Wikipedia
brwiki
https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer
MediaWiki 1.47.0-wmf.17
first-letter
Media
Dibar
Kaozeal
Implijer
Kaozeadenn Implijer
Wikipedia
Kaozeadenn Wikipedia
Restr
Kaozeadenn Restr
MediaWiki
Kaozeadenn MediaWiki
Patrom
Kaozeadenn Patrom
Skoazell
Kaozeadenn Skoazell
Rummad
Kaozeadenn Rummad
TimedText
TimedText talk
Modulenn
Kaozeadenn modulenn
Event
Event talk
1994
0
3888
2198984
2152592
2026-08-31T19:54:15Z
Kestenn
14086
2198984
wikitext
text/x-wiki
{| align=right cellpadding=3 id=toc style="margin-left: 15px;"
|-
| align="center" colspan=2 | <small>'''Bloavezhioù:'''</small><br /> [[1991]] [[1992]] [[1993]] - '''[[1994]]''' - [[1995]] [[1996]] [[1997]]
|-
| align="center" colspan=2 | <small>'''Dekvedoù:'''</small> <br /> [[Bloavezhioù 1970|1970]] [[Bloavezhioù 1980|1980]] - '''[[Bloavezhioù 1990]]''' - [[Bloavezhioù 2000|2000]] [[Bloavezhioù 2010|2010]]
|-
| align="center" | <small>'''Kantvedoù:'''</small> <br /> {{XIXvet kantved}} - '''{{XXvet kantved}}''' - {{XXIvet kantved}}
|-
| align="center" | <small>'''Milvedoù:'''</small> <br /> {{Iañ milved}} - '''{{Eil milved}}''' - {{IIIe milved}}
----
'''Kronologiezh dre viz:'''<br />[[Genver 1994|Gen]] - [[C’hwevrer 1994|C’hwe]] - [[Meurzh 1994|Meu]] - [[Ebrel 1994|Ebr]] - [[Mae 1994|Mae]] - [[Mezheven 1994|Mez]] <br /> [[Gouere 1994|Gou]] - [[Eost 1994|Eos]] - [[Gwengolo 1994|Gwen]] - [[Here 1994|Her]] - [[Du 1994|Du]] - [[Kerzu 1994|Kzu]]
----
'''Kronologiezh dre demoù:'''<br />[[1994 er sinema|Sinema]] - [[1994 er vell-droad|Mell-droad]] <br /> [[1994 el lennegezh|Lennegezh]] - [[1994 er sonerezh|Sonerezh]] - [[1994 er skiantoù|Skiantoù]] - [[1994 er sport|Sport]]
|}
''Diwar-benn bloavezh '''1994''' an [[deiziadur gregorian]] eo ar bajenn-mañ.''
== Darvoudoù ==
=== Europa ===
* [[13 Du|13 a viz Du]] : dre referendom ec'h asant [[Sveden]] da vont tre en [[Unaniezh Europa]].
==== Kenvarc’had ====
==== Breizh ====
* [[4 C'hwevrer|4 a viz C'hwevrer]] : kann etre pesketourien ha polised e-kerzh ur vanifestadeg da-geñver gweladenn ar c'hentañ ministr gall [[Édouard Balladur]] e [[Roazhon]]. Reuz bras zo e-kêr. Meur a zen gloazet. Goude kreiznoz, d'ar 5 neuze, e peg an tan e [[Parlamant Breizh]] en un doare dizispleg. Freuzet-lip e vo gant an tan-gwall.
* [[Mezheven]] : asezoù ar brezhoneg e [[Pondi]] kenaozet gant an [[Emsav]] hag an dilennidi.
* [[Gouere]] : deroet e vez ar statud [[Kevrat kenstagañ]] gant ar Stad d'ar skolioù [[Diwan]]
* Krouidigezh ar gevredigezh dilennidi [[An Nerzh Nevez]].
* [[Gwengolo]] :
** krouidigezh klasoù divyezhek katolik e [[Lokoal-Mendon]], [[Santez-Anna-Wened]] ha [[Pleuwigner]] ;
** krouidigezh klasoù divyezhek publik e [[Ploue]], [[Ploermael]], ha [[Gourin]].
==== Frañs ====
* [[18 Kerzu|18 a viz Kerzu]] : kavet eo ur vougev baleolitik gant [[Eliette Brunel]], [[Jean-Marie Chauvet]] ha [[Christian Hilaire]] e [[Vallon-Pont-d'Arc]].
=== Azia ===
==== Reter-nesañ ====
* [[10 Du|10 a viz Du]] : anavezet eo [[Koweit]] gant [[Irak|Republik Irak]].
==== Reter-kreiz ====
====Iskevandir indezat====
==== Reter-pellañ ====
=== Afrika ===
* [[6 Ebrel|6 a viz Ebrel]] : lazhet [[Juvenal Habyarimana]], prezidant [[Rwanda]]. Penn-kentañ lazhadeg 800000 [[Tutsi]].
=== Amerikaoù ===
* [[Haiti]] : douaridigezh lu [[Stadoù-Unanet-Amerika]]. Distro [[Jean-Bertrand Aristide]] ha teuzadeg lu ar vro.
==== Norzhamerika ====
===== Stadoù-Unanet =====
==== Suamerika ====
=== Okeania ===
=== Arzoù ha lizhiri ===
==== Livañ ====
====Sonerezh====
==== Lennegezh ====
====Sinema====
=== Skiantoù ha politikerezh ===
* Dizoloadenn an [[darmstadtiom]] hag ar [[roentgeniom]] gant skipailh ar [[fizik]]ourien [[Alamagn|alaman]] Peter Armbruster ha Gottfried Münzenberg, dindan ren Sigurd Hofmann.
=== Armerzh ===
=== Sport ===
* [[13 Meurzh|13 a viz Meurzh]] : tapet rekord [[Bro-C'hall]] er goudor al [[lamm uhel]] (2,35 m) gant ar [[Breizh]]ad [[Jean-Charles Gicquel]], e [[Pariz]].
===A bep seurt/diasur===
== [[:Rummad:Ganedigezhioù 1994|Ganedigezhioù]] ==
Gwelet ivez :''[[:Rummad:Ganedigezhioù 1994]]''
== [[:Rummad:Marvioù 1994|Marvioù]] ==
Gwelet ivez:''[[:Rummad:Marvioù 1994]]''__NOTOC__
[[Rummad:Bloavezhioù]]
[[Rummad:1994]]
pwiamynvbznbblm8xmzdnuwobs8677m
Londrez
0
7913
2199004
2157296
2026-09-01T06:59:41Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2199004
wikitext
text/x-wiki
{{adkas|London}}
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
{{Infobox/Titl|'''Londrez'''|f00|talbenn map|fff}}
|-
!colspan="2"|[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=London¶ms=51_30_26_N_0_7_39_W_region:GB-ENG_type:city 51°30′26″ N, 0°7′39″ W]<hr>
|-
! colspan="2" align="center"|[[Restr:Houses.of.parliament.overall.arp.jpg|250px]]<br>''Houses of Parliamant''<hr>
|-
|'''[[Riez]]'''||{{Rouantelezh-Unanet}}
|-
|'''Bro'''||{{Bro-Saoz}}
|-
| '''Maer'''<br>''(Mayor)''|| Sadiq Khan (Labour)<br>2016-bremañ
|-
|colspan="2"|<hr>
|-
| '''Gorread'''
| 1 572 km²
|-
| '''Uhelder'''
| 20 m
|-
|colspan="2"|<hr>
|-
| '''Poblañs'''<br><small>hep kontoù doubl</small>
|8 961 989 <small> (2021)</small><ref>[https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/datasets/populationestimatesforukenglandandwalesscotlandandnorthernireland ons.gov.uk]</ref>
|-
| '''Stankter'''
|5 701 ann./km²
|-
| '''Kod pellgomz''''
| (44) 20
|- align="center"
|colspan="2"|<hr>[[Restr:ONL (1887) 1.015 - Plan of Roman London.jpg|250px]]<br>Kartenn eus Londrez er mare roman
|}
Kêr-benn [[Bro-Saoz]], ha [[Rouantelezh Unanet Breizh-Veur ha Norzhiwerzhon]] eo '''Londrez''' ([[saozneg]]: ''London'' {{LFE|/ˈlʌndən/}}). Lec'hiet eo war riblennoù an [[Tavoez]] (Thames) e gevred ar vro; houmañ eo al lodenn binvidikañ eus ar rouantelezh. Tolpet ez eus tro-dro d'ar gêr war-dro 8 milion a annezidi (Londreziz o anv). Rannet eo an tolpad-kêr etre 32 ''boroughs'' (= bourc'hioù), mui ar ''City'' (Keoded). E penn ar [[rouantelezh]] emañ Londrez e meur a savboent. Amañ emañ o chom an [[roll an unpennoù saoz|unpenn]], da lavaret eo ar rouanez ([[Elizabeth II]], hiziv) hag he gouarnamant ha dreist-holl ar c'hambroù, [[Ti ar C'humunioù (Rouantelezh-Unanet)|hini ar C'humunioù]] (''the Chamber of Commons'') hag [[Ti al Lorded|hini al Lorded]] (''The Chamber of Lords''). Sez ar galloud arc'hant eo ivez p'eo ar ''City'' an eil plas goude [[New York]]. Porzh pennañ [[Breizh-Veur]] eo ivez.
== Anv ==
Testeniekaet eo ar stumm [[latin]] ''Londinium'' er {{Iañ kantved}} GJK<ref name="Mills">{{en}} Mills, A.D. : ''Dictionary of London place names'', Oxford University Press, 2001 {{ISBN|978-0-19-280106-7}}</ref> ; ''Londinio'', "e Londrez", a lenner war dablezennoù [[Impalaeriezh roman|roman]] dornskrivet bet kavet e kêr<ref>{{en}} [https://www.bbc.com/news/uk-england-london-36415563 ''UK's oldest hand-written document 'at Roman London dig' '', BBC, 01/06/2016]</ref>.<br>
Meur a zisplegadenn zo bet kinniget a-hed an amzer, an hini gentañ gant [[Jafrez Menoe|Geoffrey of Monmouth]] en e ''[[Historia Regum Britanniae]]'' (''c''. [[1136]])<ref name="Mills" />{{,}}<ref>{{en}} [https://londonist.com/2014/01/how-london-got-its-name ''How London Got Its Name'', Londonist, 11/02/2022]</ref>.<br>
Goude dielfennañ stummadur hag emdroadur ar stummoù paotañ (''Londinium'' e latin, ''Lunden'' en [[hensaozneg]] ha ''Llundain'' e [[kembraeg]]) ez eus bet kenemglev evit disklêriañ ez eo deuet an anv eus ar [[predeneg]] ; emeur bremañ o klask adkavout ar stumm [[Kelted|keltiek]] orin, a vefe *[''Lōndonjon''] pe un anv tost, alese ar stumm latin hag an holl stummoù arall a anaver<ref name="Bynon">{{en}} Bynon, Theodora (2015) : ''London's Name'', [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1467-968X.12064 The Philological Society]</ref>.
E-keñver ster an anv-lec'h, ar [[yezhoniezh|yezhoniour]] Richard Coates a ginnigas e [[1998]] ur wrizienn rakkeltiek war dachenn an [[douranvadurezh]], *''(p)lowonida'', "stêr re ledan evit bout treuzet war droad", a rafe dave d'ar stêr [[Tavoez|Thames]] pa dreuz kêr ; eus ar wrizienn-se e teufe ar stumm keltiek *''Lowonidonjon''<ref>{{en}} Coates, Richard (1998) : ''A new explanation of the name of London'', [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1467-968X.00027 The Philological Society] </ref>.<br>
Hogen an darn vuiañ eus ar studiadennoù a sav a-du gant un orin keltiek da vat ; labourioù nevesoc'h eget hini R. Coates a ginnig e teufe an anv eus ur wrizienn [[Indezeuropeg|rakindezeuropek]] *''lend<sup>h</sup>''-, "gouelediñ, lakaat da c'houelediñ" <math>+</math> al lostger keltiek *''-injo'' pe *''-onjo'' da verkañ anv ul lec'h, eleze "ul lec'h a vez liñvet a vare da vare gant al lanv" hervez ar yezhoniour [[izelvroat]] Peter Schrijver<ref>Schrijver, Peter : ''Language Contact and the Origins of the Germanic Languages'', Routledgz, 2016 {{ISBN|978-1-138-24537-2}}</ref>{{,}}<ref name="Bynon" />.
=== Mammennoù ===
* [[Klaudios Ptolemaios]] : I, 15, 7 : Londini; II, 3, 12 : Londinium, ur ''polis'' ar c'h-[[Cantiaci]]; VIII, 3, 6 : Londinium
* [[Itinerarium Antonini]], 475<sub>5</sub> (Iter II) : Londinio; 477<sub>10</sub> (Iter VII), 479<sub>10</sub>, 480<sub>8</sub> : Lundinio
* [[Notitia Dignitatum]] XI<sub>37</sub> : Praepositus thesaurum Augustensium (in Bitannis)
* [[Dizanv Ravenna|Ravenna]] 106<sub>50</sub> : Londinium Augusti; 106<sub>38</sub> : Landini<ref name=":0">A.L.F Rivet & Colin Smith : ''The Place-names of Roman Britain''. Batsford Ltd. 1979. Édition 1982.</ref>
=== Enskrivaduroù ===
JRS (?), XLIV (1954), 108 : ul lizher gant Rufus Callusini da Epillicus, war un daolenn goad dizoloet e 1927 : Londinio
JRS (?), L, (1960) : 108-11 : Londini / Ad fanum Isidis : Londrez ... da dempl Isis<ref name=":0" />
=== Skridoù eus an istor hag eus an Iliz ===
* [[Tacitus]], ''Annales'' XIV, 33 : Londinium
* [[Meulbrezegennoù latin|Meulbrezegenn]] VIII, 17, 1, goude J.-K. 297-98, eus Trier ? : Oppidum Londiniense
* Sened Arles, goude J.-K. 314 : Civitate Londiniensi
* [[Ammianus Marcellinus]], XX, I, 3 : Lundinium; XXVII, 8, 7 : ad Lundinium, ''vetus oppidum quod Augustam posteritas appellavit'' = kreñvlec'h kozh hag eo bet anvet (Kêr)-Aogust war-lerc'h; XXVIII, 3, 7 : ''ab Augusta profectus quam veteres appellavere'' Lundinum = Augusta hag ar re gozh e anaveze Lundinium
* [[Stephanus of Byzantium]], o venegiñ Marsian : Lindonium<ref name=":0" />
==Ardamezouriezh==
[[Restr:Blason ville uk Londres.svg|80px]] ''En argant e groaz en gul, ouzh konk kentañ ur c'hleze ivez en gul e veg ouzh kab''.
== Istor ==
[[Restr:Boudicca-char.jpg|thumb|Delwenn arem Boudika e-kichen pont Westminster.]]
Distrujet eo bet Londinium (tan ha lazhadeg veur) e-kerzh emsav [[Boudika]].
Londrez a zo bet distrujet evit un eil gwech war-dro 125-130<ref>Peter Marsden : ''Roman London''. Thames and Hudson Ltd. London. 1980</ref>.
[[Tan-gwall bras Londrez]] a voe un tan-gwall all a zistrujas tost razh kêr Londrez adalek an [[2 a viz Gwengolo]] betek ar [[5 a viz Gwengolo]] [[1666]]. An tan a oa bet e-kreiz kêr Londrez, dreist-holl e-barzh al lodenn enkelc'hiet gant mogerioù kozh eus mare ar Romaned.
== Arkeologiezh ==
<gallery>
London City Wall.jpg|Moger roman Kêr Londrez
London Wall fragment.jpg|
London 01 2013 Roman wall 5329.JPG_
Roman castle london.jpg|
Roman mosaic london.jpg|
</gallery>
==Monumantoù ha traoù heverk==
[[Restr:London_Thames_Sunset_panorama_-_Feb_2008.jpg|thumb|Pont an Tour]]
*Pont Londrez
*Pont an Tour
*[[Palez Buckingham]]
*[[Palez Westminster]] ha [[Big Ben]]
*[[Hyde Park]]
Kalz mirdioù, palieroù ha levraouegoù zo e Londrez, en o zouez ar ''[[British Museum]]'', an ''[[National Gallery Londrez|National Gallery]]'', ar [[Mirdi istor naturel Londrez|Mirdi istor naturel]], an ''[[Tate Modern]]'' hag ar ''[[British Library]]''<ref>{{Liamm web |titl=West End Must Innovate to Renovate, Says Report - - News - Whatsonstage.com |url=https://web.archive.org/web/20110430190446/http://www.whatsonstage.com/index.php?pg=207&story=E8821201275286&title=West+End+Must+Innovate+to+Renovate,+Says+Report |lec'hienn=web.archive.org |deizhiad=2011-04-30 |gwelet d'an=2020-06-17}}.</ref>.
== Arvezioù sevenadur Londrez ==
E karterioù poblek [[Reter Londrez (East End)|Reter Londrez]] e voe e-pad pell arvezioù ur sevenadur dibar dezhañ e-unan. Eno e voe pergen graet gant un doare luc'haj anvet [[cockney]], disheñvel-mat diouzh ar [[Saozneg skoueriek|saoznek skoueriek]].
== Gevelliñ ==
Londrez he deus skoulmet liammoù gant<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20070927235746/http://www.london.gov.uk/mayor/international/city_partnerships/partnerships.jsp ''City Partnerships''], ''[[Greater London Authority]]''.</ref> :
* {{gevelliñ|Berlin|Alamagn|Germany|bloavezh=2000}}
* {{gevelliñ|Moskov|Rusia|Russia|bloavezh=2002}}
* {{gevelliñ|New York|SUA|USA|bloavezh=2001}}
* {{gevelliñ|Pariz|Bro-C'hall|France|bloavezh=2001}}
* {{gevelliñ|Beijing|Sina|China|bloavezh=2006}}<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20120111082202/http://www.gov.cn/misc/2006-04/10/content_250542.htm ''Beijing, London establish sister city ties''], [[Gouarnamant Sina]].</ref>
* {{gevelliñ|Tokyo|Japan|Japan|bloavezh=2006}}
* {{gevelliñ|Varsovia|Polonia|Poland|bloavezh=2006}}
== Levrlennadur ==
* Ian Andrew's : ''Boudicca's Revolt''. Cambridge University Press. 1972 / 1980
* Ordnance Survey : ''Londinium. A descriptive map and guide to Roman London.'' 1980
== Gwelet ivez ==
* [[Londrez Veur]]
== Daveoù ==
{{Daveoù|bannoù=2}}
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:London}}
* {{en}} [http://www.london.gov.uk Greater London Authority].
* [http://www.visitlondon.com/fr Lec'hienn ofisiel an touristelezh e Londrez].
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20170817094859/http://www.buckinghampalace.co.uk/index.php Lec'hienn ofisiel Palez Buckingham].
[[Rummad:Londrez| ]]
[[Rummad:Kêrioù Bro-Saoz]]
[[Rummad:Kêrioù Breizh-Veur]]
[[Rummad:Kêrioù-penn Europa]]
[[Rummad:Rannbarzhioù Bro-Saoz]]
[[Rummad:Pastelloù Dilennel Europat er Rouantelezh-Unanet]]
[[Rummad:Kêrioù distrujet gant ur brezel]]
[[Rummad:Kêrioù distrujet gant un tan-gwall]]
9hn1bm8giqjwk3bkmp8n0epqwyan2kp
Kentelioù an Noz
0
10365
2198988
2137135
2026-08-31T20:08:11Z
Ch. Rogel
46
Kempenn hag ouzhp.
2198988
wikitext
text/x-wiki
{|align="right" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin-left:1em; width:20em; font-size:90%; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; background-color: #CFA0E9"
! colspan="2" style="background-color: #CFA0E9" " |
{| style="background:#CFA0E9" align="center" width="100%"
| padding=15px|
| style="background:#CFA0E9" align="center" width="100%" |<span style="color:"#FEFEFE";"> '''Kentelioù an Noz'''</span>
| padding=15px|
|}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; padding:0.5em;" bgcolor="white"| [[Skeudenn:Logo_kentelio%C3%B9.jpg]]
|-
| '''Krouet e'''
| bgcolor=#FEFEFE|[[1985]]
|-
| '''Sez e'''
| bgcolor=#FEFEFE|[[Naoned]]
|-
| '''Prezidant'''
| bgcolor=#FEFEFE| [[Paul-Henri Morin]]
|-
| '''Izili'''
| bgcolor=#FEFEFE|'''282''' (2015)
|}
'''Kentelioù an Noz''' zo ur [[kengevredigezh|gengevredigezh]] e [[Bro-Naoned]] savet e 1985, dezhi ar pal broudañ kelenn ar brezhoneg hag ober gantañ dre abadennoù ha bodadoù liesseurt. Evel ar [[kreizenn stummañ war ar brezhoneg|c'hreizennoù stummañ war ar brezhoneg]] all eo aet war zu ar micherelaat hag al ledanaat.
==Istor==
E [[1985]] e oa bet savet ar gevredigezh ''Kentelioù an Noz'' gant [[Gweltaz Adeux]], [[Roland Mogn]] ha [[Gwenola Rossinyol]].
E-pad pell ez eus bet graet skol vrezhoneg d'an dud deuet gant kelennerien a-youl-vat o reiñ [[kentel-noz brezhoneg|kentelioù-noz brezhoneg]], e [[Naoned]] hepken.
E [[2001]] e oa aet an traoù kalzik war-raok pa oa bet krouet ur post a-vicher ([[implijad yaouank]]). Dre-se e oa bet ledanaet an dachenn kelenn d'al [[Liger-Atlantel]] a-bezh (eus [[Erbigneg]] betek [[Gored]] e-kichen [[Klison]]) ha divizet e oa bet diorren an obererezhioù tro-dro d'ar brezhoneg (sport, c'hoarioù-dudi, keginañ...).
D'an [[29 Kerzu]] [[2003]] e oa bet dezroet ar [[gratadur Yaouankiz ha Sportoù]] dezhi.
E [[2007]] e oa deuet da vezañ ''Kentelioù an Noz'' ur gengevredigezh goude chañchamant ar statudoù<ref>Meneget e-barzh ar gemennadenn war an distro-skol. Agence Bretagne Presse, 17 Gouere 2007.</ref>, pa voe krouet skourroù lec'hel dindan ar memes merk tro-ha-tro. Krouet eo bet ar gevredigezh "Kentelioù an Noz-Gwinieg" e miz Mezheven 2008 el [[Lavreer-Botorel]], Kentelioù an Noz-[[Chapel-Erzh]] e miz Kerzu 2008, ha "Kentelioù an Noz-[[Gwerzhav]]" e miz Kerzu 2008 ivez. Er bloaz-mañ e voe dilennet bureviad kentañ ar gevredad : [[Katell Leon]], prezidantez, Korin Rotach, besprezidantez, Maxime Malette, besprezidant, [[Visant Roue]], sekretour, Béatrice Menu-Kerforn, bessekretourez ha Jannick Tendron, teñzorourez.
E [[2008]] ez eus bet 17 kelenner oc'h ober skol vrezhoneg da noz pe war an deiz, ha dre se eo ar framm brasañ e Breizh e-keñver niver a gelennerien.
Ouzhpenn stajoù e [[Naoned]] hag er [[ar Poulgwenn|Poulgwenn]] e voe graet he staj kentañ ganti e [[Bro-Raez]], e [[Kerverner-Raez]], d'an [[9 C'hwevrer]] [[2009]].
E [[2010]] e oa 250 ezel gant ar gevredigezh. Krouidigezh ur gevredigezh lec'hel ouzhpenn "Kentelioù an Noz-Ar Groazig".
E [[2011]] : savet eo bet "Kentelioù an Noz-Reudied" ha "Kentelioù an Noz-Kastell-Briant". Digoret ez eus bet kentelioù e [[Nozieg]].
E miz Gouere [[2013]] eo bet dilennet Kevin Caillaud da brezidant, e penn ur c'huzul-merañ cheñchet penn da benn.
En diskar-amzer e voe digoret ur strollad e [[Ankiniz]], brasañ kêr reter Bro-Naoned, evit ar wech kentañ.
E miz Gouere [[2014]] e voe aozet "Pemp troad d'ar maout!" gant ''Kentelioù an Noz''. Ar wech kentañ e oa d'ur c'hamp vakañsoù evit ar vugale a oar brezhoneg bezañ aozet e Bro-Naoned, e [[Gweltaz-Lambrizig]]. E miz Gouere 2015 e voe aozet ar staj adarre : ''E kambr ar stered'' a voe graet anezhañ.
E [[2015]] eo tregont vloaz ''Kentelioù an Noz''. A vloaz da vloaz eo aet ar gevredigezh war vrasaat, rak tost 300 ezel he deus. Gallout a ra ar re-se heuliañ kentelioù sizhuniek (24 c'hentel war 5 live e 2015) pe kemer perzh en obererezhioù niverus aozet ingal.
E miz Gwengolo 2015 e voe roet lañs da gentelioù brezhoneg e [[Santez-Lusenn]], er reter da Naoned, a-drugarez d'ar gevredigezh lec'hel ''Kentelioù an Noz-Santez-Lusenn''.
E [[2016]] e tivizas ar gevredigezh aozañ ur staj ur sizhunvezh evit an dud deuet hag a voe aozet e miz Gouere e [[Sant-Enion-al-Lenn-Veur|Sant-Enion]], war vord al [[Lenn Veur|Lenn-Veur]]. [[Paul-Henri Morin]] zo dilennet da brezidant.
E [[2023]] e kinnig ar gevredigezh kentelioù en [[Naoned]], e [[Sant-Ervlan]], e [[Sant-Nazer]], en [[Antr]], hag el [[Lavreer-Botorel]]<ref>[http://breton-nantes.bzh/index.php/bre/kenteliou/ Kentelioù]</ref>.
==Kentelioù (2023/2024)==
* Live 1: 7 strollad
* Live 2: 2 strollad
* Live 3: 2 strollad
* Kentel Komz: 4 strollad
* Tolpad Koñz: 1 strollad
==Bodadoù hag obererezhioù (2015/2016)==
* Abadennoù tañva (gallaoueg, golf, radio...)
* Bodadoù-komz
* Bodad-lenn
* Bodad-liorzhañ
* Baleadennoù
* Beilhadegoù kontet
* Kamp vakañsoù-hañv evit ar vugale
* Kentelioù kembraeg
* Kentelioù ha stajoù kanañ
* Kentelioù evit prientiñ arnodenn vrezhoneg ar vachelouriezh
* Skol gouren
* ar Skrivadeg, da-geñver Sizhunvezh ar brezhoneg
* Strollad c'hoariva
* Stalioù keginañ
* Tro ha Bistro, evit bodañ an izili en un davarn bep miz
==Kenlabour gant aozaduriuoù all==
* [[Ajañs Sevenadurel Breizhek Liger-Atlantel Morvan Lebesque|ASB 44]], an Ajañs Sevenadurel Breizhek
* [[Yezhoù ha Sevenadur]], kreizenn degemer ha diorren sevenadur Breizh el Liger-Atlantel
* [[Kreizenn Dafar Sevenadurel Keltiek|KDSK]], mediaoueg brezhonek, breizhek ha keltiek diazezet e Sant-Ervlan
* [[Hentoù Breizh]], kevredigezh o lakaat sevenadur Breizh war-wel e Bro Ankiniz
* [[Deskiñ d'An Oadourien|DAO]] (aet da get)
==Prizioù==
* 2003 : Priz rannvroel dazont ar brezhoneg (aozet gant [[Kuzul-rannvro Breizh]] hag [[Ofis ar Brezhoneg]])
* 2004 : Priz al labour a-youl-vat (aozet gant [[Banque populaire|Banque populaire Atlantique]])
* 2005 : Priz rannvroel dazont ar brezhoneg (aozet gant [[Kuzul-rannvro Breizh]] hag [[Ofis ar Brezhoneg]])
== Liammoù diavaez ==
* [http://breton-nantes.bzh/index.php/bre/degemer-mat/ Lec'hienn ofisiel]
== Pennadoù nes ==
* [[Kreizenn stummañ war ar brezhoneg|c'hreizennoù stummañ war ar brezhoneg]]
== Teskad dave ==
* "Langue bretonne : les moins de 40 ans « cherchent à renouer avec leurs racines » à Nantes". E-barzh ''Ouest-France'', 31 Eost 2026.
* [https://abp.bzh/kenteliou-an-noz-fait-sa-rentree--31383 Kentelioù an Noz fait sa rentrée. [[Agence Bretagne Presse]], 10 Gwengolo, 2013]
* https://abp.bzh/o-prientin-distro-skol-he-c-henteliou-brezhoneg-d-an-dud-deuet-eman-kenteliou-an-noz-7519 O prientiñ distro-skol he c'hentelioù brezhoneg d'an dud deuet emañ Kentelioù an Noz. Agence Bretagne Presse, 17 Gouere 2007]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched Breizh}}
[[Rummad:Deskadurezh vrezhonek]]
[[Rummad:Diorren ar brezhoneg]]
[[Rummad:Kevredigezhioù brezhonek]]
[[Rummad:Liger-Atlantel]]
peupr9s614hdzwgvzgxr16vidy910xc
2198994
2198988
2026-08-31T21:23:42Z
Tanjee
563
/* Kenlabour gant aozaduriuoù all */
2198994
wikitext
text/x-wiki
{|align="right" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin-left:1em; width:20em; font-size:90%; border: 1px solid #999; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; background-color: #CFA0E9"
! colspan="2" style="background-color: #CFA0E9" " |
{| style="background:#CFA0E9" align="center" width="100%"
| padding=15px|
| style="background:#CFA0E9" align="center" width="100%" |<span style="color:"#FEFEFE";"> '''Kentelioù an Noz'''</span>
| padding=15px|
|}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; padding:0.5em;" bgcolor="white"| [[Skeudenn:Logo_kentelio%C3%B9.jpg]]
|-
| '''Krouet e'''
| bgcolor=#FEFEFE|[[1985]]
|-
| '''Sez e'''
| bgcolor=#FEFEFE|[[Naoned]]
|-
| '''Prezidant'''
| bgcolor=#FEFEFE| [[Paul-Henri Morin]]
|-
| '''Izili'''
| bgcolor=#FEFEFE|'''282''' (2015)
|}
'''Kentelioù an Noz''' zo ur [[kengevredigezh|gengevredigezh]] e [[Bro-Naoned]] savet e 1985, dezhi ar pal broudañ kelenn ar brezhoneg hag ober gantañ dre abadennoù ha bodadoù liesseurt. Evel ar [[kreizenn stummañ war ar brezhoneg|c'hreizennoù stummañ war ar brezhoneg]] all eo aet war zu ar micherelaat hag al ledanaat.
==Istor==
E [[1985]] e oa bet savet ar gevredigezh ''Kentelioù an Noz'' gant [[Gweltaz Adeux]], [[Roland Mogn]] ha [[Gwenola Rossinyol]].
E-pad pell ez eus bet graet skol vrezhoneg d'an dud deuet gant kelennerien a-youl-vat o reiñ [[kentel-noz brezhoneg|kentelioù-noz brezhoneg]], e [[Naoned]] hepken.
E [[2001]] e oa aet an traoù kalzik war-raok pa oa bet krouet ur post a-vicher ([[implijad yaouank]]). Dre-se e oa bet ledanaet an dachenn kelenn d'al [[Liger-Atlantel]] a-bezh (eus [[Erbigneg]] betek [[Gored]] e-kichen [[Klison]]) ha divizet e oa bet diorren an obererezhioù tro-dro d'ar brezhoneg (sport, c'hoarioù-dudi, keginañ...).
D'an [[29 Kerzu]] [[2003]] e oa bet dezroet ar [[gratadur Yaouankiz ha Sportoù]] dezhi.
E [[2007]] e oa deuet da vezañ ''Kentelioù an Noz'' ur gengevredigezh goude chañchamant ar statudoù<ref>Meneget e-barzh ar gemennadenn war an distro-skol. Agence Bretagne Presse, 17 Gouere 2007.</ref>, pa voe krouet skourroù lec'hel dindan ar memes merk tro-ha-tro. Krouet eo bet ar gevredigezh "Kentelioù an Noz-Gwinieg" e miz Mezheven 2008 el [[Lavreer-Botorel]], Kentelioù an Noz-[[Chapel-Erzh]] e miz Kerzu 2008, ha "Kentelioù an Noz-[[Gwerzhav]]" e miz Kerzu 2008 ivez. Er bloaz-mañ e voe dilennet bureviad kentañ ar gevredad : [[Katell Leon]], prezidantez, Korin Rotach, besprezidantez, Maxime Malette, besprezidant, [[Visant Roue]], sekretour, Béatrice Menu-Kerforn, bessekretourez ha Jannick Tendron, teñzorourez.
E [[2008]] ez eus bet 17 kelenner oc'h ober skol vrezhoneg da noz pe war an deiz, ha dre se eo ar framm brasañ e Breizh e-keñver niver a gelennerien.
Ouzhpenn stajoù e [[Naoned]] hag er [[ar Poulgwenn|Poulgwenn]] e voe graet he staj kentañ ganti e [[Bro-Raez]], e [[Kerverner-Raez]], d'an [[9 C'hwevrer]] [[2009]].
E [[2010]] e oa 250 ezel gant ar gevredigezh. Krouidigezh ur gevredigezh lec'hel ouzhpenn "Kentelioù an Noz-Ar Groazig".
E [[2011]] : savet eo bet "Kentelioù an Noz-Reudied" ha "Kentelioù an Noz-Kastell-Briant". Digoret ez eus bet kentelioù e [[Nozieg]].
E miz Gouere [[2013]] eo bet dilennet Kevin Caillaud da brezidant, e penn ur c'huzul-merañ cheñchet penn da benn.
En diskar-amzer e voe digoret ur strollad e [[Ankiniz]], brasañ kêr reter Bro-Naoned, evit ar wech kentañ.
E miz Gouere [[2014]] e voe aozet "Pemp troad d'ar maout!" gant ''Kentelioù an Noz''. Ar wech kentañ e oa d'ur c'hamp vakañsoù evit ar vugale a oar brezhoneg bezañ aozet e Bro-Naoned, e [[Gweltaz-Lambrizig]]. E miz Gouere 2015 e voe aozet ar staj adarre : ''E kambr ar stered'' a voe graet anezhañ.
E [[2015]] eo tregont vloaz ''Kentelioù an Noz''. A vloaz da vloaz eo aet ar gevredigezh war vrasaat, rak tost 300 ezel he deus. Gallout a ra ar re-se heuliañ kentelioù sizhuniek (24 c'hentel war 5 live e 2015) pe kemer perzh en obererezhioù niverus aozet ingal.
E miz Gwengolo 2015 e voe roet lañs da gentelioù brezhoneg e [[Santez-Lusenn]], er reter da Naoned, a-drugarez d'ar gevredigezh lec'hel ''Kentelioù an Noz-Santez-Lusenn''.
E [[2016]] e tivizas ar gevredigezh aozañ ur staj ur sizhunvezh evit an dud deuet hag a voe aozet e miz Gouere e [[Sant-Enion-al-Lenn-Veur|Sant-Enion]], war vord al [[Lenn Veur|Lenn-Veur]]. [[Paul-Henri Morin]] zo dilennet da brezidant.
E [[2023]] e kinnig ar gevredigezh kentelioù en [[Naoned]], e [[Sant-Ervlan]], e [[Sant-Nazer]], en [[Antr]], hag el [[Lavreer-Botorel]]<ref>[http://breton-nantes.bzh/index.php/bre/kenteliou/ Kentelioù]</ref>.
==Kentelioù (2023/2024)==
* Live 1: 7 strollad
* Live 2: 2 strollad
* Live 3: 2 strollad
* Kentel Komz: 4 strollad
* Tolpad Koñz: 1 strollad
==Bodadoù hag obererezhioù (2015/2016)==
* Abadennoù tañva (gallaoueg, golf, radio...)
* Bodadoù-komz
* Bodad-lenn
* Bodad-liorzhañ
* Baleadennoù
* Beilhadegoù kontet
* Kamp vakañsoù-hañv evit ar vugale
* Kentelioù kembraeg
* Kentelioù ha stajoù kanañ
* Kentelioù evit prientiñ arnodenn vrezhoneg ar vachelouriezh
* Skol gouren
* ar Skrivadeg, da-geñver Sizhunvezh ar brezhoneg
* Strollad c'hoariva
* Stalioù keginañ
* Tro ha Bistro, evit bodañ an izili en un davarn bep miz
==Kenlabour gant aozaduriuoù all==
* [[Ajañs Sevenadurel Breizhek Liger-Atlantel Morvan Lebesque|ASB 44]], an Ajañs Sevenadurel Breizhek
* [[Kreizenn Sevenadurel Yezhoù ha Sevenadur|Yezhoù ha Sevenadur]], kreizenn degemer ha diorren sevenadur Breizh el Liger-Atlantel
* [[Kreizenn Dafar Sevenadurel Keltiek|KDSK]], mediaoueg brezhonek, breizhek ha keltiek diazezet e Sant-Ervlan
* [[Hentoù Breizh]], kevredigezh o lakaat sevenadur Breizh war-wel e Bro Ankiniz
* [[Deskiñ d'An Oadourien|DAO]] (aet da get)
==Prizioù==
* 2003 : Priz rannvroel dazont ar brezhoneg (aozet gant [[Kuzul-rannvro Breizh]] hag [[Ofis ar Brezhoneg]])
* 2004 : Priz al labour a-youl-vat (aozet gant [[Banque populaire|Banque populaire Atlantique]])
* 2005 : Priz rannvroel dazont ar brezhoneg (aozet gant [[Kuzul-rannvro Breizh]] hag [[Ofis ar Brezhoneg]])
== Liammoù diavaez ==
* [http://breton-nantes.bzh/index.php/bre/degemer-mat/ Lec'hienn ofisiel]
== Pennadoù nes ==
* [[Kreizenn stummañ war ar brezhoneg|c'hreizennoù stummañ war ar brezhoneg]]
== Teskad dave ==
* "Langue bretonne : les moins de 40 ans « cherchent à renouer avec leurs racines » à Nantes". E-barzh ''Ouest-France'', 31 Eost 2026.
* [https://abp.bzh/kenteliou-an-noz-fait-sa-rentree--31383 Kentelioù an Noz fait sa rentrée. [[Agence Bretagne Presse]], 10 Gwengolo, 2013]
* https://abp.bzh/o-prientin-distro-skol-he-c-henteliou-brezhoneg-d-an-dud-deuet-eman-kenteliou-an-noz-7519 O prientiñ distro-skol he c'hentelioù brezhoneg d'an dud deuet emañ Kentelioù an Noz. Agence Bretagne Presse, 17 Gouere 2007]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched Breizh}}
[[Rummad:Deskadurezh vrezhonek]]
[[Rummad:Diorren ar brezhoneg]]
[[Rummad:Kevredigezhioù brezhonek]]
[[Rummad:Liger-Atlantel]]
i0ad1y5rag20jigdayznfdgoduavjit
2199013
2198994
2026-09-01T09:37:10Z
Ar choler
52661
HTML
2199013
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
{{Infobox/Titl|Kentelioù an Noz|CFA0E9|talbenn default|000}}
| colspan="2"| [[Restr:Logo_kentelio%C3%B9.jpg|180px|center]]
----
|-
| '''Krouidigezh''' || [[1985]]
|-
| '''Sez''' || [[Naoned]]
|-
| '''Prezidant''' || [[Paul-Henri Morin]]
|-
| '''Izili''' || 282 <small>(2015)</small>
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
| '''Internet''' || [https://breton-nantes.bzh/index.php/bre/degemer-mat/ Kentelioù an Noz]
|}
'''Kentelioù an Noz''' zo ur [[kengevredigezh|gengevredigezh]] e [[Bro-Naoned]] savet e 1985, dezhi ar pal broudañ kelenn ar brezhoneg hag ober gantañ dre abadennoù ha bodadoù liesseurt. Evel ar [[kreizenn stummañ war ar brezhoneg|c'hreizennoù stummañ war ar brezhoneg]] all eo aet war zu ar micherelaat hag al ledanaat.
==Istor==
E [[1985]] e oa bet savet ar gevredigezh ''Kentelioù an Noz'' gant [[Gweltaz Adeux]], [[Roland Mogn]] ha [[Gwenola Rossinyol]].
E-pad pell ez eus bet graet skol vrezhoneg d'an dud deuet gant kelennerien a-youl-vat o reiñ [[kentel-noz brezhoneg|kentelioù-noz brezhoneg]], e [[Naoned]] hepken.
E [[2001]] e oa aet an traoù kalzik war-raok pa oa bet krouet ur post a-vicher ([[implijad yaouank]]). Dre-se e oa bet ledanaet an dachenn kelenn d'al [[Liger-Atlantel]] a-bezh (eus [[Erbigneg]] betek [[Gored]] e-kichen [[Klison]]) ha divizet e oa bet diorren an obererezhioù tro-dro d'ar brezhoneg (sport, c'hoarioù-dudi, keginañ...).
D'an [[29 Kerzu]] [[2003]] e oa bet dezroet ar [[gratadur Yaouankiz ha Sportoù]] dezhi.
E [[2007]] e oa deuet da vezañ ''Kentelioù an Noz'' ur gengevredigezh goude chañchamant ar statudoù<ref>Meneget e-barzh ar gemennadenn war an distro-skol. Agence Bretagne Presse, 17 Gouere 2007.</ref>, pa voe krouet skourroù lec'hel dindan ar memes merk tro-ha-tro. Krouet eo bet ar gevredigezh "Kentelioù an Noz-Gwinieg" e miz Mezheven 2008 el [[Lavreer-Botorel]], Kentelioù an Noz-[[Chapel-Erzh]] e miz Kerzu 2008, ha "Kentelioù an Noz-[[Gwerzhav]]" e miz Kerzu 2008 ivez. Er bloaz-mañ e voe dilennet bureviad kentañ ar gevredad : [[Katell Leon]], prezidantez, Korin Rotach, besprezidantez, Maxime Malette, besprezidant, [[Visant Roue]], sekretour, Béatrice Menu-Kerforn, bessekretourez ha Jannick Tendron, teñzorourez.
E [[2008]] ez eus bet 17 kelenner oc'h ober skol vrezhoneg da noz pe war an deiz, ha dre se eo ar framm brasañ e Breizh e-keñver niver a gelennerien.
Ouzhpenn stajoù e [[Naoned]] hag er [[ar Poulgwenn|Poulgwenn]] e voe graet he staj kentañ ganti e [[Bro-Raez]], e [[Kerverner-Raez]], d'an [[9 C'hwevrer]] [[2009]].
E [[2010]] e oa 250 ezel gant ar gevredigezh. Krouidigezh ur gevredigezh lec'hel ouzhpenn "Kentelioù an Noz-Ar Groazig".
E [[2011]] : savet eo bet "Kentelioù an Noz-Reudied" ha "Kentelioù an Noz-Kastell-Briant". Digoret ez eus bet kentelioù e [[Nozieg]].
E miz Gouere [[2013]] eo bet dilennet Kevin Caillaud da brezidant, e penn ur c'huzul-merañ cheñchet penn da benn.
En diskar-amzer e voe digoret ur strollad e [[Ankiniz]], brasañ kêr reter Bro-Naoned, evit ar wech kentañ.
E miz Gouere [[2014]] e voe aozet "Pemp troad d'ar maout!" gant ''Kentelioù an Noz''. Ar wech kentañ e oa d'ur c'hamp vakañsoù evit ar vugale a oar brezhoneg bezañ aozet e Bro-Naoned, e [[Gweltaz-Lambrizig]]. E miz Gouere 2015 e voe aozet ar staj adarre : ''E kambr ar stered'' a voe graet anezhañ.
E [[2015]] eo tregont vloaz ''Kentelioù an Noz''. A vloaz da vloaz eo aet ar gevredigezh war vrasaat, rak tost 300 ezel he deus. Gallout a ra ar re-se heuliañ kentelioù sizhuniek (24 c'hentel war 5 live e 2015) pe kemer perzh en obererezhioù niverus aozet ingal.
E miz Gwengolo 2015 e voe roet lañs da gentelioù brezhoneg e [[Santez-Lusenn]], er reter da Naoned, a-drugarez d'ar gevredigezh lec'hel ''Kentelioù an Noz-Santez-Lusenn''.
E [[2016]] e tivizas ar gevredigezh aozañ ur staj ur sizhunvezh evit an dud deuet hag a voe aozet e miz Gouere e [[Sant-Enion-al-Lenn-Veur|Sant-Enion]], war vord al [[Lenn Veur|Lenn-Veur]]. [[Paul-Henri Morin]] zo dilennet da brezidant.
E [[2023]] e kinnig ar gevredigezh kentelioù en [[Naoned]], e [[Sant-Ervlan]], e [[Sant-Nazer]], en [[Antr]], hag el [[Lavreer-Botorel]]<ref>[http://breton-nantes.bzh/index.php/bre/kenteliou/ Kentelioù]</ref>.
==Kentelioù (2023/2024)==
* Live 1: 7 strollad
* Live 2: 2 strollad
* Live 3: 2 strollad
* Kentel Komz: 4 strollad
* Tolpad Koñz: 1 strollad
==Bodadoù hag obererezhioù (2015/2016)==
* Abadennoù tañva (gallaoueg, golf, radio...)
* Bodadoù-komz
* Bodad-lenn
* Bodad-liorzhañ
* Baleadennoù
* Beilhadegoù kontet
* Kamp vakañsoù-hañv evit ar vugale
* Kentelioù kembraeg
* Kentelioù ha stajoù kanañ
* Kentelioù evit prientiñ arnodenn vrezhoneg ar vachelouriezh
* Skol gouren
* ar Skrivadeg, da-geñver Sizhunvezh ar brezhoneg
* Strollad c'hoariva
* Stalioù keginañ
* Tro ha Bistro, evit bodañ an izili en un davarn bep miz
==Kenlabour gant aozaduriuoù all==
* [[Ajañs Sevenadurel Breizhek Liger-Atlantel Morvan Lebesque|ASB 44]], an Ajañs Sevenadurel Breizhek
* [[Kreizenn Sevenadurel Yezhoù ha Sevenadur|Yezhoù ha Sevenadur]], kreizenn degemer ha diorren sevenadur Breizh el Liger-Atlantel
* [[Kreizenn Dafar Sevenadurel Keltiek|KDSK]], mediaoueg brezhonek, breizhek ha keltiek diazezet e Sant-Ervlan
* [[Hentoù Breizh]], kevredigezh o lakaat sevenadur Breizh war-wel e Bro Ankiniz
* [[Deskiñ d'An Oadourien|DAO]] (aet da get)
==Prizioù==
* 2003 : Priz rannvroel dazont ar brezhoneg (aozet gant [[Kuzul-rannvro Breizh]] hag [[Ofis ar Brezhoneg]])
* 2004 : Priz al labour a-youl-vat (aozet gant [[Banque populaire|Banque populaire Atlantique]])
* 2005 : Priz rannvroel dazont ar brezhoneg (aozet gant [[Kuzul-rannvro Breizh]] hag [[Ofis ar Brezhoneg]])
== Liammoù diavaez ==
* [http://breton-nantes.bzh/index.php/bre/degemer-mat/ Lec'hienn ofisiel]
== Pennadoù nes ==
* [[Kreizenn stummañ war ar brezhoneg|c'hreizennoù stummañ war ar brezhoneg]]
== Teskad dave ==
* {{fr}} {{cite web|url=https://abp.bzh/kenteliou-an-noz-fait-sa-rentree--31383|title=Kentelioù an Noz fait sa rentrée – Agence Bretagne Presse, 10/09/2013|accessdate=01/09/2026}}
* {{br}} {{cite web|url=https://abp.bzh/o-prientin-distro-skol-he-c-henteliou-brezhoneg-d-an-dud-deuet-eman-kenteliou-an-noz-7519|title=O prientiñ distro-skol he c'hentelioù brezhoneg d'an dud deuet emañ Kentelioù an Noz – Agence Bretagne Presse, 17/07/2007|accessdate=01/09/2026}}
* {{fr}} {{cite web|url=https://www.ouest-france.fr/pays-de-la-loire/nantes-44000/langue-bretonne-les-moins-de-40-ans-cherchent-a-renouer-avec-leurs-racines-a-nantes-dfb7ab30-a210-11f1-a9be-af36b8f2f435|title=Langue bretonne : les moins de 40 ans « cherchent à renouer avec leurs racines » à Nantes – Ouest-France, 31/08/2026|accessdate=01/09/2026}}.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched Breizh}}
[[Rummad:Deskadurezh vrezhonek]]
[[Rummad:Diorren ar brezhoneg]]
[[Rummad:Kevredigezhioù brezhonek]]
[[Rummad:Liger-Atlantel]]
8vzihzv716dpyudelnxe1jecgldognq
Nevez
0
12198
2199011
2104123
2026-09-01T09:30:46Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2199011
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo|Nevez (disheñvelout)}}{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Nevez
| anvOfisiel = ''Névez''
| skeudenn = Chaumières de Kerascoët1.JPG
| alc'hwez = Ti-soul e Keraskoed
| ardamezioù =
| bro = {{Kernev}}
| departamant = {{Penn-ar-Bed}}
| arondisamant = [[Arondisamant Kemper|Kemper]]
| etrekumuniezh = [[Konk-Kerne Tolpad-kêrioù]]
| bro velestradurel = [[Bro Gerne (lezenn Voynet)|Bro Gerne]]
| kanton = [[Kanton Pont-Aven|Pont-Aven]] <small>(betek 2015)</small> <br /> [[Kanton Molan|Molan]] <small>(abaoe 2015)
| insee = 29153
| cp = 29920
| maer = Dominique Guillou
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 25.37
| hedred = -3.78
| ledred = 47.81
| uk =
| ubi = 0
| ubr = 48
| lec'hienn web = {{fr}} [http://www.ville-nevez.com/ ville-nevez.com]
}}
'''Nevez''' (distaget {{LFE|/ˈneo/}}<ref>E Nevez, [[Nizon]], [[Mêlwenn]] ha [[Molan]], "Nevez" pe "Néo/Neo" distaget [ˈneo] pe [ˈne̝o], [http://banque.sonore.breton.free.fr/requete.php5 ''Banque Sonore des Dialectes Bretons'']</ref> pe {{LFE|/ˈnœɥ/}}<ref>E Nevez ha [[Tregon]], "Nevez" pe "Neù/Neu" distaget [ˈnœɥ] pe [ˈnœ̝ˑ], ''Banque Sonore des Dialectes Bretons''</ref>) a zo ur gumun eus [[Bro-Gerne]] e [[kanton Molan]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e mervent [[Breizh]].
== Douaroniezh ==
<div class="center"><gallery>
PorzhKerdrugNevezKerne01.JPG|Porzh Kerdrug.
Port Manech.jpg|Beg ar Vechenn ha Portamaneg.
Névez Raguénez.jpg|An aod-traezh kostez Ragenez.
</gallery></div>
*''Traezhenn Ragenez'', dirak [[Ragenez (Nevez)|Ragenez]], un [[enezennig]] pa deu al [[lanv]].
=== Kumunioù amezek ===
{{Lec'hiadur kêr|kêr=''Nevez''|norzh=[[Pont-Aven]]|reter={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Aven (stêr)|Aven]]''}},<br>[[Rieg]]|kornôg=[[Tregon]]|su={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Meurvor Atlantel]]''}}|gevred={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Meurvor Atlantel]]''}}|mervent={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Meurvor Atlantel]]''}}}}
== Anv ==
* Neuued, {{XIvet}}; Plebe Nevez in pago Treguent, 1038; Negueth, 1240; Nevez, 1296; Neuguet, 1368; Neuguez, 1368; Neguet 1368; Neguez, 1395; Nevez, 1516; 1536; Neues, 1630.<ref>Erwan Vallerie ː ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez - Corpus''. An Here. 1995</ref>
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant Louis Galliot, person, ha Jean Le Calvez ha Le Meur, kureed<ref>[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 53.</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 107 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 3,34% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=681&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Mervel a reas 39 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=681&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
* C'hwec'h gwaz eus Nevez a voe fuzuilhet e miz Gouhere 1944 gant an [[Trede Reich|Alamaned]] e Kerfani e [[Molan]]<ref>[http://www.letelegramme.com/local/finistere-sud/quimperle-concarneau/quimperle/kerfany-les-pins-hommage-aux-21-resistants-fusilles-29-07-2009-488645.php "Le Télégramme", ''Kerfany-les-Pins. Hommage aux 21 résistants fusillés]</ref>.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas pevar milour eus ar gumun e [[1949]]<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=30918 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas ur milour eus ar gumun d’an [[18 a viz Gwengolo]] [[1957]]<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6418830 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<div class="center"><gallery>
Chaumières de Kerascoët2.JPG|Ti-soul e Keraskoed.
Chaumières de Kerascoët3.JPG|Ti-soul e Keraskoed.
Chaumières de Kerascoët4.JPG|Delwenn ouzh siminal un ti-soul e Keraskoed.
Men zao nevez.jpg|Mein-sav Nevez.
Chateau du Hénan.jpg|Kastell Henan.
IlizKatolikNevezKerne01.JPG|Iliz katolik bourc'h Nevez.
</gallery></div>
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn ha kartenn-bost<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=29609 Memorial Genweb]</ref>. Dioueliet e voe d’ar [[17 a viz Gouhere]] [[1921]]<ref>[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/29512/nevez-cimetierecommunal/ Université de Lille]</ref>.
== Poblañs ==
=== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ===
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=3500
|passo1=500
|passo2=200
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|p1=3127
|p2=3111
|p3=2895
|p4=2700
|p5=2574
|p6=2486
|p7=2542
|p8=2717
|mammenn=EBSSA
|bl9=2014|bl10=2019|bl11=2021|p9=2648|p10=2686|p11=2700}}
== Melestradurezh ==
== Tud ==
* François-Marie Pierre, mestr ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1727.
* [[Pierre Tchernia]], sevener ha kinniger gall, bet beziet eno.
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class="wikitable"
|[[Restr:De la Pierre des Salles.png|80px]]
|'''Pierre'''
Aotrounez Henan
|''En aour e ziv dreustell en gul''
|}
== Gevelliñ ==
== Levrlennadur ==
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Névez}}
{{Wikeriadur}}
* {{Fr}} [https://web.archive.org/web/20241128044038/https://ville-nevez.com/ ville-nevez.com], lec'hienn ofisiel ar gumun
* {{br}} [https://web.archive.org/web/20160307075120/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/fra/villes-fiche.asp?insee_ville=29153 Nevez war lec'hienn Geobreizh]
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Kerne]]
[[Rummad:Tud lakaet d'ar marv gant al lu alaman e Kerfani (Molan) e miz Gouhere 1944]]
nuy1rwdbthts7karf5f3sxofztcibmw
1495
0
12451
2198991
2178611
2026-08-31T20:36:36Z
Ziv
76088
([[c:GR|GR]]) [[File:Seminara.jpg]] → [[File:Battle of Seminara, 1495.jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · More precise and not just a meaningless one word name
2198991
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-sire:90%; border-radius:1em;"
|-
| colspan="2" style="text-align:center;"| '''Bloavezhioù'''<br>[[1492]] [[1493]] [[1494]] • '''1495''' • [[1496]] [[1497]] [[1498]]
|-
| colspan="2" style="text-align:center;"| '''Dekvloaziadoù'''<br>[[Bloavezhioù 1470|1470]] [[Bloavezhioù 1480|1480]] • '''[[Bloavezhioù 1490]]''' • [[Bloavezhioù 1500|1500]] [[Bloavezhioù 1510|1510]]
|-
| style="text-align:center;"| '''Kantvedoù'''<br>{{XIVvet kantved}} • '''{{XVvet kantved}}''' • {{XVIvet kantved}}
|-
| style="text-align:center;"| '''Milvedoù'''<br>{{Iañ milved}} • '''{{Eil milved}}''' • {{IIIe milved}}
|}
''Diwar-benn bloavezh '''1495''' an [[deiziadur juluan]] eo ar bajenn-mañ.''
