfennoù kimiek]]]] |} Un [[elfenn gimiek]] eo ar '''seaborgiom''' ; '''Sg''' eo e [[arouez kimiek]], '''106''' e [[niver atomek]] ha '''263,118''' e [[mas atomek|dolz atomek]]. Ur [[metal ardreuzat]] eo. [[Skinoberiegezh|Skinoberiek]] eo ar seaborgiom<ref>[http://www.rsc.org/periodic-table/element/106/seaborgium ''Royal Society of Chemistry''] {{en}} Liamm oberiant 25 DU 2012</ref>. Un elfenn kevanaozet gant mab-den eo ar seaborgiom, n'eus ket anezhañ en natur. == Istor == E miz Gwengolo [[1974]], e ''Lawrence Berkeley National Laboratory'' (LBNL) e [[Kalifornia]], ur skipailh kaset gant Albert Ghiorso a zeuas a-benn da genderc'hañ un [[atom]] eus [[izotop]] 263 an elfenn 106 (²⁶³106) dre vombezenniñ ²⁴⁹[[Kaliforniom|Cf]] gant [[Nukleüs (an atomoù)|derc'hanoù]] ¹⁸[[oksigen|O]]<ref>[http://adsabs.harvard.edu/abs/1974PhRvL..33.1490G ''Astrophysics Data System''] {{en}} Liamm oberiant 25 DU 2012</ref>.<br> E [[1985]], en Ensavadur Unvanet an Enklaskoù Nukleel ([[ruseg]] : Объединённый институт ядерных исследований, ОИЯИ) e Dubna<ref>War-dro 125 km en norzh da [[Moskov|Voskov]] emañ Dubna. Un ''Наукоград'', ''naukograd'', "Kêr ar Skiantoù" eo ez-ofisiel.</ref> e teuas Georgiy Flerov, Youri Oganesian hag o skipailh da genaozañ an izotopoù ²⁵⁹106 ha ²⁶⁰106 dre vombezenniñ [[plom]] gant [[krom]]. Tabut a voe pa ginnigas LBNL envel an elfenn nevez en enor da unan eus izili ar skipailh, Glenn T. Seaborg ([[1912]]-[[1999]]), en devoa kemeret perzh e dizoloadur meur ag [[Aktinidoù|aktinid]]. ''Unnilhexium'' e voe an anv kinniget gant an ''International Union of Pure and Applied Chemistry'' (IUPAC) da c'hortoz gwell. E [[1994]] e kinnigas an IUPAC an anv ''rutherfordium'', ha divizout a reas ne vije elfenn ebet a gement a vije anvet en enor d'un den bev<ref>[http://iupac.org/publications/pac/66/12/2419/ IUPAC 1994] {{en}} Liamm oberiant 25 DU 2012</ref>. Enep an diviz-se e savas an ''American Chemical Society'' (ACS), pa oa bet anvet an [[einsteiniom]] e-kerzh buhez [[Albert Einstein]]. E [[1998]], pa voe tabut adarre a-zivout an elfennoù ₁₀₄[[Rutherfordiom|Rf]] betek ₁₀₈[[Hasiom|Hs]], ez asantas an IUPAC e vije ''seaborgium'' anv etrebroadel an elfenn 106. == Perzhioù == Dre arselliñ an izotop stabilañ '''²⁷¹Sg''', eo 2,4 munutenn e [[hanter-vuhez]], e ouzer ez eo perzhioù ₁₀₆Sg par da re e amezeg er [[strollad eus an daolenn beriodek|strollad]] 6, ar [[wolfram]] ₇₄W.<br> Diouganet eo e vije Sg an elfenn bounnerañ e strollad 6 an daolenn, dindan ₂₄[[Krom|Cr]], ₄₂[[Molibden|Mo]] ha ₇₄W. Dre m'eo +6 niver oksidadur an teir elfenn-se ha dre ma teu stabiloc'h-stabilañ a-feur ma tiskenner er strollad e c'haller lavaret ez eo +6 (stabil) niver oksidadur ar seaborgiom. === Kimiek === Diwar re ₄₂[[Molibden|Mo]] ha ₇₄W e c'haller diouganañ e vo perzhioù kimiek ar seaborgiom par da re e amezeien. === Izotopoù === Meur ag izotop da Sg zo bet kevanaozet a-c'houde 1974, dre zagweredoù disheñvel, a gavor en daolenn amañ a-is. {| |- | {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- ! Izotop !! Kavet e !! Dazgwered |- | ²⁵⁸Sg || 1994 || ²⁰⁹Bi(⁵¹V,2n) |- | ²⁵⁹Sg || 1985 || ²⁰⁷Pb(⁵⁴Cr,2n) |- | ²⁶⁰Sg || 1985 || ²⁰⁸Pb(⁵⁴Cr,2n) |- | ^261gSg || 1985 || ²⁰⁸Pb(⁵⁴Cr,n) |- | ^261mSg || 2009 || ²⁰⁸Pb(⁵⁴Cr,n) |- | ²⁶²Sg || 2001 || ²⁰⁷Pb(⁶⁴Ni,n)<ref name="DsRef">Gwelit ₁₁₀[[Darmstadtiom|Ds]]</ref> |- | ^263mSg || 1974 || ²⁴⁹Cf(¹⁸O,4n) |- | ^263gSg || 1994 || ²⁰⁸Pb(⁶⁴Ni,n)<ref name="DsRef" /> |} | {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! Izotop !! Kavet e !! Dazgwered |- | ²⁶⁴Sg || 2006 || ²³⁸U(³⁰Si,4n) |- | ²⁶⁵Sg || 1993 || ²⁴⁸Cm(²²Ne,5n) |- | ²⁶⁶Sg || 2004 || ²⁴⁸Cm(²⁶Mg,4n) |- | ²⁶⁷Sg || 2004 || ²⁴⁸Cm(²⁶Mg,3n)<ref>Gwelit ₁₀₈[[Hasiom|Hs]]</ref> |- | ²⁶⁸Sg || colspan="2" | (dianav) |- | ²⁶⁹Sg || 2010 || ²⁴²Pu(⁴⁸Ca,5n)<ref name="FlRef">Gwelit ₁₁₄[[Fleroviom|Fl]]</ref> |- | ²⁷⁰Sg || colspan="2" | (dianav) |- | ²⁷¹Sg || 2003 || ²⁴²Pu(⁴⁸Ca,3n)<ref name="FlRef"/> |} |} == Arver == Hini ebet, war-bouez an enklaskoù. == Notennoù == {{Daveoù}} <div style="font-size:90%;"> == Daveennoù == * [http://portal.acs.org/portal/acs/corg/content ''American Chemical Society''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 12</small> * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Gimiezh'', Preder, Plomelin, 2008 ISBN 978-2-901383-69-7 [http://preder.net/index.php?lang=bz Preder] * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Fizik'', Preder, Plomelin, 2006 ISBN 978-2-901383-64-2 * ''Annales de chimie et de physique'', [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb343780820/date.r=.langFR Gallica / ''Bibliothèque nationale de France''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic weights of the elements 2007 (IUPAC Technical Report)'' [http://www.iupac.org/publications/pac/81/11/2131/ ''Pure an Applied Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic Weights and Isotopic Compositions for All Elements'' [http://physics.nist.gov/cgi-bin/Compositions/stand_alone.pl?ele=&ascii=html&isotype=some ''National Institute of Standards and Technology''] {{en}} <small>Liamm oberiant 18 HER 12</small> * [https://web.archive.org/web/20110525023159/http://www.brgm.fr/index.jsp ''Bureau de Recherche Géologique et Minière (BRGM)''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * CONSIDINE Glenn D., ''Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry'', Wiley-Interscience, 2005 ISBN 978-0-471-61525-5 {{en}} * DEPOVERE Paul, ''La classification périodique des éléments — La merveille fondamentale de l'Univers'', De Boeck, Brussels, Belgia, 2002 ISBN 978-2-8041-4107-3 {{fr}} * EMSLEY John, ''Nature's Building Blocks — An A-Z Guide to the Elements'', Oxford University Press, 2001 ISBN 978-0-19-850341-5 {{en}} * ''Geriadur brezhoneg'' An Here, Plougastell-Daoulaz, 2001 ISBN 978-2-86843-236-0 * ÉTIENNE Guy, ''Geriadur ar Stlenneg'', Preder, 1996 ISBN 978-2-901383-14-7 * HOLDEN Norman, ''History of the Origin of the Chemical elements and Their Discoverers'', New York, 2001 [http://www.nndc.bnl.gov/content/elements.html ''Brookhaven National Laboratory''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [http://www.iupac.org/publications/pac/ ''International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [https://web.archive.org/web/20121031181703/http://www.jinr.ru/default.asp?language=eng ''Joint Institute for Nuclear Research (ОИЯИ e Dubna)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 2012</small> * LIDE David R., ''CRC Handbook of Chemistry and Physics - 88th Edition'', CRC Press,2007 ISBN 978-0-8493-0488-0 {{en}} * [http://www.nndc.bnl.gov/ ''National Nuclear Data Center''] {{en}} <small>Liamm oberiant 09 KZU 12</small> * [http://www.rsc.org/periodic-table/ ''Royal Society of Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 03 KZU 2012</small> * STWERTKA Albert, ''A Guide to the Elements'', Oxford University Press, 1996 ISBN 978-0-19-508083-4 {{en}} * [https://web.archive.org/web/20140104110225/http://webelements.com/ ''Webelements''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 2012</small> </div> {{ElfennoùKimiek}} [[Rummad:Elfennoù kimiek]] 7k2f8cyhuvrtb3j27irk8rwr1ttounx 0 102030 2195869 2095834 2026-07-28T14:31:09Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195869 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:auto; font-size:90%;" |- ! colspan="2"| <div style="background-image:linear-gradient(to right, #ffbfff, #fff);"> {| width="100%" |- |[[Restr:Radiation warning symbol.svg|32px]] ! style="text-align:center; font-size:2em; padding-top:10px;"|Samariom |[[Restr:Vector molecule.svg|32px|right]] |}</div> |- | colspan="2" style="text-align:center;"| [[Prometiom]] – '''Samariom''' – [[Europiom]] |- | colspan="2" | {| |- | <br>'''Sm'''<br>[[Plutoniom|Pu]] | colspan="2"| [[Restr:Sm-TableImage.svg|250px|Taolenn beriodek, Samariom]] <div style="text-align: right"><mark>[[Taolenn beriodek an elfennoù|Taolenn beriodek]]</mark></div> |} |- bgcolor="#ffbfff" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù hollek |- |'''[[Niver atomek]]''' || 62 |- |'''[[Rummad kimiek]]''' || [[Lantanid]]où |- |'''[[Strollad eus an daolenn beriodek|Strollad]]''' || Lantanidoù |- |'''[[Trovezh (taolenn drovezhiek)|Trovezh]]''' || 6 |- |'''[[Bloc'h (taolenn drovezhiek)|Bloc'h]]''' || f |- |'''[[Tolz atomek]]''' || 150,36 |- bgcolor="#ffbfff" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Aozadur elektronek |- | colspan="2" style="text-align:center;"| '''[[Aozadur elektronek an atomoù|[Xe] 4f⁶ 6s²]]'''<br>Dasparzh an elektronoù : '''2, 8, 18, 24, 8, 2''' |- | colspan="2" | [[Restr:Electron shell 062 Samarium - no label.svg|center|150px]] |- bgcolor="#ffbfff" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù atomek |- valign="top" |'''[[Niver oksidadur]]''' || '''+ 3''', +2<br>''Oksidenn [[bazenn|vazennek]] skañv'' |- |'''[[Tredanleiegezh]]''' || 1,170 <small>''(Skeul Linus Pauling)''</small> |- valign="top" |'''[[Gremmoù ionadur]]'''|| '''1 :''' 544,524 kJ/mol<br>'''2 :''' 1 068,092 kJ/mol<br>'''3 :''' 2 257,755 kJ/mol<br>'''4 :''' 3 994,490 kJ/mol |- |'''[[Skin atomek]]''' || 236 pm |- |'''[[Skin kenamsav]]''' || 185 pm |- |'''[[Skin Van der Vaals]]''' || (stlenn ebet) |- bgcolor="#ffbfff" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù fizikel |- |'''[[Arvez]]''' || Kaled |- | '''[[Douester]] (≈20°C)''' || 7,536 g/cm³ |- | '''[[Teuzverk]]''' || 1 072°C |- | '''[[Bervverk]]''' || 1 794°C |- | '''[[Tredanharzusted]]''' || 0,94 nΩ•m (e 20°C) |- bgcolor="#ffbfff" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Neuz an elfenn |- | colspan="2" | [[Restr:Samarium-2.jpg|280px|center]] ---- |- ! [[Restr:Info icon 001.svg|24px|link=[[Skoazell:Elfennoù kimiek]]]] |} Un [[elfenn gimiek]] eo ar '''samariom''' ; '''Sm''' eo e [[arouez kimiek]], '''62''' e [[niver atomek]] ha '''150,36''' e [[mas atomek|dolz atomek]]. == Istor == E [[1879]] e voe dizoloet ar samariom gant ar [[kimiezh|c'himiour]] [[Bro-C'hall|gall]] Paul Émile Lecoq de Boisbaudran en un tamm kailh ''samarskit'', ([[Itriom|Y]],[[Karbon|C]],[[Uraniom|U]],[[Houarn|Fe]])₃([[Niobiom|Nb]],[[Tantalom|Ta]],[[Titaniom|Ti]])₅[[Oksigen|O]]₁₆.<br> Diwar anv ar c'hailh ''samarskit'' e tibabas Paul Émile de Boisbaudran hini an elfenn nevez. [[Douar rouez|Douaroù rouez]] all a voe tennet eus ar samariom bet hiniennekaet e 1879, rak ampur e oa : ar [[gadoliniom]] ₆₄Gd e [[1886]] hag an [[europiom]] ₆₃Eu e [[1901]]. == Perzhioù == Ur metal liv an arc'hant eo ar samariom glan. [[Oksidadur|Oksidet]] e vez tamm-ha-tamm pa vez lezet en [[aer]], ha pegañ a ra an [[tan]] ennañ e 150&nbsp;°C. Zoken pa vez miret en eoul e vez oksidet, ar pezh a ro ul liv gris-arvelen dezhañ. Evit ma chomfe lufrus ez eo ret e virout en un endalc'her gant ur [[gaz]] diheged evel an [[argon]] ₁₈Ar.<br> === Kimiek === * Gorrek e tazgwered ar samariom gant dour yen, ha buan gant dour zomm : :2 Sm [k] + 6 H₂O [d] → 2 Sm(OH)₃ [dz] + 3 H₂ [g]<ref>Alc'hwez : ''k'' = kalet, ''d'' = dourek, ''dz'' = dourzileizhenn, ''g'' = gaz</ref> * Aes eo dileizhañ ar samariom en [[trenkenn sulfurek|drenkenn sulfurek]] H₂SO₄ : :2 Sm [k] + 3 H₂SO₄ [dz] → 2 Sm [dz] + 3 SO₄ [dz] + 3H₂ [g] === Izotopoù === [[Skinoberiegezh|Skinoberiek]] eo ar samariom a gaver en natur. Pevar [[izotop]] zo : '''¹⁴⁴Sm''', '''¹⁵⁰Sm''', '''¹⁵²Sm''' ha '''¹⁵⁴Sm'''.<br> Samariom-152 eo an hini paotañ. {| class="wikitable" |+ Izotopoù stabilañ ar samariom |- ! scope="col" | Izotop ! scope="col" | % en natur ! scope="col" | [[Hanter-vuhez]] ! scope="col" | Digevanad |- align="center" | '''¹⁴⁴Sm''' || 3,07 | colspan="2" | stabil, 82 [[neutron]] |- align="center" | '''¹⁴⁵Sm''' || kevanaozet || 340 devezh || ¹⁴⁵[[Prometiom|Pm]] |- align="center" | '''¹⁴⁶Sm''' || louc'hoù || 1,03x10⁸ bloavezh || ¹⁴²Nd |- align="center" | '''¹⁴⁷Sm''' || 14,99 || 1,06x10¹¹ bloavezh || ¹⁴³Nd |- align="center" | '''¹⁴⁸Sm''' || 11,24 || 7x10¹⁵ bloavezh || ¹⁴⁴Nd |- align="center" | '''¹⁴⁹Sm''' || 13,82 || > 2x10¹⁵ vloavezh || ¹⁴⁵Nd |- align="center" | '''¹⁵⁰Sm''' || 7,38 | colspan="2" | stabil, 88 [[neutron]] |- align="center" | '''¹⁵¹Sm''' || kevanaozet || 90 bloavezh || ¹⁵¹Eu |- align="center" | '''¹⁵²Sm''' || 26,75 | colspan="2" | stabil, 90 [[neutron]] |- align="center" | '''¹⁵³Sm''' || kevanaozet || 46,284 [[eilenn|eurvezh]] || ¹⁵³Eu |- align="center" | '''¹⁵⁴Sm''' || 22,75 || > 2,3x10¹⁸ vloavezh || ¹⁵⁴Gd |} == Arver == * [[Gwarellegezh|Gwarelloù]] samariom-[[kobalt]] (SmCo₅ pe Sm₂Co₁₇) eo an arver pennañ. Dek mil gwezh galloudusoc'h eget ar gwarelloù graet diwar houarn eo ar gwarelloù-se ; n'eus nemet ar re a zo fardet diwar neodimiom a zo galloudusoc'h c'hoazh, hogen diaesoc'h eo diwarellaat ar re Sm-Co, ha betek 700&nbsp;°C da nebeutañ e chomont stabil (300-400&nbsp;°C evit ar gwarelloù Nd).<br> :E kefluskerioù bihan, e selaouelloù, klevelloù ar binvioù-seniñ e kaver hevelep gwarelloù. * Evel ar [[prazeodimiom]] e kaver samariom er c'hleuzeurioù dre wareg a vez implijet e greantelerezh ar [[sinema]].<ref name="CRC">''CRC Handbook of Chemistry and Physics''</ref> * Arveret e vez da greñvaat [[strink]]ennoù ''[[fluor]]id [[kalkiom]]'' CaF₂ evit fardañ [[laser]]où.<ref name="RCS">[http://www.rsc.org/periodic-table/element/62/samarium ''Royal Chemical Society''] {{en}} <small>Liamm oberiant 28 GEN 13</small></ref> * Samariom a implijer da fardañ [[gwer]] a zo gouest da lonkañ arskinoù [[danruz]].<ref name="RCS" /> * Implijet e vez ivez da lonkañ neutronoù en [[dazgwereder derc'hanel|dazgwerederioù derc'hanel]].<ref name="RCS" /> == Notennoù == {{Daveoù}} <div style="font-size:90%;"> == Daveennoù == * [http://portal.acs.org/portal/acs/corg/content ''American Chemical Society''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 12</small> * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Gimiezh'', Preder, Plomelin, 2008 ISBN 978-2-901383-69-7 [http://preder.net/index.php?lang=bz Preder] * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Fizik'', Preder, Plomelin, 2006 ISBN 978-2-901383-64-2 * ''Annales de chimie et de physique'', [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb343780820/date.r=.langFR Gallica / ''Bibliothèque nationale de FranPr''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic weights of the elements 2007 (IUPAC Technical Report)'' [http://www.iupac.org/publications/pac/81/11/2131/ ''Pure an Applied Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic Weights and Isotopic Compositions for All Elements'' [http://physics.nist.gov/cgi-bin/Compositions/stand_alone.pl?ele=&ascii=html&isotype=some ''National Institute of Standards and Technology''] {{en}} <small>Liamm oberiant 18 HER 12</small> * [https://web.archive.org/web/20110525023159/http://www.brgm.fr/index.jsp ''Bureau de Recherche Géologique et Minière (BRGM)''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * CONSIDINE Glenn D., ''Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry'', Wiley-InterscienPr, 2005 ISBN 978-0-471-61525-5 {{en}} * DEPOVERE Paul, ''La classification périodique des éléments — La merveille fondamentale de l'Univers'', De Boeck, Brussels, Belgia, 2002 ISBN 978-2-8041-4107-3 {{fr}} * EMSLEY John, ''Nature's Building Blocks — An A-Z Guide to the Elements'', Oxford University Press, 2001 ISBN 978-0-19-850341-5 {{en}} * ''Geriadur brezhoneg'' An Here, Plougastell-Daoulaz, 2001 ISBN 978-2-86843-236-0 * ÉTIENNE Guy, ''Geriadur ar Stlenneg'', Preder, 1996 ISBN 978-2-901383-14-7 * HOLDEN Norman, ''History of the Origin of the Chemical elements and Their Discoverers'', New York, 2001 [http://www.nndc.bnl.gov/content/elements.html ''Brookhaven National Laboratory''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [http://www.iupac.org/publications/pac/ ''International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [https://www.jlab.org/ ''Jefferson Lab''] {{en}} <small>Liamm oberiant 22 KZU 2012</small> * [https://web.archive.org/web/20121031181703/http://www.jinr.ru/default.asp?language=eng ''Joint Institute for Nuclear Research (ОИЯИ e Dubna)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 2012</small> * [http://www.elementschimiques.fr/?fr/proprietes/chimiques/rayon-de-van-der-waals ''Les propriétés chimiques''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 07 GEN 13</small> * LIDE David R., ''CRC Handbook of Chemistry and Physics - 88th Edition'', CRC Press,2007 ISBN 978-0-8493-0488-0 {{en}} * [http://www.rsc.org/periodic-table/ ''Royal Society of Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 03 KZU 2012</small> * STWERTKA Albert, ''A Guide to the Elements'', Oxford University Press, 1996 ISBN 978-0-19-508083-4 {{en}} * [https://web.archive.org/web/20140104110225/http://webelements.com/ ''Webelements''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 2012</small> </div> {{ElfennoùKimiek}} [[Rummad:Elfennoù kimiek]] g0oo02ry7v8ldt1wuni4msduaon19b3 0 102150 2195924 2095839 2026-07-29T02:16:06Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195924 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:auto; font-size:90%;" |- ! colspan="2"| <div style="background-image:linear-gradient(to right, #ffbfff, #fff);"> {| width="100%" |- ! style="text-align:right; font-size:2em; padding-top:10px;"|Terbiom |[[Restr:Vector molecule.svg|32px|right]] |}</div> |- | colspan="2" style="text-align:center;"| [[Gadoliniom]] – '''Terbiom''' – [[Disproziom]] |- | colspan="2" | {| |- | <br>'''Tb'''<br>[[Berkeliom|Bk]] | colspan="2"| [[Restr:Tb-TableImage.svg|250px|Taolenn beriodek, Terbiom]] <div style="text-align: right"><mark>[[Taolenn beriodek an elfennoù|Taolenn beriodek]]</mark></div> |} |- bgcolor="#ffbfff" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù hollek |- |'''[[Niver atomek]]''' || 65 |- |'''[[Rummad kimiek]]''' || [[Lantanid]]où |- |'''[[Strollad eus an daolenn beriodek|Strollad]]''' || Lantanidoù |- |'''[[Trovezh (taolenn drovezhiek)|Trovezh]]''' || 6 |- |'''[[Bloc'h (taolenn drovezhiek)|Bloc'h]]''' || f |- |'''[[Tolz atomek]]''' || 158,92534 ± 0,00002 |- bgcolor="#ffbfff" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Aozadur elektronek |- | colspan="2" style="text-align:center;"| '''[[Aozadur elektronek an atomoù|[Xe] 4f⁹ 6s²]]'''<br>Dasparzh an elektronoù : '''2, 8, 18, 27, 8, 2''' |- | colspan="2" | [[Restr:Electron shell 065 Terbium - no label.svg|center|150px]] |- bgcolor="#ffbfff" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù atomek |- valign="top" |'''[[Niver oksidadur]]''' || '''+ 3'''<br>''Oksidenn [[bazenn|vazennek]] skañv'' |- |'''[[Tredanleiegezh]]''' || 1,2 <small>''(Skeul Linus Pauling)''</small> |- valign="top" |'''[[Gremmoù ionadur]]'''|| '''1 :''' 565,770 kJ/mol<br>'''2 :''' 1 111,510 kJ/mol<br>'''3 :''' 2 113,992 kJ/mol<br>'''4 :''' 3 839,148 kJ/mol |- |'''[[Skin atomek]]''' || 233 pm |- |'''[[Skin kenamsav]]''' || 181 pm |- |'''[[Skin Van der Vaals]]''' || (stlenn ebet) |- bgcolor="#ffbfff" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù fizikel |- |'''[[Arvez]]''' || Kaled |- | '''[[Douester]] (≈20&nbsp;°C)''' || 8,267 g/cm³ |- | '''[[Teuzverk]]''' || 1 356&nbsp;°C |- | '''[[Bervverk]]''' || 3 230&nbsp;°C |- | '''[[Tredanharzusted]]''' || 1,15 nΩ•m (e 20&nbsp;°C) |- bgcolor="#ffbfff" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Neuz an elfenn |- | colspan="2" | [[Restr:Terbium-2.jpg|280px|center]] ---- |- ! [[Restr:Info icon 001.svg|24px|link=[[Skoazell:Elfennoù kimiek]]]] |} Un [[elfenn gimiek]] eo an '''terbiom''' ; '''Tb''' eo e [[arouez kimiek]], '''65''' e [[niver atomek]] ha '''158,925''' e [[mas atomek|dolz atomek]]. == Istor == E [[1843]] e voe dinoet an terbiom en un tamm kailh ''gadolinit'', war an dro gant [[erbiom]] ₅₇Er hag [[iterbiom]] ₇₀Yb, gant ar [[kimiezh|c'himiour]] [[Sveden|svedat]] [[Carl Gustaf Mosander]].<br> Deveret eus [[Ytterby]], anv ur gêriadenn tost da [[Stockholm]] ma teue an tamm kailh, eo anv an elfenn 65. <!-- == Kenderc'hadur == --> == Perzhioù == Ur metal liv an arc'hant eo an terbiom ; ''orjalennus'' eo, da lavaret eo e c'haller e astenn hep na dorrfe, ha ''govelius'' eo, da lavaret eo e c'haller e bladañ a-daolioù mailh. Ken blot eo ma c'haller troc'hañ un dolzennad Tb gant ur gontell.<br> N'eus ket kalz terbiom e [[Douar (planedenn)|krestenenn an Douar]], war-dro 1,2 [[kilogramm|mg]]/kg hepken ; al lantanid kentañ o vont da get e vo hep mar<ref>[https://web.archive.org/web/20151014090246/http://ecoinfo.cnrs.fr/article129.html?lang=fr ''EcoInfo''] {{fr}} Liamm oberiant 05 C'HWE 13</ref>. Evit poent e vez gounezet dre genderc'hañ lantanidoù pounner evel ar [[samariom]] ₆₂Sm, an [[europiom]] ₆₃Eu hag ar [[gadoliniom]] ₆₄Gd.<br> [[Ferromagnetegezh|''Ferromagnetek'']] eo an terbiom e [[gwrezverk]]où yenoc'h eget -54,15&nbsp;°C : treiñ a ra da [[gwarellegezh|warell]]. === Kimiek === * Buan e tazgwered an terbiom gant [[dour]] zomm, gorrekoc'h gant dour yen : :2 Tb [k] + 6 [[hidrogen|H]]₂O [d] → 2 Tb(OH)₃ [dz] + 3 H₂ [g]<ref>Alc'hwez : ''k'' = kalet, ''d'' = dourek, ''dz'' = dourzileizhenn, ''g'' = [[gaz]]</ref> * Aes eo lakaat terbiom da zeviñ : :8 Tb + 7 O₂ → 2 Tb₄O₇ * Aes ivez eo dileizhañ an terbiom en [[trenkenn sulfurek|drenkenn sulfurek]] : :2 Tb + 3 H₂[[sulfur|S]]O₄ → 2 Tb³⁺ + 3 SO₄ + 3 H₂ Liv rozwenn eo Tb³⁺, evel ar c'henaozad [Tb(OH₂)₉]³⁺. * Gant an holl [[halogen]]où, aroueziet amañ dre ''X'', e tazgwered Tb : :2 Tb + 3 ''X''₂ → 2 Tb''X''₃ === Izotopoù === Terbiom-159 (¹⁵⁹Tb) eo an [[izotop]] stabil nemetañ a gaver en [[natur]]. Skinizotopoù zo bet deskrivet ivez, 36 anezho ; kevanaozet eo bet lod skinizotopoù, Tb-157 ha Tb-158 o vezañ ar re stabilañ, gant un [[hanter-vuhez]] a 71 bloavezh ha 180 bloavezh a-getep. {| class="wikitable" |+ Izotopoù stabilañ an terbiom |- ! scope="col" | Izotop ! scope="col" | % en natur ! scope="col" | Hanter-vuhez ! scope="col" | Digevanad |- align="center" | '''¹⁵⁷Tb''' || kevanaozet || 71 bloavezh || ¹⁵⁷Gd |- align="center" | rowspan="2" | '''¹⁵⁸Tb''' | rowspan="2" | kevanaozet | rowspan="2" | 180 bloavezh | ¹⁵⁸Gd<br/><small>dre [[degerc'had elektronoù|zegerc'had]]</small> |- align="center" | ¹⁵⁸Dy<br /><small>dre [[rannig β|skinoù β]]</small> |- align="center" | '''¹⁵⁹Tb''' || 100 | colspan="2" | stabil, 94 [[neutron]] |} == Arver == * Kendreluc'h [[oksidadur|oksidenn]] an terbiom Tb₂O₃ a implijer da fardañ kleuzeurioù (lampoù) ha skrammoù [[skinoù X]]. * Terbiom a lakaer kevret gant ''oksidenn [[zirkoniom]]'' ZrO₂ er [[pod dre helosk|podoù dre helosk]] evit o stabilaat pa labouront e [[gwrezverk]]où uhel. * Gant terbiom e pister ''[[fluor]]id [[kalkiom]]'' CaF₂, ''[[wolfram|tungstat]] kalkiom'' CaWO₄ ha ''[[molibden|molibdat]] [[strontiom]]'' SrMoO₄ a-benn fardañ ardivinkoù [[elektronek]]. * Haloù Tb a implijer da fardañ [[laser]]ioù. == Notennoù == {{Daveoù}} <div style="font-size:90%;"> == Daveennoù == * [http://portal.acs.org/portal/acs/corg/content ''American Chemical Society''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 12</small> * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Gimiezh'', Preder, Plomelin, 2008 ISBN 978-2-901383-69-7 [http://preder.net/index.php?lang=bz Preder] * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Fizik'', Preder, Plomelin, 2006 ISBN 978-2-901383-64-2 * ''Annales de chimie et de physique'', [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb343780820/date.r=.langFR Gallica / ''Bibliothèque nationale de FranPr''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic weights of the elements 2007 (IUPAC Technical Report)'' [http://www.iupac.org/publications/pac/81/11/2131/ ''Pure an Applied Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic Weights and Isotopic Compositions for All Elements'' [http://physics.nist.gov/cgi-bin/Compositions/stand_alone.pl?ele=&ascii=html&isotype=some ''National Institute of Standards and Technology''] {{en}} <small>Liamm oberiant 18 HER 12</small> * [https://web.archive.org/web/20110525023159/http://www.brgm.fr/index.jsp ''Bureau de Recherche Géologique et Minière (BRGM)''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * CONSIDINE Glenn D., ''Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry'', Wiley-InterscienPr, 2005 ISBN 978-0-471-61525-5 {{en}} * DEPOVERE Paul, ''La classification périodique des éléments — La merveille fondamentale de l'Univers'', De Boeck, Brussels, Belgia, 2002 ISBN 978-2-8041-4107-3 {{fr}} * EMSLEY John, ''Nature's Building Blocks — An A-Z Guide to the Elements'', Oxford University Press, 2001 ISBN 978-0-19-850341-5 {{en}} * ''Geriadur brezhoneg'' An Here, Plougastell-Daoulaz, 2001 ISBN 978-2-86843-236-0 * ÉTIENNE Guy, ''Geriadur ar Stlenneg'', Preder, 1996 ISBN 978-2-901383-14-7 * HOLDEN Norman, ''History of the Origin of the Chemical elements and Their Discoverers'', New York, 2001 [http://www.nndc.bnl.gov/content/elements.html ''Brookhaven National Laboratory''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [http://www.iupac.org/publications/pac/ ''International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [https://www.jlab.org/ ''Jefferson Lab''] {{en}} <small>Liamm oberiant 22 KZU 2012</small> * [https://web.archive.org/web/20121031181703/http://www.jinr.ru/default.asp?language=eng ''Joint Institute for Nuclear Research (ОИЯИ e Dubna)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 2012</small> * [http://www.elementschimiques.fr/?fr/proprietes/chimiques/rayon-de-van-der-waals ''Les propriétés chimiques''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 07 GEN 13</small> * LIDE David R., ''CRC Handbook of Chemistry and Physics - 88th Edition'', CRC Press,2007 ISBN 978-0-8493-0488-0 {{en}} * [http://www.rsc.org/periodic-table/ ''Royal Society of Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 03 KZU 2012</small> * STWERTKA Albert, ''A Guide to the Elements'', Oxford University Press, 1996 ISBN 978-0-19-508083-4 {{en}} * [https://web.archive.org/web/20140104110225/http://webelements.com/ ''Webelements''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 2012</small> </div> {{ElfennoùKimiek}} [[Rummad:Elfennoù kimiek]] 2i15icwq9bf5cjhslxqaa82vxed0l1i 0 102365 2195941 2128514 2026-07-29T08:10:47Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195941 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:auto; font-size:90%;" |- ! colspan="2"| <div style="background-image:linear-gradient(to right, #ffbfff, #fff);"> {| width="100%" |- ! style="text-align:right; font-size:2em; padding-top:10px;"|Tuliom |[[Restr:Vector molecule.svg|32px|right]] |}</div> |- | colspan="2" style="text-align:center;"| [[Erbiom]] – '''Tuliom''' – [[Iterbiom]] |- | colspan="2" | {| |- | <br>'''Tm'''<br>[[Mendeleviom|Md]] | colspan="2"| [[Restr:Tm-TableImage.svg|250px|Taolenn beriodek, Tuliom]] <div style="text-align: right"><mark>[[Taolenn beriodek an elfennoù|Taolenn beriodek]]</mark></div> |} |- bgcolor="#ffbfff" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù hollek |- |'''[[Niver atomek]]''' || 69 |- |'''[[Rummad kimiek]]''' || [[Lantanid]]où |- |'''[[Strollad eus an daolenn beriodek|Strollad]]''' || Lantanidoù |- |'''[[Trovezh (taolenn drovezhiek)|Trovezh]]''' || 6 |- |'''[[Bloc'h (taolenn drovezhiek)|Bloc'h]]''' || f |- |'''[[Tolz atomek]]''' || 168,934 |- bgcolor="#ffbfff" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Aozadur elektronek |- | colspan="2" style="text-align:center;"| '''[[Aozadur elektronek an atomoù|[Xe] 4f¹³ 6s²]]'''<br>Dasparzh an elektronoù : '''2, 8, 18, 31, 8, 2''' |- | colspan="2" | [[Restr:Electron shell 069 Thulium - no label.svg|center|150px]] |- bgcolor="#ffbfff" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù atomek |- valign="top" |'''[[Niver oksidadur]]''' || '''+ 3'''<br>''Oksidenn [[bazenn|vazennek]] skañv'' |- |'''[[Tredanleiegezh]]''' || 1,25 <small>''(Skeul Linus Pauling)''</small> |- valign="top" |'''[[Gremmoù ionadur]]'''|| '''1 :''' 596,695 kJ/mol<br>'''2 :''' 1 162,647 kJ/mol<br>'''3 :''' 2 284,771 kJ/mol<br>'''4 :''' 4 119,920 kJ/mol |- |'''[[Skin atomek]]''' || 227 pm |- |'''[[Skin kenamsav]]''' || 177 pm |- |'''[[Skin Van der Vaals]]''' || (stlenn ebet) |- bgcolor="#ffbfff" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù fizikel |- |'''[[Arvez]]''' || Kaled |- | '''[[Douester]] (≈20&nbsp;°C)''' || 9,325 g/cm³ |- | '''[[Teuzverk]]''' || 1 545&nbsp;°C |- | '''[[Bervverk]]''' || 1 950&nbsp;°C |- | '''[[Tredanharzusted]]''' || 676 nΩ•m (e 20&nbsp;°C) |- bgcolor="#ffbfff" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Neuz an elfenn |- | colspan="2" | [[Restr:Tm,69.jpg|280px|center]] ---- |- ! [[Restr:Info icon 001.svg|24px|link=[[Skoazell:Elfennoù kimiek]]]] |} {{Quotation|''Arabat eo droukveskañ Tuliom'' '''₆₉Tm''' ''gant'' [[Talliom]] '''₈₁Tl''' ''pe gant'' [[Toriom]] '''₉₀Th''' ''!''}} Un [[elfenn gimiek]] eo an '''tuliom''' ; '''Tm''' eo e [[arouez kimiek]], '''69''' e [[niver atomek]] ha '''168,934''' e [[mas atomek|dolz atomek]]. == Istor == E [[1879]] e voe hiniennekaet stumm [[Oksidadur|oksidet]] an elfenn 69 gant ar [[kimiezh|c'himiour]] [[Sveden|svedat]] Per Teodor Cleve e Skol-veur [[Uppsala]] e Sveden, a-douez lantanidoù all a oa en un tamm oksidenn [[erbiom]] Er₂O₃ na oa ket glan. Div elfenn a gavas neuze : an [[holmiom]] ₆₇Ho hag an elfenn 69, a anvas ''Tulium'' diwar anv [[latin]] [[Skandinavia]].<br> Gant ar c'himiour [[Bro-Saoz|saoz]] Charles James e voe kenderc'het tuliom peuzc'hlan dre un argezh a 15 000 pazenn, evel m'en embannas e [[1911]].<br> Adal dibenn an degad [[1950]] e voe gwerzhet tuliom glan (99,9 %) gant an embregerezh [[Stadoù-Unanet Amerika|amerikan]] ''Lindsay Chemical Division of American Potash & Chemical Corporation''<ref>HEDRICK James B., ''Rare-Earth Metals'', [https://web.archive.org/web/20110110181854/http://minerals.usgs.gov//minerals//pubs//commodity//rare_earths//740798.pdf ''United States Geological Survey (USGS)''] {{en}} Liamm oberiant 24 C'HWE 13</ref>. == Perzhioù == Ur metal blot liv an arc'hant eo an tuliom. Govelius eo, da lavaret eo e c'haller e bladañ a-daolioù morzhol ; orjalennus eo ivez : tu zo d'e astenn hep na dorrfe.<br> [[Ferromagnetegezh|''Ferromagnetek'']] eo an tuliom e [[gwrezverk]]où yenoc'h eget -241,15&nbsp;°C : treiñ a ra da [[gwarellegezh|warell]].<br> Gourzhferromagnetek eo etre -241,15 ha -217,15&nbsp;°C : n'eus gwarellegezh ken gantañ.<br> E gwrezverkoù tommoc'h eget -217,15&nbsp;°C e tro da [[Kewarellegezh|gewarellek]], da lavaret eo e vez desachet gant ur warellvaez diavaez.<br> Buan e tro da [[gaz|c'haz]] pa vez en e stumm dourek. === Kimiek === * Buan e tazgwered an tuliom gant [[dour]] zomm, gorrekoc'h gant dour yen : :2 Tm [k] + 6 [[hidrogen|H]]₂O [d] → 2 Tm(OH)₃ [dz] + 3 H₂ [g]<ref>Alc'hwez : ''k'' = kalet, ''d'' = dourek, ''dz'' = dourzileizhenn, ''g'' = [[gaz]]</ref> * Dilufrañ gorrek a ra an tuliom en [[aer]], hag aes eo e lakaat da zeviñ e 150&nbsp;°C : :4 Tm + 3 O₂ → 2 Tm₂O₃ (''trioksidenn tuliom'') * Aes ivez eo dileizhañ an tuliom en [[trenkenn sulfurek|drenkenn sulfurek]] : :2 Tm [k] + 3 H₂[[sulfur|S]]O₄ [dz] → 2 Tm³⁺ [dz] + 3 SO₄^2- [dz] + 3 H₂ [g] * Gant an holl [[halogen]]où, aroueziet amañ dre ''X'', e tazgwered Tm pa vez tommoc'h eget 200&nbsp;°C : :2 Tm [k] + 3 ''X''₂ [g] → 2 Tm''X''₃ [k] === Izotopoù === Tuliom-169 eo an [[izotop]] paotañ ha stabilañ a gaver en natur. [[Skinoberiegezh|Skinoberiek]] eo marteze<ref>[[#Daveennoù|EMSLEY John]], ''Nature's Building Blocks — An A-Z Guide to the Elements''</ref>.<br> Skinizotopoù zo bet kevanaozet, 35 anezho, ¹⁷¹Tm o vezañ an hini stabilañ gant un [[hanter-vuhez]] a 1,92 bloavezh. {| class="wikitable" |+ Izotopoù stabilañ an tuliom |- ! scope="col" | Izotop ! scope="col" | % en natur ! scope="col" | Hanter-vuhez ! scope="col" | Digevanad |- align="center" | '''¹⁶⁷Tm''' || kevanaozet || 9,25 devezh]] || ¹⁶⁷[[erbiom|Er]] |- align="center" | '''¹⁶⁸Tm''' || kevanaozet || 93,1 devezh]] || ¹⁶⁸Er |- align="center" | '''¹⁶⁹Tm''' || 100 | colspan="2" | stabil, 100 [[neutron]] |- align="center" | '''¹⁷⁰Tm''' || kevanaozet || 128,6 devezh || ¹⁷⁰[[iterbiom|Yb]] |- align="center" | '''¹⁷¹Tm''' || kevanaozet || 1,92 bloavezh || ¹⁷¹[[iterbiom|Yb]] |} == Arver == * [[Skinoù X]] a vez bannet gant an tuliom goude bezañ bet skinataet en ur [[kreizenn derc'hanel|greizenn derc'hanel]] ; e-pad bloaz e c'haller arverañan andon skinoù X-se er [[mezegiezh|vezegiezh]], ha da zinoiñ sioù e parzhioù [[loc'honiezh|loc'honiel]] pe [[elektronik|elektronek]]<ref>GUPTA C. K. & KRISHNAMURTHY N., ''Extractive Metallurgy of Rare Earths'', CRC Press, 2004, ISBN 978-0-415-33340-5 {{en}}</ref>. * Gant ur c'henaozad tuliom-[[krom]]-[[holmiom]] e pister [[granat]]où [[itriom|Y]]₃[[aluminiom|Al]]₅O₁₂ da fardañ [[laser]]où 2 097 [[metr|nm]] o [[trohed|zrohed]], a vez arverezt en [[arm]]où hag en [[hinouriezh]]. Pa vez ar granatoù-se pistet gant tuliom hepken e roont laseroù 1 930-2 040&nbsp;nm a vez impljet e [[surjianerezh]] ar [[krign-bev|c'hankr]]. * Da erlerc'hiañ ouzh itriom ez arverer tuliom en [[dreistreüsted|dreistreelloù]] a rank mont en-dro e [[gwrezverk]]où uhel. * Da erlerc'hiañ ouzh [[skandiom]] ez implijer tuliom da fardañ kleuzuerioù (lampoù) a ro ur [[gouloù]] gwer. == Notennoù == {{Daveoù}} <div style="font-size:90%;"> == Daveennoù == * [http://portal.acs.org/portal/acs/corg/content ''American Chemical Society''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 12</small> * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Gimiezh'', Preder, Plomelin, 2008 ISBN 978-2-901383-69-7 [http://preder.net/index.php?lang=bz Preder] * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Fizik'', Preder, Plomelin, 2006 ISBN 978-2-901383-64-2 * ''Annales de chimie et de physique'', [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb343780820/date.r=.langFR Gallica / ''Bibliothèque nationale de FranPr''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic weights of the elements 2007 (IUPAC Technical Report)'' [http://www.iupac.org/publications/pac/81/11/2131/ ''Pure an Applied Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic Weights and Isotopic Compositions for All Elements'' [http://physics.nist.gov/cgi-bin/Compositions/stand_alone.pl?ele=&ascii=html&isotype=some ''National Institute of Standards and Technology''] {{en}} <small>Liamm oberiant 18 HER 12</small> * [https://web.archive.org/web/20110525023159/http://www.brgm.fr/index.jsp ''Bureau de Recherche Géologique et Minière (BRGM)''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * CONSIDINE Glenn D., ''Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry'', Wiley-InterscienPr, 2005 ISBN 978-0-471-61525-5 {{en}} * DEPOVERE Paul, ''La classification périodique des éléments — La merveille fondamentale de l'Univers'', De Boeck, Brussels, Belgia, 2002 ISBN 978-2-8041-4107-3 {{fr}} * EMSLEY John, ''Nature's Building Blocks — An A-Z Guide to the Elements'', Oxford University Press, 2001 ISBN 978-0-19-850341-5 {{en}} * ''Geriadur brezhoneg'' An Here, Plougastell-Daoulaz, 2001 ISBN 978-2-86843-236-0 * ÉTIENNE Guy, ''Geriadur ar Stlenneg'', Preder, 1996 ISBN 978-2-901383-14-7 * HOLDEN Norman, ''History of the Origin of the Chemical elements and Their Discoverers'', New York, 2001 [http://www.nndc.bnl.gov/content/elements.html ''Brookhaven National Laboratory''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [http://www.iupac.org/publications/pac/ ''International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [https://www.jlab.org/ ''Jefferson Lab''] {{en}} <small>Liamm oberiant 22 KZU 2012</small> * [https://web.archive.org/web/20121031181703/http://www.jinr.ru/default.asp?language=eng ''Joint Institute for Nuclear Research (ОИЯИ e Dubna)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 2012</small> * [http://periodic.lanl.gov/ ''Los Alamos National Laboratory''] {{en}} <small>Liamm oberiant 14 C'HWE 2013</small> * [http://www.elementschimiques.fr/?fr/proprietes/chimiques/rayon-de-van-der-waals ''Les propriétés chimiques''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 07 GEN 13</small> * LIDE David R., ''CRC Handbook of Chemistry and Physics - 88th Edition'', CRC Press, 2007 ISBN 978-0-8493-0488-0 {{en}} * [http://www.rsc.org/periodic-table/ ''Royal Society of Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 03 KZU 2012</small> * STWERTKA Albert, ''A Guide to the Elements'', Oxford University Press, 1996 ISBN 978-0-19-508083-4 {{en}} * [https://web.archive.org/web/20140104110225/http://webelements.com/ ''Webelements''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 2012</small> </div> {{ElfennoùKimiek}} [[Rummad:Elfennoù kimiek]] nhhxnb632kvkf8mam2q74ab08211eq6 0 102546 2195926 2130624 2026-07-29T05:21:45Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195926 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width:auto; font-size:90%;" |- ! colspan="2"| <div style="background-image:linear-gradient(to right, #f9c, #fff);"> {| width="100%" |- |[[Restr:Radiation warning symbol.svg|32px]] ! style="text-align:center; font-size:2em; padding-top:10px;"|Toriom |[[Restr:Vector molecule.svg|32px|right]] |}</div> |- | colspan="2" style="text-align:center;"| [[Aktiniom]] – '''Toriom''' – [[Protaktiniom]] |- | colspan="2" style="text-align:center;"| {| |- | <br>[[Keriom|Ce]]<br>'''Th''' | colspan="2"| [[Restr:Th-TableImage.png|250px|Taolenn beriodek, Toriom]] <div style="text-align: right"><mark>[[Taolenn beriodek an elfennoù|Taolenn beriodek]]</mark></div> |} |- bgcolor="#f9c" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù hollek |- |'''[[Niver atomek]]''' || 90 |- |'''[[Rummad kimiek]]''' || [[Aktinid]]où |- |'''[[Strollad eus an daolenn beriodek|Strollad]]''' || Aktinidoù |- |'''[[Trovezh (taolenn drovezhiek)|Trovezh]]''' || 7 |- |'''[[Bloc'h (taolenn drovezhiek)|Bloc'h]]''' || f |- |'''[[Tolz atomek]]''' || 232,0377 |- bgcolor="#f9c" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Aozadur elektronek |- | colspan="2" style="text-align:center;"| '''Aozadur elektronek an atomo'''<br>[Rn] 6d² 7s² |- | colspan="2" style="text-align:center;"| Dasparzh an elektronoù : '''2, 8, 18, 32, 18, 10, 2''' |- | colspan="2" | [[Restr:Electron shell 090 Thorium - no label.svg|center|150px]] |- bgcolor="#f9c" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù atomek |- valign="top" |'''[[Niver oksidadur]]''' || +4<br>''Oksidenn [[bazenn (kimiezh)|vazennek]] skañv)'' |- |'''[[Tredanleiegezh]]''' || 1,30 <small>''(Skeul Linus Pauling)''</small> |- valign="top" |'''[[Gremmoù ionadur]]'''|| '''1 :''' 608.50 kJ/mol<br>'''2 :''' 1 167 kJ/mol<br>'''3 :''' 1 768 kJ/mol |- |'''[[Skin atomek]]''' || 180 pm |- |'''[[Skin kenamsav]]''' || 175 pm |- |'''[[Skin Van der Vaals]]''' || 305 pm |- bgcolor="#f9c" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù fizikel |- |'''[[Arvez]]''' || Kaled |- |'''[[Douester]] (≈20&nbsp;°C)''' || 11,724 g/cm³ |- |'''[[Teuzverk]]''' || 1 750&nbsp;°C |- |'''[[Bervverk]]''' || 4 820&nbsp;°C |- |'''[[Tredanharzusted]]''' || (stlenn ebet) |- bgcolor="#f9c" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Neuz an elfenn |- | colspan="2"| [[Restr:Thorium sample 0.1g.jpg|280px|Toriom|center]] ---- |- ! colspan="2" style="text-align:center;"| [[Restr:Info icon 001.svg|24px|link=[[Skoazell:Elfennoù kimiek]]]] |} {{Quotation|''Arabat eo droukveskañ gant'' '''[[Talliom]]''' ₈₁'''Tl''' ''pe gant'' '''[[Tuliom]]''' ₆₉'''Tm''' ''!''}} Un [[elfenn gimiek]] [[skinoberiegezh|skinoberiek]] eo an '''toriom''' ; '''Th''' eo e [[arouez kimiek]], '''90''' e [[niver atomek]] ha '''232,038''' e [[mas atomek|dolz atomek]]. An eil [[aktinid]] eo e [[taolenn beriodek an elfennoù|taolenn drovezhiek an elfennoù kimiek]]. Abaoe tremen 4,5 milmilion a vloavezhioù ez eus eus an toriom, da lavaret eo ez eo koshoc'h eget an Douar. Ganet e voe dre [[Kenaozadur an elfennoù pounner|argerzh prim an degerc'had neutronoù]] gant [[steredenn|stered]] a oa o vervel, ha skignet dre ar [[galaksi]] gant [[supernova|supernovæ]]<ref>[https://www.gsi.de/start/forschung/forschungsgebiete_und_experimente/nustarenna/kernreaktionen/research_program/nuclear_astrophysics/research_program/synthesis_of_heavy_elements.htm ''GSI Helmholtzzentrum für Schwerionenforschung GmbH''] {{en}} Liamm oberiant 02 MEU 13</ref>. Ul lodenn eus tommder diabarzh an Douar a zeu eus skinoberiegezh an toriom<ref>''Partial radiogenic heat model for Earth revealed by geoneutrino measurements'' (labour etrebroadel a-stroll), en [http://www.nature.com/ngeo/journal/v4/n9/abs/ngeo1205.html ''Nature Geoscience'' 4, 647-651 (2011)] {{en}} Liamm oberiant 02 MEU 13</ref>. == Istor == E [[1829]], ar [[kimiezh|c'himiour]] [[Sveden|svedat]] Jöns Jakob Berzelius a dennas un elfenn nevez eus un tamm kailh dianav bet kaset dezhañ gant ar [[maenoniezh|maenoniour]] [[Danmark|dan]] Jens Esmark. ''Thorium'' eo an anv a roas d'an elfenn, en enor da [[Thor|Dhor]], doue ar [[kurun|c'hurun]] e [[Lec'hlenn]]. ''Silikat toriom'' (Th,[[uraniom|U]])[[silikiom|Si]][[oksigen|O]]₄e oa ar c'hailh-se, a voe anvet ''Torit'' diwezhatoc'h.<br /> Dont a reas J. J. Berzelius a-benn da genderc'hañ toriom metalek dre dommañ ''fluorid toriom'' Th[[fluor|F]]₄ kevret gant [[kaliom]] ₁₉K. E [[1898]] e voe anataet [[skinoberiegezh]] an toriom gant ar c'himiour [[Alamagn|alaman]] Gerhard Karl Schmidt, ha kadarnaet en hevelep bloavezh gant [[Marie Curie]] hep na vije eskemmoù etrezo.<br /> Etre [[1900]] ha [[1903]] e voe studiet-pizh an toriom gant [[Ernest Rutherford]] hag ar c'himiour [[Bro-Saoz|saoz]] Frederick Soddy ; diskouez a rejont [[digevanadur]] an elfenn en elfennoù all, arselliñ a rejont ar [[rannig α|skinoù α]] ha termeniñ meizad an [[hanter-vuhez]]. Damkaniezh ar skinoberiegezh e voe disoc'h o labour<ref>SIMMONS John Galbraith, ''The Scientific 100 — A Ranking of the Most Influential Scientists, Past and Present'', Citadel, 2000 ISBN 978-0-8065-2139-8 {{en}}</ref>. ==Kenderc'hadur == Eus ar c'hailh [[monazit]] e tenner toriom, eus ar ''monazit-Ce'' ([[keziom|Ce]], [[lantanom|La]], [[prazeodimiom|Pr]], [[neodimiom|Nd]], Th, [[itriom|Y]])[[fosfor|P]][[oksigen|O]]₄ hag ar ''monazit-Sm'' ([[samariom|Sm]], [[gadoliniom|Gd]], Ce, Th)[[fosfor|P]][[oksigen|O]]₄ ent-spesadel.