== Darvoudoù ==
=== Europa ===
==== Breizh ====
==== Frañs ====
==== Italia - Rouantelezh Napoli ====
[[File:Battle of Seminara, 1495.jpg|thumb|[[28 a viz Mezheven]] : [[Emgann Seminara (1495)]], engravadur disin, XIXvet kantved]]
[[File:Battle of Fornoue 6 July 1495.jpg|thumb|[[6 a viz Gouhere]] : [[Emgann Fornovo]].]]
*[[Kentañ brezel Italia]]
** [[23 a viz Genver]] e [[Rouantelezh Naplez]] : dilezet ar galloud gant [[Alfonso II Naplez]], ha setu [[Ferdinando II Naplez|Ferdinando II]], lesanvet ''Ferrandino'' (1467-1496), anvet da [[roue Naplez]]<ref>{{fr}} ''Biographie universelle ancienne et moderne, Volume 1'', Michaud, 1854 • [https://books.google.fr/books?id=Bf4-AAAAcAAJ&pg=PA528 En-linenn]</ref>.
** [[28 a viz Genver]] : an arme c'hall o kuitaat [[Roma]] da vont da aloubiñ Rouantelezh Naplez.<ref>{{fr}} Jules de La Pilorgerie : ''Campagne et bulletins de la grande armée d'Italie commandée par Charles VIII, 1494-1495'', V. Forest & É. Grimaud, 1866 • [https://books.google.fr/books?id=jJk4AAAAMAAJ&pg=PA167 En-linenn]</ref>.
** [[22 a viz C'hwevrer]] : erru ar roue [[Charlez VIII a Vro-C'hall]] e [[Naplez]] , gant skoazelloù [[Lodovico Sforza]], Firenze ha [[Girolamo Savonarole]]<ref>{{fr}} Philippe de Comines, Joël Blanchard : ''Mémoires'', Genève, Librairie Droz, 2007 {{ISBN|978-2-600-01080-1}} • [https://books.google.fr/books?id=kaQwwpRk7a8C&pg=PA1347 En-linenn]]</ref>. evit adpiaouiñ gwirioù e familh war Rouantelezh Naplez.
** [[31 a viz Meurzh]] : savet eo [[Kevread Venezia]] a-enep ar C'hallaoued, hag enni emañ [[Republik Venezia]], [[Dugelezh Milano]], [[Masimilian Iañ ar Impalaeriezh Santel]], [[Fernando II Aragon]] hag ar [[pab]] [[Aleksandr VI]]<ref>{{fr}} Maximilian-Samson-Friedrich Schöll : ''Cours d'histoire des Etats Européens, Volume 13'', Gide Fils • [https://books.google.fr/books?id=fS8VAAAAQAAJ&pg=PA288 En-linenn]</ref>. Klask a ra enkañ an arme c'hall er rouantelezh.
** [[10 a viz Mezheven]] : kemeret kêr [[Novara]] gant Lodovico Sforza.
** [[28 a viz Mezheven]] : trec'h eo ar Gall [[Bérault Stuart d'Aubigny|d'Aubigny]] war [[Gonzalvo de Cordoba]] e kentañ [[emgann Seminara (1495)]]<ref>{{en}} Tony Jaques : ''Dictionary of battles and sieges, Volume 3'', Westport (Conn.), Greenwood Publishing Group, 2007 {{ISBN|978-0-313-33539-6}} • [https://books.google.fr/books?id=tW_eEVbVxpEC&pg=PA925 En-linenn]</ref>.
** [[6 a viz Gouhere]] : [[Emgann Fornovo]], ma voe trec'h Charlez VIII war un armead italian.
** [[20 a viz Gouhere]]-[[22 a viz Gwengolo]] : seziz Novara, marv 6 000 den e-touez tud kêr.
** [[9 a viz Here]] : peoc'h Verceil entre Charlez VIII ha Ludovico Sforza.
=== Azia ===
==== Reter-nesañ ====
==== Reter-kreiz ====
==== Reter-pellañ ====
=== Afrika ===
=== Amerikaoù ===
==== Norzhamerika ====
====Suamerika====
=== Okeania ===
=== Arzoù ha lizhiri ===
==== Livañ ====
====Sonerezh====
==== Lennegezh ====
=== Skiantoù ha politikerezh ===
=== Armerzh ===
===A bep seurt/diasur===
== [[:Rummad:Ganedigezhioù 1495|Ganedigezhioù]] ==
Gwelet ivez :''[[:Rummad:Ganedigezhioù 1495]]''
== [[:Rummad:Marvioù 1495|Marvioù]] ==
Gwelet ivez:''[[:Rummad:Marvioù 1495]]''
__NOTOC__
[[Rummad:Bloavezhioù]]
[[Rummad:1495]]
g2p84c36elpvk02fsqvndh95qy13v70
Kendalc'h
0
12671
2199001
2069649
2026-09-01T04:47:56Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2199001
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Ar c'hengevread '''Kendalc'h''' a oa bet savet e fin ar bloavezh [[1950]] e [[Kemper]]. Bleinet e oa bet gant ar rezistant [[Pêr Mokaer]] betek e varv [[1961]]. Bodañ a ra an holl re a zo dedennet gant sevenadur Breizh. [[Polig Montjarret]] a oa bet pennsekretour ar c'hengevread-se.
Dont a reas da vezañ pouezusoc'h-pouezusañ adalek [[1956]] gant donedigezh [[Studierien Yaouank Breizh|Studierien Yaouank Breizh]] ha [[Diazezadur Sevenadurel Breizh |Diazezadur Sevenadurel Breizh]]. Sikouret o doa ar re-se ar frammoù kentañ ([[Bleuñ-Brug]], [[Ar Falz]], [[Bleimor]] ha [[Bodadeg ar Sonerion]]).
==Liammoù diavaez==
*[https://web.archive.org/web/20110425143531/http://www.kendalch.com/ lec'hienn ofisiel]
== Gwelout ivez ==
* [[War 'l Leur]]
* [[Kenleur]]
[[Rummad:Brezhoneg]]
[[Rummad:Dañsoù Breizh]]
[[Rummad:Sonerezh Breizh]]
[[Rummad:Kevredigezhioù sevenadurel Breizh]]
ngndqiqocsc0cawxi826v7qqcae844c
Patrom:Pegement a bennadoù brezhonek e Wikipedia
10
16979
2199012
2197154
2026-09-01T09:36:13Z
Llydawr
145
2199012
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" align="center" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF"
|colspan="13" align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Pegement a bennadoù zo bet savet er Wikipedia brezhonek d'ar c'hentañ deiz eus ar miz <span style="color:#008000;"><small>[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Patrom:Pegement_a_bennadoù_brezhonek_e_Wikipedia&action=submit (kemmañ)]</small><BR />(Renk ar wiki brezhonek da zeiz kentañ ar miz)</span> - <span style="color:#000080;">(Pennadoù bet ouzhpennet e-kerzh ar miz a-raok)</span>
|- align="center"
|Bloaz||width=50|Genver||width=50|C'hwevrer||width=50|Meurzh||width=50|Ebrel||width=50|Mae||width=50|Mezheven||width=50|Gouere||width=50|Eost||width=50|Gwengolo||width=50|Here||width=50|Du||width=50|Kerzu
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2005'''
||49<br>
||56<br><span style="color:#000080;">+7</span>
||91<br><span style="color:#000080;">+35</span>
||135<br><span style="color:#000080;">+44</span>
||227<br><span style="color:#000080;">+92</span>
||363<br><span style="color:#000080;">+136</span>
||468<br><span style="color:#000080;">+105</span>
||638<span style="color:#008000;"> (84)</span><br><span style="color:#000080;">+170</span>
||768<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;">+130</span>
||1 273<span style="color:#008000;"> (70)</span><br><span style="color:#000080;">+505</span>
||1 925<span style="color:#008000;"> (63)</span><br><span style="color:#000080;">+652</span>
||2 512<span style="color:#008000;"> (58)</span><br><span style="color:#000080;">+587</span>
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2006'''
||3 470<span style="color:#008000;"> (57)</span><br><span style="color:#000080;">+958</span>
||4 000<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+530</span>
||4 662<span style="color:#008000;"> (51)</span><br><span style="color:#000080;">+662</span>
||5 652<span style="color:#008000;"> (50)</span><br><span style="color:#000080;">+990</span>
||6 332<span style="color:#008000;"> (50)</span><br><span style="color:#000080;">+680</span>
||6 579<span style="color:#008000;"> (51)</span><br><span style="color:#000080;">+247</span>
||7 208<span style="color:#008000;"> (52)</span><br><span style="color:#000080;">+629</span>
||7 769<span style="color:#008000;"> (50)</span><br><span style="color:#000080;">+561</span>
||8 373<span style="color:#008000;"> (50)</span><br><span style="color:#000080;">+604</span>
||8 944<span style="color:#008000;"> (52)</span><br><span style="color:#000080;">+571</span>
||9 891<span style="color:#008000;"> (51)</span><br><span style="color:#000080;">+947</span>
||10 785<span style="color:#008000;"> (51)</span><br><span style="color:#000080;">+894</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2007'''
||11 220<span style="color:#008000;"> (53)</span><br><span style="color:#000080;">+435</span>
||12 056<span style="color:#008000;"> (54)</span><br><span style="color:#000080;">+836</span>
||12 390<span style="color:#008000;"> (54)</span><br><span style="color:#000080;">+334</span>
||13 010<span style="color:#008000;"> (53)</span><br><span style="color:#000080;">+620</span>
||13 537<span style="color:#008000;"> (54)</span><br><span style="color:#000080;">+527</span>
||14 008<span style="color:#008000;"> (54)</span><br><span style="color:#000080;">+471</span>
||14 393<span style="color:#008000;"> (56)</span><br><span style="color:#000080;">+385</span>
||14 971<span style="color:#008000;"> (56)</span><br><span style="color:#000080;">+578</span>
||15 652<span style="color:#008000;"> (56)</span><br><span style="color:#000080;">+681</span>
||16 416<span style="color:#008000;"> (54)</span><br><span style="color:#000080;">+764</span>
||16 902<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+486</span>
||17 304<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+402</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2008'''
||17 735<span style="color:#008000;"> (54)</span><br><span style="color:#000080;">+431</span>
||18 421<span style="color:#008000;"> (53)</span><br><span style="color:#000080;">+686</span>
||18 874<span style="color:#008000;"> (53)</span><br><span style="color:#000080;">+453</span>
||19 196<span style="color:#008000;"> (54)</span><br><span style="color:#000080;">+322</span>
||19 549<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+353</span>
||19 794<span style="color:#008000;"> (56)</span><br><span style="color:#000080;">+245</span>
||20 190<span style="color:#008000;"> (56)</span><br><span style="color:#000080;">+396</span>
||20 552<span style="color:#008000;"> (56)</span><br><span style="color:#000080;">+362</span>
||20 828<span style="color:#008000;"> (56)</span><br><span style="color:#000080;">+276</span>
||21 195<span style="color:#008000;"> (56)</span><br><span style="color:#000080;">+367</span>
||21 850<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+655</span>
||22 338<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+488</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2009'''
||22 888<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+550</span>
||23 361<span style="color:#008000;"> (56)</span><br><span style="color:#000080;">+473</span>
||23 815<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+454</span>
||24 337<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+522</span>
||24 769<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+432</span>
||25 280<span style="color:#008000;"> (54)</span><br><span style="color:#000080;">+511</span>
||26 653<span style="color:#008000;"> (54)</span><br><span style="color:#000080;">+1373</span>
||27 910<span style="color:#008000;"> (52)</span><br><span style="color:#000080;">+1257</span>
||28 937<span style="color:#008000;"> (52)</span><br><span style="color:#000080;">+1027</span>
||29 544<span style="color:#008000;"> (52)</span><br><span style="color:#000080;">+607</span>
||30 107<span style="color:#008000;"> (52)</span><br><span style="color:#000080;">+563</span>
||30 599<span style="color:#008000;"> (52)</span><br><span style="color:#000080;">+492</span>
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2010'''
||31 100<span style="color:#008000;"> (52)</span><br><span style="color:#000080;">+501</span>
||31 550<span style="color:#008000;"> (52)</span><br><span style="color:#000080;">+450</span>
||31 935<span style="color:#008000;"> (52)</span><br><span style="color:#000080;">+385</span>
||32 563<span style="color:#008000;"> (52)</span><br><span style="color:#000080;">+628</span>
||33 141<span style="color:#008000;"> (54)</span><br><span style="color:#000080;">+578</span>
||33 616<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+475</span>
||34 267<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+651</span>
||34 722<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+455</span>
||35 017<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+295</span>
||35 389<span style="color:#008000;"> (56)</span><br><span style="color:#000080;">+372</span>
||35 746<span style="color:#008000;"> (56)</span><br><span style="color:#000080;">+357</span>
||36 051<span style="color:#008000;"> (56)</span><br><span style="color:#000080;">+305</span>
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2011'''
||36 313<span style="color:#008000;"> (57)</span><br><span style="color:#000080;">+262</span>
||36 686<span style="color:#008000;"> (57)</span><br><span style="color:#000080;">+373</span>
||36 872<span style="color:#008000;"> (57)</span><br><span style="color:#000080;">+176</span>
||37 072<span style="color:#008000;"> (58)</span><br><span style="color:#000080;">+200</span>
||37 301<span style="color:#008000;"> (58)</span><br><span style="color:#000080;">+229</span>
||37 645<span style="color:#008000;"> (59)</span><br><span style="color:#000080;">+344</span>
||38 109<span style="color:#008000;"> (60)</span><br><span style="color:#000080;">+464</span>
||38 543<span style="color:#008000;"> (59)</span><br><span style="color:#000080;">+434</span>
||
||
||39 804<span style="color:#008000;"> (62)</span><br><span style="color:#000080;">+1261</span>
||40 186<span style="color:#008000;"> (62)</span><br><span style="color:#000080;">+382</span>
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2012'''
||40 566<span style="color:#008000;"> (62)</span><br><span style="color:#000080;">+380</span>
||40 770<span style="color:#008000;"> (62)</span><br><span style="color:#000080;">+204</span>
||41 033<span style="color:#008000;"> (62)</span><br><span style="color:#000080;">+263</span>
||
||42 014<span style="color:#008000;"> (62)</span><br><span style="color:#000080;">+981</span>
||42 412<span style="color:#008000;"> (62)</span><br><span style="color:#000080;">+398</span>
||42 894<span style="color:#008000;"> (62)</span><br><span style="color:#000080;">+482</span>
||43 305<span style="color:#008000;"> (62)</span><br><span style="color:#000080;">+411</span>
||43 561<span style="color:#008000;"> (62)</span><br><span style="color:#000080;">+256</span>
||43 783<span style="color:#008000;"> (64)</span><br><span style="color:#000080;">+222</span>
||44 189<span style="color:#008000;"> (64)</span><br><span style="color:#000080;">+406</span>
||44 499<span style="color:#008000;"> (64)</span><br><span style="color:#000080;">+310</span>
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2013'''
||44 717<span style="color:#008000;"> (63)</span><br><span style="color:#000080;">+218</span>
||45 056<span style="color:#008000;"> (64)</span><br><span style="color:#000080;">+339</span>
||45 231<span style="color:#008000;"> (64)</span><br><span style="color:#000080;">+175</span>
||45 397<span style="color:#008000;"> (64)</span><br><span style="color:#000080;">+166</span>
||45 559<span style="color:#008000;"> (64)</span><br><span style="color:#000080;">+162</span>
||45 732<span style="color:#008000;"> (67)</span><br><span style="color:#000080;">+173</span>
||45 977<span style="color:#008000;"> (69)</span><br><span style="color:#000080;">+245</span>
||46 191<span style="color:#008000;"> (69)</span><br><span style="color:#000080;">+214</span>
||46 415<span style="color:#008000;"> (69)</span><br><span style="color:#000080;">+224</span>
||46 648<span style="color:#008000;"> (70)</span><br><span style="color:#000080;">+233</span>
||46 945<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+297</span>
||47 190<span style="color:#008000;"> (70)</span><br><span style="color:#000080;">+245</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2014'''
||47 410<span style="color:#008000;"> (70)</span><br><span style="color:#000080;">+220</span>
||47 605<span style="color:#008000;"> (70)</span><br><span style="color:#000080;">+205</span>
||47 887<span style="color:#008000;"> (70)</span><br><span style="color:#000080;">+282</span>
||48 269<span style="color:#008000;"> (70)</span><br><span style="color:#000080;">+382</span>
||49 083<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+814</span>
||49 392<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+309</span>
||
||50 138<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+746</span>
||50 513<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+375</span>
||50 755<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+242</span>
||51 204<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+449</span>
||51 612<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+408</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2015'''
||52 002<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+390</span>
||52 473<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+471</span>
||53 042<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+569</span>
||53 478<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+436</span>
||53 733<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+255</span>
||53 990<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+257</span>
||54 254<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+354</span>
||54 388<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+134</span>
||54 804<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+416</span>
||55 414<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+610</span>
||55 772<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+358</span>
||56 000<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+228</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2016'''
||56 513<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+513</span>
||57 034<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+521</span>
||57 448<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+414</span>
||57 895<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+447</span>
||58 244<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+349</span>
||58 562<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+318</span>
||58 832<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+270</span>
||59 245<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+413</span>
||59 620<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+375</span>
||59 865<span style="color:#008000;"> (73)</span><br><span style="color:#000080;">+245</span>
||60 210<span style="color:#008000;"> (73)</span><br><span style="color:#000080;">+345</span>
||60 534<span style="color:#008000;"> (73)</span><br><span style="color:#000080;">+324</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2017'''
||60 759<span style="color:#008000;"> (73)</span><br><span style="color:#000080;">+225</span>
||61 064<span style="color:#008000;"> (73)</span><br><span style="color:#000080;">+305</span>
||61 378<span style="color:#008000;"> (74)</span><br><span style="color:#000080;">+314</span>
||61 792<span style="color:#008000;"> (74)</span><br><span style="color:#000080;">+414</span>
||61 972<span style="color:#008000;"> (74)</span><br><span style="color:#000080;">+180</span>
||62 152<span style="color:#008000;"> (74)</span><br><span style="color:#000080;">+180</span>
||62 378<span style="color:#008000;"> (74)</span><br><span style="color:#000080;">+226</span>
||62 602<span style="color:#008000;"> (74)</span><br><span style="color:#000080;">+224</span>
||62 959<span style="color:#008000;"> (74)</span><br><span style="color:#000080;">+357</span>
||63 082<span style="color:#008000;"> (74)</span><br><span style="color:#000080;">+123</span>
||63 230<span style="color:#008000;"> (74)</span><br><span style="color:#000080;">+148</span>
||63 398<span style="color:#008000;"> (74)</span><br><span style="color:#000080;">+168</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2018'''
||63 612<span style="color:#008000;"> (75)</span><br><span style="color:#000080;">+214</span>
||63 779<span style="color:#008000;"> (76)</span><br><span style="color:#000080;">+167</span>
||63 979<span style="color:#008000;"> (76)</span><br><span style="color:#000080;">+200</span>
||64 226<span style="color:#008000;"> (77)</span><br><span style="color:#000080;">+247</span>
||64 485<span style="color:#008000;"> (76)</span><br><span style="color:#000080;">+259</span>
||64 751<span style="color:#008000;"> (76)</span><br><span style="color:#000080;">+266</span>
||64 959<span style="color:#008000;"> (76)</span><br><span style="color:#000080;">+208</span>
||65 160<span style="color:#008000;"> (76)</span><br><span style="color:#000080;">+201</span>
||65 373<span style="color:#008000;"> (76)</span><br><span style="color:#000080;">+213</span>
||65 555<span style="color:#008000;"> (77)</span><br><span style="color:#000080;">+182</span>
||65 686<span style="color:#008000;"> (77)</span><br><span style="color:#000080;">+131</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2019'''
||
||66 163<span style="color:#008000;"> (77)</span><br><span style="color:#000080;">+477</span>
||66 316<span style="color:#008000;"> (77)</span><br><span style="color:#000080;">+163</span>
||66 486<span style="color:#008000;"> (78)</span><br><span style="color:#000080;">+170</span>
||66 633<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;">+147</span>
||66 748<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;">+115</span>
||66 940<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;">+192</span>
||67 031<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;">+91</span>
||67 099<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;">+68</span>
||67 189<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;">+90</span>
||67 307<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;">+118</span>
||67 419<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;">+112</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2020'''
||67 526<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;">+107</span>
||67 664<span style="color:#008000;"> (80)</span><br><span style="color:#000080;">+138</span>
||67 767<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#000080;">+103</span>
||67 865<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#000080;">+98</span>
||68 069<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#000080;">+204</span>
||68 279<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#000080;">+210</span>
||68 409<span style="color:#008000;"> (82)</span><br><span style="color:#000080;">+130</span>
||68 510<span style="color:#008000;"> (82)</span><br><span style="color:#000080;">+101</span>
||68 581<span style="color:#008000;"> (82)</span><br><span style="color:#000080;">+71</span>
||68 657<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#000080;">+76</span>
||68 734<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#000080;">+77</span>
||68 842<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#000080;">+108</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2021'''
||68 981<span style="color:#008000;"> (82)</span><br><span style="color:#000080;">+139</span>
||69 126<span style="color:#008000;"> (82)</span><br><span style="color:#000080;">+145</span>
||69 276<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+150</span>
||69 378<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+102</span>
||69 463<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+85</span>
||69 560<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+97</span>
||69 662<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+102</span>
||69 760<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+98</span>
||69 916<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+156</span>
||70 030<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+114</span>
||70 215<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+185</span>
||70 354<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+139</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2022'''
||70 531<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+177</span>
||70 677<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+146</span>
||70 996<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+319</span>
||71 195<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+199</span>
||71 425<span style="color:#008000;"> (84)</span><br><span style="color:#000080;">+230</span>
||71 629<span style="color:#008000;"> (84)</span><br><span style="color:#000080;">+204</span>
||71 929<span style="color:#008000;"> (84)</span><br><span style="color:#000080;">+300</span>
||72 313<span style="color:#008000;"> (84)</span><br><span style="color:#000080;">+384</span>
||73 044<span style="color:#008000;"> (82)</span><br><span style="color:#000080;">+731</span>
||74 371<span style="color:#008000;"> (82)</span><br><span style="color:#000080;">+1327</span>
||75 287<span style="color:#008000;"> (82)</span><br><span style="color:#000080;">+916</span>
||76 031<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#000080;">+744</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2023'''
||76 793<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#000080;">+762</span>
||77 534<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#000080;">+741</span>
||78 385<span style="color:#008000;"> (82)</span><br><span style="color:#000080;">+851</span>
||78 893<span style="color:#008000;"> (82)</span><br><span style="color:#000080;">+508</span>
||79 484<span style="color:#008000;"> (82)</span><br><span style="color:#000080;" >+591</span>
||
||80 974<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#000080;" >+1490</span>
||82 679<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#00080;" >+1705</span>
||83 253<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#00080;" >+574</span>
||
||84 255<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#008000;" >+1002</span>
||85 189<span style="color:#008000;"> (79) </span><br><span style="color:#008000;" >+934</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2024'''
||85 521<span style="color:#008000;"> (78) </span><br><span style="color:#000080;" >+332</span>
||85 829<span style="color:#008000;"> (78)</span><br><span style="color:#000080;">+308</span>
||86 006<span style="color:#008000;"> (78)</span><br><span style="color:#000080;" >+177</span>
||86 147<span style="color:#008000;"> (78)</span><br><span style="color:#000080;" >+141</span>
||86 261<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;" >+114</span>
||86 416<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;" >+155</span>
||86 501<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;" >+85</span>
||86 606<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;" >+105</span>
||86 729<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;" >+123</span>
||86 930<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;" >+201</span>
||87 079<span style="color:#008000;"> (80)</span><br><span style="color:#000080;" >+149</span>
||87 224<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#000080;" >+145</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2025'''
||87 366<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+142</span>
||87 629<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+263</span>
||87 820<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+191</span>
||88 061<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+241</span>
||88 306<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+245</span>
||88 561<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+255</span>
||88 765<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+204</span>
||88 955<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+190</span>
||89 149<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+194</span>
||89 405<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+256</span>
||89 659<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+254</span>
||89 933<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+274</span>
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2026'''
||90 211<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+278</span>
||90 462<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+251</span>
||90 688<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+226</span>
||90 901<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+213</span>
||91 068<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+167</span>
||91 246<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+178</span>
||91 409<span style="color:#008000;"> (80) </span><br><span style="color:#000080;" >+163</span>
||91 502<span style="color:#008000;"> (80) </span><br><span style="color:#000080;" >+93</span>
||91 602<span style="color:#008000;"> (80) </span><br><span style="color:#000080;" >+100</span>
|}
<noinclude>
[[Rummad:Patromoù]]
</noinclude>
lizt1oe1c2bavnt4edqpo2kwdljnykk
Loeiz XIV (Bro-C'hall)
0
18408
2199003
2136714
2026-09-01T06:54:45Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2199003
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:LouisXIV.jpg|thumb|Loeiz XIV]]
[[Restr:France 1552 to 1798-fr.svg|thumb|Tachennoù dindan rouantelezh Bro-C'hall hag aloubadennoù eus 1552 da 1798]]
[[Restr:La-reale-1679.jpg|thumb|Dileuridi eus ar stad o weladenniñ ar gale "la Réale" e-doug e savidigezh en [[arsanailh]] [[Marseille]]. Taolenn lakaet war gont [[Jean-Baptiste de la Rose]].]]
[[Restr:Louis XIV 1666 Charles le Brun.jpg|thumb|Ar roue ha Colbert gant [[Charles Le Brun]]]]
[[Restr:Claude Bernou Carte de lAmerique septentrionale.jpg|thumb|Kartenn Amerika e 1681]]
[[Restr:Royal Standard of King Louis XIV.svg|thumb|upright|Banniel ar Roue-Heol]]
<div style="text-align:justify;">
'''Loeiz XIV''', badezet evel ''Louis Dieudonné de France'', a oa lesanvet ar ''Roue Heol'' da c'houde, ha ''Loeiz Veur'' ivez. Ganet e oa e [[Saint-Germain-en-Laye]], d'ar [[5 a viz Gwengolo]] [[1638]] ha marvet e [[Versailhez]], d'ar [[1añ a viz Gwengolo]] [[1715]].
Adalek ar 14 a viz Mae [[1643]] e voe [[roll roueed Bro-C'hall|roue Bro-C'hall]] ha [[Roll roueed Navarra|Navarra]], an trede eus [[tiegezh Bourbon]], eus tierniezh ar [[Kapesianed|Gapesianed]].
Loeiz XIV a renas e-pad 72 vloaz, hag eñ an hini eo ar stadrener en deus renet an hirañ war [[Bro-C'hall]].
Bet eo ar c'hoshañ rieg gall zo bet, ha war un dro ar rieg en deus renet ar pellañ en [[Europa]] a-bezh.
Dont a reas Loeiz XIV da vezañ roue un nebeud mizioù goude e bempvet deiz-ha-bloaz, met goude ur vinorelezh ma oa bet skoet-naet e spered gant emsavadeg ar [[Fronde (istor)|Fronde]] ([[1648]]-[[1653]]), ne renas drezañ e-unan ar [[gouarnamant]] nemet adalek marv e [[kentañ maodiern|gentañ maodiern]], ar C’hardinal [[Mazarin]], e [[1661]]. Biskoazh ne gemeras maodiern kentañ ebet goude ha goude marv e [[maodiern|vaodierned]] c'halloudus ([[Jean-Baptiste Colbert|Colbert]] ([[1683]]) ha [[François Michel Le Tellier de Louvois|Louvois]] ([[1691]]) e renas muioc’h mui e-unan.
E-pad e ren edo savidigezh un [[hollveliegezh]] roueel [[Rouantelezh a-berzh Doue|a-berzh Doue]] en he barr, ha hi krog abaoe kantvedoù. Gwelout a reas e aotrouniezh o kreskiñ diharz pa dennas e vad eus diwezh emsavadegoù an noblañsoù, ar [[parlamantidi|barlamantidi]], ar [[protestanted|Brotestanted]] hag ar beizanted hag a rae o reuz er rouantelezh abaoe muioc’h evit ur c’hantved d’an nebeutañ.
Kresket en deus Loeiz XIV tachennad Bro-C’hall hag e c’halloudegezh en Europa. Ren a reas ar brezel hag an diplomatiezh diouzh e c’hoant e-pad meur a aridennad brezelioù european. Lakaat a reas kreñvaat ar c’hêrioù kemeret gant [[Vauban]] a-hed an harzoù. Emañ o heuliañ politikerezh ar "[[prad karrez]]" a dres en-dro bevennoù ar vro. E c’houarnamant a glot gant ur striv diorroadur armerzhel, kenwerzhel ha trevadennel kaset en-dro gant e vaodiern [[Jean-Baptiste Colbert|Colbert]] dreist-holl, hag a zo an tu armerzhel eus strivoù ar C’halloued evit bezañ ar re gentañ. E-doug e ren e oa erru Bro-C’hall er renk kentañ en Europa, pe dost, ha n’eo ket war tachenn ar brezel pe an ekonomiezh hepken met ivez war hini ar sevenadur a-drugarez da dud <!-- figures intellectuelles-->gwarezet gant [[mesenerezh]] ar roue, evel ar skrivagnerien [[Molière]], [[Jean Racine|Racine]], [[Nicolas Boileau|Boileau]], ar soner [[Jean-Baptiste Lully|Lully]], al livourien [[Charles Le Brun|Le Brun]] ha [[Le Nôtre]]. Lod all, muioc’h dizalc’h evel ar barzh [[La Fontaine]], ar prederour [[Blaise Pascal]], an [[Itron Sévigné]], [[La Bruyère]] pe [[Loeiz de Rouvroy, dug Saint-Simon|Saint-Simon]] a reas ivez eus e ren barr ar [[klaselezh|glaselezh]] c'hall.
Ar vuhez speredel en he bleuñv a gresk sked Bro-C’hall, hini e yezh komzet en holl lezioù Europa hag evel just hini e roue. Komzet e vez eus "[[kantved Loeiz XIV]]", hag eñ bev c’hoazh, war batrom kantved [[Perikles]] hag hini [[Augustus]], pe c’hoazh eus ar "[[kantved bras|c’hantved bras]]".
Unan eus oberennoù ar roue zo bet ivez e strivoù evit sevel ur stad kreizennet hag [[hollveliegezh|hollveliek]]. Ren a ra anezhañ e-unan goude [[1682]] adalek [[kastell Versailhez]], zo bet savet war e urzh, hag a zeu da vezañ patrom meur a balez european. Eno e laka e [[noblañs lez]], a redi da vevañ tost dezhañ, da vevañ hervez ur [[reol a-zere]] kemplezh-kenañ. Loeiz XIV a vihanaas levezon ar [[Parlamant]]où, mougañ a reas an emsavadegoù paizanted diwezhañ a-enep an tailhoù, ha derc’hel penn e-pad e ren ouzh ar [[jañsenourien]]. Kemer a reas an diviz da derriñ [[skrid-embann an Naoned]] ([[1685]]). Teñvalaet e voe diwezh e ren hir gant un heuliad emgannoù kollet, naonegezhioù marvus eus [[1693]] betek [[1709]], gant emsavadeg ar brotestanted a roas lañs da [[brezel ar Gamisarded|vrezel ar Gamisarded]], ha gant marvioù en e diegezh. Koulskoude, en desped d’ur feson da welet kozh, ne seblant ket e vije bet rivinet Bro-C’hall gant ar bloavezhioù diwezhañ-se evel ma veze lâret.
Deuet eo Loeiz XIV da vezañ patrom ar roue hollveliek.
== Yaouankiz ==
[[Restr:Louis XIV et Anne d'Autriche.jpg|thumb|Anna Aostria ha Loeiz XIV, pa oa bugel]]
Mab e oa da [[Loeiz XIII]] ha d'e bried [[Anna Aostria (1601-1666)|Anna Aostria]], Loeiz zo frouezh euredoù politikel ha liessevenadurel peogwir e oa gall hag italian e dud-kozh a-berzh tad ( [[Herri IV (Bro-C’hall)|Herri IV]] ha [[Maria de' Medici]]), ha spagnol hag aostrian e dud-kozh a-berzh e vamm ([[Fulup III (Spagn)|Fulup III]] ha [[Marc'harid Aostria (1584-1611)|Marc’harid Aostria]]), daoust dezhe bezañ [[Habsbourged]], o-daou ha kar-tost an eil ouzh egile<ref>C. [[Carretier]] en deus jedet war eizh rummad, orin gwad Loeiz XIV : spagnol (36 %), gall (28 %), german (11 %) hag italian (8 %), ar peurrest zo slavat, saoz, [[savoa]]zat ha lorenat (in F. Bluche, ''Louis XIV'', Paris, Fayard, p 33).</ref>.
Titl ''Kentañ mab Bro-C’hall'' ha hini hengouneloc’h '' [[Daofin (titl)|Daofin ar Viennois]]'' zo bet roet da Loeiz vihan. Anvet eo ''Louis-Dieudonné'' abalamour ma veze sellet ouzh e c’hanedigezh evel ur [[burzhud]]. Tri bloaz warn-ugent a oa e oa ar rouantelezh o c’hortoz anezhi. Pell e oa ne grede ket ken e dad hag e vamm e c’hoarvezfe<ref>Droug ennañ o klevet kement a dud a lez o komz eus ur "burzhud", Loeiz XIII en dije rebarbet "ne oa ket ken bras ur burzhud pa gousk ur pried gant e wreg e rafe ur bugel dezhi". (Claude Dulong, ''Anne d'Autriche'', Gallimard).</ref>.
Daou vloaz goude ganedigezh Loeiz, e c'hoarvezas hini [[Fulup Bro-C'hall (1640-1701)|Fulup]], anvet [[dug Anjou]] da gentañ ha [[dug Orleañs]] goude. Gant an daou vugel e voe pellaet o eontr, [[Gaston Orleañs]], diouzh an tron. Hemañ a oa un irienner-touet ha doujañ a rae [[Armand Jean du Plessis de Richelieu|kardinal Richelieu]], kentañ maodiern [[Loeiz XIII (Bro-C'hall)|Loeiz XIII]], ne renfe ur politikerezh a-du gant an noblañs hag gant an [[Tiegezh Habsburg|Habsbourged]] ma savje war an tron. Ganedigezh dic’hortoz Loeiz a oa un trec’h politikel evit [[Armand Jean du Plessis de Richelieu|Richelieu]].
Pa varvas e dad ez eas ar bugel da roue gant anv Loeiz XIV. Evel ma ne oa ken pemp bloaz, e vamm, [[Anna Aostria (1601-1666)|Anna Aostria]], a zeuas da vezañ [[Rejañs|rejantez]]. Choaz a reas ar [[Giulio Mazzarino|c’hardinal Mazarin]] evel kentañ maodiern, er c’hontrol eus ar pezh a oad engortoz, daoust ma oa kavet fall he choaz gant metoù politikel Bro-C’hall ar mare. Ne blije ket da galz tud gwelet un Italian, kenseurt feal da [[Armand Jean du Plessis de Richelieu|Richelieu]], o ren Bro-C’hall.
=== Deskadurezh ar roue ===
Ouzhpenn e garg a vaodiern, Mazarin, paeron Loeiz XIV, a resevas digant ar rouanez, e miz Meurzh [[1646]], ar garg da gelenn an daofin hag e vreur. Dont a reas da vezañ eta : « ''surintendant au gouvernement et à la conduite de la personne du roi et de celle de M. le duc d'Anjou'' ». En desped da strivoù an digelennerienn disheñvel a oa tutet evit reiñ kentelioù [[latin]], [[istor]], [[matematik]], [[italian]] ha [[tresañ]], Loeiz ne oa ket ur marc’h labour. Met, diouzh skouer Mazarin, an dastumer bras oberennoù arz, Loeiz XIV a blij dezhañ al [[liverezh]], an [[tisaverezh]], ar [[sonerezh]] ha dreis-holl an [[dañs]] a oa ul lodenn a-bouez bras e deskadurezh un denjentil yaouank d’ar c’houlz-se : Lavaret e vez e veze Loeiz o pleustriñ an dañs war-dro div eurvezh bemdez adalek 7 betek 27 vloaz! Plijout a rae kalz dezhañ jiboesat ha c’hoari [[tripod]] ivez.
== Diskennidi ==
{|
|- valign="top"
|style="padding-right:15px;"|[[Restr:Louis XIV of France and his family attributed to Nicolas de Largillière.jpg|thumb|left|Louis XIV hag e diegezh gant [[Nicolas de Largillière|Largillière]]]]
|
Loeiz XIV en deus bet 16 pe 17 bugel gant e vestrezed, hag eizh a voe anavezet gantañ en un doare ofisiel.
;Gant e wreg, [[Maria Tereza Spagn]]
en deus bet 6 bugel (3 merc’h ha 3 mab) ; unan hepken a vevas pelloc’h evit ar vugaleaj.
*[[Loeiz Bro-C’hall (1661-1711)|Loeiz Bro-C’hall]], bugel Bro-C’hall, an Daofin bras ([[1añ a viz Du]] [[1661]] – [[14 a viz Ebrel]] [[1711]])
*Anne-Élisabeth Bro-C’hall, bugel Bro-C’hall ([[18 a viz Du]] [[1662]] – [[30 a viz Kerzu]] [[1662]])
*Marie-Anne Bro-C’hall, bugel Bro-C’hall ([[16 a viz Du]] [[1664]] – [[26 a viz Kerzu]] [[1664]])
*[[Marie-Thérèse Bro-C’hall]], bugel Bro-C’hall, ''la Petite Madame'' ([[2 a viz Genver]] [[1667]] – [[1añ a viz Meurzh]] [[1672]])
*Philippe-Charles Bro-C’hall, bugel Bro-C’hall, Dug Anjou ([[5 a viz Eost]] [[1668]] – [[10 a viz Gouere]] [[1671]])
*Louis-François Bro-C’hall, Bugel Bro-C’hall, Dug Anjou ([[14 a viz Even]] [[1672]] – [[4 a viz Du]] [[1672]])
;Gant an dimezell de La Vallière
* [[Marie Anne Bourbon (1666-1739)|Dimesell Blois]] (1666-1739), dimezet gant [[Loeiz Armand Iañ Bourbon-Conti|priñs Conti]] ;
* [[Loeiz Bourbon, Kont ar Vermandois|Kont ar Vermandois]] (1667-1683).
;Gant an [[itron Montespan]]
* [[Loeiz Auguste Bourbon|Dug ar Maine]] (1670-1736) ;
* [[Louise Françoise Bourbon (1673-1743)|Dimezell an Naoned]] (1673-1743), dimezet gant [[Loeiz III Bourbon-Condé|Dug Bourbon]] ;
* [[Françoise Marie Bourbon (1677-1749)|Dimezell Blois]] (1677-1749), dimezet gant [[Fulub Orleañs (1674-1723)|Fulub Orleañs]], a vo rejant ;
* [[Loeiz Alexandre Bourbon|Kont Toloza]] (1678-1737).
|}
E [[1679]], [[afer an ampoezonoù]] a roas lamm da vat d'an itron Montespan, mestrez ar roue kouezhet e disc’hras dija un nebeud mizioù kent.
== Komzoù ==
* « An dihabaskter da c’hounit a laka atav da vezañ koll. »
* « Diaes a-walc’h eo komz kalz hep komz re. »
</div>
== Levrlennadur ==
;Buhezskridoù
* Yves Marie Bercé, ''Louis XIV'', Cavalier Bleu dastumad Idées reçues, 2005, {{ISBN|2-84670-122-9}}
* Lucien Bély, ''Louis XIV premier d'entre les rois'', Gisserot, dastumad Histoire, 2005, {{ISBN|2-87747-772-X}}
* [[François Bluche]] (1986), ''Louis XIV '', Hachette, dastumad « Pluriel », 1999 {{ISBN|2-01-278987-0}}
* [[Jean-Christian Petitfils]], ''Louis XIV '', Perrin, 2002, {{ISBN|2-235-02314-2}}
* [[Gérard Sabatier]], ''Versailles ou la figure du roi'', Albin Michel, dastumad « Bibliothèque des idées », 1999 {{ISBN|222610472}}
* Béatrix Saule, ''La journée de Louis XIV, 16 Novembre 1700'', Actes Sud.
;Kendastumadennoù
* [[Voltaire]] ([[1751]]), [https://web.archive.org/web/20120204091718/http://www.voltaire-integral.com/Html/00Table/14Loui14.html ''Le siècle de Louis XIV'']
* Olivier Chaline, ''Le règne de Louis XIV'', Flammarion, 2005 {{ISBN|2-08-210518-0}}
* [[Pierre Goubert]], ''Le siècle de Louis XIV'', Livre de Poche, dastumad « Référence », 1998 {{ISBN|2-253-90545-3}}
* Joel Cornette, ''Chronique du règne de Louis XIV '', SEDES, dastumad Regards sur l'Histoire, 1997 {{ISBN|2-7181-9011-6}}
* Hubert Methivier, ''Le siècle de Louis XIV'', PUF, dastumad Que sais-je ?, 1995 {{ISBN|2-253-90545-3}}
* André Corvisier, ''La France de Louis XIV Ordre intérieur et place en Europe'', SEDES, dastumad Regards sur l'Histoire, 1994 {{ISBN|2-7181-3676-6}}
* François Bluche, ''Le temps de Louis XIV'', Hachette, dastumad Vie quotidienne, 1994 {{ISBN|2-01-235105-0}}
* [[Ragnhild Hatton]] (1969), ''L'Époque de Louis XIV '', Flammarion, 1992 (ASIN 2080609904}}
* [[Robert Mandrou]], ''Louis XIV en son temps'', PUF, dastumad Peuples et Civilisations, 1990 {{ISBN|2-13-035864-0}}
;Monografiezhoù
* Faruk Bilici, ''Louis XIV et son projet de conquête d'Istanbul'', Turk Tarih Kurumu, 2004 {{ISBN|975-16-1701-4}}
* Daniel Dessert, [https://web.archive.org/web/20071006003159/http://www.editionscomplexe.com/pages/catalog_detail.php?categoryid=9&bookid=51 ''1661, Louis XIV prend le pouvoir. Naissance d'un mythe ?''], Complexe, dastumad poche, 2000 {{ISBN|2-87027-792-X}}
* [[Hervé Hasquin]], ''Louis XIV face à l'Europe du Nord'', Racines, dastumad Racines de l'Histoire, 1995 {{ISBN|2-87386-390-0}}
* Peter Burke, ''Louis XIV : les stratégies de la gloire'', Seuil, 1998 (1 re édition 1995 {{ISBN|2-02-020638-2}}
* [[Pierre Goubert]] (1970), '' Louis XIV et vingt millions de français'', Hachette, dastumad « Pluriel », 1998 {{ISBN|2-01-278870-X}}
* Jean Meyer, [https://web.archive.org/web/20071026070258/http://www.editionscomplexe.com/pages/catalog_detail.php?categoryid=9&bookid=50 ''1638, La Naissance de Louis XIV ''], Complexe, dastumad Mémoire des siècles, 1989 {{ISBN|2-87027-303-7}}
=== Liammoù diavaez ===
* [https://web.archive.org/web/20120204091718/http://www.voltaire-integral.com/Html/00Table/14Loui14.html Le siècle de Louis XIV] Lervlennadur eus ar c'hentañ.
* [http://nygaard.howards.net/files/4/3803.htm Gwezenn kerentiezh Loeiz XIV]
* [http://fr.rodovid.org/wk/Personne:28595 lignez Louis XIV]
* [https://web.archive.org/web/20070318012928/http://www.canaldumidi.com/Personnages/Louis-14.php Louis XIV], e roll e savidigezh [[Kanol ar C'hreisteiz]].
* [http://doc.geneanet.org/zoom.php?idacte=37985 mortuaj marv Louis XIV]
{| align="center" cellpadding="2" border="2"
|-
| width="30%" align="center" | En e raok<br>'''[[Loeiz XIII (Bro-C’hall)|Loeiz XIII]]'''
| width="40%" align="center" | '''[[Roll ar rouaned c'hall|Roue Bro-C'hall]]<br>Roue Navarra<br />[[Restr:France-Navarre Arms.svg|60px]]<br />[[1643]] – [[1715]]'''
| width="30%" align="center" | War e lerc'h<br>'''[[Loeiz XV (Bro-C'hall)|Loeiz XV]] '''
|}
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Loeiz XIV]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1638|Loeiz XIV Bro-C'hall]]
[[Rummad:Marvioù 1715|Loeiz XIV Bro-C'hall]]
[[Rummad:Istor Bro-C'hall er XVIIvet kantved]]
[[Rummad:Istor Bro-C'hall en XVIIIvet kantved]]
[[Rummad:Rouaned Bro-C'hall]]
[[Rummad:Rouaned Navarra]]
[[Rummad:Tud aet da anaon gant ar brein-krign]]
bqqev9se9j7enqfdzpdopqscmidamnu
İzmir
0
22431
2198985
2188926
2026-08-31T19:54:55Z
Kestenn
14086
/* Tud */
2198985
wikitext
text/x-wiki
{{Kêr Turkia
|anv=İzmir
|Skeudenn=[[Restr:TR Izmir asv2020-02 img30 Konak Clock Tower.jpg|250px]]
|Proviñs=[[İzmir (proviñs)|İzmir]]
|Rannvro= [[Egea (Rannvro)|Egea]]
|Kod post=
|Maer=Aziz Kocaoğlu (2004, 2009) (CHP)
|Vali (prefed)= Mustafa Cahit Kıraç (2007)
|hed=38°26' Norzh
|led=27°09' Reter
|uk=
|gorread=
|gorreadkm²=
|poblañs=
|deiziad-poblañs=
|stankter=
|Lec'hienn internet ar gêr=[http://www.izmir.bel.tr Ti-kêr İzmir]
|Kartenn=[[Restr:İzmir Turkey Provinces locator.gif|300px]]
|Displegadenn=
|}}
'''İzmir''' (إزمير ''İzmir'' e [[turkeg]], Σμύρνη ''Smýrnē'' e [[gresianeg]] modern, Իզմիր, en [[armenianeg]], ''Smirne'' en [[italianeg]], [[Ladino language|Ladino]], Izmir e [[ladinoeg]] hep an i gant ur pik) a zo an trede [[kêr]] e keñver ar [[poblañs|boblañs]] e [[Turkia]] hag ar porzh brasañ goude [[Istanbul|İstanbul]].Emañ e [[Pleg-mor İzmir]] war ar [[Mor Egaios]]. [[Kêr-benn]] proviñs [[İzmir (proviñs)|İzmir]] eo. Rannet eo bet ar gêr etre 9 distrig-meurgêr, i. e. [[Balçova]], [[Bornova]], [[Buca]], [[Çiğli]], [[Gaziemir]], [[Güzelbahçe]], [[Karşıyaka]], [[Konak]] ha [[Narlıdere]]. E [[2000]] eo bet jedet ur boblañs 2 409 000 annezad ha 3 500 000 e [[2005]].
== Gerdarzh ==
[[Restr:TR Izmir asv2020-02 img52 Asansör.jpg|thumb|left|250px|İzmir sellet diwar leurenn ar bignerez foran (an "Asansör") e [[1907]]]]
Anv ez eus eus ar gêriadenn ''Ti-smurna'' war an [[tablezenn]]où Live II dizouaret e lec'h un [[trevadennerezh|trevadenn]] [[Assiria|assirian]] e [[Kültepe]] (hanterenn gentañ an 2vet milved K. J.-K.), met ne c'heller ket bezañ asur ma 'z eus un dave da İzmir. Lod a soñje e c'hellfe bezañ un dave da Smirna, unan eus an [[Amazonez]]ed. Ar meneg gresianek koshañ a zo unan e gresian aeolek, Μύῥρα, ''Mýrrha'' a zo bet kenstur d'an [[gresianeg ionek|ionieg]] ha [[gresianeg attik|attikeg]] Σμύρνη ''Smýrnē'', an daou stumm a vije deuet eus an hini[[rakgresianeg|rakgresianek]], ''*Smúrnā''.
'''Smyrna''' a zo e [[gresianeg]] anv ar [[brousgwez]] ''Myrrha commifera'', ar ''gwez-dindin'', [[ur plant|blantenn]] a zo dezhi ur [[rousin]] frondus anvet ar [[mir (rousin)|mir]] hag a vez kavet er [[Reter-Nesañ]] ha Bis [[Afrika]]. Ar [[Henroma|Romaned]] o deus implijet Smyrna evel anv ar gêr hag e teu İzmir eus ar stumm-se. E [[brezhoneg]] e vez implijet ''Smirn'' evit ar mareoù rakturk.
== Istor ==
=== Ragistor ===
Diwar dizoaladennoù graet e [[2004]] ha [[2005]] e ouzer eo İzmir unan eus ar gêrioù koshañ a zo bet er [[Reter-Nesañ]] p'eo bet kavet roudoù an [[annez]]ioù er bloavezioù - 6500 betek - 4000 hag e c'heller gwelout n'eus ket bet [[spann]] ebet a-hed ar c'hantvedoù.
== Tud ==
* [[Édouard Balladur]], ganet d'an 2 a viz Mae 1929.
[[Rummad:Kêrioù Turkia]]
[[Rummad:Kêrioù distrujet gant un tan-gwall]]
at39lk6vpovlpmomyszxfrek9uyfcka
Platon
0
22751
2199025
2140561
2026-09-01T11:05:36Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2199025
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Plato-raphael.jpg|thumb|Lodenn eus ''[[Skol Aten]]'', gant [[Raffaello]]]]
'''Platon''' (e [[henc'hresianeg]] Πλάτων, ''Plátôn'') a oa ur [[prederouriezh|prederour]] gresian ganet en [[Aten]], e [[-427|427 kent J.-K.]] ha tremenet e [[-348|348 kent J.-K.]]. Lesanvet eo bet « Platon doueel » ha sellet e vez outañ alies evel ouzh unan eus ar c'hentañ prederourien veur eus ar brederouriezh kornôgat. Hervez ur frazenn vrudet gant [[Alfred North Whitehead]], « Ar surañ deskrivadenn hollek eus hengoun european ar brederouriezh zo lâret ez eus anezhi un heuliad notennoù da oberennoù Platon. »<ref>A. N. Whitehead, ''Process and Reality'', 1929</ref>.
Pinvidik-kenañ eo prederouriezh Platon. Seblantout a ra n'eus kudenn pe goulenn ebet na vije bet studiet gantañ. Studiet en deus Platon koulz ar brederouriezh [[politikerezh|politikel]], prederouriezh ar [[buhezegezh|vuhezegezh]], damkaniezh an anaoudegezh, ar [[kosmologiezh|gosmologiezh]] hag ar [[kenedouriezh|genedouriezh]]. Alies c'hoazh e vez breutaet diwar-benn e vennozhioù gant ar brederourien a vremañ. [[Karl Popper]] en deus kavet abeg e kreiz an {{XXvet kantved}} e « komunouriezh Platon », da skouer, tra m'eo bet difennet ar [[platonouriezh|blatonouriezh]] hiziv an deiz koulz gant [[Frege]] ha gant [[Bertrand Russell|Russell]].
Skrivet en devoa diwar-benn [[Sokrates]], e vestr.
== Buhez ==
[[Restr:Plato.png|left|100px|Platon]]
N'eo ket anavezet-mat buhez Platon c'hoazh ; evel evit kalz prederourien all eus an [[henamzer]] e vez diaes alies lakat kemm etre ar pezh a denn d'an [[istor]], d'ar vojenn pe d'ar fistilherezh.
Ganet e oa bet dindan [[arc'honted Aten|arc'honterezh Aminias]], un [[21 a viz Mae]], en [[Aten]], e [[demos]] [[Kollitos]] e [[-428|428]]/[[-427|427]] ha tremen a reas e [[-348|348]] en ur friko eured. Dont a rae eus ur familh brientinien : e dad, Ariston, a embanne diskenn eus diwezhañ roue Aten ([[Kodros]]), hag e vamm, Periktione, a ziskenne eus un Dropides bennak, tost da [[Solon]]. Kenitervez [[Kritias]], unan eus an tregont tirant, e oa ivez.
{{clear}}
=== Stummadur ===
Hervez [[Diogenes Laertios]], e oa Denis, mestr-skol, yezhadurour, kelenner lizherennoù, unan eus vestr Platon. Ariston Argos oa e vestr jimnastik. An hini-mañ en doa lesanvet e skoliad « Platon » abalamour d’e gorf kreñv ( ''platús'' a dalvez « ledan »). Skoliad Teodor Kiren, e vije bet ivez evit ar matematikoù.
Hervez [[Ploutarc'hos|Plutarc’hos]], e oa Platon barrek war ar skiantoù a-zivout ar sonerezh, o vezañ bet skoliad un Draco bennak ha Metellos eus Agrigento. Evit Platon, e oa ar sonerezh un elfenn bennañ aus an deskadurezh.
Resevet n’eus Platon an deskadurezh hengounel a glot gant e statut sokial. Levezonet e oa bet kreñv gant prederourien Ionian avel [[Herakleitos]], Parmenides, Zenon hag Anaksagoras. Goude marv [[Sokrates]], en em stagas Platon ouzh kelennadurezh [[Pythagoras]].
E-pad e stummadur en doa bet Isokrates evel studier.
=== Platon hag ar vuhez politikel ===
Dre e orin, tost eo Platon ouzh ar strollad oligarkek, daoust m’en dispriz anezhañ. E-barzh ''ar Republik'' e sell ouzh ar politikerezh evel un enor, dlead uhelañ ur geodedad-vat hag sevenidigezh ar vuhez prederouriezhel.
Koulskoude, dilezet en doa Platon abred-tre ar vuhez bolitikel. Kemeret en doa prezh e gouarnamant an Tregont Tirant , ur gouarnamant despotek a gasas da benn tost da 1 500 lazhadeg. Nec’het en defe ar vuhez foran, dismegañset gant reuz ha fluor ar strolladoù.
=== Krouidigezh an Akademiezh hag enkadenn speredel ===
Kroui a ra Platon e 387 kent J.-K. e [[Aten (henamzer)|Aten]] ur skol anvet « [[Akademiezh (Platon)|Akademiezh]] », hervez skouer ar pitagoriisianed. Kelenn a reas eno e-pad daou-ugent vloaz. Evel [[Pythagoras]], Platon a soñj emañ ar [[Matematik|matematikoù]] hag der-vras ar [[Prederouriezh|preder]] abstret diazez pep tra, en o zouez ar brederouriezh, ar [[Skiantoniezh|skiantoù]] hag ar moral. E-barzh Akademiezh-se e vez studiet ar skiantoù rik evit prientiñ studi ar brederouriezh. Prederourien brudet a zo bet stummet en Akademiezh, dreist-holl [[Aristoteles]]. Padout a reas ar skol e-pad nav kantved, betek ren an impalaer bizantat Justinian e 529.
War-dro 370 kent J.-K. e tremenas Platon un enkadenn speredel hir pezh e lakas anezhañ da soñjal diwar-benn e deorienn ar Mennozhioù. Dont a ra da vezañ emskiant eus an diaster da tolpad ar Mennozhioù a-grevet, dreist-holl :
* perzh nann-simetrek ar Mennozhioù gant an traoù gwir
** ar c’homunion etre ar Mennozhioù hag ar Mad
Hervez e deorienn ar stummoù pe ar Mennozhioù, eo ar gwerc’helezh haezel un hollad objedoù o kemer perzh en o stummoù digemm. Ar Furm uhelañ zo ar Mat (e galleg : « Bien »), o tolpad ar Reizh, ar Mat (e galleg : « Bon ») hag ar Kaer. Soñj a ra Platon emañ ret d’ar C’heoded ideal bezañ krouet diwar stumm ar Vat absolud.
== Prederouriezh Platon ==
=== Mammennoù preder Platon ===
Barzh e studi diwar-benn Platon, lar a ra ar brederourez [[Simone Weil]] « er c’hontrol d’an holl brederourien all, adlavar a ra Platon bepred n’en deus ijinet netra, n’emañ nemet o heuliañ un hengoun. Awenet eo a-wechoù gant prederourien a-raok hon eus tammoù anezho, hag en deus asimilet o sistemoù barzh ur sintezenn uheloc’h, a-wechoù eus e vestr Sokrates, a-wechoù eus hengounioù gresianek kuzhet n’anavezomp tost nitra dewar-benn nemet gantañ hepken, an hengoun orfek, hengoun kevrinoù eleusin, an hengoun pitagorisian a zo mamm sevenadurezh gresian, ha sur-awalc’h hini hengounioù Egipt ha broioù all ar Reter ».
Eo [[Sokrates]] hag ar sofisted ar re a zeu war wel ar muiañ eus dialogoù Platon. An hini kentañ evel ar c’hendivizer pennañ, an eilourion evel enebourien. N’int ket ar prederouron pe ar skrivagnourion nemeto memestra, dreist-holl gant prederourion a-raok Sokrates, hag [[Homeros]].
=== Sokrates ha Platon ===
Kejadenn [[Sokrates]] ha Platon zo bet pouezus-tre evit emdroadur e breder. E preder Sokrates an hini eo en deus kavet Platon kellid un niver eus e gelennadurezhioù ha pa vefe war dachenn ar vuhezegezh, hini ar brederouriezh politikel pe evit pezh a sell kelennadurezh ar mennozhioù.
Ken bras e oa bet levezon Sokrates war Blaton m'eo bet skrivet oberenn hemañ ziwezhañ en eñvor [[Sokrates]] e vestr, evit ul lodenn vras, evel m'en diskouez dreist-holl ar ''[[Fedon (Platon)|Fedon]]'', ar ''Banvez'' hag ''Apologiezh Sokrates''.
An ere-se ken start a liamm preder Platon zo kaoz ma vez diaes alies lakaat kemm etre Sokrates gwirion an istor ha Sokrates Platon, seul vui ma'z eo skridoù Platon an testenioù pinvidikañ hon eus diwar-benn Sokrates, hag a bell.
== Kenarroud hag doare lavar preder Platon ==
=== Ar c'henarroud filozofel ===
Tennet eo preder Platon eus an endro prederouriezhel lec’h ma vez kavet ar rak-sokrated, ar sofisted, hag ur gouzout hengounel treuzkaset gant ar [[Barzh|varzhed]]. Eo ar gouiziegezh-mañ diazez an deskadurez gresian. Sav a ra Platon e breder a-enep pep hini eus e pretendant a c’houlenn ar ouiziegezh. Klask a ra diskoulmañ an diasterioù preder savet ganto, o kemer lodennoù zo, o stummañ anezho en ur framm nevez, termenet gant an dialektik hag teorienn ar Mennozhioù.
Kinnig a rae ar rak-sokrated teoriennoù an [[natur]], o tisplegañ orin, sevel, aozadur hag dazont ar bed, hep displegañ displegadennoù diazezet war an doueelezh. Evit Platon, an teoriennoù-se n’int ket a-walc’h, rak, dre lakaat ar bed da vezañ un hollad traoù kizidik savet gant elemantoù, ne vez ket displeget an abeg da vezañ hag ne zeu ket a-benn enebiezhoù ontologel hag epistemologel.
Dre vras, diaes eo evit ar brederourien naturel gresian da c’houzout penaos e c’halfe bezañ posubl soñjal ar gwirvoudoù rak n’e zeus stabilded ebet. Eo barzh ar c’henarroud-se e klask Platon kinnig ur diskoulm, evit displegañ ententidigezh ar c’hizid ha gwarantiñ d’an den ur gwir galloud da gouzout.
Diaezamantoù zo evit ar preder gresian evez war dachenn an emzalc’h mad-den, da lavaret eo war dachenn ar moral hag ar politikerezh. Sofisted zo o deus asuret tech c’hoñvañsionoù al lezenn o depantout eus ar youl mab-den hag a zo neuze variant, keñverek, hep gwir diazez all eget gwir ar re greñvañ. Deu a ra da vezañ ar justis un efed a lec’h tennañ. Deu a ra ar vuhez a-grevet da vezañ un emgann padus na c’hell ket bout stabiliet, unvañiet gant talvoudegezh ebet, en un doare da warantiñ peoc’h ha erusted ar c’heodedourien.
Emañ aze c’hoazh Platon o klask un diskoulm evit lakaat un termen d’ar geñveriañ moral, da krouiñ ar bolitikerezh ha da ziazezañ kondisionoù ar geoded reizh. War dachenn ar gouzout hag hini ar moral hag ar bolitikerezh e vez liammet ar c’hudennoù ouzh ar c’hemmoù hag ouzh distabilded ar gwirvoudoù. Diskoulm an diaesterioù-se a c’halfe neuze kemer stumm un hipotezenn ontologel nemetañ, anvet « teorienn ar mennozhioù » (pe ar « Stummoù komprenus »).
Poentoù heñvel ha diforzhioù zo etre an istorourien gresian ha Platon, pez a ziskouez dibarded preder Platon e kreiz ar sevenadur gresian. Evel [[Herodotos]] ha [[Thoukydides]], eo dedennet Platon da gentañ gant aferioù mab-den ha gant ar bolitikerezh, d’un doare ken prederouriezhel eget pez a c’helfe bezañ sokiologel hiziv an deiz. Skeudennaouet eo an dra-se gant e deskrivadur eus gannedigezh ar c’hevredigezhioù e-barzh ''ar Republik'' da skouer. Koulskoude, ne labour ket Platon evel un istoriour hag kemer a ra frankizoù kronologel hag istorel barzh e c’hendivizoù.
Un diforzh prederouriezhel bras zo etre an daou istorour-se hag Platon. Klask a ra Platon ar pezh a zo bepred, pa [[Thoukydides]] hag [[Herodotos]] a skriv diwar-benn gwirvoudoù n’int ket difiñv hag e vo distrujet anezho. O-tri a klask lakaat sklêrijenn war an dont da vezañ, met n’o deus ket ar memes doareoù enklask, nag ar memes abegoù displegañ.
=== Mojenn ===
Hervez Platon, nac’hiñ a ra [[Sokrates]] mojennoù a ziskoueze [[Zeus]] hag an doueed all evel tudennoù hep divez ha diboell. Ar mojenn zo implijet meur a wech gant Platon ; dreist-holl gant e [[alegorienn ar vougev]]. An implij-se, e-keñver deskrivadur ar bed, a vez displeget gant an diaester-mañ : ma ranker, evit anavezout un dra bennak, gouzout an abeg, penaos e c’hellomp anavezout ober krouiñ an abeg-se ?
Eo ober a ouiziegezh skeudenn un ober krouiñ a zo digredus : penaos komz eus orin ar bed amañ ? N’oe ket an ober krouiñ a-us d’an holl brezegennoù reizhel ? Koulskoude e tiskouez an ober krouiñ e c’heller implij ar reizhded. Setu penaos a goulenn Platon penaos komz eus orin ar bed haezel, rak ar ouiziegezh dialektikel o aozañ ar Stummoù komprenus, n’eo ket oberiant amañ. Ne c’hellomp komz a-zivout ar bed dre ur brezegenn a zo heñvel outañ hepken : ur vojenn gredus, liammet ouzh ar pezh a zo poellek. Ziskriv a ra ar vojenn ur bleg dre treuzlec’hiañ darempredoù e vez ijinet gant ar soñj barzh an egor hag an amzer, hep gallout lakaat war-wel en un doare dialektek. Ret oe d’ar vojenn bezañ jubennet hep bezañ basket gant ar gwirvoud. Ret eo treiñ pez ar vojenn en deus tolpet evel divoudoù e darempred mennozhioù.
Diskouezadegoù an hengoun, treuzkas a raont ar mojennoù santimantoù, talvoudoù ha gouiziegezh evit ar gumuniezh a-bezh. Etikel ha politikel eo o pouez. Implij a ra Platon, a-blaen gant ar fed sokiologel-se, ar mojennoù evit treuzkas mennozhioù emaint diaes da zegemer evit lod vrasañ eus an tud, n’emaint ket gwall prederiet gant klask ar wirionez. Ma rank ar reizh kaout ar plas pennañ bepred, gouzout a ra Platon emañ miret ar ouiziegezh gant un elit. Eo ar vojenn un doare da gendrec’hiñ an holl geodedourien da heuliañ ur reolenn pe un dalvoud. Pal pennañ Platon eo mont war zu ar Vat.
== Oberennoù ==
{{Wikimammenn|plato|platon}}
Mont a ra 35 diviz, lizhiri, ul levr termenadurioù ha c'hwec'h diviz apokrif d'ober hollad oberenn Platon.
{| align="center"
|-
! colspan="2" style="padding-right:10px; border-right:1px solid #aaa;"|Divizoù kentañ<hr> !! style="padding-left:10px; padding-right:10px; border-right:1px solid #aaa;"| Divizoù zo diasur o gwirionder<hr> !! style="padding-left:10px;"| Divizoù apokrif<hr>
|- valign="top"
|
* ''[[Alkibiades kentañ]]'' ([http://fr.wikisource.org/wiki/Premier_Alcibiade e galleg])
* ''[[Eil Alkibiades]]'', ([http://fr.wikisource.org/wiki/Second_Alcibiade e galleg])
* ''[[Hippias bihanañ]]'' ([http://fr.wikisource.org/wiki/Le_Second_Hippias e galleg])
* ''[[Eutifron]]'' ([http://fr.wikisource.org/wiki/Euthyphron e galleg])
* ''[[Lac'hes]]'' ([http://fr.wikisource.org/wiki/Lach%C3%A8s e galleg])
* ''[[Karmides]]'' ([http://fr.wikisource.org/wiki/Charmide e galleg])
* ''[[Lisis]]'' ([http://fr.wikisource.org/wiki/Lysis_%28trad._Dacier_et_Grou%29] pe [http://fr.wikisource.org/wiki/Lysis e galleg])
* ''[[Hippias brasañ]]'' ([http://fr.wikisource.org/wiki/Hippias e galleg])
* ''[[Ion (Platon)|Ion]]'' ([http://fr.wikisource.org/wiki/Ion e galleg])
* ''[[Protagoras (Platon)|Protagoras]]'' ([http://fr.wikisource.org/wiki/Protagoras e galleg])
* ''[[Eutidemos]]'' ([http://fr.wikisource.org/wiki/Euthyd%C3%A8me e galleg])
* ''[[Gorgias (Platon)|Gorgias]]'' ([http://fr.wikisource.org/wiki/Gorgias e galleg])
* ''[[Meneksenos]]'' ([http://fr.wikisource.org/wiki/M%C3%A9nex%C3%A8ne e galleg])
* ''[[Menon]]'' ([http://en.wikisource.org/wiki/Meno e saozneg])
* ''[[Kratilos (Platon)|Kratilos]]''
| style="padding-right:10px; border-right:1px solid #aaa;" |
* ''[[Emzifenn Sokrates (Platon)|Emzifenn Sokrates]]'' ([http://fr.wikisource.org/wiki/Apologie_de_Socrate e galleg])
* ''[[Kriton (Platon)|Criton]]'' ([http://fr.wikisource.org/wiki/Criton e galleg])
* ''[[Faidon (Platon)|Faidon]]'' ([http://en.wikisource.org/wiki/Phaedo e saozneg])
* ''[[Ar Banvez]]'' ([http://fr.wikisource.org/wiki/Le_Banquet e galleg])
* ''[[Faidros (Platon)|Faidros]]'' ([http://fr.wikisource.org/wiki/Ph%C3%A8dre_%28Platon%29 e galleg])
* ''[[Ar Republik]]'' ([http://en.wikisource.org/wiki/The_Republic e saozneg])
* « [[Lizher 7|7{{vet}} Lizher]] »
* ''[[Teaitetos (Platon)|Teaitetos]]'' ([http://en.wikisource.org/wiki/Theaetetus e saozneg])
* ''[[Parmenides (Platon)|Parmenides]]'' ([http://en.wikisource.org/wiki/Parmenides e saozneg])
* ''[[Ar Sofist (Platon)|Ar Sofist]]'' ([http://en.wikisource.org/wiki/Sophist e saozneg])
* ''[[Politikerezh (Platon)|Politikerezh]]'' ([http://fr.wikisource.org/wiki/Le_Politique e galleg])
* ''[[Filebos (platon)|Filebos]]''
* ''[[Timaios (Platon)|Timaios]]'' ([http://en.wikisource.org/wiki/Timaeus e saozneg])
* ''[[Kritias (Platon)|Kritias]]'' ([http://en.wikisource.org/wiki/Critias e saozneg])
* ''[[Al Lezennoù (Platon)|Al Lezennoù]]'' ([http://fr.wikisource.org/wiki/Les_Lois e galleg])
| style="padding-right:10px; border-right:1px solid #aaa;" |
* ''Hipparkos'' ([http://fr.wikisource.org/wiki/Hipparque e galleg])
* ''Erostai'' ([http://fr.wikisource.org/wiki/Les_Rivaux e galleg])
* ''Teages'' ([http://fr.wikisource.org/wiki/Th%C3%A9ag%C3%A8s e galleg])
* ''Kleitofon''
* ''Minos''
* ''Epinomis''
* ''Termenadurioù''
|
* ''Aksioc'hos''
* ''Diwar-benn ar Justis''
* ''Diwar-benn ar vertuz''
* ''Demodokos''
* ''Sisifos''
* ''Eriksias''
|}
== Levrlennadur ==
{{Commonscat|Plato|Platon}}
=== Mammennoù kentañ (gresian ha Roman) ===
<div class="references-small">
* [[Apuleius]], ''De Dogmate Platonis'', I. ''Gwelet an destenn orin e [http://www.thelatinlibrary.com/apuleius/apuleius.dog1.shtml Levraoueg Latin ]''.
* [[Aristofanes]], ''Ar gwesped''. ''Gwelet an destenn orin e [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus:text:1999.01.0043:line=1 Programm Perseus ]''.
* [[Aristoteles]], '' [[Metafizik (Aristoteles)|Metafizik]], [http://fr.wikisource.org/wiki/Aristote teir zroidigezh e galleg]] [http://en.wikisource.org/wiki/Metaphysics hag unan e saozneg]. ''Gwelet an destenn orin e [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus:text:1999.01.0051:book=1:section=980a Programm Perseus ]''.
* [[Cicero]], [http://en.wikisource.org/wiki/On_divination ''De Divinatione''], I., e saozneg. ''Gwelet an destenn orin e [http://www.thelatinlibrary.com/cicero/divinatione1.shtml Levraoueg Latin]''.
* [[Diogenes Laertios]], ''Buhez Platon''. ''Troet e saozneg gant [https://web.archive.org/web/20090418070011/http://classicpersuasion.org/pw/diogenes/dlplato.htm C.D. Yonge]''.
* [[Restr:wikisource-logo.svg|15px]] Platon, [http://fr.wikisource.org/wiki/Charmide ''Karmides''] e galleg. Gwelet an destenn orin e [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus:text:1999.01.0175:text=Charm.:section=153a Programm Perseus ].
* [[Restr:wikisource-logo.svg|15px]] Platon, [http://fr.wikisource.org/wiki/Gorgias ''Gorgias''] e galleg. ''Gwelet an destenn orin e [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus:text:1999.01.0177:text=Gorg.:section=447a Programm Perseus ]''.
* [[Restr:wikisource-logo.svg|15px]] Platon, [http://en.wikisource.org/wiki/Parmenides ''Parmenides''] e saozneg. ''Gwelet an destenn orin e [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus:text:1999.01.0173:text=Parm.:section=126a Programm Perseus ]''.
* [[Restr:wikisource-logo.svg|15px]] Platon, [http://en.wikisource.org/wiki/The_Republic ''Ar Republik''], e saozneg. Gwelet an destenn orin e [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0168 Programm Perseus ].
* [[Restr:wikisource-logo.svg|15px]] [[Ploutarc’hos]], [http://en.wikisource.org/wiki/Lives/Pericles « Perikles »], e saozneg. Gwelet an destenn orin e [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus:text:1999.01.0181:text=Per.:chapter=39:section=1 Programm Perseus ].
* [[Restr:wikisource-logo.svg|15px]] [[Toukidides]], [http://en.wikisource.org/wiki/History_of_the_Peloponnesian_War ''Istor Brezel Peloponnesos''], V, VIII, e saozneg. ''Gwelet an destenn orin e [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0199 Programm Perseus ]''.
* [[Ksenofon]], ''[[Memorabilia (Xenophon)|Memorabilia]]''. ''Gwelet an destenn orin e [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus:text:1999.01.0207:book=1:chapter=1:section=1 Programm Perseus ]''.
</div>
=== Studiadennoù ===
* [[Victor Brochard]], ''La Théorie platonicienne de la participation'' ;
* Victor Brochard, ''La Morale de Platon'' ;
* [[Léon Robin]], ''Platon'' ;
* Léon Robin, ''La Théorie platonicienne des Idées et des Nombres d'après Aristote'' ;
* Jean Brun, ''Platon et l'Académie'', PUF, coll. « Que sais-je ? » ;
* [[Alexandre Koyré]], ''Introduction à la lecture de Platon'' ;
* G. Lewis-Rodis, ''Platon'' ;
* [[Karl Popper]], ''La Société ouverte et ses ennemis'' ;
* [[François-Xavier Ajavon]], ''L'Eugénisme de Platon'', L'Harmattan, 2002 ;
* [[Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff|U. von Wilamowitz-Moellendorf]], ''Platon'' ;
* [[Émile Chartier|Alain]], ''Platon''.
Gwelet ivez : [https://web.archive.org/web/20070819163553/http://upr_76.vjf.cnrs.fr/Instruments_travail/Bibliogr_spec/Bibl_plat/BPFrontFrench.html Levrlennadur platonouriezh 1992-1994 gant Luc Brisson].
=== Liammoù diavaez ===
{{Autres projets
|commons=Plato
|s=Platon
|q=Platon
}}
* [https://web.archive.org/web/20070927233806/http://www.wikilivres.info/wiki/index.php/Platon Troidigezhioù Émile Chambry]
* [https://web.archive.org/web/20070817102050/http://www.yves-dorion.com/ Dielfennadurioù oberennoù pennañ Platon]
* [https://web.archive.org/web/20050904215053/http://remacle.org/bloodwolf/philosophes/platon/ Testennoù Platon war lec'hienn P. Remacle]
* [http://www.weblettres.net/languesanc/?page=traductionsg&n=203 Platon - Testennoù]
* [http://www.onelittleangel.com/sagesse/citations/platon.asp Frazennoù ha poltredoù eus Platon]
* [http://plato-dialogues.org/fr/plato.htm Platon hag e zivizoù, gant Bernard Suzanne]
* [https://web.archive.org/web/20070822082521/http://www.systerofnight.net/religion/html/platon.html Kendasumad diwar-benn Platon, diwar-benn kelennadur ar soñjoù hag he emdroadur peurgetket]
* {{en}} [http://www.davemckay.co.uk/philosophy/plato Platon Divizoù klok]
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20070929100653/http://www.platosociety.org/indexfra.html International Plato Society]
* {{en}} [http://www.youtube.com/watch?v=WgPJUTltITk Plato at the Encyclopedia channel] (230 buhezfilm diwar-benn tud veur).
* {{mp3}} [https://web.archive.org/web/20070824155745/http://www.litteratureaudio.com/index.php/2007/04/19/platon-allegorie-de-la-caverne/ Lennadenn eus « parabolenn ar c'hroc'h » da glevet]
* {{mp3}} [https://web.archive.org/web/20070928044048/http://www.litteratureaudio.com/index.php/2007/08/06/platon-le-mythe-der/ Lennadenn eus mojenn Er da glevet]
== Notennoù ==
<references/>
[[Rummad:Istor Henc'hres]]
[[Rummad:Ateniz an Henamzer]]
[[Rummad:Prederourien Hellaz Kozh]]
[[Rummad:Prederourien ar Vvet kantved kt JK]]
[[Rummad:Prederourien ar IVe kantved kt JK]]
[[Rummad:Platon]]
[[Rummad:Henc'hresianed ar Vvet kantved a-raok J.-K.]]
[[Rummad:Henc'hresianed ar IVe kantved a-raok J.-K.]]
kkljv276raem512ghgb1v5mci0rwymc
Artemisia Gentileschi
0
25970
2198981
2055335
2026-08-31T19:36:44Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2198981
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%; text-align:center;"
|-
|[[Restr:Self-portrait as the Allegory of Painting (La Pittura) - Artemisia Gentileschi.jpg|260px]]<br>''[[Emboltred]]''<br><small>[[1638]]-[[1639|39]], Royal Collection, Windsor</small><br>[[Restr:Gentileschi, Artemisia - Signature.svg|260px]]
|}
'''Artemisia Gentileschi''' a oa ul [[livouriezh|livourez]] [[italia]]n eus penn kentañ ar {{XVIIvet kantved}}, ganet e [[Roma]] d'an [[8 a viz Gouhere]] [[1593]] ha marvet e [[1653]], merc'h d'al livour [[Toskana|toskan]] [[Orazio Gentileschi]] (1563-1639). Gwelet eo hiriv evel unan eus gwellañ livourien ar rummad a deuas war-lerc'h [[Caravaggio]] ([[Caravaggisti]] a vez graet eus an arzourien-se) ha levezonet gantañ: treserezh resis, nerzh hag efed, e doare ar [[Arz ar c'hoariva|c'hoariva]], en he zaolennoù.
En un amzer ma ne veze ket degemeret aes ar [[merc'h]]ed e kumuniezh an arzourien eo bet ar vaouez kentañ o tont da vezañ ezel da'n [[Accademia dell'Arte del Disegno]] e [[Firenze]], hag al livourez kentañ anavezet graet ganti [[taolenn]]où [[istor]]el ha [[relijion|relijiel]] pa ne grede den e c'halle ur vaouez livañ traoù a'r seurt-se.
== Buhez ==
=== Roma da gentañ ===
Artemisia Gentileschi a oa ganet e [[Roma]], d'an [[8 a viz Gouhere]] [[1593]]. Bugel kentañ al livour [[Orazio Gentileschi]] e oa. Un arzour brudet e oa he zad, un diskibl d'al livour meur Caravaggio. En e di-labour e krogas Artemisia da livañ, ha diskouez a reas donezonoù brasoc'h eget re he breudeur a veze o labourat en he c'hichen. Deskiñ a reas tresañ, meskañ livioù, ha livañ da vat. Pa oa levezonet doare he zad gant hini Caravaggio e c'hoarvezas kemend-all ganti.
Nemet dornet disheñvel e oa tad ha merc'h. [[Restr:Susanna and the Elders (1610), Artemisia Gentileschi.jpg|left|thumb|200px|'' [[Suzana hag ar gozhidi]] '', Dastumad Schönborn, Pommersfelden]]
Kentañ oberenn Artemisia pa oa 17 vloaz (goude ma kav da dud zo e oa bet skoazellet gant he zad ) a voe '' [[Susanna e i vecchioni]]'' (pe '' Suzana hag ar gozhidi '') e 1610, ur sujed a vo livet ganti meur a wech.
Splann e weler penaos he devoa mestroniet Artemisia naturalouriezh [[Caravaggio]], hep treiñ kein ouzh doare skol [[Bologna]], a oa [[Annibale Carracci]] an arzour pennañ anezhi.
E [[1612]], en desped d'hec'h [[ampartiz]], e voe nac'het outi bezañ degemeret en Akademiezhoù an Arz ha ne oa nemet [[gwaz]]ed enne. D'ar c'houlz-se e oa he zad o labourat gant [[Agostino Tassi]] hag o kinklañ [[bolz]]ioù ''Casino della Rose'' e diabarzh [[palez]] ''Pallavicini Rospigliosi'' e [[Roma]]. Goulennet en doa Orazio Gentileschi ouzh Tassi kelenn e verc'h. E-pad ur [[kentel|gentel]] e voe [[gwallerezh|gwallet]] Artemisia gant Tassi. Da gentañ e prometas ar gwaller dimeziñ da Artemisia, evit reiñ hec'h [[enor]] hag he [[brud]] vat dezhi en-dro, nemet ne sevenas ket e [[gouestl|ouestl]], ken ez eas he zad da ziskleriañ ar gwaller d'ar bennadurezh.
[[Prosez]] a voe, ha 7 miz e padas.
Klevet e voe er prosez edo Tassi en sell da lazhañ e wreg, en devoa pec'het gant e [[c'hoar-gaer]], ha c'hoantaet [[laerezh]] lod eus taolennoù Orazio war ar marc'had.
E-kerzh ar prosez e rankas Artemisia gouzañv un enselladenn eus he [[kourzh|c'hourzh]] hag ar [[jahinerezh]] : gwasket e voe he [[biz]]ied gant un [[turkez|durkez]], un dra spontusoc'h c'hoazh d'ul livourez. Kement-se a voe graet da wiriañ he [[komz|c'homzoù]] hag he zamall. Krediñ a raed neuze e ranke bezañ gwir un istor pa veze adkontet heñvel war-lerc'h un abadenn jahinerezh.
E dibenn ar prosez e voe bac'het Tassi e-pad bloaz ha kaset d'an [[harlu]].
Abaoe dibenn an {{XXvet kantved}} e vez gwelet Artemisia evel un [[haroz]]ez eus [[stourm ar merc'hed]].
Al [[livadur]] ''[[Judit o tibennañ Olofern]]'' (1612-13), diskouezet er [[Museo di Capodimonte]] e [[Naplez]] a sko ar [[spered]] gant an taer ma santer ennañ ar c'hoant da gaout dic'haou war-lerc'h an [[droug]] gouzañvet.
Miz war-lerc'h ar prosez, evit adsevel enor e verc'h, e oa bet aozet gant Orazio he dimeziñ da [[Pierantonio Stiattesi]], un arzour eus [[Firenze]]. Nebeudik goude ez eas an daou arzour yaouank da chom da [[Firenze]], ma voe roet da Artemisia ar [[karg|garg]] da livañ e [[Casa Buonarroti]], ken e teuas da vezañ brudet ha gwarezet gant an tiegezh [[Medici]] ha gant [[Charlez Iañ (Bro-Saoz)]].
D'ar c'houlz-se eo, a greder, e voe livet ganti ''[[Madonna col Bambino]]'' bremañ er [[Galleria Spada]], e [[Roma]].
Pa oant e Firenze, Artemisia ha Pierantonio o doe pevar [[mab]] hag ur verc'h. Ar verc'h hepken avat, Prudenzia hec'h anv, a chomas bev. Gant he mamm ez eas da [[Roma]] e [[1621]] ha goude da [[Naplez]], met war-lerc'h marv he mamm e [[1651]], ne voe ket kaoz eus Prudenzia ken.
=== He buhez e Firenze (1614-1620) ===
[[Restr:GENTILESCHI Judith.jpg|thumb|upright 1.15|''[[Judit]] o tibennañ [[Olofern]]'' (1612-21), eoullivadur war lien 199 x 162 cm [[Galleria degli Uffizi]], Firenze.]]
E Firenze e reas Artemisia berzh bras ken-ken. Hi eo a voe ar vaouez kentañ degemeret en ''Akademiezh an Tresañ''. Daremprediñ a rae arzourien wellañ hec'h amzer, evel [[Cristofano Allori]] ha gounit a reas gwarez tud uhel, ha da gentañ penn hini an [[Roll Duged meur Firenze|Dug Meur]] ''Cosimo II''' [[Medici]] ha dreist-holl hini an Dugez Veur Cristina. Anaout a rae [[Galileo Galilei]] ha kenskrivañ gantañ a reas pell amzer. Priziet e oa hec'h ampartiz gant [[Michelangelo Buonarroti]] yaouankañ (niz da [[Michelangelo]]): pa oa-eñ o kinklañ [[Casa Buonarroti]] savet en enor d'e [[eontr]] e c'houlennas digant Artemisia livañ lodenn [[solier]] [[trepas]] bras al livadurioù.
El livadur e weler un ''alegorienn eus an doug'' ([[:it:Allegoria dell'Inclinazione]]), da lavarout eo an ''donezon naturel'', diskouezet evel ur wreg yaouank noazh o terc'hel ur c'hompas. Krediñ a reer e tenn ar wreg da Artemisia, a oa, hervez testenioù an amzer, ur vaouez kaer-kenedus.
E meur a livadur all ganti e kaver d'he maouezed tres heñvel ouzh hec'h [[emboltred]]où. Alies e felle d'ar re a c'houlenne livadurioù diganti kaout ur skeudenn anezhi, dre ma oa deuet brud dezhi, war un dro evel livourez, evel [[maouez]] e barr he c'hened, hag evel harozez un istor skrijus.
E-touez hec'h oberennoù er prantad-amzer-se emañ ''[[La Conversione della Maddalena]]'' (''Gounidigezh Madalen d'ar Feiz''), ha ''Giuditta con la sua ancella'' ('' [[Judit hag he matezh]] ''), bremañ er [[Palez Pitti]]. Un doare all eus ''[[Giuditta che decapita Oloferne]]'' (''[[Judit o tibennañ Olofern]]'') a voe livet gant Artemisia, brasoc'h eget doare Naplez, bremañ war-ziskouez er [[Galleria degli Uffizi]] e [[Firenze]].
Daoust ma reas berzh gant he labour e Firenze e reas ivez dispignoù bras hag e sammas [[dle]] war he chouk, ouzhpenn kaout bec'h gant he gwaz. Se zo kaoz e rankas distreiñ da Roma er bloavezh [[1621]].
=== Adarre e Roma ha war-lerc'h e Venezia (1621-1630) ===
Degouezhout a eure Artemisia e [[Roma]] er bloavezh en-eeun ma'z eas he zad Orazio aleno da [[Genova]]. Darn a gred ez eas Artemisia di gantañ. Kement-se n'eo ket prouet tamm ebet. Mar deo gwir e oant bet a-gevret eo abalamour da se e vije bet tostoc'h c'hoazh o doare da livañ, ken e vez diaes-bras hiriv c'hoazh lavarout oberennoù an tad diouzh re e verc'h.
Peuzsur eo e chomas Artemisia e Roma da glask un ti ha da sevel he merc'hed. War-lerc'h Prudenzia (ganet war-lerc'h hec'h eured gant Pierantonio Stiattesi) he doe ur verc'h vastard, ganet e 1627. Klask a reas Artemisia deskiñ livañ dezho, met ne deuas ket a-benn.
Doare-livañ [[Caravaggio]] a oa diouzh ar c'hiz da-neuze, petra bennak ma oa marv ar mestr abaoe ur pennad mat, ha ''Caravaggisti'' a veze graet eus e heulierien evel tad Artemisia, pe [[Carlo Saraceni]] (a zistroas da Venezia e 1620), [[Bartolomeo Manfredi]], ha [[Simon Vouet]].
Met doareoù-livañ all a oa memes tra e Roma an amzer-se, hini barok [[Pietro da Cortona]] pe hini klasel [[Carracci]]. Liammet e oa Artemisia ouzh [[Akademiezh an Desiosi]]. Poltredet e voe, ha skrivet e oa war an daolenn ''"Pincturare miraculum invidendum facilius quam imitandum"''. D'ar c'houlz-se e teuas da vezañ mignonez gant [[Cassiano dal Pozzo]], dastumer arzoberennoù ha den a zeskamant. Siwazh dezhi, daoust d'he fersonelezh, d'he darempredoù gant tud uhel, ne gave ket e Roma peadra da vevañ evel a gare. Ne oa priziet ha brudet nemet he foltredoù ha livadurioù diwar-benn merc'hed eus ar [[Bibl]]: n'eo ket diganti e veze goulennet livañ aoterioù, pezh a zegase pell muioc'h a wenneien.
Abalamour d'an diouer a zihelloù n'ouzer ket gwall vat da belec'h ez eas Artemisia d'ar c'houlz-se. Sur eo edo e [[Venezia]] etre 1627 ha 1630, moarvat o klask labour paeet gwell, hag anaout a reer lizheroù ha gwerzennoù ma vez kanet meuleudi d'he labour eno. Start a-walc'h e vez a-wechoù deiziadiñ hec'h oberennoù, met gallout a reer lavarout eo neuze e livas
* [[Ritratto di gonfaloniere (Artemisia Gentileschi)|''Ritratto di gonfaloniere'']] (''Poltred ur Gonfaloniere'', hiziv e [[Bologna]]), unan eus he foltredoù rouez, a ziskouez splann pegen mat e oa dornet
* [[Giuditta con la sua ancella (Artemisia Gentileschi)|''Giuditta con la sua ancella'']], (''Judit hag he matezh''), hiriv en [[Detroit Institute of Arts]]. Splann eo pegen ampart eo o c'hoari gant sklerijenn ha teñvalijenn, ur vestroni par dezhi a gaver ivez gant tud evel [[Gerrit van Honthorst]], [[Trophime Bigot]], ha re all c'hoazh, a oa brudet e kêr Roma d'an ampoent.
Livañ a reas ivez ur ''Venere Dormiente'' (''Gwener kousket''), hiriv e [[Virginia Museum of Fine Arts, Richmond]], hag [[Ester hag Assuerus (Artemisia Gentileschi)|''Ester hag Assuerus '']] a zo war ziskouez er [[Metropolitan Museum of Art]] en kêr [[New York]], testenioù eus ar c'hentelioù war ar sklerijennañ desket e Venezia.
=== Naplez hag ar marevezh e Bro-Saoz (1630-1653) ===
[[Restr:The Martyrdom of St Januarius in the Amphitheatre at Pozzuoli.jpg|thumb|upright 1.15|Merzherinti sant Genaro e [[Pozzuoli]], 1636.]]
E 1630 ez eas Artemisia da chom da [[Naplez]], ur gêr binvidik, enni kalz a stalioù-livourien hag a dud troet gant an arz, da glask labour paeet gwelloc'h. Kalz arzourien arall en he raok, evel [[Caravaggio]], [[Annibale Carracci]], pe ar [[gall]] [[Simon Vouet]], a oa bet o chom e [[Naplez]] e-pad ur pennad, ha da-neuze e oa [[Jusepe de Ribera]], [[Massimo Stanzione]], ha [[Domenichino]] o labourat eno, ha goude c'hoazh e teredo [[Giovanni Lanfranco]] ha kalz re all.
Kentañ taolenn a reas e Naplez eo ''Ar C'heloù Mat'' e Mirdi [[Capodimonte]]. E Naplez e chomas diwar neuze, war-bouez ur veaj da Londrez, hag un nebeud troiadoù all. Un eil bro e voe Naplez da Artemisia. Eno e c'hallas ober war-dro he ziegezh, ha dimeziñ he div verc'h. Lizhiri meuliñ a voe roet dezhi, ha darempredoù mat he doa gant ar besroue, dug Alcalá, hag anaoudegezh a reas gant un toullad arzourien brudet evel [[Massimo Stanzone]], ha gantañ, diouzh a skrivas Bernardo de' Dominici, ur skrivagner eus an XVIIIvet kantved, e krogas da genlabourat gant ur spered a vignoniezh wirion, hag a emglev arzel.
E [[Naplez]], e voe ar wech kentañ da Artemisia labourat war-dro livadurioù en un iliz-veur, hini ''[[San Gennaro nell'anfiteatro di Pozzuoli]]'' (''Sant Genver en amfiteatr Pozzuoli'') e [[Pozzuoli]].
E penn kentañ he chomadenn e Naplez e livas [[Nascita di San Giovanni Battista (Artemisia Gentileschi)|''Nascita di San Giovanni Battista'']] (''Ganedigezh Sant Yann-Vadezour'') a zo bremañ e mirdi ar [[Prado]] e [[Madrid]], ha ''Corisca e il satiro'' (''Corisca hag ar satir''), a zo en un dastumadeg prevez. En oberennoù-se e tiskouez Artemisia ez eo gouest d'ober war-dro danvez nevez hag a bep seurt, ha n'eo ket chom gant ''[[Judit]]'', ''[[Susanna]]'', ''[[Bathsheba]]'', hag an istorioù santel a oa savet he brud warne.
==== E Bro-Saoz ====
E [[1638]] ez eas Artemisia da [[Londrez]] da labourat gant he zad Orazio e lez ar roue saoz [[Charlez Iañ]]. En he zad e voe fiziet livañ un alegorienn, ''Trionfo della pace e delle Arti'' (''Trec'h ar peoc'h hag an Arzoù '') e ti ar rouanez [[Henriette de France]] e [[Greenwich]]. Ha setu tad ha merc'h adarre o labourat en ur gevret, goude ma ne oa ket an abeg nemetañ dezhi: diaes e oa nac'h ur bedadenn digant ar roue, hag arc'hant ha brud a oa da gaout. Prest e oa ar roue Charlez da zrouziviañ arc'hant ar stad evit kaout pennoberennoù, ha dedennet e oa gant brud al livourez, ha kavout a reer en e zastumad personel an ''Autoritratto in veste di Pittura'' ("Emboltred evel alegorienn al livouriezh.").
Mervel a eure Orazio en 1639. Derc'hel a reas Artemisia da labourat hec'h-unan ur pennad, goude ma n'ouzer ket pe oberennoù a voe graet ganti er c'heid amzer-se. Sur eo avat he doa kuitaet Bro-Saoz a-benn 1642, pa grogas ar [[Brezel Diabarzh]]. Goude se n'ouzer ket kalz a dra. E [[1649]] edo e Naplez adarre, o kenskrivañ gant Don Antonio Ruffo of [[Sicily]], he gwarezour e-pad hec'h eil marevezh [[napolitan]]. Hervez he lizher diwezhañ (diwezhañ anavezet) dezhañ e 1650 e live bepred. Soñjet e veze gwechall e oa marvet e 1653, met n'eus ket pell ez eus bet kavet prouenn e veze gourc'hemennet labour diganti e 1654, nemet e veze graet al labour muioc'h-mui gant hec'h eiler Onofrio Palumbo.
Soñjal a reer e varvas gant ar vosenn a gouezhas war Naplez e 1656 hag a skubas eno ur remziad arzourien.
E-touesk oberennoù an amzer-se emañ ''[[Susanna e i vecchioni]]'' (''Suzana hag ar gozhidi'') hiriv e [[Brno]] ha ''Madonna e Bambino con rosario'' (''Gwerc'hez ha Mabig Jezuz gant ur rozera '') hiriv en [[El Escorial]].
== An arzourez ==
[[Restr:Gentileschi_judith1.jpg#file|thumb|upright 1.15|''[[Judit gant he matezh (Artemisia Gentileschi, Firenze)|Judit hag he matezh]] '']]
E 1916 e voe skrivet ''Gentileschi padre e figlia'' (''Gentileschi tad ha merc'h '') gant [[Roberto Longhi]], un [[arzvarnour]] italian a-bouez. Diskuliañ a reas pegen ampart e oa Artemisia Gentileschi e-touez ar g-''Caravaggeschi'' (heulierien [[Caravaggio]]) en hanterenn gentañ ar XVIIvet kantved. Artemisia, eme Longhi, a oa "ar plac'h nemeti en [[Italia]] a ouias biskoazh petra e oa pentañ, livañ, merat, ha traoù ret all ". Diwar-benn ''Judit o lazhañ Holofern'' e skrivas:
<blockquote>Piv e gwirionez a c'halle krediñ e c'halle ul lazhadenn ken kriz ha ken spontus c'hoarvezout war ul lienenn ken gwenn [...] met - tra naturel eo hel lavarout - honnezh a zo ur vaouez euzhus! Gant ur vaouez eo bet livet kement-se?... n'eus netra sadek amañ, er c'hontrol, skoet e vezer o welout pegen diseblant eo al livourez, pa oa gouest da deurel evezh ouzh ar gwad o strinkañ kreñv, ha da ginklañ ar strinkadenn gant div dakennad! Pa laran deoc'h n'on ket evit krediñ! Ha mar plij roit tro d'an itron Schiattesi - anv pried Artemisia - da zibab dorn ar c'hleze ! A-benn ar fin, ne gav ket deoc'h ne glaske Judit nemet mirout a vezañ kousiet gant ar gwad a c'halle labezañ he sae ? Me 'gav din bepred ez eo ur sae eus ti Gentileschi, ar bravañ dilhad en Europa er c'hantved-se, war-lerc'h hini [[Van Dyck]].</blockquote>
War-lerc'h diorroadur studi ar [[benelouriezh|venelouriezh]] e voe kresket an doug da labour Artemisia ha d'he buhez. Gant ar studioù-se e voe diskouezet he foanioù war-lerc'h he bout gwallet, penaos e voe heskinet goude, pegen kreñv e oa he livadurioù diwar-benn harozezed eus ar Bibl, perak e ranked kompren e klaske ar merc'hed diskouez o enebiezh ouzh o stad. En ur studienn e katalog an diskouezadeg "Orazio e Artemisia Gentileschi" a voe e [[Roma]] er bloavezh 2001 (ha war-lerc'h e [[New York]]), e roas Judith W. Mann he soñj, awenet gant ar venelouriezh, diwar-benn Artemisia:
<blockquote>Hervez ur soñj a'r seurt-se ne vije nerzh-krouiñ Artemisia nemet e livañ merc'hed kreñv, ke n'hallfed ket krediñ e raje war-dro skeudennoù relijiel ordinal, evel ur Werc'hez Vari gant he mabig jezuz, pe ur werc'hez o c'hortoz sentus ar C'hemenn; hag ouzhpenn ez eus bet kontet e nac'has an arzourez kemm he doare da livañ ar sujedoù-se da blegañ da c'hoant pratikoù a oa gwazed moarvat. Daou efed zo bet d'ar stereotip: lakaet en deus an arzvarnerien da ziskrediñ diwar-benn piv en doa graet al livadurioù pa ne glotent ket gant ar patrom deskrivet, ha da reiñ nebeutoc'h a dalvoudegezh d'ar re ne glotent ket gant ar c'hliched.</blockquote>
En diwezhañ barnadenn, diwar welout pegen diaes e oa adsevel katalog oberoù Gentileschi tad ha merc'h, ez eus bet klasket ober ul lenn dereatoc'h da labour Artemisia, o terc'hel kont resisoc'h eus al lec'h hag ar mare ma veve ha ma laboure an arzourez, hag eus an dud en-dro dezhi. Gant al lenn nevez-se setu adsavet brud Artemisia evel un arzourez a stourmas pennek, gant he fersonelezh hag he ferzhioù arzel, ouzh ar raksoñjoù a-enep al livourezed. women painters. Kement-se a reas gant un niver a daolennoù ha gant seurtoù livadurioù disheñvel (poltredoù, taolennoù relijiel, taolennoù istorel, korfoù noazh, muntroù) a reas brud dezhi evel un arzourez a live uhel.
Abalamour ma adtaole bep an amzer da livañ taolennoù kriz, evel [[Judit o tibennañ Holofern]], eo temptus krediñ e klaske un dial en taolennoù-se. Koulskoude e kred istorourien zo e klaske c'hoari fin gant he brud war-lerc'h he frosez evit kavout pratikoù en ur marc'had diaes d'ar merc'hed.
== Artemisia ha livourezed all hec'h amzer ==
Bezañ livourez e penn kentañ ar XVIIvet kantved evel Artemisia a oa mont gant un hent diaes da vat, met ne oa ket hec'h-unan. A-raok dezhi, war-dro dibenn ar bloavezhioù 1500 e voe livourezed all a reas berzh.
* [[Sofonisba Anguissola]] (ganet e [[Cremona]] war-dro 1530 - [[Palermo]] war-dro 1625), a voe galvet da vont da [[Spagn]] gant [[Felipe II]], [[roue Spagn]];
* [[Lavinia Fontana]] ([[Bologna]], 1552 - [[Roma]] 1614) a guitaas he c'hêr c'henidik pa voe pedet da vont da labourat da Roma gant ar pab [[Klemañs VIII]]
* [[Fede Galizia]] ([[Milano]] pe [[Trento]], 1578 - Milano 1630) a livas "taolennoù divuhez" hag ur '' [[Judit gant penn Holofern]] ''.
Livourezed all a grogas gant ar vicher pa oa bev Artemisia. N'eo ket ret mont da-heul barnadenn Longhi a lavaras e oa Artemisia "ar vaouez nemeti en Italia a ouie petra e oa livañ", met splann eo ez eo ar gwellañ livourez eus hec'h amzer.
== Artemisia er sevenadur pobl ==
Petra bennak ma oa livourezed arall en oadvezh barok e c'haller lavarout ez eus un dra bennak en arz ha buhez Artemisia Gentileschi a ra un arzourez hoalus anezhi, unan he deus sachet daoulagad warn hec'h oberenn hag he buhez.
* Kentañ romant a voe skrivet diwar-benn Artemisia a voe graet gant [[Anna Banti]], gwreg an arzvarnour Roberto Longhi. Skrivadenn gentañ al levr, echu a-benn 1944, a voe kollet e-pad ar brezel. Tri bloaz goude ec'h adstagas gant al labour, nemet e skrivas ul levr disheñvel e stumm: ur seurt deizlevr eo ''Artemisia'', hag un diviz gant al livourez, da glask kompren ur bersonelezh a gav ken hoalus.
* Tremen 50 vloaz goude, e 1999, e voe ken hoalet all ar skrivagnerez [[Alexandra Lapierre]]. Sevel a reas an oberourez c'hall ur romant ma klask kompren div zremm Artemisia, hini ar vaouez ha hini al livourez. Echuiñ a ra gant menegiñ he darempred gant he zad, ar garantez etreze ha n'eo ket bet bet anzavet splann, hag ur c'hendamouez micherel damguzh.
* Artemisia, ha dreist-holl [[Judit o tibennañ Holofern]], a zo meneget e pezh-c'hoari [[Wendy Wasserstein]], [[The Heidi Chronicles]] (1988), ma weler ar benntudenn Heidi o komz anezhi en ur brezegenn diwar-benn al livourezed en istor. E dibenn ar pezh e vo adverc'het gant Heidi ur plac'hig anvet Judy, un anv a ra dave d'al livadur.
* E 1997 e voe bannet ar film ''Artemisia'', renet gant Agnès Merlet ha c'hoariet gant [[Valentina Cervi]], savet mui pe vui diwar buhez al livourez. Tabut a voe avat dre ma oa bet diskouezet an darempred etre Tassi ha hi evel un afer a garantez e-lec'h un taol gwallerezh. ''The Passion of Artemisia'', gant [[Susan Vreeland]], a zezrevell an darvoud hervez doare un Artemisia Gentileschi o stourm evit ar merc'hed.
== Oberennoù pennañ ==
[[Restr:Artemisia Gentileschi Selfportrait Martyr.jpg|thumb|''Autoritratto come martire (Emboltred evel merzherez) '', 1615, dastumad prevez]]
[[Restr:Artemisia Gentileschi Mary Magdalene Pitti.jpg|thumb|''La Conversione della Maddalena (Distro Madalen)'', 1615-16, [[Palazzo Pitti]], [[Firenze]].]]
* ''[[Susanna e i vecchioni]]'', [[Dastumad Graf von Schönborn]], [[Pommersfelden]], [[1610]]
* ''Madonna col Bambino'' (Ar Werc'hez Vari gant ar Mabig Jezuz), [[Galleria Spada]], [[Roma]], 1610-[[1611|11]]
* ''[[Judit ha Holofern (arz)|Judit o tibennañ Holofern]]'', Mirdi [[Museo Capodimonte di Napoli|Museo e Gallerie Nazionali di Capodimonte]], [[Naplez]], [[1612]]-[[1613|13]]
* ''[[Danae]]'', [[The Saint Louis Art Museum]], [[St. Louis (Missouri)|St. Louis]], ([[Missouri]]), war-dro 1612
* ''[[Minerva (Artemisia Gentileschi)|Minerva]]'', Sopraintendenza alle Gallerie, [[Firenze]], war-dro [[1615]]
* ''Autoritratto come martire (Emboltred evel merzherez)'', dastumad prevez, war-dro 1615
* ''Allegoria dell'Inclinazione'', [[Casa Buonarroti a Firenze|Casa Buonarroti]], [[Firenze]], 1615-[[1616|16]] [https://web.archive.org/web/20100627012135/http://www.casabuonarroti.it/altre/artemi.htm]
* ''Maddalena penitente'', dastumad prevez (già Marc A. Seidner Collection, Los Angeles), war-dro 1615-16
* ''La Conversione della Maddalena (Distro Madalen)'', Galleria Palatina, [[Palazzo Pitti di Firenze|Palazzo Pitti]],[[Firenze]], 1615-16
* ''Autoritratto come suonatrice di liuto'' (Emboltred evel ludourez), Curtis Galleries, [[Minneapolis]], war-dro 1615-[[1617|17]]
* ''[[Judit gant he matezh]] (Artemisia Gentileschi, Firenze)'', Galleria Palatina, [[Palazzo Pitti di Firenze|Palazzo Pitti]], [[Firenze]], [[1618]]-[[1619|19]]
* ''Santa Caterina di Alessandria'', [[Galleria degli Uffizi]], Firenze, war-dro 1618-19
* ''Giaele e Sisara (Yael ha Sisra)'', [[Szépművészeti Múzeum]], [[Budapest]], [[1620]]
* ''[[Cleopatra Ferrara|Cleopatra]]'', dastumad ar ''Fondazione Cavallini-Sgarbi'', [[Ferrara]], war-dro 1620
* ''Allegoria della Pittura'', [[Mirdi Tessé]], [[Le Mans]], 1620-30
* ''Giuditta che decapita Oloferne ( [[Judit o tibennañ Holofern]] )'', [[Galleria degli Uffizi]], [[Firenze]], war-dro 1620
* ''Santa Cecilia'', [[Galleria Spada]], [[Roma]], war-dro 1620
* ''Cleopatra'', dastumad Amedeo Morandorri, [[Milano]], [[1621]]-[[1622|22]] (hervez arbennigourien zo e vije bet livet gant he zad Orazio )
[[Restr:Artemisia Gentileschi Condottiero Bologna.jpg|thumb|''Poltred ur [[gonfalonier]]'', Palazzo d'Accursio, [[Bologna]]]]
* ''Ritratto di gonfaloniere (Poltred ur gonfaloniere)'', Collezioni Comunali d'Arte, [[Palazzo d'Accursio]], [[Bologna]], 1622
* ''[[Susanna e i vecchioni]] '', The Burghley House Collection, [[Stamford]], [[Lincolnshire]], 1622
* ''[[Lucrezia]]'', Gerolamo Etro, [[Milano]], war-dro [[1623]]-[[1625|25]]
* ''Maria Maddalena come Melanconia'', sal an teñzor en iliz-veur [[Siviglia]], war-dro 1625
* ''Giuditta con la sua ancella ([[Judit gant he matezh]])'', [[Institute of Arts di Detroit|The Detroit Institute of Arts]], war-dro [[1625]]-[[1627|27]]
* ''Venere dormiente (Gwener kousket)'', The Barbara Piasecka Johnson Foundation, [[Princeton]], [[New Jersey]], 1625-[[1630|30]]
* ''Ester e Assuero ([[Ester hag Assuerus]])'', [[Metropolitan Museum of Art di New York|Metropolitan Museum of Art]], [[New York]], war-dro [[1628]]-[[1635|35]]
* ''Annunciazione'', [[Museo Capodimonte di Napoli|Museo e Gallerie Nazionali di Capodimonte]], [[Napoli]], [[1630]]
* ''Corisca e il satiro'', dastumad prevez, 1630-[[1635|35]]
* ''[[Klio]], Muzenn an Istor'', dastumad prevez, (già New York, dastumad Wildenstein), 1632
* ''[[Aorora]]'', dastumad prevez, [[Roma]]
* ''Ganidigezh Sant Yann Vadezour '', [[Museo del Prado]], [[Madrid]], war-dro [[1633]]-[[1635|35]]
* ''Cleopatra'', dastumad prevez, Roma, war-dro 1633-35
* ''Lot e le sue figlie'' (Lot hag e verc'hed), [[The Toledo Museum of Art]], [[Toledo (Ohio)|Toledo]], [[Ohio]], war-dro 1635-[[1638|38]]
* '' Davide e Betsabea (David ha Betsabe)'', Neues Palais, [[Potsdam]], war-dro 1635
* ''Ratto di Lucrezia'', Neues Palais, [[Potsdam]],
* '' Davide e Betsabea '', [[Palazzo Pitti]], Depositi, Firenze, war-dro 1635
* ''San Gennaro nell'anfiteatro di Pozzuoli'', [[Museo Capodimonte di Napoli|Museo e Gallerie Nazionali di Capodimonte]], [[Naplez]], [[1636]]-[[1637|37]]
* ''Santi Proclo e Nicea'', [[Museo Capodimonte di Napoli|Museo e Gallerie Nazionali di Capodimonte]], Naplez, 1636-37
* ''[[Adorazione dei Magi (Gentileschi)]]'' (Azeuladenn ar Rouaned)'', [[Museo Nazionale di San Martino (Napoli)|Museo Nazionale di San Martino]], Naplez, 1636-37
* ''Davide e Betsabea (David ha Betsabea)'', [[The Columbus, Museum of Art]], [[Columbus (Ohio)|Columbus]], [[Ohio]], war-dro 1636-38
* ''Autoritratto come allegoria della Pittura (Emboltred evel alegorienn al livouriezh)'', dastumadeg He Meurdez Rouanez [[Elesbed II]], [[Kastell Windsor]], [[Bro-Saoz]], [[1638]]-[[1639|39]]
* ''Gwener o pokat da Gupidon '', dastumad prevez, [[1640]]-[[1650|50]]
* ''Un’allegoria della Pace e delle Arti sotto la Corona inglese'' (Un alegorienn eus ar Peoc'h hag an Arzoù dindan ar Gurunenn saoz), Malborough House, [[Londrez]], 1638-39 (kenlabour gant [[Orazio Gentileschi]])
* '' [[Susanna e i vecchioni]] '', [[Moravska Galerie di Brno|Moravska Galerie]], [[Brno]], [[1649]]
* ''Madonna e Bambino con rosario (Gwerc'hez ha Mabig Jezuz gant ar rozera'', palez [[El Escorial]], Casita del Principe, [[1651]].
[[Restr:Nacimiento de San Juan Bautista (Artemisia Gentileschi).jpg|thumb|centre|upright 1.75|''Ganidigezh Sant Yann Vadezour '', [[Museo del Prado]], [[Madrid]]]]
== Levrioù ==
* Roberto Longhi, ''Gentileschi padre e figlia'', 1916, adembannet e levr R. Longhi, ''Opere complete I, Scritti govanili 1912-22'', Sansoni, [[Firenze]], 1961
* Mary D. Garrard, ''Artemisia Gentileschi: The Image of the Female Hero in Italian Baroque Art'', Princeton University Press, 1989
* Mary D. Garrard, Artemisia Gentileschi around 1622: the shaping and reshaping of an artistic identity. Berkeley: University of California Press 2001.
* Mina Gregori, Erich Schleier (a cura di), ''La pittura in Italia, Il Seicento'', Electa, [[Milano]], 1989
* Roberto Contini e Gianni Papi, (a cura di), ''Artemisia'', Katalog diskouezadeg Firenze, Casa Buonarroti, 1991, Leonardo-De Luca editori, 1991
* Keith Christiansen ha Judith W. Mann, (a cura di), ''Orazio e Artemisia Gentileschi'', Katalog diskouezadeg Roma, Skira editore, Milano, 2001.