<ref name="USGS">[https://web.archive.org/web/20130528074146/http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/thorium/mcs-2013-thori.pdf ''United States Geological Survey (USGS)'']</ref> E [[1925]] e voe ijinet un doare da c'hlanaat metaloù<ref>Er [[strollad eus an daolenn beriodek|strollad]] 3 : toriom ha protaktiniom ; er strollad 4 : [[titaniom]], [[zirkoniom]], [[hafniom]] ; er strollad 5 : [[vanadiom]].</ref> dre o zommañ gant un [[halogen]] bennak. ''[[Argerzh Van Arkel-De Boer]]'' a reer eus an doare-se, goude ar gimiourien [[Izelvroioù|izelvroat]] Anton Eduard van Arkel ha Jan Hendrik de Boer<ref>VAN ARKEL Anton Eduard & DE BOER Jan Hendrik, ''Darstellung von reinem Titanium-, Zirkonium-, Hafnium- und Thoriummetall'', Zeitschrift für anorganische und allgemeine Chemie, 1925, 148: 345–350. doi: 10.1002/zaac.19251480133 [http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/zaac.19251480133/abstract;jsessionid=DAAC3DA2C01FE16A7F63C530F8013060.d04t02 ''Wiley Online Library''] {{de}} {{en}} Liamm oberiant 02 MEU 13</ref>.<br /> En [[Aostralia]], [[Brazil]], [[Kanada]], [[Danmark]] ([[Groenland]]), [[India]], [[Stadoù-Unanet Amerika]] ha [[Suafrika]] emañ ar mengleuzioù ''monazit''. E [[1994]] e paouezas ar Stadoù-Unanet da genderc'hañ toriom dre ar ''monazit'', abalamour da skinoberiegezh an elfenn, d'un digresk er goulenn dre ar bed hag er Stadoù-Unanet o-unan. Ouzhpenn-se, elfennoù nann-skinoberiek a vez arveret en eskemm ouzh ₉₀Th : [[lantanidoù]], [[itriom]] ha [[zirkoniom]] da skouer. Da 1 400 000 [[kilogramm|t]] e save ar c'hementad a doriom bet miret (n'eo ket ''kenderc'het'') e [[2012]] dre ar bed.<ref name="USGS" /> == Perzhioù == Ur metal blot liv an arc'hant eo an toriom glan ; orjalennus-kenañ eo (tu zo d'e astenn hep na dorrfe), aes eo e ogediñ<ref>''Ogediñ : er [[metalouriezh|vetalouriezh]], reiñ ur stumm d'un tamm metal dre e waskañ ouzh ur stumm-mamm.''</ref>, hag e lavnenniñ<ref>''Lavnenniñ : er vetalouriezh, fadañ follennoù, lavnennoù pe varrennoù gant un tamm metal dre e waskañ etre div granenn-dro.''</ref>.<br> Aes e peg an [[tan]] en toriom pa vez bruzhunet, en ur reiñ [[gouloù]] gwenn kreñv.<br> [[Gwarellegezh|Kewarellek]] eo an toriom, da lavaret eo e tro da warell pa vez lakaet en ur gwarellvaez diavaez.<br> Diouzh e c'hlander eo perzhioù [[fizik]]el ₉₀Th. === Kimiek === An toriom glan ne vez ket [[oksidadur|oksidet]] en [[aer]]. Pa ne vez ket glan e vez oksidet goustadik, e liv o treiñ da c'hriz kent dont da vezañ du.<br /> Oksidet goustadik ivez e vez an toriom gant [[dour]]. Diaes eo e zileizhañ en [[trenkenn]]où, war-bouez an drenkenn gloridrek [[hidrogen|H]][[klor|Cl]], hag en drenkenn nitrek H[[nitrogen|N]][[oksigen|O]]₃ trelusket gant [[ion]]où [[fluor]]. ;Oksidadur * ThO₂ eo oksidenn an toriom ; a-douez an holl oksidennoù ez eo ThO₂ an hini ziaesañ da deuziñ, gant ur bevverk a 3 300[[gwrezverk|°C]]. * Dre m'eo +4 [[niver oksidadur]] an toriom ez eo stabil e stummoù oksidet e (IV) evel ThF₄. * Ur stad oksidet +3 zo d'an toriom ivez, evel Th[[iod|I]]₃. === Izotopoù === Pemp [[izotop]] war 'n ugent eus an toriom zo anavezet, eus Th-210 betek Th-236. Pevar anezho hepken o deus un hanter-vuhez hiroc'h eget ur mizvezh, an darn vuiañ eus ar re all o chom dindan bevenn an dek munutenn. {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ Izotopoù stabilañ an toriom |- ! scope="col" | Izotop ! scope="col" | % en natur ! scope="col" | Hanter-vuhez ! scope="col" | Digevanidigezh |- | '''²²⁸Th''' || [[Louc'h (skinizotop)|louc'h]] || 1,9116 bloavezh || [[rannig α|α]] → ²²⁴[[Radiom|Ra]] |- | '''²²⁹Th''' || louc'h || 7 340 bloavezh || α → ²²⁵Ra |- | '''²³⁰Th''' || louc'h || 75 380 bloavezh || α → ²²⁶Ra |- | '''²³¹Th''' || louc'h || 25,5 eurvezh || [[rannig β|β^-]] → ²³¹[[Protaktiniom|Pa]] |- | '''²³²Th''' || 100 || 1,405x10¹⁰ bloavezh || α → ²²⁸Ra |- | '''²³⁴Th''' || louc'h || 24,1 devezh || β^- → ²³⁴Pa |} == Arver == * Kendeuzadoù [[magneziom]]-toriom a vez implijet e kefluskerioù an [[aerlestr|aerlistri]] ([[karr-nij|kirri-nij]], [[fuzeenn]]où, [[fuc'hell]]où) daoust d'o skinoberiegezh, dre ma rankont labourat e gwrezvekoù uhel. * Gant toriom e kreñvaer an [[elektrod]]où [[wolfram]] a implijer evit soudañ e gwrezverkoù uhel-tre. * Efedusoc'h eget ar skrammoù [[plom]] pe [[uraniom]] marv eo ar skrammoù toriom evit sparlañ ar skinoù. * Envezioù-kannded (anvet "envezioù Welsbach" ivez) a implijer c'hoazh, a ro [[gouloù]] gwenn ha kreñv hep skinoberiegezh a-drugarez d'an ''dioksidenn toriom'' ThO₂ ha d'an ''nitrat toriom'' Th(NO₃)₄ a lakaer en o mantell. Gant ThO₂ ivez e farder [[kroc'han]]où a rank gouzañv gwrezverkoù uhel. An hevelep oksidenn a implijer da gwellaat ar [[gwer]] a-benn fardañ ferennoù evit ar binvioù-luc'hskeudenniñ. * Toriom a lakaer er wolfram abalamour ma c'hall skignañ [[elektron]]où, ar pezh a implijer er fornioù dre [[skalfad tredanwarellek|gorrskinoù]]. Nebeutoc'h-nebeutañ a doriom a vez implijet er bed, e skinoberiegezh o vezañ ar pennabeg. Hep mar e kendalc'ho arver an toriom da vont war zigresk, nemet e vije kavet doareoù marc'hadmatoc'h ha dinoasoc'h d'e genderc'hañ pe [[teknologiezh|deknologiezh]]ioù nevez evel treloskoù evit ar [[kreizenn derc'hanel|c'hreizennoù derc'hanel]] en eskemm ouzh an uraniom. == Notennoù == {{Daveoù}} <div style="font-size:90%;"> == Daveennoù == * [http://portal.acs.org/portal/acs/corg/content ''American Chemical Society''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 12</small> * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Gimiezh'', Preder, Plomelin, 2008 ISBN 978-2-901383-69-7 [http://preder.net/index.php?lang=bz Preder] * AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Fizik'', Preder, Plomelin, 2006 ISBN 978-2-901383-64-2 * ''Annales de chimie et de physique'', [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb343780820/date.r=.langFR Gallica / ''Bibliothèque nationale de FranPr''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic weights of the elements 2007 (IUPAC Technical Report)'' [http://www.iupac.org/publications/pac/81/11/2131/ ''Pure an Applied Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * ''Atomic Weights and Isotopic Compositions for All Elements'' [http://physics.nist.gov/cgi-bin/Compositions/stand_alone.pl?ele=&ascii=html&isotype=some ''National Institute of Standards and Technology''] {{en}} <small>Liamm oberiant 18 HER 12</small> * [https://web.archive.org/web/20110525023159/http://www.brgm.fr/index.jsp ''Bureau de Recherche Géologique et Minière (BRGM)''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * CONSIDINE Glenn D., ''Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry'', Wiley-InterscienPr, 2005 ISBN 978-0-471-61525-5 {{en}} * DEPOVERE Paul, ''La classification périodique des éléments — La merveille fondamentale de l'Univers'', De Boeck, Brussels, Belgia, 2002 ISBN 978-2-8041-4107-3 {{fr}} * EMSLEY John, ''Nature's Building Blocks — An A-Z Guide to the Elements'', Oxford University Press, 2001 ISBN 978-0-19-850341-5 {{en}} * ''Geriadur brezhoneg'' An Here, Plougastell-Daoulaz, 2001 ISBN 978-2-86843-236-0 * ÉTIENNE Guy, ''Geriadur ar Stlenneg'', Preder, 1996 ISBN 978-2-901383-14-7 * HOLDEN Norman, ''History of the Origin of the Chemical elements and Their Discoverers'', New York, 2001 [http://www.nndc.bnl.gov/content/elements.html ''Brookhaven National Laboratory''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [http://www.iupac.org/publications/pac/ ''International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small> * [https://www.jlab.org/ ''Jefferson Lab''] {{en}} <small>Liamm oberiant 22 KZU 2012</small> * [https://web.archive.org/web/20121031181703/http://www.jinr.ru/default.asp?language=eng ''Joint Institute for Nuclear Research (ОИЯИ e Dubna)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 2012</small> * [http://periodic.lanl.gov/ ''Los Alamos National Laboratory''] {{en}} <small>Liamm oberiant 14 C'HWE 2013</small> * [http://www.elementschimiques.fr/?fr/proprietes/chimiques/rayon-de-van-der-waals ''Les propriétés chimiques''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 07 GEN 13</small> * LIDE David R., ''CRC Handbook of Chemistry and Physics - 88th Edition'', CRC Press, 2007 ISBN 978-0-8493-0488-0 {{en}} * [http://www.rsc.org/periodic-table/ ''Royal Society of Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 03 KZU 2012</small> * STWERTKA Albert, ''A Guide to the Elements'', Oxford University Press, 1996 ISBN 978-0-19-508083-4 {{en}} * [https://web.archive.org/web/20140104110225/http://webelements.com/ ''Webelements''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 2012</small> </div> {{ElfennoùKimiek}} [[Rummad:Elfennoù kimiek]] ttzbiedsft5wr9qg25p0x6vakt2ba1w 0 110456 2195906 2195546 2026-07-28T20:17:31Z Llydawr 145 2195906 wikitext text/x-wiki [[Restr:Photo d'Abalor (Léon Le Berre).jpg|thumb]] '''Leon ar Berr''', ''Léon Marie Le Berre'' er marilhoù-kêr, bet ganet d'an [[30 a viz Gwengolo]] [[1874]] en [[An Erge-Vihan|Erge-Vihan]] (staget ouzh [[Kemper]] e [[1960]]) ha marvet d'ar [[4 a viz Kerzu]] [[1946]] e [[Roazhon]], a oa ur [[kazetennerezh|c'helaouenner]] breizhat, hag ur skrivagner brezhonek ha gallek liesseurt. Pa oa mignon bras da d-[[Taldir]] e skoazellas anezhañ a-zevri el [[luskad rannvroelour Breizh|luskad rannvroelour breizhat]] hag er [[Goursez Breizh]] ma voe un penn araok enni. Gant e c'hoar, [[Marthe Le Berre]], e rannas o micher ha mennozhioù rannvroelour ha kristen ken e c'hellent seblantout bezañ ur c'houblad. Sevel a reas liammoù er broioù keltiek tramor en ur veajiñ enno. ''Abalor''<ref>''Ab Alor'' a implijas da anv-pluenn da gentañ.</ref> a voe e [[anv-barzh]] hag e anv-pluenn pennañ. Implij a reas ''Armel d’Ergué'' ha ''Tête en l’air'' ivez. == Buhez== Staliet e stalioù-kenwezh<ref>Hervez ar micherioù meneget er marilhoù-kêr, bet eo bet [[bouloñjerezh|bouloñjer]], kiger, [[sistrerezh|sistrer]], ha kenwerzher koad a heul-da-heul tad ''Leon ar Berr''.</ref> e-kichen [[porzh-houarn Kemper]], en Erge-Vihan, en doa e dad, Alain, dimezet gant Marie-Armandine Mignan, e vamm.<ref>Akta ganedigezh, niv. 67, 30 Gwengolo 1874. Notenn er marzh : reizhet anv ar vamm eus Meignan da v-Mignan diwar ur varnedigezh justis e 1887.</ref>, met ne voe ket desavet e brezhoneg gant e dud. Kulskoude e voe fiziet e-pad e azou bola kentañ d'un tad-mager brezhoneger, Kemener ha sakrist parrez Ploneiz<ref>Robert Morieux, "Léon Le Berre et Marthe Le Berre". E-barzh ''Le Ploërmelais'', 31 Gouere 1938.</ref>.<br> Diwar nav bugel e familh e oa en eil diwezhañ hag e c'hoar yaouankoc'h, [[Marthe Le Berre|Marthe Marie]], hag hi ganet e 1881, e chomas ken tost dezhi ma vevent asembles e-pad un ugentad bloavezioù.<ref>He anv e lakaas war gentañ pajen e levrig ''Nuptialia''. Hounnezh a voe skrivagnerez ha kelaouennerez eveltañ.</ref>. Kaset e voe d’ober e studioù e skolaj Sant-Salver, e [[Redon]] hag ez eas da [[Skol-veur Roazhon]] evit studiañ ar Gwir hag al Lizhiri ivez.<br> Eno e kejas gant ur bochad studierien, entanet gant Breizh, Frañsez Jaffrennou-Taldir, Olier Gwion ha Victor Nouël de Kerangué, en o zouez. Pa voe krouet [[Breuriez ar Studierien Vreton]], e 1901, e voe lakaet en he fenn bloaz gonde. Pa voe studier e voe lakaet e-maez an enluañ, dre'n abeg e oa bet torret e ilin dehou, ar pezh a voe kadarnaet da vare ar [[kevodadeg|c’hevodadeg]] e 1914<ref>Fichenn-varilh, niv. 4, Burev Kemper, 1R1146.</ref>.<br> Er momed-se e voe krouet ar [[pemdezieg]] ''L’Ouest-Éclair'', ken ez eas da gendrec’hiñ e bennoù da zegemer pennadoù brezhonek ingal<ref>''Bolonte Doue'', pennad kentañ e 1901.</ref>.<br> E 1898 e emezelas ouzh [[Kevredigezh Vroadel Breizh]], aozadur kentañ an [[Emsav]] hag ez eas da Eil-sekretour anezhi, ha sekretour-meur e 1905. Diouzhtu e voe klasket gant al luskad rannvroelour-se sevel liammoù gant an [[Iwerzhon]]iz o stourm ouzh ar galloud saoz hag ar Gembreiz a blede gant adsavidigezh o sevenadur.<br> En hañv 1901 ez eas gant Taldir hag tud all da v-[[Merthyr Tudful]] evit bezañ degemeret evel Barzh gant [[Goursez Kembre]] hag eno e tisklêrias e kemere ''Abalor''<ref>Diwar anv ar sant paeron en Erge-Vihan, mab [[Alor]].</ref> da anv-barzh. E Gwengolo 1901 e kemeras perzh e krouidigezh ofisiel<ref>Anavezet e voe un nebeud barzhed vrezhon e 1899 e Bro-Gembre ken e weler ar bloaz-se roet da hini krouidigezh damofisiel ar Goursez.</ref>. Goursez Breizh e [[Gwengamp]] ha lakaet e voe da zrouiz. E miz Eost 1902 e veajas da [[Dulenn|Zulenn]] evit kemer perzh en eil [[Kendalc’h keltiek|C'hendalc’h keltiek]] hag e kejas gant [[Douglas Hyde]] ha mignoned vras e chomont a-hed ar bloavezhioù. Kinniget e voe ur post kelenner war ar galleg dezhañ e Skol ar mestrezed-skol Dulenn ha ne zistroas ket ac’hann a-raok 1905.<br> E-pad an daou vloaz goude e kenlabouras gant Taldir evit sevel pennadoù er c’hazetennoù krouet gant e vignon e [[Karaez-Plougêr|Karaez]] abaoe 1904. Mont a reas da rener ar c’helaouennoù ''L’Arvor'' ha ''Le Courrier morbihannais'', e [[Gwened]], hag e kenlabouras gant ar sizhunieg ''L’Union agricole du Finistère'', staliet e [[Kemperle]], a-raok prenañ ar gazetenn-se adanvet ''[[[L’Union agricole et maritime]]'', digant hêred [[James Montjarret de Kerjégu]] e 1914. Gant an arc’hant dastumet diwar atiz [[Anatol ar Braz]] ha [[Teodor Botrel]] e c’hellas kas skouerennoù evit netra d’ar soudarded vrezhon enluet e-pad ar [[Brezel-bed kentañ]] hag a vourre o kaout keloù eus o bro.<br> Oberiant-tre e voe e-barzh renerezh Goursez Breizh hag e vourre kanañ kanaouennoù brezhonek e-doug ar gouelioù pa oa ezel eus [[Ti kaniri Breiz]]. Kuitaas a reas, e 1911, Kevredigezh Vroadel Vreizh asambles gant lod eus e genseurted e Skolaj ar Varzhed evit mont da grouiñ [[Unvaniez Arvor]] ha lakaet e voe sekretour-meur anexei e-pad pell;. Er bloaz-se e veajas da Iwerzhon adarre. E 1916 ez eas Leon ar Berr da obidoù [[Jos Parker]], prezidant Unvaniezh Arvor hag ezel Goursez Breizh, e bered [[Fouenant]], hag e prezegennas e brezhoneg dirak ar bez, ha ne voe kalz a dud eno, abalamour d'ar brezel. Goude an ehan a zo ret d’ar Goursez, pa vez ar brezel o ren, dre e statudoù, Abalor, asambles gant [[Erwan Berthou]], Drouiz-meur Breizh anezhañ, ha Taldir, Drouiz Embanner, a c’halvas izili Skolaj ar Varzhed da labourat en-dro ha da nevesaat reolennoù diabarzh ar genvreuriezh.<br> E 1926 e respontas da [[Anatole de Monzie]] a embanne e tlefed lakaat ar brezhoneg da vervel evit kas unaniezh Bro-C’hall da-benn, da gentañ dre e gazetenn, met dre ur c’hampagn e kelaouennoù Breizh a-bezh ivez ken e lakaas sevel ur gwir skrid-dael a-enep ar ministr.<br> E miz Eost 1927 ez eas gant [[Jean de Saisy de Kerampuil]] ha Taldir da seveniñ ur gefridienn e oa he fal skoulmañ kreñvoc’h al liammoù gant pennoù [[Bro-Skos]], Iwerzhon ha Kembre, war an dachenn sevenadurel ha war an tu armerzhel ivez. Sevel a reas ur rentañ-kont war an hir eus ar veaj e niverenn diskar-amzer 1927 ar gelaouenn ''Le Consortium breton-[[ar C'hevre Breizek]]''. Er bloaz-se e kemeras ur perzh bras e aozañ ar gouelioù keltiek savet gant ar C'hevre Breizek e Rieg, fiziet « Servij ar Wask » dezhañ. E diwezh miz Mae 1928 e tilezas micher rener kazetenn an ''Union agricole et maritime'' hag ez eas da Roazhon evit mont da gelaouenner e ''L’Ouest-Éclair''. En destenn evit kimiadiñ e venegas e oa bet rebechet dezhañ lakaat Breizh da gentañ hag e oa bet disprizet evit bezañ druiz er Goursez. Ne dizhas ket al live ma oa en e soñj pignat, pa ne veze ket lezet da skrivañ estreget kronikenn ar barnedigezhioù. Koulskoude e c'helle kinnig nevezintioù diwar-benn ar sevenadur breizhek, kendalc’hioù ha gouelioù, re Goursez Breizh en o zouez.<br> Sevel a reas al liammoù micherel gant an [[Ti-embann Armorica]] a embanne ar gelaouenn ''An Oaled'', ken a voe dalc'het emvod ar goumananterien 1938 e saloñs a-enor ar pemdezieg roazhonat.<br> Skrivañ a reas par ma c’hellas er gelaouenn holloueziadurel trimiziek, ''[[An Oaled]]-Le Foyer breton'', a veze embannet gant Taldir etre 1927 ha 1940. Meur a bennad diwar-benn ar [[Kelted| Gelted]], Istor Breizh hag ar relijion a yeas d’ober e zegasadennoù.<br> War bep niverenn ''An Oaled'' e veze dispaket, e penn ar bajenn gentañ, ar poellgor paeroniezh, darn anezho kevrannerien Ti-embann Armorica (savet e 1927) ha bewezh e voe lakaet anv ''Leon ar Berr'' e penn ar roll. Ne seblant ket ma voe kavet tu dezhañ mont da zimeziñ<ref>E 1926 e laka da c'houzout emañ dizimez e-ser un dael renet gant micherourien e di-moullañ.</ref>. Mervel a reas pell eus e Gerne genidik, un tammig harluet eus ar brezhonegva. == Kelaouenner == Pa oa ur c’helaouenner e c’hoarias gant levezon ar wask e-barzh « emgann ar mennozhioù » a-feur ma kreske niver an dud desket e Breizh. Tapañ a reas e [[remziad]] muioc’h a varregezhioù evit kehentiñ gant ar broioù estren, broioù Breizh-Veur hag Iwerzhon da gentañ. Sevel liammoù gant Kelted tramor a voe ur pal eztaolet dre an [[hollgeltiegezh]], met ur pal sevenadurel nemetken. Evel holl izili ar Goursez ec’h embanne e lealded d’ar Republik c’hall, ar « [[mammvro|vammvro]] vras » ha ne oa ket ur harz da ziwall gwir e vammvro vihan da gaout doujañs ouzh he doareoù perzhek, ar brezhoneg en o zouez.<br> A-raok ma voe tapet un tammig pouez gant ar vroadelouriezh vrezhon e 1932 e veze kreñvik a-walc’h al luskad rannvroelour e Breizh, pa lakae embann pennadoù er c’helaouennoù ha pa oa tomm dilennidi zo ouzh ar rannvroelouriezh.<br> Er gazetenn ma voe perc'henn warnañ e-pad 13 bloaz e klaskas silañ traoù diwar-benn Breizh, istor Breizh, ar brezhoneg hag al lennegezh vrezhonek ingal. Gouelioù ha prezegennoù a veze roet o rentaoù-kont hag meuleudioù a veze savet da d-Taldir, Pêr Mokaer, Auguste Brizeux ha Kervarker. == Skrivagner liesseurt == Donezonet e oa e meur a yezh, e galleg, brezhoneg ha saozneg, met sot e oa gant galleg ar Grennamzer ken e savas testennoù er yezh-se. Sevel kontadennoù brezhonek ha pennadoù istorel a blije dezhañ ivez. Koulskoude e skrivas un nebeud levrigoù ha pennadoù a bep seurt, er gazetenn ''L’Union agricole et maritime'' (1914-1928), ma oa perc'henn anezhi, er gelaouenn ''Le Consortium breton-Ar C’hevre breizek'' (1927-1928) hag er gelaouenn a zeuas war-lerc’h, ''An Oaled''.<br> Gantañ ha gant [[Taldir Jaffrennou]] e voe savet hag arc'hantaet ar gelaouenn drimiziek [[An Oaled]] (istitlet''Le Foyer breton'') e galleg hag e brezhoneg, embannet etre 1928 ha 1939. == Stourmer breizhek ha katolik == Oberiant e voe an Emsav hervez mennozhioù Taldir ha dindan e gaze-renerezh adal 1898 betek 1940, pa klozas obererezhioù Goursez Breizh, koulz hag embann ar gelaouenn ''An Oaled''. Kompren a reas pegen pouezus e oa sevel mediaoù moullet, kelaouennoù ha levrioù embannet gantañ. Ur wezh distroet eus Iwerzhon ha eñ kenlabourer feal da z-Taldir e krogas Leon ar Berr gat ren emgann ar mennozhioù, ar re a veze anvet ar "varzhouriezh" ("le bardisme") gant Skolaj ar Varzhed.<br> War bennaennoù politikel e voe staliet an ober, nompas war mennozhioù [[Kelted|hengelt]], pa ne fellent ket dezho dilezel ar religion katolik a veze gwelet evel framm istorel Breizh ganto, met war ur c'hempouez etre brogarouriezh Breizh ha brogarouriezh Bro-C'hall. === Penn araok ar Goursez, kalon emanvet ar ranvroelouriezh breizhek === Ur stourmer politikel rannvroelour e voe, mat-tre evit displegañ e vennozhioù ken e oa aes sevel skridoù dezhañ. Goude bezañ bet Eil-sekretour e 1901 e voe anvet da Sekretour-meur Kevredigezh Broadel Breizh e 1906<ref>Meneget gant Taldir : ''Eñvorennou'' e-barzh ''An Oaled'' e 1939.</ref>. E 1911 ez eas er-maez eus an aozadur-se evit sevel, gant ur strolladig drouized ha barzhed eveltañ, Unvaniezh Arvor, a oa he fal kinnig ar [[kevreadelouriezh|gevreadelouriezh]] e Bro-C'hall.<br> Ur seurt klub prederiañ war Breizh a felle d'ar "Varzhed" bezañ ha prest e oant da ren brezel ar mennozhioù war o zachenn, hini ar c'helaouennoù meret ganto, "L'Union agricole et maritime" ha pelloc'h ''An Oaled ha ''L'Ouest-Éclair''. Er momed ma oant o klask adsevel Goursez Breizh adalek 1923 e tleas pennoù ar rannvroelouriezh vreizhat klask penaos en em ober diouzh doareoù nevez an dud yaouank a embanne daou dra digredus : nac'hañ da Vro-C'hall chom mestr e Breizh ha lakaat ar relijion gatolik evel unan eus e berzhioù hag a gave dezho e vefe gwelloc'h chom hep meskañ anezhi gant ar politikerezh. === Rendaeloù gant ar c'hostez broadelour === E penn kentañ ar bloaz 1923 e voe klasket gant skipailh ar gelaouenn viziek ''Breiz Atao!'' tagañ eztaoladur al [[lealded]] da Vro-C'hall a yeas war wel a-hed Gouel ar [[Bleun-Brug]] er Folgoad. Abeg a voe kavet gant niver bras ar bannieloù triliv hag ivez menegoù Bro-C'hall e prezegenn an eskob Duparc.<br> Ur respont a zeuas digant sekretour-meur ar Bleun-Brug, [[Erwan ar Moal]] : "Ne blij ket da Vreiz Atao m'en em harp an eil war egile ar gatoligiezh ha Breizh ha ma kerzhont dorn ouzh dorn… Ho enebadur da Feiz ha Breiz a ya re bell pa vez eilpennet diazoù an emsav ganti… Ne c'heller ket adstummañ ene ur bobl diouzh studioù teknikel." Pa voe dalc'het kendalc'h diazezañ [[Strollad Emrenerien Vreiz]] e [[Rosporden]], d'an 9 ha 10 a viz Gwengolo 1927 e c'hellas ober ur rentañ-kont resis, pa oa tremenet an darvoud-se en e bastell-vro.<br> Ne yeas ket betek nac'hañ groñs mennozhioù "an emrenerien nevez", met displegañ a reas e savboent, hemañ heñvel ouzh hini Unvaniezh Arvor, heñvel ouzh hini pennoù Goursez Breizh ivez. {{quotation|Neuze, evit ar re a zo nes da vod ar Republik e vije posubl arnodiñ ar reizhiad kevreadel : un emrenerezh bennak da bep proviñs, un dael hag ur [[bezin|vezin]] war an dro (ur seurt gwarant (e vije) evit ar beoc'helourien). Miret e vefe ur Prezidant ar Republik, dezhañ da vezañ karget eus al lazioù boutin. ''L'Union agricole et maritime'', 14 a viz Here 1927.}} Daou viz goude e lakaas embann un destenn savet gant André Mellac, teñzorer Unvaniezh Arvor, e-lec'h e tisplege n'eus ket da veskañ emrenerezh ha dizalc'hiezh. {{quotation|Ya, ezhomm eo deomp kaout emrenerezh melestradurel ar ranvroioù e Bro-C'hall, hag e chomo ken unvan m'eo hiziv ar vro. André Mellac, ''L'Union agricole et maritime'', 13 a viz Genver 1928.}} ==Oberennoù== ===E brezhoneg=== * [[1910]] : ''Istor Breiz hag ar C'helted'', sinet ''Trivarz'', kenskrivet gant [[Erwan Berthou]] ha [[Paul Diverrès]], Pariz, Le Dault. * [[1911]] : ''Sinatur an Eil Testamant'', Karaez, [[Ar Bobl]], 1911. Pezh-c'hoari. * [[1913]] : ''Ar verc'h he divreac'h mougn'', An Oriant, Le Pays breton. Pezh-c'hoari. ===E brezhoneg hag e galleg=== * [[1903 e Breizh|1903]] : ''La Victoire de Mgr sainct Ronan, suyvie de Goulennou, complaincte briève en langue armoricaine, sur le poids que supporte en l'aultre monde l'Anaon de MM. les sçavants’’, Gwened, Lafolye, 53 p. * [[1905]] : ''Ar Gwir Treac'h d'ar Gaou'', [[Pariz]], Le Dault. Pezh-c'hoari ===E [[galleg]]=== ;Levrioù * [[1901]] : ''Fleurs de Basse-Bretagne (Bleun a Vreiz-Izel)'', Roazhon, Simon. Kontadennoù. * [[1902]] : ''Nuptialia'', Gwened, Lafolye, 24 p. Danevell. * [[1904]] : ''Les épousailles de Brébiot'', Gwened, Lafolye. Pastoralenn e galleg-krenn. Pezh-c’hoari. * [[1913]] : ''Français de Quimper'', An Oriant, [[Le Pays breton]]. Komedi. * [[1922]] : ''Guide du touriste édité par le Syndicat d'initiative de Quimperlé et de sa région'', 68 p. * [[1923 e Breizh|1923]] : ''Autour de Plaz-ar-c'horn (Troménie de guerre 1917)'', Kemper, Le Goaziou, 55 p. * [[1924 e Breizh|1924]] : ''Almanach de l'Union agricole et maritime pour l'année 1926'', Kemperle, Union Agricole et Maritime. * [[1926]] : ''La circulaire de Monzie contre l'enseignement du breton''. * 1926 : ''Après Carentoir. Jeunes et anciens dans le mouvement breton. Documents du débat'', Kemperlé, impr. de L. Le Berre, 42 p. * [[1928]] : ''Guide illustré de Quimperlé et de la région des collerettes’'. * [[1934 e Breizh|1934]] : ''La Parure du vieux Rennes’’, Roazhon, L’Ouest-Éclair, 48 p. * [[1935]] : ''Le 145{{e}} anniversaire du [[traité de la Mabilais]]''. * 1935 : ''Un grand évêque gallo-romain, [[saint Melaine]]’', Roazhon, Riou-Reuzé, circa 1932. * [[1936]] : ''Bretagne d'hier'', Roazhon, [[L'Ouest-Éclair]], 223 p. Danevell istorel. * 1938 : ''L'Omelette du baz-valan'', bluette bretonne, c’hoariet er Foyer du soldat e Roazhon, 17 novembre 1937, Roazhon, Ouest-Éclair, 15 p. * [[1945]] : ''Les Chevaliers de la Table Ronde. Épisodes de la légende celtique'', rakskrid gant [[Ronan Caerléon]], Landerne, Brittia. ;Pennadoù * « La mission du Consortium breton dans les Îles britanniques ». E-barzh ''Le Consortium breton-Ar C’hevre breizek'’, Eost 1927, p. p. 717-752. ;Kentskridoù * [[Simone Morand]], ''Chansons de Haute-Bretagne'', Roazhon, Impr. bretonne, 1938. (1er juin,40 p. Kevrollennoù. * [[Ronan Caerleon]], Les Chevaliers de la Table ronde, épisodes de la légende celtique, Landerne, Brittia, 1945, 22 p. == Levrlennadurezh == * [[Ronan Caouissin]] (Ronan Caerleon), ''Bretons d’aujourd’hui'', 1935 * Lukian Raoul, ''Geriadur ar skrivagnerien hag ar yezhourien'', Embannadurioù Al Liamm, 1992. Pennad Le Berre, Léon. * [[Michel Nicolas]], ''Histoire de la revendication bretonne'', Coop Breizh, 2007.{{ISBN|9782843463129}} * [[Erwan Chartier]], ''Histoire de l’Interceltisme en Bretagne'', Speied, Coop Breizh, 2013. {{ISBN|9782843465840}}. Diwar an tezenn soutenet dirak Skol-veur Roazhon 2 e 2010. * [[Sébastien Carney]], ''Breiz Atao!'', Roazhon, PUR, 2015. Tezenn. == Pennadoù nes == * [[Marthe Le Berre]] * [[Frañsez Jaffrennou]] * [[Goursez Breizh]] * [[Kevredigezh Vroadel Breizh]] * [[L'Ouest-Éclair]]° * [[L'Union Agricole et Maritime]] * [[Unvaniez Arvor]] == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} {{Wikimammenn|Oberour:Leon ar Berr}} {{DEFAULTSORT:Berr, Leon ar}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1874]] [[Rummad:Marvioù 1946]] [[Rummad:Emsaverien Breizh]] [[Rummad:Kazetennerien Breizh]] [[Rummad:Skrivagnerien Breizh]] [[Rummad:Izili ar Goursez]] [[Rummad:Tud eus Kemper]] 5lh2ykfn49c3pxq9kvzv2ie293c5ayh 0 118266 2195864 1697637 2026-07-28T14:02:35Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2195864 wikitext text/x-wiki {{Labour zo}} {{Pennad zo|Sainte-Marie}} {{Infobox kumunioù Frañs | anv = Sainte-Marie | anvYezh = | Yezh = | anvOfisiel = | skeudenn = Sainte-Marie (vue de l'îlet).JPG | alc'hwez = | ardamezioù = Blason ville DomFr Sainte-Marie (Réunion).svg | logo = | bro = | rannvro = [[ar Reünion]] | departamant = [[ar Reünion]] | arondisamant = [[Arondisamant Saint-Denis (ar Reünion)|Saint-Denis]] | kanton = [[Kanton Sainte-Marie|Sainte-Marie]] <small>([[pennlec'h]])</small> | etrekumuniezh = Communauté intercommunale du Nord de La Réunion | bro velestradurel = | maer = Jean-Louis Lagourgue | amzer-gefridi = 2014-2020 | gorread = 87.21 | ledred = -20.8969 | hedred = 55.5492 | poblañs = {{PoblansKumun|974|418}} | deiziad-poblañs = {{PoblansKumun|974|deiziad}} | uk = | ubi = 0 | ubr = 1800 | kartenn ebet = nann }} '''Sainte-Marie''' zo ur [[kumun c'hall|gumun]] e [[departamant tramor]] [[ar Reünion]], e [[Meurvor Indez]]. Lec'hiet eo ar gumun en [[arondisamant Saint-Denis (ar Reünion)|arondisamant Saint-Denis]]. Er bloavezh {{PoblansKumun|974|deiziad}} e oa {{formatnum:{{PoblansKumun|974|418}}}} a annezidi hag a reer ''Sainte-Mariens'' anezho e [[galleg]]. == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery> RUN - Vue du ciel - 06076.jpg|An aerborzh Roland-Garros. Piton-Bé-Massoune-Col-Carozin.jpg|Piton Bé Massoune. Hôtel-de-ville-de-Sainte-Marie.JPG|An ti-kêr. </gallery> == Kêrioù gevellet == * {{Gevelliñ|Moka|Maoris|Mauritius|bloavezh=1992}} ==Notennoù ha daveennoù== <references/> ==Liammoù diavaez== {{Commonscat|Sainte-Marie, Réunion}} * [https://web.archive.org/web/20090531152147/http://www.ville-saintemarie.re/ Lec'hienn ofisiel ar gumun] [[Rummad:Kumunioù ar Reünion|Sainte-Marie]] btbbdseu9d619y0dpiu1qk5iqkat2r5 0 125033 2195863 1975486 2026-07-28T13:57:19Z Ar choler 52661 v-k 2195863 wikitext text/x-wiki [[File:Our Lady, Queen of the Most Holy Rosary Cathedral (Toledo, Ohio) - ceiling mural of the Prophet Amos.jpg|thumb|Poltred Amos livet war sel iliz-veur ''Our Lady, Queen of the Most Holy Rosary'' ([[Toledo]], [[Ohio]])]] Er [[Bibl]] ez eo '''Amos''' unan eus an daouzek profed vihan. Prezegenniñ a reas da vare ren Yarovam II war-dro kreiz an {{VIIIvet kantved kt JK}}, un tamm a-raok [[Hoshea]]. Stad Israel er mare-se a rae berzh, met e-kichen pompadoù an uhelidi e rae gwalenn an davantegezh, mac'homerezh ar re vras war an dud vunut, breinadur ar barnerezh, azeulerezh a-ziavaez hag idolerezh. Prezegenniñ a reas Amos enep ar saviad-se. Hervez [[Levr Amos]] (Am '''7''', 10 -17) e voe gourdrouzet Amos gant [[Amasia]] a lavaras dezhañ distreiñ da Yehouda met chom a reas en Israel da brezegenniñ<ref>Troidigezh An Tour-Tan, levrenn 3, p. 212</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Tud eus ar Bibl]] po1n30gqnzxexx9krpu4fgcuq6fhwuc 0 125043 2195865 1978261 2026-07-28T14:11:19Z Ar choler 52661 v-k 2195865 wikitext text/x-wiki [[File:Bergen Marienkirche - Fresko Propheten 3a.jpg|thumb|Ur murlivadur eus Ovadia e Mariakirken e [[Bergen]]]] '''Ovadia''' pe Abdias (<ref>Troidigezh [[Gwilh ar C'hoad]], 1897</ref> (hebraeg : עֹבַדְיָה Ovadia, « servijer » pe « an hini a enor YHWH » ; gresianeg : Οβαδίας Obadias pe Obdios ; latin : Obadia) a zo pevare profed "bihan" ar Bibl. N'ouzer ket kalz tra diwar e benn. Darn a soñj e c'hellfe bezañ an hevelep den hag an Ovadia, keneil da [[Elia]], meneget e 1R '''18''' ; darn a lavar e oa e dad un Edomiad ; ha darn all eoa kenvroad da Yirmia, hag e welas distruj an Templ e [[587]] kent JK<ref>Troidigezh [[An Tour-Tan]], levrenn 3, 1983, p 221</ref>. Aozer al levr anvet [[Levr Ovadia]] e vefe. ==Daveoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Tud eus ar Bibl]] cjjooumqgs5liefoksihm2cx0snk783 0 125044 2195866 1978262 2026-07-28T14:17:50Z Ar choler 52661 2195866 wikitext text/x-wiki Levr berrañ an [[Testamant Kozh|Testamant Kentañ]] eo '''Levr Ovadia''' (Ov). Ur chabistr nemetken. Un diougan enep [[Edom]] eo : distrujet e vo en abeg d'e enebiezh peurbad ouzh Yaakov, ha d'e emzalc'h kasonius pa voe tapet [[Jeruzalem]]. Diouganañ a ra ivez kastiz ar broadoù. Al lodenn gantañ eus an diougan (Ov 1-8) a zo da geñveriañ gant [[Yirmia]] ('''49''', 7-16). Chom a raio divrall menez Sion : "Hag e pigno dieuberion war venez Sion evit barn menez Esav hag e vo d'an Aotroù ar rouantelezh" (Ov 21)<ref>Troidigezh [[An Tour-Tan]], levrenn 3, 1983, p 221-223</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Levrioù an Testamant Kozh|Ovadia]] rnesjadtqfl53cwjdfl5mrlv2nrf6yp 0 125049 2195867 1975487 2026-07-28T14:22:54Z Ar choler 52661 2195867 wikitext text/x-wiki [[File:Michelangelo jonah.jpg|thumb|Yona gant [[Michelangelo]] e Chapel Sistina]] '''Yona''' pe '''Jona'''<ref>Troidigezh An Tour-Tan</ref> pe '''Jonas'''<ref>Troidigezh [[Gwilh ar C'hoad]], 1897</ref>([[hebraeg]] : יוֹנָה ''Yôna(h)'' ; [[arabeg]] : يونس ''Yūnas'') zo pempvet [[profed]] "bihan" ar [[Bibl]] ha tudenn bennañ [[Levr Yona]] (Yn) a gaver en [[Tanac'h]] (Bibl hebraek) hag e [[Testamant Kozh]] stummoù kristen ar Bibl. [[Eil Levr ar Rouaned]] a gont diwar-benn ur profed eus Gat-ha-Hefer, Yona e anv, mab da [[Amitai]] (2R '''14''', 25) en amzer [[Yarovam II]], roue [[Israel]]. Met n'eur ket evit lavarout ez eo hennezh aozer Levr Yona, na lavarout petra zo [[Istor]] ha petra zo marvailh<ref>Troidigezh An Tour-Tan, levrenn 3, 1983, p. 224</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Tud eus ar Bibl]] 22nbyot3d6ret7ogg1misjj4texveka 0 125058 2195928 1975483 2026-07-29T06:59:49Z Ar choler 52661 2195928 wikitext text/x-wiki '''Mic'ha''' diwar an [[hebraeg]] מִיכָה ''Mic'ha'', '''Micha''' e [[latin]]<ref>Troidigezh An Tour-Tan</ref>, pe '''Miche'''<ref>Troidigezh [[Gwilh ar C'hoad]], 1897, Levr Miche, pp 803-807</ref> zo unan eus daouzek [[profed]] bihan an [[Tanac'h]] (ar [[Bibl]] hebraek). "A zo evel Doue" eo ster an anv. Kempred eo Mic'ha gant [[Yeshaia]]. Prezegenniñ a reas da vare [[Yotam]], [[Ahaz]] ha [[Hizkia]] en eil lodenn eus an {{VIIIvet kantved kt JK}}. [[Yehouda]] e oa e vro c'henidik, met prezeg a reas e Yehouda hag [[Israel]]<ref>Trodigezh [[An Tour-Tan]], levrenn 3, p 228</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Tud eus ar Bibl]] rv1ny89yel2frh1o0q0ak9772yx88s7 0 125066 2195929 1690267 2026-07-29T07:02:42Z Ar choler 52661 2195929 wikitext text/x-wiki Hervez ar Bibl ez eo '''Levr Mic'ha''' (Mi) oberenn ar [[profed]] "bihan" [[Mic'ha]] , kempred gant [[Yeshaia]] ha [[Hoshea]]. Setu penaos e kinnig troerien [[An Tour-Tan]] Levr Mic'ha : {{Quotation|<q>&nbsp;Gant nerzh-kalon ha taerder a-wechoù e stag gant ar waskerion a bep seurt o voustrañ ar reuzeudion, gant an uhelidi o vac'homañ an dud dister, gant ar varnerion o tegemer donezonoù, gant ar veleion o klask gonidoù, gant ar falsprofeded o tistagañ gevier. Met dont a ray eus Bet-Lehem-Efrata ur rener a zieubo Israel hag a ray dezhañ kreskiñ betek dibennoù an douar. Ha goude e klevomp klemmoù a Aotroù ouzh e bobl he deus disoñjet e vadoberoù. Ar pezh a fell dezhañ eo ma vo sevenet ar reizhded ma vo karet an drugarez ha ma vo kerzhet gant Doue, rak n'eus ket un all eveltañ. Ha pa vo tremenet ar reuziad e teuio amzer an druez hag ar pardon.&nbsp;</q>|Troidigezh An Tour-Tan, Levrenn 3, 1983, p228}} [[Rummad:Levrioù an Testamant Kozh|Mic'ha]] 1wmdu6qvdchw2jbbsxxjhxy3qu8disf 2195932 2195929 2026-07-29T07:06:33Z Kestenn 14086 Resisaat + liamm. A galon, 2195932 wikitext text/x-wiki Hervez an [[Testamant Kozh]] ez eo '''Levr Mic'ha''' (Mi) oberenn ar [[profed]] "bihan" [[Mic'ha]], kempred gant [[Yeshaia]] ha [[Hoshea]]. Setu penaos e kinnig troerien [[An Tour-Tan]] Levr Mic'ha : {{Quotation|<q>&nbsp;Gant nerzh-kalon ha taerder a-wechoù e stag gant ar waskerion a bep seurt o voustrañ ar reuzeudion, gant an uhelidi o vac'homañ an dud dister, gant ar varnerion o tegemer donezonoù, gant ar veleion o klask gonidoù, gant ar falsprofeded o tistagañ gevier. Met dont a ray eus Bet-Lehem-Efrata ur rener a zieubo Israel hag a ray dezhañ kreskiñ betek dibennoù an douar. Ha goude e klevomp klemmoù a Aotroù ouzh e bobl he deus disoñjet e vadoberoù. Ar pezh a fell dezhañ eo ma vo sevenet ar reizhded ma vo karet an drugarez ha ma vo kerzhet gant Doue, rak n'eus ket un all eveltañ. Ha pa vo tremenet ar reuziad e teuio amzer an druez hag ar pardon.&nbsp;</q>|Troidigezh An Tour-Tan, Levrenn 3, 1983, p228}} [[Rummad:Levrioù an Testamant Kozh|Mic'ha]] i99bncgfvcdyho4cjc9wqs6mx3ecyde 0 125067 2195933 1821441 2026-07-29T07:15:57Z Ar choler 52661 2195933 wikitext text/x-wiki [[File:Santiago, Porta Santa 03-07, Nahún.JPG|thumb|Iliz-veur Santiago de Compostella, Porta Santa, delwenn Nahoum]] '''Nahoum''' (''Nahum'' e [[latin]] hag e troidigezh [[Gwilh ar C'hoad]]), eus an [[hebraeg]] נַחוּם ''nac'houm'' "frealzidigezh", zo unan eus daouzek [[profed]] "bihan" an [[Tanac'h]]. Ne ouier netra diwar-benn Nahoum, nemet e oa eus [[Elkosh]], ur gêr dianav ivez. Diouzh danvez e ziouganoù e c'heller tennañ e prezegas goude ma voe kouezhet [[No-Amon]] ([[661]]) etre daouarn [[Ashour-Bani-Pal]], roue [[Ashour]], ha marteze betek marv ar roue-mañ ([[612]]).<ref> Troidigezh [[An Tour-Tan]], Levrenn 3, 1983, p 235</ref> ==Daveoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Tud eus ar Bibl]] m1wh6v9y7w5d2bczxr631zhy9s4xn5v 0 125076 2195934 1978266 2026-07-29T07:29:47Z Ar choler 52661 2195934 wikitext text/x-wiki [[File:Köln Juedfriedbockl2-07-03-25.jpg|thumb|Bered Yuzev [[Köln]] : "an den reizh dre e fealded a vevo (Ha '''2''',4)]] '''Levr Havakouk''' (Ha) zo unan eus levrioù ar [[profed]]brofeded "vihan" en [[Tanac'h]]. Teir lodenn a gaver ennañ, o zeir a-zivout mestaolioù ha kastiz ar [[Kaldeaned|Galdeaned]]<ref>Troidigezh [[An Tour-Tan]], Levrenn 3, 1983, p 239</ref>. Da gentañ e lenner klemmoù ar profed dirak berzh ar re fallakr ; goulenn a ra ouzh Doue ('''1''',13 : "Re c'hlan eo da zaoulagad evit gwelout ar fall, arvestiñ ouzh an drougiezh ne c'hellez ket ; perak eta e sellez ouzh an drubarded, e tavez pa lonk ar fallakr reishoc'h egetañ?"). D'an eil ez eus mallozhioù war bobl ar Galdeaned, "bleizi ar pardaez". D'an trede e kaver salm Havakouk o tisplegañ stourm Doue ouzh ar fallakr, ar C'haldean. Hervez troerien [[An Tour-Tan]], setu ar gentel roet gant Havakouk : "An Aotroù en deus e eur, hag e-kreiz trubuilhoù ha teñvalderioù ar vuhez e fell dimp gortoz hep faezhañ ha gant ur feiz divrall ma vo reizhet reishaet pep tra."<ref>Troidigezh An Tour-Tan, Levrenn 3, 1983, p 239</ref> ==Daveoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Levrioù an Testamant Kozh|Havakouk]] qwt78ftskksqz5hm2fycho8h6yc0qjh 2195935 2195934 2026-07-29T07:30:47Z Ar choler 52661 2195935 wikitext text/x-wiki [[File:Köln Juedfriedbockl2-07-03-25.jpg|thumb|Bered Yuzev [[Köln]] : "an den reizh dre e fealded a vevo (Ha '''2''',4)]] '''Levr Havakouk''' (Ha) zo unan eus levrioù ar [[profed|brofeded]] "vihan" en [[Tanac'h]]. Teir lodenn a gaver ennañ, o zeir a-zivout mestaolioù ha kastiz ar [[Kaldeaned|Galdeaned]]<ref>Troidigezh [[An Tour-Tan]], Levrenn 3, 1983, p 239</ref>. Da gentañ e lenner klemmoù ar profed [[Havakouk]]ouk]] dirak berzh ar re fallakr ; goulenn a ra ouzh Doue ('''1''',13 : "Re c'hlan eo da zaoulagad evit gwelout ar fall, arvestiñ ouzh an drougiezh ne c'hellez ket ; perak eta e sellez ouzh an drubarded, e tavez pa lonk ar fallakr reishoc'h egetañ?"). D'an eil ez eus mallozhioù war bobl ar Galdeaned, "bleizi ar pardaez". D'an trede e kaver salm Havakouk o tisplegañ stourm Doue ouzh ar fallakr, ar C'haldean. Hervez troerien [[An Tour-Tan]], setu ar gentel roet gant Havakouk : "An Aotroù en deus e eur, hag e-kreiz trubuilhoù ha teñvalderioù ar vuhez e fell dimp gortoz hep faezhañ ha gant ur feiz divrall ma vo reizhet reishaet pep tra."<ref>Troidigezh An Tour-Tan, Levrenn 3, 1983, p 239</ref> ==Daveoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Levrioù an Testamant Kozh|Havakouk]] 45qmfwyafloyim9amg9csh648m6n3in 2195936 2195935 2026-07-29T07:31:10Z Ar choler 52661 2195936 wikitext text/x-wiki [[File:Köln Juedfriedbockl2-07-03-25.jpg|thumb|Bered Yuzev [[Köln]] : "an den reizh dre e fealded a vevo (Ha '''2''',4)]] '''Levr Havakouk''' (Ha) zo unan eus levrioù ar [[profed|brofeded]] "vihan" en [[Tanac'h]]. Teir lodenn a gaver ennañ, o zeir a-zivout mestaolioù ha kastiz ar [[Kaldeaned|Galdeaned]]<ref>Troidigezh [[An Tour-Tan]], Levrenn 3, 1983, p 239</ref>. Da gentañ e lenner klemmoù ar profed [[Havakouk]] dirak berzh ar re fallakr ; goulenn a ra ouzh Doue ('''1''',13 : "Re c'hlan eo da zaoulagad evit gwelout ar fall, arvestiñ ouzh an drougiezh ne c'hellez ket ; perak eta e sellez ouzh an drubarded, e tavez pa lonk ar fallakr reishoc'h egetañ?"). D'an eil ez eus mallozhioù war bobl ar Galdeaned, "bleizi ar pardaez". D'an trede e kaver salm Havakouk o tisplegañ stourm Doue ouzh ar fallakr, ar C'haldean. Hervez troerien [[An Tour-Tan]], setu ar gentel roet gant Havakouk : "An Aotroù en deus e eur, hag e-kreiz trubuilhoù ha teñvalderioù ar vuhez e fell dimp gortoz hep faezhañ ha gant ur feiz divrall ma vo reizhet reishaet pep tra."<ref>Troidigezh An Tour-Tan, Levrenn 3, 1983, p 239</ref> ==Daveoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Levrioù an Testamant Kozh|Havakouk]] ipfi5m23cre94r50urg2ap6o3nnvgsw 0 125164 2195958 1975493 2026-07-29T09:40:58Z Ar choler 52661 2195958 wikitext text/x-wiki [[File:Zacharias (Michelangelo).jpg|thumb|Zec'haria livet gant [[Michelangelo]] e [[Chapel Sistina]] Roma etre [[1508]] ha [[1512]]]] '''Zec'haria'''<ref>Troidigezh An Tour-Tan {{daveoù a vank}}</ref> pe '''Zakaria'''<ref>Ober a ra Maodez Glanndour gant ar stumm "'''Zakaria'''" pa vez kaoz eus tad [[Yann ar Badezour|Yann Vadezour]] en [[Aviel Lukaz|Aviel hervez Sant Lukaz]] ('''1''', 5-80,, Al Liamm, 1969, p135-139</ref>, pe '''Zakari'''<ref>Troidigezh [[Gwilh ar C'hoad]], 1897, p817</ref>([[hebraeg]] : זְכַרְיָה, "[[YHWH]] en deus bet soñj" : [[arabeg]] : زكريّا : [[henc'hresianeg]] : Ζαχαρίας ''Zac'harias'' ; [[latin]] : ''Zacharias'') a vez gwelet evel aozer [[Levr Zec'haria]], unan eus levrioù ar [[profed]]ed en [[Tanac'h]]. An unnekvet eus an daouzek profed "bihan" e voe. N'ouzer ket kalz tra diwar-benn Zec'haria. Kempred gant [[Hagai]] oa. Meneget eo eveltañ e [[Levr Ezra]] (Ez'''5''',1). Eus ur familh [[beleg|beleien]] e oa. Prezegenniñ a reas etre 520 ha 518 kent JK da vare ar gouarnour [[Zeroubavel]] hag ar beleg meur [[Yehoshoua]] goude distro ar [[Yuzevien]] harluet da [[Jeruzalem]]. Broudet en deus e genvroidi da adsevel an Templ evel Hagai met ledanoc'h eo e gaoz : gwelout a rae adsav [[Israel]] hag ur prantad [[mesiaz]]ek o tont. ==Daveoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Tud eus ar Bibl]] l78hjzjywbohn3zmn3g37457nt9cfs8 0 125213 2195959 1975492 2026-07-29T09:49:28Z Ar choler 52661 2195959 wikitext text/x-wiki [[File:Quéménéven (29) Chapelle Notre-Dame de Kergoat Baie 05 Vue 03.JPG|thumb|Kemeneven Chapel Itron Varia Kergoad, gwerenn-livet, Malac'hi war an tu dehoù]] '''Malac'hi''' pe '''Malaki'''<ref>Troidigezh [[Gwilh ar C'hoad]], [[1897]], p. 826.</ref> ([[hebraeg]] : מַלְאָכִי ''Mloc'hi'' ; [[henc'hresianeg]] : Μαλαχίας ''Malac'hias'')<ref>Kavet e vez e [[saozneg]] ar stummoù ''Malachi'', ''Malachias'' ha ''Malache''.</ref> zo unan eus an daouzek profed "bihan" eus an [[Tanac'h]]. Talvezout a ra e anv kement a "ma c'hannad". Diouzh danvez e skrid ([[Levr Malac'hi]]) e c'heller tennañ e vevas en ur mare tost da hini [[Hagai]] ha [[Zec'haria (Profed)|Zec'haria]], un tamm diwezhatoc'h moarvat, en amzer [[Nehemia]] hag [[Ezra]], war-dro ar bloaz [[430]] kent JK rak adsavet e oa an Templ<ref>Troidigezh [[An Tour-Tan]], Levrenn 3, 1983, p. 263.