** Keith Christiansen, ''Orazio and Artemisia Gentileschi''. New York: Metropolitan Museum of Art 2001.
* Eva Menzio, (a cura di), ''Artemisia Gentileschi Lettere precedute da Atti di un processo di stupro'', Abscondida, Milano, 2004
* Anna Banti, ''Artemisia'', romant, trede embannadur gant ar ''Grandi Tascabili'', RCS Libri S.p.A., Milano, 1997
* Alexandra Lapierre, ''Artemisia'', romant, Mondadori, Milano, 1999
== Liammoù diabarzh ==
* [[Roll livadurioù Artemisia Gentileschi]]
{{commonscat|Artemisia Gentileschi|Artemisia Gentileschi}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20050605011442/http://www.artemisia-gentileschi.com/index.shtml Buhez hag Arz Artemisia Gentileschi]
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20190522235444/http://www.webwinds.com/artemisia/trial.htm Artemisia, he gwallidigezh, hag ar prosez]
* {{en}} [http://www.artcyclopedia.com/artists/gentileschi_artemisia.html Artcyclopedia: livadurioù Artemisia Gentileschi er Genrouedad]
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20050605011442/http://www.artemisia-gentileschi.com/index.shtml Buhez hag Arz Artemisia Gentileschi]
* {{it}}: [http://guide.supereva.com/poeti_sognatori/interventi/2005/05/208537.shtml/ Artemisia Gentileschi gwelet gant i Poeti e Sognatori]
* Ul lec'hienn a ginnig hec'h holl zaolennoù: [https://web.archive.org/web/20080213142134/http://www.aiwaz.net/panopticon/st-cecilia/gi4458c196]
{{Pennad eus an dibab}}
{{Steredenn pennad eus an dibab}}
{{DEFAULTSORT:Gentileschi, Artemisia}}
[[Rummad:Livourezed italian ar XVIIvet kantved]]
[[Rummad:Artemisia Gentileschi]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1593]]
[[Rummad:Marvioù ar bloavezhioù 1650]]
f1ew5fjfbfia9n89pdq7h8n17a77lyv
Judit gant he matezh (Artemisia Gentileschi, Firenze)
0
26697
2198998
1575951
2026-09-01T04:05:53Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2198998
wikitext
text/x-wiki
{{Taolenn | fichennaoueg_skeudenn=Gentileschi judith1.jpg
| titl=Giuditta e la sua ancella (Judit gant he matezh)
| livour=Artemisia Gentileschi
| bloavezh=1618-19
| doare=Eoullivadur war lien
| uhelder=114
| ledander=93,5
| mirdi=Galleria Palatina, Palazzo Pitti, Firenze
| kêr= Firenze
| bro= Italia
}}
'''Judit gant he matezh''' (''Giuditta con la sua ancella'', en [[italianeg]]) zo un daolenn gant al livourez italian [[Artemisia Gentileschi]], anezhi un [[eoullivadur]] 114 cm x 93,5, savet war-dro [[1618]]-[[1619|19]] ha miret e [[Firenze]], er [[Galleria Palatina]] er [[Palazzo Pitti di Firenze|Palazzo Pitti]].
Amañ e weler [[Judit]], ar vaouez eus an [[Testamant Kozh]], goude dezhi bezañ lazhet ar jeneral [[Holofern]], kleze he [[muntr]] ganti en he dorn, penn Holofern e [[paner]] he [[matezh]].
Un daolenn all zo gant an arzourez ma welomp anezho o-div o tibennañ an den: [https://web.archive.org/web/20190522235444/http://www.webwinds.com/artemisia/trial.htm].
[[Rummad:Livadurioù Artemisia Gentileschi]]
oqjaect4us2mpf2ogegbwuebkb0tl1r
Nymphadora Tonks
0
31355
2199015
2147256
2026-09-01T09:49:42Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2199015
wikitext
text/x-wiki
'''Nymphadora Tonks''' zo ur sorserez e romantoù ''[[Harry Potter]]'', skrivet gant [[J. K. Rowling]].
Ezel e oa eus ar c'hoskoriad anvet [[Hufflepuff]] e [[Hogwarts|skol Hogwarts]]. Labourat a ra bremañ evel [[auror]] evit maodierndi an hudouriezh hag ezel eo eus [[Urzh ar Feniks]]. Ne blij ket dezhi hec'h anv-bihan, Nymphadora. Mont a reer outi eta dre he anv familh, [[Tonks]].
Kaoz zo anezhi adalek trede chabistr ar pempvet levrenn, ''Harry Potter hag Urzh ar Feniks'' (''Harry Potter and the order of the Phoenix''). C'hoariet e vez he roll gant an aktourez : Natalia Tena.
[[Skeudenn:Nymphadora Tonks.jpg|right|150px]]
== Evit mont pelloc'h==
Ganet eo bet Nymphadora Tonks e 1973 moarvat. He zad zo ur sorser a orin "[[muggle]]", anvet Ted Tonks hag he mamm, Andromeda Black, zo ur genitervez da [[Sirius Black]]. Nymphadora Tonks zo ur sorserez he "gwad mesklet" eta (enebet d'ar re o "gwad glann"). Stumm ur galon zo d'he fenn, gant daoulagad du ha lufrus.
Gouest eo da cheñch stumm he dremm pe liv he blev hag hini he daoulagad pa he dez c'hoant evel ar [[Metamorphomagus]]ed all.
Da gustum e vez ros bubble-gum he blev. O liv naturel zo gell marteze. Er filmoù e vezont mouk. Dont a reont da vezañ ruz pa ya droug enni.
Nymphadora Tonks a oa ur plac'hig hepken e-pad ar brezel kentañ a-enep [[Lord Voldemort]]. Studiet he deus e [[Hogwarts]], er c'hoskoriad [[Hufflepuff]]. E-pad e studioù n'eo ket bet prefed evit he c'hoskoriad, ne oa ket sirius a-walc'h kredapl daoust dezhi da gaout notennoù mat moarvat rak deuet eo da vezañ [[auror]]ez goude bezañ tremenet seiz bloavezh e [[Hogwarts]].
Teir bloavezh studi zo c'hoazh evit dont da vezañ auror.
== 'Dora Tonks el levrioù ==
=== Harry Potter and the Order of the Phoenix ===
Anavezet on eus N.Tonks el levr mañ. E-penn kentañ on eus gouezet e oa hi o labourat "Urzh ar Feniks" hag un Auror plijus.
D'un doare ofisiel ez eo [[Tonks]] ha [[Kingsley Shacklebolt]] o labourat dindan urzhioù ar minister a-enep d'an [[Death eaters]] ha da [[Sirius Black]]. Evit Tonks ha Shacklebolt e chomo kuzh ar pezh a sonjont dirak ar minister, hag evit an "enep Dumbledore polis" e vint ofisielamant.
N.Tonks a vo amañ da sikour [[Harry Potter]] evit mont betek [[Porzh-houarn King's Cross]] gant izili all eus an Urzh.
Adkavet e vo Tonks e stourm a-enep d'an Death eater er minister asambles gant [[Alastor Moody]], Sirius Black, [[Remus Lupin]], Kingsley Shacklebolt hag [[Albus Dumbledore]]. Gloazet eo bel gant [[Bellatrix Lestrange]] ha kaset betek [[St. Mungo's]]
===Harry Potter and the Half-Blood Prince===
Er c'hwec'hvet levr e vo adkavet Tonks e [[Hogsmeade]] (pré-au-lard), chom a raio tro-dro da Hogwarts. Harry a gav dezhañ eo disheñvel Tonk diouzh boas, tristik eo. Ha n'eus ket livioù fluo war e vlev ken. Cheñchet eo ivez stumm he [[Patronus|fatronus]]. Harry hag e vignoned a gred eo trist Tonks dibaoe marv Sirius Black. Lavarout a reont ivez e oa amourouz anezhañ marteze .
Klask a ra [[Molly Weasley]] reiñ nerzh dezhi en-dro.
Goude marv Dumbledore e tesker e oa dre wall Remus Lupin e oa-hi mod-se, karantez he doa evitañ. Gant e batronus e oa stumm ur [[bleiz]]. Lupin en doa aon rak enem cholbañ ganti rak ur [bleiz-garv]] zo anezhañ, n'en doa ket c'hoant da vezañ un dañjer eviti.
E-pad interamant Dumbledore e weler Tonks ha Lupin dorn-ha-dorn. Nerzh ha levenez a oa gant Tonks en-dro.
===Harry Potter and the Deathly Hallows===
Er seizhvet levr ez a Tonks, asambles gant daouzek den all eus "Urzh ar feniks", da gemer Harry Potter evit kas anezhañ diouzh ti an [[Dursley]]ed betek ti [[Ar re Weasley]], [[the Burrow]]. A-raok mont kuit eus ti ar re Dursley, e lavar Tonks ez eo dimezet gant Remus Lupin. Nijal a ra gant [[Ron Weasley]], ho daou dindan neuz Harry Potter, a-drugarez d'ar ''[[Polyjuice Potion]]'', evit m'ho dije bec'h an ''Death eaters'' o kavout an Harry Potter gwirion.
Pelloc'h el levr e lavar Lupin d'an holl, eo erru Tonks dougerez. Anv ar babig a vo [[Teddy Lupin]], anv e dad-kozh. Remus ha Tonks a zibabo Harry evel paeron. Teddy a zo [[metamorphmagus]] evel e vamm.
E-kerzh emgann [[Hogwarts]] eo lazhet Tonks gant Bellatrix Lestrange ha Remus Lupin gant Dolohov. Teddy a vo emzivad neuze met desavet e vo gant Andromeda Tonks.
== He c'herent hag he anaouedegezhioù ==
Evit ar familh Black e oa dizenorus eurediñ gant ur muggle, eviti a oa "glann he gwad" hag evite dreis-holl ... Abalamour da se e oa bet skarzhet Andromeda Black eus gwezenn-lignez he familh<ref>''Harry Potter hag Urzh ar Feniks'' (''Harry Potter and the order of the Phoenix'')</ref>. Ha Nymphadora a zo bet lakaet a-gostez gant ar re Vlack o deus heug outi.
Andromeda, ur genitervez da [[Sirius Black]], zo bet tennet eus gwezenn-lignez ar familh ivez. Sirius a lavar e oa Andromeda unan eus e genitervezed a gare ar muiañ<ref>''Harry Potter hag urzh ar Feniks (''Harry Potter and the order of the Phoenix'')</ref>. C'hoarezed Andromeda eo [[Narcissa Malefoy]] ha [[Bellatrix Lestrange]]. [[Lucius Malefoy]] ha [[Rodolphus Lestrange]] a zo eontred da dTonks eta ha Draco Malefoy zo he c'henderv. Met ne zarempredont ket an eil re ar re all ken abalamour d'o mennozhioù.
Andromeda Black ha Ted Tonks n'ho deus bet bugel all ebet met Tonks he deus kavet un doare c'hoarig, [[Ginny Weasley]]. En em glevout a reont mat o-div. N. Tonks zo amourous eus [[Remus Lupin]]. Asambles e vezont gwelet er C'hwec'hvet levrenn.
Lupin ha Tonks a zimez er seizvet levr hag ur mab o deus, anvet Teddy Tonks. Nymphadora Tonks, Remus Lupin ha Ted Tonks az aio da anaon er seizvet levr. E unan e chomo Teddy gant Andromeda Tonks, Harry Potter a vo paeron dezhañ.
En dibenn e tesker emañ Teddy Tonks e karantez gant Victoire Weasley, merc'h da V/Bill Weasley ha Fleur Delacour.
== Er sinema ==
Tonks a zo c'hoariet gant [[Natalia Tena]] er film ''Harry Potter and the Order of the Phoenix'' zo aet er-maez d'an 11 a viz Gouere [[2007]]. Siwazh ne weler Tonks nemet e penn-kentañ ar film.
== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20070713102223/http://www.hp-lexicon.org/wizards/tonks.html Tonks's entry at the Harry Potter Lexicon]
* [http://en.wikipedia.org/wiki/Black_family_tree The Black family Tree]
== Notennoù ==
<references/>
{{DEFAULTSORT:Tonks, Nymphadora}}
[[Rummad:Tudennoù Harry Potter]]
lfxyceqcz0mfe53t8nik82w81wzvq1c
Minerva McGonagall
0
31453
2199006
2145285
2026-09-01T08:43:10Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2199006
wikitext
text/x-wiki
'''Minerva McGonagall''' zo unan eus kelennerien [[Kerambreoù|Skol sorserezh ha strobinellerezh Kerambreoù]] e romantoù ''[[Harry Potter]]'' skrivet gant [[J. K. Rowling]]. E deroù an istor ez eo isrenerez ha kelennerez e karg eus [[koskoriadoù Hogwarts#Gryffindor|koskoriad Gripi-Aour]], ouzhpenn bezañ kelennerez war an treuzneuzierezh. Ezel eo eus [[Urzh ar Feniks]] ivez. Kroget eo da gelenn e miz Kerzu [[1956]]. Soñjal a ra McGonagall ez eo an treuzneuzierezh unan eus an arzoù hud diaesañ ha dañjerusañ a gelenner e Kerambreoù.
Minerva McGonagall a zeu da vezañ renerez [[Kerambreoù|Skol sorserezh ha strobinellerezh Kerambreoù]], war-lerc'h [[Albus Dumbledore]] pa'z a hemañ da anaon. Ne seblant ket e tigoro ar skol en-dro goude marv Dumbledore avat.
Dont a ra hec'h anv-bihan eus [[Minerva]], doueez ar furnez er vitologiezh roman. Dont a ra he anv tiegezh eus hini un istrogell eus an {{XIXvet}} kantved eus [[Dundee (Bro-Skos)|Dundee]], William Topaz McGonagall,<ref>[https://web.archive.org/web/20080801073348/http://www.quick-quote-quill.org/articles/1999/1099-connectiontransc.html Treuzskrivadenn un atersadenn eus J.K. Rowling, The Connection (WBUR Radio), 12 a viz Here 1999]</ref> a vez sellet outañ evel unan eus ar varzhed washañ e saozneg.
C'hoariet eo roll McGonagall gant an aktourez [[Maggie Smith]] e filmoù Harry Potter.
==Notennoù==
<references/>
== Liammoù diavaez==
*[https://web.archive.org/web/20070724190342/http://www.hp-lexicon.org/wizards/mcgonagall.html Minerva McGonagall] e Harry Potter Lexicon.
[[Rummad:Tudennoù Harry Potter]]
7fc0gilydisoucswuab0i3q7e2u4p4f
Amiens Sporting Club Football
0
37164
2198972
2064969
2026-08-31T18:50:01Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2198972
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%; background-color:#ddd;"
|-
{{Infobox/Titl|'''Amiens<br>Sporting Club'''|000|talbenn football|f5b757}}
|-
| '''Klub krouet ar'''
| bgcolor=#EEEEEE| [[6 a viz Here]] [[1901]]
|-
| '''Anvioù all'''
| bgcolor=#EEEEEE| Amiens Athlétic Club <br />([[1901]]-[[1961]])<br />Sporting Club d'Amiens <br />([[1961]]-[[1989]])
|-
| '''Statud a-vicher'''
| bgcolor=#EEEEEE| [[1933]] - [[1952]] <br />abaoe Gouhere [[1993]]
|-
| '''Livioù'''
| bgcolor=#EEEEEE| Gwenn ha Du
|-
| '''Stad'''
| bgcolor=#EEEEEE| [[Stade de la Licorne]] <br />(11 875 plas)
|-
| '''Prezidant'''
| bgcolor=#EEEEEE| [[Pascal Pouillot]]
|-
| '''Gourdoner'''
| bgcolor=#EEEEEE| [[Ludovic Batelli]]
|-
| '''Aveour'''
| bgcolor=#EEEEEE| [[Lotto]]
|-
| '''Sez'''
| bgcolor=#EEEEEE| rue du chapitre <br />80016 [[Amiens]]
|-
|bgcolor="white"|{{football kit|pattern_la=|pattern_b=|pattern_ra=|leftarm=|body=|rightarm=|shorts=|socks=|title=Er gêr}}
|bgcolor="white"|{{football kit|title=Er-maez}}
|}
An '''Amiens Sporting Club''', pe '''Amiens SC''', a zo ur c'hlub [[mell-droad]] gall krouet e [[1901]].
== Roll loreidi ==
* Beskampion Frañs D3 : [[1974]], [[1978]], [[2001]]
* Kampion DH Norzh : [[1924]], [[1927]], [[1957]], [[1963]]
* Kampion DH Picardie : [[1920]], [[1921]]
* Kampion USFSA Picardie : [[1903]], [[1904]], [[1905]], [[1906]], [[1908]], [[1909]], [[1910]], [[1911]], [[1912]], [[1913]], [[1914]]
* Gourfennad [[Kib Bro-C'hall]] : [[2001]]
== Anvioù Brudet ==
{|border="0" cellpadding="2"
|- valign="top"
|
* [[Jean Mankowsky]]
* [[Freddy Dumoulin]]
* [[Paul Imiéla]]
* [[Sylvino Latini]]
* [[Bernard Dequéant]]
* [[Bernard Poison]]
* [[Raymond Hesse]]
* [[Lionel Sachy]]
* [[Robert Buchot]]
* [[Guy Fromholz]]
* [[Jean louis Delecroix]]
* [[Hubert Skupnik]]
* [[André Marzack]]
* [[Pierre Mankowski]]
|
|
* [[Claude Caux]]
* [[André Legrand]]
* [[Jean-pierre Sallat]]
* [[Guéro Dia]]
* [[Youyou M'baye]]
* [[Joel Pouillard]]
* [[Joel Beaujouan]]
* [[Alain Copé]]
* [[Johnny Svreck]]
* [[Marc Berdoll]]
* [[Alain Boufflet]]
* [[André Niedzolka]]
* [[Claude Xantippe]]
* [[Thierry Bonalair]]
|
|
* [[Fabrice Peltier]]
* [[Alain Préfaci]]
* [[Karel Jarolim]]
* [[Pascal Boudet]]
* [[Gérald Baticle]]
* [[Gabriel Desmenez]]
* [[Eric Luchkow]]
* [[Bruno Leconte]]
* [[Serge Amouret]]
* [[Denis Gerval]]
* [[Alain Wantz]]
* [[Jimmy Adjovi-Bocco]]
* [[Raymond Lokuli]]
* [[Nenad Stojkovic]]
|
|
* [[Jerry Bartl]]
* [[Teddy Bertin]]
* [[Jean-Paul Abalo]]
* [[Stephane Demoulin]]
* [[Philippe Poil]]
* [[Jean-François Rivière]]
* [[Luis Sattora]]
* [[Eric Darbelet]]
* [[Emmanuel Duchemin]]
* [[Arnaud Lebrun]]
* [[Fabrice Abriel]]
* [[Oscar Ewolo]]
* [[David Suarez]]
* [[Medhi Leroy]]
|
|
* [[Titi Camara]]
* [[Antoine Buron]]
* [[André Buengo]]
* [[Thibault Giresse]]
* [[David De Freitas]]
* [[Sébastien Heitzmann]]
* [[David Vairelles]]
* [[Nicolas Raynier]]
* [[Mamadou Rabihou]]
|}
== Gourdonerien ==
{|border="0" cellpadding="2"
|- valign="top"
|
* 1935-1936 : [[Raymond Demey]]
* 1942-1943 : [[Louis Finot (footballeur)|Louis Finot]]
* 1945-1946 : [[Kaj Andrup]]
* 1946-1947 : Illiet
* 1947-1948 : [[Mony Braunstein]]
* 1950-1951 : [[André Riou]]
* 1958-1959 : Harduin
* 1959-1960 : [[Jean Mankowski]]
* 1960-1968 : [[Emilien Méresse]]
* 1968-1977 : [[André Grillon]]
|
|
* 1977-1979 : [[Robert Buchot]]
* 1979-Kerzu 1979 : [[Paul Pruvost]]
* Kerzu 1979-1980 : [[Robert Buchot]]
* 1980-1983 : [[Claude Le Roy]]
* 1983-1985 : [[Gabriel Desmenez]]
* 1985-1987 : [[Camille Choquier]]
* 1987-Ebrel 1988 : [[Joël Beaujouan]]
* Ebrel 1988-1992 : [[Hughes Jullien]]
* 1992-1994 : [[Patrick Parizon]]
* 1994-Du 1998 : [[Arnaud Dos Santos]]
|
|
* Du 1998-2000 : [[René Marsiglia]]
* C'hwevrer 2000-2000 : [[Victor Zvunka]]
* 2000-2004 : [[Denis Troch]]
* 2004-Meurzh 2006 : [[Alex Dupont]]
* Meurzh 2006-2007 : [[Ludovic Batelli]]
|}
== Prezidanted ==
* [[Docteur Moulonguet]]
* [[Michel Deraeve]]
* [[Raymond Burnay]]
* [[Pascal Pouillot]]
== Liammoù Diavaez ==
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20070930001748/http://www.amiensfoot.com/ Lec'hienn ofisiel ar C'hlub]
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20070304064448/http://www.ascforever.com/ Lec'hien an harperien]
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20070519151120/http://amiensfootball.skyblog.com/ Blog an Amiens SC]
[[Rummad:Kluboù mell-droad Frañs]]
edw28q45t12ecd8mhn4qro7l2uub6fx
Roll laboused Breizh
0
39436
2199016
2021206
2026-09-01T09:51:21Z
Florenthm
93772
Ouzhpennañ ur skeudenn o tiskouez evned a gaver e Breizh, evit skeudenniñ hepken.
2199016
wikitext
text/x-wiki
[[File:Oiseaux bretons.png|thumb|Skeudenn savet o tiskouez pemp seurt evned a gaver e Breizh: gouelan gris, stern hirondelle, morvran vras, moualc’h gouez ha goulm-gouel.]]
Er roll amañ dindan eo renablet an holl laboused (pe evned) eveshaet e [[Breizh]]. Meneget e vez an departamantoù e-lec'h ma vezont kavet: [[Aodoù-an-Arvor]] (A), [[Penn-ar-Bed]] (P), [[Il-ha-Gwilen]] (I), [[Liger-Atlantel]] (L) ha [[Morbihan]] (M).
Meneget e vez, en urzh :
*an anv brezhonek boutinañ,
*an anv skiantel,
*an anvioù all e brezhoneg (br.) hag e [[gallaoueg]] (ga.).
*statud ar spesad :
: [[Labous neizher|neizher]]
: [[brosezat]] (o neizhañ war an tiriad-se hepken)
: [[tremeniad]] (reoliek ; [[donvor]])
: hañver
: goañver (reoliek)
: aet da get (na vez ket kavet ken en tiriad-se)
: degaset er vro,
*etre krommelloù, dasparzh al labous hervez an departamantoù ma vez kavet, pa vez neizher e vez meneget gant un '''n''' bihan.
Klotañ a ra an urzh kinniget gant [[rummatadur Sibley-Ahlquist|rummatadur Sibley, Monroe hag Ahlquist]] savet diwar studi an [[TDN]] ha, dre-se, tostoc'h ouzh kerentiezh wir ar [[spesad|spesadoù]].
Ne vez ket renablet el listenn-mañ al laboused spurmantet dre zegouezh.
==Roll dre gerentiad==
===[[Galliformes]]===
*[[Phasianidae]]
**[[Klujar ruz]] (''[[Alectoris rufa]]'') - Neizher ('''A<sub>n</sub>,I,L<sub>n</sub>,M<sub>n</sub>''')
**[[Klujar c'hris]] (''[[Perdix perdix]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>''' - Gwechall e veze un isspesad o vevañ e Breizh hag aet da get bremañ (''Perdix perdix armoricana'')
**[[Koailh]] (''[[Coturnix coturnix]]'') - Tremeniad ('''A<sub>n?</sub>,P,I,L,M''')
**[[Fazan Kolc'his]] (''[[Phasianus colchicus]]'') - br. '''fesant'''- Neizher dre ma vez dieubet ingal en natur ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
===[[Anseriformes]]===
*[[Anatidae]]
**[[Alarc'h roueel]] (''[[Cygnus olor]]'') - br. '''''sign''''' - Neizher ('''A,L''')
**[[Alarc'h Bewick]] (''[[Cygnus bewickii]]'') - Goañver ('''L''')
**[[Alarc'h kristilh]] (''[[Cygnus cygnus]]'') - Goañver ('''L''')
**[[Gwaz vailh]] (''[[Anser albifrons]]'')
**[[Gwaz louet]] (''[[Anser anser]]'') - Tremeniad ha goañver
**[[Garreli du]] (''[[Branta bernicla]]'') - Tremeniad ha goañver reoliek ('''A,P,I,L,M''')
**[[Tadorn roueel]] (''[[Tadorna tadorna]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Houad lostek]] (''[[Anas acuta]]'') - Tremeniad ha goañver ('''I,L''')
**[[Houad beg-golvazh]] (''[[Anas clypeata]]'') - br. '''Houad beg-loa''' Neizher, tremeniad ha goañver ('''P<sub>n</sub>,I,L<sub>n</sub>,M<sub>n</sub>''')
**[[Krag-goañv]] (''[[Anas crecca]]'') - Neizher, tremeniad ha goañver ('''P<sub>n</sub>,L<sub>n</sub>,M<sub>n</sub>''')
**[[Houad penn ruz]] (''[[Anas penelope]]'') - ('''L''')
**[[Houad-korz]] (''[[Anas platyrhynchos]])'' - Neizher ha goañver ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>
**[[Krag-hañv]] (''[[Anas querquedula]]'') - Neizher ha tremeniad ('''P<sub>n</sub>,L<sub>n</sub>,M<sub>n</sub>''')
**[[Houad louet]] (''[[Anas strepera]]'') - Neizher, tremeniad ha goañver ('''P<sub>n</sub>,L<sub>n</sub>,M''')
**[[Penndog ruz]] (''[[Netta rufina]]'') - Tremeniad ('''L''')
**[[Morilhon penn ruz]] (''[[Aythya ferina]]'') - Neizher, tremeniad ha goañver ('''A, P<sub>n</sub>, I<sub>n</sub>, L<sub>n</sub>, M<sub>n</sub>''')
**[[Morilhon kabellek]] (''[[Aythya fuligula]]'') - Neizher ('''P<sub>n</sub>, L<sub>n</sub>, M<sub>n</sub>''')
**[[Morilhon louet]] (''[[Aythya marila]]'') - Goañver ('''L''')
**[[Morilhon gellruz]] (''[[Aythya nyroca]]'') - Tremeniad ('''L''')
**[[Eider-dum]] (''[[Somateria mollissima]]'') - Neizher ('''A<sub>n</sub>,L''')
**[[Morhouad-kerregi]] (''[[Clangula hyemalis]]'') - Goañver ('''L''')
**[[Duanenn vras]] (''[[Melanitta fusca]]'') - Goañver ('''L''')
**[[Duanenn voutin]] (''[[Melanitta nigra]]'') - Goañver ('''L''')
**[[Garv lagad aour]] (''[[Bucephala clangula]]'') - Goañver ('''L''')
**[[Heskenneg bihan]] (''[[Mergellus albellus]]'') - Goañver ('''L''')
**[[Heskenneg kuch]] (''[[Mergus serrator]]'') - Tremeniad ha goañver ('''L''')
**[[Heskenneg bras]] (''[[Mergus merganser]]'') - Goañver ('''L''')
===[[Piciformes]]===
*[[Picidae]]
**[[Speg louet]] (''[[Picus canus]]'')
**[[Kazeg-koad]] (''[[Picus viridis]]'') - br. '''''speg gwer''''', ga. '''''vert-picoura''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Speg du]] (''[[Dryocopus martius]]'') - Neizher ('''A''')
**[[Speg brizh bras]] (''[[Dendrocopos major]]'') - br. '''''poker-koad''''', '''''pilkoad bras''''', '''''drailher-koad''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Speg krenn]] (''[[Dendrocopos medius]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Speg brizh bihan]] (''[[Picoides minor]]'') - br. '''''pilkoad bihan''''', '''''marc'h-koad bihan''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Penngamm Eurazia]] (''[[Jynx torquilla]]'')
===[[Upupiformes]]===
*[[Upupidae]]
**[[Houperig]] (''[[Upupa epops]]'') - br. '''''kogenan''''', '''''toupenn''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
===[[Coraciiformes]]===
*[[Alcedinidae]]
**[[Diredig boutin]] (''[[Alcedo atthis]]'') - br. '''''evn sant-Nikolaz''''', '''''diredig sant-Gwennole''''', '''''labous glas''''', '''''pesketaer''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
*[[Meropidae]]
**[[Gwespetaer boutin]] (''[[Merops apiaster]]'')
===[[Cuculiformes]]===
*[[Cuculidae]]
**[[Koukoug]] (''[[Cuculus canorus]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
===[[Apodiformes]]===
*[[Apodidae]]
**[[Glaouer du]] (''[[Apus apus]]'') - br. '''''glaouer, perou''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
===[[Strigiformes]]===
*[[Tytonidae]]
**[[Grell wenn]] (''[[Tyto alba]]'') - br. '''''labous an Ankoù''''', ga. '''''ferzaie''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
*[[Strigidae]]
**[[Toud-lann]] (''[[Asio flammeus]]'')
**[[Toud]] (''[[Asio otus]]'') - br. '''''penn-kazh''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Kaouenn vihan]] (''[[Athene noctua]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Toud korr]] (''[[Otus scops]]'')
**[[Kaouenn penn tev]] (''[[Strix aluco]]'') - br. '''''kaouenn''''', ga. '''''chouan''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
===[[Caprimulgiformes]]===
*[[Caprimulgidae]]
**[[Adren]] (''[[Caprimulgus europaeus]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
===[[Columbiformes]]===
*[[Columbidae]]
**[[Koulm]] (''[[Columba oenas]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Kudon]] (''[[Columba palumbus]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Turzhunell durk]] (''[[Streptopelia decaocto]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Turzhunell ar c'hoadoù]] (''[[Streptopelia turtur]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
===[[Gruiformes]]===
*[[Rallidae]]
**[[Rakig-dour]] (''[[Rallus aquaticus]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Rakig bihan]] (''[[Porzana parva]]'')
**[[Rakig brizhellek]] (''[[Porzana porzana]]'')
**[[Rakig korr]] (''[[Porzana pusilla]]'')
**[[Douryar]] (''[[Gallinula chloropus]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Jualenn vailh]] (''[[Fulica atra]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
===[[Falconiformes]]===
*[[Accipitridae]]
**[[Sparfell voan]] (''[[Accipiter gentilis]]'') - br. '''''Gwazsparfell''''' - Neizher ('''A<sub>n</sub>, L, M<sub>n</sub>''')
**[[Sparfell c'hlas]] (''[[Accipiter nisus]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Baou voutin]] (''[[Buteo buteo]]'') - Neizher ('''A,I,L''')
**[[Skoulerer-hañv]] (''[[Circaetus gallicus]]'') - bet neizher betek an XIXvet kantved e Liger-Atlantel
**[[Skoul-korz]] (''[[Circus aeruginosus]]'') - Neizher ('''L<sub>n</sub>, M<sub>n</sub>''')
**[[Skoul louet]] (''[[Circus cyaneus]]'') - Neizher ('''A<sub>n</sub>, I<sub>n</sub>, L''')
**[[Skoul glas]] (''[[Circus pygargus]]'') - br. '''''sparfell al lannoù''''' - Neizher ('''A, P, I, L, M''')<sub>n</sub>
**[[Barged du]] (''[[Milvus migrans]]'') - Neizher ('''L<sub>n</sub>''')
**[[Barged ruz]] (''[[Milvus milvus]]'') - Tremeniad ('''L''')
**[[Morerer lost gwenn]] (''[[Haliaeetus albicilla]]'') - Goañver rouez ('''L''')
**[[Skilvaou-wesped]] (''[[Pernis apivorus]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Erer korr]] (''[[Hieraaetus pennatus]]'') - bet neizher betek an {{XIXvet}} kvd e Liger-Atlantel
**[[Erer-spluj]] (''[[Pandion haliaetus]]'') - Tremeniad ('''L''')
*[[Falconidae]]
**[[Falc'hun moan]] (''[[Falco columbarius]]'') - Tremeniad ha goañver ('''L''')
**[[Falc'hun pirc'hirin]] (''[[Falco peregrinus]]'') - br. '''''falc'hun kantreat''''' - Tremeniad ('''L''')
**[[Falc'hun-gwez]] (''[[Falco subbuteo]]'') - Neizher ('''A,L''')
**[[Falc'hun logotaer]] (''[[Falco tinnunculus]]'') - br. '''''logotaer''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
===[[Podicipediformes]]===
*[[Podicipedidae]]
**[[Plomer bougennek]] (''[[Podiceps auritus]]'') - Goañver reoliek - ('''L''')
**[[Plomer gouzoug ruz]] (''[[Podiceps grisegena]]'') - Tremeniad, goañver reoliek - ('''L''')
**[[Plomer-kuchenn]] (''[[Podiceps cristatus]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')<sub>n</sub>
**[[Plomer gouzoug du]] (''[[Podiceps nigricollis]]'') - Goañver reoliek - ('''L''')
**[[Plomerig rous]] (''[[Tachybaptus ruficollis]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')
===[[Pelecaniformes]]===
*[[Sulidae]]
**[[Morskoul]] (''[[Morus bassanus]]'') - Neizher, tremeniad ha hañver ('''C''')
*[[Phalacrocoracidae]]
**[[Morvran-guchenn]] (''[[Phalacrocorax aristotelis]]'') - Neizher ha goañver ('''A,L''')
**[[Morvran vras]] (''[[Phalacrocorax carbo]]'') - Neizher ha goañver ('''A,L''')
===[[Ciconiiformes]]===
*[[Ardeidae]]
**[[Kerc'heiz louet]] (''[[Ardea cinerea]]'') - br. '''''kerc'heiz''''', ga. '''''égron''''' - Neizher ('''P,L<sub>n</sub>M<sub>n</sub>''')
**[[Kerc'heiz rous]] (''[[Ardea purpurea]]'') - Neizher ('''L<sub>n</sub>''')
**[[Herlegon bras]] (''[[Ardea alba]]'') - Goañver ('''L''')
**[[Kerc'heiz-kranked]] (''[[Ardeola ralloides]]'') - Neizher (?) ha hañver ('''L''')
**[[Bugerc'heiz]] (''[[Bubulcus ibis]]'') - Neizher mareadek abaoe 1981('''L<sub>n</sub>''')
**[[Herlegon bihan]] (''[[Egretta garzetta]]'') - Neizher ('''L<sub>n</sub>''')
**[[Herlegon jave gwenn]] (''[[Egretta gularis]]'') - Tremeniad dre zegouezh ('''L''')
**[[Bongorz bras]] (''[[Botaurus stellaris]]'') - Neizher ('''L''')
**[[Bongorz bihan]] (''[[Ixobrychus minutus]]'') - Neizher ('''L''')
**[[Kerc'heiz-noz kein du]] (''[[Nycticorax nycticorax]]'') - Neizher ('''L<sub>n</sub>''')
*[[Threskiornithidae]]
**[[Spanell wenn]] (''[[Platalea leucorodia]]'') - Neizher ha tremeniad ('''L''')
**[[Ibiz sakr]] (''[[Threskiornis aethiopicus]]'') - Degaset er Morbihan er bloavezhioù 1970 ('''I,L,M''')
*[[Ciconiidae]]
**[[C'hwibon wenn]] (''[[Ciconia ciconia]]'') - br. '''''c'hwibon''''' - Neizher, tremeniad, hañver ('''I<sub>n</sub>,L''')
**[[C'hwibon zu]] (''[[Ciconia nigra]]'') - Tremeniad reoliek ('''L''')
===[[Gaviiformes]]===
*[[Gaviidae]]
**[[Splujer gouzoug ruz]] (''[[Gavia stellata]]'') - Tremeniad, goañver reoliek - ('''L''')
**[[Splujer gouzoug du]] (''[[Gavia arctica]]'') - Tremeniad, goañver reoliek - ('''L''')
**[[Splujer bras]] (''[[Gavia immer]]'') - Tremeniad, goañver reoliek - ('''L''')
===[[Procellariiformes]]===
*[[Procellariidae]]
**[[Karamell]] (''[[Fulmarus glacialis]]'') - Neizher, tremeniad ha hañver ('''A,F''')
**[[Tort glas]] (''[[Calonectris diomedea]]'') - Tremeniad donvor ('''L''')
**[[Tort bras]] (''[[Puffinus gravis]]'') - Tremeniad donvor ('''L''')
**[[Tort du]] (''[[Puffinus griseus]]'') - Tremeniad donvor ('''L''')
**[[Tort gell]] (''[[Puffinus yelkouan mauretanicus]]'') - Tremeniad ha hañver ('''L''')
**[[Tort boutin]] (''[[Puffinus puffinus]]'') - Neizher ha tremeniad ('''A,P,M''')
**[[Satanig bihan]] (''[[Hydrobates pelagicus]]'') - Neizher ha tremeniad ('''A,I,L,M''')
**[[Satanig bras]] (''[[Oceanodroma leucorhoa]]'') - Tremeniad donvor ('''L''')
===[[Charadriiformes]]===
*[[Scolopacidae]]
**[[Golvan-aod]] (''[[Arenaria interpres]]'') - br. '''''morfedenn triliv, bilidroer triliv'''''
**[[Marc'heg lost du]] (''[[Limosa limosa]]'')
**[[Kefeleg-aod]] (''[[Numenius arquata]]'') - Neizher ('''C''')
**[[Sourouc'han boutin]] (''[[Calidris alpina]]'') - br. '''''logod-mor'''''
**[[Bistroll kof gwenn]] (''[[Actitis hypoleucos]]'')
**[[Frezenneg riotus]] (''[[Philomachus pugnax]]'') - Neizher (1968)
**[[Strelleg pavioù ruz]] (''[[Tringa totanus]]'')
**[[Gioc'h-lann]] (''[[Gallinago gallinago]]'') - br. '''''gioc'h''''' - Neizher ('''C''')
**[[Kefeleg-koad]] (''[[Scolopax rusticola]]'')
*[[Burhinidae]]
**[[Bourlagad kirie]] (''[[Burhinus oedicnemus]]'')
*[[Haematopodidae]]
**[[Morbig-Eurazia]] (''[[Haematopus ostralegus]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
*[[Charadriidae]]
**[[Skaseg kof gwenn]] (''[[Himantopus himantopus]]'')
**[[Avosetenn vistr]] (''[[Recurvirostra avosetta]]'')
**[[Nouelig pikous]] (''[[Charadrius alexandrinus]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Nouelig bihan]] (''[[Charadrius dubius]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Nouelig bras]] (''[[Charadrius hiaticula]]'') - Neizher ('''C''')
**[[Morlivid-lann]] (''[[Pluvialis apricaria]]'') - br. '''''lagaour'''''
**[[Kornigell]] (''[[Vanellus vanellus]]'') - br. '''''kernigell''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
*[[Laridae]]
**[[Gouelan gris]] (''[[Larus argentatus]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Gouelan kein du]] (''[[Larus fuscus]]'') - Neizher ('''C''')
**[[Gouelanig maskl du]] (''[[Larus ridibundus]]'')
**[[Gouelan bras]] (''[[Larus marinus]]'') - Neizher ('''C''') - br. '''''gourio'''''
**[[Karaveg pavioù du]] (''[[Rissa tridactyla]]'') - Neizher ('''C''') - br. '''''karaveg'''''
**[[Skrav beg tev]] (''[[Sterna nilotica]]'') - Neizher (-1946)
**[[Skravig c'hwiton]] (''[[Sterna albifrons]]'') - br. '''''c'hwiton''''' - Neizher ('''C''')
**[[Skrav Dougall]] (''[[Sterna dougallii]]'') - Neizher ('''C''')
**[[Skravig boutin]] (''[[Sterna hirundo]]'') - br. '''''skrewenn''''' (Gouelo), '''''perig''''' (Kernev) - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Skrav an Hanternoz]] (''[[Sterna paradisaea]]'')
**[[Skrav kuchenn]] (''[[Sterna sandvicensis]]'') - Neizher ('''C''')
**[[Stêrwennel jodoù gwenn]] (''[[Chlidonias hybridus]]'')
**[[Stêrwennel zu]] (''[[Chlidonias niger]]'')
**[[Godez beg plat]] (''[[Alca torda]]'') - br. '''''erev beg plat, god''''' - Neizher ('''C''')
**[[Poc'han boutin]] (''[[Fratercula arctica]]'') - br. '''''boc'han, boullig, malaouig, peroked-mor, poganig''''' - Neizher ('''C''')
**[[Godez beg hir]] (''[[Uria aalge]]'') - br. '''''erev beg hir''''' - Neizher
===[[Passeriformes]]===
*[[Laniidae]]
**[[Pig-spern kein rous]] (''[[Lanius collurio]]'')
**[[Pig-spern Kreizazia]] (''[[Lanius isabellinus]]'')
**[[Pig-spern c'hris]] (''[[Lanius excubitor]]'')
**[[Pig-spern tal du]] (''[[Lanius minor]]'')
**[[Pig-spern penn ruz]] (''[[Lanius senator]]'')
**[[Pig-spern vailh]] (''[[Lanius nubicus]]'')
*[[Corvidae]]
**[[Kavan-tour]] (''[[Corvus monedula]]'') - br. '''''bran-tour''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Marc'hvran]] (''[[Corvus corax]]'') - Neizher ('''C'''<sub>n</sub>''',F'''<sub>n</sub>''',I'''<sub>n</sub>''',L,M'''<sub>n</sub>'''''')
**[[Bran (evn)|Bran]] (''[[Corvus corone]]'') - ga. '''''caoniye''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Frav]] (''[[Corvus frugilegus]]'') - ga. '''''cra''''' - Neizher ('''A,P<sub>n</sub>,I<sub>n</sub>,L<sub>n</sub>,M<sub>n</sub>''')
**[[Kegin (evn)|Kegin]] (''[[Garrulus glandarius]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Pig]] (''[[Pica pica]]'') - br. '''''pig-klakenn''''', ga. '''''pie''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Kavan beg ruz]] (''[[Pyrrhocorax pyrrhocorax]]'') - Neizher ('''P<sub>n</sub>,M<sub>n</sub>''')
**[[Glazaour]] (''[[Oriolus oriolus]]'') - Neizher ('''I<sub>n</sub>,L<sub>n</sub>,M<sub>n</sub>''')
*[[Cinclidae]]
**[[Dourlaouig-spluj]] (''[[Cinclus cinclus]]'') - Neizher (-bloavezhioù 1930)
*[[Muscicapidae]]
**[[Moualc'h]] (''[[Turdus merula]]'') - br. '''''moualc'h zu''''', ga. '''''mèl''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Moualc'h-venez]] (''[[Turdus torquatus]]'')
**[[Drask-lann]] (''[[Turdus iliacus]]'')
**[[Drask sut]] (''[[Turdus philomelos]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Drask louet]] (''[[Turdus pilaris]]'') - Goañver
**[[Drask roueel]] (''[[Turdus viscivorus]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Flouper-kelien]] (''[[Muscicapa striata]]'') - br. '''''flouperig boutin''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Flouperig brizh]] (''[[Ficedula hypoleuca]]'') - Tremeniad
**[[Boc'hruzig]] (''[[Erithacus rubecula]]'') - br. '''''rujodenn''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Eostig]] (''[[Luscinia megarhynchos]]'') - Neizher ('''C''')
**[[Bronnlaz]] (''[[Luscinia svecica]]'')
**[[Rulosteg du]] (''[[Phoenicurus ochruros]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Rulosteg bailh]] (''[[Phoenicurus phoenicurus]]'') - br. '''''eostig bailh, lostruzig bailh''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Strakig rous]] (''[[Saxicola rubetra]]'')
**[[Strakig-lann]] (''[[Saxicola rubicola]]'') - br. '''''lapous strak, strakig''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Bistrak-aod]] (''[[Oenanthe oenanthe]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
*[[Sturnidae]]
**[[Dred]] (''[[Sturnus vulgaris]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
*[[Sittidae]]
**[[Pokerig-kraoñ]] (''[[Sitta europaea]]'') - br. '''''pokerig-mañson''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
*[[Certhiidae]]
**[[Kraboterig]] (''[[Certhia brachydactyla]]'') - br. '''''kraperig-liorzh''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Laouenan]] (''[[Nannus troglodytes]]'') - ga. '''''béruché''''' pe '''''berucho ''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
*[[Paridae]]
**[[Pennduig]] (''[[Periparus ater]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Pennglaou]] (''[[Parus major]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Kalvennig c'hlas]] (''[[Cyanistes caeruleus]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Pennglaouig kuch]] (''[[Lophophanes cristatus]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Pennduig-ar-wern]] (''[[Poecile palustris]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
*[[Aegithalidae]]
**[[Binoter lostek]] (''[[Aegithalos caudatus]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
*[[Hirundinidae]]
**[[Gwennili-vein-do]] (''[[Delichon urbica]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Gwennili-siminal]] (''[[Hirundo rustica]]'') - br. '''''gwennel''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Gwennili-vriell]] (''[[Riparia riparia]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
*[[Regulidae]]
**[[Dreolan kabell flamm]] (''[[Regulus ignicapillus]]'') - br. '''''dreolan teirroudenn''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Laouenan gwenn]] (''[[Regulus regulus]]'') - br. '''''dreolan kabell aour''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
*[[Cisticolidae]]
**[[Jegig-broen]] (''[[Cisticola juncidis]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
*[[Sylviidae]]
**[[Gourmenig-Cetti]] (''[[Cettia cetti]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Fouin-korz]] (''[[Locustella luscinioides]]'')
**[[Fouin]] (''[[Locustella naevia]]'') - br. '''''fouin-skrilh''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Rouzegan karekit]] (''[[Acrocephalus arundinaceus]]'') - Neizher ('''L<sub>n</sub>''')
**[[Rouzegan-geun]] (''[[Acrocephalus palustris]]'')
**[[Rouzegan-broen]] (''[[Acrocephalus schoenobaenus]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Rouzegan-korz]] (''[[Acrocephalus scirpaceus]]'') - br. '''''richaner-korz''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Goapaer-Orfeüs]] (''[[Hippolais polyglotta]]'') - Neizher ('''A<sub>n</sub>,I<sub>n</sub>,L<sub>n</sub>,M<sub>n</sub>''')
**[[Puig-Bonelli]] (''[[Phylloscopus bonelli]]'')
**[[Puig chip-chap]] (''[[Phylloscopus collybita]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Puig sut]] (''[[Phylloscopus sibilatrix]]'') - br. '''''richaner ar c'hoad''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Puig-haleg]] (''[[Phylloscopus trochilus]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Devedig kabell du]] (''[[Sylvia atricapilla]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Devedig-liorzh]] (''[[Sylvia borin]]'') - br. '''''labous rous''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Devedig-spern]] (''[[Sylvia communis]]'') - br. '''''yaouterig''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Devedig-drez]] (''[[Sylvia curruca]]'') - br. '''''bagous gwenn''''' - Neizher ('''C''')
**[[Devedig-lann]] (''[[Sylvia undata]]'') - br. '''''devedig bruched ruz''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Panur mourraouek]] (''[[Panurus biarmicus]]'') - Neizher ('''P<sub>n</sub>,L<sub>n</sub>,M<sub>n</sub>''')
*[[Alaudidae]]
**[[Alc'hweder sant Pêr]] (''[[Alauda arvensis]]'') - br. '''''alc'hweder''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Kodioc'h-tevenn]] (''[[Calandrella brachydactyla]]'')
**[[Kogenneg kuch]] (''[[Galerida cristata]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Alc'hweder-gwez]] (''[[Lullula arborea]]'') - br. '''''alc'hweder bihan''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
*[[Passeridae]]
**[[Golvan]] (''[[Passer domesticus]]'') - br. '''''filip''''', ga. '''''pèche''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Golvan-ar-maezioù]] (''[[Passer montanus]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Sidan-aod]] (''[[Anthus petrosus]]'') - br. '''''chipig aod''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Sidan-prad]] (''[[Anthus pratensis]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Sidan-koad]] (''[[Anthus trivialis]]'') - br. '''''chipig''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Sidan-krineg]] (''[[Anthus campestris]]'') - Neizher (-1912)
**[[Kannerez c'hris]] (''[[Motacilla alba]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Kannerez louet]] (''[[Motacilla cinerea]]'') - br. '''''kannerez-dour''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Kannerez velen]] (''[[Motacilla flava]]'') - br. '''''penn-meleneg''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
***[[Kannerez velen temzig]] (''[[Motacilla flava flavissima]]'') - Neizher ('''C''')
**[[Gwrac'hig-an-drez]] (''[[Prunella modularis]]'') - br. '''''rousig''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
*[[Fringillidae]]
**[[Lineg ruz]] (''[[Carduelis cannabina]]'') - br. '''''milloc'h''''' - Neizher ('''C''')
**[[Pabor kanaber]] (''[[Carduelis carduelis]]'') - br. '''''kanapaer''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Meleneg]] (''[[Carduelis chloris]]'') br. '''''melegan''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Tarin]] (''[[Carduelis spinus]]'')
**[[Seran]] (''[[Serinus serinus]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Pint]] (''[[Fringilla coelebs]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Beuf]] (''[[Pyrrhula pyrrhula]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Beg-kroaz]] (''[[Loxia curvirostra]]'') - Neizher ('''C''')
**[[Beg-tev]] (''[[Coccothraustes coccothraustes]]'') - Neizher ('''I,M''')
**[[Brean-ar-c'harzh]] (''[[Emberiza cirlus]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Brean melen]] (''[[Emberiza citrinella]]'') - br. '''''plouz-kerc'h''''' - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Brean ortolan]] (''[[Emberiza hortulana]]'') - Neizher (-bloavezhioù 1870)
**[[Brean-korz]] (''[[Emberiza schoeniclus]]'') - Neizher ('''A,P,I,L,M''')'''<sub>n</sub>'''
**[[Brean kilheri]] (''[[Emberiza calandra]]'') - Neizher ('''A<sub>n</sub>,P<sub>n</sub>,L<sub>n</sub>,M<sub>n</sub>''')
==Liammoù diavez==
*[https://web.archive.org/web/20071226171610/http://www.gob.fr/ Groupe ornithologique breton]
[[Rummad:Breizh]]
[[Rummad:Evned Breizh]]
[[Rummad:Rolloù]]
0x91orqo8wi4sksn4k3a77mybpd7yz6
Agostino Tassi
0
52437
2198970
2023028
2026-08-31T18:32:51Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2198970
wikitext
text/x-wiki
[[File:Tassi, Agostino - Naufragio della flotta di Enea - 1627.jpg|thumb|''Peñse listri Aeneas'', gant Tassi]]
'''Agostino Tassi''', pe '''Agostino Tassi Buonamici''' (war-dro 1566 - [[Roma]], 1644) a oa ul livour eus [[Peruggia]]. Poltredour ha livour maezioù e oa. Adalek 1610 e oa deuet da chom da [[Roma]], hag al livour gall [[Claude Lorrain]] zo bet desket gantañ.
Levezonet e oa gant [[Mathijs Bril]] hag [[Adam Elsheimer]], livourien eus hanternoz Europa. Da gentañ e labouras e [[Toskana]] (1594 - 1608) hag e [[Genova]].
En 1613 en devoa gwallet al livourez [[Artemisia Gentileschi]], ha hi krennardez, pa oa bet fiziet ennañ deskiñ ar plac'h gant he zad, al livour [[Orazio Gentileschi]]. Eizh miz toull-bac'h en doa d'ober evit se.
Maouezed all en doa gwallet ivez, e wreg hag e [[c'hoar-gaer]], evel ma voe dizoloet er prosez graet outañ gant al livourez.
==Oberennoù==
{{Brezhonekaat}}
* [http://www.rlfeigen.com/about_jonah.html ''Stormy Seascape with Jonah and the Whale'']
* [http://gallery.euroweb.hu/html/t/tassi/1embarka.html ''The Embarkation of a Queen'']
* [https://web.archive.org/web/20051220174034/http://www.bucknell.edu/The_Bucknell_Difference/Arts_at_Bucknell/Samek_Art_Gallery/Collection/Kress_Collection/Landscape.html ''Landscape with Tobias and the Angel'']
==Liammoù diavaez all==
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20190522235444/http://www.webwinds.com/artemisia/trial.htm Diwar-benn ar walladenn hag ar prosez]
{{DEFAULTSORT:Tassi, Agostino}}
[[Rummad:Livourien italian ar XVIvet kantved]]
[[Rummad:Livourien italian ar XVIIvet kantved]]
[[Rummad:Artemisia Gentileschi]]
tui5vjzljmvmt88xkyaan474r7zk2n8
Auchel
0
52892
2199009
2196504
2026-09-01T09:01:09Z
Ar choler
52661
2199009
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-bgcolor="#adafda"
! colspan="2" style="text-align:center; font-size:1.2em; color:#fff;" | Kumunioù Frañs
|-
! {{Infobox/Titl|Auchel|bbd068|talbenn map|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center;"|[[Restr:Auchel et son passé minier.jpg|270px|center]] Kounlec'h ar vengleuzerien
----
|-
!colspan="2" style="text-align:center;"| [https://www.google.fr/maps/place/62260+Auchel/@50.5147502,2.5509723,11z/data=!4m5!3m4!1s0x47dd1a5e576b19e1:0x40af13e81640200!8m2!3d50.50765!4d2.46916 50° 30' 31" N – 02° 28' 28" R]
----
|-
|'''[[Riez]]'''||{{Frañs}}
|-
|'''[[Rannvro]]'''||{{FR-NPDC}}
|-
|'''[[Departamant]]'''||{{FR-Pas-de-Calais-skoed}}
|-
|'''[[Arondisamant]]'''||[[Arondisamant Béthune|Béthune]]
|-
|'''[[Kanton]]'''||[[Kanton Auchel|Auchel]]
|-
|'''[[Etrekumuniezh]]'''||Béthune-Bruay<br>Artois-Lys Romane
|-
|'''[[Kod INSEE]]'''||62048
|-
|'''[[Kod post]]'''||62260
|-
|'''Maer'''
|Nicolas Carré<br>([[2026]]-[[2032]]
|-
| colspan="2"|
----
|-
|'''Gorread'''||6 km²
|-
|'''Uhelderioù'''<br>• kreiz<br>• izelañ<br>• uhelañ||<br>99 m<br>68 m<br>157 m
|-
|'''Poblañs'''<br><small>hep kontoù doubl</small><br>||{{formatnum:10051}} (2023) [[File:Decrease.svg|10px]]
|-
|'''Stankter'''||{{formatnum:1675}} den/km²
|-
| colspan="2"|
----
|-
|'''Internet''' || [https://www.auchel.fr/ www.auchel.fr]
|}
'''Auchel''' o ur gumun hag ur gêrig e [[departamant gall]] ar [[Pas-de-Calais]].
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
;[[Brezel-bed kentañ]]
* 25 a viz Gwenholon [[1920]] : deroet e voe ar [[Kroaz-vrezel 1914-1918|Groaz-vrezel 1914-1918]] d'ar gumun
<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20170303083543/http://pages14-18.mesdiscussions.net/pages1418/forum-pages-histoire/communes-decorees-guerre-sujet_7632_2.htm ''Pages 14-18''].</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery mode="packed" heights="180px">
Auchel - Cités de la fosse n° 3 - 3 bis - 3 ter des mines de Marles (004).JPG|Keoded ar vengleuz niv. 3
</gallery>
== Douaroniezh ==
=== Emdroadur ar boblañs 1793-2023 ===
<div style="text-align:center;">
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)
ImageSize = width:800 height:350
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:15000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:2000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:00
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1793 text:93
bar:1800 text:1800
bar:1806 text:06
bar:1821 text:21
bar:1831 text:31
bar:1836 text:36
bar:1841 text:41
bar:1846 text:46
bar:1851 text:51
bar:1856 text:56
bar:1861 text:61
bar:1866 text:66
bar:1872 text:72
bar:1876 text:76
bar:1881 text:81
bar:1886 text:86
bar:1891 text:91
bar:1896 text:96
bar:1901 text:1901
bar:1906 text:06
bar:1911 text:11
bar:1921 text:21
bar:1926 text:26
bar:1931 text:31
bar:1936 text:36
bar:1946 text:46
bar:1954 text:54
bar:1962 text:62
bar:1968 text:68
bar:1975 text:75
bar:1982 text:82
bar:1990 text:90
bar:1999 text:99
bar:2006 text:2006
bar:2011 text:11
bar:2016 text:16
bar:2021 text:21
bar:2023 text:23
PlotData=
color:barra width:10 align:left
bar:1793 from:0 till: 552
bar:1800 from:0 till: 359
bar:1806 from:0 till: 561
bar:1821 from:0 till: 580
bar:1831 from:0 till: 627
bar:1836 from:0 till: 670
bar:1841 from:0 till: 664
bar:1846 from:0 till: 649
bar:1851 from:0 till: 625
bar:1856 from:0 till: 875
bar:1861 from:0 till: 1222
bar:1866 from:0 till: 1941
bar:1872 from:0 till: 2832
bar:1876 from:0 till: 4230
bar:1881 from:0 till: 4262
bar:1886 from:0 till: 5359
bar:1891 from:0 till: 7262
bar:1896 from:0 till: 7695
bar:1901 from:0 till: 9094
bar:1906 from:0 till: 11075
bar:1911 from:0 till: 12273
bar:1921 from:0 till: 14539
bar:1926 from:0 till: 13386
bar:1931 from:0 till: 13623
bar:1936 from:0 till: 13192
bar:1946 from:0 till: 14168
bar:1954 from:0 till: 14828
bar:1962 from:0 till: 14412
bar:1968 from:0 till: 14091
bar:1975 from:0 till: 13329
bar:1982 from:0 till: 12535
bar:1990 from:0 till: 11813
bar:1999 from:0 till: 11392
bar:2006 from:0 till: 11341
bar:2011 from:0 till: 10993
bar:2016 from:0 till: 10443
bar:2021 from:0 till: 10062
bar:2023 from:0 till: 10051
TextData=
fontsize:S pos:(50,10)
text:
</timeline>
• Andonioù : Cassini hag [[EBSSA]]
</div>
== Dave ha notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Pas-de-Calais]]
[[Rummad:Kroaz-vrezel 1914-1918 (kumunioù Pas-de-Calais)]]
sjierr4xl05ykz81i9rq17029izi4p3
Distrig Viseu
0
58076
2198995
1771829
2026-08-31T22:24:38Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2198995
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:LocalDistritoViseu.svg|right|thumb|280px|Distrig Viseu e [[Portugal]].]]
Un [[Distrigoù Portugal|distrig]] eus [[Portugal]] eo '''distrig Viseu'''.
24 [[Kumunioù Portugal|c'humun]] zo ennañ :
* [[Armamar]]
* [[Carregal do Sal]]
* [[Castro Daire]]
* [[Cinfães]]
* [[Lamego]]
* [[Mangualde]]
* [[Moimenta da Beira]]
* [[Mortágua]]
* [[Nelas]]
* [[Oliveira de Frades]]
* [[Penalva do Castelo]]
* [[Penedono]]
* [[Resende (Portugal)|Resende]]
* [[Santa Comba Dão]]
* [[São João da Pesqueira]]
* [[São Pedro do Sul (Portugal)|São Pedro do Sul]]
* [[Sátão]]
* [[Sernancelhe]]
* [[Tabuaço]]
* [[Tarouca]]
* [[Tondela]]
* [[Vila Nova de Paiva]]
* [[Viseu (Portugal)|Viseu]]
* [[Vouzela]]
==Liamm diavaez==
* [https://web.archive.org/web/20091117224659/http://www.gov-civil-viseu.pt/ Gouarnamant lec'hel Distrig Viseu]
[[Rummad:Distrigoù Portugal|Viseu]]
93lkepjdk1o79677owfnh5oqxlf1hy8
.bzh
0
61866
2198993
2198304
2026-08-31T21:07:12Z
CommonsDelinker
424
Lakaet eo bet ar restr [[c:File:DotBZH_logo.png]] e-lec’h .bzh_logo.png gant [[c:User:CommonsDelinker]] evit an abeg-mañ: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR6|Criterion 6]] (maintenance or bug fix) · Dot at the beginning of file names can hide them
2198993
wikitext
text/x-wiki
[[Skeudenn:DotBZH logo.png|thumb|Logo ar gevredigezh]]
Un [[Anv domani|astenn domani]] a live kentañ war an [[Internet]] evit kumuniezh ar Vretoned eo <kbd>'''.bzh'''</kbd>, deroet gant an [[ICANN]] ''(Internet Corporation for Assigned Names and Numbers)'' d'an [[10 a viz Mae]] [[2013]].
==Istor==
Er bloaz [[2004]] e oa bet roet lañs gant [[Christian Ménard]], kannad eus [[Penn-ar-Bed]], d’ar soñj sevel un astenn kenrouedad <code>.bzh</code>. Goude krouidigezh an astenn <code>[[.cat]]</code>, an astenn kenrouedad evit kumuniezh yezh ha sevenadur [[Katalonia]], e oa bet adlañset ar soñj eus un astenn evit [[Breizh]]. A-drugarez d’ar sinadeg aozet gant lec’hienn [[Mikael Bodlore-Penlaez]], ''Geobreizh.com'', ez eus bet roet ul lusk kentañ d’ar mennozh. Goude-se, meur a strollegezh lec’hel o deus votet mennadoù a-du gant ar raktres. A-unvouezh o deus roet Kuzul-meur [[Il-ha-Gwilen]] ([[14 a viz Ebrel]] [[2006]]), Kuzul [[Rannvro Breizh]] ([[14 a viz Mezheven]] 2006), Kuzul-departamant [[Penn-ar-Bed]] ([[15 a viz Mezheven]] 2006) o harp da grouidigezh an astenn <code>.bzh</code>.
E [[2007]] en deus karget Kuzul Rannvro Breizh ar gevredigezh Breizh Diawel da gas da benn ur studiadenn greüsted hag ivez aozañ ul luskadeg en-dro d’ar raktres. Goude ar studiadenn-mañ e oa bet krouet ur gevredigezh nevez d'ar [[16 a viz Gouere]] [[2008]], [[David Lesvenan]] he frezidant kentañ, dindan renerezh ur poellgor sturiañ gant an holl re o doa kemeret perzh e brudañ ar <code>.bzh</code>, evit dougen kinnig Breizh da gaout hec'h astenn kenrouedad.
Karget eo eta ar gevredigezh <kbd><big>www.bzh</big></kbd> da sevel an teuliad emginnig, dastum an arc’hant ret evit ma vo degemeret an teuliad-se ha brudañ an astenn <code>.bzh</code> e-mesk kumuniezh ar Vretoned. E 2008 he deus bet ar gevredigezh ur skoazell-arc’hant gant Kuzul rannvro Breizh.
E [[2012]] he doa tapet ar sinadeg kaout en tu-hont da {{formatnum:20000}} a dud.
D’an 10 a viz Mae 2013 eo bet deroet an astenn-se gant an ICANN.
E [[2014]] eo bet roet lañs d’an astenn <code>.bzh</code><ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://www.afnic.fr/fr/l-afnic-en-bref/actualites/actualites-generales/8010/show/le-bzh-est-lance-2.html|title=Le « .bzh » est lancé !|publisher=Afnic|date=26/06/2014|accessdate=22/08/2026}}</ref>. E-pad ar "sav-heol" (''sunrise''), etre an ar 4 viz Gwengolo 2014 hag an 3 a viz Du 2014, ne c’helle nemet perc’henned merkoù gwarezet prenañ o anv domani. E-pad ar "redadeg war an douar" (''landrush''), etre an 3 a viz Du 2014 hag an 30 aviz Du 2014, e c’helle rannoù melestradurel, kevredigezhioù hag embregerezhioù hen ober. E miz Kerzu 2014 eo bet digoret d’an holl an astenn <code>.bzh</code>.
E [[2023]] e oa tremen {{formatnum:12000}} anv domani gant an astenn <code>.bzh</code><ref>{{en}} {{cite web|url=https://ntldstats.com/tld/bzh|title=.bzh|Top-Level Domain Breakdown|publisher=nTLDStats|date=05/02/2023|accessdate=22/08/2026}}</ref>.
Diazezet eo an astenn <code>.bzh</code> war isframm teknikel an [[Afnic]] (''Association française pour le nommage Internet en coopération'')<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://icannwiki.org/.bzh|title=.bzh|publisher=ICANNWiki|accessdate=22/08/2026}}</ref>.
== Gwelet ivez ==
* [[Anv domani]]
== Liammoù diavaez ==
* {{br}} {{fr}} {{en}} [https://www.pik.bzh/br-fr/ - www.pik.bzh]
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20190702104733/https://news.namebay.com/blog/2014/06/27/les-noms-de-domaine-bzh-deviennent-officiels/ ''Les noms de domaine .bzh deviennent officiels'' (2014)]
== Daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Domanioù Internet a live kentañ|bzh]]
pe37ufbbk22a2ymdbz09tmo285e6nyt
Bedum
0
66987
2198987
2138805
2026-08-31T20:05:16Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2198987
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Bedum''' (distagañ [https://web.archive.org/web/20130114105842/https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/04/002_Bedum.ogg]) a zo ur gumun hag ur gêr e proviñs [[Groningen (proviñs)|Groningen]] en [[Izelvroioù]]. Unan eus ar c'hêrioù brasañ a zo tro-dro da gêr [[Groningen (kêr)|Groningen]] eo. Ar c'hêrioù ha kêriadennoù da-heul a ya d'ober kumun Bedum : Bedum, [[Noordwolde]], [[Onderdendam]], [[Zuidwolde (Bedum)|Zuidwolde]], [[Ellerhuizen]] ha [[Westerdijkshorn]]. Un ti-gar a zo e Bedum.
== Tour stouet Bedum ==
[[Skeudenn:Bedum Walfriduskerk.jpg|thumb|right|200px|Tour iliz Sant Walfridus]]
Un tour stouet a zo en iliz Sant Walfridus, 36 metrad uhelder dezhañ. Jedet ez eus bet ez eo brasoc'h e gorn evit hini tour [[Pisa Italia)|Pisa]]. Ma vefe an daou dour a vent heñvel, e vefe brasoc'h dilec'h hini Bedum eus 6 cm<ref>[http://news.yahoo.com/s/nm/20080828/wl_nm/dutch_tower_dc_1 Dutch say Pisa no longer Europe's most leaning tower, Reuters, 28 a viz Eost 2009]</ref>.
== Kuzul-kêr ==
E kuzul-kêr Bedum ez eus 15 dileuriad. Er mare-mañ (dibenn 2009) n'eus maer ebet.
* [[Partij van de Arbeid|PvdA]] : 4 dileuriad
* [[Christen Democratisch Appèl|CDA]] : 4 dileuriad
* [[Gemeente Belangen]] : 3 dileuriad
* [[ChristenUnie]] : 3 dileuriad
* [[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]] : 1 dileuriad
== Notenn ==
{{Daveoù}}
== Liamm diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20101023102257/http://atlas1868.nl/gr/bedum.html Kartenn Bedum e 1868]
{{Proviñs Groningen}}
{{Porched Izelvroioù}}
[[Rummad:Kumunioù Groningen]]
387sm2w3w5jzfgs0vsml3k1dend2848
Rachel Bluwstein
0
68170
2199027
1992234
2026-09-01T11:55:25Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2199027
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Rachel the poet.jpg|200px|thumb|Rachel ar varzhez]]
'''Rachel Bluwstein Sela''', ganet d'an 20 a viz Gwengolo 1890 e [[Saratov]], e [[Rusia]], ha marvet d'ar 16 a viz Ebrel 1931 e [[Tel Aviv]], a oa ur skrivagnerez [[hebreek]] eus Rusia a zivroas da [[Palestina|Balestina]] e 1909. Anavezet eo dreist-holl evel '''Rachel''' (רחל) — evel-se eo e sine hec'h oberennoù—, pe ''Rachel ar varzhez'' (רחל המשוררת).
{{Commonscat}}
== He buhez ==
Rachel a oa ganet e [[Saratov]]<ref>E Saratov hervez an [[Encyclopaedia Hebraica]] hag al levr "Rachel" (Uri Milshtein, 1993.) Hervez an Ensavadur evit treiñ al lennegezh hebraek e oa ganet e Vyatka (deuet da vout [[Kirov (Oblast Kirov)|Kirov]][http://www.ithl.org.il/page_13473]).</ref> e [[Rusia]] d'an 20 a viz Gwengolo 1890. Unnekvet bugel Isser-Leib ha Sophia Bluwstein e oa, ha merc'h-vihan da [[rabbi]] kumuniezh [[yuzev]] [[Kiev]]. Pa oa bugel ez eas an tiegezh da chom da b-[[Poltava]], en [[Ukraina]], hag eno ez eas d'ur skol yuzev rusek.
Da 15 vloaz e krogas da skrivañ barzhoniezh. Da 17 ez eas da g-Kiev da studiañ al livouriezh.
Rachel a varvas d'ar 16 a viz Ebrel 1931, ha hi 40 vloaz. Beziet eo e bered Kinneret, he bez troet ouzh [[Mor Galile|Mor Galilea]], hervez he c'hoant disklêriet er varzhoneg ''If Fate Decrees''.
== Levrlennadur ==
[[Restr:RahelGrave.JPG|right|thumb|Bez Rachel e bered Kineret]]
===en hebreeg===
* ''Aftergrowth'', Davar, 1927 (Safiah, ספיח)
* ''Across From'', Davar, 1930 (Mineged, מנגד)
* ''Nevo'', Davar, 1932 (Nevo, נבו)
===Dastumadoù hebreek===
* ''Poems'', Davar, 1935 (Shirat Rachel, שירת רחל)
* ''Inside and Outside Home'' (children), Sifriat Poalim, 1974 (Ba-Bayit U Ba-Hutz, בבית ובחוץ)
* ''As Rachel Waited'', Tamuz, 1982 [Ke-Hakot Rachel, כחכות רחל]
* ''Poems, Letters, Writings'', Dvir, 1985 (Shirim, Michtavim, Reshimot, שירים, מכתבים, רשימות)
* ''In My Garden'', Tamuz, 1985 (Be-Gani Neta`aticha, בגני נטעתיך)
* ''Will You Hear My Voice'', Bar, 1986 (Ha-Tishmah Koli, התשמע קולי)
* ''Rachel's Poems'', Sridot, 1997 (Shirei Rahel, שירי רחל)
===e yezhoù all===
* {{en}} ''Flowers of Perhaps: Selected Poems of Rahel'' London, Menard, 1995, ISBN 1-874320-02-0
* {{de}} Berlin, Hechalutz, 1936; Tel Aviv, Davar, 1970
* {{es}} Barcelona, Riopiedras, 1985
* {{yi}} : Winnipeg, WIZO U.S.A. and Canada, 1932
* Buenos Aires, Kium Farlag, 1957
Pezhioù distag zo bet embannet e meur a yezh : [[afrikaneg]], [[arabeg]], [[sinaeg]], [[nederlandeg]], [[saozneg]], [[esperanteg]], [[galleg]], [[frizeg]], [[alamaneg]], [[gresianeg]], [[hungareg]], [[italianeg]], [[japaneg]], [[kembraeg]], [[portugaleg]], [[roumaneg]], [[serbeg-kroateg]], [[slovakeg]], [[spagnoleg]], [[ukraineg]], [[vietnameg]], ha [[yideg]].
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [http://www.ithl.org.il/page_13473 Buhezskrid ha levrlennadur] Ensavadur evit treiñ al lennegezh hebraek
* [https://web.archive.org/web/20100201143817/http://benyehuda.org/rachel/ Oberenn varzhoniel glok Rachel], en hebraeg
* [http://www.tapuz.co.il/Communa/ViewmsgCommuna.asp?Communaid=13876&msgid=6581514 Rachel\Mood troidigezh eeun he barzhoneg "Helech Nefesh")], e saozneg
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Bluwstein, Rachel}}
[[Rummad:Skrivagnerien hebraek]]
[[Rummad:Barzhezed]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1890]]
[[Rummad:Marvioù 1931]]
15xmifal4h9s0tof37km4205cwsymdh
Féchain
0
83822
2198997
2196905
2026-09-01T01:34:41Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2198997
wikitext
text/x-wiki
{{Labour zo}}
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="width:300px; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#fafafa; border:1px #aaaaaa solid; border-collapse:collapse; font-size:95%;"
|+
! colspan="2" style="background-color: #adafda" |'''Kumunioù Bro-C'hall'''
|-
|- align="center"
|Anv
|'''Féchain'''
|- align="center"
|Skoed
|[[Skeudenn:Féchain blason.JPG|90px]]
|- align="center"
|Lec'hiadur Féchain en [[Arondisamant Douai]]
|[[Skeudenn:Fechain.png|220px]]
|- align="center"
|[[Riez]]
|{{Bro-C'hall}}
|- align="center"
|[[Rannvro]]
|{{FR-NPDC}}
|- align="center"
|[[Departamant]]
|{{FR-Norzh}}
|- align="center"
|[[Bro hengounel]]
|
|- align="center"
|[[Arondisamant]]
|[[Arondisamant Douai|Douai]]
|- align="center"
|[[Etrekumuniezh]]
|Communauté de communes du Douaisis
|- align="center"
|[[Kanton]]
|[[Kanton Arleux|Arleux]]
|- align="center"
|[[Kod INSEE]]
|59224
|- align="center"
|[[Kod-post]]
|59247
|- align="center"
|Maer
|Alain Wallart
|- align="center"
|Amzer-gefridi
|[[2008]]-[[2014]]
|- align="center"
|Gorread
|5,14 km²
|- align="center"
|Led
|50° 15' 59" Norzh
|- align="center"
|Hed
|03° 12' 53" Reter
|- align="center"
|Uhelder kreiz
|38 m
|- align="center"
|Uhelder bihanañ
|31 m
|- align="center"
|Uhelder brasañ
|71 m
|- align="center"
|Poblañs hep kontoù doubl
|1 827 <small>(2007)</small>
|- align="center"
|Stankter
|355 a./km²
|- align="center"
|Lec'hienn ar gumun
|[https://web.archive.org/web/20111016211512/http://www.fechain.fr/ Féchain]
|-
|}
'''Féchain''' a zo ur gumun eus [[departamant gall|departamant]] [[Norzh (departamant)|Norzh]] e [[Bro-C'hall]].
{|
|[[Restr:Mairie de Féchain (48730).jpg|kleiz|thumb|200x200px|An ti-kêr]]
|}
{|
|[[Skeudenn:Féchain vue aérienne.jpg|left|thumb|180px|Féchain gwelet eus an oabl]]
|}
== Istor ==
=== {{XXvet}} kantved ===
* [[Brezel-bed kentañ]]: 80% eus ar gumun a voe distrujet. Roet e voe ar [[Kroaz-vrezel 1914-1918|Groaz-vrezel 1914-1918]] da '''Féchain''' e [[1921]]<ref>[https://web.archive.org/web/20170303083543/http://pages14-18.mesdiscussions.net/pages1418/forum-pages-histoire/communes-decorees-guerre-sujet_7632_2.htm Pages 14-18]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
{|
|[[Restr:Église Saint-Vaast de Féchain.jpg|kleiz|thumb|264x264px]]
|}
* Iliz katolik ''Saint Vaast'', 1902-1904.
== Douaroniezh ==
* War lez ar stêr [[Sensée]] emañ '''Féchain'''.
== Emdroadur ar boblañs 1793-2007 ==
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)
ImageSize = width:800 height:350
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:1900
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:200 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1791
bar:1792
bar:1793
bar:1794
bar:1795
bar:1796
bar:1797
bar:1798
bar:1799
bar:1800 text:1800
bar:1801
bar:1802
bar:1803
bar:1804
bar:1805
bar:1806
bar:1807
bar:1808
bar:1809
bar:1810
bar:1811
bar:1812
bar:1813
bar:1814
bar:1815
bar:1816
bar:1817
bar:1818
bar:1819
bar:1820 text:1820
bar:1821
bar:1822
bar:1823
bar:1824
bar:1825
bar:1826
bar:1827
bar:1828
bar:1829
bar:1830
bar:1831
bar:1832
bar:1833
bar:1834
bar:1835
bar:1836
bar:1837
bar:1838
bar:1839
bar:1840 text:1840
bar:1841
bar:1842
bar:1843
bar:1844
bar:1845
bar:1846
bar:1847
bar:1848
bar:1849
bar:1850
bar:1851
bar:1852
bar:1853
bar:1854
bar:1855
bar:1856
bar:1857
bar:1858
bar:1859
bar:1860 text:1860
bar:1861
bar:1862
bar:1863
bar:1864
bar:1865
bar:1866
bar:1867
bar:1868
bar:1869
bar:1870
bar:1871
bar:1872
bar:1873
bar:1874
bar:1875
bar:1876
bar:1877
bar:1878
bar:1879
bar:1880 text:1880
bar:1881
bar:1882
bar:1883
bar:1884
bar:1885
bar:1886
bar:1887
bar:1888
bar:1889
bar:1890
bar:1891
bar:1892
bar:1893
bar:1894
bar:1895
bar:1896
bar:1897
bar:1898
bar:1899
bar:1900 text:1900
bar:1901
bar:1902
bar:1903
bar:1904
bar:1905
bar:1906
bar:1907
bar:1908
bar:1909
bar:1910
bar:1911
bar:1912
bar:1913
bar:1914
bar:1915
bar:1916
bar:1917
bar:1918
bar:1919
bar:1920 text:1920
bar:1921
bar:1922
bar:1923
bar:1924
bar:1925
bar:1926
bar:1927
bar:1928
bar:1929
bar:1930
bar:1931
bar:1932
bar:1933
bar:1934
bar:1935
bar:1936
bar:1937
bar:1938
bar:1939
bar:1940 text:1940
bar:1941
bar:1942
bar:1943
bar:1944
bar:1945
bar:1946
bar:1947
bar:1948
bar:1949
bar:1950
bar:1951
bar:1952
bar:1953
bar:1954
bar:1955
bar:1956
bar:1957
bar:1958
bar:1959
bar:1960 text:1960
bar:1961
bar:1962
bar:1963
bar:1964
bar:1965
bar:1966
bar:1967
bar:1968
bar:1969
bar:1970
bar:1971
bar:1972
bar:1973
bar:1974
bar:1975
bar:1976
bar:1977
bar:1978
bar:1979
bar:1980 text:1980
bar:1981
bar:1982
bar:1983
bar:1984
bar:1985
bar:1986
bar:1987
bar:1988
bar:1989
bar:1990
bar:1991
bar:1992
bar:1993
bar:1994
bar:1995
bar:1996
bar:1997
bar:1998
bar:1999
bar:2000 text:2000
bar:2001
bar:2002
bar:2003
bar:2004
bar:2005
bar:2006
bar:2007
PlotData=
color:barra width:10 align:left
bar:1793 from:0 till: 785
bar:1800 from:0 till: 844
bar:1806 from:0 till: 928
bar:1821 from:0 till: 1057
bar:1831 from:0 till: 1110
bar:1836 from:0 till: 1155
bar:1841 from:0 till: 1126
bar:1846 from:0 till: 1138
bar:1851 from:0 till: 1147
bar:1856 from:0 till: 1155
bar:1861 from:0 till: 1219
bar:1866 from:0 till: 1275
bar:1872 from:0 till: 1336
bar:1876 from:0 till: 1380
bar:1881 from:0 till: 1372
bar:1886 from:0 till: 1373
bar:1891 from:0 till: 1378
bar:1896 from:0 till: 1328
bar:1901 from:0 till: 1282
bar:1906 from:0 till: 1260
bar:1911 from:0 till: 1292
bar:1921 from:0 till: 1180
bar:1926 from:0 till: 1278
bar:1931 from:0 till: 1300
bar:1936 from:0 till: 1293
bar:1946 from:0 till: 1289
bar:1954 from:0 till: 1295
bar:1962 from:0 till: 1402
bar:1968 from:0 till: 1419
bar:1975 from:0 till: 1515
bar:1982 from:0 till: 1842
bar:1990 from:0 till: 1762
bar:1999 from:0 till: 1871
bar:2006 from:0 till: 1836
bar:2007 from:0 till: 1827
TextData=
fontsize:S pos:(50,10)
text:
</timeline>
<ref>Cassini hag [[EBSSA]]</ref>
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Liammoù diavaez ==
== Dave ha notennoù==
<references/>
[[Rummad:Kumunioù an Norzh (departamant)|Fechain]]
[[Rummad:Kroaz-vrezel 1914-1918 (kumunioù Norzh)|Fechain]]
q94p1vpf0g3gqqweqvv3plb4fp6qrst
Patrom:Degemer/Keleier
10
84351
2198953
2198842
2026-08-31T16:59:51Z
Dishual
612
2198953
wikitext
text/x-wiki
Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]].
<!--### SKEUDENN ###-->
[[Skeudenn:Kong Harald åpner Sametinget 1993 (cropped).jpg|150px|right|Ratko Mladić]]
* [[28 a viz Eost]] : marv eo ar roue [[Harald V]] (''skeudenn'') e [[Norvegia]] ; mont a ra e vab [[Haakon VIII Norvegia|Haakon VIII]] da vezañ roue ar vro en e lec'h.
* [[27 a viz Eost]] : marvet eo [[Ratko Mladić]], un ofiser bet e penn arme ar [[Republika Srpska]] (Republik Serb, e [[Bosnia ha Herzegovina]]), e-pad [[Brezel Bosnia]] (1992-1996).
* [[26 a viz Eost]] : [[dour-beuz]] war harzoù [[Nepal]] ha [[Tibet]] ; lazhet ez eus 939 den da nebeutañ ha 3900 all a zo dianket.
* [[20 a viz Eost]] : dilennet eo [[Mirza Fakhrul Islam Alamgir]] da brezidant [[Bangladesh]].
* [[15 a viz Eost]] : ur [[kren-douar|c'hren-douar]], 7,7 M<sub>w</sub> e ampled, a c'hoarvez en enez [[Flores (Indonezia)|Flores]], en [[Indonezia]].
* [[13 a viz Eost]] : addilennet eo [[Hakainde Hichilema]] da brezidant [[Zambia]].
* [[12 a viz Eost]] : ur [[fallaenn (astronomiezh)|fallaenn heol]] a c'hoarvez ha steuziañ a ra gouloù an heol penn-da-benn en un darn eus [[Europa]].
* [[10 a viz Eost]] : 224 den da nebeutañ a zo lazhet en ur [[kren-douar|c'hren-douar]] e departamant [[Chocó]] e [[Kolombia]].
* [[7 a viz Eost]] : kadoriet eo [[Abelardo de la Espriella]] evel prezidant [[Kolombia]].
* [[3 a viz Eost]] : en [[Hungaria]] eo serret [[kreizenn nukleel]] nemeti ar vro, e [[Paks]], abalamour m'eo erru re izel live an dour en [[Danav]].
{{diac'hubiñ}}
<noinclude>
[[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]]
</noinclude>
bbc5a9oeglr5sd3l3cc48wg8c9l84y6
2198975
2198953
2026-08-31T18:55:46Z
Dishual
612
2198975
wikitext
text/x-wiki
Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]].
<!--### SKEUDENN ###-->
[[Skeudenn:Kong Harald åpner Sametinget 1993 (cropped).jpg|150px|right|Ratko Mladić]]
* [[28 a viz Eost]] : marv eo ar roue [[Harald V]] (''skeudenn'') e [[Norvegia]] ; mont a ra e vab [[Haakon VIII Norvegia|Haakon VIII]] da vezañ roue ar vro en e lec'h.
* [[27 a viz Eost]] : marvet eo [[Ratko Mladić]], un ofiser bet e penn arme ar [[Republik Srpska (1992-1995)|Republika Srpska]] (Republik Serb, e [[Bosnia ha Herzegovina]]), e-pad [[Brezel Bosnia]] (1992-1996).
* [[26 a viz Eost]] : [[dour-beuz]] war harzoù [[Nepal]] ha [[Tibet]] ; lazhet ez eus 939 den da nebeutañ ha 3900 all a zo dianket.
* [[20 a viz Eost]] : dilennet eo [[Mirza Fakhrul Islam Alamgir]] da brezidant [[Bangladesh]].
* [[15 a viz Eost]] : ur [[kren-douar|c'hren-douar]], 7,7 M<sub>w</sub> e ampled, a c'hoarvez en enez [[Flores (Indonezia)|Flores]], en [[Indonezia]].
* [[13 a viz Eost]] : addilennet eo [[Hakainde Hichilema]] da brezidant [[Zambia]].
* [[12 a viz Eost]] : ur [[fallaenn (astronomiezh)|fallaenn heol]] a c'hoarvez ha steuziañ a ra gouloù an heol penn-da-benn en un darn eus [[Europa]].
* [[10 a viz Eost]] : 224 den da nebeutañ a zo lazhet en ur [[kren-douar|c'hren-douar]] e departamant [[Chocó]] e [[Kolombia]].
* [[7 a viz Eost]] : kadoriet eo [[Abelardo de la Espriella]] evel prezidant [[Kolombia]].
* [[3 a viz Eost]] : en [[Hungaria]] eo serret [[kreizenn nukleel]] nemeti ar vro, e [[Paks]], abalamour m'eo erru re izel live an dour en [[Danav]].
{{diac'hubiñ}}
<noinclude>
[[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]]
</noinclude>
sfdvu39sfo216nvy4mdf4x4hdkxil3p
Pecquencourt
0
84366
2199010
2197133
2026-09-01T09:03:25Z
Ar choler
52661
/* Emdroadur ar boblañs 1793-2023 */
2199010
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-bgcolor="#adafda"
! colspan="2" style="text-align:center; font-size:1.2em; color:#fff;" | Kumunioù Frañs
|-
! {{Infobox/Titl|Pecquencourt|bbd068|talbenn map|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center;"|[[Restr:Mairie et église de Pecquencourt.jpg|270px|center]] An ti-kêr hag an iliz
----
|-
!colspan="2" style="text-align:center;"| [https://www.google.com/maps/place/Pecquencourt/@50.3754885,3.1991196,12z/data=!4m6!3m5!1s0x47c2c6874d2c0461:0x7b7ab6db86c73bfe!8m2!3d50.3775408!4d3.2151696!16s%2Fm%2F03g_jqm?hl=fr&entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDcyOS4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D 50° 22′ 41″ N – 3° 12′ 59″ R]
----
|-
|'''[[Riez]]'''||{{Frañs}}
|-
|'''[[Rannvro]]'''||{{FR-NPDC}}
|-
|'''[[Departamant]]'''||{{FR-Norzh}}
|-
|'''[[Arondisamant]]'''||[[Arondisamant Douai|Douai]]
|-
|'''[[Kanton]]'''||[[Kanton Sin-le-Noble|Sin-le-Noble]]
|-
|'''[[Etrekumuniezh]]'''||Cœur d'Ostrevent
|-
|'''[[Kod INSEE]]'''||59456
|-
|'''[[Kod post]]'''||59146
|-
|'''Maer'''
|Joël Pierrache<br>([[2026]]-[[2032]])
|-
| colspan="2"|
----
|-
|'''Gorread'''||9,6 km²
|-
|'''Uhelderioù'''<br>• kreiz<br>• izelañ<br>• uhelañ||<br>22 m<br>16 m<br>27 m
|-
|'''Poblañs'''<br><small>hep kontoù doubl</small><br>||{{formatnum:6092}} (2023) [[File:Increase.svg|10px]]
|-
|'''Stankter'''||635 den/km²
|-
| colspan="2"|
----
|-
|'''Internet''' || [https://www.pecquencourt.fr/ www.pecquencourt.fr]
|}'''Pecquencourt''' zo ur [[kumun c'hall|gumun]] e [[departamant gall|departamant]] [[Norzh (departamant)|Norzh]] e [[Bro-C'hall]].
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Iliz katolik, {{XIIIvet kantved}}- {{XIXvet kantved}}.
== Armerzh ==
* Mengleuzioù [[glaou]], serr.
<gallery mode="packed" heights="180px">Barrois.jpg|Ar foz Barrois</gallery>
== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll maered ar gumun}}
{{Dilennad |Deroù = A-raok 1803|Penn = Goude 1807 |Anv = an ao. Goube |Strollad = |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù = A-raok 1881|Penn = A-raok 1893 |Anv = an ao. Sion |Strollad = |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù = 1893|Penn = 1900 |Anv = Jules Vanandrewelt |Strollad = |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù = 1925|Penn = 1945 |Anv = Michel Vanandrewelt |Strollad = |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù = A-raok 1950|Penn = A-raok 1960) |Anv = François Briquet |Strollad = |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù = 1971|Penn = 1977 |Anv = Lucien Bourdon |Strollad = |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù = 1977|Penn = 1983 |Anv = René Mercier |Strollad = [[PCF]] |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù = 1983|Penn = 1990 |Anv = Lucien Bourdon |Strollad = |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù = 1990|Penn = 2006 |Anv = Patrick Vanandrewelt |Strollad = Tu dehoù diseurt (DVD) |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù = 2006|Penn = 2008 |Anv = Léon Brevière |Strollad = |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù = 2008|Penn = 2009 |Anv = Henri Fontaine |Strollad = PCF |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù = 2009|Penn = 2026 |Anv = Joël Pierrache |Strollad = Tu kleiz diseurt (DVD) |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù = 2026|Penn = (2032) |Anv = Joël Pierrache |Strollad = Tu kleiz diseurt (DVD) |Karg = }}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}
=== Emdroadur ar boblañs 1793-2023 ===
<div style="text-align:center;">
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)
ImageSize = width:800 height:350
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:9000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:2000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:00
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1793 text:93
bar:1800 text:1800
bar:1806 text:06
bar:1821 text:21
bar:1831 text:31
bar:1836 text:36
bar:1841 text:41
bar:1846 text:46
bar:1851 text:51
bar:1856 text:56
bar:1861 text:61
bar:1866 text:66
bar:1872 text:72
bar:1876 text:76
bar:1881 text:81
bar:1886 text:86
bar:1891 text:91
bar:1896 text:96
bar:1901 text:1901
bar:1906 text:06
bar:1911 text:11
bar:1921 text:21
bar:1926 text:26
bar:1931 text:31
bar:1936 text:36
bar:1946 text:46
bar:1954 text:54
bar:1962 text:62
bar:1968 text:68
bar:1975 text:75
bar:1982 text:82
bar:1990 text:90
bar:1999 text:99
bar:2006 text:2006
bar:2008 text:08
bar:2013 text:13
bar:2018 text:18
bar:2023 text:23
PlotData=
color:barra width:10 align:left
bar:1793 from:0 till: 1329
bar:1800 from:0 till: 1269
bar:1806 from:0 till: 1261
bar:1821 from:0 till: 1304
bar:1831 from:0 till: 1334
bar:1836 from:0 till: 1300
bar:1841 from:0 till: 1353
bar:1846 from:0 till: 1438
bar:1851 from:0 till: 1350
bar:1856 from:0 till: 1366
bar:1861 from:0 till: 1426
bar:1866 from:0 till: 1427
bar:1872 from:0 till: 1360
bar:1876 from:0 till: 1405
bar:1881 from:0 till: 1324
bar:1886 from:0 till: 1259
bar:1891 from:0 till: 1275
bar:1896 from:0 till: 1259
bar:1901 from:0 till: 1381
bar:1906 from:0 till: 1417
bar:1911 from:0 till: 1345
bar:1921 from:0 till: 1329
bar:1926 from:0 till: 3018
bar:1931 from:0 till: 3713
bar:1936 from:0 till: 4263
bar:1946 from:0 till: 5111
bar:1954 from:0 till: 6555
bar:1962 from:0 till: 8772
bar:1968 from:0 till: 8911
bar:1975 from:0 till: 7934
bar:1982 from:0 till: 7387
bar:1990 from:0 till: 6718
bar:1999 from:0 till: 6361
bar:2006 from:0 till: 6040
bar:2008 from:0 till: 5939
bar:2013 from:0 till: 5950
bar:2018 from:0 till: 6050
bar:2023 from:0 till: 6092
TextData=
fontsize:S pos:(50,10)
text:
</timeline>
• Andonioù : Cassini hag [[EBSSA]]
</div>
<!-- == Dave ha notennoù ==
{{Daveoù}} -->
[[Rummad:Kumunioù an Norzh (departamant)]]
hja2mftayhbno0nv6h0kmoeglwhih6t
Fenain
0
84374
2198960
1953723
2026-08-31T18:00:51Z
JackyM59
87937
Photograph updated
2198960
wikitext
text/x-wiki
{{Labour zo}}
{| class="infobox" style=font-size:95%;""
|-
! colspan="2" style="background-color: #adafda" |'''Kumunioù Bro-C'hall'''
|-
! {{Infobox/Titl|Fenain|eded14|talbenn map|000}}
|- align="center"
|colspan="2" | [[Skeudenn:Blason de la ville de Fenain (59) Nord-France.svg|90px]]
|- align="center"
| colspan="2" | [[Restr:Église Saint-André de Fenain 01.jpg|292x292px]]<br>Iliz katolik Saint-André
|- align="center"
| colspan="2" | <hr>[[Skeudenn:Fenain.png|220px]]<br>Lec'hiadur en arondisamant Douai<br>[https://www.google.fr/maps/place/Fenain/@50.3656275,3.2647457,11z/data=!4m5!3m4!1s0x47c2c17154f4b7e5:0x99d46fdd156bb40d!8m2!3d50.365592!4d3.299582 50° 21' 59" N – 03° 18' 05" R]<hr>
|-
|'''[[Riez]]'''
|{{Bro-C'hall}}
|-
|'''[[Rannvro]]'''
|{{FR-NPDC}}
|-
|'''[[Departamant]]'''
|{{FR-Norzh}}
|-
|'''[[Arondisamant]]'''
|[[Arondisamant Douai|Douai]]
|-
|'''[[Kanton]]'''
|[[Kanton Marchiennes|Marchiennes]]
|-
|[[Etrekumuniezh]]
|Cœur d'Ostrevent
|-
|'''[[Kod INSEE]]'''
|59227
|-
|'''[[Kod-post]]'''
|59179
|-
|'''Maer'''
|Arlette Dupilet<br>[[2014]]-[[2020]]
|-
| colspan="2" | <hr>
|-
|'''Gorread'''
|5,78 km²
|-
|'''Uhelderioù'''<br>• kreiz<br>• izelañ<br>• uhelañ ||<br>21 m<br>16 m<br>47 m
|-
|'''Poblañs'''<br><small>hep kontoù doubl</small>
|5 356 (2014)
|-
|'''Stankter'''
|925 ann./km²
|-
| colspan="2" | <hr>
|-
|'''Internet'''
|[http://www.ville-fenain.fr/ www.ville-fenain.fr]
|-
|}
'''Fenain''' zo ur gumun e [[departamant gall|departamant]] [[Norzh (departamant)|Norzh]] e [[Bro-C'hall]].
== Istor ==
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Iliz katolik ''Saint André''
== Armerzh ==
== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll maered ar gumun}}
{{Dilennad |Deroù = Meurzh 1989 |Penn = Meurzh 2001 |Anv =Françis Goguillon|Strollad = [[Strollad Komunour Gall]] |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù = Meurzh 2001|Penn = Meurzh 2014 |Anv = Danielle Bray|Strollad = [[Strollad Komunour Gall]] |Karg = }}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}
== Douaroniezh ==
== Emdroadur ar boblañs 1793-2007 ==
<div style="text-align:center;">
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)
ImageSize = width:800 height:350
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:6300
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:800 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:400 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1791
bar:1792
bar:1793
bar:1794
bar:1795
bar:1796
bar:1797
bar:1798
bar:1799
bar:1800 text:1800
bar:1801
bar:1802
bar:1803
bar:1804
bar:1805
bar:1806
bar:1807
bar:1808
bar:1809
bar:1810
bar:1811
bar:1812
bar:1813
bar:1814
bar:1815
bar:1816
bar:1817
bar:1818
bar:1819
bar:1820 text:1820
bar:1821
bar:1822
bar:1823
bar:1824
bar:1825
bar:1826
bar:1827
bar:1828
bar:1829
bar:1830
bar:1831
bar:1832
bar:1833
bar:1834
bar:1835
bar:1836
bar:1837
bar:1838
bar:1839
bar:1840 text:1840
bar:1841
bar:1842
bar:1843
bar:1844
bar:1845
bar:1846
bar:1847
bar:1848
bar:1849
bar:1850
bar:1851
bar:1852
bar:1853
bar:1854
bar:1855
bar:1856
bar:1857
bar:1858
bar:1859
bar:1860 text:1860
bar:1861
bar:1862
bar:1863
bar:1864
bar:1865
bar:1866
bar:1867
bar:1868
bar:1869
bar:1870
bar:1871
bar:1872
bar:1873
bar:1874
bar:1875
bar:1876
bar:1877
bar:1878
bar:1879
bar:1880 text:1880
bar:1881
bar:1882
bar:1883
bar:1884
bar:1885
bar:1886
bar:1887
bar:1888
bar:1889
bar:1890
bar:1891
bar:1892
bar:1893
bar:1894
bar:1895
bar:1896
bar:1897
bar:1898
bar:1899
bar:1900 text:1900
bar:1901
bar:1902
bar:1903
bar:1904
bar:1905
bar:1906
bar:1907
bar:1908
bar:1909
bar:1910
bar:1911
bar:1912
bar:1913
bar:1914
bar:1915
bar:1916
bar:1917
bar:1918
bar:1919
bar:1920 text:1920
bar:1921
bar:1922
bar:1923
bar:1924
bar:1925
bar:1926
bar:1927
bar:1928
bar:1929
bar:1930
bar:1931
bar:1932
bar:1933
bar:1934
bar:1935
bar:1936
bar:1937
bar:1938
bar:1939
bar:1940 text:1940
bar:1941
bar:1942
bar:1943
bar:1944
bar:1945
bar:1946
bar:1947
bar:1948
bar:1949
bar:1950
bar:1951
bar:1952
bar:1953
bar:1954
bar:1955
bar:1956
bar:1957
bar:1958
bar:1959
bar:1960 text:1960
bar:1961
bar:1962
bar:1963
bar:1964
bar:1965
bar:1966
bar:1967
bar:1968
bar:1969
bar:1970
bar:1971
bar:1972
bar:1973
bar:1974
bar:1975
bar:1976
bar:1977
bar:1978
bar:1979
bar:1980 text:1980
bar:1981
bar:1982
bar:1983
bar:1984
bar:1985
bar:1986
bar:1987
bar:1988
bar:1989
bar:1990
bar:1991
bar:1992
bar:1993
bar:1994
bar:1995
bar:1996
bar:1997
bar:1998
bar:1999
bar:2000 text:2000
bar:2001
bar:2002
bar:2003
bar:2004
bar:2005
bar:2006
bar:2007
PlotData=
color:barra width:10 align:left
bar:1800 from:0 till: 1777
bar:1806 from:0 till: 1862
bar:1821 from:0 till: 1890
bar:1831 from:0 till: 1914
bar:1836 from:0 till: 1920
bar:1841 from:0 till: 1942
bar:1846 from:0 till: 1994
bar:1851 from:0 till: 1990
bar:1856 from:0 till: 1973
bar:1861 from:0 till: 1960
bar:1866 from:0 till: 2067
bar:1872 from:0 till: 2218
bar:1876 from:0 till: 2498
bar:1881 from:0 till: 2489
bar:1886 from:0 till: 2635
bar:1891 from:0 till: 2546
bar:1896 from:0 till: 2516
bar:1901 from:0 till: 2522
bar:1906 from:0 till: 2654
bar:1911 from:0 till: 3043
bar:1921 from:0 till: 3393
bar:1926 from:0 till: 5319
bar:1931 from:0 till: 5401
bar:1936 from:0 till: 5279
bar:1946 from:0 till: 5282
bar:1954 from:0 till: 5144
bar:1962 from:0 till: 5253
bar:1968 from:0 till: 5462
bar:1975 from:0 till: 6270
bar:1982 from:0 till: 5755
bar:1990 from:0 till: 5639
bar:1999 from:0 till: 5359
bar:2006 from:0 till: 5348
bar:2007 from:0 till: 5350
TextData=
fontsize:S pos:(50,10)
text:
</timeline>
• Andonioù : Cassini hag [[EBSSA]]
</div>
== Tud ==
== Liammoù diavaez ==
== Dave ha notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù an Norzh (departamant)]]
rzbyt84gqw0zqc8py8behui9wbg2yuf
2198989
2198960
2026-08-31T20:15:32Z
Ar choler
52661
hizivaat
2198989
wikitext
text/x-wiki
{{Danvez pennad}}
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|- bgcolor="#adafda"
! colspan="2" style="text-align:center; font-size:1.2em; color:#fff;" | Kumunioù Frañs
|-
! {{Infobox/Titl|Fenain|eded14|talbenn map|000}}
|-
|colspan="2" | [[Restr:Blason de la ville de Fenain (59) Nord-France.svg|90px|center]]
----
|-
| colspan="2" style="text-align:center;"| [[Restr:Mairie - Fenain.jpg|260px]] An ti-kêr
|-
| colspan="2" | <hr>[[Restr:Fenain.png|220px]]<br>Lec'hiadur en arondisamant Douai<br>[https://www.google.fr/maps/place/Fenain/@50.3656275,3.2647457,11z/data=!4m5!3m4!1s0x47c2c17154f4b7e5:0x99d46fdd156bb40d!8m2!3d50.365592!4d3.299582 50° 21' 59" N – 03° 18' 05" R]<hr>
|-
|'''[[Riez]]'''
|{{Bro-C'hall}}
|-
|'''[[Rannvro]]'''
|{{FR-NPDC}}
|-
|'''[[Departamant]]'''
|{{FR-Norzh}}
|-
|'''[[Arondisamant]]'''
|[[Arondisamant Douai|Douai]]
|-
|'''[[Kanton]]'''
|[[Kanton Sin-le-Noble|Sin-le-Noble]]
|-
|[[Etrekumuniezh]]
|Cœur d'Ostrevent
|-
|'''[[Kod INSEE]]'''
|59227
|-
|'''[[Kod-post]]'''
|59179
|-
|'''[[Maer]]'''
|Fabien Bouriez<br>[[2026]]-bremañ
|-
| colspan="2" |
----
|-
|'''Gorread'''
|5,78 km²
|-
|'''Uhelderioù'''<br>• kreiz<br>• izelañ<br>• uhelañ ||<br>21 m<br>16 m<br>47 m
|-
|'''Poblañs'''<br><small>hep kontoù doubl</small>
|{{formatnum:5441}} (2023)
|-
|'''Stankter'''
|941 den/km²
|-
| colspan="2" |
----
|-
|'''Internet'''
|[http://www.ville-fenain.fr/ www.ville-fenain.fr]
|-
|}
'''Fenain''' zo ur gumun e [[departamant gall|departamant]] [[Norzh (departamant)|Norzh]] e [[Bro-C'hall]].
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery mode="packed" heights="180px">
Fenain - Fosse Agache après modernisation.jpg|Ar foz ''Agache''
Église Saint-André de Fenain 01.jpg|Iliz katolik ''Saint-André''</gallery>
== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù|Titl= Roll maered ar gumun}}
{{Dilennad|Deroù=A-raok 1803|Penn=|Anv=an ao. Marlier|Strollad=|Karg=}}
{{Dilennad|Deroù=A-raok 1807|Penn=1808|Anv=an ao. Boulanger|Strollad=|Karg=}}
{{Dilennad|Deroù=A-raok 1857|Penn=|Anv=Charles Joseph Dewalle|Strollad=|Karg=}}
{{Dilennad|Deroù=E-tro 1905|Penn=|Anv=Augustin Barbant|Strollad=|Karg=Labourer-douar ha marc'hadour gwin}}
{{Dilennad|Deroù=Mae 1935|Penn=Here 1939|Anv=Jean-Baptiste Wantelet|Strollad=[[Strollad Komunour Gall|SFIC]]|Karg=Mengleuzier}}
{{Dilennad|Deroù=Here 1939 |Penn=|Anv=Charles Gillon|Strollad=|Karg=Mengleuzier war e leve}}
{{Dilennad|Deroù=1940|Penn=Du 1941 (†)|Anv=Narcisse Démoutiez|Strollad=|Karg=}}
{{Dilennad|Deroù=|Penn=|Anv=Gustave Longelin|Strollad=|Karg=Mengleuzier}}
{{Dilennad|Deroù=1944|Penn=Mae 1947|Anv=André Leclercq|Strollad=|Karg=}}
{{Dilennad|Deroù=Mae 1947|Penn=Du 1970|Anv=Grégoire Leleux|Strollad=[[Strollad Komunour Gall|PCF]]|Karg=Mengleuzier}}
{{Dilennad|Deroù=Kerzu 1970|Penn=Meurzh 1971|Catherine Poteaux|Strollad=|Karg=Maerez da c'hortoz ; bet eilmaerez (1947-1970)}}
{{Dilennad|Deroù=Meurzh 1971|Penn=Gwengolo 1978|Anv=Émile Broutin|Strollad=PCF|Karg=}}
{{Dilennad|Deroù=1978|Penn=1984|Anv=Gino Ferrari|Strollad=PCF|Karg=Mengleuzier}}
{{Dilennad|Deroù=1984|Penn=Meurzh 2001|Anv=Francis Goguillon|Strollad=PCF|Karg=Mestr-skol}}
{{Dilennad|Deroù=Meurzh 2001|Penn=Meurzh 2014|Anv=Danielle Bray|Strollad=PCF|Karg=}}
{{Dilennad|Deroù=Meurzh 2014|Penn=Genver 2025|Anv=Arlette Dupilet|Strollad=[[Tu kleiz diseurt|KDS]]|Karg=Kelennerez war he leve}}
{{Dilennad|Deroù=C'hwevrer 2025|Penn=''(2032)''|Anv=Fabien Bouriez|Strollad=KDS|Karg=Ijinour}}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}
== Emdroadur ar boblañs 1800-2023 ==
<div style="text-align:center;">
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)
ImageSize = width:800 height:350
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:6500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:800 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:400 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1800 text:00
bar:1806 text:06
bar:1821 text:21
bar:1831 text:31
bar:1836 text:36
bar:1841 text:41
bar:1846 text:46
bar:1851 text:51
bar:1856 text:56
bar:1861 text:61
bar:1866 text:66
bar:1872 text:72
bar:1876 text:76
bar:1881 text:81
bar:1886 text:86
bar:1891 text:91
bar:1896 text:96
bar:1901 text:1901
bar:1906 text:06
bar:1911 text:11
bar:1921 text:21
bar:1926 text:26
bar:1931 text:31
bar:1936 text:36
bar:1946 text:46
bar:1954 text:54
bar:1962 text:62
bar:1968 text:68
bar:1975 text:75
bar:1982 text:82
bar:1990 text:90
bar:1999 text:99
bar:2004 text:04
bar:2006 text:06
bar:2009 text:09
bar:2014 text:14
bar:2019 text:19
bar:2023 text:23
PlotData=
color:barra width:10 align:left
bar:1800 from:0 till: 1777
bar:1806 from:0 till: 1862
bar:1821 from:0 till: 1890
bar:1831 from:0 till: 1914
bar:1836 from:0 till: 1920
bar:1841 from:0 till: 1942
bar:1846 from:0 till: 1994
bar:1851 from:0 till: 1990
bar:1856 from:0 till: 1973
bar:1861 from:0 till: 1960
bar:1866 from:0 till: 2067
bar:1872 from:0 till: 2218
bar:1876 from:0 till: 2498
bar:1881 from:0 till: 2489
bar:1886 from:0 till: 2635
bar:1891 from:0 till: 2546
bar:1896 from:0 till: 2516
bar:1901 from:0 till: 2522
bar:1906 from:0 till: 2654
bar:1911 from:0 till: 3043
bar:1921 from:0 till: 3393
bar:1926 from:0 till: 5319
bar:1931 from:0 till: 5401
bar:1936 from:0 till: 5279
bar:1946 from:0 till: 5282
bar:1954 from:0 till: 5144
bar:1962 from:0 till: 5253
bar:1968 from:0 till: 5462
bar:1975 from:0 till: 6270
bar:1982 from:0 till: 5755
bar:1990 from:0 till: 5639
bar:1999 from:0 till: 5365
bar:2004 from:0 till: 5342
bar:2006 from:0 till: 5348
bar:2009 from:0 till: 5353
bar:2014 from:0 till: 5356
bar:2019 from:0 till: 5510
bar:2023 from:0 till: 5441
TextData=
fontsize:S pos:(50,10)
text:
</timeline>
• Andonioù : Cassini hag [[EBSSA]]
</div>
{{Commonscat}}
[[Rummad:Kumunioù an Norzh (departamant)]]
pvnux15trqnjrwab4wgbhcrvr7yfg4r
Roll kumunioù Calvados
0
92400
2198944
1648274
2026-08-31T15:31:47Z
Ar choler
52661
HTML
2198944
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Calvados-Position.png|border|right|Situation du Calvados en France.]]