</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Tud eus ar Bibl]] gl0ijjur19pwcfnr2ikkr9ainh0u15g 0 125535 2195861 1978294 2026-07-28T12:55:18Z Ar choler 52661 2195861 wikitext text/x-wiki [[File:Cathedrale d'Amiens - portail sud de la facade - detail.jpg|thumb|<div class="center">Delwenn Yehezkel<br><small>Iliz-veur [[Amiens]]</small></div>]] '''Yehezkel'''<ref>Troidigezh An Tour-Tan levrenn 3, 1983, p 138</ref> pe '''Ezekiel'''<ref>Troidigezh [[Gwilh ar C'hoad]], 1898, p 714</ref> ([[hebraeg]] : יְחֶזְקֵאל, ''Y'ḥez'qel'' {{LFE|[jəħezˈqel]}}), zo unan eus [[profed]]ed veur an [[Tanac'h]]. Talvezout a ra e anv "Ra vo kreñvaet gant Doue" pe " Doue a greñvaio anezhañ". Tudenn bennañ [[Levr Yehezkel]] eo. Ur [[beleg]] oa Yehezkel. Harluet e voe da [[Babilon|Vabilon]] gant ar roue [[Yehoyac'hin]] er bloaz [[597 KJK]]. Ober a reas e annez en ul lec'h anvet Tell-Aviv ("Torgenn an Dourioù) war ribl ar stêr Kevar nepell diouzh Babilon. Hervez ar [[Bibl]] e voe kaset da brezeg e-touez an harluidi, en devoe eno gweledigezhioù a-berzh [[Doue]], gant ar gefridi da lavarout e gomzoù d'ar bobl harluet, da vezañ gedour evito, ma ne selaouint ket ar falsprofeded, hogen ma tistroint davet an Aotrou. Kemenn a reas d'ar bobl, diskred ha disuj, kastiz [[Jeruzalem]] en arbenn d'he difealded e-keñver Doue. War-lerc'h dismantr Jeruzalem e kemmas e zoare d'ober, o kourfediñ an harluidi da zougen selloù etrezek an dieubidigezh, an distro d'ar mor, an dazont a c'hloar war-lerc'h ar c'hastiz.<br> Promesaoù a seurt-se ne c'hellent ket chom hep en em gavout gant speredoù disfiz ha diskred, ha kavout a reas ar profed enebiezh war e hent<ref>Troidigezh An Tour-Tan, Levrenn 3, 1983, p 138</ref>. == Daveoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Tud eus ar Bibl]] sclxrxh3o1fplsgzwiguc4nquyrja77 0 138477 2195871 2135028 2026-07-28T14:54:41Z Couiros22 27307 2195871 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Adelomyia melanogenys''}} {{Taxobox Loen|''Adelomyia<br>melanogenys''|Speckled hummingbird (Adelomyia melanogenys).jpg|statud=LC|''Adelomyia melanogenys''}} {{Taxobox Phylum|Chordata}} {{Taxobox Classis|Aves}} {{Taxobox Ordo|Apodiformes}} {{Taxobox Familia|Trochilidae}} {{Taxobox Subfamilia|Lesbiinae}} {{Taxobox Genus|Adelomyia}} {{Taxobox Anv skiantel|Adelomyia|[[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], [[1854]]}} {{Taxobox Anv skiantel|Adelomyia melanogeny|([[Louis Fraser|Fraser]], [[1840]])}} {{Taxobox Echu}} '''''Adelomyia melanogenys'''''<ref>N'en deus ar spesad anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.</ref> a zo ur [[spesad]] [[evned]] eus ar [[c'herentiad]] [[Trochilidae]].<br> Ar spesad nemetañ er [[genad]] ''Adelomyia'' an hini eo. Anvet e voe ''Trochilus melanogenys'' (kentanv) da gentañ-penn (e [[1840]]) gant al [[loenoniour]] [[breizhveuriat]] [[Louis Fraser]] ([[1810]]-[[1866]]). ==Boued== Bevañ a ra diwar sun-bleuñv<ref>{{en}} [https://www.hbw.com/species/speckled-hummingbird-adelomyia-melanogenys ''Adelomyia melanogenys'' el lec'hienn HBW Alive: Handbook of the Birds of the World Alive.]</ref>. ==Annez hag isspesadoù== [[Image:Speckled hummingbird (Adelomyia melanogenys cervina) feeding on Campsis Caldas 2.jpg|thumb|left|''A. m. cervina'']] [[Restr:Adelomyia melanogenys map.svg|thumb|left|{{legend|#008B00|Tiriad ''Adelomyia melanogenys''}}]] Ar spesad a gaver an nav [[isspesad]]<ref>{{en}} [http://www.worldbirdnames.org/bow/hummingbirds/ Roadennoù ''IOC World Bird List'' diwar-benn ''Adelomyia melanogenys''.]</ref> anezhañ en un takad eus [[Suamerika]] hag a ya eus [[Venezuela]] da [[gwalarn|walarn]] [[Arc'hantina]] : * ''Adelomyia melanogenys aeneosticta'', e kreiz ha hanternoz [[Venezuela]], * ''A. m. cervina'', e kornôg ha kreiz [[Kolombia]], * ''A. m. chlorospila'', e gevred [[Perou]], * ''A. m. connectens'', e kreisteiz Kolombia, * ''A. m. debellardiana'', e Sierra de Perijá (kornôg Venezuela), * ''A. m. inornata'', e [[Bolivia]], gwalarn Arc'hantina, * ''A. m. maculata'', en [[Ecuador]], hanternoz Perou, * ''A. m. '''melanogenys''''', eus reter Kolombia ha kornôg Venezuela da [[kreisteiz|greisteiz]]-kreiz Perou, * ''A. m. sabinae'', en naoueier kornôg eus [[Andoù]] ar reter e Kolombia ([[Departamantoù Kolombia|departamantoù]] [[Santander (Colombia)|Santander]] ha [[Boyacá (Colombia)|Boyacá]]). {{Commonscat|Adelomyia melanogenys}} {{Wikispecies|Adelomyia melanogenys}} ==Liammoù diavaez== *{{en}} [http://datazone.birdlife.org/species/factsheet/speckled-hummingbird-adelomyia-melanogenys ''Adelomyia melanogenys'' el lec'hienn BirdLife International.] *{{en}} [http://www.iucnredlist.org/details/22687696/0 ''Adelomyia melanogenys'' e lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).] ==Notennoù ha daveennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Evned Suamerika]] [[Rummad:Trochilidae]] nu82qviayvs9mjn5l9x6ivmji3vuzmi 0 146797 2195949 2192109 2026-07-29T08:36:11Z Kestenn 14086 + Kipplauf 2195949 wikitext text/x-wiki [[Restr:Garandcar.jpg|thumb|upright=1.2|Ur fuzuilh [[M1 Garand]] (en nec'h) hag ur garabinenn [[M1 (karabinenn)|M1 Carbine]] (en traoñ), daou arm stadunanat eus an [[Eil Brezel-bed]].]] '''Karabinenn''' a vez graet e geriaoueg an [[armeoù]] eus un [[arm-tan]] gant ur c'hanol hir met berroc'h eget hini ur [[fuzuilh]] pe ur [[mousked]]. Darn anezho zo doareoù berraet eus fuzuilhoù all, o tennañ ar memes doare boledoù. Dont a ra o ment berroc'h eus ar fed e oa ret d'ar [[marc'hegerezh]] kaout armoù bihanoc'h hag aesoc'h da dapout krog enne. Er-maez eus bed an arme, e bed ar [[Chaseal|chase]] pe ar [[sportoù tennañ]], ur garabinenn zo un arm hir unan pe meur a ganol rizennet dezhañ. Solutoc'h int evit ar [[Fuzuilh flour he c'hanol|fuzuilhoù-chase]] dre vras : kambr ur garabinenn a c'hell anduriñ ur gwask etre {{formatnum:3000}} ha {{formatnum:4000}} bar, pa n'hall ket hini ur fuzuilh anduriñ ouzhpenn {{formatnum:1200}} bar<ref>Hervez Olivier ACHARD, ''Le monde des fusils'', Solar 2002, p. 17</ref>. Karabinennoù a raer ivez eus an armoù hir dre [[Arm dre aer gwasket|aer gwasket pe gaz]] a c'hall tennañ plomoù [[Kalibr 4,5 mm|4,5 mm]] pe 5,5 mm, evit amprouennoù zo er sportoù tennañ pe an dudi. == Mont en-dro == [[Restr:Jeremy Teela 2002 Winter Olympics.jpg|thumb|Ur garabinenn [[.22 Long Rifle|.22 LR]] etre daouarn Jeremy Teela en unan eus an amprouennoù biatlon [[C'hoarioù Olimpek goañv|C'hoarioù Olimpek Goañv 2002]].|kleiz]]Damaotomatek e c'hall bezañ ur garabinenn. Un dra a-bouez eo an damaotomategezh evit ar chaseourien o deus ezhomm da c'hellet tennañ meur a wech deus renk da bakañ loened o redek. Efedus eo ar garabinenn war gantadoù a vetradoù, pa vez diaes lazhañ ul loen gant ur [[fuzuilh flour he c'hanol]] en tu all da 50 metrad. E bed ar [[sportoù tennañ]] e implijer karabinennoù un tenn (ur munision a ranker adlakaat en arm bewech ma tenner), pe gant tennata dre zorn : en ur ziblasañ ur morailh a zo war ar [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]] pe ul [[Geriaoueg an armoù-tan#Loc'henn-grogenn|loc'henn]] dindan an [[Draen (armoù)|draen]] e c'haller kambriñ ur munision da dennañ adarre. Resisoc'h eo ar c'harabinennoù gante ur sistem morailh, setu e vezont implijet stank er sportoù tennañ, er [[biatlon]], pe er [[Fuzuilh-resisted|fuzuilhoù-resisted]]. Ar c'harabinennoù un-tenn dezhe ur c'hanol da wintañ a vez graet ''kipplauf'' anezhe, diwar an alamaneg ''Kipplaufbüchse'' ('fuzuilh un-tenn")<ref>{{Fr}} ''[https://blog.tout-chasse.fr/2025/07/18/carabine-kipplauf-larme-ultime-pour-lapproche/ Carabine Kipplauf : l’arme ultime pour l’approche ?]'', Tout-Chasse, 18/07/2025 (lennet d'an 29/07/2026)</ref>. Implijet e vezont evit chaseal o tostaat. === Munisionoù === Ober a ra ar braz eus ar c'harabinennoù gant kartouchennoù savet a-ratozh evit an armoù-skoaz, evel an [[.308 Winchester]], an [[.222 Remington]] hag ar [[6,5 mm Creedmoor|6,5 Creedmoor]], evit ar re anavezetañ. E dibenn an XIX{{Vet}} kantved e oa kambret kalz karabinennoù evit munisionoù a c'halle mont en [[Arm-dorn|armoù-dorn]] ivez, evel ar [[.44-40 Winchester]] da skouer. An [[.22 Long Rifle]], ar c'halibr gwerzhetañ er bed, a zo liezimplij ivez. Ur rummad karabinennoù modern all, anvet PCC (''Pistol-Caliber Carbines''), zo savet evit tennañ munisionoù armoù-dorn evel an [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]]. Reiñ a reont an tu da dennañ munisionoù skañvoc'h, en ur reiñ dezhe un tizh uheloc'h, a-drugarez d'un arm stabiloc'h evit ur [[Pistolenn|bistolenn]]. Implijet e vezont a-wechoù evit kizidikaat tennerien da implij armoù-skoaz abalamour d'o [[argil]] izeloc'h<ref>{{En}} Kenzie FITZPATRICK, ''[https://www.americanfirearms.org/pistol-caliber-carbines/ 9mm PCC Picks: Pistol Caliber Advantages Explained]'', American Firearms, miz Du 2025 (lennet d'an 31/05/2026)</ref>. == Orin an anv == ''Grondin'' (benel, ''ur c'hrondin'') e oa ar ger brezhonek kent an amprest diouzh ar [[galleg]] ''carabine''<ref>[https://web.archive.org/web/20210611163729/http://devri.bzh/dictionnaire/g/grondin/ Devri]</ref>. Ar galleg ''carabine'' a oa deuet e [[1694]] eus an [[italianeg]], [[portugaleg]] ha [[spagnoleg]] ''carabina'' evit envel seurt mouskedoù, dre implijerien gentañ an arm, anezho marc'hegerien lesanvet "carabiniers", eus ar ger galleg ''carabin'' "marc'heger" ([[1575]])<ref>[https://www.littre.org/definition/carabine Geriadur Littré]</ref>. Evit lod e vefe diwar ar [[provañseg]] ''calabre'' "mekanik brezel kozh" ; evit tud all e teufe eus al [[latin]] ''calabrinus'' "[[Calabria]]t", peogwir e teue ar c'hentañ marc'hegerien-se eus Calabria<ref>[https://www.littre.org/definition/carabin Geriadur Littré]</ref>. == Lezenn == E Frañs eo renket al lod brasañ eus ar c'harabinennoù damaotomatek (teir c'hartouchenn d'ar muiañ) pe da dennata dre zorn (dek kartouchenn d'ar muiañ) er [[Lezennoù war an armoù e Frañs|rummad C]], hini an armoù a ranker diskleriañ goude bezañ prenet anezhe en ur ziskouez un aotre da chase pe ul lisañs sportoù tennañ. == Gwelet ivez == * [[Geriaoueg an armoù-tan]] == Levrlennadur == * {{En}} Joseph E. Smith, ''The book of pistols and revolvers'', Castle Books, 816 p., 1946 (embannadur kentañ) * {{fr}} HARTINK A. E., ''L'encyclopédie des fusils et carabines,'' Maxi-Livres, 2002, ISBN 2-7434-5698-1, 312 p. * {{Fr}} HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2035979650, 320 p. * {{br}} Rann an Ordrenañs, USA, ''Deskrivadur ar bistolenn M1911'', [[Ar Granenn]], 2022 * {{fr}} Chris McNAB, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, ISBN 979-1029509872, 304 p. * {{Fr}} LAMOTHE Arnaud, ''Guide pratique des armes à feu'', 2025, ISBN 979-10-415-6214-5, 346 p. ==Daveennoù== {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Armoù-tan]] [[Rummad:Sportoù tennañ]] [[Rummad:Seurtoù armoù-tan]] [[Rummad:Chase]] [[Rummad:Hoplologiezh]] 2sfh6xogsoyk45vkn927xbvil8h56fu 0 150413 2195947 2134735 2026-07-29T08:33:04Z Dishual 612 2195947 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:Jean Lassalle.jpg|thumb|right]] '''Jean Lassalle''', ganet d’an {{deiziad|3|Mae|1955}} e [[Lourdios-Ichère]] ([[Pireneoù-Atlantel]]), zo ur politikour gall. Div wech e oa bet danvez prezidant. E 2017 ez eas 1,21% eus ar mouezhioù eztaolet gantañ<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.interieur.gouv.fr/Elections/Les-resultats/Presidentielles/elecresult__presidentielle-2017/(path)/presidentielle-2017/FE.html |title=Résultats de l'élection présidentielle 2017 |publisher=Ministrerezh an Diabarzh |year=2017 |month=Ebrel }}</ref> hag e [[Dilennadeg prezidant ar Republik c'hall e 2022|2022]] ez eas 3,13% eus ar mouezhioù eztaolet gantañ<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.resultats-elections.interieur.gouv.fr/presidentielle-2022/FE.html |title=Élection présidentielle 2022 |publisher=Ministrerezh an Diabarzh |year=2022 |month=Ebrel }}</ref>. En eil tro an dilennadeg 2022 e embannas e oa chomet hep votiñ. Abalamour da se e voe nullet an holl zisoc’hoù en e gumun<ref>{{fr}} {{Cite web |url=https://www.conseil-constitutionnel.fr/decision/2022/2022197PDR.htm |title=Décision n° 2022-197 PDR du 27 avril 2022 |publisher=Kuzul bonreizhel bro C’hall |month=Ebrel |year=2022 }}</ref>. == Daveoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Lassalle, Jean}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1955]] [[Rummad:Politikourien Bro-C'hall]] r334z3ukn4ssuj5rut993ldiefqd0lz 0 154857 2195937 2154521 2026-07-29T07:41:25Z Kestenn 14086 2195937 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Gardone Val Trompia''' zo ur gumun en [[Italia]], e [[proviñs Brescia]], e [[Lombardia]]. 26,66 km² eo he gorread, hag 11.457 den a oa o chom enni e 2025<ref>{{It}} [https://demo.istat.it/app/?l=it&a=2025&i=D7B demo.istat.it] (lennet d'an 18/08/2025)</ref>. == Industriezh == Brudet eo ar gumun evit bezañ ur greizenn broduiñ armoù abaoe ar XV{{Vet}} kantved da nebeutañ. Hiziv an deiz emañ eno sezioù kalz produerien armoù hiniennel, en o zouez [[Beretta]]<ref>{{It}} MELONI Pierfilippo, ''[https://www.cacciapassione.com/gardone-val-trompia-le-armi-fra-tradizione-e-innovazione/ Gardone Val Trompia: le armi fra tradizione e innovazione]'', Caccia Passione, 01/02/2011 (lennet d'an 18/08/2025)</ref>, [[Aldo Uberti|Uberti]], [[Davide Pedersoli|Pedersoli]], [[Sabatti]] ha [[FAMARS (embregerezh)|FAMARS]]. Ar ''Museo delle Armi e della Tradizione Armiera'', ur mirdi war istor an armoù, zo staliet er gumun abaoe 2007<ref>{{It}} ''[https://www.cm.valletrompia.it/Documenti-e-dati/Documenti-tecnici-di-supporto/Museo-delle-Armi-e-della-Tradizione-Armiera# Museo delle Armi e della Tradizione Armiera]'', Comunità Montana di Valle Trompia, 11/12/2024 (lennet d'an 18/08/2025)</ref>. == Gevelliñ == * {{Burkina Faso}} : [[Nanoro (departamant)|departamant Nanoro]] == Tud == * [[Bartolomeo Beretta]] (c. 1490 - 1565), diazezer an embregerezh Beretta. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Kumunioù Proviñs Brescia}} [[Rummad:Kumunioù Lombardia]] [[Rummad:Kumunioù Proviñs Brescia]] 8lcikw3p70iw5ciu6dr754lauwoffjf 0 169006 2195946 2194119 2026-07-29T08:32:22Z Kestenn 14086 /* Kipplauf */ 2195946 wikitext text/x-wiki {{Porched:Armoù-tan}} {| class="wikitable" style="margin:auto; font-size:1.2em; font-weight:bold;" |- | style="padding:10px;" | [[#A|A]] • [[#B|B]] • [[#C|C]] • [[#D|D]] • [[#E|E]] • [[#F|F]] • [[#G|G]] • [[#H|H]] • [[#I|I]] • [[#J|J]] • [[#K|K]] • [[#L|L]] • [[#M|M]] • [[#N|N]] • [[#O|O]] • [[#P|P]] • [[#Q|Q]] • [[#R|R]] • [[#S|S]] • [[#T|T]] • [[#U|U]] • [[#V|V]] • [[#W|W]] • [[#X|X]] • [[#Y|Y]] • [[#Z|Z]] |} == A == [[Restr:Reloading Press.JPG|thumb|Dafar da '''adkargañ''' munisionoù : a-gleiz, ur bourvezierez poultr ; a-zehou, ur waskerez da adkargañ.]] === Adkargañ === An '''[[Adkargañ (munisionoù)|adkargañ]]''' eo ar fed d'ober [[Munision|munisionoù]] er gêr diwar [[Douilhez (elfenn munision)|douilhezioù]] bet implijet dija. Marc'had-matoc'h eo ar munisionoù graet er gêr evit ar re broduet en uzinoù peurliesañ. Gellet a ra bezañ graet gant munisionoù skoet e kreiz, met n'eo ket posupl adkargañ er gêr munisionoù skoet war o zro peogwir e vez labezet o douilhez pa denner gante. Pazennoù nesañ an adkargañ eo : * naetaat hag adstummañ an douilhez ; * ouzhpennañ un [[Emors (munisionoù)|emors]] en douilhez ; * lakaat ur gargad [[Poultr-tarzh|poultr]] en douilhez ; * sternañ ur boled nevez war an douilhez. === Aerfaout === '''Aerfaout''' ur [[revolver]] eo al lec'h bihan-kenañ etre e [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]] hag e ganol. Alese ez a er-maez ul lodenn eus ar gazoù degaset gant tarzhadenn ar [[Poultr-tarzh|poultr]] da vare an tenn. En un nebeud revolverioù evel an [[Nagant M1895]] e kaver ur wikefre hep aerfaout ebet, evit klask tennañ ar brasañ gounid eus energiezh ar poultr. === Annev === An '''annev''' zo ul lodenn eus strad un douilhez hag a stank an [[Emors (munisionoù)|emors]] pa vez skoet, evit krouiñ un darzhadenn. === Aremennañ === An '''aremennañ''', pe '''duañ''', zo un tretañ kimiek implijet war pezhioù metal diavaez un arm-tan evit gwareziñ anezhe gwelloc'h diouzh ar mergl pe tagadennoù all. Ul liv du a ro d'ar pezhioù-mañ. === Argil === An '''[[argil]]''', pe '''kiladenn''', eo ar fiñvadenn war an a-dreñv a ra un arm pa lez an tenn da vont. Dont a ra eus ar gazoù produet gant tarzhadenn [[Poultr-tarzh|poultr]] ar [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]]. Izel pe uhel e c'hall bezañ hervez [[Kalibr (armoù-tan)|kalibr]] ar munision ha pouez an arm. === Arm-dorn === Un '''[[arm-dorn]]''' a zo un arm-tan hiniennel graet evit bezañ implijet gant un dorn nemetken, evel ar [[Revolver|revolverioù]] pe ar [[Pistolenn|pistolennoù]]. === Arm-skoaz === Un '''[[arm-skoaz]]''' zo un arm-tan hiniennel graet evit bezañ skoaziet pe lakaet war ur skor ('''daoubez''' pe trebez da skouer) hag implijet gant an daouarn. Ar [[Fuzuilh|fuzuilhoù]] hag ar [[Karabinenn|c'harabinennoù]] a zo armoù-skoaz. === Arm-tan hiniennel === An '''armoù-tan hiniennel''' a zo armoù a c'hall bezañ douget hag implijet gant un den nemetken. Mont a ra o c'halibr betek 12,7 mm peurliesañ (14,5 mm evit ar fuzuilh [[Sniper Alligator]] implijet gant arme [[Ukraina]]). Er rummad-mañ e kaver an '''[[Arm-dorn|armoù-dorn]]''' hag an '''[[Arm-skoaz|armoù-skoaz]]'''. === Armeurer === Un '''armeurer(ez)''' pe '''armdiour(ez)''' zo un den hag a zo e vicher sevel, stokañ, kempenn hag a-wechoù gwerzhañ armoù. Gellet a ra labourat evit un [[:Rummad:Embregerezhioù armoù-tan|embregerezh armoù-tan]], evit polis pe arme ur stad, pe bezañ emren. Ur stal e-lec'h ma werzher armoù a zo un '''armeuri''' pe un '''armdi'''. An hollad micherioù stag d'an armoù dre vras eo an '''[[armerezh]]'''. === Aotomatek === Un '''arm aotomatek''' a c'hell tennañ meur a voled a-dennadegoù pa bouezer ur wech nemetken war an [[Draen (armoù)|draen]]. E Bro-C'hall eo renket an armoù-mañ er [[Lezennoù war an armoù e Frañs|rummad A]] hervez lezenn (difennet d'ar siviled). == B == === Bannadell === Ur '''vannadell''' eo ar pezh a vez kaset er-maez eus un arm-tan pa denner, pe e vefe drajez plom pe ur [[boled]]. === Banniel-test === Ur '''banniel-test''' a zo un ostilh surentez, e plastek peurliesañ, a lakaer e kanol un arm-tan dre e gambr evit diskouez n'eus munision ebet prest da vezañ tennet ennañ. Alies e vez gantañ ul liv flamm (ruz, orañjez) disheñvel diouzh livioù boas an armoù, ha dre se e c'hall gwelet an holl en un taol-lagad emañ an arm e surentez. Er [[Stand tennañ|standoù tennañ]] eo peurliesañ ret lakaat ur banniel-test en arm pa vez tud e takad ar [[Gwenn (sportoù)|sibloù]]. === Beg ar c'hanol === Dre veg kanol un arm-tan ec'h a ur '''vannadell''' er-maez. === Boled === Ar '''[[boled]]''' eo an tamm eus ar [[munision]] a vez kaset er-maez eus ar c'hanol, bihanoc'h e dreuzkiz evit 20 mm. [[Restr:22 LR - 1.jpg|thumb|Ur munision [[.22 Long Rifle|.22 LR]]. E penn an douilhez (a-zehou) e weler ar '''bourled'''.]] === Bourled === Danvez ouzhpenn a gaver e-tro strad un [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]]. Ijinet eo bet evit ma talc'hfe ar c'hartouchennoù e plas e '''kambr''' an arm. Er [[Munision|munisionoù]] skoet war o zro, an [[Emors (munisionoù)|emors]] a zo er bourled. === Bourrell === '''Bourrell''' a gaver er c'hartouchennoù chase etre ar '''[[Poultr-tarzh|poultr]]''' hag ar '''bannadelloù'''. Pal ur vourrellenn eo dasparzhañ an nerzh produet gant tarzhadenn ar poultr war an holl blomennoù. === Buker poent ruz === Ur [[buker poent ruz]], anvet ivez ''red dot'' e bed an armoù-tan, a zo ur benveg gweledoniezh bihan a vez montet war '''reilhoù''' un arm-tan hiniennel evit sikour an tenner da gavout buan ur sibl tost a-drugarez d'ur poent liv bannet ouzh ur skrammig. == C == === ''Choke'' === Ur '''''choke''''', pe '''''choke-bore''''', a zo ur pezh a lakaer e beg kanolioù ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù chase]] da strishaat pe da ledanaat ar goumoulennad plomoù. Meur a vent a zo dezho : leun (''full''), 3/4, 1/2 pe 1/4. === ''Cook off'' === Ar '''''[[cook off]]''''', '''''cooking off''''' pe '''tarzhadenn degaset gant an dommder''' a c'hoarvez a-wechoù an armoù dezhe ur sistem gant ur [[Kulasenn (armoù-tan)#Kulasenn serr|gulasenn serr]]. Tarzhañ a ra [[Emors (munisionoù)|emors]] ar [[munision]] abalamour da dommder ar gulasenn hep ma ne vefe skoet. Grevus e c'hall bezañ seurt darvoud. == D == [[Restr:211028-Z-IB607-1007 - 44th IBCT M110A1 Range (Image 11 of 30).jpg|kleiz|thumb|Un '''daoubez''' dindan kanol fuzuilh ur soudard.]] === ''DA'' === '''''Double Action''''' (daou-ober), unan eus doareoù mont en-dro '''[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]''' un arm-dorn. === Damaotomatek === Un arm '''damaotomatek''' a denn ur vannadell bewech ma vez pouezet war e [[Draen (armoù)|zraen]]. N'eus ket ezhomm da gambriñ ur [[munision]] nevez gant an dorn goude pep tenn : ur sistem gaz e gwikefre an arm a ra, betek ma vo goullo ar [[Karger (armoù-tan)|c'harger]]. E Bro-C'hall eo renket an armoù-mañ er [[Lezennoù war an armoù e Frañs|rummad C]] hervez lezenn m'o deus un endalc'h 3 [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchenn]] d'ar muiañ (rummad B a-hend-all). === ''DAO'' === '''''Double Action Only''''' (daou-ober nemetken), unan eus doareoù mont en-dro '''[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]''' un arm-dorn. === Daoubez === Un '''[[daoubez]]''' a implijer da stabilaat ur fuzuilh pe ur garabinenn pa denner. Peurliesañ e stager anezhañ dindan ar c'hanol, war ur '''reilh''' pe en ur '''ruilhenn'''. A-wechoù eo enbarzhet en arm, evel war ar garabinenn [[Steyr Scout]]. === Darvoud-tennañ === Un '''darvoud-tennañ''' a c'hoarvez pa ne denn ket un arm-tan pa bouezer war e [[Draen (armoù)|zraen]]. Meur a abeg a c'hall bezañ d'an darvoudoù-tennañ : [[munision]] stanket er gambr, kudenn gant ar [[Karger (armoù-tan)|'''c'harger''']], [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchenn]] siek, gwinterell pe skoer torret, arm naetaet pe morailhet fall... Un darvoud-tennañ n'eo ket ur '''[[Geriaoueg an armoù-tan#Gwallzarvoud-tennañ|gwallzarvoud-tennañ]].''' === Dazlamm === Un '''dazlamm''' a c'hoarvez pa vez diheñchet ur '''vannadell''' pe un tamm anezhi gant ar sibl tizhet pe un dra all. Gellet a ra bezañ dañjerus evit an tenner hag an dud tro-dro dezhañ. Aliet e vez d'an dennerien lakaat lunedoù-gwarez war o fri pa dennont : memes ma koll nerzh ur vannadell en ur zazlammat e c'hall bezañ dañjerus evit o daoulagad. Gant bannadelloù plom e vez izelaet ar riskl dazlammoù abalamour d'an danvez-se da vezañ gwakoc'h evit an dir, al leton pe ar c'houevr implijet mod-all. === ''Decock'' === An '''''decock''''' pe '''''decocking''''' (eus ar saozneg ''cock'' a dalvez '''ki un arm''') a zo ur surentez war bistolennoù zo. A-drugarez d'ur bouton e c'haller distegnañ ar c'hi hep skeiñ ar munision. === Distegn === '''Distegn''' a verk stad ki un arm pa n'eo ket armet. === Distrinker === An '''distrinker''' a laka an douilhez goullo da lammat er-maez eus ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilh-chase]] goude an tenn. === Douilhez === '''[[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]]''' ur [[munision]] eo ar pezh a chom en arm ur wech tennet ar '''vannadell'''. En douilhez e kaver ar '''[[Poultr-tarzh|poultr]]''' hag an '''[[Emors (munisionoù)|emors]]'''. Er c'hartouchennoù chase e kaver ivez ar plom pe ar boled en douilhez. === Douilhez distroñsañ === Un '''[[douilhez distroñsañ]]''' a zo un douilhez faos a lakaer e kambr un arm pa vezer o tennañ hep [[munision]] ebet evit pleustriñ, evit chom hep labezañ ar skoer en ur lakaat anezhañ da skeiñ ouzh un elfenn eus an arm, dreist-holl evit ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]] skoet war o zro. === Draen === An '''[[Draen (armoù)|draen]]''' eo ar pezh a bouezer warnañ gant ar biz-yod da lakaat un tenn da vont. War armoù-zo e c'haller reoliñ hirder red ha/pe '''pouez-loc'hañ''' an draen. === Dreistlakaet === '''Kanolioù dreislakaet''' a vez graet eus daou ganol an eil war egile, er [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù-chase]] daou-denn. Abalamour e oa diaesoc'h ar wikefre-mañ da sevel e-keñver fuzuilhoù gante daou ganol kichen-ha-kichen e oa deuet ar c'hanolioù dreistlakaet da vezañ boutin en eil hanter an XX{{Vet}} kantved nemetken. === Driv === An '''driv''' a zo ul linenn a-blaen faltaziek war ur sibl. Ma stok ur boled a-gleiz pe a-zehou d'ar poent bizet eo ret reizhañ an driv. Un driv fall a c'hell dont eus an tenner, eus ar '''[[Kouch (arm-tan)|c'houch]]''', eus al '''[[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]]''', eus un arm pe eus elfennoù all (avel da skouer). === Duañ === An '''duañ''', pe '''aremennañ''', a zo un oberenn war ganol un arm evit gwareziñ anezhañ a-enep d'ar mergl ha bravaat anezhañ, a-drugarez da broduioù kimiek, goude ur prantad lufrañ ha disaotrañ. Daou deknik nesañ a gaver, an '''duañ yen''' pe an '''duañ tomm''', keroc'h met padusoc'h. Gellet a ra bezañ graet war forzh peseurt kanol, met graet e vez muioc'h evit kanolioù ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù-chase]] a vez labezet aesoc'h dre forzh bezañ implijet dindan ar seizh amzer. == E == [[Restr:8mm Steyr - FMJ - 3.jpg|kleiz|thumb|An '''emors''' (e griz) a weler e-kreiz strad an douilhez.]] === Emors === An '''[[Emors (munisionoù)|emors]]''' a servij da flammañ ar poultr a gaso ar '''vannadell''' er-maez eus ar c'hanol. War an armoù kentañ e veze implijet '''[[poultr du]]''' da emorsiñ an tenn. Etre deroù an {{XIXvet kantved}} ha kreiz an {{XXvet kantved}} ez eus bet implijet [[Fulminat merkur(II)|fulminat merkur]], a oa efedusoc'h evit ar poultr du met krignus ha distabil. Abaoe e raer gant produioù all : stifnat [[plom]], azotur plom (Pb[[Nitrogen|N]]₆) pe nitrat [[bariom]]. * [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchennoù]] skoet e o c'hreiz : an emors a zo e-kreiz strad ar gartouchenn. Ur wech skoet e c'hall an emors bezañ erlec'hiet hag an [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]] adkarget d'ober ur [[munision]] nevez. Ar braz eus ar munisionoù modern a implij ar sistem-se. * Kartouchennoù skoet war o zro : an emors a zo e bourled an douilhez, tro-dro ar strad. N'hall ket an douilhez bezañ adimplijet goude an tenn. Munisionoù bihan a implij ar sistem-se peurliesañ, en o zouez an [[.22 Long Rifle|.22 LR]], ar [[.17 HMR]] hag an [[.22 WMR]]. === Emzalc'h === Doareoù disheñvel a zo da lakaat e gorf pa denner gant un arm-tan hiniennel. An daou emzalc'h implijetañ gant nerzhioù surentez ar bed (pa reont gant un arm-dorn) eo an [[emzalc'h izoskelel]] hag ar ''[[Weaver stance]]''. An [[emzalc'h kostez]] a vez implijet e bed ar sportoù tennañ kentoc'h. == F == === ''Flyer'' === Er [[sportoù tennañ]] e raer '''''flyer''''' eus ur boled nijet pell eus ar '''stroll''', abalamour d'an tenner, d'an endro, d'an arm pe d'ar [[munision]]. === Fuzuilh === Ur '''[[fuzuilh]]''' zo un [[arm-skoaz]] evit tennañ a-bell hag a rank sañset bezañ implijet gant an daouarn pe pozet war ur pezh (daoubez, trebez, sac'h) pa denner. E geriaoueg an arme ez eo ur fuzuilh un arm-tan dezhañ ur c'hanol rizennet. Pa raer anv eus armoù implijet er-maez eus an arme (evit chaseal dreist-holl) ez eo ur fuzuilh un arm dezhañ ur c'hanol flour pe meur a hini. === Fuzuilh-arsailh === Ur '''[[fuzuilh-arsailh]]''' zo ur arm-skoaz hiniennel aotomatek skañv. Ar [[Sturmgewehr 44]] alaman pe an [[AK-47]] soviedel zo e-touez ar fuzuilhoù-arsailh koshañ hag anavezetañ. === Fuzuilh-pomp === Ur '''[[fuzuilh-pomp]]''' zo un arm-skoaz hiniennel, dezhañ ur [[Karger (armoù-tan)#Karger korzennek|c'harger korzennek]] dindan he c'hanol peurliesañ, gouest da dennañ kartouchennoù-chase, hag a vez adarmet a-drugarez da fiñvadenn un elfenn eus fust an arm. === Fuzuilh-vindrailher === Ur '''[[fuzuilh-vindrailher]]''' zo un arm-skoaz aotomatek pourveziet gant [[Karger (armoù-tan)|kargerioù]] fiñv. Skañvoc'h eo evit ur [[Mindrailherez|vindrailherez]] ha ne vez ket pourveziet gant bandennoù [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]]. Un [[daoubez]] a zo staget outi alies da stabilaat an tennoù. He c'hefridi war un dachenn-emgann eo souten an [[Troadegiezh|droaderien]] dre dennadegoù berr. == G == === Galloud-herzel === '''Galloud-herzel''' ur [[munision]], e bed ar chase pe an armeoù, a verk pegen buan e c'hall un den pe ul loen skoet gantañ bezañ ehanet diouzhtu. Evit jediñ ar galloud-mañ e vez kemeret e kont energiezh ha stumm e vannadell. Ar c'halibroù [[.22 Long Rifle|.22 LR]] pe [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] n'o deus ket ur galloud herzel uhel da skouer, met ar c'hontrol eo evit ar [[.45 ACP]] pe an [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] da skouer. Ar bannadelloù kleuz o fenn a ledana pa stokont ouzh ur sibl en ur ober un toull brasoc'h. Uheloc'h eo o galloud-herzel neuze. [[Restr:Radom (6825677274).jpg|thumb|Ur bistolenn bolonat Vis wz. 35. Ar '''c'harenn-dornikez''' a weler war an dornikez, a-zehou tout.]] === Garenn-dornikez === Ur '''c'harenn-dornikez''' a gaver a-dreñv da zornikez pistolennoù 'zo evel ar [[Colt M1911]] pe ar [[Vis wz. 35]]. Rankout a raer pouezañ warni evit gellet tennañ. Ur sistem-surentez eo. === Greunadenn === [[Greunadenn (arm)|Greunadenn]] a vez graet eus un arm tarzh bannet dre voaz gant an dorn (anvet neuze greunadenn dorn), met ivez gant stumm un obuzenn (strinkenn tarzh) skoet gant ur [[fuzuilh]] (greunadenn fuzuilh) pe ur [[banner-greunadennoù]]. Ar greunadennoù a-vremañ zo savet gant ur mir danvez tarzh, un distonier, ur skoer evit enaouiñ an distonier, an armañ a zo stanket gant ur surentez evit an dezougen. An implijer a rank tennañ ar surentez (ur walenn dre voaz) a-raok bannañ ar c'hreunadenn. Ur wech skoet an arm, ar surentez a laosk ar skoer da vont hag an distonier da blantañ tan en danvez-tarzh. Goude ur pennadig amzer e tarzh ar c'hreunadenn. === Greunenn === Ar [[Greunenn (unanenn)|c'hreunenn]] (war-dro 64,79 miligram) zo un unanenn a-orin eus ar [[Rouantelezh-Unanet]] hag a vez implijet kalz e bed an armoù-tan evit termeniñ mas ur [[boled]] pe ar c'hementad [[Poultr-tarzh|poultr]] en ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]]. === Gwallzarvoud-tennañ === Ur '''gwallzarvoud-tennañ''' a c'hoarvez pa vez gloazet pe lazhet un den gant un arm-tan dre wallzarvoud. Disheñvel eo diouzh un '''[[Geriaoueg an armoù-tan#Darvoud-tennañ|darvoud-tennañ]]'''. === Gwenn === Ar '''[[Gwenn (sportoù)|gwenn]]''', pe '''sibl''', eo an dra a glasker tizhout er sportoù tennañ. Ar re anavezet gant an [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] a zo gwenn ha du, meur a vent dezhe. Ar re ront o deus treuzkizoù etre 10 cm hag 50 cm hervez an arm implijet hag ar pellder. === Gwinterez === Ar '''winterez''' eo ar pezh eus ur fuzuilh-chase a lak ar c'hanol pe ar c'hanolioù da wintañ evit gellet lakaat pe tennañ [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]] enne. == H == === Hed-tenn === An '''[[hed-tenn]]''' eo ar pellder ar c'hall bezañ graet gant ur '''vannadell''' pa vez tennet. Tri seurt hed-tenn a zo : * an '''hed-tenn d'ar muiañ''', pe '''hed-tenn teorikel''', da lavaret eo an hed-tenn graet gant ur [[boled]] en un endro hep redioù diavaez (avel, glav, harzoù da skouer) a-raok koll e nerzh penn-da benn. * an '''hed-tenn pleustrek''' : kemer a ra e kont barregezh an tenner, resisted an arm implijet, kalite al [[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]] pe ar [[Kouch (arm-tan)|c'houch]], liv an amzer... En arme e ouzhpenner ivez an '''hed-tenn efedus''' d'an hed-tenn pleustrek, da lavaret eo ar pellder a c'hello ober ur boled en ur chom efedus war ur sibl (da lavaret eo herzel un den pe toullañ dafar da skouer). === ''Holster'' === Un '''''holster''''' zo ur skloser a lakaer ennañ ur [[Pistolenn|bistolenn]] pe ur [[revolver]]. Gellet a ra bezañ staget tro-dro d'ur vorzhed, d'an divlez pe d'ar bruched. Implijet e vez evit armoù-dorn ar polis hag ar soudarded da skouer. Difennet eo er [[Stand tennañ|standoù tennañ]] e Frañs a-wechoù. === Horzh-fuzuilh === Un '''[[Lamm (arm-tan)|horzh-fuzuilh]]''', pe '''lamm-fuzuilh''', zo al lodenn a gaver a-dreñv kanol ar fuzuilhoù pe ar c'harabinennoù hag a lakaer ouzh e skoaz pa denner. Gellet a ra bezañ difiñv evel war an armoù-skoaz hengounel, plegus pe deleskopek war armoù-skoaz modernoc'h. == K == === Kalibr === [[Kalibr (armoù-tan)|'''Kalibr''']] ur munision a verk treuzkiz e voled, pe e zouilhez evit ar c'hartouchennoù chase. Eztaolet eo e milimetroù pe e meutadoù peurliesañ. Titouroù all a gaver a-wechoù e anv ur c'halibr evit disheñvelaat munisionoù disheñvel o ment met heñvel o c'halibr (evel an [[.22 Long Rifle]] hag ar [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] da skouer) : hirder an douilhez, ijiner, bloavezh e grouidigezh, kargad a boultr ennañ... Dre hengoun, er broioù european, muzuliet e vez '''trogleuziñ''' ur c'hanol (a-raok e vefe uzinet ar rizennoù) evit termeniñ e galibr, e milimetroù peurliesañ. Er Stadoù-Unanet e kemerer e kont kentoc'h ar c'heit etre foñs rizennoù ur c'hanol evit envel ur c'halibr. Eno e vez eztaolet e meutadoù kentoc'h. === Kambr === Ar '''gambr''' eo al lec'h ma kaver ur [[munision]] just a-raok ma vefe tennet anezhañ. === Kanol === * En un arm-tan ez eo ar '''c'hanol''' an duellenn a heñch ar bannelloù. * Ur '''[[Kanol (kanolierezh)|c'hanol]]''' a zo ivez anv ur pezh kanolierezh. :;Kanol flour ::Ur c'hanol flour n'en deus rizenn ebet da heñchañ ar bannadelloù. An armoù-tan kozh pe ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù-chase]] modern a zo kanolioù flour dezho. :;Kanol rizennet ::Ur c'hanol rizennet ez eus ennañ ur rizenn, da lavaret eo ul linenn doullet a dro en e ziabarzh. Ar rizenn-mañ a laka ar vannadell da dreiñ warni hec'h-unan er c'hanol : stabiloc'h eo neuze e-pad e nijadenn ha brasoc'h eo he hed-tenn. === Karabinenn === '''[[Karabinenn]]''' a vez graet e geriaoueg an arme eus un arm-tan gant ur c'hanol hir met berroc'h eget hini ur [[fuzuilh]] pe ur [[mousked]]. Er-maez eus bed an arme, e bed ar chase pe ar sportoù-tenn, ur '''garabinenn''' zo un arm hir dezhañ ur c'hanol rizennet pe meur a hini. Karabinennoù a raer ivez eus an armoù hir [[Arm dre aer gwasket|dre aer gwasket]] pe gaz a c'hall tennañ plomennoù 4,5 mm pe 5,5 mm, evit amprouennoù zo er [[sportoù tennañ]] pe an dudi. === Karger === Ar '''[[Karger (armoù-tan)|c'harger]]''' a lakaer ennañ ar [[Munision|munisionoù]] evit pourveziañ '''kambr''' an arm. Gellet a ra bezañ fiñv : er pistolennoù e kaver ar c'harger en dornikell ; er fuzuilhoù pe karabinennoù modern e vez sanket dindan ar [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]] peurliesañ. Diabarzh e c'hall bezañ ivez : ar c'hargerioù korzennek a zo dindan ar c'hanol, war ar fuzuilhoù loc'henn-grogenn da skouer, pe a-dreñv d'ar gulasenn. '''Pourvezer''' e c'hall bezañ anvet ivez. === Kartouchenn === Ur '''[[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]]''' a zo ur [[munision]] evit an armoù-tan hiniennel, dezho ur [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]] 20 mm d'ar muiañ. Pa vez brasoc'h kalibr ur munision e vez graet '''obuz''' anezhañ. Er c'hartouchennoù modern e kaver : * un '''[[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]]''', ennañ ar [[Poultr-tarzh|poultr]] a lakao ar vannadell da nijal pa darzho ; * an '''[[Emors (munisionoù)|emors]]''', e strad an douilhez, a lakao ar poultr da darzhañ pa vo skoet ; * ur '''vannadell''' ([[boled]]), pe meur a hini (plomoù) evit ar c'hartouchennoù-chase ; * '''bourrell''' etre ar poultr hag ar plomoù er c'hartouchennoù-chase. [[Restr:FlintlockMechanismPlain.png|thumb|Ar c'hi (pezh a-gleiz) war blatinenn-gailhastr ur fuzuilh kozh. An tamm-kailhastr a zo dalc'het etre javedoù ar c'hi.]] === Ki === Ar '''c'hi''' zo ur pezh eus ar '''[[Platinenn (arm-tan)|blatinenn]]''' a gaver war armoù-tan hiniennel kozh ha war an armoù-dorn modern dreist-holl. Sachet e vez warnañ da armiñ mekanikerezh an arm, ha kas a ra '''skoer''' an arm ouzh ar munision pa vez distegnet. Pa vez kuzh ar c'hi en un arm e vez graet '''morzhol''' anezhañ. Dont a ra e anv moarvat eus ar stumm a oa d'ar c'hioù war an armoù kozh. === ''Kipplauf'' === Ur c'h-'''''kipplauf''''' zo ur garabinenn-chase, dezhi ur c'hanol rizennet un-tenn da wintañ. Implijet e vez evit chaseal bronneged bras Europa. Skañvoc'h ha resisoc'h eo evit ur garabinenn damaotomatek. Dont a ra hec'h anv eus an alamaneg ''Kipplaufbüchse'' ("karabinenn un-tenn")<ref>{{Fr}} ''[https://blog.tout-chasse.fr/2025/07/18/carabine-kipplauf-larme-ultime-pour-lapproche/ Carabine Kipplauf : l’arme ultime pour l’approche ?]'', Tout-Chasse, 18/07/2025 (lennet d'an 29/07/2026)</ref>. === Korn-poultr === Ur '''[[Korn-poultr|c'horn-poultr]]''' zo un endalc'her hag a veze implijet gant ar soudarded betek kreiz an XIX{{Vet}} kantved evit gwareziñ o [[Poultr du|foultr]] diouzh ar glebor. === Kraban === Ar '''graban''' a zo he rol kregiñ en '''[[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]]''' goullo pa ya ar '''[[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]]''' war an a-dreñv evit ma vo skarzhet dre an '''toull-distrinkañ'''. === Koch-bizañ === Ar '''c'hoch-bizañ''' zo ur faout a-us d'ar c'hanol ha tost ouzh lagad an tenner. Perzh eus ar '''[[Kouch (arm-tan)|c'houch]]''' eo. [[Restr:Cordite Filled Cartridge.JPG|thumb|Ur gartouchenn kalibr [[.303 British]] digoret. '''Kordit''' a weler o tont er-maez eus an douilhez.]] === Kordit === Ar '''[[Kordit|c'hordit]]''' a zo un danvez-tarzh ijinet e 1889 gant ar Saozon James Dewar ha Frederick Abel. Implijet eo bet e plas ar '''[[Poultr-tarzh|poultr]]''' e munision broioù ar [[Kenglad ar Broadoù|C'hommonwealth]] dreist-holl betek an [[Eil Brezel-bed]]. Aes eo da anvezout er [[Munision|munisionoù]] abalamour d'e stumm heñvel ouzh toazennoù ''spaghetti''. === Kouch === Daou dra a ya d'ober '''[[Kouch (arm-tan)|kouch]]''' un arm peurliesañ : ar '''viz''' a zo e beg ar c'hanol, hag ar '''vizerez''' a zo tostoc'h ouzh lagad an tenner. A-benn bizañ mat e ranker linennañ e lagad, ar viz hag ar vizerez gant ar sibl. Ar vizerez a zo alies ur '''c'hoch-bizañ''', ha ma weler ar viz er c'hoch-bizañ eo linennet mat an arm. Alies e c'hall ar vizerez bezañ reoliet evit reizhañ '''uhelder''' ha '''driv''' an tenn. War armoù zo, e ya ul '''lagadenn''' d'ober ar viz pe ar vizerez.[[Restr:45 ACP - FMJ - SB - 1.jpg|thumb|Ur gartouchenn .45 ACP. Ar '''greuzenn''' a weler tro-dro strad an douilhez.|kleiz]] === Kreuzenn === Ur '''greuzenn''' a gaver tro-dro strad ar [[Munision|munisionoù]] modern. He rol eo aesaat distrinkañ un douilhez en ur vezañ tapet gant ar graban. Talvoudus eo evit an armoù dam-aotomatek pe aotomatek a c'hell kaout ul '''lusk-tennañ''' uhel. === Kulasenn === Ar '''gulasenn''' eo ar pezh ar servij da serriñ kambr an arm da vare an tenn evit ma vo kaset gazoù an darzhadenn war-zu ar c'hanol nemetken. Ur '''[[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]]''' a c'hall bezañ '''serr''' pe '''digor''', '''blodet''' pe '''frank''' hervez an armoù. === Kuzh-tan === Ur '''c'huzh-tan''' zo ur pezh a lakaer e beg kanol un arm, war an armoù-skoaz peurliesañ, da guzhat an tan produet gant an tennoù. Implijet e vez da skouer war ar [[Fuzuilh-arsailh|fuzuilhoù-arsailh]] pe an armoù implijet er brezel evit kuzhat gwelloc'h an tenner. Ar c'huzh-tan a c'hall a-wechoù sikour da stabilaat an arm o kempouezañ e argil. == L == [[Restr:Calcio winchester.jpg|kleiz|thumb|'''Lamm-fuzuilh''' ur garabinenn [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]].]] === Lamm-fuzuilh === Ul '''[[Lamm (arm-tan)|lamm-fuzuilh]]''', pe '''horzh-fuzuilh''', zo al lodenn a gaver a-dreñv kanol ar fuzuilhoù pe ar c'harabinennoù hag a lakaer ouzh e skoaz pa denner. Gellet a ra bezañ difiñv evel war an armoù-skoaz hengounel, plegus pe deleskopek war armoù-skoaz modernoc'h. === Laonenn-gargañ === Ul '''laonenn-gargañ''' a zo ur pezh hir a siler ennañ ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]] evit lakaat anezho aesoc'h e [[Karger (armoù-tan)|karger]] an arm goude. Talvoudus eo gant kargerioù uhel o dalc'had pe dezhe ur winterell galet. === Loc'henn-dizarmiñ === Gwelet [[Geriaoueg an armoù-tan#Decock|decock]].[[Restr:Winchester 73 open noBG.png|thumb|Ur garabinenn Winchester 73. Al '''loc'henn-grogenn''' a zo sachet, dindan an draen.]] === Loc'henn-grogenn === Al '''loc'henn-grogenn''' zo ur mod da adarmiñ ijinet e 1826 gant an [[Armerezh|armeurer]] italian [[Cesar Rosaglio]]. Karget e vez ar c'hartouchennoù en un duellenn dindan ar c'hanol. Etre pep tenn e c'haller adarmiñ en ur sachañ ul loc'henn anvet loc'henn-grogenn. Ar sistem adarmiñ buanañ e oa en XIX{{Vet}} kantved a-raok e vije ijinet an adarmiñ damaotomatek. === Lunedenn === Ul '''[[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]]''' a zo ur benveg a vez montet war fuzuilhoù pe karabinennoù a-benn gwelet e '''sibl''' a-bell. Sifroù a vez implijet da zeskrivañ he ferzhioù nesañ : ul lunedenn ''3-9×40'' a sinifi e c'hall brasaat an traoù etre 3 ha 9 gwech hag eo 40 mm treuzkiz he gwerenn. Nozelennoù reoliñ a gaver war ul lunedenn : * nozelenn reoliñ an driv, a-zehou alies ; * nozelenn reoliñ an uhelder, a-us alies ; * a-wechoù e kaver war al lunedennoù resisañ un nozelenn reoliñ evit an oleeunad, war an tu kleiz peurliesañ. === Lunedoù-gwarez === Implijet e vez '''lunedoù-gwarez''' er [[sportoù tennañ]] da chom hep bezañ gloazet en e lagad gant un douilhez o nijal. Tarzhañ a c'hall ober un arm ivez abalamour d'ur si war ar [[munision]] pe war ar [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]], memes ma vez ral seurt gwallzarvoudoù gant an armoù modern. === Lusk-tennañ === '''[[Lusk-tennañ]]''' un arm eo an niver a vannadelloù a c'hall tennañ e-pad ur mare bennak en ur mod teorikel. Eztaolet e vez peurliesañ e tennoù dre vunutenn (tenn/mn). Disheñvel eo diouzh al lusk-tennañ gwir peogwir ne gemer e kont elfennoù evel tommder ar c'hanol a c'hall degas '''darvoudoù-tennañ''' pe dalc'h ar [[Karger (armoù-tan)|c'hargerioù]] (betek 30 munision peurliesañ) pe ar bandennoù evit ar [[Mindrailherez|mindrailherezioù]]. Ar vindrailherez alaman [[MG42]] a c'halle da skouer tennañ 1600 boled dre vunutenn en ur mod teorikel, met bandennoù 50 pe 250 a veze implijet enni, setu e oa kalz izeloc'h he lusk-tennañ gwir. == M == === Merker kargañ === Ur '''merker kargañ''' zo un ibil, disheñvel e liv diouzh hini an arm peurliesañ, a zeu war-wel pa vez karget an arm, da lavaret eo pa vez ur gartouchenn en e gambr. Un elfenn surentez eo. === Mindrailherez === Ur [[mindrailherez|vindrailherez]] a vez graet eus un arm emgefreek gant ur gambr a zegemer boledoù treutoc'h evit 20 milimetr (reizhiad metrek) pe .50" (sistem imperial). An armoù damheñvel a implij boledoù tevoc'h a vez anvet '''[[Kanol emgefreek|kanolioù emgefreek]]'''. [[Restr:Trigger lock on a revolver.jpg|thumb|Ur [[revolver]] warnañ ur morailh-pontig glas.|kleiz]] === Mindrailherezig === '''Mitrailhetenn''' pe '''mindrailherezig''' zo al lesanvioù roet d'ar '''[[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]]''', a zo un arm-tan hiniennel aotomatek, hir peurliesañ, a implij [[Munision|munisionoù]] savet evit ar pistolennoù evel an [[9 × 19 mm Parabellum]] da skouer. === Morailh-pontig === Ur '''morailh-pontig''' a zo un elfenn surentez a lakaer war pontig un arm da virout ouzh an '''[[Draen (armoù)|draen]]''' da vezañ implijet. Un alc'hwez pe ur c'hod a implijer da brennañ ar morailh-pontig. === Munision === Ur '''[[munision]]''' eo ar pezh a lakaer en un arm-tan da gargañ anezhañ. Gellet a ra bezañ ur '''[[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]]''' evit an armoù-tan hiniennel (betek 20 mm treuzkiz o boledoù) pe un '''obuz''' evit an armoù-tan brasoc'h implijet er [[Kanolierezh|c'hanolierezh]]. == O == === Oleeunad === An '''oleeunad''' a c'haller reoliñ war [[Lunedenn (arm-tan)|lunedennoù]] armoù-tan 'zo evit ma chomfe ar c'hroazlin war ar memes poent eus ar [[Gwenn (sportoù)|sibl]] memes ma fiñv an tenner(ez). Peurliesañ e kaver nozelenn-reoliñ an oleeunad eus tu kleiz al lunedenn. Dereziet e vez e metroù war al lunedennoù MRAD, pe e ''yards'' war al lunedennoù a ra gant ar sistem MOA. === ''Optic ready'' === '''''Optic ready''''' zo un droienn saoznek evit envel ur perzh eus pistolennoù damaotomatek modern 'zo. Talvezout a ra e c'haller sevel binvioù optek evel ur [[buker poent ruz]] warne a-drugarez, peurliesañ, da doulloù graet e nec'h he [[Kulasenn (armoù-tan)|c'hulasenn]], gwarezet gant ur blakennig ma n'int ket implijet. == P == [[Restr:Swe army pistol m1907.svg|thumb|'''Pezhioù ur bistolenn suedat M1907''' ''':''' 1. Beg ar c'hanol - 2. Riklerez - 3. Kanol'- 4. Kalonenn ar c'hanol - 5. [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] - 6. Skoer - 7. Morzhol - 8. Pluenn - 9. Gwinterell ar morzhol - 10. Ibil ar winterell-daspunerez - 11. Gwinterell-daspunerez - 12. Draen - 13. Gwinterell ar c'harger]] === Pistolenn === Ur '''[[Pistolenn|bistolenn]]''' a zo un arm-tan dorn a vez atav linennet e gambr gant e ganol (evit se eo disheñvel diouzh ur '''revolver'''). === Pistolenn-vindrailher === Ur '''[[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]]''' pe '''pistoled-mindrailher''' zo un arm-tan hiniennel hir a implij [[Munision|munisionoù]] savet evit ar pistolennoù evel an [[9 × 19 mm Parabellum]] da skouer. '''Mitrailhetenn''' pe '''mindrailherezig''' a vez graet anezhi ivez. === Platinenn === '''[[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]]''' un arm-tan eo ar gwikefre a lak ur [[munision]] da vezañ skoet, pe flammet evit an armoù-tan koshañ. A bep seurt platinennoù a gaver. Etre ar XV{{Vet}} hag an XIX{{Vet}} kantved ez eus bet implijet en Europa '''platinennoù-mechenn, platinennoù-rod, platinennoù-kailhastr''' ha '''platinennoù-skeiñ''', betek ijinadenn ar c'hartouchennoù modern e eil kard an XIX{{Vet}} kantved. Platinennoù an armoù-dorn a c'hall bezañ bremañ : * '''SA''' (e saozneg ''Single Action'', un ober) : ret eo adarmiñ ar c'hi gant an dorn bewech ma tenner ; * '''DA''' (e saozneg ''Double Action'', daou ober) : ar c'hi a vez adarmet en ur mod aotomatek pa denner ; * '''SA / DA''' (''Single Action / Double Action'') : ar c'hi a c'hell bezañ adarmet gant an dorn pe un ur mod aotomatek ; * '''DAO''' (''Double Action Only'', daou ober nemetken) : armoù a vez kuzhet ar '''morzhol''' (ar c'hi) en diabarzh. N'haller ket stegnañ anezhañ gant an dorn. === Plinking === Ar '''''[[plinking]]''''' zo un doare da dennañ gant [[Arm-tan|armoù-tan]] pe [[Arm-plom|armoù-plom]] war [[Gwenn (sportoù)|sibloù]] ha n'int ket standard er [[sportoù tennañ]], evel boestoù-mir, tammoù koad pe boutailhoù. Dont a ra e anv eus ar ger ''plink'' a zo un drouzadell saoznek evit trouz un dra o stekiñ ouzh ar metal. === '''Pluenn''' === Ar '''bluenn''' zo ur pezh diabarzh eus mekanikerezh un arm-tan, a ra al liamm etre ar '''skoer''' (a sko ouzh ar munision) hag an '''[[Draen (armoù)|draen]]''' (a vez pouezet warnañ gant e viz evit tennañ). === Pontig === Ar '''pontig''' eo ar pezh a gaver tro-dro d'an '''draen''' war ar bras eus an armoù-tan hiniennel. Ur rol surentez en deus. === Pouez-loc'hañ === '''Pouez-loc'hañ''' un arm eo ar pouez a rank bezañ lakaet war an [[Draen (armoù)|draen]] evit ma vo tennet gantañ. War armoù zo e c'hall bezañ reoliet. * '''Seul uheloc'h ar pouez-loc'hañ, seul diaesoc'h tennañ :''' ur pouez-loc'hañ uhel a gaver war armoù ar polis (4,5 kg evit an tenn kentañ war pistolennoù [[SIG Sauer SP2022]] polis Frañs, pe 5,5 kg evit pistolennoù polis [[New York|New-York]] da skouer). Ar pal eo chom hep tennañ re vuan pa implijer an arm en un endro poblet pe pa vezer dindan wask. * '''Seul izeloc'h ar pouez-loc'hañ, seul resisoc'h an tenn :''' er sportoù-tennañ e vez implijet ur pouez-loc'hañ izel, peogwir ne fiñv ket kement an arm evel-se ha nebeutoc'h a riskloù zo da reiñ un '''taol-biz''' pa denner. Pouezioù da nebeutañ a gaver er reolennoù an ''F.F. Tir'' e amprouennoù zo : 500 g evit an amprouenn ''Pistolenn 10 metr'' pe 1000g evit hini an amprouenn ''Pistolenn 25 metr'', da skouer. === Poultr === * Ar '''[[poultr du]]''' zo ur meskaj soufr, nitrat potasiom ha glaou ijinet e Sina, marteze war-dro ar VII{{Vet}} kantved. Implijet eo bet en holl armoù-tan betek fin an XIX{{Vet}} kantved. * Ar '''[[poultr divoged]]''' a zo bet stabilaet e rekipe 1884 gant ar Gall [[Paul Vieille]], ha gwellaet meur a wech en XX{{Vet}} kantved. Implijet e vez e munisionoù an holl armoù hiniennel modern. Savet eo diwar nitroseluloz. Gellet a ra bezañ prim pe gorrek. C'hwec'h gwech galloudusoc'h eo evit ar poultr du. == R == === Reduer-son === Ur '''[[reduer-son]]''' a zo ur pezh a izela ar son produet gant tennoù an armoù-tan. Gellet a ra bezañ biñset ouzh beg ar c'hanol pe a-wechoù enbarzhet er c'hanol war-eeun. Efedus-tre eo ar redueroù-son pa vezont implijet asambles gant '''[[Munision|munisionoù]]''' subsonek (dindan 340 m/s). [[Restr:SG550 with MIL-STD-1913-Rail.JPG|thumb|Ur fuzuilh [[SIG SG 550|SIG 550]] warni ur '''reilh Picatinny''' prest da zegemer dafar ouzhpenn.]] === Reilh === '''Reilhoù''' a gaver war armoù-tan modern zo, a-us pe dindan ar c'hanol peurliesañ, da stagañ dafar ouzhpenn : '''[[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]]''', lamp, '''[[buker poent ruz]]''', [[buker laser]], '''[[daoubez]]'''... Tri seurt reilhoù a gaver : * reilhoù klasel, da lavaret eo div greuzenn linennek a bep tu d'ar c'hanol ; * reilhoù '''Picatinny''', dezhe dantennoù (war-dro 5 mm ledander) da stabilaat an dafar montet ; * reilhoù '''Weaver''', heñvel a-walc'h ouzh ar reilhoù Picatinny met strishoc'h o dantennoù (war-dro 4 mm). === Revolver === Ur '''[[revolver]]''', pe '''pistolenn-dro''', zo un arm-dorn, dezhañ ur c'hanol d'an nebeutañ. Un [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]] en deus ivez, enni [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]], hag a dro pa vez tennet. Stummoù revolverioù a oa dija adalek ar XVI{{Vet}} kantved met an hini modern kentañ, ar [[Colt Paterson]], a voe ijinet e 1836 gant [[Samuel Colt]] hag Anton Chase. [[Restr:Barrel component bore from Kanonenlauf.jpg|kleiz|thumb|150x150px|'''Rizennoù''' e-barzh ur c'hanol.]] === Rizenn === '''Rizennoù''' a gaver e-barzh kalz kanolioù armoù-tan adalek kreiz an XIX{{Vet}} kantved. A-drugarez dezhe e tro ar vannadell warni hec'h-unan : stabiloc'h eo pa nij neuze, ha gellet a ra mont pelloc'h. === Ruilhenn === '''Ruilhennoù''' a gaver a-wechoù war an armoù da stagañ ur sanglenn, ul lêrenn pe un '''daoubez''' da skouer. === Rummadoù armoù === Hervez [[Lezennoù war an armoù e Frañs|lezenn]] Frañs eo renket an armoù e pevar rummad disheñvel hervez o live dañjerusted. Er rummadoù-mañ e kaver da skouer : * '''rummad A : armoù brezel, aotomatek, armoù-skoaz damaotomatek dezho ur c'hargerad ouzhpenn 10 tenn pe armoù uhel dalc'had o c'harger.''' Ur sivil n'hall ket kaout un arm eus ar rummad-mañ. * '''rummad B : pistolennoù, revolverioù, armoù-skoaz damaotomatek dezho ur c'hargerad a c'haller tennañ.''' Un aotre digant ar prefeti hag ul lisañs sportoù tennañ a zo ret evit kaout an armoù-mañ. En ur c'houfr-houarn e rankont bezañ renket. * '''rummad C : armoù-skoaz damaotomatek 3 zenn, armoù-skoaz tennata dre zorn, armoù un tenn dre ganol.''' Disklêriet e rank bezañ an armoù-mañ d'ar prefeti. Evit o frenañ e ranker kaout ul lisañs [[sportoù tennañ]] pe un aotre da [[Chaseal|chase]]. * '''rummad D :''' '''armoù gant poultr du, armoù gant ur sistem entanañ ijinet a-raok 1900, armoù-tennañ-gwenn, gaz pe alarm, an holl armoù etre 2 hag 20 joul.''' Forzh piv a-us da 18 vloaz a c'hell prenañ anezhe. == S == [[Restr:JGA1903-BR50.jpg|kleiz|thumb|Ar garabinenn-mañ zo he lamm war ur '''sac'h-tennañ'''.]] === ''SA'' === '''''Single Action''''' (un-ober), unan eus doareoù mont en-dro '''[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]''' un arm-dorn. === ''SA / DA'' === '''''Single Action / Double Action''''' (un-ober / daou-ober), unan eus doareoù mont en-dro '''[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]''' un arm-dorn. === Sac'h-tennañ === '''Seier-tennañ''' a implijer da stabilaat armoù-skoaz ha raloc'h armoù-dorn er [[sportoù tennañ]]. Gellet a reont bezañ lakaet dindan ar fust pe dindan al [[Lamm (arm-tan)|lamm]]. === Sibl === Ar '''sibl''', pe '''[[Gwenn (sportoù)|gwenn]]''', eo an dra a glasker tizhout er [[sportoù tennañ]]. Ar re anavezet gant an [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] a zo gwenn ha du, meur a vent dezhe. Ar re ront o deus treuzkizoù etre 10 cm hag 50 cm hervez an arm implijet hag ar pellder. === Skoer === Ar pezh-mañ a sko ouzh '''[[Emors (munisionoù)|emors]]''' ar '''[[munision]]''' da lakaat anezhañ da darzhañ evit flammañ ar '''[[Poultr-tarzh|poultr]]'''. === Sniper === Ur '''[[sniper]]''' a zo ur soudard gouest da dennañ war sibloù pell-kennañ (en tu all da 600 metrad) ha da labourat e-unan war un takad enebour gant sikour un arseller nemetken pe nebeut-tre a dud. Pa vez anv eus soudarded kad da dennañ resis betek 600 metrad hag enbarzhet en ur strollad ledanoc'h e implijer ar ger '''[[tenner-resisted]]'''. Ar sniperien hag an dennerien-resisted a vez disheñvelaet hervez ar mod d'o implij hag o mod da labourat neuze. Ar ger '''sniper''' ne vez ket implijet e bed ar [[sportoù tennañ]]. === ''Spitzer'' === ''Spitzer'' a raer eus an holl [[Munision|vunisionoù]] begek beg o boled. Implijet eo bet an anv-mañ evit ar munision alaman [[7,92 × 57 mm Mauser|8×57is]] evit ar wech kentañ. === Stand tennañ === Ur '''[[stand tennañ]]''' zo ul lec'h serr pe digor savet evit gellet implijout un arm-tan en ur zoujañ eus reolennoù surentez ha yec'hed. Lec'hioù a seurt-se a gaver evit ar [[sportoù tennañ]], e [[Armerezh|armeurioù]] zo evit aeseañ an armoù, hag e bed an arme pe ar polis evit pleustriñ war implij an armoù labour. === Stanker-karger === Ar '''stanker-karger''' zo ur bouton a ranker pouezañ warnañ evit dieubiñ [[Karger (armoù-tan)|karger fiñv]] un arm. War ar c'harabinennoù emañ alies dirak ar c'harger, war fust an arm. War ar pistolennoù emañ pe etre ar pontig hag an dornikell (war ar braz eus an armoù modern), pe dindan ar c'harger, e traoñ an dornikell (war armoù koshoc'h evel stummoù kentañ ar [[Ruger Standard]] da skouer). === Stanker-kulasenn === Ar '''[[stanker-kulasenn]]''' eo ar pezh fiñv a stank e-unan [[Kulasenn (armoù-tan)|kulasenn]] un arm-tan damaotomatek pe aotomatek war an a-dreñv pa vez goullo e [[Geriaoueg an armoù-tan#Karger|c'harger]] a-drugarez d'ur c'hoch war ar riklerez. === Starderez-veg === Ur '''starderez-veg''' a gaver e beg kanolioù armoù-tan e bep seurt. O fal eo diheñchañ lod eus ar gazoù produet gant tarzhadenn ar c'hargad-poulzañ, war ar c'hostezioù evit izelaat efed '''[[argil]]''' an arm, pe en nec'h evit kempouezañ efed uhelaat beg ar c'hanol goude an tenn. === Strad === Ar '''strad''' a vez graet eus revr un douilhez. Hervez ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]] e c'hall bezañ ur '''bourled''' pe ur '''greuzenn''' tro-dro d'ar strad. === Stegn === '''Stegn''' a zo un anv-gwan hag a verk stad ki un arm pa vez armet, prest da leuskel ar skoer da vont da stekiñ ouzh ar [[munision]]. === Stroll === Er braz eus ar sportoù-tennañ e klasker ober '''strolloù''' war ar [[Gwenn (sportoù)|sibloù]], da lavaret eo bodañ toulloù ar boledoù an tostañ ar gwellañ an eil ouzh ar re all.[[Restr:22 LR Remington Subsonic.jpg|thumb|Ur voestad munisionoù [[.22 Long Rifle|.22 LR]] '''subsonek'''.]] === Subsonek === '''Subsonek''' a reer eus ur [[boled]] a zo e dizh izeloc'h evit hini ar son (war-dro 340 metr/s). Nebeutoc'h a drouz a ra ar [[Munision|munisionoù]] evit ar re n'int ket, dreist-holl pa implijer anezho gant ur '''[[reduer-son]]'''. === Surded ha surentez === * '''surded''' un arm eo ar sistem a vez implijet en ur mod youlek gant e implijer evit herzel anezhañ da vezañ implijet. Peurliesañ eo ur bouton hag a vir ouzh an [[Draen (armoù)|draen]] pe ar [[Geriaoueg an armoù-tan#Skoer|skoer]] da vont en-dro. N'eo ket sur penn-da-benn peogwir e c'hall memestra mekanikerezh an arm leuskel an tenn da vont ma kouezh pe ma vez stoket ennañ kreñv. * '''surentez''' un arm eo ar sistem(où) a vir ouzh an arm da dennañ dre wallzarvoud. N'hallont ket bezañ reoliet gant an implijer. Hervez an armoù e c'hall bezañ ar redi da bouezañ war an draen pe ur bouton ouzh an dornikell, pe bezañs ar c'harger en e buñs da skouer. Sistemoù all a c'hall lakaat un arm da vezañ suroc'h : ur poent ruz o tiskouez eo kambret ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]], ur bouton ''decocking'' da adlakaat ar c'hi distegn hep tennañ, un draen gant ur pouez-loc'hañ uhel... ==== Reolennoù surentez da vare implij un arm ==== Peder reolenn surentez hollvedel a zo pa implijer un arm. Termenet int bet gant ar Stadunanad [[Jeff Cooper]] : * chom hep leuskel e viz-yod war an draen nemet e vefer prest da dennañ * gwelet e arm evel karget bepred * chom hep poentiñ e arm ouzh un dra all evit ar sibl * bezañ evezhiek eus e endro pa denner Reolennoù all a c'haller ouzhpennañ : chom hep dornata arm un den all hep goulenn digantañ, chom hep kaout fiziañs e sistem surentez an arm, bezañ sur eo kempenn ha naet hoc'h arm a-raok tennañ, tennañ war-zu ul lec'h a zalc'ho ar boled evel traezh pe douar soupl da skouer, lakaat un tokarn-gwarez-divskouarn ha lunedoù-gwarez, ha kement zo. == T == === Taboulin === An '''[[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]]''' eo ar pezh ront, enni [[Munision|munisionoù]], a gaver war ar '''[[Revolver|revolverioù]]'''. Treiñ a ra pa vez tennet gant ar revolver. === Taol-biz === E bed ar [[sportoù tennañ]] e roer un '''taol-biz''' pa bouezer re greñv pe re vuan war '''[[Draen (armoù)|draen]]''' e arm. Diheñchet eo neuze ar c'hanol war-zu an traoñ pe kostez kreñv an tenner(ez). Er c'hleuboù tennañ e tesker chom hep ober ar jestr fall-mañ. === ''Takedown'' === ''Takedown'' a vez graet eus un [[Arm-skoaz|'''arm-skoaz''']] hag a c'haller divontañ buan e div lodenn (al [[Lamm (arm-tan)|'''lamm''']] hag ar peurrest peurliesañ) evit ma vefe aesoc'h da zougen. Armoù [[chaseal]] pe [[Arm dreistbevañ|dreistbevañ]] int alies. === '''''Tap Rack''''' === An '''''[[Tap Rack|tap rack]]''''' a zo ur jestr teknik implijet evit diskoulmañ '''darvoudoù tennañ''' war ar pistolennoù : skeiñ a raer gant un dorn ouzh an '''dornikez''' (''tap'') ha sachañ a raer prim ha penn-da-benn war ar '''[[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]]''' a-raok laoskel anezhi da zistreiñ en he flas (''rack''). Kement-mañ a c'hall distankañ ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] stanket er gambr pe er gulasenn. === Tennata === An '''tennata''' eo ar fed da dennañ ur munision war-lerc'h egile evit an armoù-tan daou-denn pe ouzhpenn. * '''Tennata dre zorn''' (kanol da wintañ, kulasenn-vorailh, loc'henn-grogenn, pomp, adarmiñ linennek) : an tenner a rank adkambriñ ur [[munision]] en ur ober un dra war mekanikerezh an arm etre pep tenn ; * '''Tennata damaotomatek''' : trawalc'h pouezañ war an [[Draen (armoù)|draen]] etre pep tenn evit tennañ a-nevez ; * '''Tennata aotomatek''' : trawalc'h pouezañ war an draen hep sevel e viz evit ma yafe ar boledoù kuit a-dennadegoù. === Tenner-resisted === E bed ar [[sportoù tennañ]], un '''[[tenner-resisted]]''' (pe '''tennerez-resisted''') zo un den a gustum tennañ war sibloù en tu all da 600 metrad. En arme e vez implijet diwar-benn soudarded kad da dennañ resis betek 600 metrad hag enbarzhet en ur strollad ledanoc'h war an dachenn-emgann. === Tokarn-gwarez-divskouarn === Gwareziñ e zivskouarn a ranker ober pa denner gant armoù-tan. '''Tokarnioù-gwarez''' a c'hell bezañ lakaet. Lod anezhe a zo elektronik evit ar chase pe an tennañ : gellet a reont anavezout live an drouz a-benn izelaat son an tennoù hag uhelaat trouzioù all an endro (loened, natur, kaozeadennoù...).[[Restr:Casing.jpg|thumb|Un douilhez o nijal e-maez eus '''toull-distrinkañ''' (a-us d'ar c'harger) ur fuzuilh M4.]] === Toull-distrinkañ === Dre an '''toull-distrinkañ''' ec'h a er-maez an douilhez goullo goude un tenn. Alies e vez tuet war-zu kostez an arm evit ma ne stoko ket an [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]] tomm ouzh penn an tenner. === Trebez === Un '''[[trebez]]''' a vez implijet da stabilaat o fuzuilh pe o c'harabinenn gant ar chaseourien api, pe war vindrailherezioù zo en arme. Implijet e vez trebezioù a c'haller reoliñ e [[sportoù tennañ]] evel ar [[Benchrest (sport)|benchrest]]. === Trogleuziñ === Dre hengoun, er broioù european, muzuliet e vez '''trogleuziñ''' ur c'hanol (a-raok e vefe uzinet ar rizennoù) evit termeniñ e [[Kalibr (armoù-tan)|galibr]]. Er Stadoù-Unanet e kemerer e kont kentoc'h ar c'heit etre foñs rizennoù ur c'hanol evit envel ur c'halibr. == V == === ''Varmint'' === '''''[[Varmint]]''''' ("noazus") zo un termen saoznek a vez implijet evit deskrivañ armoù-skoaz, boledoù pe [[Munision|munisionoù]] savet evit chaseal loened bihan noazus pe gwelet evel-se e [[Norzhamerika]], evel ar [[Koiot|c'hoioted]], al [[Louarn|lern]] pe al [[Lapin|lapined]]. Ar munisionoù zo reoù bihan o [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]] ha skoet war o zro peurliesañ ([[.22 Long Rifle|.22 LR]] pe [[.17 HMR]] da skouer) ; o bannadelloù a zo soñjet evit tarzhañ pa skoont ouzh o sibl evit izelaat ar riskl dazlammoù ; hag ar [[Karabinenn|c'harabinennoù]] ''varmint'' a rank bezañ resis a-awalc'h hag aes da zornata. == W == [[Restr:Wadcuttercomp.jpg|kleiz|thumb|Ur gartouchenn [[.32 S&W]] '''''wadcutter''''' (e kreiz)]] === ''Wadcutter'' === '''''Wadcutter''''' a vez graet eus ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] zo plaen beg he boled. Savet e oa bet an doare kartouchennoù-mañ evit ar [[sportoù tennañ]] dreist-holl, dre ma lezont un toull ront sklaer pa gonter ar poentoù er [[Gwenn (sportoù)|sibloù]]. Stumm ar boled ne esae ket kargañ ar gartouchenn e kambr an arm ; implijet e vez neuze ar c'hartouchennoù wadcutter er [[Revolver|revolverioù]], pe e pistolennoù savet a-ratozh-kaer evel ar [[Smith & Wesson Model 52]]. === ''Weaver stance'' === Ar ''[[Weaver stance]]'' zo un emzalc'h soñjet evit tennañ gant armoù-dorn. === ''Wonder Nine'' === '''''[[Wonder Nine]]''''' zo un anv jenerek evit komz eus pistolennoù damaotomatek kambret e [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] ha savet e polimer adalek ar bloavezhioù 1970.<br> == Levrlennadur == * '''{{Fr}}''' HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2-03-597965-0 * '''{{Fr}}''' LAMOTHE Arnaud, ''Guide pratique des armes à feu'', 2025, 346 p., ISBN 979-104156214-5 * TermBret, ''Ar stokadoù armet - Les conflits armés'', Ofis Publik ar Brezhoneg, 2025, 11 p., ISBN 978-2-914841-17-7 {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Sportoù tennañ]] [[Rummad:Pezhioù armoù-tan]] [[Rummad:Hoplologiezh]] [[Rummad:Chase]] [[Rummad:Geriaoueg ar brezel]] mke21etl7y2in0egvex3tlkbl7ux2wo 0 170211 2195893 2195799 2026-07-28T19:08:10Z Kestenn 14086 2195893 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2" | align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]] | align="left" valign="center"| <div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !''' </div> <div align="center" style="font-size:100%;"> An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis. '''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.''' </div> | align="right" valign="center"| [[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]] |}<div style="text-align:center;"> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] == === [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] === [[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] ''•'' [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[SVT-40|SVT 40]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]] === [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] === [[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]] === [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] === [[Automatgevär m/42]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] === [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] === [[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]] === [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] === [[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]] === [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] === [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 14]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]] === [[Karabinenn|Karabinennoù]] === [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Remington Model 8]] • [[Remington Model 30]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]] === [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] === [[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]] === [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] === [[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] == === [[Pistolenn|Pistolennoù]] === '''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Star M14]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]] === [[Revolver|Revolverioù]] === [[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] == Armoù eneptank == ''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]] == [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] == [[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]] == [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] == [[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]] == [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] == [[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]] == Doareoù armoù-tan kozh == [[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]] == Armoù hiron == [[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]] |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div> |- | align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]] === Evit ar c'hanolioù flour === [[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]] === Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) === * {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.416 Rigby]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]] * {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S|8 × 64 mm]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]] * {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]] * {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]] * {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.700 Nitro Express]] * {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]] * {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]] * {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]] * {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]] * {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]] * {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]] * {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]] * {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]] * {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]] * {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]] * {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]] |} {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div> |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]] === Elfennoù armoù ha munisionoù === [[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] === Mont en-dro ha teknikoù tennañ === [[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]'' |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] === ==== Armoù (hervez o bro) ==== [[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]] ==== Munisionoù ha dafar adkargañ ==== [[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ==== Dafar all ==== [[Lee Precision]] • [[Schmidt & Bender]] ==== Kenwerzh ==== [[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]] === Krouerien hag embregererien === [[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel]] [[Samuel Neal McClean|McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Istor, lezenn ha kevredigezh === [[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Winchester ankounac'haet]] ==== Mediaoù hag embann ==== ''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]'' ==== Tennerien ha tennerezed en Istor ==== [[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]] === Er sevenadur === [[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]'' === [[Sportoù tennañ]] === [[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]] ==== Tennerien ha tennerezed sport ==== [[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]] |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div> [[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]] ==== Armoù dre zarvoud istorel ==== '''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]] '''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]] '''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]] ==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ==== [[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]] |} <br> {{Porchedoù roll}} [[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]] [[Rummad:Armoù]] 3sd813tjci995j89u8s0uiamliaelqs 2195894 2195893 2026-07-28T19:08:40Z Kestenn 14086 /* Krouerien hag embregererien */ 2195894 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2" | align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]] | align="left" valign="center"| <div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !''' </div> <div align="center" style="font-size:100%;"> An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis. '''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.''' </div> | align="right" valign="center"| [[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]] |}<div style="text-align:center;"> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] == === [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] === [[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] ''•'' [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[SVT-40|SVT 40]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]] === [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] === [[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]] === [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] === [[Automatgevär m/42]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] === [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] === [[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]] === [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] === [[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]] === [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] === [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 14]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]] === [[Karabinenn|Karabinennoù]] === [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Remington Model 8]] • [[Remington Model 30]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]] === [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] === [[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]] === [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] === [[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] == === [[Pistolenn|Pistolennoù]] === '''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Star M14]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]] === [[Revolver|Revolverioù]] === [[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] == Armoù eneptank == ''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]] == [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] == [[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]] == [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] == [[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]] == [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] == [[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]] == Doareoù armoù-tan kozh == [[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]] == Armoù hiron == [[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]] |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div> |- | align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]] === Evit ar c'hanolioù flour === [[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]] === Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) === * {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.416 Rigby]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]] * {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S|8 × 64 mm]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]] * {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]] * {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]] * {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.700 Nitro Express]] * {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]] * {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]] * {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]] * {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]] * {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]] * {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]] * {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]] * {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]] * {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]] * {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]] * {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]] |} {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div> |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]] === Elfennoù armoù ha munisionoù === [[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] === Mont en-dro ha teknikoù tennañ === [[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]'' |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] === ==== Armoù (hervez o bro) ==== [[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]] ==== Munisionoù ha dafar adkargañ ==== [[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ==== Dafar all ==== [[Lee Precision]] • [[Schmidt & Bender]] ==== Kenwerzh ==== [[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]] === Krouerien hag embregererien === [[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Istor, lezenn ha kevredigezh === [[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Winchester ankounac'haet]] ==== Mediaoù hag embann ==== ''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]'' ==== Tennerien ha tennerezed en Istor ==== [[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]] === Er sevenadur === [[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]'' === [[Sportoù tennañ]] === [[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]] ==== Tennerien ha tennerezed sport ==== [[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]] |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div> [[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]] ==== Armoù dre zarvoud istorel ==== '''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]] '''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]] '''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]] ==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ==== [[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]] |} <br> {{Porchedoù roll}} [[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]] [[Rummad:Armoù]] a0j0vhx98ydo1xhezznwv72uwvxy7gi 0 171399 2195907 2192733 2026-07-28T20:19:22Z Kestenn 14086 2195907 wikitext text/x-wiki [[Restr:Landauer I 082 r.jpg|thumb|Un armdiour o sevel un arm-tan, 1613.]] An '''armerezh''', pe '''armdierezh'''<ref name=":0">Hervez geriadur Martial Ménard, Palantines, 2012</ref>, zo un hollad micherioù dezhe o fal sevel, magazennañ, gwerzhañ pe kempenn [[Arm|armoù]]. Al lec’h ma vez graet an oberioù-mañ a zo e anv un '''armdi'''<ref name=":0" />, '''armerezh'''<ref name=":1">Hervez ''TermOfis''.</ref> pe '''armeuri'''<ref name=":2">Hervez geriadur Francis Favereau enlinenn.</ref>. Un den a labour e bed an armerezh a zo anvet un '''armdiour'''<ref name=":0" /><ref name=":1" /> pe un '''armeurer'''<ref name=":2" />. == Micherioù an armerezh == [[Restr:Checkering Duane1.JPG|thumb|Un armdiour oc'h engraviñ fust un arm-skoaz.]] Un armeurer a c'hell sevel un arm dre ijinañ e stumm. Gellet a ra ivez bezañ gouest da ober anezhañ en ur implijout teknikoù labour-dorn a bep seurt (stummañ ar metal, [[engraverezh]] war goad pe vetal). An armdiourien a labour er stalioù-armoù a zo gouest da gempenn an armoù, da cheñch o fezhioù ha da reoliañ anezhe, pe e vefe [[Arm-tan|armoù-tan]] pe [[Arm gwenn|armoù gwenn]]. Peurliesañ e werzhont dafar evit an nerzhioù polis, ar [[Chaseal|chase]] hag ar [[sportoù tennañ]]. Gellet a ra an armdiourien labourat evit un [[:Rummad:Embregerezhioù armoù-tan|embregerezh armoù-tan bras]], an nerzhioù-surentez ([[polis]], [[arme]]) pe en ur stal vihanoc'h. E [[Breizh]] e oa e 2024 un daou-ugent armdi prevez bennak<ref>Niver kavet o kontañ ar stalioù a gaver war ''Google Map'' hag ar ''Pages Jaunes''.</ref>. Evit gellet gwerzhañ pe kempenn armoù e Frañs e ranker kaout un diplom bet en ur skol armerezh en [[Unaniezh Europa]], evel ur CAP (''Certificat d'Aptitude Professionnelle'') pe ur BMA (''Brevet des Métiers d'Arts'') kinniget e [[Saint-Étienne]], pe er CES Léon Mignon ([[Liège]])<ref>{{Fr}} ''[https://www.chasseurdefrance.com/decouvrir/les-metiers-de-chasse/le-metier-darmurier/ Le métier d'armurier]'' war lec'hienn ar Fédération Nationale des Chasseurs (lennet d'an 28/05/2024)</ref>. == Istor == Krog eo Mab-den da sevel armoù evit chaseal pe en em zifenn adalek ar [[Paleolitik]] : roudoù eus lec’hioù evit sevel [[Saezh|biroù]], [[Bouc'hal|bouc’haloù]] ha bouloù e maen eus mare [[sevenadur Moustier]] (-300.000 betek war-dro -35.000) zo bet kavet en Europa<ref name=":3">{{Fr}} TROTEREAU Janine, ''[https://web.archive.org/web/20240528165856/https://www.historia.fr/societe-religions/vie-quotidienne/larmurier-2054531 L'armurier]'', war lec'hienn Historia, 20/08/2023 (lennet d'an 28/05/2024)</ref>. E deroù an [[Henamzer]], en [[Egipt]] pe e [[Mezopotamia]], e krogas armdiourien da sevel tokarnoù, [[Skoed (arm)|skoedoù]] ha [[kleze]]où en [[arem]]. Da vare ar [[Republik Roma|Republik]] e krogas ar Romaned da sevel armoù ponneroc’h ha galloudusoc’h evel ar [[Bannerez|bannerezed]] hag ar [[Bangounell|bangounelloù]]<ref name=":3" />. En {{XIIvet kantved}} e krogas ar armeurerien european da broduiñ [[Houarnwisk|houarnwiskoù]] e houarn morzholet. D’ar mare-se e oa liesseurt ar micherioù stag ouzh an armerezh. E fin ar [[Krennamzer|Grennamzer]] e oa brudet kêrioù evel [[Bayeux]], [[Coutances]] pe [[Añje|Angers]] evit o froduerezh [[Arm gwenn|armoù gwenn]]. Ar [[Gwareg (arm)|gwaregoù]] hag an [[Kroazwareg|arbalastroù]] a zo ken luziet o zeknik-sevel ma ne veze ket rediet an armdiourien a save anezho da baeañ tailhoù pe da gemer perzh e gward ar c'hêrioù e Frañs er {{XIVvet}} kantved<ref>{{fr}} BOILEAU Étienne, ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110190t/f394.item Le Livre des métiers]'' (XIII{{Vet}} kantved), pennad XVCIII (stumm embannet e 1837)</ref>. E 1266 e teskrivas ar manac'h saoz [[Roger Bacon]] mont en-dro ar [[Poultr-tarzh|poultr du]]. Ne oa ket armdiour, met merkañ a ra e destenn deroù implij an [[Arm-tan|armoù-tan]] en Europa e fin an {{XIIIvet}} kantved. Diouzhtu adalek ar {{XIVvet}} kantved e tapas rouaned ar c'hevandir dreistgwirioù war broduiñ an armoù-tan. Er {{XVvet}} kantved e krogas kalz armeurerien da vestroniañ teuzerezh ar metalioù evit sevel kanolioù efedusoc'h-efedusañ. En {{XVIIIvet}} kantved e tiwanas al labouradegoù armoù bras bodet enne a bep seurt micherioù stag ouzh ar sevel armoù, evel ''[[Arsanailh Berlin|Zeughaus]]'' [[Berlin]] (1706) pe ar ''[[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne|Manufacture Royale d'Armes]]'' e Saint-Étienne (1764)<ref name=":3" />. Adalek deroù an {{XXvet}} kantved e krogas al labouradegoù bras evel an [[FN Herstal]] pe ar [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne|MAS]] da implijout muioc'h-mui a vekanikoù da sevel o armoù-tan. Ar sevel armoù-tan hengounel a-drugarez da zoareoù artizanel a chom bev hiziv-an-deiz evit an armoù-chase dreist-holl, en embregerezhioù evel [[Chapuis Armes|Chapuis]] ha [[Verney-Carron]] ([[Bro-C'hall]]) pe [[James Purdey & Sons]] ([[Bro-Saoz]]). == Armeurerien vrudet == * {{Alamagn}} ** [[Johann Nikolaus von Dreyse]] (1787-1867) : ijiner ar [[Dreyse (fuzuilh)|fuzuilh Dreyse]], dezhi ur sistem spilhenn ha kartouchennoù paper. ** [[Paul Mauser]] (1838-1914) : ijinour ar fuzuilh [[Gewehr 98]]. ** [[Carl Walther]] (1858 -1915) : krouer an embregerezh [[Carl Walther GmbH|Carl Walther GmbH Sportwaffen]]. ** [[Wilhelm Brenneke]] (1865-1951) : krouer un nebeud kartouchennoù hag ar boledoù [[Brenneke (bannadell)|brenneke]]. ** [[Hugo Schmeisser]] (1884-1953), krouer ar [[Sturmgewehr 44]], unan eus ar fuzuilhoù-arsailh kentañ. * {{Aostria}} ** [[Ferdinand Mannlicher]] (1848-1904) : krouer al [[Karger (armoù-tan)#Laonenn-gargañ|laonennoù-kargañ]] hag an adarmiñ linennek. ** [[Georg Luger]] (1849-1923) : ijinour pistolennoù evel al [[Luger P08]] hag ar c'hartouchennoù [[9 × 19 mm Parabellum]]. ** [[Gaston Glock]] (1929-2023) : saver ar [[Glock (pistolenn)|pistolennoù Glock]] hag an [[Glock (embregerezh)|embregerezh]]. * {{Belgia}} ** [[Dieudonné Saive]] (1889–1973) : armdiour evit an [[FN Herstal]]. Ijinour an [[FN FAL]] ha kenijinour ar [[Browning HP]]. ** [[Ernest Vervier]] (1909-1992) : ijinour an [[FN MAG]] hag an [[FN Minimi]]. * {{Bro-C'hall}} ** [[Casimir Lefaucheux]] (1802-1852) : krouer ar [[Kartouchenn brochennet|c'hartouchennoù brochennet]] hag ar fuzuilhoù-chase dezhe daou ganol da wintañ. ** [[Claude Étienne Minié]] (1804-1879) : ijiner ar [[Boled Minié|boledoù Minié]]. ** [[Louis-Nicolas Flobert]] (1819-1894) : ijinour ar gartouchenn vetalek kentañ e 1845. ** Jean Alexandre LeMat (1824-1883) : saver ar revolver LeMat. ** [[Paul Vieille]] (1854-1934) : ijinour ar poultr divoged. ** [[André Berthier]] (1858-1923), krouer an armoù-skoaz "[[Berthier (armoù-skoaz)|doare Berthier]]" implijet en [[Arme Frañs|arme c'hall]]. * {{Finland}} ** [[Aimo Lahti]] (1896-1970), krouer armoù implijet gant arme Finland e eil kard an XX{{Vet}} kantved. * {{Japan}} ** [[Kijirō Nambu]] (1869-1949), saver meur a arm-tan implijet gant arme e vro e hanterenn gentañ an XX{{Vet}} kantved. * {{Kebek}} ** [[Jean-Cantius Garand]] (anvet peurliesañ John Garand) (1888-1974) : ijinour ar fuzuilh [[M1 Garand]]. * {{Norvegia}} ** [[Ole Herman Johannes Krag]] (1837-1916) : unan eus saverien ar fuzuilhoù [[Krag-Jørgensen|Krag–Jørgensen]]. ** [[Erik Jørgensen]] (1848 -1896) : unan eus saverien ar fuzuilhoù [[Krag-Jørgensen|Krag–Jørgensen]]. * {{Rusia}} / {{Impalaeriezh Rusia}} / {{URSS}} ** [[Fyodor Tokarev]] (1871-1968) : saver ar fuzuilhoù ha pistolennoù evel an [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]]. ** [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] (1874-1966), ijinour an [[Avtomat Fyodorova]], ar fuzuilh aotomatek kentañ. ** [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] (1894-1986) : diaraoger an armoù hiniennel aotomatek, ijiner ar fuzuilhoù [[AVS-36]], [[SKS]] ha [[PTRS-41]]. ** [[Nikolai Fiodorovitch Makarov|Nikolai Makarov]] (1914-1988) : saver ar pistolennoù [[Makarov (pistolenn)|Makarov]]. ** [[Mic'hail Kalachnikov]] (1919-2013) : ijinour ar fuzuilhoù-arsailh [[AK-47]] hag [[AK-74]]. * {{Skos}} ** Alexander Henry (1818-1894) : ijiner ar rummad [[Henry (fuzuilh)|fuzuilhoù Henry]]. ** [[James Paris Lee]] (1831-1904) : ijiner ar [[Karger (armoù-tan)#Kargerioù fiñv|c'hargerioù]] fiñv modern. * {{SUA}} ** [[Horace Smith]] (1808-1893) : kensaver an embregerezh [[Smith & Wesson]]. ** [[Samuel Colt]] (1814-1862) : ijiner revolverioù brudet evel ar [[Colt Paterson]] pe ar [[Colt 1851 Navy]]. ** [[Richard Jordan Gatling]] (1818-1903) : saver ar vindrailherez [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]]. ** [[Hiram Berdan]] (1824-1893), degaset gantañ nevezintioù d'ar c'hartouchennoù, ha krouer ar fuzuilhoù [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]]. ** [[Daniel B. Wesson]] (1825-1906), kensaver an embregerezh Smith & Wesson. ** [[Hiram Maxim]] (1840-1916) : saver ar vindrailherez [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]]. ** [[John Browning|John M. Browning]] (1855-1926) : saver meur a arm-tan, en o zouez ar bistolenn [[Colt M1911]], ar fuzuilh [[Browning Auto-5|Auto-5]] pe ar vindrailherez [[M2 Browning|Browning M2]]. Ijinet en deus ivez kalz munisionoù, en o zouez ar [[6,35 mm Browning|.25 ACP]], an [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] pe an [[12,7 × 99 mm NATO|.50 BMG]]. ** [[John T. Thompson]] (1860-1940) : saver ar bistolenn-vindrailher [[Thompson M1|Thompson]]. ** [[William B. Ruger]] (1916-2002) : unan eus saverien [[Sturm, Ruger & Co.