{| align=center rules=all cellspacing=0 cellpadding=3 style="text-align:center; border: 1px solid #000000; border-right: 1px solid #000000; border-bottom: 1px solid #000000; margin-top: 1em"
| align="center" |'''[[#A|A]] - [[#B|B]] - [[#C|C]] - [[#D|D]] - [[#E|E]] - [[#F|F]] - [[#G|G]] - [[#H|H]] - [[#I|I]] - [[#J|J]] - [[#L|L]] - [[#M|M]] - [[#N|N]] - [[#O|O]] - [[#P|P]] - [[#Q|Q]] - [[#R|R]] - [[#S|S]] - [[#T|T]] - [[#U|U]] - [[#V|V]]'''
|}
==A==
{| class="wikitable"
|-
! Kod [[EBSSA]] !! Kod-post !! Kumun
|-
| 14001 || 14600 || [[Ablon]]
|-
| 14002 || 14220
| [[Acqueville (Calvados)|Acqueville]]
|-
| 14003 || 14400 || [[Agy]]
|-
| 14004 || 14710 || [[Aignerville]]
|-
| 14005 || 14370 || [[Airan]]
|-
| 14006 || 14210 || [[Amayé-sur-Orne]]
|-
| 14007 || 14310 || [[Amayé-sur-Seulles]]
|-
| 14008 || 14480 || [[Amblie]]
|-
| 14009 || 14860
| [[Amfreville (Calvados)|Amfreville]]
|-
| 14011 || 14240 || [[Anctoville]]
|-
| 14012 || 14430 || [[Angerville (Calvados)|Angerville]]
|-
| 14013 || 14220 || [[Angoville]]
|-
| 14014 || 14610 || [[Anguerny]]
|-
| 14015 || 14610 || [[Anisy]]
|-
| 14016 || 14430 || [[Annebault]]
|-
| 14019 || 14400 || [[Arganchy]]
|-
| 14020 || 14370 || [[Argences]]
|-
| 14021 || 14117 || [[Arromanches-les-Bains]]
|-
| 14022 || 14960 || [[Asnelles]]
|-
| 14023 || 14710 || [[Asnières-en-Bessin]]
|-
| 14024 || 14640 || [[Auberville]]
|-
| 14025 || 14700 || [[Aubigny (Calvados)|Aubigny]]
|-
| 14026 || 14250 || [[Audrieu]]
|-
| 14027 || 14260 || [[Aunay-sur-Odon]]
|-
| 14028 || 14140 || [[Auquainville]]
|-
| 14029 || 14140 || [[Les Autels-Saint-Bazile]]
|-
| 14030 || 14280
| [[Authie (Calvados)|Authie]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14031 || 14140 || [[Les Authieux-Papion]]
|-
| 14032 || 14130 || [[Les Authieux-sur-Calonne]]
|-
| 14033 || 14340 || [[Auvillars]]
|-
| 14034 || 14210 || [[Avenay]]
|}
==B==
{| class="wikitable"
|-
! Kod [[EBSSA]] !! Kod-post !! Kumun
|-
| 14035 || 14490 || [[Balleroy]]
|-
| 14036 || 14940 || [[Banneville-la-Campagne]]
|-
| 14037 || 14260 || [[Banneville-sur-Ajon]]
|-
| 14038 || 14480 || [[Banville]]
|-
| 14039 || 14220 || [[Barbery (Calvados)|Barbery]]
|-
| 14040 || 14400 || [[Barbeville]]
|-
| 14041 || 14600 || [[Barneville-la-Bertran]]
|-
| 14042 || 14210 || [[Baron-sur-Odon]]
|-
| 14043 || 14620 || [[Barou-en-Auge]]
|-
| 14044 || 14610 || [[Basly]]
|-
| 14045 || 14670 || [[Basseneville]]
|-
| 14056 || 14260 || [[Bauquay]]
|-
| 14046 || 14860 || [[Bavent]]
|-
| 14047 || 14400 || [[Bayeux]]
|-
| 14049 || 14480 || [[Bazenville]]
|-
| 14050 || 14490
| [[La Bazoque (Calvados)|La Bazoque]]
|-
| 14231 || 14340 || [[Beaufour-Druval]]
|-
| 14052 || 14350 || [[Beaulieu (Calvados)|Beaulieu]]
|-
| 14053 || 14620 || [[Beaumais]]
|-
| 14054 || 14380 || [[Beaumesnil (Calvados)|Beaumesnil]]
|-
| 14055 || 14950 || [[Beaumont-en-Auge]]
|-
| 14057 || 14370
| [[Bellengreville (Calvados)|Bellengreville]]
|-
| 14058 || 14140 || [[Bellou]]
|-
| 14059 || 14910 || [[Benerville-sur-Mer]]
|-
| 14060 || 14970
| [[Bénouville (Calvados)|Bénouville]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14061 || 14350 || [[Le Bény-Bocage]]
|-
| 14062 || 14440 || [[Bény-sur-Mer]]
|-
| 14063 || 14710 || [[Bernesq]]
|-
| 14064 || 14170 || [[Bernières-d'Ailly]]
|-
| 14065 || 14410 || [[Bernières-le-Patry]]
|-
| 14066 || 14990 || [[Bernières-sur-Mer]]
|-
| 14069 || 14100 || [[Beuvillers (Calvados)|Beuvillers]]
|-
| 14070 || 14430 || [[Beuvron-en-Auge]]
|-
| 14068 || 14112 || [[Biéville-Beuville]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14527 || 14270 || [[Biéville-Quétiéville]]
|-
| 14073 || 14260 || [[La Bigne]]
|-
| 14074 || 14370 || [[Billy (Calvados)|Billy]]
|-
| 14075 || 14370 || [[Bissières]]
|-
| 14076 || 14550 || [[Blainville-sur-Orne]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14077 || 14130 || [[Blangy-le-Château]]
|-
| 14078 || 14400 || [[Blay]]
|-
| 14079 || 14910 || [[Blonville-sur-Mer]]
|-
| 14080 || 14690 || [[Le Bô]]
|-
| 14081 || 14170 || [[Boissey (Calvados)|Boissey]]
|-
| 14082 || 14340 || [[La Boissière (Calvados)|La Boissière]]
|-
| 14083 || 14340 || [[Bonnebosq]]
|-
| 14084 || 14260 || [[Bonnemaison]]
|-
| 14085 || 14130 || [[Bonneville-la-Louvet]]
|-
| 14086 || 14800 || [[Bonneville-sur-Touques]]
|-
| 14087 || 14700 || [[Bonnœil]]
|-
| 14088 || 14420 || [[Bons-Tassilly]]
|-
| 14089 || 14210 || [[Bougy]]
|-
| 14090 || 14220 || [[Boulon (Calvados)|Boulon]]
|-
| 14091 || 14430 || [[Bourgeauville]]
|-
| 14092 || 14540 || [[Bourguébus]]
|-
| 14093 || 14430 || [[Branville]]
|-
| 14096 || 14260 || [[Brémoy]]
|-
| 14097 || 14190 || [[Bretteville-le-Rabet]]
|-
| 14098 || 14740 || [[Bretteville-l'Orgueilleuse]]
|-
| 14099 || 14170 || [[Bretteville-sur-Dives]]
|-
| 14100 || 14680 || [[Bretteville-sur-Laize]]
|-
| 14101 || 14760 || [[Bretteville-sur-Odon]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14102 || 14130 || [[Le Breuil-en-Auge]]
|-
| 14103 || 14330 || [[Le Breuil-en-Bessin]]
|-
| 14104 || 14130 || [[Le Brévedent]]
|-
| 14105 || 14140 || [[La Brévière]]
|-
| 14106 || 14860 || [[Bréville-les-Monts]]
|-
| 14107 || 14710 || [[Bricqueville]]
|-
| 14109 || 14250 || [[Brouay]]
|-
| 14110 || 14160 || [[Brucourt]]
|-
| 14111 || 14250 || [[Bucéels]]
|-
| 14113 || 14410 || [[Burcy (Calvados)|Burcy]]
|-
| 14115 || 14350 || [[Bures-les-Monts]]
|-
| 14116 || 14190 || [[Le Bû-sur-Rouvres]]
|}
==C==
{| class="wikitable"
|-
! Kod [[EBSSA]] !! Kod-post !! Kumun
|-
| 14117 || 14390 || [[Cabourg]]
|-
| 14118 || 14000 || [[Caen]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14119 || 14630 || [[Cagny (Calvados)|Cagny]]
|-
| 14120 || 14240 || [[Cahagnes]]
|-
| 14121 || 14490 || [[Cahagnolles]]
|-
| 14122 || 14210 || [[La Caine]]
|-
| 14123 || 14610 || [[Cairon]]
|-
| 14124 || 14230 || [[La Cambe (Calvados)|La Cambe]]
|-
| 14125 || 14610 || [[Cambes-en-Plaine]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14126 || 14340 || [[Cambremer]]
|-
| 14127 || 14500 || [[Campagnolles]]
|-
| 14128 || 14260 || [[Campandré-Valcongrain]]
|-
| 14129 || 14350 || [[Campeaux (Calvados)|Campeaux]]
|-
| 14130 || 14490 || [[Campigny (Calvados)|Campigny]]
|-
| 14131 || 14800 || [[Canapville (Calvados)|Canapville]]
|-
| 14132 || 14230 || [[Canchy (Calvados)|Canchy]]
|-
| 14134 || 14370 || [[Canteloup (Calvados)|Canteloup]]
|-
| 14135 || 14740 || [[Carcagny]]
|-
| 14136 || 14230 || [[Cardonville]]
|-
| 14137 || 14650 || [[Carpiquet]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14138 || 14330 || [[Cartigny-l'Épinay]]
|-
| 14139 || 14350 || [[Carville (Calvados)|Carville]]
|-
| 14140 || 14490 || [[Castillon (Calvados)|Castillon]]
|-
| 14141 || 14140 || [[Castillon-en-Auge]]
|-
| 14142 || 14330 || [[Castilly]]
|-
| 14143 || 14240 || [[Caumont-l'Éventé]]
|-
| 14144 || 14220 || [[Caumont-sur-Orne]]
|-
| 14145 || 14190 || [[Cauvicourt]]
|-
| 14146 || 14770 || [[Cauville]]
|-
| 14147 || 14290 || [[Cernay (Calvados)|Cernay]]
|-
| 14148 || 14290 || [[Cerqueux]]
|-
| 14149 || 14270 || [[Cesny-aux-Vignes]]
|-
| 14150 || 14220 || [[Cesny-Bois-Halbout]]
|-
| 14151 || 14380 || [[Champ-du-Boult]]
|-
| 14152 || 14770 || [[La Chapelle-Engerbold]]
|-
| 14153 || 14140 || [[La Chapelle-Haute-Grue]]
|-
| 14154 || 14290 || [[La Chapelle-Yvon]]
|-
| 14155 || 14140 || [[Cheffreville-Tonnencourt]]
|-
| 14156 || 14410 || [[Chênedollé]]
|-
| 14157 || 14210 || [[Cheux]]
|-
| 14158 || 14370 || [[Chicheboville]]
|-
| 14159 || 14250 || [[Chouain]]
|-
| 14160 || 14680 || [[Cintheaux]]
|-
| 14161 || 14130 || [[Clarbec]]
|-
| 14162 || 14570 || [[Clécy]]
|-
| 14163 || 14370 || [[Cléville (Calvados)|Cléville]]
|-
| 14164 || 14320 || [[Clinchamps-sur-Orne]]
|-
| 14166 || 14880 || [[Colleville-Montgomery]]
|-
| 14165 || 14710 || [[Colleville-sur-Mer]]
|-
| 14167 || 14460 || [[Colombelles]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14168 || 14710 || [[Colombières]]
|-
| 14169 || 14480 || [[Colombiers-sur-Seulles]]
|-
| 14170 || 14610 || [[Colomby-sur-Thaon]]
|-
| 14171 || 14220 || [[Combray]]
|-
| 14172 || 14520 || [[Commes]]
|-
| 14173 || 14270 || [[Condé-sur-Ifs]]
|-
| 14174 || 14110 || [[Condé-sur-Noireau]]
|-
| 14175 || 14400 || [[Condé-sur-Seulles]]
|-
| 14176 || 14540 || [[Conteville (Calvados)|Conteville]]
|-
| 14177 || 14130 || [[Coquainvilliers]]
|-
| 14178 || 14340 || [[Corbon (Calvados)|Corbon]]
|-
| 14179 || 14100 || [[Cordebugle]]
|-
| 14180 || 14700 || [[Cordey]]
|-
| 14181 || 14123 || [[Cormelles-le-Royal]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14182 || 14240 || [[Cormolain]]
|-
| 14183 || 14690 || [[Cossesseville]]
|-
| 14184 || 14400 || [[Cottun]]
|-
| 14185 || 14130 || [[Coudray-Rabut]]
|-
| 14186 || 14480 || [[Coulombs (Calvados)|Coulombs]]
|-
| 14187 || 14500 || [[Coulonces (Calvados)|Coulonces]]
|-
| 14188 || 14310 || [[Coulvain]]
|-
| 14189 || 14140 || [[Coupesarte]]
|-
| 14190 || 14170 || [[Courcy (Calvados)|Courcy]]
|-
| 14191 || 14470 || [[Courseulles-sur-Mer]]
|-
| 14192 || 14380 || [[Courson (Calvados)|Courson]]
|-
| 14193 || 14100 || [[Courtonne-la-Meurdrac]]
|-
| 14194 || 14290 || [[Courtonne-les-Deux-Églises]]
|-
| 14195 || 14260 || [[Courvaudon]]
|-
| 14196 || 14480 || [[Crépon (Calvados)|Crépon]]
|-
| 14197 || 14440 || [[Cresserons]]
|-
| 14198 || 14430 || [[Cresseveuille]]
|-
| 14200 || 14480 || [[Creully]]
|-
| 14201 || 14340 || [[Crèvecœur-en-Auge]]
|-
| 14202 || 14113 || [[Cricquebœuf]]
|-
| 14203 || 14430 || [[Cricqueville-en-Auge]]
|-
| 14204 || 14450 || [[Cricqueville-en-Bessin]]
|-
| 14205 || 14250 || [[Cristot]]
|-
| 14206 || 14620 || [[Crocy]]
|-
| 14207 || 14220 || [[Croisilles (Calvados)|Croisilles]]
|-
| 14208 || 14370 || [[Croissanville]]
|-
| 14209 || 14400 || [[Crouay]]
|-
| 14210 || 14140 || [[La Croupte]]
|-
| 14211 || 14220 || [[Culey-le-Patry]]
|-
| 14212 || 14480 || [[Cully (Calvados)|Cully]]
|-
| 14213 || 14220 || [[Curcy-sur-Orne]]
|-
| 14214 || 14400 || [[Cussy]]
|-
| 14215 || 14840 || [[Cuverville (Calvados)|Cuverville]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|}
==D==
{| class="wikitable"
|-
! Kod [[EBSSA]] !! Kod-post !! Kumun
|-
| 14216 || 14620 || [[Damblainville]]
|-
| 14217 || 14350 || [[Dampierre (Calvados)|Dampierre]]
|-
| 14218 || 14430 || [[Danestal]]
|-
| 14219 || 14770 || [[Danvou-la-Ferrière]]
|-
| 14220 || 14800 || [[Deauville]]
|-
| 14221 || 14840 || [[Démouville]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14222 || 14350 || [[Le Désert]]
|-
| 14223 || 14690 || [[Le Détroit]]
|-
| 14224 || 14230 || [[Deux-Jumeaux]]
|-
| 14225 || 14160 || [[Dives-sur-Mer]]
|-
| 14226 || 14220 || [[Donnay]]
|-
| 14227 || 14430 || [[Douville-en-Auge]]
|-
| 14228 || 14440 || [[Douvres-la-Délivrande]]
|-
| 14229 || 14430 || [[Dozulé]]
|-
| 14230 || 14130 || [[Drubec]]
|-
| 14232 || 14250 || [[Ducy-Sainte-Marguerite]]
|}
==E==
{| class="wikitable"
|-
! Kod [[EBSSA]] !! Kod-post !! Kumun
|-
| 14235 || 14710 || [[Écrammeville]]
|-
| 14236 || 14250 || [[Ellon]]
|-
| 14237 || 14630 || [[Émiéville]]
|-
| 14238 || 14800 || [[Englesqueville-en-Auge]]
|-
| 14239 || 14710 || [[Englesqueville-la-Percée]]
|-
| 14240 || 14170 || [[Épaney]]
|-
| 14241 || 14310 || [[Épinay-sur-Odon]]
|-
| 14242 || 14610 || [[Épron]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14243 || 14600 || [[Équemauville]]
|-
| 14244 || 14700 || [[Eraines]]
|-
| 14245 || 14270 || [[Ernes]]
|-
| 14246 || 14850 || [[Escoville]]
|-
| 14248 || 14220 || [[Espins]]
|-
| 14249 || 14210 || [[Esquay-Notre-Dame]]
|-
| 14250 || 14400 || [[Esquay-sur-Seulles]]
|-
| 14251 || 14220 || [[Esson]]
|-
| 14252 || 14190 || [[Estrées-la-Campagne]]
|-
| 14253 || 14410 || [[Estry]]
|-
| 14254 || 14930 || [[Éterville]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14255 || 14350 || [[Étouvy]]
|-
| 14256 || 14400 || [[Étréham]]
|-
| 14257 || 14210 || [[Évrecy]]
|}
==F==
{| class="wikitable"
|-
! Kod [[EBSSA]] !! Kod-post !! Kumun
|-
| 14258 || 14700 || [[Falaise]]
|-
| 14259 || 14290 || [[Familly]]
|-
| 14260 || 14100 || [[Fauguernon]]
|-
| 14261 || 14130 || [[Le Faulq]]
|-
| 14264 || 14350 || [[La Ferrière-Harang]]
|-
| 14265 || 14140 || [[Fervaques]]
|-
| 14266 || 14320 || [[Feuguerolles-Bully]]
|-
| 14268 || 14190 || [[Fierville-Bray]]
|-
| 14269 || 14130 || [[Fierville-les-Parcs]]
|-
| 14270 || 14100 || [[Firfol]]
|-
| 14271 || 14123 || [[Fleury-sur-Orne]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14272 || 14710 || [[La Folie (Calvados)|La Folie]]
|-
| 14273 || 14290 || [[La Folletière-Abenon]]
|-
| 14274 || 14790 || [[Fontaine-Étoupefour]]
|-
| 14275 || 14610 || [[Fontaine-Henry]]
|-
| 14276 || 14190 || [[Fontaine-le-Pin]]
|-
| 14277 || 14320 || [[Fontenay-le-Marmion]]
|-
| 14278 || 14250 || [[Fontenay-le-Pesnel]]
|-
| 14279 || 14380 || [[Fontenermont]]
|-
| 14280 || 14340 || [[Formentin]]
|-
| 14281 || 14710 || [[Formigny]]
|-
| 14282 || 14240 || [[Foulognes]]
|-
| 14283 || 14620 || [[Fourches]]
|-
| 14284 || 14700 || [[Fourneaux-le-Val]]
|-
| 14285 || 14340 || [[Le Fournet]]
|-
| 14286 || 14600 || [[Fourneville]]
|-
| 14287 || 14630 || [[Frénouville]]
|-
| 14288 || 14480 || [[Le Fresne-Camilly]]
|-
| 14289 || 14700 || [[Fresné-la-Mère]]
|-
| 14290 || 14680 || [[Fresney-le-Puceux]]
|-
| 14291 || 14220 || [[Fresney-le-Vieux]]
|-
| 14292 || 14290 || [[Friardel]]
|-
| 14293 || 14590 || [[Fumichon]]
|}
==G==
{| class="wikitable"
|-
! Kod [[EBSSA]] !! Kod-post !! Kumun
|-
| 14294 || 14540 || [[Garcelles-Secqueville]]
|-
| 14296 || 14380 || [[Le Gast]]
|-
| 14297 || 14210 || [[Gavrus]]
|-
| 14298 || 14230 || [[Géfosse-Fontenay]]
|-
| 14299 || 14600 || [[Genneville]]
|-
| 14300 || 14430 || [[Gerrots]]
|-
| 14301 || 14730|| [[Giberville]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14302 || 14950 || [[Glanville]]
|-
| 14303 || 14100 || [[Glos]]
|-
| 14306 || 14810 || [[Gonneville-en-Auge]]
|-
| 14304 || 14600 || [[Gonneville-sur-Honfleur]]
|-
| 14305 || 14510 || [[Gonneville-sur-Mer]]
|-
| 14307 || 14210 || [[Goupillières (Calvados)|Goupillières]]
|-
| 14308 || 14430 || [[Goustranville]]
|-
| 14309 || 14680 || [[Gouvix]]
|-
| 14310 || 14190 || [[Grainville-Langannerie]]
|-
| 14311 || 14210 || [[Grainville-sur-Odon]]
|-
| 14312 || 14450 || [[Grandcamp-Maisy]]
|-
| 14313 || 14140 || [[Grandchamp-le-Château]]
|-
| 14316 || 14160 || [[Grangues]]
|-
| 14317 || 14350 || [[La Graverie]]
|-
| 14318 || 14470 || [[Graye-sur-Mer]]
|-
| 14319 || 14540 || [[Grentheville]]
|-
| 14320 || 14220 || [[Grimbosq]]
|-
| 14322 || 14400 || [[Guéron]]
|}
==H==
{| class="wikitable"
|-
! Kod [[EBSSA]] !! Kod-post !! Kumun
|-
| 14324 || 14220 || [[Hamars]]
|-
| 14325 || 14880
| [[Hermanville-sur-Mer]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14326 || 14100 || [[Hermival-les-Vaux]]
|-
| 14327 || 14200 || [[Hérouville-Saint-Clair]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14328 || 14850 || [[Hérouvillette]]
|-
| 14329 || 14430 || [[Heuland]]
|-
| 14330 || 14140 || [[Heurtevent]]
|-
| 14331 || 14170 || [[Hiéville]]
|-
| 14332 || 14700 || [[La Hoguette]]
|-
| 14333 || 14600 || [[Honfleur]]
|-
| 14334 || 14100 || [[L'Hôtellerie]]
|-
| 14335 || 14430 || [[Hotot-en-Auge]]
|-
| 14336 || 14250 || [[Hottot-les-Bagues]]
|-
| 14337 || 14340 || [[La Houblonnière]]
|-
| 14338 || 14510 || [[Houlgate]]
|-
| 14339 || 14540 || [[Hubert-Folie]]
|-
| 14341 || 14123|| [[Ifs]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14342 || 14230 || [[Isigny-sur-Mer]]
|-
| 14343 || 14690 || [[Les Isles-Bardel]]
|}
==J==
{| class="wikitable"
|-
! Kod [[EBSSA]] !! Kod-post !! Kumun
|-
| 14344 || 14670 || [[Janville (Calvados)|Janville]]
|-
| 14345 || 14170 || [[Jort]]
|-
| 14346 || 14250 || [[Juaye-Mondaye]]
|-
| 14347 || 14260 || [[Jurques]]
|-
| 14348 || 14250 || [[Juvigny-sur-Seulles]]
|}
==L==
{| class="wikitable"
|-
! Kod [[EBSSA]] !! Kod-post !! Kumun
|-
| 14349 || 14320 || [[Laize-la-Ville]]
|-
| 14352 || 14380 || [[Landelles-et-Coupigny]]
|-
| 14353 || 14310 || [[Landes-sur-Ajon]]
|-
| 14350 || 14240 || [[La Lande-sur-Drôme]]
|-
| 14354 || 14830 || [[Langrune-sur-Mer]]
|-
| 14355 || 14480 || [[Lantheuil]]
|-
| 14356 || 14740 || [[Lasson (Calvados)|Lasson]]
|-
| 14357 || 14770 || [[Lassy (Calvados)|Lassy]]
|-
| 14358 || 14340 || [[Léaupartie]]
|-
| 14359 || 14140 || [[Lécaude]]
|-
| 14360 || 14700 || [[Leffard]]
|-
| 14361 || 14770 || [[Lénault]]
|-
| 14362 || 14140 || [[Lessard-et-le-Chêne]]
|-
| 14364 || 14250 || [[Lingèvres]]
|-
| 14365 || 14780 || [[Lion-sur-Mer]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14366 || 14100 || [[Lisieux]]
|-
| 14367 || 14330 || [[Lison]]
|-
| 14368 || 14140 || [[Lisores]]
|-
| 14369 || 14490 || [[Litteau]]
|-
| 14371 || 14140 || [[Livarot (kumun)|Livarot]]
|-
| 14372 || 14240 || [[Livry (Calvados)|Livry]]
|-
| 14373 || 14210 || [[Le Locheur]]
|-
| 14374 || 14240 || [[Les Loges (Calvados)|Les Loges]]
|-
| 14375 || 14700 || [[Les Loges-Saulces]]
|-
| 14376 || 14250 || [[Longraye]]
|-
| 14377 || 14400 || [[Longues-sur-Mer]]
|-
| 14378 || 14230 || [[Longueville (Calvados)|Longueville]]
|-
| 14379 || 14310 || [[Longvillers]]
|-
| 14380 || 14250 || [[Loucelles]]
|-
| 14381 || 14170 || [[Louvagny]]
|-
| 14382 || 14710 || [[Louvières (Calvados)|Louvières]]
|-
| 14383 || 14111|| [[Louvigny (Calvados)|Louvigny]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14384 || 14530 || [[Luc-sur-Mer]]
|}
==M==
{| class="wikitable"
|-
! Kod [[EBSSA]] !! Kod-post !! Kumun
|-
| 14385 || 14400 || [[Magny-en-Bessin]]
|-
| 14386 || 14270 || [[Magny-la-Campagne]]
|-
| 14387 || 14270 || [[Magny-le-Freule]]
|-
| 14388 || 14500 || [[Maisoncelles-la-Jourdan]]
|-
| 14389 || 14310 || [[Maisoncelles-Pelvey]]
|-
| 14390 || 14210 || [[Maisoncelles-sur-Ajon]]
|-
| 14391 || 14400 || [[Maisons (Calvados)|Maisons]]
|-
| 14393 || 14210 || [[Maizet]]
|-
| 14394 || 14190 || [[Maizières (Calvados)|Maizières]]
|-
| 14395 || 14350 || [[Malloué]]
|-
| 14396 || 14930 || [[Maltot]]
|-
| 14397 || 14710 || [[Mandeville-en-Bessin]]
|-
| 14398 || 14340 || [[Manerbe]]
|-
| 14399 || 14130 || [[Manneville-la-Pipard]]
|-
| 14400 || 14400 || [[Le Manoir (Calvados)|Le Manoir]]
|-
| 14401 || 14117 || [[Manvieux]]
|-
| 14402 || 14620 || [[Le Marais-la-Chapelle]]
|-
| 14403 || 14100 || [[Marolles (Calvados)|Marolles]]
|-
| 14404 || 14220 || [[Martainville (Calvados)|Martainville]]
|-
| 14405 || 14700 || [[Martigny-sur-l'Ante]]
|-
| 14406 || 14740 || [[Martragny]]
|-
| 14407 || 14920 || [[Mathieu (Calvados)|Mathieu]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14408 || 14320 || [[May-sur-Orne]]
|-
| 14409 || 14810 || [[Merville-Franceville-Plage]]
|-
| 14410 || 14370 || [[Méry-Corbon]]
|-
| 14411 || 14220 || [[Meslay (Calvados)|Meslay]]
|-
| 14412 || 14260 || [[Le Mesnil-au-Grain]]
|-
| 14413 || 14260 || [[Le Mesnil-Auzouf]]
|-
| 14414 || 14140 || [[Le Mesnil-Bacley]]
|-
| 14415 || 14380 || [[Le Mesnil-Benoist]]
|-
| 14416 || 14380 || [[Le Mesnil-Caussois]]
|-
| 14417 || 14380 || [[Mesnil-Clinchamps]]
|-
| 14418 || 14140 || [[Le Mesnil-Durand]]
|-
| 14419 || 14100 || [[Le Mesnil-Eudes]]
|-
| 14420 || 14140 || [[Le Mesnil-Germain]]
|-
| 14421 || 14100 || [[Le Mesnil-Guillaume]]
|-
| 14422 || 14270 || [[Le Mesnil-Mauger]]
|-
| 14423 || 14740 || [[Le Mesnil-Patry]]
|-
| 14424 || 14380 || [[Le Mesnil-Robert]]
|-
| 14425 || 14140 || [[Le Mesnil-Simon (Calvados)|Le Mesnil-Simon]]
|-
| 14426 || 14130 || [[Le Mesnil-sur-Blangy]]
|-
| 14427 || 14690 || [[Le Mesnil-Villement]]
|-
| 14429 || 14290 || [[Meulles]]
|-
| 14430 || 14960 || [[Meuvaines]]
|-
| 14431 || 14270 || [[Mézidon-Canon]]
|-
| 14432 || 14210 || [[Missy (Calvados)|Missy]]
|-
| 14433 || 14170 || [[Mittois]]
|-
| 14370 || 14330 || [[Le Molay-Littry]]
|-
| 14435 || 14100 || [[Les Monceaux]]
|-
| 14436 || 14400 || [[Monceaux-en-Bessin]]
|-
| 14437 || 14120 || [[Mondeville (Calvados)|Mondeville]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14438 || 14210 || [[Mondrainville]]
|-
| 14439 || 14230 || [[Monfréville]]
|-
| 14440 || 14260 || [[Montamy]]
|-
| 14441 || 14350 || [[Mont-Bertrand]]
|-
| 14442 || 14350 || [[Montchamp (Calvados)|Montchamp]]
|-
| 14443 || 14350 || [[Montchauvet (Calvados)|Montchauvet]]
|-
| 14444 || 14270 || [[Monteille]]
|-
| 14445 || 14490 || [[Montfiquet]]
|-
| 14446 || 14210 || [[Montigny (Calvados)|Montigny]]
|-
| 14448 || 14340 || [[Montreuil-en-Auge]]
|-
| 14449 || 14310 || [[Monts-en-Bessin]]
|-
| 14450 || 14140 || [[Montviette]]
|-
| 14452 || 14620 || [[Morteaux-Coulibœuf]]
|-
| 14453 || 14400 || [[Mosles]]
|-
| 14454 || 14790 || [[Mouen]]
|-
| 14455 || 14220 || [[Moulines (Calvados)|Moulines]]
|-
| 14456 || 14370 || [[Moult]]
|-
| 14457 || 14620 || [[Les Moutiers-en-Auge]]
|-
| 14458 || 14220 || [[Les Moutiers-en-Cinglais]]
|-
| 14459 || 14140 || [[Les Moutiers-Hubert]]
|-
| 14460 || 14590 || [[Moyaux]]
|-
| 14461 || 14220 || [[Mutrécy]]
|}
==N==
{| class="wikitable"
|-
! Kod [[EBSSA]] !! Kod-post !! Kumun
|-
| 14462 || 14230 || [[Neuilly-la-Forêt]]
|-
| 14465 || 14400 || [[Nonant]]
|-
| 14466 || 14100 || [[Norolles]]
|-
| 14467 || 14700 || [[Noron-l'Abbaye]]
|-
| 14468 || 14490 || [[Noron-la-Poterie]]
|-
| 14469 || 14620 || [[Norrey-en-Auge]]
|-
| 14471 || 14140 || [[Notre-Dame-de-Courson]]
|-
| 14473 || 14340 || [[Notre-Dame-de-Livaye]]
|-
| 14474 || 14340 || [[Notre-Dame-d'Estrées]]
|-
| 14475 || 14210 || [[Noyers-Bocage]]
|}
==O==
{| class="wikitable"
|-
! Kod [[EBSSA]] !! Kod-post !! Kumun
|-
| 14476 || 14170 || [[Olendon]]
|-
| 14477 || 14260 || [[Ondefontaine]]
|-
| 14478 || 14290 || [[Orbec]]
|-
| 14480 || 14230 || [[Osmanville]]
|-
| 14481 || 14230 || [[Les Oubeaux]]
|-
| 14697 || 14170 || [[L'Oudon]]
|-
| 14482 || 14270 || [[Ouézy]]
|-
| 14483 || 14220 || [[Ouffières]]
|-
| 14484 || 14590 || [[Ouilly-du-Houley]]
|-
| 14486 || 14190 || [[Ouilly-le-Tesson]]
|-
| 14487 || 14100 || [[Ouilly-le-Vicomte]]
|-
| 14488 || 14150 || [[Ouistreham]]
|-
| 14489 || 14170 || [[Ouville-la-Bien-Tournée]]
|}
==P==
{| class="wikitable"
|-
! Kod [[EBSSA]] !! Kod-post !! Kumun
|-
| 14491 || 14310 || [[Parfouru-sur-Odon]]
|-
| 14492 || 14600 || [[Pennedepie]]
|-
| 14493 || 14270 || [[Percy-en-Auge]]
|-
| 14494 || 14160 || [[Périers-en-Auge]]
|-
| 14495 || 14112 || [[Périers-sur-le-Dan]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14496 || 14770 || [[Périgny (Calvados)|Périgny]]
|-
| 14497 || 14170 || [[Perrières]]
|-
| 14498 || 14700 || [[Pertheville-Ners]]
|-
| 14499 || 14390 || [[Petiville (Calvados)|Petiville]]
|-
| 14500 || 14130 || [[Pierrefitte-en-Auge]]
|-
| 14501 || 14690 || [[Pierrefitte-en-Cinglais]]
|-
| 14502 || 14690 || [[Pierrepont (Calvados)|Pierrepont]]
|-
| 14503 || 14410 || [[Pierres (Calvados)|Pierres]]
|-
| 14504 || 14590 || [[Le Pin (Calvados)|Le Pin]]
|-
| 14505 || 14220 || [[Placy]]
|-
| 14506 || 14490 || [[Planquery]]
|-
| 14508 || 14770 || [[Le Plessis-Grimoult]]
|-
| 14509 || 14440 || [[Plumetot]]
|-
| 14510 || 14690 || [[La Pommeraye (Calvados)|La Pommeraye]]
|-
| 14511 || 14380 || [[Pont-Bellanger]]
|-
| 14764 || 14690 || [[Pont-d'Ouilly]]
|-
| 14512 || 14110 || [[Pontécoulant]]
|-
| 14513 || 14380 || [[Pont-Farcy]]
|-
| 14514 || 14130 || [[Pont-l'Évêque (Calvados)|Pont-l'Évêque]]
|-
| 14515 || 14520 || [[Port-en-Bessin-Huppain]]
|-
| 14516 || 14420 || [[Potigny]]
|-
| 14517 || 14540 || [[Poussy-la-Campagne]]
|-
| 14519 || 14210 || [[Préaux-Bocage]]
|-
| 14518 || 14290 || [[Préaux-Saint-Sébastien]]
|-
| 14520 || 14340 || [[Le Pré-d'Auge]]
|-
| 14521 || 14410 || [[Presles (Calvados)|Presles]]
|-
| 14522 || 14140 || [[Prêtreville]]
|-
| 14523 || 14110 || [[Proussy]]
|-
| 14524 || 14430 || [[Putot-en-Auge]]
|-
| 14525 || 14740 || [[Putot-en-Bessin]]
|}
==Q==
{| class="wikitable"
|-
! Kod [[EBSSA]] !! Kod-post !! Kumun
|-
| 14528 || 14130 || [[Quetteville]]
|}
==R==
{| class="wikitable"
|-
! Kod [[EBSSA]] !! Kod-post !! Kumun
|-
| 14529 || 14400 || [[Ranchy]]
|-
| 14530 || 14860 || [[Ranville]]
|-
| 14531 || 14690 || [[Rapilly]]
|-
| 14532 || 14350 || [[Le Reculey]]
|-
| 14533 || 14340 || [[Repentigny (Calvados)|Repentigny]]
|-
| 14534 || 14130 || [[Reux]]
|-
| 14535 || 14470 || [[Reviers]]
|-
| 14536 || 14600 || [[La Rivière-Saint-Sauveur]]
|-
| 14538 || 14540 || [[Rocquancourt]]
|-
| 14539 || 14410 || [[La Rocque]]
|-
| 14540 || 14100 || [[Rocques]]
|-
| 14541 || 14340 || [[La Roque-Baignard]]
|-
| 14542 || 14740 || [[Rosel]]
|-
| 14543 || 14980 || [[Rots]]
|-
| 14544 || 14260 || [[Roucamps]]
|-
| 14545 || 14500 || [[Roullours]]
|-
| 14546 || 14190 || [[Rouvres (Calvados)|Rouvres]]
|-
| 14547 || 14710 || [[Rubercy]]
|-
| 14548 || 14480 || [[Rucqueville]]
|-
| 14549 || 14410 || [[Rully (Calvados)|Rully]]
|-
| 14550 || 14340 || [[Rumesnil]]
|-
| 14551 || 14710 || [[Russy (Calvados)|Russy]]
|-
| 14552 || 14400 || [[Ryes]]
|}
==S==
{| class="wikitable"
|-
! Kod [[EBSSA]] !! Kod-post !! Kumun
|-
| 14553 || 14260 || [[Saint-Agnan-le-Malherbe]]
|-
| 14554 || 14540 || [[Saint-Aignan-de-Cramesnil]]
|-
| 14555 || 14130 || [[Saint-André-d'Hébertot]]
|-
| 14556 || 14320 || [[Saint-André-sur-Orne]]
|-
| 14557 || 14800 || [[Saint-Arnoult (Calvados)|Saint-Arnoult]]
|-
| 14558 || 14970 || [[Saint-Aubin-d'Arquenay]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14559 || 14380 || [[Saint-Aubin-des-Bois (Calvados)|Saint-Aubin-des-Bois]]
|-
| 14562 || 14750 || [[Saint-Aubin-sur-Mer (Calvados)|Saint-Aubin-sur-Mer]]
|-
| 14563 || 14130 || [[Saint-Benoît-d'Hébertot]]
|-
| 14564 || 14350 || [[Saint-Charles-de-Percy]]
|-
| 14565 || 14960 || [[Saint-Côme-de-Fresné]]
|-
| 14566 || 14280 || [[Saint-Contest]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14570 || 14290 || [[Saint-Cyr-du-Ronceray]]
|-
| 14571 || 14100 || [[Saint-Denis-de-Mailloc]]
|-
| 14572 || 14110 || [[Saint-Denis-de-Méré]]
|-
| 14573 || 14350 || [[Saint-Denis-Maisoncelles]]
|-
| 14574 || 14100 || [[Saint-Désir]]
|-
| 14575 || 14950 || [[Saint-Étienne-la-Thillaye]]
|-
| 14577 || 14480 || [[Saint-Gabriel-Brécy]]
|-
| 14578 || 14130 || [[Saint-Gatien-des-Bois]]
|-
| 14579 || 14260 || [[Saint-Georges-d'Aunay]]
|-
| 14580 || 14140 || [[Saint-Georges-en-Auge]]
|-
| 14581 || 14240 || [[Saint-Germain-d'Ectot]]
|-
| 14582 || 14100 || [[Saint-Germain-de-Livet]]
|-
| 14583 || 14140 || [[Saint-Germain-de-Montgommery]]
|-
| 14584 || 14500 || [[Saint-Germain-de-Tallevende-la-Lande-Vaumont]]
|-
| 14585 || 14110 || [[Saint-Germain-du-Crioult]]
|-
| 14586 || 14230 || [[Saint-Germain-du-Pert]]
|-
| 14587 || 14280 || [[Saint-Germain-la-Blanche-Herbe]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14588 || 14700 || [[Saint-Germain-Langot]]
|-
| 14589 || 14190 || [[Saint-Germain-le-Vasson]]
|-
| 14593 || 14130 || [[Saint-Hymer]]
|-
| 14595 || 14100 || [[Saint-Jean-de-Livet]]
|-
| 14596 || 14350 || [[Saint-Jean-des-Essartiers]]
|-
| 14597 || 14770 || [[Saint-Jean-le-Blanc (Calvados)|Saint-Jean-le-Blanc]]
|-
| 14598 || 14430 || [[Saint-Jouin]]
|-
| 14599 || 14290 || [[Saint-Julien-de-Mailloc]]
|-
| 14600 || 14140 || [[Saint-Julien-le-Faucon]]
|-
| 14601 || 14130 || [[Saint-Julien-sur-Calonne]]
|-
| 14602 || 14570 || [[Saint-Lambert (Calvados)|Saint-Lambert]]
|-
| 14603 || 14220 || [[Saint-Laurent-de-Condel]]
|-
| 14604 || 14340 || [[Saint-Laurent-du-Mont]]
|-
| 14605 || 14710 || [[Saint-Laurent-sur-Mer]]
|-
| 14606 || 14430 || [[Saint-Léger-Dubosq]]
|-
| 14607 || 14310 || [[Saint-Louet-sur-Seulles]]
|-
| 14608 || 14340 || [[Saint-Loup-de-Fribois]]
|-
| 14609 || 14400 || [[Saint-Loup-Hors]]
|-
| 14611 || 14380 || [[Saint-Manvieu-Bocage]]
|-
| 14610 || 14740 || [[Saint-Manvieu-Norrey]]
|-
| 14613 || 14330 || [[Saint-Marcouf (Calvados)|Saint-Marcouf]]
|-
| 14620 || 14130 || [[Saint-Martin-aux-Chartrains]]
|-
| 14621 || 14290 || [[Saint-Martin-de-Bienfaite-la-Cressonnière]]
|-
| 14622 || 14710 || [[Saint-Martin-de-Blagny]]
|-
| 14623 || 14320 || [[Saint-Martin-de-Fontenay]]
|-
| 14625 || 14100 || [[Saint-Martin-de-la-Lieue]]
|-
| 14626 || 14100 || [[Saint-Martin-de-Mailloc]]
|-
| 14627 || 14700 || [[Saint-Martin-de-Mieux]]
|-
| 14628 || 14220 || [[Saint-Martin-de-Sallen]]
|-
| 14629 || 14350 || [[Saint-Martin-des-Besaces]]
|-
| 14630 || 14400 || [[Saint-Martin-des-Entrées]]
|-
| 14632 || 14350 || [[Saint-Martin-Don]]
|-
| 14633 || 14140 || [[Saint-Martin-du-Mesnil-Oury]]
|-
| 14634 || 14140 || [[Saint-Michel-de-Livet]]
|-
| 14635 || 14220 || [[Saint-Omer (Calvados)|Saint-Omer]]
|-
| 14636 || 14350 || [[Saint-Ouen-des-Besaces]]
|-
| 14637 || 14670 || [[Saint-Ouen-du-Mesnil-Oger]]
|-
| 14638 || 14140 || [[Saint-Ouen-le-Houx]]
|-
| 14639 || 14340 || [[Saint-Ouen-le-Pin]]
|-
| 14640 || 14670 || [[Saint-Pair]]
|-
| 14643 || 14490 || [[Saint-Paul-du-Vernay]]
|-
| 14644 || 14130 || [[Saint-Philbert-des-Champs]]
|-
| 14645 || 14950 || [[Saint-Pierre-Azif]]
|-
| 14646 || 14700 || [[Saint-Pierre-Canivet]]
|-
| 14647 || 14290 || [[Saint-Pierre-de-Mailloc]]
|-
| 14648 || 14100 || [[Saint-Pierre-des-Ifs (Calvados)|Saint-Pierre-des-Ifs]]
|-
| 14649 || 14700 || [[Saint-Pierre-du-Bû]]
|-
| 14650 || 14260 || [[Saint-Pierre-du-Fresne]]
|-
| 14651 || 14670 || [[Saint-Pierre-du-Jonquet]]
|-
| 14652 || 14450 || [[Saint-Pierre-du-Mont (Calvados)|Saint-Pierre-du-Mont]]
|-
| 14653 || 14770 || [[Saint-Pierre-la-Vieille]]
|-
| 14654 || 14170 || [[Saint-Pierre-sur-Dives]]
|-
| 14655 || 14350 || [[Saint-Pierre-Tarentaine]]
|-
| 14656 || 14570 || [[Saint-Rémy (Calvados)|Saint-Rémy]]
|-
| 14657 || 14670 || [[Saint-Samson (Calvados)|Saint-Samson]]
|-
| 14658 || 14380 || [[Saint-Sever-Calvados]]
|-
| 14659 || 14190 || [[Saint-Sylvain (Calvados)|Saint-Sylvain]]
|-
| 14660 || 14640 || [[Saint-Vaast-en-Auge]]
|-
| 14661 || 14250 || [[Saint-Vaast-sur-Seulles]]
|-
| 14662 || 14770 || [[Saint-Vigor-des-Mézerets]]
|-
| 14663 || 14400 || [[Saint-Vigor-le-Grand]]
|-
| 14568 || 14740 || [[Sainte-Croix-Grand-Tonne]]
|-
| 14569 || 14480 || [[Sainte-Croix-sur-Mer]]
|-
| 14576 || 14140 || [[Sainte-Foy-de-Montgommery]]
|-
| 14590 || 14240 || [[Sainte-Honorine-de-Ducy]]
|-
| 14591 || 14520 || [[Sainte-Honorine-des-Pertes]]
|-
| 14592 || 14210 || [[Sainte-Honorine-du-Fay]]
|-
| 14614 || 14330 || [[Sainte-Marguerite-d'Elle]]
|-
| 14615 || 14140 || [[Sainte-Marguerite-des-Loges]]
|-
| 14616 || 14140 || [[Sainte-Marguerite-de-Viette]]
|-
| 14618 || 14350 || [[Sainte-Marie-Laumont]]
|-
| 14619 || 14380 || [[Sainte-Marie-Outre-l'Eau]]
|-
| 14664 || 14240 || [[Sallen]]
|-
| 14665 || 14121 || [[Sallenelles]]
|-
| 14666 || 14940 || [[Sannerville]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14667 || 14330 || [[Saon]]
|-
| 14668 || 14330 || [[Saonnet]]
|-
| 14669 || 14170 || [[Sassy]]
|-
| 14670 || 14740 || [[Secqueville-en-Bessin]]
|-
| 14671 || 14380 || [[Sept-Frères]]
|-
| 14672 || 14240 || [[Sept-Vents]]
|-
| 14674 || 14190 || [[Soignolles]]
|-
| 14675 || 14540 || [[Soliers]]
|-
| 14676 || 14400 || [[Sommervieu]]
|-
| 14677 || 14700 || [[Soulangy]]
|-
| 14678 || 14420 || [[Soumont-Saint-Quentin]]
|-
| 14679 || 14400 || [[Subles]]
|-
| 14680 || 14400 || [[Sully (Calvados)|Sully]]
|-
| 14681 || 14710 || [[Surrain]]
|-
| 14682 || 14130 || [[Surville (Calvados)|Surville]]
|}
==T==
{| class="wikitable"
|-
! Kod [[EBSSA]] !! Kod-post !! Kumun
|-
| 14684 || 14250 || [[Tessel]]
|-
| 14685 || 14610 || [[Thaon]]
|-
| 14686 || 14410 || [[Le Theil-Bocage]]
|-
| 14687 || 14130 || [[Le Theil-en-Auge]]
|-
| 14688 || 14170 || [[Thiéville]]
|-
| 14689 || 14220 || [[Thury-Harcourt]]
|-
| 14690 || 14480 || [[Tierceville]]
|-
| 14691 || 14540 || [[Tilly-la-Campagne]]
|-
| 14692 || 14250 || [[Tilly-sur-Seulles]]
|-
| 14693 || 14290 || [[Tordouet]]
|-
| 14694 || 14130 || [[Le Torquesne]]
|-
| 14695 || 14240 || [[Torteval-Quesnay]]
|-
| 14696 || 14140 || [[Tortisambert]]
|-
| 14698 || 14940 || [[Touffréville]]
|-
| 14699 || 14800 || [[Touques (kumun)|Touques]]
|-
| 14700 || 14400 || [[Tour-en-Bessin]]
|-
| 14701 || 14800 || [[Tourgéville]]
|-
| 14702 || 14310 || [[Tournay-sur-Odon]]
|-
| 14703 || 14220 || [[Tournebu]]
|-
| 14704 || 14350 || [[Le Tourneur]]
|-
| 14705 || 14330 || [[Tournières]]
|-
| 14706 || 14130 || [[Tourville-en-Auge]]
|-
| 14707 || 14210 || [[Tourville-sur-Odon]]
|-
| 14708 || 14310 || [[Tracy-Bocage]]
|-
| 14709 || 14117 || [[Tracy-sur-Mer]]
|-
| 14710 || 14690 || [[Tréprel]]
|-
| 14711 || 14710 || [[Trévières]]
|-
| 14712 || 14670 || [[Troarn]]
|-
| 14713 || 14210 || [[Trois-Monts]]
|-
| 14714 || 14490 || [[Le Tronquay (Calvados)|Le Tronquay]]
|-
| 14715 || 14360 || [[Trouville-sur-Mer]]
|-
| 14716 || 14490 || [[Trungy]]
|-
| 14717 || 14500 || [[Truttemer-le-Grand]]
|-
| 14718 || 14500 || [[Truttemer-le-Petit]]
|}
==U==
{| class="wikitable"
|-
! Kod [[EBSSA]] !! Kod-post !! Kumun
|-
| 14719 || 14190 || [[Urville (Calvados)|Urville]]
|-
| 14720 || 14420 || [[Ussy]]
|}
==V==
{| class="wikitable"
|-
! Kod [[EBSSA]] !! Kod-post !! Kumun
|-
| 14721 || 14210 || [[Vacognes-Neuilly]]
|-
| 14722 || 14240 || [[La Vacquerie]]
|-
| 14723 || 14340 || [[Valsemé]]
|-
| 14724 || 14390 || [[Varaville]]
|-
| 14726 || 14410 || [[Vassy (Calvados)|Vassy]]
|-
| 14727 || 14490 || [[Vaubadon]]
|-
| 14728 || 14400 || [[Vaucelles (kumun Calvados)|Vaucelles]]
|-
| 14729 || 14170 || [[Vaudeloges]]
|-
| 14730 || 14500 || [[Vaudry]]
|-
| 14731 || 14800 || [[Vauville (Calvados)|Vauville]]
|-
| 14732 || 14400 || [[Vaux-sur-Aure]]
|-
| 14733 || 14400 || [[Vaux-sur-Seulles]]
|-
| 14734 || 14250 || [[Vendes]]
|-
| 14735 || 14170 || [[Vendeuvre]]
|-
| 14737 || 14700 || [[Versainville]]
|-
| 14738 || 14790 || [[Verson]]
|-
| 14739 || 14114 || [[Ver-sur-Mer]]
|-
| 14740 || 14290 || [[La Vespière]]
|-
| 14741 || 14570 || [[Le Vey]]
|-
| 14742 || 14170 || [[Vicques (Calvados)|Vicques]]
|-
| 14743 || 14430 || [[Victot-Pontfol]]
|-
| 14744 || 14400 || [[Vienne-en-Bessin]]
|-
| 14745 || 14710 || [[Vierville-sur-Mer]]
|-
| 14746 || 14410 || [[Viessoix]]
|-
| 14747 || 14930 || [[Vieux (Calvados)|Vieux]]
|-
| 14748 || 14130 || [[Vieux-Bourg]]
|-
| 14749 || 14270 || [[Vieux-Fumé]]
|-
| 14750 || 14140 || [[Vieux-Pont-en-Auge]]
|-
| 14751 || 14700 || [[Vignats]]
|-
| 14752 || 14310 || [[Villers-Bocage (Calvados)|Villers-Bocage]]
|-
| 14753 || 14420 || [[Villers-Canivet]]
|-
| 14754 || 14640 || [[Villers-sur-Mer]]
|-
| 14755 || 14113 || [[Villerville]]
|-
| 14756 || 14570 || [[La Villette (Calvados)|La Villette]]
|-
| 14757 || 14480 || [[Villiers-le-Sec (Calvados)|Villiers-le-Sec]]
|-
| 14758 || 14610 || [[Villons-les-Buissons]] <small><sup>(CAC)</sup></small>
|-
| 14760 || 14310 || [[Villy-Bocage]]
|-
| 14759 || 14700 || [[Villy-lez-Falaise]]
|-
| 14761 || 14370 || [[Vimont (Calvados)|Vimont]]
|-
| 14762 || 14500 || [[Vire]]
|-
| 14763 || 14230 || [[Vouilly]]
|}
[[Rummad:Kumunioù Calvados|*]]
chc7mmxe3xvkkltcdktghyqfaqkgy6k
Marie-Josèphe
0
97524
2198983
2147111
2026-08-31T19:53:03Z
Kestenn
14086
2198983
wikitext
text/x-wiki
'''Marie-Josèphe''' zo un anv-bihan kevrennek gallek.
==Gerdarzh==
Diwar [[Marie]], ha [[Josèphe]].
==Yezhoù all==
*[[Maria Josefa]]
==Berrstummoù==
*''Marie-José''
*''Marie-Jo, Marijo''
==Tud==
==={{Breizh}}===
*Marie-Josèphe Bothorel, mamm da [[Fañch Abgrall]].
* [[Marie-Josèphe Bertrand]] (1886-1970), kanerez vrezhonek.
==={{Bro-C'hall}}===
* [[Marie-Joséphine de Savoie]], pried [[Loeiz XVIII]] ; ne oa ket rouanez peogwir e varvas a-raok ma voe anvet he fried da roue.
* ''Marie-Josèphe de Saxe'', anv gallek [[Maria Josepha von Sachsen (1731-1767)]], [[daofinez]] [[Bro-C'hall]].
*''Marie Josèphe Rose de Tascher de la Pagerie'', anavezetoc'h evel [[Joséphine de Beauharnais]] (1763–1814), pried kentañ [[Napoleone Buonaparte]], impalaerez c'hall, rouanez Italia.
*Marie-Josèphe Balladur, pried ar politikour gall [[Édouard Balladur]].
==Traoù all==
*''La Marie-Josèphe'', titl ur ganaouenn c'hallek gant [[Les Frères Jacques]].
[[Rummad:anvioù-bihan gallek]]
2uqjf4tgibtq862r83hvv3srex9th4i
Chouanerezh
0
110816
2199017
2180820
2026-09-01T10:18:20Z
Llydawr
145
2199017
wikitext
text/x-wiki
[[File:D%C3%A9fenseRochefort-en-terre2.jpg|thumb|300px|"Difenn [[Roc'h-an-Argoed]]"<br /><small>Alexandre Bloch (1885)</small>]]
[[File:Révolte Fouesnant by Jules Girardet.jpg |thumb | Emsavidi Fouenant degaset da Gemper]]
[[file:ChouanBreton.jpg|thumb|225px|Chouan breizhat .]]
Ar '''Chouanerezh''' eo an anv a roer d'an emsavadeg a c'hoarvezas e dibenn an {{XVIIIvet kantved}} e Breizh hag en holl vroioù tostik d'he harzoù ([[Maine]], [[Anjev]], [[Normandi]], [[Poatev]]) ouzh ar gouarnamant republikan gall goude an [[Dispac'h gall]]. Liammet eo ivez en un doare bennak ouzh [[Brezel Vendée]].
Kregiñ a reas e [[1791]] gant an ''[[Association bretonne]]'', a zifenne ar roue hag al lezennoù a oa da Vreizh hag a oa bet diskaret e [[1789]]. Met en em sevel a reas un darn eus ar bobl e Nevez-Amzer [[1793]], pa voe rediet ar veleien da douiñ fealded d'ar gouarnamant republikan ha rediet 300 000 den da vont d'an arme da zifenn ar republik c'hall.
M'eo bet echuet ar ''Chouanerezh'' da vat,pa voe harzet unan eus e bennoù, [[Jorj Kadoudal]], e [[1803]], an emsavadeg a voe renet gant tud armet e-doug ar [[Kant-Devezh|Kant-Devezh]] e Breizh a zo bet anvet ar [[Chouanerezh vihan]]
=== An ''Association bretonne'' ===
[[File:Armand Tuffin de La Rouërie.jpg|thumb|300px|left|[[Armand Tuffin de La Rouërie]]<br /><small>Poltred gant [[Charles Willson Peale]], 1783.</small>]]
E [[1791]] e oa renet an ''[[Association bretonne]]'' gant [[Armand Tuffin de La Rouërie]]
===Kentañ prantad 1794-1795===
===Eil prantad 1795-1796===
[[File:Siège Quiberon.jpg|left|upright=1.3|thumb| [[Emgann Kiberen]]<br/>''Un épisode de l'affaire de Quiberon'', diwar zorn [[Paul-Émile Boutigny]].]]
===Trede prantad 1799-1800===
==Pennadoù kar==
+ [[Chouanerezh vihan]]
*[[Emgann Kergidu]]
*[[Jorj Kadoudal (chouan)]]
[[Rummad:Dispac'h gall]]
[[Rummad:An Dispac'h Gall e Breizh]]
[[Rummad:Istor milourel Breizh]]
clr2v70r7qzbimr2qu1bb0kh75tkfwh
Kiruna
0
120242
2199002
1959633
2026-09-01T05:04:30Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2199002
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Kiruna.jpg|thumb|Kiruna]]
'''Kiruna''' (''Giron'' e [[Samieg an Norzh|samieg]], ''Kiiruna'' e [[finneg]]) zo ur gêr e hanternoz [[Sveden]]. Ar gêr hanternosañ eo er vro-se, e [[Proviñsoù istorel Sveden|proviñs]] kozh [[Lappland]] hag e [[kontelezh Norrbotten]]. E 2010 e oa {{formatnum:18148}} a dud o chom e Kiruna ha {{formatnum:23300}} a annezidi a oa e kumun Kiruna e 2015.
Kreizenn bennañ [[Samied]] Sveden eo Kiruna ha roud a gaver anezhi abaoe 6000 bloaz zo. En {{XXvet kantved}} e oa kresket kalz abalamour d'ar [[mengleuz]]ioù [[houarn]] a oa er c'hornad. Ul linenn [[hent-houarn]] a voe savet da vont eus Kiruna da [[Luleå]] en un tu ha da borzh norvegiat [[Narvik]] en tu all, da ezporzhiañ an houarn-se aesoc'h.
Touristed a-leizh a ya da Giruna, abalamour m'emañ e norzh pellañ Sveden ha ma c'haller gwelet an heol da hanternoz eno e-pad an hañv.
==Liammoù diavaez==
{{Commonscat|Kiruna}}
*[https://web.archive.org/web/20061214015503/http://www.mittkiruna.se/ Kiruna ] – Lec'hienn ofisiel
[[Rummad:Kêrioù Sveden]]
rw9zdph3axx8h5qtrgjuq42b6el47zn
Alcedo hercules
0
122842
2198962
2125679
2026-08-31T18:17:12Z
Couiros22
27307
2198962
wikitext
text/x-wiki
{{Stumm an titl|''Alcedo hercules''}}
{{Taxobox Loen|''Alcedo hercules''|Blyth's Kingfisher - Rarest Kingfisher found in India.jpg|statud=NT}}
{{Taxobox Phylum|Chordata}}
{{Taxobox Classis|Aves}}
{{Taxobox Ordo|Coraciiformes}}
{{Taxobox Familia|Alcedinidae}}
{{Taxobox Genus|Alcedo}}
{{Taxobox Anv skiantel|Alcedo hercules|[[Alfred Laubmann|Laubmann]], [[1917]]}}
{{Taxobox Echu}}
{{Commonscat}}
{{Wikispecies}}
'''''Alcedo hercules'''''<ref>N'en deus al labous anv boutin ebet tetesteniekaet e brezhoneg evit poent.</ref> a zo ur [[spesad]] [[evn]]ed eus ar [[c'herentiad]] [[Alcedinidae]].
==Doareoù pennañ==
Brasañ labous ar [[genad]] ''[[Alcedo]]'' an hini eo, 22 [[metr|cm]] e hirder keitat.
==Boued==
Bevañ a ra diwar [[amprevan]]ed ha [[pesked]] bihan.
==Annez==
Kavout a reer ar spesad en un takad hag a ya eus [[Sikkim]] da vervent [[Sina]], [[Myanmar]], hanternoz [[Laos]], hanternoz [[Viêt Nam]] ha [[Hainan]]<ref>{{en}} [http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=BR&avibaseid=56A1C8E5B82959EF ''Alcedo hercules'' war al lec'hienn ''Avibase''.]</ref>.
==Liammoù diavaez==
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20160306015927/http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22683024 ''Alcedo hercules'' war al lec'hienn BirdLife International.]
*{{en}} [http://www.iucnredlist.org/details/22683024/0 ''Alcedo hercules'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).]
==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Alcedinidae]]
[[Rummad:Coraciiformes]]
[[Rummad:Evned Azia ar Gevred]]
[[Rummad:Evned Hainan]]
m86qzacrbup6jdrzod3snhdo7qvsm7f
Mary Woronov
0
139972
2199005
2081874
2026-09-01T08:00:33Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2199005
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Mary Woronov by David Shankbone.jpg|thumb|upright=1.4|Mary Woronov e 2007]]
'''Mary Woronov''', ganet d'an [[8 a viz Kerzu]] [[1943]], zo un aktourez, skrivagnerez ha livourez [[stadunanat]]. Brudet eo dreist-holl evit he labour gant [[Andy Warhol]] hag he rolloù e filmoù [[Roger Corman]]. Woronov he deus c'hoariet en ur 80 film bennak ha pezhioù-c'hoari. Tremenet eo alies er skinwel ivez e stiradoù skinwel evel [[Charlie's Angels]] ha [[Knight Rider (stirad skinwel 1982)|Knight Rider]]. C'hoariet he deus alies gant he c'hamalad [[Paul Bartel]]; an daouad a zo bet gwelet e 17 film disheñvel. Alies e c'hoariont ur c'houblad dimezet.
Ar stirad skinwel Charlie's Angels en devoa enoret anezhi el lodenn "Hellride". An enebour blenier otoioù anvet "Bloody Mary" a zo deuet a-ziwar he roll er film [[Death Race 2000]] (1975).
[[Restr:Silent Night, Bloody Night - Mary Woronov holding gun.png|thumb|Mary Woronov en [[Silent Night, Bloody Night]] (1974)]]
== Filmoù ==
{|
|- valign="top"
|
{| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;"
|-
! Bloavezh
! Titl
! Roll
! class="unsortable" | Notenn(où)
|-
|rowspan="8"|1966
|''[[Chelsea Girls]]''
|Hanoi Hannah
|
|-
|''Hedy''
|Policewoman
|
|-
|''Kiss the Boot''
|
|
|-
|''Milk''
|
|[[Film berr]]
|-
|''Shower''
|
|
|-
|''Superboy''
|
|
|-
|''The Beard''
|Jean Harlow
|
|-
|''[[Since (film)|Since]]''
|[[John F. Kennedy]]
|
|-
|1967
|''[[Four Stars (film)|Four Stars]]''
|
|
|-
|1970
|''Kemek''
|Mary Wonderly
|
|-
|1973
|''[[Sugar Cookies (film)|Sugar Cookies]]''
|Camilla Stone
|
|-
|rowspan="2"|1974
|''[[Seizure (film)|Seizure]]''
|Mikki Hughes
|
|-
|''[[Silent Night, Bloody Night]]''
|Diane Adams
|
|-
|rowspan="2"|1975
|''[[Death Race 2000]]''
|Calamity Jane
|
|-
|''[[Cover Girl Models]]''
|Diane
|
|-
|rowspan="4"|1976
|''[[Hollywood Boulevard (film 1976)|Hollywood Boulevard]]''
|Mary McQueen
|
|-
|''[[Jackson County Jail (film)|Jackson County Jail]]''
|Pearl
|
|-
|''[[Cannonball (film)|Cannonball]]''
|Sandy Harris
|
|-
|''[[Hollywood Man]]''
|Julie
|
|-
|rowspan="2"|1977
|''[[Mr. Billion]]''
|Bit Part (dizanv)
|
|-
|''Bad Georgia Road''
|Hackett
|
|-
|1978
|''[[The One and Only (film, 1978)|The One and Only]]''
|Arlene
|
|-
|rowspan="2"|1979
|''[[The Lady in Red (film, 1979)|The Lady in Red]]''
|Woman Bankrobber
|
|-
|''[[Rock 'n' Roll High School]]''
|Miss Togar
|
|-
|1981
|''[[Heartbeeps]]''
|Party House Owner
|-
|rowspan="2"|1982
|''[[Eating Raoul]]''
|Mary Bland
|
|-
|''[[National Lampoon's Movie Madness]]''
|Sekretourez
|
|-
|rowspan="2"|1983
|''[[Angel of H.E.A.T.]]''
|Samantha Vitesse
|
|-
|''[[Get Crazy]]''
|Violetta
|
|-
|rowspan="3"|1984
|''[[Blood Theatre]]''
|Miss Blackwell
|
|-
|''Young Lust''
|
|
|-
|''[[Night of the Comet]]''
|Audrey
|
|-
|rowspan="2"|1985
|''Get Out of My Room''
|
|
|-
|''[[Hell Hole (film)|Hellhole]]''
|Dr. Fletcher
|
|-
|rowspan="3"|1986
|''[[Nomads (film, 1986)|Nomads]]''
|Dancing Mary
|
|-
|''[[TerrorVision]]''
|Raquel Putterman
|
|-
|''[[Chopping Mall]]''
|Mary Bland
|
|}
|
{| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;"
|-
! Bloavezh
! Titl
! Roll
! class="unsortable" | Notenn(où)
|-
|rowspan="2"|1987
|''Kappa''
|
|Film berr
|-
|''[[Black Widow (film 1987)|Black Widow]]''
|Shelley
|
|-
|1988
|''[[Mortuary Academy]]''
|Mary Purcell
|
|-
|rowspan="3|1989
|''[[Warlock (film 1989)|Warlock]]''
|Channeler
|
|-
|''[[Scenes from the Class Struggle in Beverly Hills]]''
|Lisabeth Hepburn-Saravian
|
|-
|''[[Let It Ride (film)|Let It Ride]]''
|Quinella
|
|-
|rowspan="3"|1990
|''[[Dick Tracy (film 1990)|Dick Tracy]]''
|Welfare Person
|
|-
|''[[Club Fed (film)|Club Fed]]''
|Jezebel
|
|-
|''[[Watchers II]]''
|Dr. Glatman
|
|-
|rowspan="4"|1991
|''[[Buster's Bedroom]]''
|Jane
|
|-
|''[[Rock 'n' Roll High School Forever]]''
|Doctor Vadar
|
|-
|''[[Motorama (film)|Motorama]]''
|Kidnapping Wife
|
|-
|''[[Where Sleeping Dogs Lie]]''
|Woman Tourist
|
|-
|1992
|''[[The Living End (film)|The Living End]]''
|Daisy
|
|-
|rowspan="2"|1993
|''Good Girls Don't''
|Wilamena LaRue
|
|-
|''Grief''
|Alvokadez
|
|-
|rowspan="2"|1995
|''Number One Fan''
|Wedding Coordinator
|
|-
|''[[Glory Daze (film)|Glory Daze]]''
|Joanie's Mom
|
|-
|rowspan="3"|1998
|''Secrets of a Chambermaid''
|Felicity
|
|-
|''[[Sweet Jane (film)|Sweet Jane]]''
|Gwerzherez
|
|-
|''Mom, Can I Keep Her?''
|Dr. Klein
|[[Direct-to-video]]
|-
|rowspan="2"|1999
|''Zoo''
|Prunella
|
|-
|''Invisible Mom II''
|Olivia
|Direct-to-video
|-
|2000
|''Straight Right''
|Doktorez Wright
|
|-
|rowspan="3"|2001
|''The Vampire Hunters Club''
|Receptionist
|Film berr
|-
|''The New Women''
|Lisa LaStrada
|
|-
|''Perfect Fit''
|Mom
|
|-
|rowspan="2"|2003
|''Prison A-Go-Go!''
|Dyanne She-Bitch Slutface
|
|-
|''[[Looney Tunes: Back in Action]]''
|Acme VP, Bad Ideas
|
|-
|rowspan="3"|2004
|''The ,Halfway House''
|Sister Cecelia
|
|-
|''[[Frog-g-g!]]''
|Doctor
|
|-
|''I Pass for Human''
|Doktorez Larraz
|
|-
|2005
|''The Devil's Rejects''
|Abbie
|
|-
|rowspan="2"|2009
|''The House of the Devil''
|Itron Ulman
|
|-
|''Heaven Wants Out''
|Kitty
|
|-
|2011
|''Kitchenette: Part One''
|Jo
|
|-
|2012
|''[[Attack of the 50 Foot Cheerleader]]''
|Mamm er gêr
|
|}
|}
== Liammoù diavaez ==
* [https://www.imdb.com/name/nm0001862/ Mary Woronov war IMDb]
* [https://web.archive.org/web/20190210151847/http://maryworonov-paintings.com/ Lec'hienn al livourez Mary Woronov]
{{DEFAULTSORT:Woronov, Mary}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1943]]
[[Rummad:Aktourezed SUA]]
[[Rummad:Skrivagnerezed SUA]]
l4fnuvi2yreqdjfklb1i1gez6rvxa16
Arme Dieubidigezh Pobl Sina
0
140080
2198996
2163406
2026-09-01T00:22:34Z
Azredcon4
93766
2198996
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:China Emblem PLA shaded.svg|thumb|Skoed ardamez Arme Dieubidigezh Pobl Sina]]
[[Restr:Flag of the People's Liberation Army.svg|thumb|Banniel Arme Dieubidigezh Pobl Sina]]
'''Arme Dieubidigezh Pobl Sina''' (sinaeg: 中国人民解放军, pinyin: Zhōngguó Rénmín Jiěfàng Jūn) anvet da gentañ '''Arme Ruz Sina''', eo nerzh lu milourel [[Republik Sina]] hag ar strollad [[Strollad Komunour Sina|komunour sinaat]]. Arme Dieubidigezh Pobl Sina a zo rannet e pemp skourr: an [[Tirlu Arme Dieubidigezh Pobl Sina|tirlu]], ar [[Morlu Arme Dieubidigezh Pobl Sina|morlu]], an [[Aerlu Arme Dieubidigezh Pobl Sina|aerlu]], ar [[Nerzh roketennoù Arme Dieubidigezh Pobl Sina|banner roketennoù]] hag an [[Nerzh harp strategiel Arme Dieubidigezh Pobl Sina|nerzh harp strategiel]]. An unvezioù ledet dre ar vro a zo suj da unan eus ar pemp tachenn strategel. Arme Dieubidigezh Pobl Sina eo an nerzh milourel brasañ a-fed niver a soudarded dre ar bed (2.535.000 soudard e 2020<ref>'''{{Fr}}''' ''[https://perspective.usherbrooke.ca/bilan/servlet/BMTendanceStatPays?langue=fr&codePays=CHN&codeStat=MS.MIL.TOTL.P1&codeTheme=12 Chine - Personnel militaire]'' war Perspective Monde, Skol-veur Sherbrooke, Kebeg (lennet d'an 31/10/2025).</ref>) hag an eil a-fed ar budjed.
Unan eus an armeoù o vodernaat ar buanañ eo er bed gant galluster da zont da vezañ un nerzh milourel bras, gant nerzhioù difenn lec'hel kreñv met ivez nerzhioù kas. Sina eo an trede ezporzhier armoù er bed.
== Kefridioù ==
Penn ar [[kuzul kreiz milourel (Sina)|C'huzul kreiz milourel]] [[Hu Jintao]] en doa displeget penaennoù Arme Dieubidigezh Pobl Sina :
* Kreñvaat nerzh galloud ar [[Strollad Komunour Sina|Strollad Komunour]]
* Gwareziñ riegezh Sina, anterinded an tiriad, ar surentezh diabarzh evit kenderc'hel an dioroadur vroadel
* Difenn interestoù broadel Sina
* Difenn ar peoc'h dre ar bed
== Istor ==
=== Eil brezel etre Sina ha Japan ===
Krouet e oa bet Arme Dieubidigezh Pobl Sina d'ar [[1añ a viz Eost]] [[1927]] e-pad [[Emsavadeg Nanchan]] pa oa bet soudarded eus ar [[Kuomintang|C'huomintang]] (KMT) o emsevel a-dreñv [[Zhu De]], [[He Long]], [[Ye Jianying]] ha [[Zhou Enlai]] goude lazhadeg ar gomunisted gant [[Tchang Kai-chek]]. Graet e oa bet anezho Arme Ruz al labourerien ha peizanted sinaat, pe simploc'h an Arme Ruz. Etre 1934 ha 1935, an Arme Ruz a oa deuet a-benn da zreistbevañ en desped da gampagnoù brezel lies kaset gant Tchang Kai-chek a-enep dezhi.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Istor Sina]]
[[Rummad:Nerzhioù lu Sina]]
[[Rummad:Armeoù hervez ar vro|Sina]]
2xj7vgkg7v3wrdl4vyz5vjelweyzawb
2199007
2198996
2026-09-01T08:57:23Z
Ar choler
52661
2199007
wikitext
text/x-wiki
{{Multiple image|total_width = 283
| caption_align = center
| image1 = Flag of the People's Liberation Army.svg
| caption1 = [[Banniel]]
| image2 = China Emblem PLA shaded.svg
|caption2 = [[Ardamezouriezh|Skoed]]
}}
{{databox}}
'''Arme Dieubidigezh Pobl Sina''' ([[sinaeg]] : 中国人民解放军, [[pinyin]] : ''Zhōngguó Rénmín Jiěfàng Jūn''), anvet '''Arme Ruz Sina''' da gentañ, eo nerzh lu milourel [[Republik Sina]] hag ar strollad [[Strollad Komunour Sina|komunour sinaat]].<br>
Pemp skourr zo enni : an [[Tirlu Arme Dieubidigezh Pobl Sina|tirlu]], ar [[Morlu Arme Dieubidigezh Pobl Sina|morlu]], an [[Aerlu Arme Dieubidigezh Pobl Sina|aerlu]], ar [[Nerzh roketennoù Arme Dieubidigezh Pobl Sina|banner roketennoù]] hag an [[Nerzh harp strategiel Arme Dieubidigezh Pobl Sina|nerzh harp strategiel]].
An unvezioù ledet dre ar vro a zo suj da unan eus ar pemp tachenn strategel. Arme Dieubidigezh Pobl Sina eo an nerzh milourel brasañ dre ar bed a-fet niver a soudarded ({{formatnum:2535000}} soudard e [[2020]]<ref>{{Fr}} {{cite web|url=https://perspective.usherbrooke.ca/bilan/servlet/BMTendanceStatPays?langue=fr&codePays=CHN&codeStat=MS.MIL.TOTL.P1&codeTheme=12|title=Chine - Personnel militaire – Perspective Monde, Skol-veur Sherbrooke, Québec|accessdate=01/09/2026}}</ref>) hag an eil a-fet ar budjed.
Unan eus an armeoù o vodernaat ar buanañ eo er bed, gant galluster da zont da vezañ un nerzh milourel bras, gant nerzhioù difenn lec'hel kreñv ha nerzhioù kas. Sina eo an trede ezporzhier armoù er bed.
== Kefridioù ==
Penn ar [[kuzul kreiz milourel (Sina)|C'huzul kreiz milourel]], [[Hu Jintao]] en doa displeget e [[2004]] penaennoù Arme Dieubidigezh Pobl Sina<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.rand.org/content/dam/rand/pubs/testimonies/2009/RAND_CT332.pdf|title=The PLA's Navy's "New Historic Missions", p. 6|accessdate=01/09/2026}}</ref> :
* kreñvaat nerzh galloud ar [[Strollad Komunour Sina|Strollad Komunour]] ;
* gwareziñ riegezh Sina, anterinded an tiriad, ar surentez diabarzh evit kenderc'hel diorroadur ar vro ;
* difenn interestoù broadel Sina ;
* difenn ar peoc'h dre ar bed.
== Istor ==
=== Eil brezel etre Sina ha Japan ===
Krouet e oa bet Arme Dieubidigezh Pobl Sina d'ar [[1añ a viz Eost]] [[1927]] e-kerzh [[Emsavadeg Nanchan]], pa oa bet soudarded eus ar [[Kuomintang|C'huomintang]] (KMT) o emsevel a-dreñv [[Zhu De]], [[He Long]], [[Ye Jianying]] ha [[Zhou Enlai]] goude lazhadeg komunourien gant [[Tchang Kai-chek]]. Graet e oa bet anezho "Arme Ruz al labourerien ha peizanted sinaat", pe simploc'h an "Arme Ruz". Etre [[1934]] ha [[1935]], an Arme Ruz a oa deuet a-benn da zreistbevañ en desped da veur a zaol brezel lies kaset gant Tchang Kai-chek a-enep dezhi.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Istor Sina]]
[[Rummad:Nerzhioù lu Sina]]
[[Rummad:Armeoù hervez ar vro|Sina]]
19zonp05d7a97jjspddfz87vm3t1nas
2199008
2199007
2026-09-01T08:58:42Z
Ar choler
52661
2199008
wikitext
text/x-wiki
{{Multiple image|total_width = 283
| caption_align = center
| image1 = Flag of the People's Liberation Army.svg
| caption1 = [[Banniel]]
| image2 = China Emblem PLA shaded.svg
|caption2 = [[Ardamezouriezh|Skoed]]
}}
{{databox}}
'''Arme Dieubidigezh Pobl Sina''' ([[sinaeg]] : 中国人民解放军, [[pinyin]] : ''Zhōngguó Rénmín Jiěfàng Jūn''), anvet '''Arme Ruz Sina''' da gentañ, eo nerzh lu milourel [[Republik Sina]] hag ar strollad [[Strollad Komunour Sina|komunour sinaat]].<br>
Pemp skourr zo enni : an [[Tirlu Arme Dieubidigezh Pobl Sina|tirlu]], ar [[Morlu Arme Dieubidigezh Pobl Sina|morlu]], an [[Aerlu Arme Dieubidigezh Pobl Sina|aerlu]], ar [[Nerzh roketennoù Arme Dieubidigezh Pobl Sina|banner roketennoù]] hag an [[Nerzh harp strategiel Arme Dieubidigezh Pobl Sina|nerzh harp strategiel]].
An unvezioù ledet dre ar vro a zo suj da unan eus ar pemp tachenn strategel. Arme Dieubidigezh Pobl Sina eo an nerzh milourel brasañ dre ar bed a-fet niver a soudarded ({{formatnum:2535000}} soudard e [[2020]]<ref>{{Fr}} {{cite web|url=https://perspective.usherbrooke.ca/bilan/servlet/BMTendanceStatPays?langue=fr&codePays=CHN&codeStat=MS.MIL.TOTL.P1&codeTheme=12|title=Chine - Personnel militaire – Perspective Monde, Skol-veur Sherbrooke, Québec|accessdate=01/09/2026}}</ref>) hag an eil a-fet ar budjed.
Unan eus an armeoù o vodernaat ar buanañ eo er bed, gant galluster da zont da vezañ un nerzh milourel bras, gant nerzhioù difenn lec'hel kreñv ha nerzhioù kas. Sina eo an trede ezporzhier armoù er bed.
== Kefridioù ==
Penn ar [[kuzul kreiz milourel (Sina)|C'huzul kreiz milourel]], [[Hu Jintao]] en doa displeget e [[2004]] penaennoù Arme Dieubidigezh Pobl Sina<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.rand.org/content/dam/rand/pubs/testimonies/2009/RAND_CT332.pdf|title=The PLA's Navy's "New Historic Missions", p. 6|accessdate=01/09/2026}}</ref> :
* kreñvaat nerzh galloud ar [[Strollad Komunour Sina|Strollad Komunour]] ;
* gwareziñ riegezh Sina, anterinded an tiriad, ar surentez diabarzh evit kenderc'hel diorroadur ar vro ;
* difenn interestoù broadel Sina ;
* difenn ar peoc'h dre ar bed.
== Istor ==
=== Eil brezel etre Sina ha Japan ===
Krouet e oa bet Arme Dieubidigezh Pobl Sina d'ar [[1añ a viz Eost]] [[1927]] e-kerzh [[Emsavadeg Nanchan]], pa oa bet soudarded eus ar [[Kuomintang|C'huomintang]] (KMT) o emsevel a-dreñv [[Zhu De]], [[He Long]], [[Ye Jianying]] ha [[Zhou Enlai]] goude lazhadeg [[komunouriezh|komunourien]] gant [[Tchang Kai-chek]]. Graet e oa bet anezho "Arme Ruz al labourerien ha peizanted sinaat", pe simploc'h an "Arme Ruz". Etre [[1934]] ha [[1935]], an Arme Ruz a oa deuet a-benn da zreistbevañ en desped da veur a zaol brezel lies kaset gant Tchang Kai-chek a-enep dezhi.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Istor Sina]]
[[Rummad:Nerzhioù lu Sina]]
[[Rummad:Armeoù hervez ar vro|Sina]]
g17cwld66ktcmwuq5245yr66p37665l
Banniel Martinik
0
140453
2198986
2197763
2026-08-31T19:55:12Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2198986
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Flag of the Front National de Libération de la Martinique.svg|thumb|Banniel Martinik]]
[[Restr:Snake Flag of Martinique.svg|thumb|"Banniel an naeron", implijet gwechall er vro]]
[[Restr:Flag of the Territorial Collectivity of Martinique.svg|thumb|Ar banniel savet e 2019 evit strollegezh Martinik]]
'''Banniel [[Martinik]]''', ur vro dramor stag ouzh [[Bro-C'hall]], zo warnañ un tric'horn ruz ha div vandenn a-led, gwer ha du. Degemeret eo bet da vanniel ofisiel d'an 2 a viz C'hwevrer 2023, dre ur vot gant dilennidi [[Bodadenn Martinik]]. An [[Banniel Bro-C'hall|triliv gall]] zo ofisiel er vro ivez.
Meur a vanniel zo bet implijet evit aroueziañ Martinik.
"Banniel an naeron" zo glas gant ur groaz wenn hag un naer wenn e pep karter. ''Bothrops lanceolatus'', un naer hag a gaver en enezenn, eo a zo treset evel-se. Implijet e veze an arouez-se war lifreoù an archerien ha war lod eus savadurioù ofisiel ar vro.
Eus 1766 e vefe an arouez-se : en amzer-hont e veze implijet da bavilhon gant listri gall Martinik. Ne blij ket nemeur ar banniel-se d'an dud bremañ, rak gant al listri-se e veze kemeret perzh e kenwerzh ar sklaved<ref>[http://www.une-autre-histoire.org/le-drapeau-de-la-martinique-symbole-esclavagiste/ ''Le drapeau de la Martinique, symbole esclavagiste ?'', une-autre-histoire.org, Ebrel 2007]</ref>. E dibenn 2018 e oa bet dilezet gant an archerien<ref>[https://www.sudouest.fr/2018/10/17/martinique-la-gendarmerie-n-arborera-plus-l-embleme-aux-serpents-vestige-du-passe-esclavagiste-5488063-10407.php ''Martinique : la gendarmerie n’arborera plus l’emblème aux serpents, vestige du passé esclavagiste'', Sud-Ouest, 17/10/2018]</ref>.
Ur banniel all, ruz, gwer ha du, zo bet implijet muioc'h-mui, abaoe eil hanterenn an {{XXvet kantved}}. Implijet e veze gant an holl luskadoù broadelour, war-bouez ar [[Mouvement Indépendantiste Martiniquais]] (MIM).
Implijet e vefe bet al livioù-se kerkent hag an emsavadegoù [[sklav]]ed kentañ e 1665, e 1801 hag e 1870. Adimplijet e voent gant ar strolladoù dizalc'hour er bloavezhioù 1960 ha 1970. Talvezout a ra al liv ruz da aroueziañ ar vuhez hag ar sokialouriezh, al liv du da aroueziañ stourm ar re zu, hag al liv gwer, an douar hag ar beizanted. Bez' ez int ivez livioù hag a gaver e [[Livioù panafrikan|kalz bannieloù eus Afrika]]. Deuet eo ar banniel-se da vezañ arouez an darn vrasañ eus ar strolladoù dizalc'hour ha broadelour e Martinik bremañ. Implijet e vez en holl vanifestadegoù ha lakaet eo bet ouzh an tiez-kêr ivez<ref>[https://la1ere.francetvinfo.fr/martinique/fort-de-france/drapeau-nationaliste-martiniquais-bientot-edifices-publics-fort-france-684724.html ''Le drapeau nationaliste martiniquais bientôt sur les édifices publics de Fort-de-France'', Martinique 1ère, 27/02/2019]</ref>.
E deroù an {{XXIvet kantved}}, melestradurezh Martinik, renet gant [[Alfred Marie-Jeanne]] eus ar MIM, en deus kinniget e vije treset ur banniel nevez da aroueziañ ar vro, e-lec'h "banniel an naeron"<ref>[https://la1ere.francetvinfo.fr/martinique/drapeaux-hymnes-soumis-au-vote-martiniquais-ont-ete-devoiles-698508.html ''Les drapeaux et hymnes soumis au vote des Martiniquais ont été dévoilés'', Martinique 1ère, 08/04/2019]</ref>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20190430071657/https://la1ere.francetvinfo.fr/martinique/drapeau-martinique-partisans-du-drapeau-rougevertnoir-voient-toutes-couleurs-658713.html ''Drapeau de Martinique : les partisans du drapeau Rouge/Vert/Noir voient de toutes les couleurs'', Martinique 1ère, 03/12/2018]</ref>. Met ar banniel choazet evel-se e 2019 n'eo ket bet degemeret gwall vat gant an holl dud<ref>[https://la1ere.francetvinfo.fr/martinique/drapeau-martinique-recoit-accueil-mitige-population-martiniquaise-709355.html ''Le drapeau de la Martinique reçoit un accueil mitigé de la population martiniquaise'', Martinique 1ère, 12/05/2019]</ref>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20200407163401/https://la1ere.francetvinfo.fr/martinique/action-juridique-engagee-contre-drapeau-choisi-executif-ctm-713367.html ''Une action juridique engagée contre le drapeau choisi par l'exécutif de la CTM'', Martinique 1ère, 22/05/2019]</ref>. Choazet e oa bet dre un enklask e-touez an dud, war atiz prezidant strollegezh Martinik. Gant lez-varn ar velestradurezh e oa bet nullet ar choaz-se. A-benn ar fin ez eo banniel triliv ar vroadelourien a zo bet lakaet da arouez ofisiel Martinik gant an dilennidi e deroù 2023.
==Liamm diavaez==
*[https://www.cairn.info/revue-autrepart-2007-2-page-181.htm ''Le drapeau rouge-vert-noir en Martinique : un emblème national ?'', Autrepart 2007/2]
*[https://www.radiofrance.fr/franceculture/la-martinique-se-dote-d-un-nouveau-drapeau-4981935 ''La Martinique se dote d’un nouveau drapeau'', Radio France, 6/02/2023]
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Bannieloù broadel|Martinik]]
[[Rummad:Martinik]]
7w8356f2uq236iitity4hbtkrhhi2ur
Implijer:Ar choler
2
149158
2198949
2198434
2026-08-31T16:23:58Z
Ar choler
52661
2198949
wikitext
text/x-wiki
{| width="100%"
|- valign="top"
| colspan="4"| <div style="font-family:Verdana; font-size:1.2em; text-align:justify; padding-right:20px; color:#000;">
<q> Ar choler </q> eo an den a laka e zeñved da beuriñ en ur park n'eo ket perc'hennet gant mestr an tropell.
 Abalamour da gement-se end-eeun em bez plijadur o tont d'ar Wikipedia brezhonek bep un amzer evit peuzklokaat pennadoù peurliesañ, dre resisadennoù daveet. Ne gasan ma loened gloanek nemet d'ar peurvanoù a anavan, petra bennak man eo diberc'henn holl beurvanoù Wikipedia, kuit din da bostañ ditouroù diwir dre fazi. Liesdoare ar maezioù ma plij din kantreal ma bagad begelierezed.
 Kenavo ar c'hentañ !
| {{#babel:br-5|fr-5|en-4|es-3|Mediawiki}}
|}
{{clr}}
----
{| width="100%"
|- valign="top"
| colspan="2"|
<div style="position:relative;">
<br>[[Restr:Empty speech balloon.svg|180px]]
<div style="position:absolute; width:100%; top:37px; left:25px;">
<div style="font-size:1.3em; display:block;">'''Buhez astennet'''</div>
<div style="position:absolute; width:100%; top:30px; left:25px;">
<div style="font-size:1.3em; display:block;">'''da Vreizh !'''</div>
</div>
</div>
| rowspan="2"| [[Restr:Australian accent strikes again.png|300px|link=Polandball]]
| rowspan="2"|
{|
|-
|[[Restr:GBR1707.png|center|130px]]
|-
|
<poem style="margin-left:30px; font-family:Georgia; font-style:italic; font-weight:bold;">
The rule of the road is a paradox quite,
In driving your carriage along,
If you keep to the left you are sure to go right,
If you keep to the right you go wrong.
</poem>
<div style="text-align:right;">'''Horne Tooke''' – ''Diversions of Purley'' (1805]</div>
|}
|- valign="top"
|style="font-size:85%; writing-mode: vertical-rl; padding-right:5px;"|Treset gant [[Implijer:Russavia|Russavia]]
|[[Restr:Brittanyball.PNG|200px|Brittanyball]]
|}
<div style="background-color:#eaeaea; color:#000; padding:5px;">
;Troidigezh ar ''Polandball'' :<hr>
:{{Aostralia}} : Ac'h !
:[[Restr:Flag of Australia.svg|20px]] : Ni 'douz ar re-se 'lec'h ma teuan, chon !!
:{{Zeland-Nevez}} : 'Ba' da hunvreoù, din eo homañ ! Pak da hini ! <small>(c'hoari-gerioù etre ''shear'' "touzañ" ha ''share'' "rannañ")</small>
</div>
{| width="100%"
|- valign="top"
| <div style="font-family:Georgia; font-size:1.2em;">{{Quotation|Hoant plach yaouanc so eun tan hac a poaz,<br>Hoant seurezet so cant goech goassoch hoas.|François Conan, 20 a viz Mae 1847.}}</div>
<div style="font-family:Georgia; font-size:1.2em;">{{Quotation|AR GOULENN DA BRIED<br>
<poem>Me zo deuet d'ho koulenn
Abalamour d'ho moudenn
Ha c'hwi 'zeuio da 'm heul
Abalamour da 'm feul</poem>|Κρυπτάδια, II, 1884, [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5857590m/f274.item pp. 269-70.]}}</div>
| <div style="font-family:Georgia; font-size:1.2em;">{{Quotation|AN DIOUL<br>Da fry em rair, pen loé, groe evel a gery ;<br>me es tigemrou mad, pa ariuy em sy !|[[Louis Eunius|''Buez Louis Eunius'']], [https://br.wikisource.org/wiki/Louis_Eunius 807-808].}}</div>
<div style="font-family:Georgia; font-size:1.2em;">{{Quotation|Sko da fri em revr hag e stouvi tri zoull war un dro !|Κρυπτάδια, VI, 1899, [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k58591844/f70.item p. 65.]}}</div>
|}
n7hp3erjzhunxm8s985kbxljfzfv703
Kampionad Suis an echedoù
0
164717
2198999
2184551
2026-09-01T04:17:09Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 2 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2198999
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Kampionad Suis an echedoù''' eo kampionad hiniennel broadel an [[echedoù]] e [[Suis]]. Graet e vez bep bloaz e-pad div sizhun e miz [[Gouhere]]. Aozet e veze gant an SSV, ''Schweizerischer Schachverein'', bet krouet e [[1889]] evit ar c’hampionad kentañ. E [[1995]] e voe krouet ur c’hevre nevez, an SSB (''Schweizerischer Schachbund''), pa voe bodet SSV ha ''Schweizer Schachverbände'' (SASB, bet savet e [[1923 ]]). Abaoe [[1946]] e vez aozet kampionad ar maouezi. Un diavaeziad a c’hell kemer perzh er c’hampionadoù, met miret e vez an titl evit ar Suisad kentañ, ha memes mod evit ar maouezi.
== Lieskampioned ==
Gant [[Hans Johner]] ez eas ar maout daouzek gwezh etre [[1908]] ha [[1950)]]. [[Joseph Gallagher|Joe Gallagher]] a voe kampion seizh gwezh, ha dre ma oa [[Breizh-Veur|Breizh-Veuriad]] ivez a voe kampion Breizh-Veur e [[2001]] ivez.
=== Roll ===
* 12 gwezh : [[Hans Johner]], e [[1908]], [[1923]], [[1928]], [[1929]], [[1931]], [[1932]], [[1934]], [[1935]], [[1937]], [[1938]], [[1947]] ha [[1950]])
* 6 gwezh
** [[Paul Johner]] (e [[1907]], [[1908]], [[1925]], [[1928]], [[1930]] ha [[1932]])
** [[Yannick Pelletier (c'hoarier echedoù)|Yannick Pelletier]] (e [[1995]], [[2000]], [[2002]], [[2010]], [[2014]] ha 2017)
** [[Joseph Gallagher]] (e [[1997]], [[1998]], [[2004]], [[2005]], [[2007]] ha [[2012]])
* 5 gwezh
** [[Moritz Henneberger]] (e [[1899]], [[1906]], [[1909]], [[1911]] ha [[1914]])
** [[André Lombard]] (e [[1969]], [[1970]], [[1973]], [[1974]] ha [[1977]])
** [[Viktor Korchnoi]] (e [[1982]], [[1984]], [[1985]], [[2009]] ha [[2011]])
* 4 gwezh
** [[Walter Henneberger]] (e [[1904]], [[1906]], [[1911]] ha [[1912]])
** [[Martin Christoffel]] (e [[1943 ]], [[1945 ]], [[1948 ]] ha [[ 1952]])
** [[Max Blau]] (e [[ 1953]], [[ 1955]], [[1956]] ha [[1967]])
** [[Dieter Keller]] (e [[1958 ]], [[ 1960]], [[ 1961]] ha [[ 1963]])
** [[Roland Ekström]] (e [[1988 ]], [[1999 ]], [[2001]] ha [[2008]])
* 3 gwezh
** Max Pestalozzi (e 1889, 1890 ha 1901)
** [[Ulrich Bachmann]] (e [[1895]], [[1896]] et [[1898]])
** Andreas Duhm (e 1900, 1901 ha 1913)
** [[Erwin Voellmy]] (e 1911, 1920 ha 1922)
** [[Josef Kupper]] (e [[1954]], [[1957]] ha [[1962]])
** [[Hansjürg Kaenel]] (e [[1976]], [[1978]] ha [[1980]])
** [[Heinz Wirthensohn]] (e [[1979]], [[1981]] ha [[1992]])
* 2 wezh
** Eugen Meyer (e 1901 ha 1902)
** Dietrich Duhm (e 1907 ha 1914)
** [[Henri Grob]] (e 1939 ha 1951)
** Paulin Lob (e 1944 et 1959)
** Marcel Markus (e 1964 ha 1965)
** Heinz Schaufelberger (e 1971 ha 1972)
** Jean Luc Costa (e 1991 ha 1993)
** Florian Jenni (e 2003 ha 2006)
** [[Noël Studer]] (e 2016 ha 2019)
* [[Aleksandra Kostenyouk]] a voe trec’h er c’hampionad hollek e [[2013]] ha teir gwezh e kampionad ar maouezi (2011, 2013 ha 2015).
== Roll ar gampioned ==
{|
| valign="top" |
:{| class="sortable wikitable"
! Bloaz !! Lec’h !! Kampion ar wazed
|-
| 1889 || [[Zürich]] || [[Max Pestalozzi]] <br> [[Artur Popławski]]
|-
| 1890 || [[Winterthur]] || [[Max Pestalozzi]] <br> [[Artur Popławski]]
|-
| 1892 || [[Basel]] || [[Oscar Corrodi]] <br> [[Paul Fahrni]]
|-
| 1893 || [[Bern]] || [[Alex Popoff]]
|-
| 1895 || [[Zürich]] || [[Ulrich Bachmann]]
|-
| 1896 || [[Luzern]] || [[Ulrich Bachmann]] <br> [[Alfred Stooss]]
|-
| 1897 || [[Aarau]] || [[Hermann Sack]]
|-
| 1898 || [[Basel]] || [[Ulrich Bachmann]]
|-
| 1899 || [[Lausanne]] || [[Moriz Henneberger]]
|-
| 1900 || [[Bern]] || [[Andreas Duhm]]
|-
| 1901 || [[St. Gallen]] || [[Max Pestalozzi]] <br> [[Eugen Meyer]] <br> [[Andreas Duhm]] <br> [[Hans Duhm]]
|-
| 1902 || [[Biel]] || [[Eugen Meyer]]
|-
| 1903 || [[Zürich]] || [[Ernst Müller]]
|-
| 1904 || [[Luzern]] || [[Walter Henneberger]]
|-
| 1905 || [[Neuchâtel|Neuenburg]] || [[Alfred Hänni]]
|-
| 1906 || [[Basel]] || [[Moriz Henneberger]] <br> [[Walter Henneberger]]
|-
| 1907 || [[Schaffhausen]] || [[Dietrich Duhm]] <br> [[Paul Johner]] <br> [[Karl Kunz]]
|-
| 1908 || [[Bern]] || [[Hans Johner]] <br> [[Paul Johner]]
|-
| 1909 || [[Zürich]] || [[Moriz Henneberger]]
|-
| 1910 || [[Geneva]] || [[Oskar Naegeli]]
|-
| 1911 || [[Davos]] || [[Moriz Henneberger]] <br> [[Walter Henneberger]] <br> [[Kurt Krantz]] <br> [[Erwin Voellmy]]
|-
| 1912 || [[Lausanne]] || [[Walter Henneberger]]
|-
| 1913 || [[Basel]] || [[Andreas Duhm]]
|-
| 1914 || [[Montreux]] || [[Dietrich Duhm]] <br> [[Moriz Henneberger]]
|-
| 1920 || [[St. Gallen]] || [[Erwin Voellmy]]
|-
| 1922 || [[Neuchâtel|Neuenburg]] || [[Erwin Voellmy]]
|-
| 1923 || [[Bern]] || [[Hans Johner]]
|-
| 1924 || [[Interlaken]] || [[Otto Zimmermann]]
|-
| 1925 || [[Zürich]] || [[Paul Johner]]
|-
| 1926 || [[Geneva]] || [[Walter Michel]]
|-
| 1927 || [[Biel]] || [[Adolf Staehelin]]
|-
| 1928 || [[Basel]] || [[Hans Johner]] <br> [[Paul Johner]]
|-
| 1929 || [[Schaffhausen]] || [[Hans Johner]]
|-
| 1930 || [[Lausanne]] || [[Paul Johner]]
|-
| 1931 || [[Winterthur]] || [[Hans Johner]]
|-
| 1932 ||[[Bern]] || [[Hans Johner]] <br> [[Paul Johner]]
|}
| valign="top" |
:{| class="sortable wikitable"
! Bloaz !! Lec’h !! Kampion ar wazed
|-
| 1934 || [[Zürich]] || [[Hans Johner]]
|-
| 1935 || [[Aarau]] || [[Hans Johner]]
|-
| 1936 || [[Luzern]] || [[Oskar Naegeli]]
|-
| 1937 || [[Interlaken]] || [[Hans Johner]]
|-
| 1938 || [[Basel]] || [[Hans Johner]]
|-
| 1939 || [[Montreux]] || [[Henri Grob]]
|-
| 1939 || || Ne voe ket.
|-
| 1941 || [[Aarau]], [[Basel]] <br> [[Bern]], [[Zürich]] || [[Fritz Gygli]]
|-
| 1942 || [[Lausanne]] || [[Jules Ehrat]]
|-
| 1943 || [[St. Gallen]] || [[Martin Christoffel]]
|-
| 1944 || [[Vevey]] || [[Paulin Lob]]
|-
| 1945 || [[Lugano]] || [[Martin Christoffel]]
|-
| 1946 || [[Winterthur]] || [[Ernst Strehle]]
|-
| 1947 || [[Neuchâtel|Neuenburg]] || [[Hans Johner]]
|-
| 1948 || [[Bern]] || [[Martin Christoffel]]
|-
| 1949 || [[Schaffhausen]] || [[Serge Tordion]]
|-
| 1950 || [[Luzern]] || [[Hans Johner]]
|-
| 1951 || [[Geneva]] || [[Henri Grob]]
|-
| 1952 || [[Zürich]] || [[Martin Christoffel]]
|-
| 1953 || [[Solothurn]] || [[Max Blau]]
|-
| 1954 || [[Basel]] || [[Josef Kupper]]
|-
| 1955 || [[Rapperswil]] || [[Max Blau]]
|-
| 1956 || [[Thun]] || [[Max Blau]]
|-
| 1957 || [[Lausanne]] || [[Josef Kupper]]
|-
| 1958 || [[Lugano]] || [[Dieter Keller]]
|-
| 1959 || [[Biel]] || [[Paulin Lob]]
|-
| 1960 || [[Balgach]] || [[Dieter Keller]]
|-
| 1961 || [[Interlaken]] || [[Dieter Keller]]
|-
| 1962 || [[St. Gallen]] || [[Josef Kupper]]
|-
| 1963 || [[Basel]] || [[Dieter Keller]]
|-
| 1964 || [[Montreux]] || [[Marcel Markus]]
|-
| 1965 || [[Bern]] || [[Marcel Markus]]
|-
| 1966 || [[Lugano]] || [[Edwin Bhend]]
|-
| 1967 || [[Biel]] || [[Max Blau]]
|-
| 1968 || || Ne voe ket.
|-
| 1969 || [[Luzern]] || [[André Lombard]]
|-
| 1970 || [[Riehen]] || [[André Lombard]]
|-
| 1971 || [[Winterthur]] || [[Heinz Schaufelberger]]
|-
| 1972 || [[Locarno]] || [[Heinz Schaufelberger]]
|-
| 1973 || [[Weggis]] || [[André Lombard]]
|-
| 1974 || [[Wettingen]] || [[André Lombard]]
|-
| 1975 || [[Zürich]] || [[Werner Hug]]
|-
| 1976 || [[Ascona]] || [[Hansjürg Kaenel]]
|-
| 1977 || [[Muttenz]] || [[André Lombard]]
|-
| 1978 || [[St. Moritz]] || [[Hansjürg Kaenel]]
|-
| 1979 || [[Biel]] || [[Heinz Wirthensohn]]
|-
| 1980 || [[Ascona]] || [[Hansjürg Kaenel]]
|-
| 1981 || [[Biel]] || [[Heinz Wirthensohn]]
|-
| 1982 || [[Silvaplana]] || [[Viktor Korchnoi]]
|-
| 1983 || [[Baden]] || [[Andreas Huss]]
|-
| 1984 || [[Arosa]] || [[Viktor Korchnoi]]
|}
| valign="top" |
:{| class="sortable wikitable"
! Bloaz !! Lec’h !! Kampion ar wazed
|-
| 1985 || [[Silvaplana]] || [[Viktor Korchnoi]]
|-
| 1986 || [[Basel]] || [[Markus Klauser]]
|-
| 1987 || [[Lenk]] || [[Richard Gerber]]
|-
| 1988 || [[Silvaplana]] || [[Roland Ekström]]
|-
| 1989 || [[Biel]] || [[Beat Züger]]
|-
| 1990 || [[Arosa]] || [[Ivan Nemet]]
|-
| 1991 || [[Chiasso]] || [[Jean Luc Costa]]
|-
| 1992 || [[Leukerbad]] || [[Heinz Wirthensohn]]
|-
| 1993 || [[Silvaplana]] || [[Jean Luc Costa]]
|-
| 1994 || [[Luzern]] || [[Lucas Brunner]]
|-
| 1995 || [[Villars-sur-Ollon|Villars]], [[Ollon]] || [[Yannick Pelletier (c'hoarier echedoù)|Yannick Pelletier]]
|-
| 1996 || [[Arosa]] || [[Viktor Gavrikov]]
|-
| 1997 || [[Silvaplana]] || [[Joseph Gallagher|Joe Gallagher]]
|-
| 1998 || [[Engelberg]] || [[Joseph Gallagher|Joe Gallagher]]
|-
| 1999 || [[Grächen]] || [[Roland Ekström]]
|-
| 2000 || [[Pontresina]] || [[Yannick Pelletier (c'hoarier echedoù)|Yannick Pelletier]]
|-
| 2001 || [[Scuol]] || [[Roland Ekström]]
|-
| 2002 || [[Leukerbad]] || [[Yannick Pelletier]]
|-
| 2003 || [[Silvaplana]] || [[Florian Jenni]]
|-
| 2004 || [[Samnaun]] || [[Joseph Gallagher|Joe Gallagher]]
|-
| 2005 || [[Saas Almagell]] || [[Joseph Gallagher|Joe Gallagher]]
|-
| 2006 || [[Lenzerheide]] || [[Florian Jenni]]
|-
| 2007 || [[Leukerbad]] ||[[Joseph Gallagher|Joe Gallagher]]
|-
| 2008 || [[Samnaun]] ||[[Roland Ekström]]<ref>[https://web.archive.org/web/20110707002932/http://www.schachbund.ch/schachbund/dv/2009/f-19.pdf schachbund.ch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707002932/http://www.schachbund.ch/schachbund/dv/2009/f-19.pdf |date=2011-07-07 }}</ref>
|-
| 2009 || [[Grächen]] ||[[Viktor Korchnoi]]<ref>[https://web.archive.org/web/20110707002939/http://www.schachbund.ch/presse/news.php?eventid=772&from=0&amount=25 schachbund.ch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707002939/http://www.schachbund.ch/presse/news.php?eventid=772&from=0&amount=25 |date=2011-07-07 }}</ref>
|-
| 2010 || [[Lenzerheide]] || [[Yannick Pelletier (c'hoarier echedoù)|Yannick Pelletier]]
|-
| 2011 || [[Leukerbad]] || [[Viktor Korchnoi]]
|-
| 2012 || [[Flims]] || [[Joseph Gallagher|Joe Gallagher]]
|-
| 2013 || [[Grächen]] || [[Aleksandra Kostenyouk]]
|-
| 2014 || [[Bern]] || [[Yannick Pelletier (c'hoarier echedoù)|Yannick Pelletier]]
|-
| 2015 || [[Leukerbad]] || [[Vadim Milov]]
|-
| 2016 || [[Flims]] || [[Noel Studer]]
|-
| 2017 || [[Grächen]] || [[Yannick Pelletier (c'hoarier echedoù)|Yannick Pelletier]]
|-
| 2018 || [[Lenzerheide]] || [[Sebastian Bogner]]
|-
| 2019 || [[Leukerbad]] || [[Noel Studer]]
|-
| 2020 || || Ne voe ket graet.
|-
| 2021 || [[Flims]] || [[Joseph Gallagher|Joe Gallagher]]
|-
| 2022 || [[Samnaun]] || [[Fabian Bänziger]]
|-
| 2023 || [[Loèche-les-Bains]] || Fabian Bänziger
|-
| 2024 || [[Flims]] || [[Sebastian Bogner]]
|}
|}
== Kampionezed ar maouezi ==
{|
| valign="top" |
:{| class="sortable wikitable"
! Bloaz !! Lec’h !! Kampionez
|-
| 1946||[[Winterthur]]||[[Mathilde Laeuger-Gasser]]
|-
| 1948||[[Bern]]||[[Elisabeth Schild]]
|-
| 1950||[[Luzern]]||[[Elisabeth Schild]]
|-
| 1951||[[Genf]]||[[Lina Wiget]]
|-
| 1953||[[Solothurn]]||[[Anna Näpfer]]
|-
| 1954||[[Basel]]||[[Elisabeth Schild]]
|-
| 1955||[[Rapperswil]]||[[Anna Näpfer]]
|-
| 1956||[[Thun]]||[[Anna Näpfer]]
|-
| 1957||[[Lausanne]]||[[Madeleine Batchinsky-Gaille]]
|-
| 1958||[[Lugano]]||[[Anna Näpfer]]
|-
| 1959||[[Biel]]||[[Anna Näpfer]]
|-
| 1960||[[Balgach]]||[[Anna Näpfer]]
|-
| 1961||[[Interlaken]]||[[Madeleine Batchinsky-Gaille]]
|-
| 1963||[[Basel]]||[[Mathilde Laeuger]]
|-
| 1964||[[Montreux]]||[[Monique Ruck-Petit|Monique Petit]]
|-
| 1965||[[Bern]]||[[Maria Fässler]] <br> [[Cécile Huser]] <br> [[K. Fischler]]
|-
| 1966||[[Lugano]]||[[Mathilde Laeuger]]
|-
| 1967||[[Biel]]||[[Anna Näpfer]]
|-
| 1968 || || Ne voe ket graet.
|-
| 1969||[[Luzern]]||[[Myrta Ludwig]]
|-
| 1970||[[Riehen]]||[[Anna Näpfer]]
|-
| 1971||[[Winterthur]]||[[Elsa Lüssy]]
|-
| 1972||[[Locarno]]||[[Carla Wettstein]]
|-
| 1973||[[Weggis]]||[[Elsa Lüssy]]
|-
| 1974||[[Wettingen]]||[[Trudy André]]
|-
| 1975||[[Zürich]]||[[Carla Wettstein]]
|-
| 1976||[[Ascona]]||[[Anna Näpfer]]
|-
| 1977||[[Muttenz]]||[[Myrta Ludwig]]
|-
| 1978||[[St. Moritz]]||[[Myrta Ludwig]]
|-
| 1979||[[Biel]]||[[Monique Ruck-Petit]]
|-
| 1980||[[Ascona]]||[[Theres Leu]]
|-
| 1981||[[Biel]]||[[Vanda Bilinski|Vanda Veprek-Bilinski]]
|-
| 1982||[[Silvaplana]]||[[Claude Baumann]]
|-
| 1983||[[Baden]]||[[Erika Vogel]]
|-
| 1984||[[Arosa]]||[[Tatiana Lemačko]]
|-
| 1985||[[Silvaplana]]||[[Anne Knecht]]
|-
| 1986||[[Basel]]||[[Tatiana Lemačko]]
|-
| 1987||[[Lenk]]||[[Claude Baumann]]
|-
| 1988||[[Silvaplana]]||[[Claude Baumann]]
|-
| 1989||[[Biel]]||[[Evi Reimer]]
|}
| valign="top" |
:{| class="sortable wikitable"
! Bloaz !! Lec’h !! Kampionez ar maouezi
|-
| 1990||[[Arosa]]||[[Silvia Schladetzky]]
|-
| 1991||[[Chiasso]]||[[Claude Baumann]]
|-
| 1992||[[Leukerbad]]||[[Evi Grünenwald-Reimer]]
|-
| 1993||[[Silvaplana]]||[[Barbara Hund]]
|-
| 1994||[[Luzern]]||[[Shahanah Schmid]]
|-
| 1995||[[Villars-sur-Ollon|Villars]], [[Ollon]]||[[Tatiana Lemačko]]
|-
| 1996||[[Arosa]]||[[Evi Grünenwald-Reimer]]
|-
| 1997||[[Silvaplana]]||[[Tatiana Lemačko]]
|-
| 1998||[[Engelberg]]||[[Catherine Thürig]]
|-
| 1999||[[Grächen]]||[[Shahanah Schmid]]
|-
| 2000||[[Pontresina]]||[[Evi Grünenwald-Reimer]]
|-
| 2001||[[Scuol]]||[[Monika Seps]]
|-
| 2002||[[Leukerbad]]||[[Monika Seps]]
|-
| 2003||[[Silvaplana]]||[[Tatiana Lemačko]]
|-
| 2004||[[Samnaun]]||[[Tatiana Lemačko]]
|-
| 2005||[[Saas Almagell]]||[[Monika Seps]]
|-
| 2006||[[Lenzerheide]]||[[Tatiana Lemačko]]
|-
| 2007||[[Leukerbad]]||[[Monika Seps]]
|-
| 2008 || [[Samnaun]] ||[[Tatiana Lemačko]]
|-
| 2009 || [[Grächen]] ||[[Tatiana Lemačko]]
|-
| 2010 || [[Lenzerheide]] ||[[Tatiana Lemačko]]
|-
| 2011 || [[Leukerbad]] || [[Aleksandra Kostenyouk]]
|-
| 2012 || [[Flims]] || [[Monika Seps]]
|-
| 2013 || [[Grächen]] || [[Aleksandra Kostenyouk]]
|-
| 2014 || [[Bern]] || [[Gundula Heinatz]]
|-
| 2015 || [[Leukerbad]] || [[Aleksandra Kostenyouk]]
|-
| 2016 || [[Flims]] || [[Laura Stoeri]]
|-
| 2017 || [[Grächen]] || [[Lena Georgescu]]
|-
| 2018 ||[[Lenzerheide]]||[[Gundula Heinatz]]
|-
| 2019 || [[Leukerbad]] || [[Elena Sedina]]
|-
| 2020 || || Ne voe ket graet.
|-
| 2021 || [[Flims]] || [[Lena Georgescu]]
|-
| 2022 || [[Samnaun]] || [[Lena Georgescu]]
|-
| 2023 || [[Loèche-les-Bains]] || [[Sofiia Hryzlova]]
|-
| 2022 || [[Flims]] || [[Mariia Manko]]
|}
|}
== Kampioned echedoù dre lizher ==
# [[Karl Flatt]] (1941-1942)
# [[Jules Ehrat]] (1943-1944)
# [[Moriz Henneberger]] - [[Walter Henneberger]] (1946-1947)
# [[Max Blau]] (1948-1949)
# [[Max Meier]] (1950-1951)
# [[Hans Selhofer]] (1955-1956)
# [[Irenée Egger]] - [[Josef Steiner]] (1959-1960)
# [[Otto Krausz]] (1962-1963)
# [[Edgar Walther]] (1970-1971)
# [[Jurij Janzek]] (1981-1982)
# [[Georg Weissen]] (1984-1985)
# [[Alex Crisovan]] (1988-1989)
# [[Fabrice Liarder]] (1991-1992)
# [[Toni Thaler]] (1993-1994)
# [[Jens Uwe Klügel]] (1995-1996)
# [[Laurent Jacot]] (1997-1998)
# [[Patrick Hugentobler]] (1999-2001)
# [[Martin Leutwyler]] (2001-2003)
# [[Patrick Hugentobler]] (2004-2006) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=5645 19.Kampionad lizhiri]</ref>
# [[Albi Gmür]] (2006-2007) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=9358 20.Kampionad lizhiri]</ref>
# [[Andreas Brugger]] (2007-2009) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=13165 21.Kampionad lizhiri]</ref>
# [[Rolf Scherer]] (2009-2011) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=19696 22.Kampionad lizhiri]</ref>
# [[Gilles Terreaux]] (2011-2013) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=26638 23.Kampionad lizhiri]</ref>
# [[Roger Mayer]] (2013-2015) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=40087 24.Kampionad lizhiri]</ref>
# [[Walter Steiger]] (2015-2017) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=55927 25.Kampionad lizhiri]</ref>
# [[Pablo Schmid]] (2017-2019) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=71128 26.Kampionad lizhiri]</ref>
# [[Reinhard Wegelin]] (2019-2021) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=81453 27.Kampionad lizhiri]</ref>
# [[Roger Mayer]] - [[Stefan Salzmann]] - [[Oliver Killer]] - [[Philippe Corbat]] (2021-2023) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=95333 28.Kampionad lizhiri]</ref>
== Notennoù ==
{{daveoù}}
== Levrioù ==
* Anne Sunnucks, The Encyclopaedia of Chess, Embannadurioù Hale, 1970, isbn=0-7091-1030-8
* Kenneth Whyld, Guinness Chess, The Records, Embannadurioù Guinness Publishing Ltd, 1986, isbn=0-85112-455-0
== Liammoù diavaez (e [[saozneg]]) ==
*[https://web.archive.org/web/20170924144100/http://www.swisschess.ch/herren.html SSB Kampioned]
*[https://web.archive.org/web/20160331202000/http://www.swisschess.ch/damen.html SSB Kampionezed]
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Suis]]
lgiybq5yzmc9zvmjldq3ddhw7snb9xm
7,65 × 25 mm Borchardt
0
172143
2198963
2148482
2026-08-31T18:21:45Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2198963
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|7,65 × 25 mm Borchardt|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:7.65mm Borchardt & 7.63mm Mauser.JPG|liamm=Restr:7.65mm Borchardt & 7.63mm Mauser.JPG|alt=Skeudenn ar pennad 7,65 × 25 mm Borchardt|frameless|250x250px]]<br>Kartouchennoù '''7,65 × 25 mm Borchardt''' (a-gleiz) ha [[7,63 × 25 mm Mauser]]
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! scope="row" |Doare korf an douilhez
|kreuzenn
|-
! scope="row" |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! scope="row" |Bro orin
|{{Impalaeriezh alaman}}
|-
! scope="row" |Bloavezh krouidigezh
|1893
|-
! scope="row" |Produer orin
|[[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]]
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! scope="row" |Ø bannadell
|7,86 mm
|-
! scope="row" |Ø kolier
|8,46 mm
|-
! scope="row" |Ø skoaz
|9,60 mm
|-
! scope="row" |Ø korf an douilhez
|9,86 mm
|-
! scope="row" |Ø strad
|9,98 mm
|-
! scope="row" |Hirder an douilhez
|25,15 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar gartouchenn
|34,04 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! scope="row" |Pouez ar vannadell
|5,5 g
|-
! scope="row" |Tizh mont e-maez V<sub>0</sub>
|390 m/s
|-
! scope="row" |Energiezh ar vannadell
|423 J
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall
|B
|}
Ar '''7,65 × 25 mm Borchardt''' zo ur [[munision]] armoù-dorn ijinet e 1893 gant [[Georg Luger]], a laboure en embregerezh alaman [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken]] (DWM). Savet e oa bet evit ar [[Borchardt C93]], a voe ar bistolenn damaotomatek kentañ graet berzh ganti en Istor.