|Sturm, Ruger & Co]]. ** [[Eugene Stoner]] (1922-1997) : ijinour an [[AR-10]]. *{{Suis}} **[[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] (1822-1882) : ijinour ar [[Vetterli (fuzuilh)|fuzuilhoù Vetterli]]. == Levrlennadur == * {{fr}} Yves Louis CADIOU, ''Grands noms de l'armurerie'', Éditions du Portail, 1999, 183 p., ISBN 978-2865510436 == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Armoù-tan]] [[Rummad:Micherioù]] [[Rummad:Micherioù arzel]] [[Rummad:Hoplologiezh]] 1symazjbh3u823bbzisswhqtgs33016 0 172152 2195914 2192948 2026-07-28T21:01:09Z Kestenn 14086 2195914 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|.700 Nitro Express|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:700ne.png|frameless|250x250px]] <br /><br />Ur gartouchenn '''.700 Nitro Express''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" |Doare korf an douilhez |bourled, eeun |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! scope="row" |Bro orin |{{Rouantelezh-Unanet}} |- ! scope="row" |Bloavezh krouidigezh |1988 |- ! scope="row" |Saver |[[Holland & Holland]] |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! scope="row" |Ø bannadell |17,8 mm |- ! scope="row" |Ø trogleuziñ |17,5 mm |- ! scope="row" |Ø kolier |18,5 mm |- ! scope="row" |Ø korf an douilhez |19,8 mm |- ! scope="row" |Ø strad |22,6 mm |- ! scope="row" |Tevder ar strad |2,2 mm |- ! scope="row" |Hirder an douilhez |89 mm |- ! scope="row" |Hirder ar gartouchenn |107 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all |- ! scope="row" |Pouez ar vannadell |65 g ({{formatnum:1000}} greunenn) |- ! scope="row" |Tizh ar boled V₀ |610 m/s |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |{{formatnum:12000}} J |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |C |} Ar '''.700 Nitro Express''', anvet '''.700 Holland & Holland Nitro Express''', '''.700 H&H Nitro Exp.''' (hervez ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]) pe '''17,8 × 89 mm R''' (anv metrek) ivez, zo unan eus ar [[Munision|munisionoù]] [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel galloudusañ. Ijinet eo bet gant Jim Feld ha William Feldstein e 1988, ha savet en deus an embregerezh breizhveurat [[Holland & Holland]] ur fuzuilh gouest da dennañ ar munision<ref>{{En}} HAWKS Chuck, ''[https://www.chuckhawks.com/subscribers/rifle_cartridge_page/bigbore.htm Big Bore Nitro Express Rifle Cartridges (Includes .450 NE, .450 #2 NE, .470 NE, .500 NE, .577 NE, .600 NE and .700 NE)]'' (lennet d'an 03/09/2024)</ref>. Ponner eo e voled ({{formatnum:1000}} [[Greunenn (unanenn)|greunenn]], da lavaret eo 65 gram, da geñveriañ gant ur boled [[.22 Long Rifle]] standart hag a ra 40 greunnen / 2,6 gram da skouer). Implijet e vez evit chaseal jiboez bras-kenañ [[Afrika]] evel an [[Olifant|olifanted]] pe ar [[Bual Afrika|bualed]]. Nebeut-produet eo ar gartouchenn, ha ker-tre eo, evel an armoù kambret eviti. == Liammoù diavaez == * {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-ii/tabiical-fr-page131.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:700 Nitro Express}} [[Rummad:Munisionoù ar Rouantelezh-Unanet]] [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù-chase]] 4969wrark3vwrns68k0btto9mlg8yr1 0 172216 2195896 2187163 2026-07-28T19:22:36Z Kestenn 14086 2195896 wikitext text/x-wiki {{implijoù all|Lewis (disheñvelout)}} {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Fuzuilh-vindrailher Lewis|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Lewis LMG.png|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur fuzuilh-vindrailher '''Lewis Mk I'''. |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Doare |[[Fuzuilh-vindrailher]] aotomatek |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest gazoù, piston |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |'''Stummoù nesañ'''<br>[[.303 British]]<br>[[.30-06 Springfield]]<br>'''Stummoù all'''<br>[[7,92 × 57 mm Mauser]]<br>[[7,62 × 54 mm R]] |- ! scope="row" |Produerien |[[Birmingham Small Arms Company]]<br>[[Savage Arms]] |- ! scope="row" |Bloavezh krouidigezh |1911 |- ! scope="row" |Mare implij |1914 - 1953 (Rouantelezh-Unanet) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas (hep kartouchenn) |13 kg |- ! scope="row" |Hirder |1.283 mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |673 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Lusk-tennañ |500 - 600 tenn/mn |- ! scope="row" |Hed-tenn pleustrek |800 m |- ! scope="row" |Tizh mont e-maez ar boledoù |744 m/s |- ! scope="row" |Endalc'h |Kargerioù ront 47 pe 97 kartouchenn |- ! scope="row" |Stummoù nesañ |Mark I, Mark II |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |A |- |} Al '''Lewis''' zo un [[fuzuilh-vindrailher]] ijinet e 1911 er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] met produet en Europa hepken<ref name=":1">{{Fr}} McNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p. 243</ref>. Unan eus an [[Arm-tan|armoù-tan]] brudetañ implijet gant armeoù ar [[Rouantelezh-Unanet]] da vare ar [[Brezel-bed Kentañ]] eo<ref name=":0">{{Fr}} POTTIEZ Luc, ''[https://www.horizon14-18.eu/mitrailleuse-lewis.html La mitrailleuse Lewis],'' Horizon 14-18 (lennet d'an 09/09/2024)</ref>. == Istor == [[Restr:Lewis gun world war I.jpg|kleiz|thumb|Soudarded [[Aostralia|aostralian]] o tennañ war ur sibl en oabl e [[Ieper|Ypres]] gant ul Lewis, da vare ar Brezel-bed Kentañ.]] Ijinet e voe e 1911 gant [[Isaac Newton Lewis]]<ref name=":0" />, a oa koronal e [[arme ar Stadoù-Unanet]], diwar dresoù armoù aotomatek en doa savet asambles gant [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] a-raok 1909. Lewis a zegasas ur sistem-yenaat dre aer, ha lakaat a reas skouerennoù eus e arm, kambret e [[.30-06 Springfield]], da vezañ produet gant [[Savage Arms|Savage]]. Ne zeuas ket a-benn da werzhañ e [[fuzuilh-vindrailher]] d'an arme stadunanat, ha kuitaat a reas an arme evit mont da [[Europa (kevandir)|Europa]]. Eno e klaskas da gentañ lakaat e arm da vezañ produet e [[Liège]]. Mont a reas goude da [[Londrez]], ha plijout a reas e fuzuilh-vindrailher d'an arme vreizhveurat. Un nebeud miliadoù a skouerennoù a voe urzhiet ganti e 1914. Adkambret e voent e [[.303 British]] ha produet gant [[Birmingham Small Arms Company|BSA]]<ref>{{Fr}} GUILLOU Luc, ''Les armes de la bataille de la Marne'', Gazette des Armes n°576, miz Gouere/Eost 2024, pp. 33-34</ref>, dindan an anv '''Lewis Mark I'''. Pa badas ar brezel e voe produet ouzhpenn {{formatnum:147000}} Lewis gant BSA<ref>{{Fr}} ''[http://www.armeetpassion.com/lewis.html Lewis Mark I]'' war Arme et passion (lennet d'an 09/09/2024)</ref>. A-benn ar fin e voe implijet ivez gant armeoù ar Stadoù-Unanet ha [[Kanada]] adalek 1917. Ur stumm '''Mark II''', skañvaet e sistem-yenaat, a voe savet e 1915 evit bezañ lakaet war-vourzh ar c'hirri-nij<ref name=":0" />. Servijout a reas an arm da vare an [[Eil Brezel-bed]] ivez, etre daouarn soudarded broioù ar [[Commonwealth|C'hommonwealth]] pe reoù an adarme evel an [[Home Guard (Rouantelezh-Unanet)|Home Guard]] dreist-holl<ref name=":1" />. War-dro {{formatnum:200000}} skouerenn anezhañ a voe produet en holl etre 1914 ha 1953. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Fuzuilhoù-mindrailher]] [[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] [[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Armoù ar Rouantelezh-Unanet]] 257o6wouwvnvczoloe29q3a04li3q67 0 180274 2195880 2191701 2026-07-28T17:34:31Z Dishual 612 Dishual en deus kaset ar bajenn [[Gouarnamant Kevredadel Stadoù-Unanet Amerika]] da [[Gouarnamant Kevreadel Stadoù-Unanet Amerika]] 2191701 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Gouarnamant Kevredadel Stadoù-Unanet Amerika''' ([[saozneg]]: ''federal government of the United States'', anvet ivez ''U.S. federal government'' pe ''U.S. government'')<ref>The [[U.S. Government Publishing Office]] specifies the capitalization of ''Federal Government'', in regards to the national government of the United States, as a [[proper noun]].</ref><ref>{{cite book |title=U.S. Government Publishing Office Style Manual |date=2016 |publisher=[[U.S. Government Publishing Office]] |isbn=978-0-16-093601-2 |page=32 |edition=2016 |chapter-url=https://www.govinfo.gov/content/pkg/GPO-STYLEMANUAL-2016/pdf/GPO-STYLEMANUAL-2016.pdf |access-date=July 29, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180729022842/https://www.govinfo.gov/content/pkg/GPO-STYLEMANUAL-2016/pdf/GPO-STYLEMANUAL-2016.pdf |archive-date=July 29, 2018 |url-status=live |language=en |chapter=3}}</ref> eo [[Stad kevreadel|gouarnamant broadel]] ar [[Stadoù-Unanet]].<ref name="Zimmermann_Page_4">{{cite book |last1=Zimmermann |first1=Joseph F. |title=Contemporary American Federalism: The Growth of National Power |date=2008 |publisher=State University of New York Press |location=Albany |isbn=9780791475966 |pages=4–12 |edition=2nd |url=https://books.google.com/books?id=qDP0eQfUNHAC&pg=PA4 |access-date=17 May 2025 |archive-date=January 7, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260107182748/https://books.google.com/books?id=qDP0eQfUNHAC&pg=PA4 |url-status=live }}</ref> {{Anchor|branches}}Gouarnamant Kevredadel ar Stadoù-Unanet a zo rannet e tri skourr: [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet|lezennel]], [[Prezidant Stadoù-Unanet Amerika|errounid]], ha [[Reizhiad justis kevredadel ar Stadoù-Unanet|justis]]. Galloudoù an tri skourr a zo diazezet ha frammet gant [[bonreizh ar Stadoù-Unanet]], abaoe he skrivadur d'ar 4 a viz Meurzh 1789.<ref>{{Cite web |title=Government structure |url=https://usafacts.org/reports/2021/government-10-k/part-i/item-1-purpose-and-function-of-our-government-general/government-structure/ |access-date=2024-02-10 |website=USAFacts |archive-date=February 22, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240222005658/https://usafacts.org/reports/2021/government-10-k/part-i/item-1-purpose-and-function-of-our-government-general/government-structure/ |url-status=live }}</ref> Ar galloudoù ha kefridioù eus ar skourroù a zo bet dielffennet resisoc'h gant [[Akt ar C'hendalc'h|aktaoù eus ar C'hendalc'h]], evel krouidigezh [[Departamantoù errounid kevredadel ar Stadoù-Unanet|departamantoù errounid]] hag al lezioù-barn hag a zo suj da [[Lez Uhelañ ar stadoù-Unanet]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Gouarnamant SUA]] bzkhpin9zeyq8qtk1oo3x8pb9qna1cn 2195882 2195880 2026-07-28T17:34:54Z Dishual 612 2195882 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Gouarnamant Kevreadel Stadoù-Unanet Amerika''' ([[saozneg]]: ''federal government of the United States'', anvet ivez ''U.S. federal government'' pe ''U.S. government'')<ref>The [[U.S. Government Publishing Office]] specifies the capitalization of ''Federal Government'', in regards to the national government of the United States, as a [[proper noun]].</ref><ref>{{cite book |title=U.S. Government Publishing Office Style Manual |date=2016 |publisher=[[U.S. Government Publishing Office]] |isbn=978-0-16-093601-2 |page=32 |edition=2016 |chapter-url=https://www.govinfo.gov/content/pkg/GPO-STYLEMANUAL-2016/pdf/GPO-STYLEMANUAL-2016.pdf |access-date=July 29, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180729022842/https://www.govinfo.gov/content/pkg/GPO-STYLEMANUAL-2016/pdf/GPO-STYLEMANUAL-2016.pdf |archive-date=July 29, 2018 |url-status=live |language=en |chapter=3}}</ref> eo [[Stad kevreadel|gouarnamant broadel]] ar [[Stadoù-Unanet]].<ref name="Zimmermann_Page_4">{{cite book |last1=Zimmermann |first1=Joseph F. |title=Contemporary American Federalism: The Growth of National Power |date=2008 |publisher=State University of New York Press |location=Albany |isbn=9780791475966 |pages=4–12 |edition=2nd |url=https://books.google.com/books?id=qDP0eQfUNHAC&pg=PA4 |access-date=17 May 2025 |archive-date=January 7, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260107182748/https://books.google.com/books?id=qDP0eQfUNHAC&pg=PA4 |url-status=live }}</ref> {{Anchor|branches}}Gouarnamant Kevreadel ar Stadoù-Unanet a zo rannet e tri skourr: [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet|lezennel]], [[Prezidant Stadoù-Unanet Amerika|errounid]], ha [[Reizhiad justis kevreadel ar Stadoù-Unanet|justis]]. Galloudoù an tri skourr a zo diazezet ha frammet gant [[bonreizh ar Stadoù-Unanet]], abaoe he skrivadur d'ar 4 a viz Meurzh 1789.<ref>{{Cite web |title=Government structure |url=https://usafacts.org/reports/2021/government-10-k/part-i/item-1-purpose-and-function-of-our-government-general/government-structure/ |access-date=2024-02-10 |website=USAFacts |archive-date=February 22, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240222005658/https://usafacts.org/reports/2021/government-10-k/part-i/item-1-purpose-and-function-of-our-government-general/government-structure/ |url-status=live }}</ref> Ar galloudoù ha kefridioù eus ar skourroù a zo bet dielffennet resisoc'h gant [[Akt ar C'hendalc'h|aktaoù eus ar C'hendalc'h]], evel krouidigezh [[Departamantoù errounid kevreadel ar Stadoù-Unanet|departamantoù errounid]] hag al lezioù-barn hag a zo suj da [[Lez Uhelañ ar stadoù-Unanet]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Gouarnamant SUA]] dquj7a92f6a3abvnxgiaa3npto1sdum 0 180564 2195895 2194244 2026-07-28T19:22:19Z Ch. Rogel 46 Kempenn 2195895 wikitext text/x-wiki Ober a reer gant '''koufr''' evit menegiñ ur seurt boest vras a c’hell lakaat pe guzhat traoù e-barzh [[arrebeuri]] pe ur [[c'hombod|kombod]] bras a-walc'h a gaver pe en un [[savadur]] pe war ur [[gwikefre|wikefre]] hezoug pe ur [[karbed|c'harbed]]. == [[Arrebeuri ha kombodoù]] == Ouzhpenn ar '''c'houfroù''' a c'helled kavout, koulz er [[palez]]ioù hag en tiez gwezhall, evit enderc'hel ar pep retañ d'an annezerien ez eus bet ijinet koufroù arbennik : * koufr-beaj * [[koufr houarnet]], dre astenn koufr houarnet elektronek * [[koufr-ograoù]] E ammzerioù ragistorel e veze [[bez-koufr|bezioù-koufr]]. == [[Sonerezh]] == Binvioù elektronek a c'hell bezañ kaout lodennoù evit lakaat ar son da vezañ resisoc'h : ar [[koufr boud|c'houfr boud]] hag ar c'houfr isboud == [[Dezougerezh]] ha mekanikerezh == Meur ar garbed a zo un advoest vras pe vihan gantañ, ken e c'heller lakaat enni pep tra da vezañ dezouget. War mekanikoù zo e kaver koufroù evit enderc'hel ae gwikefreoù. Sellit ouzh [[koufr (dezougerezh)]] == [[Savouriezh]] == Dre astenn e reer '''koufr''' eus pep elfenn savouriezh a seblant bezañ tost heñvel ouzh ur vouest vras. E diwezh ar Grennamzer hag er XVI{{vet}} kantved, kalz [[sel]]ioù ar savadurioù savet e Europa a veze [[sel-koufr|selioù-koufr]] e koad livet diwar ar pezh e veze savet en Henamzer gresian-ha-roman evit doublajoù an [[templ]]où. Pa vez ret skoachañ gwikefreoù, [[fun]]ioù, [[kan (skarzh)|kanioù]] hag all e vez staliet koufradoù teknikel er savadurioù Deveradennoù **[[koufrig]] a reer eus ar seurt boest a vez fardet evit gwareziñ traoù bihan hag ar [[bravig]]où **koufrad evit endalc'had ur c'houfr pe evit ur seurt [[kased]] evit endalc'h traezennoù a bep seurt, koufrad levrioù. [[Rummad:Heñvelstummoù]] plqxtm5a5t2hm0abcxyees8suh9xp3r 2195905 2195895 2026-07-28T19:57:38Z Ch. Rogel 46 Reizhadennoù 2195905 wikitext text/x-wiki Ober a reer gant '''koufr''' evit menegiñ ur seurt boest vras a c’hell lakaat pe guzhat traoù e-barzh [[arrebeuri]] pe ur [[c'hombod|kombod]] bras a-walc'h a gaver pe en un [[savadur]] pe war ur [[gwikefre|wikefre]] hezoug pe ur [[karbed|c'harbed]]. == [[Arrebeuri]] ha kombodoù == Ouzhpenn ar '''c'houfroù''' a c'helled kavout, koulz er [[palez]]ioù hag en tiez gwezhall, evit enderc'hel ar pep retañ d'an annezerien ez eus bet ijinet koufroù arbennik : * koufr-beaj * [[koufr houarnet]], dre astenn koufr houarnet elektronek * [[koufr-ograoù]] E ammzerioù ragistorel e veze [[bez-koufr|bezioù-koufr]]. == [[Sonerezh]] == Binvioù elektronek a c'hell bezañ kaout lodennoù evit lakaat ar son da vezañ resisoc'h : ar [[koufr boud|c'houfr boud]] hag ar c'houfr isboud == [[Dezougerezh]] ha mekanikerezh == Meur ar garbed a zo un advoest vras pe vihan gantañ, ken e c'heller lakaat enni pep tra da vezañ dezouget. War mekanikoù zo e kaver koufroù evit enderc'hel ae gwikefreoù. Sellit ouzh [[koufr (dezougerezh)]] == [[Savouriezh]] == Dre astenn e reer '''koufr''' eus pep elfenn savouriezh a seblant bezañ tost heñvel ouzh ur vouest vras. E diwezh ar Grennamzer hag er XVI{{vet}} kantved, kalz [[sel]]ioù ar savadurioù savet e Europa a veze [[sel-koufr|selioù-koufr]] e koad livet diwar ar pezh e veze savet en Henamzer gresian-ha-roman evit doublajoù an [[templ]]où. Pa vez ret skoachañ gwikefreoù, [[fun]]ioù, [[kan (skarzh)|kanioù]] hag all e vez staliet koufradoù teknikel er savadurioù Deveradennoù **[[koufrig]] a reer eus ar seurt boest a vez fardet evit gwareziñ traoù bihan hag ar [[bravig]]où **koufrad evit endalc'had ur c'houfr pe evit ur seurt [[kased]] evit endalc'h traezennoù a bep seurt, koufrad levrioù. == Pennadoù nes == * [[Mal]] * [[Kombod]] [[Rummad:Heñvelstummoù]] gdoxfzyhfzym1hmzh91gdbgfeg2rf5z 0 180609 2195909 2194491 2026-07-28T20:21:22Z Llydawr 145 2195909 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''L'Union Agricole et Maritime''}} '''''L'Union Agricole et Maritime''''' (bet anvet ''L'Union Agricole du Finistère'' a-raok 1914) a oa ur [[kazetenn|gazetenn]] [[sizhunieg|sizhuniek]] moullet e [[Kemperle]] ha renet gant [[Leon ar Berr]], penn araok an [[Emsav rannvroelour (1899-1939)|Emsav rannvroelour]], eus 1914 betek 1928. Pa embanne forzh keleier, lec'hel pe get, e veze troet gant e rener da vezañ ur gelaouenn war Breizh hag he sevenadur war un dro. Kalz a bouez a roas Leon ar Berr d'ar mennozhioù rannvroelour pa roas-eñ ur skor evit addisplegañ ar politikerezh enep ar brezhoneg, burutellañ ar vroadelourien, reiñ keloù war an Emsav ha lakaat embann skridoù brezhonek. == Prenadenn digant hêred ur politiker == E dibenn ar bloavezh 1913 e kavas an tu Leon ar Berr, kelaouenner a-vicher, da brenañ ar gazetenn, ''L'Union Agricole du Finistère'', digant hêred [[James Montjarret de Kerjégu]], bet kannad Kemperle ha bet prezidant Kuzul-Meur Penn-ar-Bed. Prenet e voe ar moullerezh war un dro, hag e veze graet labourioù moullañ evit an dud eno ivez.<br> Chomet e oa an embregerezh etre daouarn hêred ar senedour James de Kerjegu, hag, e-touez ar renerien a zeuas goude e varv e 1911, unan a voe brudet pelloc'h, [[Louis Beaufrère]] e anv. == Doare ar gelaouenn == Daoust ma oa un den mirour ha ur c'hristen gredus e oa republikan Leon ar Berr, hag e tispake e gazetenn un istitl sklaer o tiskouez ne felle ket da sekretour [[Unvaniez Arvor]] herzel ouzh embann evit un tiriad kalz ledanoc'h eget Bro-Gemperle : "Organe Republicain Démocratique et Régionaliste de l'Ouest" (Organ kelaouiñ Republikan, Demokratek ha Rannvroelour ar C'hornôg). Adkrouiñ ''[[Ar Bobl]]'', kazetenn lec'hel renet gant [[Frañsez Jaffrennou]]-Taldir e [[Karaez-Plougêr|Karaez]] hag arsavet dre abeg an [[enluadur]], e voe pal Leon ar Berr hag eñ unan eus ar genlabourerien, a-raok mont da dapout un tamm skiant-prenet diwar renerezh. <br> Ment bras a-walc'h a oa gant ar gazetenn, met nebeud a bajennoù enni, peder fajenn, nemet ez eas da ziv e-pad ar brezel. Rener ha pennskrivagner e oa Leon ar Berr, ken e veze kavet alies-tre pennadoù bras ha bihan savet ha sinet gantañ, darn anezho e brezhoneg. == Kazetenn an Emsav hag Goursez Breizh == Bod a roas d'e vignoned ha da veur a rannvroelour all, d'e vignon bras, Frañsez Jaffrennou-Taldir, Eil Drouiz-Meur da gentañ ha da Varzhed all, ([[Loeiz Herrieu]], [[Erwan Berthou]], [[Frañsez Vallée]], [[Loeiz Gourlet]], [[Hollsent ar Garreg]], [[Erwan ar Moal]], [[Francis Gourvil|Fañch Gourvil]], [[Yann-Frañsez Jakob]]…).<br> Pep emvod savet gant ar [[Bleun-Brug]], Unvaniez Arvor, [[Kevredigezh Vroadel Breizh]] ha [[Goursez Breizh]] a voe kontet kazimant dre ar munud ha renablet e oa ar pennoù bras gwelet gantañ, politikel pe get. Pa voe dalc'het e [[Rosporden]], kendalc'h kentañ [[Strollad Emrenerien Vreiz]], e miz Here 1927, ez eas da selaou ouzh ar c'homzoù hag e reas un danevell hep tagañ re anezho. E penn-kentañ ar bloaz 1928 e savas cheu bras etre e gostezenn rannvroelour hag hini ar vroadelourien. == Daelioù gant ar vroadelourien == E-barzh ''[[Breiz Atao]]'' miz Kerzu 1927 e voe moullet ur pennad diwar-benn ar pezh a oa bet merzet e-doug gouelioù ar Bleun-Brug e [[Plougastell-Daoulaz|Plougastell]]. == Levrlennadurezh == * Lukian Raoul, ''Geriadur ar skrivagnerien hag ar yezhourien vrezhonek'', Embannadurioù Al Liamm, 1992. Pennad : Le Berre, Léon. * [[Gwenael Emelyanoff]], "Ar gelaouenn ''L'Union Agricole et Maritime'' dindan renerezh Leon ar Berr (1914-1928). E-barzh ''Hor Yezh'', niv. 206, Mezheven 1996, p. p. 35-51. [[Rummad:Kelaouennoù Breizh aet da get]] eo1lxjlzyyfgpl3xv1gg6zlnzek06ru 0 180621 2195911 2194312 2026-07-28T20:29:33Z Llydawr 145 2195911 wikitext text/x-wiki {{Implijoù all}}'''Noëpe'''<ref name="CHL">{{Cite web|author=Banks|first=Charles|title=The History of Martha's Vineyard|url=http://history.vineyard.net/hfnorton/history.htm|work=history.vineyard.net/|publisher=Dukes County History}}</ref>, pe '''Martha's Vineyard''', a zo un enezenn e kornôg ar [[Meurvor Atlantel]], stag ouzh [[Massachusetts]] ([[Stadoù-Unanet Amerika]]). Ur [[Wampanoag Tribe of Gay Head|meuriad Wampanoag]] zo o chom e mervent an enezenn, en [[Aquinnah]]. Lod a lavar n'eo morse bet gwerzhet o gwirioù d'an enezenn d'an alouberien saoz er [[XVIIvet kantved]]. Kêrioù [[Edgartown]], [[Oak Bluffs]], [[Vineyard Haven]], [[West Tisbury (Massachusetts)|West Tisbury]], ha [[Chilmark (Massachusetts)|Chilmark]] a gaver war Noëpe ivez. Brudet eo an enezenn dre ma ouie an darn vrasañ eus an annezidi ur yezh dre sinoù arbennik, [[yezh ar sinoù Noëpe]], en [[XIXvet kantved]], ha lakaet eo bet ar gevredigezh-se da "baradoz evit ar re [[Bouzarded|vouzar]]" da neuze. ==Daveoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Inizi SUA]] loekdqbjcvsfym2uwl6v6baxakxwxpe 0 180626 2195915 2194299 2026-07-28T21:07:43Z Llydawr 145 2195915 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Oleksandra Yevhenivna Nazarova''' ([[ukraineg]] : ''Олександра Євгенівна Назарова''), ganet d'an [[30 a viz Du]] [[1996]], zo bet [[korollerez war skorn]] [[ukraina]]t. Gant he c'heveler ruziker, [[Maksym Nikitin]], he devoa tizhet ar vedalenn [[arem]] e-kerzh [[kampionad bedel ruzikat ar re yaouank e 2015]] hag ar vedalenn arc'hant e-kerzh [[kampionad bedel ruzikat ar re yaouank e 2012]]. Goude-se e oant bet trec'h e rummad an henidi e-kerzh [[Kampionad ruzikat an Universiade er goañv 2017]]. ==Buhez personel== Ganet eo Oleksandra Nazarova d'an 30 a viz Du 1996 e [[C'harkiv]], en Ukraina. E 2014 e oa kroget gant kentelioù dre lizher en Akademiezh Stad ar sportoù e [[C'harkiv]]. E 2022 he devoa krouet ''We Are Macarooms'' gant he gwaz, ar ruziker arzel [[suis]] [[Nicola Todeschini]]. {{DEFAULTSORT:Nazarova, Oleksandra}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1996]] [[Rummad:Ruzikerezed]] [[Rummad:Sportourezed Ukraina]] axsb1cmly5jnlg6tvjbi304fq6izy7y 0 180627 2195916 2194357 2026-07-28T21:13:47Z Llydawr 145 2195916 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Samochód pancerny wz. 34''' ("karr hobregonet, stumm bloavezh 1934") a oa ur [[Karr hobregonet (milourel)|c'harr hobregonet]] skañv implijet gant al [[Tirlu Polonia|lu polonat]] e-kerzh [[Aloubadeg Polonia|Kampagn Gwengolo]] 1939. == Dizain == Ar c'harbed a oa diazezet war hini [[hanter biskoulennet]] [[Samochód pancerny wz. 28]], hag a oa bet lakaet er servij e 1928. Ar c'harbed diazez ne oa ket bet degemeret mat gant ar soudarded rak diaes e oa da sturiañ, an tizh uhelañ a oa re c'horrek, ouzhpenn-se ne oa ket efedus pa veze kemmet an doare leur dindan (hentoù, douar...). Urzh a oa bet roet da adsevel ar c'harbed hag a oa da vezañ rodek a-benn neuze. Ar biskoulennoù a oa bet lakaet en o lec'h un ahel kamionoù Fiat. Ar c'harbedoù hobregonet a oa bet savet gant stummoù lies: kefluskerioù hag a a-wechoù kemmoù bihan war ar plakennoù [[Hobregon (mekanikerezh)|hobregonet]]<ref>http://derela.pl/wz34.htm</ref>. Dafaret e oant bet pe gant ur vindrailherez [[Ckm wz. 25 Hotchkiss]] 7,92&nbsp;mm pe gant ur c'hanol kanol-berr 7&nbsp;mm [[Kanol 37 mm SA Mle 1918|Puteaux SA 18]]. Paouezet e oa bet da broduiñ anezho e 1938. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Karbedoù milourel]] [[Rummad:Karbedoù stourm hobregonet]] [[Rummad:Karbedoù stourm Polonia]] 6sjbww6n8x5psh2tdgfyiu9j0dsdknu 0 180632 2195917 2194367 2026-07-28T21:18:44Z Llydawr 145 2195917 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ar '''canon de 37 S. A. pour chars légers'''<ref>Puteaux 1918, Chabistr I</ref>, pe '''37 mm SA 18 L/21 Puteaux''' ha berraet en '''Puteaux SA 18''', a oa ur [[Kanol (kanolierezh)|c'hanol]] [[Bro-C'hall|gall]] untenn implijet e-kerzh ar [[Brezel-bed kentañ|C'hentañ]] hag an [[Eil Brezel-bed]]. == Munudoù teknikel == [[Restr:Canon de 37mm SA18 mg, Musée des Blindés, France.JPG|thumb|left|Ar c'hanol gall 37 mm SA18]] Simpl ha fiziapl e oa an arm. Ouzhpenn-se e oa uhel al lusk tennañ dre ur reizhiad damaotomatek. D'ar muiañ e c'halled tennañ pemzek obuz bep munutenn<ref>[http://derela.pl/weap2.htm#arm 37mm wz. 18 (SA-18) Puteaux at Derela.pl]</ref>, met evit bezañ efedusoc'h e oa gwelloc'h chom gant 10 tenn bep munutenn<ref name=JaegPlat1>{{cite web|url=https://www.jaegerplatoon.net/TANK_GUNS.htm#37PsvK18 |title=37 Psv.K/18|website=www.jaegerplatoon.net|access-date=2025-04-20}}</ref>. Ur wech tennet e veze skarzhet an obuz en un doare aotomatek. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kanolioù an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Kanolioù tankoù]] [[Rummad:Kanolierezh 37mm]] [[Rummad:Armoù Bro-C'hall]] 3i9r0pp1g7f90xyh730rpqylhitnt83 0 180684 2195892 2195178 2026-07-28T18:45:57Z Dakbzh 58931 /* Kevezadegoù hiniennel */ 2195892 wikitext text/x-wiki '''Jennifer Runhe Yu''' ([[Ithaca]], [[SUA]], 1 a viz C'hwevrer 2002) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[SUA]]at.<br/>Mestrez veur (WGM) eo abaoe 2018, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2016, Mestr FIDE (FM) eo abaoe 2017, Mestrez FIDE (WFM) e oa abaoe 2013<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2078341 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 335 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 269 he renk ''Fonnapl'', 2 179 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2078341 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 379 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz C'hwevrer 2018<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20241127104748/https://ratings.fide.com/id.phtml?event=2078341 - FIDE Ratings History]</ref>.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== * Trec'h e voe e 2014 e [[Durban]] ([[Suafrika]]) er rummad e-dan daouzek vloaz<ref>{{en}}[http://www.washingtonpost.com/local/at-12-ashburns-jennifer-yu-wins-world-chess-title-first-us-girl-to-do-so-in-27-years ''At 12, Ashburn's Jennifer Yu wins world chess title, first U.S. girl to do so in 27 years'' Tom Jackman, [[Washington Post]], d'an 12 a viz Here 2014]</ref>. * C'hoari a reas ur wezh er rummad e-dan ugent vloaz. {| class="wikitable" !Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk ||Medalenn |- |Du 2017||35||{{Italia}}, [[Tarvisio]]||8/11 (+ 6, = 4, - 1)||72,7||3/89||arem |- |} ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe e 2019, 10/11<ref>{{en}}[https://www.washingtonpost.com/local/va-girl-is-first-teen-to-win-us-womens-chess-championship-in-nearly-two-decades/2019/04/12/987f8b84-5d17-11e9-9625-01d48d50ef75_story.html ''Va. girl is first teen to win U.S. Women's Chess Championship in nearly two decades'', Dana Hedgpeth– Chess24, d'an 12 a viz Ebrel 2019]</ref> hag e 2022<ref>{{en}}[https://www.chess.com/news/view/yu-wins-2022-us-championship-playoff ''Yu Claims U.S. Women's Championship in Thrilling Armageddon Tiebreaker'' – Chess.com, d'an 21 a viz Here 2022]</ref>. === Kevezadegoù hiniennel all === ==== Kampionad serret Stad [[Virginia]] (kemmesk) ==== Trec'h e voe e 2015, ar c'hentañ maouez o tont a-benn d'hen ober, hag an hini yaouankañ ivez. ==== Tournamant broadel [[stadunanat]] Kampionezed echedoù ==== Trec'h e voe teir gwezh: e 2014 (rampo), e 2015 (rampo) hag e 2016<ref>{{en}}[https://new.uschess.org/women/world-youth-gold-medalist-jennifer-yu/ ''2019 US Women's Chess Champion: Jennifer Yu'', US Chess]</ref>. === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad bedel (Maouezi) ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh SUA<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2017v/2017usa.html 6th World Team Chess Championship (women): - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |2017||4||6||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,9||9||-||8||- |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh SUA<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?page=4&pid=152689 Chess Games]</ref>. {| class="wikitable" !Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |Gwengolo-Here 2018||?||29 (43)||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||7/11 (+ 5, = 4, - 2)||63,6||-||-||7||- |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2078341 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=152689 He c'hoari e Chess Games] {{DEFAULTSORT:Yu, Jennifer}} [[Rummad:Ganedigezhioù 2002]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] l6fghib75pwcox4pn6f3wdz0ew2m2t9 0 180755 2195913 2195516 2026-07-28T20:55:22Z Llydawr 145 2195913 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ilurig''' zo un [[enezenn]] e [[Mor Bihan Gwened]], tost da [[Ilur]] ha [[Godeg]], e kumun [[an Arzh]]. 10 hektar eo he gorread. == Istor == Labour-douar a veze graet e 1843. E kumun Sarzhav e oa an enezenn da gentañ, lakaet eo bet e kumun an Arzh diwezhatoc’h<ref>{{fr}} {{cite book |author=A. Marteville ha P. Varin |title=Dictionnaire historique et géographique de la province de Bretagne |year=1843 |volume=1 |page=374 |url=https://books.google.fr/books?id=KZIPAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q=illuric&f=false}}</ref>. === Daveoù === {{Daveoù}} [[Rummad:Inizi Mor Bihan Gwened]] p7vnjggohtgnztz5g9y8lo7osbnuze2 1 180769 2195904 2195754 2026-07-28T19:52:55Z Ch. Rogel 46 /* Luziet */ Gerioù teknikel hep daveoù boutin 2195904 wikitext text/x-wiki == Luziet == Gwall luziet eo ar pennad krouet e Mezheven 2026. En darn vrasañ eus ar skridoù brezhonek e kaver div dalvoudegezh (pe deir) d'ar ger <nowiki>''</nowiki>koufr<nowiki>''</nowiki> : "pezh arrebeuri" (=arc'h) ha "lodenn a-dreñv ur c'harr-tan" (ha "dornerez" ivez a-wechoù). Ar gerioù deveret zo traoù all ha ne gav ket din o defe da vezañ meneget amañ, anez e vefe c'hoant da sevel ur pennad <u>geriadur</u> diwar-benn ar <u>ger</u> <nowiki>''koufr''</nowiki>. [[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 26 Gouere 2026 da 20:00 (UTC) :Kempennet em eus ar pennad ha dilamet div displegadenn a denne da dermenadurioù geriadurel. Koulskoude mard eo gwelloc'h lezel ar ger "bez-koufr" e noazh, n’eo ket simpl en em zibab gant an termenoù teknikel ha ne vezont ket implijet alies, er savouriezh, da skouer.<br> :Pa seller ouzh ''Geriaoueg teiryezhek an ti'' (Marsel Modir), ne gaver ket ar ger « koufr », na « kombod » kennebeut (« kef » a vez kavet evit ur c’houfr bihan ha ront kentoc’h : « kef lastez »), padal e c’heller krediñ ez eus ezhomm eus treiñ « coffre » evit ar pez a zo bihannoc’h eget ur c’hombod. Ur seurt skeul a seblant bezañ dezho diouzh o mentoù : « kef » (boite), koufr » (coffre), « kommbod » (chambre, armoire), met mammennoù gwriziet e-barzh ar skiant-prenet a vank.<br> :En amzer da zont e vo savet ur bajenn « koufr (savouriezh) » hag e vo emsav diverkañ ar gerioù displegañ dizimplij. [[Implijer:Ch. Rogel|Ch. Rogel]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ch. Rogel|kaozeal]]) 28 Gouere 2026 da 19:52 (UTC) hqy9iofzgn861ueg34dixm6h6h20hk1 0 180775 2195943 2195810 2026-07-29T08:16:00Z Dishual 612 2195943 wikitext text/x-wiki {{databox}} Graet e vez '''Ministrerezh an Diabarzh''' (anvet ivez ''Ministrerezh an aferioù diabarzh'') eus ur [[Ministrerezh (gouarnamant)|vinistrerezh gouarnamantel]] e-karg gant ar [[politikerezh diabarzh]] hag ar [[surentez foran]]. E lod broioù, ministr an diabarzh a zo karget ivez gant kefridioù ar [[surentez vroadel]], an [[enbroañ]] hag an toulloù-bac'h. Ur ministr an diabarzh eo unan eus pouezusañ ezel ur gouarnamant gant galloudoù [[Galloud errounit|errounit]] ha dindan urzhioù eeun [[penn ar gouarnamant]]. E lod stadoù gant reizhiadoù kevredadel, ar vinistrerezh en deus ivez skourroù er [[Stad kevredadel|stadoù]] pe [[Sujedoù kevredadel Rusia|sujedoù kevredadel]]. [[Rummad:Ministrerezhioù]] [[Rummad:Ministred an Diabarzh]] 1h05r3vyztjyf6pkpkfi91e5rb8rrde 0 180778 2195963 2195831 2026-07-29T11:01:50Z Dakbzh 58931 /* Kampionad bedel */ 2195963 wikitext text/x-wiki [[Restr :Diane Savereide Luzern 1982.jpg|right|150px|Diane Savereide e Luzern e 1982g.]] '''Diane Savereide''' (25 a viz Du 1954 en [[Albuquerque]], [[New Mexico]], [[SUA]] ) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 1978<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2003287 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 250 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2012782 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 280 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1987.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ==== Trec'h e voe pemp gwezh : e 1975, e 1976, e 1978, rampo gant [[Rachel Crotto]], e 1981 hag e 1984. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Gouhere 1975||21||[[Milwaukee]]||7,5/10 (+ 6, = 3, - 1)||75||1/11||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1975.html 21st Women's US Chess Championship :: Milwaukee, WI 1975 - Olimp Base]</ref>. |- |Gouhere 1976||22||[[Teton Village]]||8/10 (+ 7, = 2, - 1)||80||1/11||aour||<ref>{{en}}[http://graeme.50webs.com/chesschamps/uswomen/1976w.htm 23rd US Women's Championship; 1976 July 11-25 Teton Village, WY – Graeme 50 webs]</ref>. |- |Even 1978||23||[[Rochester]]||7,5/10 (+ 7, = 1, - 2)||75||1-2 rampo/11||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]</ref>. |- |Even 1981||25||[[Brigham]]||9/11 (+ 8, = 2, - 1)||81,8||1/12||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1975.html 21st Women's US Chess Championship :: Milwaukee, WI 1975 - Olimp Base]</ref>. |- |Gouhere 1984||26||[[Berkeley]]||8/10 (+ 7, = 2, - 1)||80||1/11||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== [[Kampionezed bedel echedoù|Kampionad bedel]] ==== Kemeret en deus perzh teir gwezh er c'hevezadegoù. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Daveennoù |- |Here 1979||{{Spagn}}, [[Alicante]]||11/17 (+ 9, = 4, - 4)||64,7||5/18||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1981-iza.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1978-1981 - Olimp Base]</ref>. |- |Gwengolo 1982||{{Jorjia}}, [[Tbilisi]]||5/14 (+ 2, = 6, - 6)||35,7||13-14 rampo/15||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1984-izt.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1981-1984 - Olimp Base]</ref>. |- |Gouhere 1985||{{Kuba}}, [[La Habana]]||5,5/13 (+ 4, = 3, - 6)||42,3||10/14||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1984-izt.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1981-1984 - Olimp Base]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus c'hwec'h gwezh e skipailh [[SUA]]<ref>{{en}}[http://www.olimpbase.org/playersw/1ndh5ntg.html OlimpBase :: Women's Chess Olympiads :: Diane Savereide, Wojciech Bartelski – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr|| Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he Skipailh||Medalenn he skipailh |- |1976||1||7||{{Israel}}, [[Haifa]]||5,5/10 (+4, =3, -3)||55||9||-||4||- |- |1978||1||8||{{Arc'hantina}}, [[Buenos Aires]]||59,1||6,5/11 (+6, =1, -4)||11||-||14||- |- |1980||1||9||{{Malta}}, [[Valletta]]||5,5/12 (+4, =3, -5)||45,8||29||-||13||- |- | 1982 ||1||10|| {{Suis}}, [[Luzern]] || 6/12 (+4, =4, -4)||50||20||-||17||- |- | 1984 || 1 || 11|| {{Gres}}, [[Thessaloniki]] ||7/13 (+5, =4, -4)||53,8||21||-||13||- |- | 1988 || 2 || 13|| {{Gres}}, [[Thessaloniki]] ||7/13 (+5, =4, -4)||53,8||23||-||3||- |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2012782 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=39829 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Diane_Savereide He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Savereide, Diane}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1908]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] 9j28asztdeb0ohq0hzoeyfcw362jso4 0 180780 2195858 2195851 2026-07-28T12:50:40Z Ar choler 52661 v-k 2195858 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:Silent Parade}} {{databox}} An '''''Negro Silent Protest Parade''''', brudetoc'h evel '''''Silent Parade''''' ("Dibunadeg Didrouz"), a oa ur vanifestadeg politikel e kêr [[New York]] d'an [[28 a viz Gouhere]] [[1917]]. Pal pennañ an dibunadeg a oa brudañ ar feulster [[Gouennelouriezh|gouennelour]] hag ar reizhiad [[diforc'hidigezh|diforc'hañ]] a veze gouzañvet gant an [[Afroamerikan]]ed. Aozet e oa bet evel ur respont d'un heuliad tagadennoù gouennelour c'hoarvezet e 1916 ha 1917, evel [[lazhadeg East St. Louis]] ha [[Linchañ|lincherezioù]] e [[Lincherezh Jesse Washington|Waco]] ha [[Lincherezh Ell Persons|Memphis]]. An Dibunadeg Didrouz a oa bet aozet gant ur c'hevredad aozadurioù afroamerikaned, renet gant an [[NAACP]] nevez-savet. Lorc'het e oa eus [[57th Street (Manhattan)|57th Street]] e [[Manhattan]] kant tremen dre [[Fifth Avenue]] hag echuiñ e [[Madison Square]]. Didrouz e oa chomet ha peoc'hus, etre {{formatnum:8000}} betek {{formatnum:15000}} a dud afroamerikan a oa bet o kemer perzh. An trouz nemetañ a oa gant an dibunadeg a oa hini [[taboulin]]où mouget. [[Rummad:Manifestadegoù]] [[Rummad:Afroamerikaned]] i203u1aw97llx0a4ket1z6qtumnu17n 2195859 2195858 2026-07-28T12:51:05Z Ar choler 52661 2195859 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Silent Parade''}} {{databox}} An '''''Negro Silent Protest Parade''''', brudetoc'h evel '''''Silent Parade''''' ("Dibunadeg Didrouz"), a oa ur vanifestadeg politikel e kêr [[New York]] d'an [[28 a viz Gouhere]] [[1917]]. Pal pennañ an dibunadeg a oa brudañ ar feulster [[Gouennelouriezh|gouennelour]] hag ar reizhiad [[diforc'hidigezh|diforc'hañ]] a veze gouzañvet gant an [[Afroamerikan]]ed. Aozet e oa bet evel ur respont d'un heuliad tagadennoù gouennelour c'hoarvezet e 1916 ha 1917, evel [[lazhadeg East St. Louis]] ha [[Linchañ|lincherezioù]] e [[Lincherezh Jesse Washington|Waco]] ha [[Lincherezh Ell Persons|Memphis]]. An Dibunadeg Didrouz a oa bet aozet gant ur c'hevredad aozadurioù afroamerikaned, renet gant an [[NAACP]] nevez-savet. Lorc'het e oa eus [[57th Street (Manhattan)|57th Street]] e [[Manhattan]] kant tremen dre [[Fifth Avenue]] hag echuiñ e [[Madison Square]]. Didrouz e oa chomet ha peoc'hus, etre {{formatnum:8000}} betek {{formatnum:15000}} a dud afroamerikan a oa bet o kemer perzh. An trouz nemetañ a oa gant an dibunadeg a oa hini [[taboulin]]où mouget. [[Rummad:Manifestadegoù]] [[Rummad:Afroamerikaned]] 07s0tcv4z1ttwfmqkctv4y41bar01l2 2195884 2195859 2026-07-28T17:43:32Z Dishual 612 2195884 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Silent Parade''}} {{databox}} An '''''Negro Silent Protest Parade''''', brudetoc'h evel '''''Silent Parade''''' ("Dibunadeg Didrouz"), a oa ur vanifestadeg politikel e kêr [[New York]] d'an [[28 a viz Gouhere]] [[1917]]. Pal pennañ an dibunadeg a oa brudañ ar feulster [[Gouennelouriezh|gouennelour]] hag ar reizhiad [[diforc'hidigezh|diforc'hañ]] a veze gouzañvet gant an [[Afroamerikan]]ed. Aozet e oa bet evel ur respont d'un heuliad tagadennoù gouennelour c'hoarvezet e 1916 ha 1917, evel [[lazhadeg East St. Louis]] ha [[Linchañ|lincherezioù]] e [[Lincherezh Jesse Washington|Waco]] ha [[Lincherezh Ell Persons|Memphis]]. An Dibunadeg Didrouz a oa bet aozet gant ur c'hevredad aozadurioù afroamerikaned, renet gant an [[NAACP]] nevez-savet. Lorc'het e oa eus [[57th Street (Manhattan)|57th Street]] e [[Manhattan]] kant tremen dre [[Fifth Avenue]] hag echuiñ e [[Madison Square]]. Didrouz e oa chomet ha peoc'hus, etre {{formatnum:8000}} betek {{formatnum:15000}} a dud afroamerikan a oa bet o kemer perzh. An trouz nemetañ a oa gant an dibunadeg a oa hini [[taboulin]]où mouget. An darvoud a oa bet brudet buan ha lakaet da brederiañ war feulster a-enep an afromaerikaned. Evit an aozerien e oa ar spi ma vije an dibunadeg o vezañ mammenn d'ul lezennnadur a-berzh ar [[Gouarnamant kevreadel Stadoù-Unanet Aemrika|gouarnamant kevreadel]] a-enep al liñcherezh. En desped d'an dibunadeg, ar [[Prezidant Stadoù-Unanet Amerika|prezidant stadunanat]] [[Woodrow Wilson]] ne oa ket savet a-du ganto. Rediet e oa da gaout ul lezenn a live kevreadel rak alies e oa nac'het gant [[Su ar Stadoù-Unanet|stadoù ar Su]] da varnañ al liñcherien oc'h implij ar Gwir Stad evit chom hep pinijennañ muntroù, skrapadennoù ha tagadennoù a-enep d'an dud du.<ref>In the United States, federal law generally does not include statutes outlawing common crimes like theft, murder, or assault{{snd}}instead, those crimes are prosecuted by state prosecutors under state laws. Prosecutors in Southern states often refused to prosecute lynchings. African Americans hoped for federal anti-lynching legislation, thus enabling [[United States Department of Justice|federal prosecutors]] to prosecute lynchings. Creating a federal law to criminalize lynching was not straightforward, because the [[Tenth Amendment to the United States Constitution|10th Amendment]] limits federal laws to topics listed in the Constitution, effectively proscribing federal laws for ordinary crimes like murder or assault. Efforts to enact anti-lynching legislation therefore relied on the [[Fourteenth Amendment to the United States Constitution|14th Amendment]], which empowered the federal government to ensure that black citizens were treated equally under the law. The pertinent clause of the 14th Amendment reads: "...nor shall any State deprive any person of life, liberty, or property, without due process of law; nor deny to any person within its jurisdiction the equal protection of the laws." Another constitutional avenue to implement federal civil rights legislation was the [[Commerce Clause]]. Rudwick, E.M. (1982) [1964]. Race Riot at East St. Louis, July 2, 1917. Blacks in the New World. University of Illinois Press. ISBN 0252009517.</ref> Ne oa ket bet savet lezennoù a-enep d'la liñcherezh gant ar gouarnamant kevreadel nemet e 2022, pa oa bet votet ha lakaet da dalvezout an [[Emmett Till Antilynching Act]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Manifestadegoù]] [[Rummad:Afroamerikaned]] 8m1r71nr8pqbtbinhoazh6sbuvd5in3 2195885 2195884 2026-07-28T17:44:06Z Dishual 612 2195885 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Silent Parade''}} {{databox}} An '''''Negro Silent Protest Parade''''', brudetoc'h evel '''''Silent Parade''''' ("Dibunadeg Didrouz"), a oa ur vanifestadeg politikel e kêr [[New York]] d'an [[28 a viz Gouhere]] [[1917]]. Pal pennañ an dibunadeg a oa brudañ ar feulster [[Gouennelouriezh|gouennelour]] hag ar reizhiad [[diforc'hidigezh|diforc'hañ]] a veze gouzañvet gant an [[Afroamerikan]]ed. Aozet e oa bet evel ur respont d'un heuliad tagadennoù gouennelour c'hoarvezet e 1916 ha 1917, evel [[lazhadeg East St. Louis]] ha [[Linchañ|lincherezioù]] e [[Lincherezh Jesse Washington|Waco]] ha [[Lincherezh Ell Persons|Memphis]]. An Dibunadeg Didrouz a oa bet aozet gant ur c'hevredad aozadurioù afroamerikaned, renet gant an [[NAACP]] nevez-savet. Lorc'het e oa eus [[57th Street (Manhattan)|57th Street]] e [[Manhattan]] kant tremen dre [[Fifth Avenue]] hag echuiñ e [[Madison Square]]. Didrouz e oa chomet ha peoc'hus, etre {{formatnum:8000}} betek {{formatnum:15000}} a dud afroamerikan a oa bet o kemer perzh. An trouz nemetañ a oa gant an dibunadeg a oa hini [[taboulin]]où mouget. An darvoud a oa bet brudet buan ha lakaet da brederiañ war feulster a-enep an afromaerikaned. Evit an aozerien e oa ar spi ma vije an dibunadeg o vezañ mammenn d'ul lezennnadur a-berzh ar [[Gouarnamant kevreadel Stadoù-Unanet Amerika|gouarnamant kevreadel]] a-enep al liñcherezh. En desped d'an dibunadeg, ar [[Prezidant Stadoù-Unanet Amerika|prezidant stadunanat]] [[Woodrow Wilson]] ne oa ket savet a-du ganto. Rediet e oa da gaout ul lezenn a live kevreadel rak alies e oa nac'het gant [[Su ar Stadoù-Unanet|stadoù ar Su]] da varnañ al liñcherien oc'h implij ar Gwir Stad evit chom hep pinijennañ muntroù, skrapadennoù ha tagadennoù a-enep d'an dud du.<ref>In the United States, federal law generally does not include statutes outlawing common crimes like theft, murder, or assault{{snd}}instead, those crimes are prosecuted by state prosecutors under state laws. Prosecutors in Southern states often refused to prosecute lynchings. African Americans hoped for federal anti-lynching legislation, thus enabling [[United States Department of Justice|federal prosecutors]] to prosecute lynchings. Creating a federal law to criminalize lynching was not straightforward, because the [[Tenth Amendment to the United States Constitution|10th Amendment]] limits federal laws to topics listed in the Constitution, effectively proscribing federal laws for ordinary crimes like murder or assault. Efforts to enact anti-lynching legislation therefore relied on the [[Fourteenth Amendment to the United States Constitution|14th Amendment]], which empowered the federal government to ensure that black citizens were treated equally under the law. The pertinent clause of the 14th Amendment reads: "...nor shall any State deprive any person of life, liberty, or property, without due process of law; nor deny to any person within its jurisdiction the equal protection of the laws." Another constitutional avenue to implement federal civil rights legislation was the [[Commerce Clause]]. Rudwick, E.M. (1982) [1964]. Race Riot at East St. Louis, July 2, 1917. Blacks in the New World. University of Illinois Press. ISBN 0252009517.</ref> Ne oa ket bet savet lezennoù a-enep d'al liñcherezh gant ar gouarnamant kevreadel nemet e 2022, pa oa bet votet ha lakaet da dalvezout an [[Emmett Till Antilynching Act]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Manifestadegoù]] [[Rummad:Afroamerikaned]] f5uknje6lat9j1fwqn2mr1rziul2xam 2195886 2195885 2026-07-28T17:44:39Z Dishual 612 2195886 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Silent Parade''}} {{databox}} An '''''Negro Silent Protest Parade''''', brudetoc'h evel '''''Silent Parade''''' ("Dibunadeg Didrouz"), a oa ur vanifestadeg politikel e kêr [[New York]] d'an [[28 a viz Gouhere]] [[1917]]. Pal pennañ an dibunadeg a oa brudañ ar feulster [[Gouennelouriezh|gouennelour]] hag ar reizhiad [[diforc'hidigezh|diforc'hañ]] a veze gouzañvet gant an [[Afroamerikan]]ed. Aozet e oa bet evel ur respont d'un heuliad tagadennoù gouennelour c'hoarvezet e 1916 ha 1917, evel [[lazhadeg East St. Louis]] ha [[Linchañ|lincherezioù]] e [[Lincherezh Jesse Washington|Waco]] ha [[Lincherezh Ell Persons|Memphis]]. An Dibunadeg Didrouz a oa bet aozet gant ur c'hevredad aozadurioù afroamerikaned, renet gant an [[NAACP]] nevez-savet. Lorc'het e oa eus [[57th Street (Manhattan)|57th Street]] e [[Manhattan]] kant tremen dre [[Fifth Avenue]] hag echuiñ e [[Madison Square]]. Didrouz e oa chomet ha peoc'hus, etre {{formatnum:8000}} betek {{formatnum:15000}} a dud afroamerikan a oa bet o kemer perzh. An trouz nemetañ a oa gant an dibunadeg a oa hini [[taboulin]]où mouget. An darvoud a oa bet brudet buan ha lakaet da brederiañ war feulster a-enep an afromaerikaned. Evit an aozerien e oa ar spi ma vije an dibunadeg o vezañ mammenn d'ul lezennnadur a-berzh ar [[Gouarnamant Kevreadel Stadoù-Unanet Amerika|gouarnamant kevreadel]] a-enep al liñcherezh. En desped d'an dibunadeg, ar [[Prezidant Stadoù-Unanet Amerika|prezidant stadunanat]] [[Woodrow Wilson]] ne oa ket savet a-du ganto. Rediet e oa da gaout ul lezenn a live kevreadel rak alies e oa nac'het gant [[Su ar Stadoù-Unanet|stadoù ar Su]] da varnañ al liñcherien oc'h implij ar Gwir Stad evit chom hep pinijennañ muntroù, skrapadennoù ha tagadennoù a-enep d'an dud du.<ref>In the United States, federal law generally does not include statutes outlawing common crimes like theft, murder, or assault{{snd}}instead, those crimes are prosecuted by state prosecutors under state laws. Prosecutors in Southern states often refused to prosecute lynchings. African Americans hoped for federal anti-lynching legislation, thus enabling [[United States Department of Justice|federal prosecutors]] to prosecute lynchings. Creating a federal law to criminalize lynching was not straightforward, because the [[Tenth Amendment to the United States Constitution|10th Amendment]] limits federal laws to topics listed in the Constitution, effectively proscribing federal laws for ordinary crimes like murder or assault. Efforts to enact anti-lynching legislation therefore relied on the [[Fourteenth Amendment to the United States Constitution|14th Amendment]], which empowered the federal government to ensure that black citizens were treated equally under the law. The pertinent clause of the 14th Amendment reads: "...nor shall any State deprive any person of life, liberty, or property, without due process of law; nor deny to any person within its jurisdiction the equal protection of the laws." Another constitutional avenue to implement federal civil rights legislation was the [[Commerce Clause]]. Rudwick, E.M. (1982) [1964]. Race Riot at East St. Louis, July 2, 1917. Blacks in the New World. University of Illinois Press. ISBN 0252009517.</ref> Ne oa ket bet savet lezennoù a-enep d'al liñcherezh gant ar gouarnamant kevreadel nemet e 2022, pa oa bet votet ha lakaet da dalvezout an [[Emmett Till Antilynching Act]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Manifestadegoù]] [[Rummad:Afroamerikaned]] 44lqse1j2vw14fli0w2832b29zwzn5t 0 180781 2195872 2026-07-28T15:14:11Z Dakbzh 58931 + Kampionad stadunanat. 2195872 wikitext text/x-wiki [[Restr :Sabina-Francesca_Foisor_2010.jpg|right|150px|Sabina-Francesca Foișor e 2010.]] '''Sabina-Francesca Foișor''' (25 a viz Du 1954 en [[Albuquerque]], [[New Mexico]], [[SUA]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 1978<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/> Mestrez veur (WGM) eo abaoe 2008, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2005, Stummer FIDE eo abaoe 2022, Stummer Broadel e oa abaoe 2010<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 150 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 237 he renk ''Fonnapl'' ha 2 184 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 386 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 2008.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ==== Kemer a reas perzh meur a wezh. Trec'h e voe ur wezh, e 2017. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Here 2009||48||[[Saint Louis]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2009.html 48th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2009 - Olimp Base]</ref>. |- |Gouhere 2010||49||[[Saint Louis]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||8/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2010.html 49th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2010]</ref>. |- |Mae 2013||52||[[Rochester]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6 /10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2015||54||[[Saint Louis]]||5,5/11 (+ 3, = 5, - 3)||50||7-8 rampo/12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1975.html 21st Women's US Chess Championship :: Milwaukee, WI 1975 - Olimp Base]</ref>. |- |2017||57||[[Saint-Louis]]||8/11 (+ 7, = 2, - 1)||80||1/12||aour||<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=89404 Chess Games]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=98308 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Sabina_Francesca_Foisor He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT: Foisor Sabina-Francesca}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1989]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù roumanian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] huh2rs35r9z612w747pvkszoagk7f97 2195887 2195872 2026-07-28T18:18:38Z Dakbzh 58931 + Olimpiadoù. 2195887 wikitext text/x-wiki [[Restr :Sabina-Francesca_Foisor_2010.jpg|right|150px|Sabina-Francesca Foișor e 2010.]] '''Sabina-Francesca Foișor''' (25 a viz Du 1954 en [[Albuquerque]], [[New Mexico]], [[SUA]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 1978<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/> Mestrez veur (WGM) eo abaoe 2008, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2005, Stummer FIDE eo abaoe 2022, Stummer Broadel e oa abaoe 2010<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 150 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 237 he renk ''Fonnapl'' ha 2 184 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 386 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 2008.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ==== Kemer a reas perzh meur a wezh. Trec'h e voe ur wezh, e 2017. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Here 2009||48||[[Saint Louis]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2009.html 48th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2009 - Olimp Base]</ref>. |- |Gouhere 2010||49||[[Saint Louis]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||8/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2010.html 49th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2010]</ref>. |- |Mae 2013||52||[[Rochester]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6 /10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2015||54||[[Saint Louis]]||5,5/11 (+ 3, = 5, - 3)||50||7-8 rampo/12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1975.html 21st Women's US Chess Championship :: Milwaukee, WI 1975 - Olimp Base]</ref>. |- |2017||57||[[Saint-Louis]]||8/11 (+ 7, = 2, - 1)||80||1/12||aour||<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=89404 Chess Games]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[SUA]]. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveenn |- |Here – Du 2010||erlec'hierez||32 (39)||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||3/5 (+ 2, = 2, - 1)||60||-||-||5||-||<ref>{{en}}[ https://www.olimpbase.org/2010w/2010usa.html39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost – Gwengolo 2012||3||33 (40)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5/8 (+ 4, = 4, - 2)||62,5||24||-||10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012usa.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost 2014||erlec'hierez||-||{{Norvegia}} [[Tromsø]]||5/7 (+ 5, = 0, - 2)||71,4||-||-||8||||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014w/2014usa.html 41st Chess Olympiad (women): Tromsø 2014 - Olimp Base]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=98308 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Sabina_Francesca_Foisor He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT: Foisor Sabina-Francesca}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1989]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù roumanian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] ci5c7bdxf3uvspqqcbaik9goemr9zhb 2195888 2195887 2026-07-28T18:22:32Z Dakbzh 58931 + Difaz. 2195888 wikitext text/x-wiki [[Restr :Sabina-Francesca_Foisor_2010.jpg|right|150px|Sabina-Francesca Foișor e 2010.]] '''Sabina-Francesca Foișor''' (30 a viz Eost 1989 e [[Timișoara]], [[Roumania]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 1978<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/> Mestrez veur (WGM) eo abaoe 2008, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2005, Stummer FIDE eo abaoe 2022, Stummer Broadel e oa abaoe 2010<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 150 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 237 he renk ''Fonnapl'' ha 2 184 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 386 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 2008.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ==== Kemer a reas perzh meur a wezh. Trec'h e voe ur wezh, e 2017. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Here 2009||48||[[Saint Louis]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2009.html 48th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2009 - Olimp Base]</ref>. |- |Gouhere 2010||49||[[Saint Louis]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||8/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2010.html 49th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2010]</ref>. |- |Mae 2013||52||[[Rochester]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6 /10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2015||54||[[Saint Louis]]||5,5/11 (+ 3, = 5, - 3)||50||7-8 rampo/12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1975.html 21st Women's US Chess Championship :: Milwaukee, WI 1975 - Olimp Base]</ref>. |- |2017||57||[[Saint-Louis]]||8/11 (+ 7, = 2, - 1)||80||1/12||aour||<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=89404 Chess Games]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[SUA]]. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveenn |- |Here – Du 2010||erlec'hierez||32 (39)||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||3/5 (+ 2, = 2, - 1)||60||-||-||5||-||<ref>{{en}}[ https://www.olimpbase.org/2010w/2010usa.html39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost – Gwengolo 2012||3||33 (40)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5/8 (+ 4, = 4, - 2)||62,5||24||-||10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012usa.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost 2014||erlec'hierez||-||{{Norvegia}} [[Tromsø]]||5/7 (+ 5, = 0, - 2)||71,4||-||-||8||||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014w/2014usa.html 41st Chess Olympiad (women): Tromsø 2014 - Olimp Base]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=98308 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Sabina_Francesca_Foisor He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT: Foisor Sabina-Francesca}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1989]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù roumanian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] i8tytotrarctzzi1kewfybhkvnkk1f6 2195889 2195888 2026-07-28T18:25:05Z Dakbzh 58931 /* Olimpiadoù ar Maouezi */ 2195889 wikitext text/x-wiki [[Restr :Sabina-Francesca_Foisor_2010.jpg|right|150px|Sabina-Francesca Foișor e 2010.]] '''Sabina-Francesca Foișor''' (30 a viz Eost 1989 e [[Timișoara]], [[Roumania]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 1978<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/> Mestrez veur (WGM) eo abaoe 2008, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2005, Stummer FIDE eo abaoe 2022, Stummer Broadel e oa abaoe 2010<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 150 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 237 he renk ''Fonnapl'' ha 2 184 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 386 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 2008.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ==== Kemer a reas perzh meur a wezh. Trec'h e voe ur wezh, e 2017. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Here 2009||48||[[Saint Louis]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2009.html 48th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2009 - Olimp Base]</ref>. |- |Gouhere 2010||49||[[Saint Louis]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||8/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2010.html 49th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2010]</ref>. |- |Mae 2013||52||[[Rochester]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6 /10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2015||54||[[Saint Louis]]||5,5/11 (+ 3, = 5, - 3)||50||7-8 rampo/12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1975.html 21st Women's US Chess Championship :: Milwaukee, WI 1975 - Olimp Base]</ref>. |- |2017||57||[[Saint-Louis]]||8/11 (+ 7, = 2, - 1)||80||1/12||aour||<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=89404 Chess Games]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[SUA]]. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveenn |- |Here – Du 2010||erlec'hierez||32 (39)||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||3/5 (+ 2, = 2, - 1)||60||-||-||5||-||<ref>{{en}}[ https://www.olimpbase.org/2010w/2010usa.html39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost – Gwengolo 2012||3||33 (40)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5/8 (+ 4, = 4, - 2)||62,5||24||-||10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012usa.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost 2014||erlec'hierez||34 (41)||{{Norvegia}} [[Tromsø]]||5/7 (+ 5, = 0, - 2)||71,4||-||-||8||||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014w/2014usa.html 41st Chess Olympiad (women): Tromsø 2014 - Olimp Base]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=98308 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Sabina_Francesca_Foisor He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT: Foisor Sabina-Francesca}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1989]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù roumanian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] f2xrs86l2btmwcnl8eegc65rmv7zs51 2195890 2195889 2026-07-28T18:28:14Z Dakbzh 58931 /* Kevezadegoù dre skipailh */ 2195890 wikitext text/x-wiki [[Restr :Sabina-Francesca_Foisor_2010.jpg|right|150px|Sabina-Francesca Foișor e 2010.]] '''Sabina-Francesca Foișor''' (30 a viz Eost 1989 e [[Timișoara]], [[Roumania]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 1978<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/> Mestrez veur (WGM) eo abaoe 2008, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2005, Stummer FIDE eo abaoe 2022, Stummer Broadel e oa abaoe 2010<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 150 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 237 he renk ''Fonnapl'' ha 2 184 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 386 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 2008.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ==== Kemer a reas perzh meur a wezh. Trec'h e voe ur wezh, e 2017. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Here 2009||48||[[Saint Louis]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2009.html 48th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2009 - Olimp Base]</ref>. |- |Gouhere 2010||49||[[Saint Louis]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||8/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2010.html 49th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2010]</ref>. |- |Mae 2013||52||[[Rochester]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6 /10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2015||54||[[Saint Louis]]||5,5/11 (+ 3, = 5, - 3)||50||7-8 rampo/12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1975.html 21st Women's US Chess Championship :: Milwaukee, WI 1975 - Olimp Base]</ref>. |- |2017||57||[[Saint-Louis]]||8/11 (+ 7, = 2, - 1)||80||1/12||aour||<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=89404 Chess Games]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[SUA]]. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveenn |- |Here – Du 2010||erlec'hierez||32 (39)||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||3/5 (+ 2, = 2, - 1)||60||-||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010w/2010usa.html39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost – Gwengolo 2012||3||33 (40)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5/8 (+ 4, = 4, - 2)||62,5||24||-||10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012usa.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost 2014||erlec'hierez||34 (41)||{{Norvegia}} [[Tromsø]]||5/7 (+ 5, = 0, - 2)||71,4||-||-||8||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014w/2014usa.html 41st Chess Olympiad (women): Tromsø 2014 - Olimp Base]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=98308 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Sabina_Francesca_Foisor He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT: Foisor Sabina-Francesca}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1989]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù roumanian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] 4oh7r3n6wh75xhgna53pxjcf0hsio42 2195891 2195890 2026-07-28T18:28:48Z Dakbzh 58931 /* Kampionad stadunanat (maouezi) */ 2195891 wikitext text/x-wiki [[Restr :Sabina-Francesca_Foisor_2010.jpg|right|150px|Sabina-Francesca Foișor e 2010.]] '''Sabina-Francesca Foișor''' (30 a viz Eost 1989 e [[Timișoara]], [[Roumania]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 1978<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/> Mestrez veur (WGM) eo abaoe 2008, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2005, Stummer FIDE eo abaoe 2022, Stummer Broadel e oa abaoe 2010<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 150 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 237 he renk ''Fonnapl'' ha 2 184 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 386 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 2008.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ==== Kemer a reas perzh meur a wezh. Trec'h e voe ur wezh, e 2017. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Here 2009||48||[[Saint Louis]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2009.html 48th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2009 - Olimp Base]</ref>. |- |Gouhere 2010||49||[[Saint Louis]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||8/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2010.html 49th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2010]</ref>. |- |Mae 2013||52||[[Rochester]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2015||54||[[Saint Louis]]||5,5/11 (+ 3, = 5, - 3)||50||7-8 rampo/12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1975.html 21st Women's US Chess Championship :: Milwaukee, WI 1975 - Olimp Base]</ref>. |- |2017||57||[[Saint-Louis]]||8/11 (+ 7, = 2, - 1)||80||1/12||aour||<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=89404 Chess Games]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[SUA]]. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveenn |- |Here – Du 2010||erlec'hierez||32 (39)||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||3/5 (+ 2, = 2, - 1)||60||-||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010w/2010usa.html39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost – Gwengolo 2012||3||33 (40)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5/8 (+ 4, = 4, - 2)||62,5||24||-||10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012usa.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost 2014||erlec'hierez||34 (41)||{{Norvegia}} [[Tromsø]]||5/7 (+ 5, = 0, - 2)||71,4||-||-||8||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014w/2014usa.html 41st Chess Olympiad (women): Tromsø 2014 - Olimp Base]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=98308 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Sabina_Francesca_Foisor He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT: Foisor Sabina-Francesca}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1989]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù roumanian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] eoslnm2p3hvwu8fh45olcqfkk3iri1i 2195898 2195891 2026-07-28T19:35:07Z Dakbzh 58931 + Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed). 2195898 wikitext text/x-wiki [[Restr :Sabina-Francesca_Foisor_2010.jpg|right|150px|Sabina-Francesca Foișor e 2010.]] '''Sabina-Francesca Foișor''' (30 a viz Eost 1989 e [[Timișoara]], [[Roumania]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 1978<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/> Mestrez veur (WGM) eo abaoe 2008, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2005, Stummer FIDE eo abaoe 2022, Stummer Broadel e oa abaoe 2010<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 150 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 237 he renk ''Fonnapl'' ha 2 184 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 386 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 2008.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== C'hoari a reas ur wezh er rummad e-dan ugent vloaz. {| class="wikitable" !Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Eost 2008||26||{{Turkia}}, [[Gaziantep]]||7,5/13 (+ 5, = 5, - 3)||72,7||20/68||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-junior/wu20g-2008.html 26th World Girls' Junior Chess Championship :: Gaziantep 2008 |-Olimp Base]</ref>. |} ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ==== Kemer a reas perzh meur a wezh. Trec'h e voe ur wezh, e 2017. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Here 2009||48||[[Saint Louis]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2009.html 48th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2009 - Olimp Base]</ref>. |- |Gouhere 2010||49||[[Saint Louis]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||8/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2010.html 49th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2010]</ref>. |- |Mae 2013||52||[[Rochester]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2015||54||[[Saint Louis]]||5,5/11 (+ 3, = 5, - 3)||50||7-8 rampo/12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1975.html 21st Women's US Chess Championship :: Milwaukee, WI 1975 - Olimp Base]</ref>. |- |2017||57||[[Saint-Louis]]||8/11 (+ 7, = 2, - 1)||80||1/12||aour||<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=89404 Chess Games]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[SUA]]. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveenn |- |Here – Du 2010||erlec'hierez||32 (39)||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||3/5 (+ 2, = 2, - 1)||60||-||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010w/2010usa.html39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost – Gwengolo 2012||3||33 (40)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5/8 (+ 4, = 4, - 2)||62,5||24||-||10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012usa.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost 2014||erlec'hierez||34 (41)||{{Norvegia}} [[Tromsø]]||5/7 (+ 5, = 0, - 2)||71,4||-||-||8||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014w/2014usa.html 41st Chess Olympiad (women): Tromsø 2014 - Olimp Base]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=98308 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Sabina_Francesca_Foisor He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT: Foisor Sabina-Francesca}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1989]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù roumanian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] 695cuomgxxi1glqfrrrik7mi01mojdr 2195908 2195898 2026-07-28T20:20:11Z Dakbzh 58931 + Kampionad europat ar Maouezi 2195908 wikitext text/x-wiki [[Restr :Sabina-Francesca_Foisor_2010.jpg|right|150px|Sabina-Francesca Foișor e 2010.]] '''Sabina-Francesca Foișor''' (30 a viz Eost 1989 e [[Timișoara]], [[Roumania]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 1978<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/> Mestrez veur (WGM) eo abaoe 2008, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2005, Stummer FIDE eo abaoe 2022, Stummer Broadel e oa abaoe 2010<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 150 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 237 he renk ''Fonnapl'' ha 2 184 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 386 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 2008.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== C'hoari a reas ur wezh er rummad e-dan ugent vloaz. {| class="wikitable" !Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Eost 2008||26||{{Turkia}}, [[Gaziantep]]||7,5/13 (+ 5, = 5, - 3)||72,7||20/68||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-junior/wu20g-2008.html 26th World Girls' Junior Chess Championship :: Gaziantep 2008 -Olimp Base]</ref>. |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== Kemer a reas perzh teir gwezh. {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Dregantad efedusted||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Mae 2005||6||{{Moldova}}, [[Chișinău]]||5/12 (+ 4, = 2, - 6)||129/164||41,7||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2005.html 6th European Women's Chess Championship :: Chișinău 2005 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2007||8||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/11 (+ 5, = 5, - 1)||18/150||68,2||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2007.html 8th European Women's Chess Championship :: Dresden 2007 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2008||9||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||5/11 (+ 3, = 4, - 4)||108/159||45,4||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2008.html 9th European Women's Chess Championship :: Plovdiv 2008 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ==== Kemer a reas perzh meur a wezh. Trec'h e voe ur wezh, e 2017. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Here 2009||48||[[Saint Louis]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2009.html 48th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2009 - Olimp Base]</ref>. |- |Gouhere 2010||49||[[Saint Louis]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||8/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2010.html 49th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2010]</ref>. |- |Mae 2013||52||[[Rochester]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2015||54||[[Saint Louis]]||5,5/11 (+ 3, = 5, - 3)||50||7-8 rampo/12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1975.html 21st Women's US Chess Championship :: Milwaukee, WI 1975 - Olimp Base]</ref>. |- |2017||57||[[Saint-Louis]]||8/11 (+ 7, = 2, - 1)||80||1/12||aour||<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=89404 Chess Games]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[SUA]]. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveenn |- |Here – Du 2010||erlec'hierez||32 (39)||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||3/5 (+ 2, = 2, - 1)||60||-||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010w/2010usa.html39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost – Gwengolo 2012||3||33 (40)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5/8 (+ 4, = 4, - 2)||62,5||24||-||10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012usa.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost 2014||erlec'hierez||34 (41)||{{Norvegia}} [[Tromsø]]||5/7 (+ 5, = 0, - 2)||71,4||-||-||8||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014w/2014usa.html 41st Chess Olympiad (women): Tromsø 2014 - Olimp Base]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=98308 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Sabina_Francesca_Foisor He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT: Foisor Sabina-Francesca}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1989]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù roumanian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] ktv9fyp6ofww3srxle50myuzoibuiwg 2195927 2195908 2026-07-29T06:51:41Z Dakbzh 58931 /* Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) */ 2195927 wikitext text/x-wiki [[Restr :Sabina-Francesca_Foisor_2010.jpg|right|150px|Sabina-Francesca Foișor e 2010.]] '''Sabina-Francesca Foișor''' (30 a viz Eost 1989 e [[Timișoara]], [[Roumania]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 1978<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/> Mestrez veur (WGM) eo abaoe 2008, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2005, Stummer FIDE eo abaoe 2022, Stummer Broadel e oa abaoe 2010<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 150 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 237 he renk ''Fonnapl'' ha 2 184 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 386 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 2008.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== C'hoari a reas ur wezh er rummad e-dan ugent vloaz. {| class="wikitable" !Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Eost 2008||26||{{Turkia}}, [[Gaziantep]]||7,5/13 (+ 5, = 5, - 3)||72,7||20/68||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-junior/wu20g-2008.html 26th World Girls' Junior Chess Championship :: Gaziantep 2008 -Olimp Base]</ref>. |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== Kemer a reas perzh teir gwezh. {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Dregantad efedusted||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Mae 2005||6||{{Moldova}}, [[Chișinău]]||5/12 (+ 4, = 2, - 6)||129/164||41,7||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2005.html 6th European Women's Chess Championship :: Chișinău 2005 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2007||8||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/11 (+ 5, = 5, - 1)||18/150||68,2||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2007.html 8th European Women's Chess Championship :: Dresden 2007 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2008||9||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||5/11 (+ 3, = 4, - 4)||108/159||45,4||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2008.html 9th European Women's Chess Championship :: Plovdiv 2008 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ==== Kemer a reas perzh meur a wezh. Trec'h e voe ur wezh, e 2017. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Here 2009||48||[[Saint Louis]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2009.html 48th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2009 - Olimp Base]</ref>. |- |Gouhere 2010||49||[[Saint Louis]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||8/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2010.html 49th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2010]</ref>. |- |Mae 2013||52||[[Rochester]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2015||54||[[Saint Louis]]||5,5/11 (+ 3, = 5, - 3)||50||7-8 rampo/12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1975.html 21st Women's US Chess Championship :: Milwaukee, WI 1975 - Olimp Base]</ref>. |- |2017||57||[[Saint-Louis]]||8/11 (+ 7, = 2, - 1)||80||1/12||aour||<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=89404 Chess Games]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[SUA]]. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveenn |- |Here – Du 2010||erlec'hierez||32 (39)||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||3/5 (+ 2, = 2, - 1)||60||-||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010w/2010usa.html39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost – Gwengolo 2012||3||33 (40)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5/8 (+ 4, = 4, - 2)||62,5||24||-||10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012usa.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost 2014||erlec'hierez||34 (41)||{{Norvegia}} [[Tromsø]]||5/7 (+ 5, = 0, - 2)||71,4||-||-||8||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014w/2014usa.html 41st Chess Olympiad (women): Tromsø 2014 - Olimp Base]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=98308 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Sabina_Francesca_Foisor He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT: Foisor Sabina-Francesca}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1989]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù roumanian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] ffudjyct7xfaf7lj083k6iucawda3ad 2195930 2195927 2026-07-29T07:04:04Z Dakbzh 58931 + Kampionad panamerikan kemmesk - 2018. 2195930 wikitext text/x-wiki [[Restr :Sabina-Francesca_Foisor_2010.jpg|right|150px|Sabina-Francesca Foișor e 2010.]] '''Sabina-Francesca Foișor''' (30 a viz Eost 1989 e [[Timișoara]], [[Roumania]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 1978<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/> Mestrez veur (WGM) eo abaoe 2008, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2005, Stummer FIDE eo abaoe 2022, Stummer Broadel e oa abaoe 2010<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 150 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 237 he renk ''Fonnapl'' ha 2 184 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 386 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 2008.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== C'hoari a reas ur wezh er rummad e-dan ugent vloaz. {| class="wikitable" !Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Eost 2008||26||{{Turkia}}, [[Gaziantep]]||7,5/13 (+ 5, = 5, - 3)||72,7||20/68||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-junior/wu20g-2008.html 26th World Girls' Junior Chess Championship :: Gaziantep 2008 -Olimp Base]</ref>. |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== Kemer a reas perzh teir gwezh. {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Dregantad efedusted||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Mae 2005||6||{{Moldova}}, [[Chișinău]]||5/12 (+ 4, = 2, - 6)||129/164||41,7||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2005.html 6th European Women's Chess Championship :: Chișinău 2005 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2007||8||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/11 (+ 5, = 5, - 1)||18/150||68,2||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2007.html 8th European Women's Chess Championship :: Dresden 2007 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2008||9||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||5/11 (+ 3, = 4, - 4)||108/159||45,4||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2008.html 9th European Women's Chess Championship :: Plovdiv 2008 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ==== Kemer a reas perzh meur a wezh. Trec'h e voe ur wezh, e 2017. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Here 2009||48||[[Saint Louis]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2009.html 48th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2009 - Olimp Base]</ref>. |- |Gouhere 2010||49||[[Saint Louis]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||8/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2010.html 49th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2010]</ref>. |- |Mae 2013||52||[[Rochester]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2015||54||[[Saint Louis]]||5,5/11 (+ 3, = 5, - 3)||50||7-8 rampo/12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1975.html 21st Women's US Chess Championship :: Milwaukee, WI 1975 - Olimp Base]</ref>. |- |2017||57||[[Saint-Louis]]||8/11 (+ 7, = 2, - 1)||80||1/12||aour||<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=89404 Chess Games]</ref>. |- |} ==== Kampionad panamerikan kemmesk ==== Kemer a reas perzh ur wezh. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn an tournamant||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Daveennoù |- |Gouhere 1954||2||{{Uruguay}}, [[Montevideo]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||59,1||48/167||-||<ref>{{en}}[<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-america/amcont-2018.html 13th American Continental Chess Championship :: Montevideo 2018 - Olimp Base]</ref>. - Olimp Base]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[SUA]]. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveenn |- |Here – Du 2010||erlec'hierez||32 (39)||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||3/5 (+ 2, = 2, - 1)||60||-||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010w/2010usa.html39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost – Gwengolo 2012||3||33 (40)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5/8 (+ 4, = 4, - 2)||62,5||24||-||10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012usa.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost 2014||erlec'hierez||34 (41)||{{Norvegia}} [[Tromsø]]||5/7 (+ 5, = 0, - 2)||71,4||-||-||8||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014w/2014usa.html 41st Chess Olympiad (women): Tromsø 2014 - Olimp Base]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=98308 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Sabina_Francesca_Foisor He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT: Foisor Sabina-Francesca}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1989]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù roumanian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] oqs97s8coy1bjp42vedh3nzdkpsz0tf 2195931 2195930 2026-07-29T07:04:59Z Dakbzh 58931 /* Kampionad panamerikan kemmesk */ 2195931 wikitext text/x-wiki [[Restr :Sabina-Francesca_Foisor_2010.jpg|right|150px|Sabina-Francesca Foișor e 2010.]] '''Sabina-Francesca Foișor''' (30 a viz Eost 1989 e [[Timișoara]], [[Roumania]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 1978<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/> Mestrez veur (WGM) eo abaoe 2008, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2005, Stummer FIDE eo abaoe 2022, Stummer Broadel e oa abaoe 2010<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 150 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 237 he renk ''Fonnapl'' ha 2 184 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 386 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 2008.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== C'hoari a reas ur wezh er rummad e-dan ugent vloaz. {| class="wikitable" !Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Eost 2008||26||{{Turkia}}, [[Gaziantep]]||7,5/13 (+ 5, = 5, - 3)||72,7||20/68||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-junior/wu20g-2008.html 26th World Girls' Junior Chess Championship :: Gaziantep 2008 -Olimp Base]</ref>. |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== Kemer a reas perzh teir gwezh. {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Dregantad efedusted||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Mae 2005||6||{{Moldova}}, [[Chișinău]]||5/12 (+ 4, = 2, - 6)||129/164||41,7||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2005.html 6th European Women's Chess Championship :: Chișinău 2005 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2007||8||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/11 (+ 5, = 5, - 1)||18/150||68,2||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2007.html 8th European Women's Chess Championship :: Dresden 2007 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2008||9||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||5/11 (+ 3, = 4, - 4)||108/159||45,4||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2008.html 9th European Women's Chess Championship :: Plovdiv 2008 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ==== Kemer a reas perzh meur a wezh. Trec'h e voe ur wezh, e 2017. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Here 2009||48||[[Saint Louis]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2009.html 48th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2009 - Olimp Base]</ref>. |- |Gouhere 2010||49||[[Saint Louis]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||8/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2010.html 49th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2010]</ref>. |- |Mae 2013||52||[[Rochester]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2015||54||[[Saint Louis]]||5,5/11 (+ 3, = 5, - 3)||50||7-8 rampo/12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1975.html 21st Women's US Chess Championship :: Milwaukee, WI 1975 - Olimp Base]</ref>. |- |2017||57||[[Saint-Louis]]||8/11 (+ 7, = 2, - 1)||80||1/12||aour||<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=89404 Chess Games]</ref>. |- |} ==== Kampionad panamerikan kemmesk ==== Kemer a reas perzh ur wezh. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn an tournamant||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Daveennoù |- |Gouhere 1954||2||{{Uruguay}}, [[Montevideo]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||59,1||48/167||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-america/amcont-2018.html 13th American Continental Chess Championship :: Montevideo 2018 - Olimp Base]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[SUA]]. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveenn |- |Here – Du 2010||erlec'hierez||32 (39)||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||3/5 (+ 2, = 2, - 1)||60||-||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010w/2010usa.html39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost – Gwengolo 2012||3||33 (40)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5/8 (+ 4, = 4, - 2)||62,5||24||-||10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012usa.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost 2014||erlec'hierez||34 (41)||{{Norvegia}} [[Tromsø]]||5/7 (+ 5, = 0, - 2)||71,4||-||-||8||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014w/2014usa.html 41st Chess Olympiad (women): Tromsø 2014 - Olimp Base]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=98308 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Sabina_Francesca_Foisor He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT: Foisor Sabina-Francesca}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1989]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù roumanian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] 7i2mw6284dy7u2juqov7sfvbe2q50dp 2195942 2195931 2026-07-29T08:13:12Z Dakbzh 58931 + Kampionad europat ar Merc'hed e-dan triwec'h vloaz. 2195942 wikitext text/x-wiki [[Restr :Sabina-Francesca_Foisor_2010.jpg|right|150px|Sabina-Francesca Foișor e 2010.]] '''Sabina-Francesca Foișor''' (30 a viz Eost 1989 e [[Timișoara]], [[Roumania]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 1978<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/> Mestrez veur (WGM) eo abaoe 2008, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2005, Stummer FIDE eo abaoe 2022, Stummer Broadel e oa abaoe 2010<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 150 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 237 he renk ''Fonnapl'' ha 2 184 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 386 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 2008.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== C'hoari a reas ur wezh er rummad e-dan ugent vloaz. {| class="wikitable" !Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Eost 2008||26||{{Turkia}}, [[Gaziantep]]||7,5/13 (+ 5, = 5, - 3)||72,7||20/68||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-junior/wu20g-2008.html 26th World Girls' Junior Chess Championship :: Gaziantep 2008 -Olimp Base]</ref>. |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== Kemer a reas perzh teir gwezh. {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Dregantad efedusted||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Mae 2005||6||{{Moldova}}, [[Chișinău]]||5/12 (+ 4, = 2, - 6)||129/164||41,7||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2005.html 6th European Women's Chess Championship :: Chișinău 2005 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2007||8||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/11 (+ 5, = 5, - 1)||18/150||68,2||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2007.html 8th European Women's Chess Championship :: Dresden 2007 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2008||9||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||5/11 (+ 3, = 4, - 4)||108/159||45,4||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2008.html 9th European Women's Chess Championship :: Plovdiv 2008 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ==== Kemer a reas perzh meur a wezh. Trec'h e voe ur wezh, e 2017. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Here 2009||48||[[Saint Louis]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2009.html 48th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2009 - Olimp Base]</ref>. |- |Gouhere 2010||49||[[Saint Louis]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||8/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2010.html 49th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2010]</ref>. |- |Mae 2013||52||[[Rochester]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2015||54||[[Saint Louis]]||5,5/11 (+ 3, = 5, - 3)||50||7-8 rampo/12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1975.html 21st Women's US Chess Championship :: Milwaukee, WI 1975 - Olimp Base]</ref>. |- |2017||57||[[Saint-Louis]]||8/11 (+ 7, = 2, - 1)||80||1/12||aour||<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=89404 Chess Games]</ref>. |- |} ==== Kampionad panamerikan kemmesk ==== Kemer a reas perzh ur wezh. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn an tournamant||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Daveennoù |- |Gouhere 1954||2||{{Uruguay}}, [[Montevideo]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||59,1||48/167||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-america/amcont-2018.html 13th American Continental Chess Championship :: Montevideo 2018 - Olimp Base]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad europat ar Merc'hed e-dan triwec'h vloaz ==== C'hoari a reas div wezh e skipailh [[Roumania]]. {| class="wikitable" !|Bloaz||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk ar skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù |- |2004||{{Yougoslavia}}, [Beograd]]||2||4/5 (+ 4, = 0, - 1)||80||1||aour||4||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2004eg/2004rom.html 5th European U18 Team Chess Championship (girls): Belgrade 2004 – Olimp Base]</ref>. |- |Gouhere 2007||{{Serbia}}, [[Subotica]]||1||4/5 (+ 4, = 0, - 1)||80||3||arem||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2007eg/2007rom.html 7th European U18 Team Chess Championship (girls): Subotica 2007 – Olimp Base]</ref>. |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[SUA]]. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveenn |- |Here – Du 2010||erlec'hierez||32 (39)||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||3/5 (+ 2, = 2, - 1)||60||-||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010w/2010usa.html39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost – Gwengolo 2012||3||33 (40)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5/8 (+ 4, = 4, - 2)||62,5||24||-||10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012usa.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost 2014||erlec'hierez||34 (41)||{{Norvegia}} [[Tromsø]]||5/7 (+ 5, = 0, - 2)||71,4||-||-||8||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014w/2014usa.html 41st Chess Olympiad (women): Tromsø 2014 - Olimp Base]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=98308 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Sabina_Francesca_Foisor He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT: Foisor Sabina-Francesca}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1989]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù roumanian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] orbwv5arv9q4jiv9phlf0syx2pbj5tu 2195950 2195942 2026-07-29T08:43:51Z Dakbzh 58931 + Kampionad bedel ar Maouezi dre skipailh. 2195950 wikitext text/x-wiki [[Restr :Sabina-Francesca_Foisor_2010.jpg|right|150px|Sabina-Francesca Foișor e 2010.]] '''Sabina-Francesca Foișor''' (30 a viz Eost 1989 e [[Timișoara]], [[Roumania]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 1978<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/> Mestrez veur (WGM) eo abaoe 2008, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2005, Stummer FIDE eo abaoe 2022, Stummer Broadel e oa abaoe 2010<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 150 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 237 he renk ''Fonnapl'' ha 2 184 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 386 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 2008.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== C'hoari a reas ur wezh er rummad e-dan ugent vloaz. {| class="wikitable" !Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Eost 2008||26||{{Turkia}}, [[Gaziantep]]||7,5/13 (+ 5, = 5, - 3)||72,7||20/68||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-junior/wu20g-2008.html 26th World Girls' Junior Chess Championship :: Gaziantep 2008 -Olimp Base]</ref>. |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== Kemer a reas perzh teir gwezh. {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Dregantad efedusted||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Mae 2005||6||{{Moldova}}, [[Chișinău]]||5/12 (+ 4, = 2, - 6)||129/164||41,7||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2005.html 6th European Women's Chess Championship :: Chișinău 2005 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2007||8||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/11 (+ 5, = 5, - 1)||18/150||68,2||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2007.html 8th European Women's Chess Championship :: Dresden 2007 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2008||9||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||5/11 (+ 3, = 4, - 4)||108/159||45,4||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2008.html 9th European Women's Chess Championship :: Plovdiv 2008 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ==== Kemer a reas perzh meur a wezh. Trec'h e voe ur wezh, e 2017. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Here 2009||48||[[Saint Louis]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2009.html 48th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2009 - Olimp Base]</ref>. |- |Gouhere 2010||49||[[Saint Louis]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||8/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2010.html 49th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2010]</ref>. |- |Mae 2013||52||[[Rochester]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2015||54||[[Saint Louis]]||5,5/11 (+ 3, = 5, - 3)||50||7-8 rampo/12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1975.html 21st Women's US Chess Championship :: Milwaukee, WI 1975 - Olimp Base]</ref>. |- |2017||57||[[Saint-Louis]]||8/11 (+ 7, = 2, - 1)||80||1/12||aour||<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=89404 Chess Games]</ref>. |- |} ==== Kampionad panamerikan kemmesk ==== Kemer a reas perzh ur wezh. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn an tournamant||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Daveennoù |- |Gouhere 1954||2||{{Uruguay}}, [[Montevideo]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||59,1||48/167||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-america/amcont-2018.html 13th American Continental Chess Championship :: Montevideo 2018 - Olimp Base]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad europat ar Merc'hed e-dan triwec'h vloaz ==== C'hoari a reas div wezh e skipailh [[Roumania]]. {| class="wikitable" !|Bloaz||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk ar skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù |- |2004||{{Yougoslavia}}, [Beograd]]||2||4/5 (+ 4, = 0, - 1)||80||1||aour||4||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2004eg/2004rom.html 5th European U18 Team Chess Championship (girls): Belgrade 2004 – Olimp Base]</ref>. |- |Gouhere 2007||{{Serbia}}, [[Subotica]]||1||4/5 (+ 4, = 0, - 1)||80||3||arem||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2007eg/2007rom.html 7th European U18 Team Chess Championship (girls): Subotica 2007 – Olimp Base]</ref>. |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[SUA]]. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveenn |- |Here – Du 2010||erlec'hierez||32 (39)||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||3/5 (+ 2, = 2, - 1)||60||-||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010w/2010usa.html39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost – Gwengolo 2012||3||33 (40)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5/8 (+ 4, = 4, - 2)||62,5||24||-||10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012usa.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost 2014||erlec'hierez||34 (41)||{{Norvegia}} [[Tromsø]]||5/7 (+ 5, = 0, - 2)||71,4||-||-||8||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014w/2014usa.html 41st Chess Olympiad (women): Tromsø 2014 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== Kampionad bedel ar Maouezi ==== C'hoari a reas teir gwezh e skipailh [[SUA]]. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz ||Tablezenn||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Notennoù ha daveennoù |- |Meurzh 2013||4||4||{{Kazakstan}}, [[Astana (Kazakstan)|Astana]]||2/7 (+ 0, = 4, - 3)||28,6||7||-||6||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2013v/2013geo.html 4th World Team Chess Championship (women): Astana 2013 - Olimp Base]</ref>. |- |Meurzh 2015||3||5||{{Sina}}, [[Chengdu]]||1,5/6 (+ 0, = 3, - 3)||25||9||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2015v/2015usa.html 5th World Team Chess Championship (women): Chengdu 2015 - Olimp Base]</ref>. |- |Even 2017||2||5||{{Rusia}}, [[ Khanty-Mansiysk]]||4/8 (+ 2, = 4, - 2)||50||5||-||7||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2017v/2017usa.html 6th World Team Chess Championship (women): Khanty-Mansiysk 2017 - Olimp Base]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=98308 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Sabina_Francesca_Foisor He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT: Foisor Sabina-Francesca}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1989]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù roumanian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] i4xiwpv9rrgoeks146qkklsm8077kwn 2195964 2195950 2026-07-29T11:09:03Z Dakbzh 58931 + Kampionad bedel. 2195964 wikitext text/x-wiki [[Restr :Sabina-Francesca_Foisor_2010.jpg|right|150px|Sabina-Francesca Foișor e 2010.]] '''Sabina-Francesca Foișor''' (30 a viz Eost 1989 e [[Timișoara]], [[Roumania]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 1978<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/> Mestrez veur (WGM) eo abaoe 2008, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2005, Stummer FIDE eo abaoe 2022, Stummer Broadel e oa abaoe 2010<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 150 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 237 he renk ''Fonnapl'' ha 2 184 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 386 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 2008.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== C'hoari a reas ur wezh er rummad e-dan ugent vloaz. {| class="wikitable" !Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Eost 2008||26||{{Turkia}}, [[Gaziantep]]||7,5/13 (+ 5, = 5, - 3)||72,7||20/68||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-junior/wu20g-2008.html 26th World Girls' Junior Chess Championship :: Gaziantep 2008 -Olimp Base]</ref>. |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== Kemer a reas perzh teir gwezh. {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Dregantad efedusted||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Mae 2005||6||{{Moldova}}, [[Chișinău]]||5/12 (+ 4, = 2, - 6)||129/164||41,7||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2005.html 6th European Women's Chess Championship :: Chișinău 2005 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2007||8||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/11 (+ 5, = 5, - 1)||18/150||68,2||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2007.html 8th European Women's Chess Championship :: Dresden 2007 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2008||9||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||5/11 (+ 3, = 4, - 4)||108/159||45,4||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2008.html 9th European Women's Chess Championship :: Plovdiv 2008 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== [[Kampionezed bedel echedoù|Kampionad bedel]] ==== Kemeret en deus perzh ur wezh. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Notennoù ha daveennoù |- |Eost 2008||{{Rusia}}, [[Nalthik]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,8||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc2008-wch.html FIDE World Chess Championship cycle 2007-2008 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ==== Kemer a reas perzh meur a wezh. Trec'h e voe ur wezh, e 2017. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Here 2009||48||[[Saint Louis]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2009.html 48th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2009 - Olimp Base]</ref>. |- |Gouhere 2010||49||[[Saint Louis]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||8/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2010.html 49th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2010]</ref>. |- |Mae 2013||52||[[Rochester]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2015||54||[[Saint Louis]]||5,5/11 (+ 3, = 5, - 3)||50||7-8 rampo/12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1975.html 21st Women's US Chess Championship :: Milwaukee, WI 1975 - Olimp Base]</ref>. |- |2017||57||[[Saint-Louis]]||8/11 (+ 7, = 2, - 1)||80||1/12||aour||<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=89404 Chess Games]</ref>. |- |} ==== Kampionad panamerikan kemmesk ==== Kemer a reas perzh ur wezh. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn an tournamant||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Daveennoù |- |Gouhere 1954||2||{{Uruguay}}, [[Montevideo]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||59,1||48/167||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-america/amcont-2018.html 13th American Continental Chess Championship :: Montevideo 2018 - Olimp Base]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad europat ar Merc'hed e-dan triwec'h vloaz ==== C'hoari a reas div wezh e skipailh [[Roumania]]. {| class="wikitable" !|Bloaz||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk ar skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù |- |2004||{{Yougoslavia}}, [Beograd]]||2||4/5 (+ 4, = 0, - 1)||80||1||aour||4||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2004eg/2004rom.html 5th European U18 Team Chess Championship (girls): Belgrade 2004 – Olimp Base]</ref>. |- |Gouhere 2007||{{Serbia}}, [[Subotica]]||1||4/5 (+ 4, = 0, - 1)||80||3||arem||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2007eg/2007rom.html 7th European U18 Team Chess Championship (girls): Subotica 2007 – Olimp Base]</ref>. |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[SUA]]. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveenn |- |Here – Du 2010||erlec'hierez||32 (39)||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||3/5 (+ 2, = 2, - 1)||60||-||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010w/2010usa.html39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost – Gwengolo 2012||3||33 (40)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5/8 (+ 4, = 4, - 2)||62,5||24||-||10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012usa.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost 2014||erlec'hierez||34 (41)||{{Norvegia}} [[Tromsø]]||5/7 (+ 5, = 0, - 2)||71,4||-||-||8||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014w/2014usa.html 41st Chess Olympiad (women): Tromsø 2014 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== Kampionad bedel ar Maouezi ==== C'hoari a reas teir gwezh e skipailh [[SUA]]. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz ||Tablezenn||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Notennoù ha daveennoù |- |Meurzh 2013||4||4||{{Kazakstan}}, [[Astana (Kazakstan)|Astana]]||2/7 (+ 0, = 4, - 3)||28,6||7||-||6||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2013v/2013geo.html 4th World Team Chess Championship (women): Astana 2013 - Olimp Base]</ref>. |- |Meurzh 2015||3||5||{{Sina}}, [[Chengdu]]||1,5/6 (+ 0, = 3, - 3)||25||9||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2015v/2015usa.html 5th World Team Chess Championship (women): Chengdu 2015 - Olimp Base]</ref>. |- |Even 2017||2||5||{{Rusia}}, [[ Khanty-Mansiysk]]||4/8 (+ 2, = 4, - 2)||50||5||-||7||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2017v/2017usa.html 6th World Team Chess Championship (women): Khanty-Mansiysk 2017 - Olimp Base]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=98308 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Sabina_Francesca_Foisor He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT: Foisor Sabina-Francesca}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1989]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù roumanian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] ezn571ulnku2p40obzv5znd2xhw2s9p 2195965 2195964 2026-07-29T11:10:43Z Dakbzh 58931 /* Kampionad bedel */ 2195965 wikitext text/x-wiki [[Restr :Sabina-Francesca_Foisor_2010.jpg|right|150px|Sabina-Francesca Foișor e 2010.]] '''Sabina-Francesca Foișor''' (30 a viz Eost 1989 e [[Timișoara]], [[Roumania]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 1978<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/> Mestrez veur (WGM) eo abaoe 2008, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2005, Stummer FIDE eo abaoe 2022, Stummer Broadel e oa abaoe 2010<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 150 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 237 he renk ''Fonnapl'' ha 2 184 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 386 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 2008.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== C'hoari a reas ur wezh er rummad e-dan ugent vloaz. {| class="wikitable" !Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Eost 2008||26||{{Turkia}}, [[Gaziantep]]||7,5/13 (+ 5, = 5, - 3)||72,7||20/68||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-junior/wu20g-2008.html 26th World Girls' Junior Chess Championship :: Gaziantep 2008 -Olimp Base]</ref>. |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== Kemer a reas perzh teir gwezh. {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Dregantad efedusted||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Mae 2005||6||{{Moldova}}, [[Chișinău]]||5/12 (+ 4, = 2, - 6)||129/164||41,7||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2005.html 6th European Women's Chess Championship :: Chișinău 2005 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2007||8||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/11 (+ 5, = 5, - 1)||18/150||68,2||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2007.html 8th European Women's Chess Championship :: Dresden 2007 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2008||9||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||5/11 (+ 3, = 4, - 4)||108/159||45,4||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-eicc/eurw-2008.html 9th European Women's Chess Championship :: Plovdiv 2008 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== [[Kampionezed bedel echedoù|Kampionad bedel]] ==== Kemeret en deus perzh ur wezh. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Notennoù ha daveennoù |- |Eost 2008||{{Rusia}}, [[Naltchik]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,8||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc2008-wch.html FIDE World Chess Championship cycle 2007-2008 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ==== Kemer a reas perzh meur a wezh. Trec'h e voe ur wezh, e 2017. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù |- |Here 2009||48||[[Saint Louis]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2009.html 48th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2009 - Olimp Base]</ref>. |- |Gouhere 2010||49||[[Saint Louis]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||8/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-2010.html 49th Women's US Chess championship :: Saint Louis, MO 2010]</ref>. |- |Mae 2013||52||[[Rochester]]||3,5/9 (+ 3, = 1, - 5)||38,8||6/10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 2015||54||[[Saint Louis]]||5,5/11 (+ 3, = 5, - 3)||50||7-8 rampo/12||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1975.html 21st Women's US Chess Championship :: Milwaukee, WI 1975 - Olimp Base]</ref>. |- |2017||57||[[Saint-Louis]]||8/11 (+ 7, = 2, - 1)||80||1/12||aour||<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=89404 Chess Games]</ref>. |- |} ==== Kampionad panamerikan kemmesk ==== Kemer a reas perzh ur wezh. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn an tournamant||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Daveennoù |- |Gouhere 1954||2||{{Uruguay}}, [[Montevideo]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||59,1||48/167||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-america/amcont-2018.html 13th American Continental Chess Championship :: Montevideo 2018 - Olimp Base]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad europat ar Merc'hed e-dan triwec'h vloaz ==== C'hoari a reas div wezh e skipailh [[Roumania]]. {| class="wikitable" !|Bloaz||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk ar skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù |- |2004||{{Yougoslavia}}, [Beograd]]||2||4/5 (+ 4, = 0, - 1)||80||1||aour||4||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2004eg/2004rom.html 5th European U18 Team Chess Championship (girls): Belgrade 2004 – Olimp Base]</ref>. |- |Gouhere 2007||{{Serbia}}, [[Subotica]]||1||4/5 (+ 4, = 0, - 1)||80||3||arem||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2007eg/2007rom.html 7th European U18 Team Chess Championship (girls): Subotica 2007 – Olimp Base]</ref>. |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[SUA]]. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Daveenn |- |Here – Du 2010||erlec'hierez||32 (39)||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||3/5 (+ 2, = 2, - 1)||60||-||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2010w/2010usa.html39th Chess Olympiad (women): Khanty-Mansiysk 2010 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost – Gwengolo 2012||3||33 (40)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5/8 (+ 4, = 4, - 2)||62,5||24||-||10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012usa.html 40th Chess Olympiad (women): Istanbul 2012 – Olimp Base]</ref>. |- |Eost 2014||erlec'hierez||34 (41)||{{Norvegia}} [[Tromsø]]||5/7 (+ 5, = 0, - 2)||71,4||-||-||8||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014w/2014usa.html 41st Chess Olympiad (women): Tromsø 2014 - Olimp Base]</ref>. |- |} ==== Kampionad bedel ar Maouezi ==== C'hoari a reas teir gwezh e skipailh [[SUA]]. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz ||Tablezenn||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Notennoù ha daveennoù |- |Meurzh 2013||4||4||{{Kazakstan}}, [[Astana (Kazakstan)|Astana]]||2/7 (+ 0, = 4, - 3)||28,6||7||-||6||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2013v/2013geo.html 4th World Team Chess Championship (women): Astana 2013 - Olimp Base]</ref>. |- |Meurzh 2015||3||5||{{Sina}}, [[Chengdu]]||1,5/6 (+ 0, = 3, - 3)||25||9||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2015v/2015usa.html 5th World Team Chess Championship (women): Chengdu 2015 - Olimp Base]</ref>. |- |Even 2017||2||5||{{Rusia}}, [[ Khanty-Mansiysk]]||4/8 (+ 2, = 4, - 2)||50||5||-||7||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2017v/2017usa.html 6th World Team Chess Championship (women): Khanty-Mansiysk 2017 - Olimp Base]</ref>. |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/1212915 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=98308 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Sabina_Francesca_Foisor He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT: Foisor Sabina-Francesca}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1989]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù roumanian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] to7twm8be2kcalai3dv3w576p9moki7 0 180782 2195875 2026-07-28T17:16:15Z Dishual 612 Pajenn krouet gant : "{{databox}} '''Reema Lamba''', ganet d'ar [[24 a viz Here]] [[1976]]<ref>{{cite news |last1=Raghuvanshi |first1=Aakanksha |title=Birthday Girl Mallika Sherawat, 45 Today, Is "Fit And Fabulous." See Pics |url=https://www.ndtv.com/entertainment/birthday-girl-mallika-sherawat-45-today-is-fit-and-fabulous-see-pics-2586075 |access-date=4 March 2022 |publisher=NDTV |date=24 October 2021 |archive-date=4 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304190856/https..." 2195875 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Reema Lamba''', ganet d'ar [[24 a viz Here]] [[1976]]<ref>{{cite news |last1=Raghuvanshi |first1=Aakanksha |title=Birthday Girl Mallika Sherawat, 45 Today, Is "Fit And Fabulous." See Pics |url=https://www.ndtv.com/entertainment/birthday-girl-mallika-sherawat-45-today-is-fit-and-fabulous-see-pics-2586075 |access-date=4 March 2022 |publisher=NDTV |date=24 October 2021 |archive-date=4 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304190856/https://www.ndtv.com/entertainment/birthday-girl-mallika-sherawat-45-today-is-fit-and-fabulous-see-pics-2586075 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=When Mallika Sherawat made Salman Khan blush, recreated Maine Pyar Kiya's iconic scene. Watch |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/when-mallika-sherawat-made-salman-khan-blush-and-recreated-maine-pyar-kiya-iconic-scene-watch-7587712/ |access-date=4 March 2022 |work=The Indian Express |date=24 October 2021 |language=en |archive-date=4 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304190744/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/when-mallika-sherawat-made-salman-khan-blush-and-recreated-maine-pyar-kiya-iconic-scene-watch-7587712/ |url-status=live }}</ref>), brudet dre he anv leurenn '''Mallika Sherawat''', zo un aktourez [[India|indian]] hag a labour dreist-holl gant ar yezh [[hindeg]]. Brudet evit he rolloù er filmoù ''[[Khwahish]]'' (2003) ha ''[[Murder (film, 2004)|Murder]]'' (2004),<ref>{{cite news |last=Behal |first=Suchitra |title=Bold Sherawat |url=http://www.hindu.com//thehindu/mag/2004/04/25/stories/2004042500050400.htm |date=25 April 2004 |work=The Hindu |access-date=23 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040628230057/http://www.hindu.com//thehindu/mag/2004/04/25/stories/2004042500050400.htm |archive-date=28 June 2004}}</ref> Sherawat a zo deuet da vezañ ur [[sex symbol]] e [[Bollywood]].<ref>{{cite news |title=Sex now selling in Bollywood |url=http://edition.cnn.com/2003/SHOWBIZ/Movies/06/10/bollywood.sex/index.html |publisher=CNN |access-date=23 July 2010 |author=Suhasini Haidar |date=11 June 2003 |archive-date=26 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226071704/http://edition.cnn.com/2003/SHOWBIZ/Movies/06/10/bollywood.sex/index.html |url-status=live }}</ref> She is also known for appearing in several popular [[item number]]s.<ref>{{cite web|url= https://www.missmalini.com//2015/01/29/5-mallika-sherawat-item-songs-that-will-make-your-day|title= 5 Mallika Sherawat Item Songs That Will Make Your Day!|date= 29 January 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.easterneye.biz/birthday-special-5-songs-of-mallika-sherawat-in-which-the-actress-had-set-the-screens-on-fire/ |title=Birthday Special: 5 songs of Mallika Sherawat in which the actress had set the screens on fire - EasternEye |newspaper=Easterneye |date=24 October 2020 }}</ref> He roll er film [[film komedienn|komedienn]]-[[film karantez|karantez]] ''[[Pyaar Ke Side Effects]]'' (2006) a oa bet degemeret mat.<ref name="in.rediff.com">{{cite web |url=http://in.rediff.com/movies/2006/sep/15pyaar.htm |title=Mallika's hot in Pyaar Ke Side Effects |work=Rediff.com |access-date=26 March 2018 |archive-date=29 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029093051/http://in.rediff.com/movies/2006/sep/15pyaar.htm |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/56001 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131103233851/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/56001 |url-status=dead |archive-date=3 November 2013 |title=Pyaar Ke Side Effects Review |website=Bollywood Hungama |access-date=26 March 2018}}</ref> Goude-se e oa ebt oc'hoari er filmoù ''[[Aap Ka Suroor]]'', ''[[Welcome (film, 2007)|Welcome]]'' (pep hini e 2007), ''[[Dasavathaaram]]'' (2008) — ar berzh kenwerzhel brasañ ganti betek-henn — ha ''[[Double Dhamaal]]'' (2011). Ouzhpenn da filmoù eus India, eo bet gwelet ivez e [[Sinema Sina|filmoù sinaat]] evel en ''[[The Myth (film)|ar Vojenn]] '' (2005) ha ''[[Time Raiders|preizherien an amzer]]'' (2016).<ref>{{cite web|url= https://www.screendaily.com/cannes/indias-mallika-sherawat-joins-chinas-time-raiders/5103841.article|title= India's Mallika Sherawat joins China's 'Time Raiders'}}</ref> Bez eo unan eus an aktourien nemetañ eus Bollywood o klask mont etrezek [[Sinema ar Stadoù-Unanet|Hollywood]],<ref name="WSJ">{{cite news |title=A Passage to Hollywood |url=https://www.wsj.com/articles/SB123388073419754829 |work=The Wall Street Journal |access-date=23 July 2010 |author=Alexandra Alter |date=6 February 2009 |archive-date=26 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226071717/https://www.wsj.com/articles/SB123388073419754829 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=From Bollywood to Hollywood |url=http://www.backstage.com/bso/news-and-features-features/from-bollywood-to-hollywood-1004070892.story |publisher=Backstage.com |access-date=23 July 2010 |author=Simi Horwitz |date=25 February 2010 |archive-date=26 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226071716/https://www.backstage.com/bso/news-and-features-features/from-bollywood-to-hollywood-1004070892.story |url-status=live }}</ref> o c'hoari e filmoù evel ''[[Hisss]]'' (2010) ha ''[[Politics of Love]]'' (2011).<ref>{{cite news |title=Mallika in Politics of Love |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Mallika-in-The-Politics-of-Love/articleshow/6231493.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103170550/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-07-29/news-interviews/28297893_1_mallika-sherawat-facebook-page-stills |url-status=live |archive-date=3 November 2012 |access-date=9 October 2010 |work=[[The Times of India]] |date=29 July 2010}}</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Sherawat, Mallika}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1976]] [[Rummad:Aktourezed India]] [[Rummad:Top model]] [[Rummad:Veganed]] 8y30ck6mdc9n8ihsxy88mqvp91rpqjd 2195876 2195875 2026-07-28T17:16:30Z Dishual 612 2195876 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Reema Lamba''', ganet d'ar [[24 a viz Here]] [[1976]]<ref>{{cite news |last1=Raghuvanshi |first1=Aakanksha |title=Birthday Girl Mallika Sherawat, 45 Today, Is "Fit And Fabulous." See Pics |url=https://www.ndtv.com/entertainment/birthday-girl-mallika-sherawat-45-today-is-fit-and-fabulous-see-pics-2586075 |access-date=4 March 2022 |publisher=NDTV |date=24 October 2021 |archive-date=4 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304190856/https://www.ndtv.com/entertainment/birthday-girl-mallika-sherawat-45-today-is-fit-and-fabulous-see-pics-2586075 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=When Mallika Sherawat made Salman Khan blush, recreated Maine Pyar Kiya's iconic scene. Watch |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/when-mallika-sherawat-made-salman-khan-blush-and-recreated-maine-pyar-kiya-iconic-scene-watch-7587712/ |access-date=4 March 2022 |work=The Indian Express |date=24 October 2021 |language=en |archive-date=4 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304190744/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/when-mallika-sherawat-made-salman-khan-blush-and-recreated-maine-pyar-kiya-iconic-scene-watch-7587712/ |url-status=live }}</ref>, brudet dre he anv leurenn '''Mallika Sherawat''', zo un aktourez [[India|indian]] hag a labour dreist-holl gant ar yezh [[hindeg]]. Brudet evit he rolloù er filmoù ''[[Khwahish]]'' (2003) ha ''[[Murder (film, 2004)|Murder]]'' (2004),<ref>{{cite news |last=Behal |first=Suchitra |title=Bold Sherawat |url=http://www.hindu.com//thehindu/mag/2004/04/25/stories/2004042500050400.htm |date=25 April 2004 |work=The Hindu |access-date=23 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040628230057/http://www.hindu.com//thehindu/mag/2004/04/25/stories/2004042500050400.htm |archive-date=28 June 2004}}</ref> Sherawat a zo deuet da vezañ ur [[sex symbol]] e [[Bollywood]].<ref>{{cite news |title=Sex now selling in Bollywood |url=http://edition.cnn.com/2003/SHOWBIZ/Movies/06/10/bollywood.sex/index.html |publisher=CNN |access-date=23 July 2010 |author=Suhasini Haidar |date=11 June 2003 |archive-date=26 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226071704/http://edition.cnn.com/2003/SHOWBIZ/Movies/06/10/bollywood.sex/index.html |url-status=live }}</ref> She is also known for appearing in several popular [[item number]]s.<ref>{{cite web|url= https://www.missmalini.com//2015/01/29/5-mallika-sherawat-item-songs-that-will-make-your-day|title= 5 Mallika Sherawat Item Songs That Will Make Your Day!|date= 29 January 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.easterneye.biz/birthday-special-5-songs-of-mallika-sherawat-in-which-the-actress-had-set-the-screens-on-fire/ |title=Birthday Special: 5 songs of Mallika Sherawat in which the actress had set the screens on fire - EasternEye |newspaper=Easterneye |date=24 October 2020 }}</ref> He roll er film [[film komedienn|komedienn]]-[[film karantez|karantez]] ''[[Pyaar Ke Side Effects]]'' (2006) a oa bet degemeret mat.<ref name="in.rediff.com">{{cite web |url=http://in.rediff.com/movies/2006/sep/15pyaar.htm |title=Mallika's hot in Pyaar Ke Side Effects |work=Rediff.com |access-date=26 March 2018 |archive-date=29 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029093051/http://in.rediff.com/movies/2006/sep/15pyaar.htm |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/56001 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131103233851/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/56001 |url-status=dead |archive-date=3 November 2013 |title=Pyaar Ke Side Effects Review |website=Bollywood Hungama |access-date=26 March 2018}}</ref> Goude-se e oa ebt oc'hoari er filmoù ''[[Aap Ka Suroor]]'', ''[[Welcome (film, 2007)|Welcome]]'' (pep hini e 2007), ''[[Dasavathaaram]]'' (2008) — ar berzh kenwerzhel brasañ ganti betek-henn — ha ''[[Double Dhamaal]]'' (2011). Ouzhpenn da filmoù eus India, eo bet gwelet ivez e [[Sinema Sina|filmoù sinaat]] evel en ''[[The Myth (film)|ar Vojenn]] '' (2005) ha ''[[Time Raiders|preizherien an amzer]]'' (2016).<ref>{{cite web|url= https://www.screendaily.com/cannes/indias-mallika-sherawat-joins-chinas-time-raiders/5103841.article|title= India's Mallika Sherawat joins China's 'Time Raiders'}}</ref> Bez eo unan eus an aktourien nemetañ eus Bollywood o klask mont etrezek [[Sinema ar Stadoù-Unanet|Hollywood]],<ref name="WSJ">{{cite news |title=A Passage to Hollywood |url=https://www.wsj.com/articles/SB123388073419754829 |work=The Wall Street Journal |access-date=23 July 2010 |author=Alexandra Alter |date=6 February 2009 |archive-date=26 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226071717/https://www.wsj.com/articles/SB123388073419754829 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=From Bollywood to Hollywood |url=http://www.backstage.com/bso/news-and-features-features/from-bollywood-to-hollywood-1004070892.story |publisher=Backstage.com |access-date=23 July 2010 |author=Simi Horwitz |date=25 February 2010 |archive-date=26 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226071716/https://www.backstage.com/bso/news-and-features-features/from-bollywood-to-hollywood-1004070892.story |url-status=live }}</ref> o c'hoari e filmoù evel ''[[Hisss]]'' (2010) ha ''[[Politics of Love]]'' (2011).<ref>{{cite news |title=Mallika in Politics of Love |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Mallika-in-The-Politics-of-Love/articleshow/6231493.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103170550/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-07-29/news-interviews/28297893_1_mallika-sherawat-facebook-page-stills |url-status=live |archive-date=3 November 2012 |access-date=9 October 2010 |work=[[The Times of India]] |date=29 July 2010}}</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Sherawat, Mallika}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1976]] [[Rummad:Aktourezed India]] [[Rummad:Top model]] [[Rummad:Veganed]] 0zs22bnbigz713921y3hckn5z93dm3t 2195877 2195876 2026-07-28T17:17:29Z Dishual 612 2195877 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Reema Lamba''', ganet d'ar [[24 a viz Here]] [[1976]]<ref>{{cite news |last1=Raghuvanshi |first1=Aakanksha |title=Birthday Girl Mallika Sherawat, 45 Today, Is "Fit And Fabulous." See Pics |url=https://www.ndtv.com/entertainment/birthday-girl-mallika-sherawat-45-today-is-fit-and-fabulous-see-pics-2586075 |access-date=4 March 2022 |publisher=NDTV |date=24 October 2021 |archive-date=4 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304190856/https://www.ndtv.com/entertainment/birthday-girl-mallika-sherawat-45-today-is-fit-and-fabulous-see-pics-2586075 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=When Mallika Sherawat made Salman Khan blush, recreated Maine Pyar Kiya's iconic scene. Watch |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/when-mallika-sherawat-made-salman-khan-blush-and-recreated-maine-pyar-kiya-iconic-scene-watch-7587712/ |access-date=4 March 2022 |work=The Indian Express |date=24 October 2021 |language=en |archive-date=4 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304190744/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/when-mallika-sherawat-made-salman-khan-blush-and-recreated-maine-pyar-kiya-iconic-scene-watch-7587712/ |url-status=live }}</ref>, brudet dre he anv leurenn '''Mallika Sherawat''', zo un aktourez [[India|indian]] hag a labour dreist-holl gant ar yezh [[hindeg]]. Brudet evit he rolloù er filmoù ''[[Khwahish]]'' (2003) ha ''[[Murder (film, 2004)|Murder]]'' (2004),<ref>{{cite news |last=Behal |first=Suchitra |title=Bold Sherawat |url=http://www.hindu.com//thehindu/mag/2004/04/25/stories/2004042500050400.htm |date=25 April 2004 |work=The Hindu |access-date=23 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040628230057/http://www.hindu.com//thehindu/mag/2004/04/25/stories/2004042500050400.htm |archive-date=28 June 2004}}</ref> Sherawat a zo deuet da vezañ ur [[sex symbol]] e [[Bollywood]].<ref>{{cite news |title=Sex now selling in Bollywood |url=http://edition.cnn.com/2003/SHOWBIZ/Movies/06/10/bollywood.sex/index.html |publisher=CNN |access-date=23 July 2010 |author=Suhasini Haidar |date=11 June 2003 |archive-date=26 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226071704/http://edition.cnn.com/2003/SHOWBIZ/Movies/06/10/bollywood.sex/index.html |url-status=live }}</ref> She is also known for appearing in several popular [[item number]]s.<ref>{{cite web|url= https://www.missmalini.com//2015/01/29/5-mallika-sherawat-item-songs-that-will-make-your-day|title= 5 Mallika Sherawat Item Songs That Will Make Your Day!|date= 29 January 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.easterneye.biz/birthday-special-5-songs-of-mallika-sherawat-in-which-the-actress-had-set-the-screens-on-fire/ |title=Birthday Special: 5 songs of Mallika Sherawat in which the actress had set the screens on fire - EasternEye |newspaper=Easterneye |date=24 October 2020 }}</ref> He roll er film [[film komedienn|komedienn]]-[[film karantez|karantez]] ''[[Pyaar Ke Side Effects]]'' (2006) a oa bet degemeret mat.<ref name="in.rediff.com">{{cite web |url=http://in.rediff.com/movies/2006/sep/15pyaar.htm |title=Mallika's hot in Pyaar Ke Side Effects |work=Rediff.com |access-date=26 March 2018 |archive-date=29 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029093051/http://in.rediff.com/movies/2006/sep/15pyaar.htm |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/56001 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131103233851/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/56001 |url-status=dead |archive-date=3 November 2013 |title=Pyaar Ke Side Effects Review |website=Bollywood Hungama |access-date=26 March 2018}}</ref> Goude-se e oa ebt oc'hoari er filmoù ''[[Aap Ka Suroor]]'', ''[[Welcome (film, 2007)|Welcome]]'' (pep hini e 2007), ''[[Dasavathaaram]]'' (2008) — ar berzh kenwerzhel brasañ ganti betek-henn — ha ''[[Double Dhamaal]]'' (2011). Ouzhpenn da filmoù eus India, eo bet gwelet ivez e [[Sinema Sina|filmoù sinaat]] evel en ''[[The Myth (film)|ar Vojenn]] '' (2005) ha ''[[Time Raiders|preizherien an amzer]]'' (2016).<ref>{{cite web|url= https://www.screendaily.com/cannes/indias-mallika-sherawat-joins-chinas-time-raiders/5103841.article|title= India's Mallika Sherawat joins China's 'Time Raiders'}}</ref> Bez eo unan eus an aktourien nemetañ eus Bollywood o klask mont etrezek [[Sinema ar Stadoù-Unanet|Hollywood]],<ref name="WSJ">{{cite news |title=A Passage to Hollywood |url=https://www.wsj.com/articles/SB123388073419754829 |work=The Wall Street Journal |access-date=23 July 2010 |author=Alexandra Alter |date=6 February 2009 |archive-date=26 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226071717/https://www.wsj.com/articles/SB123388073419754829 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=From Bollywood to Hollywood |url=http://www.backstage.com/bso/news-and-features-features/from-bollywood-to-hollywood-1004070892.story |publisher=Backstage.com |access-date=23 July 2010 |author=Simi Horwitz |date=25 February 2010 |archive-date=26 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226071716/https://www.backstage.com/bso/news-and-features-features/from-bollywood-to-hollywood-1004070892.story |url-status=live }}</ref> o c'hoari e filmoù evel ''[[Hisss]]'' (2010) ha ''[[Politics of Love]]'' (2011).<ref>{{cite news |title=Mallika in Politics of Love |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Mallika-in-The-Politics-of-Love/articleshow/6231493.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103170550/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-07-29/news-interviews/28297893_1_mallika-sherawat-facebook-page-stills |url-status=live |archive-date=3 November 2012 |access-date=9 October 2010 |work=[[The Times of India]] |date=29 July 2010}}</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Sherawat, Mallika}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1976]] [[Rummad:Aktourezed India]] [[Rummad:Top model]] [[Rummad:Veganed]] [[Rummad:Benelourezed indian]] tsnw6dpavxnvdv5phasq3ld41l8n13v 2195878 2195877 2026-07-28T17:27:17Z Dishual 612 2195878 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Reema Lamba''', ganet d'ar [[24 a viz Here]] [[1976]]<ref>{{cite news |last1=Raghuvanshi |first1=Aakanksha |title=Birthday Girl Mallika Sherawat, 45 Today, Is "Fit And Fabulous." See Pics |url=https://www.ndtv.com/entertainment/birthday-girl-mallika-sherawat-45-today-is-fit-and-fabulous-see-pics-2586075 |access-date=4 March 2022 |publisher=NDTV |date=24 October 2021 |archive-date=4 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304190856/https://www.ndtv.com/entertainment/birthday-girl-mallika-sherawat-45-today-is-fit-and-fabulous-see-pics-2586075 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=When Mallika Sherawat made Salman Khan blush, recreated Maine Pyar Kiya's iconic scene. Watch |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/when-mallika-sherawat-made-salman-khan-blush-and-recreated-maine-pyar-kiya-iconic-scene-watch-7587712/ |access-date=4 March 2022 |work=The Indian Express |date=24 October 2021 |language=en |archive-date=4 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304190744/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/when-mallika-sherawat-made-salman-khan-blush-and-recreated-maine-pyar-kiya-iconic-scene-watch-7587712/ |url-status=live }}</ref>, brudet dre he anv leurenn '''Mallika Sherawat''', zo un aktourez [[India|indian]] hag a labour dreist-holl gant ar yezh [[hindeg]]. Brudet evit he rolloù er filmoù ''[[Khwahish]]'' (2003) ha ''[[Murder (film, 2004)|Murder]]'' (2004),<ref>{{cite news |last=Behal |first=Suchitra |title=Bold Sherawat |url=http://www.hindu.com//thehindu/mag/2004/04/25/stories/2004042500050400.htm |date=25 April 2004 |work=The Hindu |access-date=23 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040628230057/http://www.hindu.com//thehindu/mag/2004/04/25/stories/2004042500050400.htm |archive-date=28 June 2004}}</ref> Sherawat a zo deuet da vezañ ur [[sex symbol]] e [[Bollywood]].<ref>{{cite news |title=Sex now selling in Bollywood |url=http://edition.cnn.com/2003/SHOWBIZ/Movies/06/10/bollywood.sex/index.html |publisher=CNN |access-date=23 July 2010 |author=Suhasini Haidar |date=11 June 2003 |archive-date=26 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226071704/http://edition.cnn.com/2003/SHOWBIZ/Movies/06/10/bollywood.sex/index.html |url-status=live }}</ref> Meur a wech eo bet gwelet en [[item number]], al lodenn dañs bouezusañ a gaver er filmoù indian.<ref>{{cite web|url= https://www.missmalini.com//2015/01/29/5-mallika-sherawat-item-songs-that-will-make-your-day|title= 5 Mallika Sherawat Item Songs That Will Make Your Day!|date= 29 January 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.easterneye.biz/birthday-special-5-songs-of-mallika-sherawat-in-which-the-actress-had-set-the-screens-on-fire/ |title=Birthday Special: 5 songs of Mallika Sherawat in which the actress had set the screens on fire - EasternEye |newspaper=Easterneye |date=24 October 2020 }}</ref> He roll er film [[film komedienn|komedienn]]-[[film karantez|karantez]] ''[[Pyaar Ke Side Effects]]'' (2006) a oa bet degemeret mat.<ref name="in.rediff.com">{{cite web |url=http://in.rediff.com/movies/2006/sep/15pyaar.htm |title=Mallika's hot in Pyaar Ke Side Effects |work=Rediff.com |access-date=26 March 2018 |archive-date=29 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029093051/http://in.rediff.com/movies/2006/sep/15pyaar.htm |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/56001 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131103233851/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/56001 |url-status=dead |archive-date=3 November 2013 |title=Pyaar Ke Side Effects Review |website=Bollywood Hungama |access-date=26 March 2018}}</ref> Goude-se e oa ebt oc'hoari er filmoù ''[[Aap Ka Suroor]]'', ''[[Welcome (film, 2007)|Welcome]]'' (pep hini e 2007), ''[[Dasavathaaram]]'' (2008) — ar berzh kenwerzhel brasañ ganti betek-henn — ha ''[[Double Dhamaal]]'' (2011). Ouzhpenn da filmoù eus India, eo bet gwelet ivez e [[Sinema Sina|filmoù sinaat]] evel en ''[[The Myth (film)|ar Vojenn]] '' (2005) ha ''[[Time Raiders|preizherien an amzer]]'' (2016).<ref>{{cite web|url= https://www.screendaily.com/cannes/indias-mallika-sherawat-joins-chinas-time-raiders/5103841.article|title= India's Mallika Sherawat joins China's 'Time Raiders'}}</ref> Bez eo unan eus an aktourien nemetañ eus Bollywood o klask mont etrezek [[Sinema ar Stadoù-Unanet|Hollywood]],<ref name="WSJ">{{cite news |title=A Passage to Hollywood |url=https://www.wsj.com/articles/SB123388073419754829 |work=The Wall Street Journal |access-date=23 July 2010 |author=Alexandra Alter |date=6 February 2009 |archive-date=26 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226071717/https://www.wsj.com/articles/SB123388073419754829 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=From Bollywood to Hollywood |url=http://www.backstage.com/bso/news-and-features-features/from-bollywood-to-hollywood-1004070892.story |publisher=Backstage.com |access-date=23 July 2010 |author=Simi Horwitz |date=25 February 2010 |archive-date=26 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226071716/https://www.backstage.com/bso/news-and-features-features/from-bollywood-to-hollywood-1004070892.story |url-status=live }}</ref> o c'hoari e filmoù evel ''[[Hisss]]'' (2010) ha ''[[Politics of Love]]'' (2011).<ref>{{cite news |title=Mallika in Politics of Love |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Mallika-in-The-Politics-of-Love/articleshow/6231493.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103170550/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-07-29/news-interviews/28297893_1_mallika-sherawat-facebook-page-stills |url-status=live |archive-date=3 November 2012 |access-date=9 October 2010 |work=[[The Times of India]] |date=29 July 2010}}</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Sherawat, Mallika}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1976]] [[Rummad:Aktourezed India]] [[Rummad:Top model]] [[Rummad:Veganed]] [[Rummad:Benelourezed indian]] btpwy8etd7xsgg9geqimadj0ugch3zm 2195902 2195878 2026-07-28T19:48:09Z Kestenn 14086 2195902 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Reema Lamba''', ganet d'ar [[24 a viz Here]] [[1976]]<ref>{{cite news |last1=Raghuvanshi |first1=Aakanksha |title=Birthday Girl Mallika Sherawat, 45 Today, Is "Fit And Fabulous." See Pics |url=https://www.ndtv.com/entertainment/birthday-girl-mallika-sherawat-45-today-is-fit-and-fabulous-see-pics-2586075 |access-date=4 March 2022 |publisher=NDTV |date=24 October 2021 |archive-date=4 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304190856/https://www.ndtv.com/entertainment/birthday-girl-mallika-sherawat-45-today-is-fit-and-fabulous-see-pics-2586075 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=When Mallika Sherawat made Salman Khan blush, recreated Maine Pyar Kiya's iconic scene. Watch |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/when-mallika-sherawat-made-salman-khan-blush-and-recreated-maine-pyar-kiya-iconic-scene-watch-7587712/ |access-date=4 March 2022 |work=The Indian Express |date=24 October 2021 |language=en |archive-date=4 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304190744/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/when-mallika-sherawat-made-salman-khan-blush-and-recreated-maine-pyar-kiya-iconic-scene-watch-7587712/ |url-status=live }}</ref>, brudet dre he anv leurenn '''Mallika Sherawat''', zo un aktourez [[India|indian]] hag a labour dreist-holl gant ar yezh [[hindeg]]. Brudet evit he rolloù er filmoù ''[[Khwahish]]'' (2003) ha ''[[Murder (film, 2004)|Murder]]'' (2004),<ref>{{cite news |last=Behal |first=Suchitra |title=Bold Sherawat |url=http://www.hindu.com//thehindu/mag/2004/04/25/stories/2004042500050400.htm |date=25 April 2004 |work=The Hindu |access-date=23 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040628230057/http://www.hindu.com//thehindu/mag/2004/04/25/stories/2004042500050400.htm |archive-date=28 June 2004}}</ref> Sherawat a zo deuet da vezañ ur [[sex symbol]] e [[Bollywood]].<ref>{{cite news |title=Sex now selling in Bollywood |url=http://edition.cnn.com/2003/SHOWBIZ/Movies/06/10/bollywood.sex/index.html |publisher=CNN |access-date=23 July 2010 |author=Suhasini Haidar |date=11 June 2003 |archive-date=26 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226071704/http://edition.cnn.com/2003/SHOWBIZ/Movies/06/10/bollywood.sex/index.html |url-status=live }}</ref> Meur a wech eo bet gwelet en [[item number]], al lodenn dañs bouezusañ a gaver er filmoù indian.<ref>{{cite web|url= https://www.missmalini.com//2015/01/29/5-mallika-sherawat-item-songs-that-will-make-your-day|title= 5 Mallika Sherawat Item Songs That Will Make Your Day!|date= 29 January 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.easterneye.biz/birthday-special-5-songs-of-mallika-sherawat-in-which-the-actress-had-set-the-screens-on-fire/ |title=Birthday Special: 5 songs of Mallika Sherawat in which the actress had set the screens on fire - EasternEye |newspaper=Easterneye |date=24 October 2020 }}</ref> He roll er film [[film komedienn|komedienn]]-[[film karantez|karantez]] ''[[Pyaar Ke Side Effects]]'' (2006) a oa bet degemeret mat.<ref name="in.rediff.com">{{cite web |url=http://in.rediff.com/movies/2006/sep/15pyaar.htm |title=Mallika's hot in Pyaar Ke Side Effects |work=Rediff.com |access-date=26 March 2018 |archive-date=29 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029093051/http://in.rediff.com/movies/2006/sep/15pyaar.htm |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/56001 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131103233851/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/56001 |url-status=dead |archive-date=3 November 2013 |title=Pyaar Ke Side Effects Review |website=Bollywood Hungama |access-date=26 March 2018}}</ref> Goude-se he doa c'hoariet er filmoù ''[[Aap Ka Suroor]]'', ''[[Welcome (film, 2007)|Welcome]]'' (pep hini e 2007), ''[[Dasavathaaram]]'' (2008) — ar berzh kenwerzhel brasañ ganti betek-henn — ha ''[[Double Dhamaal]]'' (2011). Ouzhpenn e filmoù eus India eo bet gwelet ivez e [[Sinema Sina|filmoù sinaat]] evel en ''[[The Myth (film)|ar Vojenn]] '' (2005) ha ''[[Time Raiders|preizherien an amzer]]'' (2016).<ref>{{cite web|url= https://www.screendaily.com/cannes/indias-mallika-sherawat-joins-chinas-time-raiders/5103841.article|title= India's Mallika Sherawat joins China's 'Time Raiders'}}</ref> Bez eo unan eus an aktourien nemetañ eus Bollywood o klask mont etrezek [[Sinema ar Stadoù-Unanet|Hollywood]],<ref name="WSJ">{{cite news |title=A Passage to Hollywood |url=https://www.wsj.com/articles/SB123388073419754829 |work=The Wall Street Journal |access-date=23 July 2010 |author=Alexandra Alter |date=6 February 2009 |archive-date=26 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226071717/https://www.wsj.com/articles/SB123388073419754829 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=From Bollywood to Hollywood |url=http://www.backstage.com/bso/news-and-features-features/from-bollywood-to-hollywood-1004070892.story |publisher=Backstage.com |access-date=23 July 2010 |author=Simi Horwitz |date=25 February 2010 |archive-date=26 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226071716/https://www.backstage.com/bso/news-and-features-features/from-bollywood-to-hollywood-1004070892.story |url-status=live }}</ref> o c'hoari e filmoù evel ''[[Hisss]]'' (2010) ha ''[[Politics of Love]]'' (2011).<ref>{{cite news |title=Mallika in Politics of Love |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Mallika-in-The-Politics-of-Love/articleshow/6231493.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103170550/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-07-29/news-interviews/28297893_1_mallika-sherawat-facebook-page-stills |url-status=live |archive-date=3 November 2012 |access-date=9 October 2010 |work=[[The Times of India]] |date=29 July 2010}}</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Sherawat, Mallika}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1976]] [[Rummad:Aktourezed India]] [[Rummad:Top model]] [[Rummad:Veganed]] [[Rummad:Benelourezed indian]] kejzze4n3w8rwlvxkgm76e2mvyd87wi 0 180783 2195881 2026-07-28T17:34:31Z Dishual 612 Dishual en deus kaset ar bajenn [[Gouarnamant Kevredadel Stadoù-Unanet Amerika]] da [[Gouarnamant Kevreadel Stadoù-Unanet Amerika]] 2195881 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Gouarnamant Kevreadel Stadoù-Unanet Amerika]] l39ryulynhq6d7n5mq1w0ubhb1madr1 0 180784 2195899 2026-07-28T19:36:25Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "'''Samuel Neal McClean''', bet ganet d'ar 7 a viz Genver 1857 e [[Columbus City (Iowa)|Columbus City]] ([[Iowa]], [[Stadoù-Unanet Amerika]]) ha marvet d'an 30 a viz Mae 1930 e [[Cleveland (Ohio)|Cleveland]] ([[Ohio]]), a oa ur medisin stadunanat arbennikaet war an [[homeopatiezh]], hag a oa dedennet-bras gant an [[Arm-tan|armoù-tan]] ha gant teknologiezhioù nevez e vare. Labourat a reas war an [[Arm-tennata|armoù-tennata]]. Breouiñ a reas 18 arm pe gwikefre da ne..." 2195899 wikitext text/x-wiki '''Samuel Neal McClean''', bet ganet d'ar 7 a viz Genver 1857 e [[Columbus City (Iowa)|Columbus City]] ([[Iowa]], [[Stadoù-Unanet Amerika]]) ha marvet d'an 30 a viz Mae 1930 e [[Cleveland (Ohio)|Cleveland]] ([[Ohio]]), a oa ur medisin stadunanat arbennikaet war an [[homeopatiezh]], hag a oa dedennet-bras gant an [[Arm-tan|armoù-tan]] ha gant teknologiezhioù nevez e vare. Labourat a reas war an [[Arm-tennata|armoù-tennata]]. Breouiñ a reas 18 arm pe gwikefre da nebeutañ<ref>{{fr}} Gabriel THÉRIN, ''Spécial McClean. Les brevets primitifs McClean'', Cibles n°575, miz C'hwevrer 2018, pp. 52-55</ref>, en o zouez ur c'hentpatrom [[mindrailherez]]. Dilezel a reas ar medisinerezh e 1896 a-raok krouiñ e embregerezh, ar ''McClean Arms & Ordnance Company'', e Cleveland, e 1900. Ne reas ket berzh pa ne voe degemeret e ijinadennoù na gant produer bras ebet, na gant [[arme ar Stadoù-Unanet]]. E 1919 e tilezas ar sevel armoù hag e labouras evit [[General Motors]]<ref>{{En}} Michael HEIDLER, ''[https://smallarmsreview.com/samuel-mccleans-automatic-rifle/ Samuel McClean’s Automatic Rifle]'', Small Arms Review, 02/03/2023 (lennet d'an 28/07/2026)</ref>. Diwar e dresoù, koulskoude, e voe savet al [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]], unan eus ar [[Fuzuilh-vindrailher|fuzuilhoù-mindrailher]] kentañ, implijet gant ar [[British Army]] e-pad ar [[Brezel-bed Kentañ]]<ref>{{fr}} Gabriel THÉRIN, ''Spécial McClean. Les ancêtres du FM Lewis'', Cibles n°576, miz Meurzh 2018, pp. 57-61</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:McClean, Samuel Neal}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1857]] [[Rummad:Marvioù 1930]] [[Rummad:Ijinourien SUA]] [[Rummad:Krouerien armoù-tan]] 6q3du9y2il8ctnqm3gp6jwte79za96i 0 180785 2195900 2026-07-28T19:43:42Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Restr:ColumbusCityIACityHall.jpg|thumb|Ti-kêr Columbus City.]] '''Columbus City''' zo ur gêr e [[Kontelezh Louisa (Iowa)|kontelezh Louisa]], e gevred [[Iowa]] ([[Stadoù-Unanet Amerika]]). 392 annezad a oa e 2020. == Tud == * [[Margaret Cleaves]] (1848-1917), medisinourez ; * [[Samuel Neal McClean]] (1857-1930), medisin, ijinour armoù-tan. [[Rummad:Kêrioù Iowa]]" 2195900 wikitext text/x-wiki [[Restr:ColumbusCityIACityHall.jpg|thumb|Ti-kêr Columbus City.]] '''Columbus City''' zo ur gêr e [[Kontelezh Louisa (Iowa)|kontelezh Louisa]], e gevred [[Iowa]] ([[Stadoù-Unanet Amerika]]). 392 annezad a oa e 2020. == Tud == * [[Margaret Cleaves]] (1848-1917), medisinourez ; * [[Samuel Neal McClean]] (1857-1930), medisin, ijinour armoù-tan. [[Rummad:Kêrioù Iowa]] m4hhtgubbg9gk128k9jrcpkm72argrs 0 180786 2195918 2026-07-28T21:31:13Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "{| class="infobox" {{Infobox/Titl|.600 Nitro Express|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:600 NE dimensions 2D color metalic.jpg|frameless|250x250px]] <br /><br />Muzulioù ur gartouchenn '''.600 Nitro Express''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" |Doare korf an douilhez |bourled, eeun |- ! scope="row" |Doare skeiñ..." 2195918 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|.600 Nitro Express|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:600 NE dimensions 2D color metalic.jpg|frameless|250x250px]] <br /><br />Muzulioù ur gartouchenn '''.600 Nitro Express''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" |Doare korf an douilhez |bourled, eeun |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! scope="row" |Bro orin |{{Rouantelezh-Unanet}} |- ! scope="row" |Bloavezh krouidigezh |1899 |- ! scope="row" |Saver |[[W. J. Jeffery & Co.]] |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! scope="row" |Ø bannadell |15,7 mm |- ! scope="row" |Ø trogleuziñ |17,5 mm |- ! scope="row" |Ø kolier |16,5 mm |- ! scope="row" |Ø korf an douilhez |17,8 mm |- ! scope="row" |Ø strad |20,6 mm |- ! scope="row" |Tevder ar strad |1,7 mm |- ! scope="row" |Hirder an douilhez |76 mm |- ! scope="row" |Hirder ar gartouchenn |94 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all |- ! scope="row" |Pouez ar vannadell |58 g (900 greunenn) |- ! scope="row" |Tizh ar boled V₀ |590 m/s |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |{{formatnum:10300}} J |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |C |} Ar '''.600 Nitro Express''' ('''15,7 × 76 mm R''' hec'h anv metrek), anvet '''.600 NE''' ivez, zo ur [[munision]] chase galloudus-kenañ bet ijinet e 1899 gant an embregerezh breizhveuriat [[W. J. Jeffery & Co.]]. Implijet e voe gant un nebeud chaseourien en Afrika hag en Azia a-enep bronneged bras<ref>{{en}} Craig BODDINGTON, ''[https://www.rifleshootermag.com/editorial/featured_rifles_rs_freighttrain_200912/84161 Like A Freight Train]'', Rifle Shooter, 23/09/2010 (lennet d'an 28/07/2026)</ref>. Un douilhez eeun gant ur bourled he deus ar .600 Nitro Express. Karget e oa, en he stumm orin, gant ur boled 900 [[Greunenn (unanenn)|greunenn]] (58 g) kaset da 590 m/s. {{formatnum:10300}} joul eo energiezh he bannadell e beg ar c'hanol. An embregerezh W. J. Jeffery & Co. a baouezas da werzhañ anezhi goude an [[Eil Brezel-bed]], met [[Kynoch|Eley-Kinoch]] a adkrogas gant ar produiñ adalek 1962<ref>{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 197</ref>. Ar munision .600 NE hag an armoù kambret evitañ zo ral a-walc'h<ref>{{en}} Joe ENGESSER, ''[https://www.rockislandauction.com/riac-blog/600-nitro-express 600 NITRO EXPRESS]'', Rock Island Auction (lennet d'an 28/07/2026</ref>. == Liammoù diavaez == * {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-ii/tabiical-fr-page130.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:600 Nitro Express}} [[Rummad:Munisionoù ar Rouantelezh-Unanet]] [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù-chase]] isfi7ld70bx7ev9ad54q05rw6n8ma5y 0 180787 2195944 2026-07-29T08:29:15Z Dishual 612 Pajenn krouet gant : "{{databox}} '''Ministrerezh''' pe '''departamant''' (anvet raloc'h '''sekretourva''', '''burev''', pe '''direktorelezh''') a vez graet eus ur skourr errounit eus ur gouarnamant hag a ra war-dro ul lodenn resis eus ur [[Melestradurezh foran|velestradurezh foran]].<ref name="ЭСБЕ_Министерства">" [[Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary|Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона]]", т. XIX (1896): Мекен..." 2195944 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Ministrerezh''' pe '''departamant''' (anvet raloc'h '''sekretourva''', '''burev''', pe '''direktorelezh''') a vez graet eus ur skourr errounit eus ur gouarnamant hag a ra war-dro ul lodenn resis eus ur [[Melestradurezh foran|velestradurezh foran]].<ref name="ЭСБЕ_Министерства">" [[Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary|Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона]]", т. XIX (1896): Мекенен — Мифу-Баня, "Министерства", с. 351—357 [[:s:ru:ЭСБЕ/Министерства]]</ref> An doare aozadurioù-se a zo renet a voas gant ur politikour hag a zo ezel eus ur [[Kuzulva (gouarnamant)|c'habined]]—un aozadur eus tud pouezusañ ur gouarnamant—ha gellout a reont implij an titl a [[ministr]], [[Sekretour Stad|sekretoury]], pe kengoriad, hag harpet int a voas gant labourerien [[amaezh foran]] er-maez eus ar politikerez. Gellout a ra ur ministr da vezañ e penn meur a ajañ gouarnamantel pe aozadur foran all evel lodenn eus ur '''portfolio''' politikel.<ref name=":0">{{Cite web |last=Employment and Social Development Canada |first= |date=n.d. |title=Dear Minister: A letter to an old friend on being a successful Minister |url=https://www.canada.ca/en/employment-social-development/corporate/reports/briefing-binder-2019/book-1/dear-minister.html |access-date=2021-04-01 |website=Canada.ca}}</ref> [[Policy|Policies]] of ministries can be evaluated relative to the [[median voter theorem|median voter]].<ref name="m081">{{cite journal | last1=Martin | first1=Lanny W. | last2=Vanberg | first2=Georg | title=Parties and Policymaking in Multiparty Governments: The Legislative Median, Ministerial Autonomy, and the Coalition Compromise | journal=American Journal of Political Science | volume=58 | issue=4 | date=2014 | issn=0092-5853 | doi=10.1111/ajps.12099 | pages=979–996 | url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/ajps.12099 | access-date=2026-07-19}}</ref> Disheñvel eo an niver a vinistrerezhioù hag o zoare hervez ar gouarnamantoù. E lod broioù, eo disheñvel ster an droiennoù: da skouer, ur burev a c'hall bezañ un isskour eus un departamant pe ministrerezh. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ministrerezhioù]] [[Rummad:Melestradurezh foran]] icbsgflpc476v5zt4doik0po75tzf8g 2195945 2195944 2026-07-29T08:29:55Z Dishual 612 2195945 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Ministrerezh''' pe '''departamant''' (anvet raloc'h '''sekretourva''', '''burev''', pe '''direktorelezh''') a vez graet eus ur skourr errounit eus ur gouarnamant hag a ra war-dro ul lodenn resis eus ur [[Melestradurezh foran|velestradurezh foran]].<ref name="ЭСБЕ_Министерства">" [[Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary|Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона]]", т. XIX (1896): Мекенен — Мифу-Баня, "Министерства", с. 351—357 [[:s:ru:ЭСБЕ/Министерства]]</ref> An doare aozadurioù-se a zo renet a voas gant ur politikour hag a zo ezel eus ur [[Kuzulva (gouarnamant)|c'habined]]—un aozadur eus tud pouezusañ ur gouarnamant—ha gellout a reont implij an titl a [[ministr]], [[Sekretour Stad|sekretoury]], pe kengoriad, hag harpet int a voas gant labourerien [[amaezh foran]] er-maez eus ar politikerez. Gellout a ra ur ministr da vezañ e penn meur a ajañ gouarnamantel pe aozadur foran all evel lodenn eus ur '''portfolio''' politikel.<ref name=":0">{{Cite web |last=Employment and Social Development Canada |first= |date=n.d. |title=Dear Minister: A letter to an old friend on being a successful Minister |url=https://www.canada.ca/en/employment-social-development/corporate/reports/briefing-binder-2019/book-1/dear-minister.html |access-date=2021-04-01 |website=Canada.ca}}</ref>. Disheñvel eo an niver a vinistrerezhioù hag o zoare hervez ar gouarnamantoù. E lod broioù, eo disheñvel ster an droiennoù: da skouer, ur burev a c'hall bezañ un isskour eus un departamant pe ministrerezh. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ministrerezhioù]] [[Rummad:Melestradurezh foran]] 5iq83bgyve6jkr13sprzwlyl0m10om4 2195951 2195945 2026-07-29T08:52:37Z Kestenn 14086 vk. A galon, 2195951 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Ministrerezh''' pe '''departamant''' (anvet raloc'h '''sekretourva''', '''burev''', pe '''direktorelezh''') a vez graet eus ur skourr errounit eus ur gouarnamant hag a ra war-dro ul lodenn resis eus ur [[Melestradurezh foran|velestradurezh foran]].<ref name="ЭСБЕ_Министерства">" [[Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary|Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона]]", т. XIX (1896): Мекенен — Мифу-Баня, "Министерства", с. 351—357 [[:s:ru:ЭСБЕ/Министерства]]</ref> An doare aozadurioù-se a zo renet a voas gant ur politikour hag a zo ezel eus ur [[Kuzulva (gouarnamant)|c'habined]]—un aozadur eus tud pouezusañ ur gouarnamant—ha gellout a reont implijout an titl a [[ministr|vinistr]], [[Sekretour Stad|sekretour]], pe kengoriad, hag harpet int a voas gant labourerien [[amaezh foran]] er-maez eus ar politikerezh. Gellout a ra ur ministr bezañ e penn meur a ajañs gouarnamantel pe aozadur foran all evel lodenn eus ur '''portfolio''' politikel<ref name=":0">{{Cite web |last=Employment and Social Development Canada |first= |date=n.d. |title=Dear Minister: A letter to an old friend on being a successful Minister |url=https://www.canada.ca/en/employment-social-development/corporate/reports/briefing-binder-2019/book-1/dear-minister.html |access-date=2021-04-01 |website=Canada.ca}}</ref>. Disheñvel eo an niver a vinistrerezhioù hag o doare hervez ar gouarnamantoù. E lod broioù eo disheñvel ster an troiennoù : da skouer, ur burev a c'hall bezañ un isskour eus un departamant pe ministrerezh. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ministrerezhioù]] [[Rummad:Melestradurezh foran]] 9mc5an46pho5mhah9564i8wq92cz6j4 0 180788 2195948 2026-07-29T08:33:04Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "'''Sabatti''' zo un embregerezh [[Arm-tan|armoù-tan]] italian diazezet e [[Gardone Val Trompia]] ([[Lombardia]]). Krouet e voe e 1960. Produiñ a ra [[Arm-skoaz|armoù-skoaz]] dreist-holl. Ar familh Sabatti a brodu kanolioù abaoe ar XVIII{{Vet}} kantved e korn-bro Gardone Val Trompia, lec'h pouezusañ [[armerezh]] italian. E 1948, Antonio Sabatti a gensavas gant Giuseppe Tanfoglio un embregerezh evit fardañ [[Fuzuilh flour he c'hanol|fuzuilhoù-chase]]<ref>{{it}}..." 2195948 wikitext text/x-wiki '''Sabatti''' zo un embregerezh [[Arm-tan|armoù-tan]] italian diazezet e [[Gardone Val Trompia]] ([[Lombardia]]). Krouet e voe e 1960. Produiñ a ra [[Arm-skoaz|armoù-skoaz]] dreist-holl. Ar familh Sabatti a brodu kanolioù abaoe ar XVIII{{Vet}} kantved e korn-bro Gardone Val Trompia, lec'h pouezusañ [[armerezh]] italian. E 1948, Antonio Sabatti a gensavas gant Giuseppe Tanfoglio un embregerezh evit fardañ [[Fuzuilh flour he c'hanol|fuzuilhoù-chase]]<ref>{{it}} ''[https://tanfoglio.it/it_IT/azienda/chi-siamo Chi siamo]'' war lec'hienn Tanfoglio (lennet d'an 29/07/2026)</ref>. E 1960 e voe divodet, ha daou embregerezh nevez a voe savet neuze : [[Tanfoglio]], ha Sabatti, gant mibien Antonio<ref>{{it}} ''[https://www.sabatti.it/it/azienda Azienda]'', war lec'hienn Sabatti (lennet d'an 29/07/2026)</ref>. Emanuele Sabatti, mab-bihan da Antonio, zo bremañ e penn an embregerezh<ref>{{en}} Oliver HAGENLOCHER, ''[https://www.emag.com/blog/en/tradition-and-precision/ How Sabatti Spa uses high-tech production methods to continue traditional craftsmanship]'', EMAG Blog, 01/07/2024 (lennet d'an 29/07/2026)</ref>. Hiziv an deiz e produ Sabatti fuzuilhoù-chase daou-ganol, ha [[Karabinenn|karabinennoù]] dre vorailh (rummad [[Sabatti Rover|Rover]]) ha ''[[Geriaoueg an armoù-tan#Kipplauf|kipplauf]]'', evit ar [[Chaseal|chase]] koulz hag evit ar [[sportoù tennañ]]<ref>{{It}} Emanuele TABASSO, ''[https://www.cacciapassione.com/sabatti-oltre-300-anni-di-storia-allinsegna-di-tecnologia-e-innovazione/ Sabatti, oltre 300 anni di storia all’insegna di tecnologia e innovazione]'', Caccia Passione, 19/08/2022 (lennet d'an 29/07/2026)</ref>. == Liamm diavaez == * {{it}}{{en}} [https://www.sabatti.it/it/ Lec'hienn ofisiel] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]] [[Rummad:Embregerezhioù Italia]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1960]] 5pqojdh29a49ophoj966lxi7752j507 0 180789 2195954 2026-07-29T09:18:25Z Kestenn 14086 Kaset eo bet ar bajenn [[Rouantelezh Danmark ha Norvegia]] da [[Danmark-Norvegia]] gant Kestenn dreist un adkas: Div rouantelezh 2195954 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Danmark-Norvegia]] sftrskm29yeol9v61goxasoa9ryh641 0 180790 2195956 2026-07-29T09:36:02Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Restr:Norway-Sweden 1905.svg|thumb|205x205px|Tiriadoù an unaniezh e 1904.]] '''Rouantelezhioù Unanet Sveden ha Norvegia''', anvet '''Sveden-Norvegia''' ivez, a oa un [[unaniezh personel]] etre rouantelezh [[Sveden]] hag hini [[Norvegia]], hag a badas eus 1814 betek 1905, pa voe divodet en ur mod peoc'hel. An div rouantelezh o doa neuze ar memes roue hag ur [[politikerezh diavaez]] boutin. Krouet e voe Sveden-Norvegia diwar [[brezelioù Napoleon]] : Danmark-Norve..." 2195956 wikitext text/x-wiki [[Restr:Norway-Sweden 1905.svg|thumb|205x205px|Tiriadoù an unaniezh e 1904.]] '''Rouantelezhioù Unanet Sveden ha Norvegia''', anvet '''Sveden-Norvegia''' ivez, a oa un [[unaniezh personel]] etre rouantelezh [[Sveden]] hag hini [[Norvegia]], hag a badas eus 1814 betek 1905, pa voe divodet en ur mod peoc'hel. An div rouantelezh o doa neuze ar memes roue hag ur [[politikerezh diavaez]] boutin. Krouet e voe Sveden-Norvegia diwar [[brezelioù Napoleon]] : [[Danmark-Norvegia|Norvegia ha Danmark]] a oa neuze renet gant ur roue hepken hag a-gevret gant an impalaer gall, met goude [[feur-emglev Kiel]] (1814), roue Danmark-Norvegia a voe rediet da lezel Norvegia da Sveden, evit ma vije digollet Sveden eus koll [[Finland]]. [[Karl XIII]] (1848-1918) e voe roue kentañ an unaniezh. <gallery> Restr:Coat of arms of Sweden-Norway 1844.svg|Ardamezioù roueel Sveden-Norvegia (1844-1905). Restr:Swedish civil ensign (1844–1905).svg|Banniel sivil Sveden (1844-1905). Restr:Norge-Unionsflagg-1844.svg|Banniel sivil Norvegia (1844-1905). </gallery> == Levrlennadur == * {{en}} Barton, H. Arnold. ''Sweden and Visions of Norway: Politics and Culture, 1814–1905'', SIU Press, 2003. * {{sv}} Stråth, Bo, ''Union och demokrati: de förenade rikena Sverige och Norge 1814–1905'', Nya Doxa, 2005, ISBN 91-578-0456-7 (e svedeg). * {{no}} Stråth, Bo, ''Union og demokrati: Dei sameinte rika Noreg-Sverige 1814–1905'', Pax Forlag, 2005, ISBN 82-530-2752-4 (e norvegeg). [[Rummad:Istor Sveden]] [[Rummad:Istor Norvegia]] 9gk680p4ggat35wcd2ln46eb213kj94 0 180791 2195957 2026-07-29T09:37:34Z Kestenn 14086 Adkas war-du [[Rouantelezhioù Unanet Sveden ha Norvegia]] 2195957 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Rouantelezhioù Unanet Sveden ha Norvegia]] dmm2xb486hbssc2akevsc15hnn3lfpo 0 180792 2195960 2026-07-29T09:51:53Z Kestenn 14086 Lañs dister. Meur a skouer en Istor a vije da ouzhpennañ. A galon, 2195960 wikitext text/x-wiki {{Danvez pennad}} Un '''unaniezh personel''', e [[Gwir etrebroadel foran|gwir etrebroadel]], zo un unaniezh etre div [[Stad]] hag o deus ur penn-meur heñvel (ur roue da skouer) met a vir o lezennoù hag o gouarnamantoù dezhe. Disheñvel eo diouzh un [[unaniezh wir]], ma rann an div Stad aozadurioù-ren boutin. == Skouerioù == * [[Priñselezh Katalonia]] a voe en un unaniezh personel gant Rouantelezh Bro-C'hall (1641-1652) ha gant rouaned Spagn (1516-1714) peurgetket. * [[Rouantelezhioù Unanet Sveden ha Norvegia]] (1814-1905). [[Rummad:Gwir etrebroadel]] [[Rummad:Politikerezh diavaez]] knbok3at0hagy12oq80zkkj94e6e8vk