Ur stumm bihanaet eus ar gartouchenn-fuzuilh [[7,92 × 57 mm Mauser]] eo. Ar 7,65 mm Borchardt e oa ar munision kentañ hep bourled, dezhañ ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Kreuzenn|greuzenn]], o vont mat en-dro en un arm. Awenet he deus kartouchennoù all : ar [[7,65 × 21 mm Parabellum|7,65 Parabellum]] ha dreist-holl an [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]], a zo unan eus ar c'hartouchennoù armoù-dorn implijetañ er bed hiziv-an-deiz.
== Daveennoù ==
* {{En}} [https://web.archive.org/web/20250429060027/https://www.xxlreloading.com/calibers/7.65-x-25-borchardt Roadennoù teknikel ar 7.65 x 25 mm Borchardt] evit an adkargañ (lennet d'an 02/09/2024)
<references />
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:7,65 × 25 mm Borchardt}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù Alamagn]]
ts0yomkzzz1jdy3cagrih79hp2zcd5h
Havok
0
174467
2198943
2195053
2026-08-31T14:31:33Z
~2026-47436-42
93755
Un neubeud traouigoù er pennad ziwezhañ
2198943
wikitext
text/x-wiki
{{Daveenn ebet}}{{Kempenn}}
=== Havok (strollad Metal) ===
== Kinnig ar strollad Havok ==
Havok a zo ur strollad [[thrash metal]] o tont eus [[Denver]], er (c)[[Colorado|C’holorado]] e [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù Unanet Amerika]]. Savet eo bet ar strollad e 2004. E 2025 e vez kavet er strollad ar c’hanour gitarour David Sanchez, Pete Webber en taboulinoù, ha Nick Schendzielos ag a son gitar bout. Chase Becker ha Brett Rechtfertig a son ivez er strollad evit ar sonadegoù hepken. Ar strollad en deus anavezet kalz a cheñchamantoù, tost bep tro pa veze sonaozet un albom nevez gant ar strollad e cheñchas stummadur ar strollad. David Sanchez a zo ar soner nemetañ, c’hoazh er strollad, ag a zo eus ar stummadur a orin.
Hiriv an deiz, Havok en deus sonaozet ha embannet 5 albom studio ha 3 EP : Pwn ‘em All (EP 2007), Burn (2009), Time is Up (2011), Point of No Return (EP 2012) Unnatural Selection (2013), Conformicide (2017) ha V (2020), New Eyes (EP 2024). Konsideret eo Havok evel unan eus strolladoù kentañ ar “New Wave of Thrash Metal” - da laret strolladoù sonerezh [[Thrash Metal|trash metal]] awenet gant ar [[Punk rock|Punk]] hag an [[Heavy metal|Heavy Metal]] savet etre ar blezadoù 2000 ha 2010 - gant strolladoù evel Evile, Municipal Waste, Lost Society ha Warbringer. Pozioù Havok a zo kentoc’h troet àr zu ar politikerezh : pismigañ a reont ar relijion, ar gouarnamantoù (dresit holl Stadoù Unanat) hag ar mediaoù amerikan er skinwell dresit holl ar ganaouenn Intention to Decieve ag a grog gant un digoradur gant mouezh David Sanchez o komz evel un animatour eus ar skinwel ag o lavar : "Good evening, I′m Lyle Lott - And in the news today we cover trivial stories - To distract you from what really going on in the world - It's five o′clock - And here is what we want you to think".
== Istor ==
=== ''<u>Eus ar penn kentañ betek Time is Up (2011)</u>'' ===
David Sanchez en deus savet ar strollad gant e gamarad Haakon Sjoegren. An daou a glaske ur gitarour pennañ evit ober ar soloioù, hag o laoskell skritelloù ar giatrour Shawn Chavez a zo aet e darempred gete evit kemer perzh er strollad. A benn ar fin Havok a anav e stummadur klok kentañ e 2004 gant done ar soner gitar bout Marcus Corich, enrollet eo bet demo kentañ « Thrash Can » ar strollad ar memes blezad. E 2005 enrollet o deus un eil demo anvet « Murder by Metal ». E 2007 Marcus Corich a zo erlec’hiet gant Tyler Cantrell, ha Haakon Sjegren gant Rich Tice, hag e miz gwengolo eus ar memes blezad embannet o deus an EP Pwn ‘em All.
E miz Du 2007, Havok, goude bezañ bet gopret an taboulinour Ryan Bloom d'an diskar-amzer-se, a gasas un eiladenn eus o EP da bep ti-embann metal a c'helljont kavout. Sachet e voe evezh an ti-embann extreme metal saoz Candlelight Records gant an EP, ha buan goude e asantas ar strollad mont ganto. E 2008 Havok a gav ur sonner gitar bout nevez : Jesse de Los Santos. Ha d’an 2 a viz even 2009 o albom kentañ Burn . Met Ryan Bloom a ya kuit eus ar strollad 2 viz a-raok done an albom, erlec’hiet eo bet gant an taboulinour Pete Webber, c’hoazh er strollad hiriv an deiz. Burn a zo bet degemeret mat gant ar gumuniezh metal, met ar strollad n’eo ket c’hoazh anavezet d’ur live etrevroadel. E e miz Mae 2010 gitarour solo Havok, Shwan Chavez, a zo aet kuit eus ar strollad just a-raok ma grogfe o zroiad gant ar strollad Heavy Metal Primal Fear. David Sanchez en deus desket tout ar soloioù hag Havok n’eus troet e Power Trio (strollad metal gant 3 soner) evit an droiad. E miz Gwengolo 2010 àr-lec’h an droiad ar gitarour Reece Scruggs, o tont eus Winchester e Virjinia, a zo deuet a-barzh ar strollad, hag un nebeud amzer àr-lec’h Havok n’eus enrollet un albom nevez.
Time is Up a zo bet embannet d’an 29 a viz Meurzh 2011 edan an ti embann Candle Light Records. Ar bladenn mañ a zo an hini n’eus lakaet ar strollad da vout brudet él unan eus ar strolladoù eus an New Wave of Thrash Metal ha d’ul live etrevroadel. Goude bout embannet Time is Up, Havok n’eus troet get ur bochad strolladoù : Revocation, Forbidden, White Wizzard ha reoù brudetoc’h èl [[Sepultura]], [[Death Angel]], Anthrax. D’an 22 a viz Mae 2012 embannet eo bet an EP Point of No Return edan ti embann Candlelight Records c’hoazh. Savet e oa bet videoioù sonerezh evit ar c'hanaouennoù "Point of No Return" ha "From the Cradle to the Grave" an tonioù-se a zo e touesk ar re ag a zo sonet ar muiañ gant ar strollad e-pad ar sonadegoù. An ton "Postmortem/Raining Blood" (sonaozet gant ar strollad [[Slayer]] met adtapet gant Havok) a oa bet kinniget evel un ton ouzhpenn war iTunes evit ar bladenn Time Is Up. Kavet e vez ivez àr an EP mañ ar sonenn Aris savet gant ar strollad [[Sepultura]].
=== ''<u>Unatural Selection (2013) betek Conformicide (2017)</u>'' ===
Goude ouzhpenn ur bloavezh troiadoù bras divent e tistroas Havok e Denver gant ar raktres da enrollañ o fladenn da zont. Pedet e oa bet Havok da zigeriñ troiad [[Testament]] 'Dark Roots of Thrash' en o abadenn e Denver goude ma oa bet rediet [[Overkill]] da guitaat an droiad abalamour ma oa klañv ar c'hanour Bobby "Blitz" Ellsworth. Kinniget e voe d'an arvesterien ar soner gitar-boud nevez Havok, Mike Leon, goude ma oa aet Jesse kuit eus ar strollad evit tremen amzer gant e familh. Havok a grogas da enrollañ o fladenn nevezañ e nevezamzer 2013. Embannet e oa bet Unnatural Selection (trede bladenn Havok) d'ar 25 a viz Kerzu 2013, hag e-kerzh ar sizhun gentañ e oa bet lakaet e-touez ar 200 gwellañ e Billboard, gwerzhet ouzhpenn 2 500 skouerenn. Un tamm goude an embann ez eas ar strollad da Bogota, e Kolombia, da seniñ e festival Rock Al Parque, o seniñ dirak war-dro 45 000 den. Er festival e oa ivez [[Cannibal Corpse]] ha Symphony. E-pad an hañv 2014 Havok n’eus sonet en ur bochad festivalioù en Europa, an Xtreme Fest, ar [[Brutal Assault]], ar Resurection Fest, ar Party San. D'an 30 a viz Ebrel 2015 e varvas ar gitarour pennañ Shawn Chavez d'an oad a 30 vloaz. D'an 22 a viz Kerzu 2015 e oa bet embannet gant ar strollad e oa bet dispartiet gant ar soner gitar-boud Mike Leon (ag a oa aet e-barzh ar strollad Soulfly), hag e oa bet erlec'hiet gant Nick Schendzielos eus Cephalic Carnage ha [[Job for a Cowboy]]. Er memes miz e voe embannet e oa Havok o labourat war o federvet pladenn studio, Conformicide, a voe embannet d'an 10 a viz Meurzh 2017. D'ar 17 a viz Mae 2018 e oa bet embannet gant ar strollad deiziadoù an droiad e Norzhamerika a grogo d'an 13 a viz Kerzu hag a echue d'ar 5 a viz Eost. Jungle Rot hag Extinction A.D. a oa bet gwelet ivez.
=== ''<u>V (2020) betek 2024</u>'' ===
En un atersadenn gant Sonic Perspectives e miz Kerzu 2018, Sanchez a embannas e oa Havok o vont da "baouez gant e droiadoù a-benn nebeut" ha da grogiñ da skrivañ ur bladenn nevez, a oa bet soñjet gantañ e vefe embannet e-korf an hañv 2019. Embannet eo bet ar bladenn, anvet V, d'ar 1añ a viz Mae 2020. An hini nemeti eo gant ar soner gitar-boud nevez Brandon Bruce. D'an 2 a viz Eost 2021, Bruce en deus embannet dre e gont Instagram e oa aet kuit eus Havok, o tisplegañ : "Un nebeud sizhunvezhioù zo em eus kuitaet Havok. Setu un dra am eus soñjet kalz ennañ hag eo ar pezh a gredan eo an diviz gwellañ evidon hag evit ar strollad. Hetiñ a ran dezho ar gwellañ war an dachenn micherel ha personel en amzer da zont” . D'an 3 a viz 2021, Metal Storm a embannas e oa bet Havok o labourat war dafar nevez. Kroget en deus ar strollad gant e droiad kentañ er Stadoù-Unanet e-kerzh pevar bloaz, ha d'ar mare-se e oa deuet en-dro ar soner gitar-boud Nick Schendzielos. Miami New Times a embannas e miz Kerzu 2023 e vefe embannet sonerezh nevez Havok e 2024. D'an 30 a viz Kerzu 2024, Reece Scruggs a embannas e oa aet kuit eus Havok goude pevarzek bloaz evel gitarour pennañ ar strollad, o tisplegañ en doa eñ raktresoù all, son a ra a-barzh ar strollad Groove Metal mil-vrudet [[Machine Head]], Monolith (thrash metal) hag e strollad Heavy Metal Go Smack Alice . Brett Rechtfertig eus Psychosomatic a gemero plas Scruggs e troiadoù hañv ha diskar-amzer 2024 ar strollad.
D’ar 1añ a viz Du 2024 Havok embann un EP anvet New Eyes evel àr an Ep Point of No Return bout a zo àr en EP div sonenn orijinal Death is an Illusion ha New Eyes. Ha div sonenn bet adtapet gant ar strollad : Eye of the Beholder (savet gant [[Metallica]]) ha Commotion (eus ar strollad Rock’n’Roll [[Creedence Clearwater Revival]]).
== Roll ar pladennoù ==
* Burn (2009)
* Time is Up (2011)
* Unatural Selection (2013)
* Conformicide (2017)
* V (2020)
[[Rummad:Strolladoù sonerezh SUA]]
[[Rummad:Strolladoù sonerezh metal]]
avgmycau3egytz0at5xpt2ijnriwkd3
2198979
2198943
2026-08-31T19:24:35Z
Kestenn
14086
Kroget da gempenn un tamm. Labour a chom.
2198979
wikitext
text/x-wiki
{{Daveenn ebet}}
{{Kempenn}}
[[Restr:Havok 2013.jpg|thumb|Havok e 2013.]]
'''Havok''' a zo ur strollad [[thrash metal]] o tont eus [[Denver]] ([[Colorado]], [[Stadoù-Unanet Amerika]]). Savet eo bet e 2004. E 2025 eo er strollad ar c’hanour gitarour David Sanchez, Pete Webber en taboulinoù, ha Nick Schendzielos hag a son gitar-boud. Chase Becker ha Brett Rechtfertig a son ivez er strollad evit ar sonadegoù hepken. Ar strollad en deus anavezet kalz a cheñchamantoù : tost bep tro ma veze sonaozet un albom nevez gantañ e cheñchas e izili. David Sanchez eo ar soner nemetañ, c’hoazh er strollad, hag a zo eus ar stummadur a orin.
Hiriv an deiz, Havok en deus sonaozet ha embannet 5 albom studio ha 3 EP : ''Pwn ‘em All'' (EP, 2007), ''Burn'' (2009), ''Time is Up'' (2011), ''Point of No Return'' (EP, 2012) ''Unnatural Selection'' (2013), ''Conformicide'' (2017), ''V'' (2020) ha ''New Eyes'' (EP 2024). Gwelet eo Havok evel unan eus strolladoù kentañ an “New Wave of Thrash Metal” - da lavaret strolladoù sonerezh trash metal awenet gant ar [[Punk rock|punk]] hag an [[heavy metal]] savet etre ar blezadoù 2000 ha 2010 - gant strolladoù evel Evile, Municipal Waste, Lost Society ha Warbringer. Pozioù Havok a zo kentoc’h troet àr zu ar politikerezh : pismigañ a reont ar relijion, ar gouarnamantoù (hini ar Stadoù-Unanet dreist-holl) hag ar mediaoù amerikan er skinwel, evel ar ganaouenn ''Intention to Deceive'', dezhi un digoradur ennañ mouezh David Sanchez o komz evel un animatour eus ar skinwel hag o lavaret : ''"Good evening, I′m Lyle Lott - And in the news today we cover trivial stories - To distract you from what really going on in the world - It's five o′clock - And here is what we want you to think"''.
== Istor ==
=== Eus ar penn-kentañ betek ''Time is Up'' (2011) ===
David Sanchez en deus savet ar strollad gant e gamarad Haakon Sjoegren. An daou a glaske ur gitarour pennañ evit ober ar soloioù, hag o laoskel skritelloù ar gitarour Shawn Chavez a zo aet e darempred gete evit kemer perzh er strollad. A benn ar fin Havok a anav e stummadur klok kentañ e 2004 gant done ar soner gitar bout Marcus Corich, enrollet eo bet demo kentañ « Thrash Can » ar strollad ar memes blezad. E 2005 enrollet o deus un eil demo anvet « Murder by Metal ». E 2007 Marcus Corich a zo erlec’hiet gant Tyler Cantrell, ha Haakon Sjegren gant Rich Tice, hag e miz gwengolo eus ar memes blezad embannet o deus an EP Pwn ‘em All.
E miz Du 2007, Havok, goude bezañ bet gopret an taboulinour Ryan Bloom d'an diskar-amzer-se, a gasas un eiladenn eus o EP da bep ti-embann metal a c'helljont kavout. Sachet e voe evezh an ti-embann extreme metal saoz Candlelight Records gant an EP, ha buan goude e asantas ar strollad mont ganto. E 2008 Havok a gav ur sonner gitar bout nevez : Jesse de Los Santos. Ha d’an 2 a viz even 2009 o albom kentañ Burn . Met Ryan Bloom a ya kuit eus ar strollad 2 viz a-raok done an albom, erlec’hiet eo bet gant an taboulinour Pete Webber, c’hoazh er strollad hiriv an deiz. Burn a zo bet degemeret mat gant ar gumuniezh metal, met ar strollad n’eo ket c’hoazh anavezet d’ur live etrevroadel. E e miz Mae 2010 gitarour solo Havok, Shwan Chavez, a zo aet kuit eus ar strollad just a-raok ma grogfe o zroiad gant ar strollad Heavy Metal Primal Fear. David Sanchez en deus desket tout ar soloioù hag Havok n’eus troet e Power Trio (strollad metal gant 3 soner) evit an droiad. E miz Gwengolo 2010 àr-lec’h an droiad ar gitarour Reece Scruggs, o tont eus Winchester e Virjinia, a zo deuet a-barzh ar strollad, hag un nebeud amzer àr-lec’h Havok n’eus enrollet un albom nevez.
Time is Up a zo bet embannet d’an 29 a viz Meurzh 2011 edan an ti embann Candle Light Records. Ar bladenn mañ a zo an hini n’eus lakaet ar strollad da vout brudet él unan eus ar strolladoù eus an New Wave of Thrash Metal ha d’ul live etrevroadel. Goude bout embannet Time is Up, Havok n’eus troet get ur bochad strolladoù : Revocation, Forbidden, White Wizzard ha reoù brudetoc’h èl [[Sepultura]], [[Death Angel]], Anthrax. D’an 22 a viz Mae 2012 embannet eo bet an EP Point of No Return edan ti embann Candlelight Records c’hoazh. Savet e oa bet videoioù sonerezh evit ar c'hanaouennoù "Point of No Return" ha "From the Cradle to the Grave" an tonioù-se a zo e touesk ar re ag a zo sonet ar muiañ gant ar strollad e-pad ar sonadegoù. An ton "Postmortem/Raining Blood" (sonaozet gant ar strollad [[Slayer]] met adtapet gant Havok) a oa bet kinniget evel un ton ouzhpenn war iTunes evit ar bladenn Time Is Up. Kavet e vez ivez àr an EP mañ ar sonenn Aris savet gant ar strollad [[Sepultura]].
=== ''<u>Unatural Selection (2013) betek Conformicide (2017)</u>'' ===
Goude ouzhpenn ur bloavezh troiadoù bras divent e tistroas Havok e Denver gant ar raktres da enrollañ o fladenn da zont. Pedet e oa bet Havok da zigeriñ troiad [[Testament]] 'Dark Roots of Thrash' en o abadenn e Denver goude ma oa bet rediet [[Overkill]] da guitaat an droiad abalamour ma oa klañv ar c'hanour Bobby "Blitz" Ellsworth. Kinniget e voe d'an arvesterien ar soner gitar-boud nevez Havok, Mike Leon, goude ma oa aet Jesse kuit eus ar strollad evit tremen amzer gant e familh. Havok a grogas da enrollañ o fladenn nevezañ e nevezamzer 2013. Embannet e oa bet Unnatural Selection (trede bladenn Havok) d'ar 25 a viz Kerzu 2013, hag e-kerzh ar sizhun gentañ e oa bet lakaet e-touez ar 200 gwellañ e Billboard, gwerzhet ouzhpenn 2 500 skouerenn. Un tamm goude an embann ez eas ar strollad da Bogota, e Kolombia, da seniñ e festival Rock Al Parque, o seniñ dirak war-dro 45 000 den. Er festival e oa ivez [[Cannibal Corpse]] ha Symphony. E-pad an hañv 2014 Havok n’eus sonet en ur bochad festivalioù en Europa, an Xtreme Fest, ar [[Brutal Assault]], ar Resurection Fest, ar Party San. D'an 30 a viz Ebrel 2015 e varvas ar gitarour pennañ Shawn Chavez d'an oad a 30 vloaz. D'an 22 a viz Kerzu 2015 e oa bet embannet gant ar strollad e oa bet dispartiet gant ar soner gitar-boud Mike Leon (ag a oa aet e-barzh ar strollad Soulfly), hag e oa bet erlec'hiet gant Nick Schendzielos eus Cephalic Carnage ha [[Job for a Cowboy]]. Er memes miz e voe embannet e oa Havok o labourat war o federvet pladenn studio, Conformicide, a voe embannet d'an 10 a viz Meurzh 2017. D'ar 17 a viz Mae 2018 e oa bet embannet gant ar strollad deiziadoù an droiad e Norzhamerika a grogo d'an 13 a viz Kerzu hag a echue d'ar 5 a viz Eost. Jungle Rot hag Extinction A.D. a oa bet gwelet ivez.
=== ''<u>V (2020) betek 2024</u>'' ===
En un atersadenn gant Sonic Perspectives e miz Kerzu 2018, Sanchez a embannas e oa Havok o vont da "baouez gant e droiadoù a-benn nebeut" ha da grogiñ da skrivañ ur bladenn nevez, a oa bet soñjet gantañ e vefe embannet e-korf an hañv 2019. Embannet eo bet ar bladenn, anvet V, d'ar 1añ a viz Mae 2020. An hini nemeti eo gant ar soner gitar-boud nevez Brandon Bruce. D'an 2 a viz Eost 2021, Bruce en deus embannet dre e gont Instagram e oa aet kuit eus Havok, o tisplegañ : "Un nebeud sizhunvezhioù zo em eus kuitaet Havok. Setu un dra am eus soñjet kalz ennañ hag eo ar pezh a gredan eo an diviz gwellañ evidon hag evit ar strollad. Hetiñ a ran dezho ar gwellañ war an dachenn micherel ha personel en amzer da zont” . D'an 3 a viz 2021, Metal Storm a embannas e oa bet Havok o labourat war dafar nevez. Kroget en deus ar strollad gant e droiad kentañ er Stadoù-Unanet e-kerzh pevar bloaz, ha d'ar mare-se e oa deuet en-dro ar soner gitar-boud Nick Schendzielos. Miami New Times a embannas e miz Kerzu 2023 e vefe embannet sonerezh nevez Havok e 2024. D'an 30 a viz Kerzu 2024, Reece Scruggs a embannas e oa aet kuit eus Havok goude pevarzek bloaz evel gitarour pennañ ar strollad, o tisplegañ en doa eñ raktresoù all, son a ra a-barzh ar strollad Groove Metal mil-vrudet [[Machine Head]], Monolith (thrash metal) hag e strollad Heavy Metal Go Smack Alice . Brett Rechtfertig eus Psychosomatic a gemero plas Scruggs e troiadoù hañv ha diskar-amzer 2024 ar strollad.
D’ar 1añ a viz Du 2024 Havok embann un EP anvet New Eyes evel àr an Ep Point of No Return bout a zo àr en EP div sonenn orijinal Death is an Illusion ha New Eyes. Ha div sonenn bet adtapet gant ar strollad : Eye of the Beholder (savet gant [[Metallica]]) ha Commotion (eus ar strollad Rock’n’Roll [[Creedence Clearwater Revival]]).
== Roll ar pladennoù ==
* Burn (2009)
* Time is Up (2011)
* Unatural Selection (2013)
* Conformicide (2017)
* V (2020)
[[Rummad:Strolladoù sonerezh SUA]]
[[Rummad:Strolladoù sonerezh metal]]
6wy2yr0ii559564svbl0f1ziaocaq0v
2198980
2198979
2026-08-31T19:26:01Z
Kestenn
14086
/* Istor */
2198980
wikitext
text/x-wiki
{{Daveenn ebet}}
{{Kempenn}}
[[Restr:Havok 2013.jpg|thumb|Havok e 2013.]]
'''Havok''' a zo ur strollad [[thrash metal]] o tont eus [[Denver]] ([[Colorado]], [[Stadoù-Unanet Amerika]]). Savet eo bet e 2004. E 2025 eo er strollad ar c’hanour gitarour David Sanchez, Pete Webber en taboulinoù, ha Nick Schendzielos hag a son gitar-boud. Chase Becker ha Brett Rechtfertig a son ivez er strollad evit ar sonadegoù hepken. Ar strollad en deus anavezet kalz a cheñchamantoù : tost bep tro ma veze sonaozet un albom nevez gantañ e cheñchas e izili. David Sanchez eo ar soner nemetañ, c’hoazh er strollad, hag a zo eus ar stummadur a orin.
Hiriv an deiz, Havok en deus sonaozet ha embannet 5 albom studio ha 3 EP : ''Pwn ‘em All'' (EP, 2007), ''Burn'' (2009), ''Time is Up'' (2011), ''Point of No Return'' (EP, 2012) ''Unnatural Selection'' (2013), ''Conformicide'' (2017), ''V'' (2020) ha ''New Eyes'' (EP 2024). Gwelet eo Havok evel unan eus strolladoù kentañ an “New Wave of Thrash Metal” - da lavaret strolladoù sonerezh trash metal awenet gant ar [[Punk rock|punk]] hag an [[heavy metal]] savet etre ar blezadoù 2000 ha 2010 - gant strolladoù evel Evile, Municipal Waste, Lost Society ha Warbringer. Pozioù Havok a zo kentoc’h troet àr zu ar politikerezh : pismigañ a reont ar relijion, ar gouarnamantoù (hini ar Stadoù-Unanet dreist-holl) hag ar mediaoù amerikan er skinwel, evel ar ganaouenn ''Intention to Deceive'', dezhi un digoradur ennañ mouezh David Sanchez o komz evel un animatour eus ar skinwel hag o lavaret : ''"Good evening, I′m Lyle Lott - And in the news today we cover trivial stories - To distract you from what really going on in the world - It's five o′clock - And here is what we want you to think"''.
== Istor ==
=== Eus ar penn-kentañ betek ''Time is Up'' (2011) ===
David Sanchez en deus savet ar strollad gant e gamarad Haakon Sjoegren. An daou a glaske ur gitarour pennañ evit ober ar soloioù, hag o laoskel skritelloù ar gitarour Shawn Chavez a zo aet e darempred gete evit kemer perzh er strollad. A benn ar fin Havok a anav e stummadur klok kentañ e 2004 gant done ar soner gitar bout Marcus Corich, enrollet eo bet demo kentañ « Thrash Can » ar strollad ar memes blezad. E 2005 enrollet o deus un eil demo anvet « Murder by Metal ». E 2007 Marcus Corich a zo erlec’hiet gant Tyler Cantrell, ha Haakon Sjegren gant Rich Tice, hag e miz gwengolo eus ar memes blezad embannet o deus an EP Pwn ‘em All.
E miz Du 2007, Havok, goude bezañ bet gopret an taboulinour Ryan Bloom d'an diskar-amzer-se, a gasas un eiladenn eus o EP da bep ti-embann metal a c'helljont kavout. Sachet e voe evezh an ti-embann extreme metal saoz Candlelight Records gant an EP, ha buan goude e asantas ar strollad mont ganto. E 2008 Havok a gav ur sonner gitar bout nevez : Jesse de Los Santos. Ha d’an 2 a viz even 2009 o albom kentañ Burn . Met Ryan Bloom a ya kuit eus ar strollad 2 viz a-raok done an albom, erlec’hiet eo bet gant an taboulinour Pete Webber, c’hoazh er strollad hiriv an deiz. Burn a zo bet degemeret mat gant ar gumuniezh metal, met ar strollad n’eo ket c’hoazh anavezet d’ur live etrevroadel. E e miz Mae 2010 gitarour solo Havok, Shwan Chavez, a zo aet kuit eus ar strollad just a-raok ma grogfe o zroiad gant ar strollad Heavy Metal Primal Fear. David Sanchez en deus desket tout ar soloioù hag Havok n’eus troet e Power Trio (strollad metal gant 3 soner) evit an droiad. E miz Gwengolo 2010 àr-lec’h an droiad ar gitarour Reece Scruggs, o tont eus Winchester e Virjinia, a zo deuet a-barzh ar strollad, hag un nebeud amzer àr-lec’h Havok n’eus enrollet un albom nevez.
Time is Up a zo bet embannet d’an 29 a viz Meurzh 2011 edan an ti embann Candle Light Records. Ar bladenn mañ a zo an hini n’eus lakaet ar strollad da vout brudet él unan eus ar strolladoù eus an New Wave of Thrash Metal ha d’ul live etrevroadel. Goude bout embannet Time is Up, Havok n’eus troet get ur bochad strolladoù : Revocation, Forbidden, White Wizzard ha reoù brudetoc’h èl [[Sepultura]], [[Death Angel]], Anthrax. D’an 22 a viz Mae 2012 embannet eo bet an EP Point of No Return edan ti embann Candlelight Records c’hoazh. Savet e oa bet videoioù sonerezh evit ar c'hanaouennoù "Point of No Return" ha "From the Cradle to the Grave" an tonioù-se a zo e touesk ar re ag a zo sonet ar muiañ gant ar strollad e-pad ar sonadegoù. An ton "Postmortem/Raining Blood" (sonaozet gant ar strollad [[Slayer]] met adtapet gant Havok) a oa bet kinniget evel un ton ouzhpenn war iTunes evit ar bladenn Time Is Up. Kavet e vez ivez àr an EP mañ ar sonenn Aris savet gant ar strollad [[Sepultura]].
=== ''Unatural Selection'' (2013) betek ''Conformicide'' (2017) ===
Goude ouzhpenn ur bloavezh troiadoù bras divent e tistroas Havok e Denver gant ar raktres da enrollañ o fladenn da zont. Pedet e oa bet Havok da zigeriñ troiad [[Testament]] 'Dark Roots of Thrash' en o abadenn e Denver goude ma oa bet rediet [[Overkill]] da guitaat an droiad abalamour ma oa klañv ar c'hanour Bobby "Blitz" Ellsworth. Kinniget e voe d'an arvesterien ar soner gitar-boud nevez Havok, Mike Leon, goude ma oa aet Jesse kuit eus ar strollad evit tremen amzer gant e familh. Havok a grogas da enrollañ o fladenn nevezañ e nevezamzer 2013. Embannet e oa bet Unnatural Selection (trede bladenn Havok) d'ar 25 a viz Kerzu 2013, hag e-kerzh ar sizhun gentañ e oa bet lakaet e-touez ar 200 gwellañ e Billboard, gwerzhet ouzhpenn 2 500 skouerenn. Un tamm goude an embann ez eas ar strollad da Bogota, e Kolombia, da seniñ e festival Rock Al Parque, o seniñ dirak war-dro 45 000 den. Er festival e oa ivez [[Cannibal Corpse]] ha Symphony. E-pad an hañv 2014 Havok n’eus sonet en ur bochad festivalioù en Europa, an Xtreme Fest, ar [[Brutal Assault]], ar Resurection Fest, ar Party San. D'an 30 a viz Ebrel 2015 e varvas ar gitarour pennañ Shawn Chavez d'an oad a 30 vloaz. D'an 22 a viz Kerzu 2015 e oa bet embannet gant ar strollad e oa bet dispartiet gant ar soner gitar-boud Mike Leon (ag a oa aet e-barzh ar strollad Soulfly), hag e oa bet erlec'hiet gant Nick Schendzielos eus Cephalic Carnage ha [[Job for a Cowboy]]. Er memes miz e voe embannet e oa Havok o labourat war o federvet pladenn studio, Conformicide, a voe embannet d'an 10 a viz Meurzh 2017. D'ar 17 a viz Mae 2018 e oa bet embannet gant ar strollad deiziadoù an droiad e Norzhamerika a grogo d'an 13 a viz Kerzu hag a echue d'ar 5 a viz Eost. Jungle Rot hag Extinction A.D. a oa bet gwelet ivez.
=== ''V'' (2020) betek 2024 ===
En un atersadenn gant Sonic Perspectives e miz Kerzu 2018, Sanchez a embannas e oa Havok o vont da "baouez gant e droiadoù a-benn nebeut" ha da grogiñ da skrivañ ur bladenn nevez, a oa bet soñjet gantañ e vefe embannet e-korf an hañv 2019. Embannet eo bet ar bladenn, anvet V, d'ar c'hentañ a viz Mae 2020. An hini nemeti eo gant ar soner gitar-boud nevez Brandon Bruce. D'an 2 a viz Eost 2021, Bruce en deus embannet dre e gont Instagram e oa aet kuit eus Havok, o tisplegañ : "Un nebeud sizhunvezhioù zo em eus kuitaet Havok. Setu un dra am eus soñjet kalz ennañ hag eo ar pezh a gredan eo an diviz gwellañ evidon hag evit ar strollad. Hetiñ a ran dezho ar gwellañ war an dachenn micherel ha personel en amzer da zont” . D'an 3 a viz 2021, Metal Storm a embannas e oa bet Havok o labourat war dafar nevez. Kroget en deus ar strollad gant e droiad kentañ er Stadoù-Unanet e-kerzh pevar bloaz, ha d'ar mare-se e oa deuet en-dro ar soner gitar-boud Nick Schendzielos. Miami New Times a embannas e miz Kerzu 2023 e vefe embannet sonerezh nevez Havok e 2024. D'an 30 a viz Kerzu 2024, Reece Scruggs a embannas e oa aet kuit eus Havok goude pevarzek bloaz evel gitarour pennañ ar strollad, o tisplegañ en doa eñ raktresoù all, son a ra a-barzh ar strollad Groove Metal mil-vrudet [[Machine Head]], Monolith (thrash metal) hag e strollad Heavy Metal Go Smack Alice . Brett Rechtfertig eus Psychosomatic a gemero plas Scruggs e troiadoù hañv ha diskar-amzer 2024 ar strollad.
D’ar 1añ a viz Du 2024, Havok embann un EP anvet New Eyes evel àr an Ep Point of No Return bout a zo àr en EP div sonenn orijinal Death is an Illusion ha New Eyes. Ha div sonenn bet adtapet gant ar strollad : Eye of the Beholder (savet gant [[Metallica]]) ha Commotion (eus ar strollad Rock’n’Roll [[Creedence Clearwater Revival]]).
== Roll ar pladennoù ==
* ''Burn'' (2009)
* ''Time is Up'' (2011)
* ''Unatural Selection'' (2013)
* ''Conformicide'' (2017)
* ''V'' (2020)
[[Rummad:Strolladoù sonerezh SUA]]
[[Rummad:Strolladoù sonerezh metal]]
b6zow7gqho0mg0evre5rjeby0gevwii
Kampionad rusian an echedoù
0
176151
2199000
2198342
2026-09-01T04:25:10Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2199000
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Kampionad rusian an echedoù''' eo kampionad broadel an [[echedoù]] e [[Rusia]]. An hini kentañ a voe graet e 1874. E 1936 e voe krouet Kampionad ar Maouezi.
== Kampioned (Gwazed) ==
=== [[Impalaeriezh rusian]] ===
[[Restr:SchiffersEmanuel.jpg|upright=0.7|thumb|Emanuel Schiffers, kentañ kampion Rusia]]
[[Restr:Chigorin, Mikhail Ivanovich - DPLA - 9c37ad8b0a499dd5d59881f56d7a6976 (cropped).jpg|upright=0.7|thumb|Mic'hail Tchigorin]]
[[Restr:Gersz Salwe.jpg|upright=0.7|thumb|Gersz Salwe,tro 1906]]
[[Restr:Akiba-RubinsteinC.jpg|upright=0.7|thumb|Akiba Rubinstein, tro 1907-1908]]
[[Restr:Aliochin_A.A._1909_Karl_Bulla.jpg|upright=0.7|thumb|Aleksandr Alec'hin e 1909]]
[[Restr:Aron Nimzowitsch.jpg|upright=0.7|thumb|Aaron Nimzowitsch]]
E 1874, [[Emanuel Schiffers]] a voe trec'h war [[Andrey Chardin]] en ur c’hevezadeg e [[Sant-Petersbourg]] (+5, -4). Sellet e voe ouzh Schiffers evel kentañ kampion [[Rusia]]n betek ma voe trec’het e 1879 gant e ziskibl [[Mic'hail Tchigorin]], (+7, =2, -4).
E 1899 e voe kemmet mont-en-dro ar c'hampionad, dont a reas da vout un "holl rondoù" Robin, Tournamant Mestroù Holl-Rusian:<ref>{{en}}Alexey Popovsky [http://al20102007.narod.ru/ch_urs/1899/mosc1899.html I All-Russian Tournament- Moscow 2-19.09.1899 Russian Chess Base]</ref>{{,}}<ref>{{en}}Alexey Popovsky [http://al20102007.narod.ru/ch_urs/1899/mosc1899.html 2 All-Russian Championship - Moscow 26.12.1900-14.1.1901 Russian Chess Base]</ref>{{,}}<ref>{{en}}Alexey Popovsky [http://al20102007.narod.ru/ch_urs/1903/kiev03.htm 3 All-Russian Championship - Kiev 2-23.9.1903 Russian Chess Base]</ref>{{,}}<ref>{{en}}Alexey Popovsky [http://al20102007.narod.ru/ch_urs/1905/peterb05.html 4 All-Union Championship of Russia- Peterburg 22.12.1905-16.1.1906 Russian Chess Base]</ref>{{,}}<ref>{{en}}Alexey Popovsky [http://al20102007.narod.ru/ch_urs/1907/lodz07.html| 5 All-Russian Championship- Lodz 4-24.12.1907 Russian Chess Base]</ref>{{,}}<ref>{{en}}Alexey Popovsky [http://al20102007.narod.ru/ch_urs/1912/ch_rus12.html Championship of Russia- Vilno 18.8.-17.9.1912 Russian Chess Base]</ref>{{,}}<ref>{{en}} Alexey Popovsky [http://al20102007.narod.ru/ch_urs/1913/ch_rus13.html All-Russian Tournament- Peterburg 23.12.1913-17.1.1914 Russian Chess Base]</ref>
:{| class="sortable wikitable"
! Bloaz !! Kêr !! Kampion
|-
| 1 ||1899||[[Moskov ]]||[[Mic'hail Tchigorin]]
|-
| 2 ||1900/1901||Moskov||Mic'hail Tchigorin
|-
| 3 ||1903||[[Kiev]]||Mic'hail Tchigorin
|-
| 4 ||1905/1906||[[Sant-Petersbourg]]||[[Gersz Salwe]]
|-
| 5 ||1907||[[Łódź]]||[[Akiba Rubinstein]]
|-
| 6 ||1909||[[Vilnius]]||[[Akiba Rubinstein]]
|-
| 7 ||1912||Vilnius||[[Akiba Rubinstein]]
|-
| 8 ||1913/1914||Sant-Petersbourg||[[Aleksandr Alec'hin]] hag [[Aaron Nimzowitsch]]
|}
===[[Republik Sokialour Kevreadel Soviedel Rusia]] ===
[[File:AlexanderAlekhine.jpg|upright=0.7|thumb|Aleksandr Alec'hin, kentañ kampion RSKSR]]
Kampionad Rusia a zalc’has da vout kampionad broadel goude krouidigezh an Unaniezh Soviedel. An daou gampion kentañ eus an Unaniezh e 1920 ha 1923 a zo anzavet evel kampioned Rusia ivez. Dre ma veze graet kampionadoù e kêrioù [[Moskov]] ha [[Leningrad]], o c'hoarierien ne c'hellent ket kemer perzh e kampionadoù Rusia, nemet gant ar statud "perzhidi eus an diavaez". E kampionad 1960, Mark Taimanov, eus Leningrad, a voe rampo gant Tarasov ; Tarasov a voe ar c’hampion nemetañ.
[[Rashid Nezhmetdinov]] a voe kampion pemp gwezh gant ar brasañ niver a drec’hoù, e 1950, 1951, 1953, 1957 ha 1958.
:{| class="sortable wikitable"
! Bloaz !! Kêr !! Kampion
|-
| 1 || 1920 || Moskov ||[[Aleksandr Alec'hin]]
|-
| 2 || 1923 || [[Petrograd]] || [[Piotr Romanovski]]
|-
| 3 || 1928 || Moskov || [[Peter Izmailov]]
|-
| 4 || 1934 || Moskov || [[Sergey Belavenets]]
|-
| 5 || 1935 || [[Nijniy Novgorod|Gorky]] || [[Alexander Tolush]]
|-
| 6 || 1946 || [[Yekaterinbourg|Sverdlovsk]] || [[Isaak Boleslavskiy]]
|-
| 7 || 1947 || [[Samara (kêr)|Kouybychev]] || [[Nikolay Novotelnov]]
|-
| 8 || 1948 || [[Saratov]] || [[Nikolay Aratovsky]], [[Georgy Ilivitsky]]
|-
| 9 || 1949 || [[Yaroslavl]] || [[Peter Dubinin]], [[Georgy Ilivitsky]] {{small|(2)}}
|-
| 10 || 1950 || Gorky || Rashid Nezhmetdinov
|-
| 11 || 1951 || Yaroslavl || Rashid Nezhmetdinov {{small|(2)}}
|-
| 12 || 1952 || [[Toula (Rusia)|Toula]] || [[Lev Aronin]], [[Nikolai Krogius]]
|-
| 13 || 1953 || Saratov || Rashid Nezhmetdinov {{small|(3)}}
|-
| 14 || 1954 || [[Rostov-an-Don]] || [[Leonid Shamkovich]]
|-
| 15 || 1955 || [[Sant-Petersbourg|Leningrad]] || [[Anatoly Lutikov]]
|-
| 16 || 1956 || [[Kislovodsk]] || Leonid Shamkovich
|-
| 17 || 1957 || [[Krasnodar]] || Rashid Nezhmetdinov {{small|(4)}}
|-
| 18 || 1958 || [[Sotchi]] || Rashid Nezhmetdinov {{small|(5)}}
|-
| 19 || 1959 || [[Voronej]] || [[Anatoly Lutikov]] {{small|(2)}}
|-
| 20 || 1960 || [[Perm]] || [[Vitaly Tarasov]], ''[[Mark Taimanov]] (e-maez kevezadeg)''
|-
| 21 || 1961 || [[Omsk]] || [[Lev Polugaevski]]
|-
| 22 || 1963 || [[Chelyabinsk]] || [[Anatoly Lein]]
|-
| 23 || 1964 || [[Kazan]] || [[Nikolai Krogius]]
|-
| 24 || 1966 || Saratov || [[Igor Zakharov(c'hoarier echedoù)|Igor Zakharov]], Anatoly Lein, [[Vladimir Sergievsky]]
|-
| 25 || 1968 || [[Grozny]] || [[Alexander Nikolayevich Zaitsev|Alexander Zaitsev]]
|-
| 26 || 1970 || [[Samara|Kuybyshev]] || [[Anatoliy Karpov]]
|-
| 27 || 1971 || [[Penza]] || [[Oleg Dementiev]], [[Valery Zilberstein]]
|-
| 28 || 1972 || Rostov-an-Don || [[Vitaly Tseshkovsky]]
|-
| 29 || 1973 || Omsk || [[Valeri Korensky]], [[Jurij Rusakov]], Vitaly Tseshkovsky {{small|(2)}}
|-
| 30 || 1974 || Toula || [[Nukhim Rashkovsky]]
|-
| 31 || 1976 || [[Novosibirsk]] || Nukhim Rashkovsky {{small|(2)}}
|-
| 32 || 1977 || [[Volgograd]] || [[Valerij Zhuravliov]], [[Lev Psakhis]]
|-
| 33 || 1979 || Sverdlovsk|| [[Alexander Panchenko]]
|-
| 34 || 1980 || [[Kazan]] || [[Alexander Petrushin]]
|-
| 35 || 1981 || [[Vladimir (Rusia)|Vladimir]] || [[Pavel Zarubin]]
|-
| 36 || 1982 || [[Stavropol]] || [[Anatoly Vaisser]], [[Valery Chekhov]]
|-
| 37 || 1984 || [[Bryansk]] || [[Gennady Tunik]]
|-
| 38 || 1985 || Sverdlovsk || [[Alexander Petrushin]]
|-
| 39 || 1986 || [[Smolensk]] || [[Veniamin Shtyrenkov]]
|-
| 40 || 1987 || [[Koursk]] || [[Andrei Kharitonov (c'hoarier echedoù)|Andrei Kharitonov]]
|-
| 41 || 1988 || Voronej || [[Ratmir C'holmov]], [[Vadim Ruban]]
|-
| 42 || 1989 || Gorky || [[Alexey Vyzmanavin]]
|-
| 43 || 1990 || [[Samara (kêr)|Kouybychev]] || [[Andrei Kharlov]], [[Vladimir Kramnik]], [[Ruslan Shcherbakov]], [[Maxim Sorokin]]
|-
| 44 || 1991 || [[Smolensk]] || [[Sergei Rublevsky]]
|}
=== [[Kevread Rusia]] ===
Goude diskar [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel]] e talc’has kampionad Rusia da vont en-dro. Aotreet e voe c'hoarierien Leningrad ha Moskov da gemer perzh ennañ.
:{| class="sortable wikitable"
! # !! Bloaz ha miz !! Kêr !! Reolennoù !! Kampion !! Notennoù !! Dave
|-
| 45 || 1992 || [[Oryol]] || Tournamant giz Suis || [[Alexei Gavrilov]] || || <ref>{{ru}} [http://al20102007.narod.ru/ch_urs/1992/ch_rus92.html RUS-ch Orel 1992]</ref>
|-
| 46 || 1993 || [[Tyumen]] || Tournamant giz Suis || [[Alexei Bezgodov]] || ||<ref>{{ru}} [http://al20102007.narod.ru/ch_urs/1993/ch_rus93.html Kampionad Rusia- Tiumen 1993]</ref>
|-
| 47 || 1994 || [[Elista]] || Tournamant giz Suis || [[Piotr Svidler]] || ||<ref>{{ru}} [http://al20102007.narod.ru/ch_urs/1994/ch_rus94.html RUS-ch Elista 1994]</ref>{{,}}<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic10.html The Week in Chess 10]</ref>
|-
| 48 || Here 1995 || Elista|| Tournamant giz Suis ||Piotr Svidler {{small|(2)}}|| ||<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic57.html The Week in Chess 57]</ref>
|-
| 49 || Here 1996 || Elista|| Tournamant giz Suis || [[Aleksandr C'halifman]] || || <ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic104.html The Week in Chess 104]</ref>
|-
| 50 || Mae – Even 1997 || Elista || Knockout || Piotr Svidler {{small|(3)}} || ||<ref>{{ru}}[http://www.pressa.spb.ru/newspapers/nevrem/arts/nevrem-1506-art-22.html Невское время No 103(1506) 11 июня 1997 г. статья 22 www.pressa.spb.ru]{{,}}{{ru}} [https://web.archive.org/web/20110722070604/http://www.pressa.spb.ru/newspapers/nevrem/arts/nevrem-1506-art-22.html]</ref>
|-
| 51 || Gouhere – Eost 1998 || Sant-Petersbourg || Tournamant giz Suis || [[Aleksandr Morozevitch]] || ||<ref>{{ru}}[https://web.archive.org/web/20200607113952/http://www.ruschess.com/Archive/1998/RUS/main.html 51-st Russia Championship]</ref>{{,}}<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic196.html#3 The Week in Chess 196]</ref>
|-
| 52 || Kerzu 1999 || Moskov|| Knockout || [[Konstantin Sakaiev]] || ||<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic269.html#5 The Week in Chess 267]</ref>
|-
| 53 || Even 2000 || Samara || Tournamant giz Suis || [[Sergey Volkov (c'hoarier echedoù)|Sergey Volkov]] || ||<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20200607114513/http://www.ruschess.com/Archive/2000/Russian/table.html Russian Men Championship, 2000]</ref>
|-
| 54 || Ebrel – Mae 2001 || Elista || Tournamant giz Suis || [[Alexander Motylev]] || a voe trec'h en dirampoiñ war [[Alexander Lastin]] ||<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic340.html#13 The Week in Chess 340]</ref>
|-
| 55 || Eost – Gwengolo 2002 || [[Krasnodar]] || Tournamant giz Suis || [[Alexander Lastin]] || || <ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic410.html#7 The Week in Chess 410]</ref>
|-
| 56 || Gwengolo 2003 ||[[Krasnoyarsk]]||Tournamant giz Suis ||Piotr Svidler {{small|(4)}} || a voe trec'h en dirampoiñ war [[Alexander Morozevich]] ||<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic462.html#2 The Week in Chess 462]</ref>
|-
| 57 || Du 2004 || Moskov || Reolenn "holl rondoù" Robin ||[[Garry Kasparov]]|| ||<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic525.html#2 | title=The Week in Chess 525 }}</ref>
|-
| 58 || Kerzu 2005 || Moskov|| Reolenn "holl rondoù" Robin ||[[Sergei Rublevsky]]|| || <ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic582.html#2 The Week in Chess 582]</ref>
|-
| 59 || Kerzu 2006 || Moskov || Reolenn "holl rondoù" Robin ||[[Evgeni Alekseiev]]|| a voe trec'h en dirampoiñ war [[Dmitry Jakovenko]]||<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic632.html#2 Chess and Bridge Online Shop]</ref>
|-
| 60 || Kerzu 2007 || Moskov || Reolenn "holl rondoù" Robin || Aleksandr Morozevitc {{small|(2)}} || ||<ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic686.html#2 Chess and Bridge Online Shop]</ref>
|-
| 61 || Here 2008 || Moskov || Reolenn "holl rondoù" Robin || [[Peter Svidler]] {{small|(5)}} || a voe trec'h en dirampoiñ war [[Evgeny Alekseev (chess player)|Evgeny Alekseev]] ha [[Dmitry Jakovenko]] || <ref>{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic730.html#4 Chess and Bridge Online Shop]</ref>
|-
| 62 || Kerzu 2009 || Moskov || Reolenn "holl rondoù" Robin|| [[Aleksandr Grichtchouk]] || || <ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20140606235432/http://theweekinchess.com/chessnews/events/russian-championships-information-2009 Russian Championships Information 2009 | the Week in Chess]</ref>
|-
| 63 || Kerzu 2010 || Moskov || Reolenn "holl rondoù" Robin || [[Ian Nepomniachtchi]] || a voe trec'h en dirampoiñ war [[Sergei Kariakin (Ukraina)|Sergei Kariakin]]
|| <ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20160825024623/http://theweekinchess.com/chessnews/events/63rd-russian-chess-championships-2010 63rd Russian Chess Championships 2010 | the Week in Chess]</ref>
|-
| 64 || Eost 2011 || Moskov || Reolenn "holl rondoù" Robin || Piotr Svidler {{small|(6)}} || || <ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20160925165611/http://theweekinchess.com/chessnews/events/russian-championships-super-final-2011 Russian Championships Super Final 2011 124 the Week in Chess]</ref>
|-
| 65 || Eost 2012 || Moskov || Reolenn "holl rondoù" Robin || [[Dmitry Andreikin]] || a voe trec'h en dirampoiñ war [[Sergei Kariakin]], Piotr Svidler, [[Dmitriy Yakovenko]], [[Vladimir Potkin]] hag [[Evgeni Alekseiev]] || <ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20161004081153/http://theweekinchess.com/chessnews/events/65th-russian-chess-championships-2012 65th Russian Chess Championships 2012124 the Week in Chess]</ref>
|-
| 66 || Here 2013 || [[Nizhny Novgorod]] || Reolenn "holl rondoù" Robin || Piotr Svidler {{small|(7)}} || a voe trec'h en dirampoiñ war [[Ian Nepomniachtchi]] || <ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20161004081401/http://www.theweekinchess.com/chessnews/events/66th-russian-championship-super-final-2013 66th Russian Championship Super Final 2013 124 the Week in Chess]</ref>
|-
| 67 || Du – Kerzu 2014 || Kazan || Reolenn "holl rondoù" Robin || [[Igor Lysyj]] || || <ref>{{en}}[http://www.chessdom.com/lysyj-and-gunina-become-2014-russian-champions/ | Lysyj and Gunina become 2014 Russian Champions – Chessdom 8 a viz Kerzu 2014 ]</ref>
|-
| 68 || Eost 2015 || [[Chita, Zabaykalsky Krai|Chita]] || Reolenn "holl rondoù" Robin || [[Evgeni Tomachevsky]] || || <ref>{{en}}[http://www.chessdom.com/tomashevsky-and-goriachkina-are-russias-chess-champions-photos/ Tomashevsky and Goriachkina are Russia's Chess Champions (Photos) – Chessdom d’an 21 a viz Eost 2015]</ref>
|-
| 69 || Here 2016 || Novosibirsk || Reolenn "holl rondoù" Robin || [[Alexander Riazantsev (chess player)|Alexander Riazantsev]] || ||
|-
| 70 || Kerzu 2017 || Sant-Petersbourg || Reolenn "holl rondoù" Robin || [[Peter Svidler]] {{small|(8)}} || a voe trec'h en dirampoiñ war [[Nikita Vitiugov]] ||
|-
| 71 || Eost - Gwengolo 2018 || [[Satka]] || Reolenn "holl rondoù" Robin || [[Dmitry Andreikin]] {{small|(2)}} || a voe trec'h en dirampoiñ war [[Dmitry Jakovenko]] ||
|-
| 72 || 10–23 August 2019 || [[Votkinsk]] – [[Izhevsk]] || Reolenn "holl rondoù" Robin || [[Evgeni Tomachevsky]] {{small|(2)}} || ||
|-
| 73 || Kerzu 2020 || Moskov || Reolenn "holl rondoù" Robin || [[Ian Nepomniachtchi]] {{small|(2)}} || ||
|-
| 74 || Here 2021 || [[Oufa (kêr)|Oufa]] || Reolenn "holl rondoù" Robin || [[Nikita Vitiougov]] || ||
|-
|75
| Gwengolo 2022
|[[Cheboksary]]
| Reolenn "holl rondoù" Robin
|[[Daniil Dubov]]
| a voe trec'h en dirampoiñ " Armageddon" war [[Sanan Sjugirov]]
|<ref>{{ru}}Суперфиналы чемпионатов России |[https://ruchess.ru:443/championship/detail/2022/superfinaly_chempionatov_rossii/ Федерация шахмат России]</ref>
|-
|76
| Here 2023
|[[Tsarskoye Selo]]
| Reolenn "holl rondoù" Robin
|[[Vladislav Artemiev]]
|8½ from 11 (+6 −0 =5)
|
|-
|77
| Eost 2024
|[[Barnaul]]
| Reolenn "holl rondoù" Robin
|Vladislav Artemiev (2)
| a voe trec'h en dirampoiñ war [[Andrey Esipenko]]
|
|}
== Kampionad ar Maouezi ==
:{| class="sortable wikitable"
! # !! Bloaz !! Kêr !! Kampionez
|-
| 1 || 1934 || Moskov || Vera Chudova
|-
| 2 || 1935 || Gorky|| Nina Golubeva
|-
| 3 || 1947 || [[Ivanovo]] || Olga Strelova
|-
| 4 || 1948 || [[Samara|Kouybychev]] || Alexandra Daibo
|-
| 5 || 1949 || [[Stavropol]] || [[Vera Tikhomirova (c'hoarierez echedoù)|Vera Tikhomirova]]
|-
| 6 || 1950 || Rostov-an-Don || Vera Tikhomirova
|-
| 7 || 1951 || Ivanovo || [[Tema Filanovskaya]]
|-
| 8 || 1952 || Saratov || Vera Tikhomirova
|-
| 9 || 1953 || Sotchi || Vera Tikhomirova
|-
| 10 || 1954 ||Gorky || Tema Filanovskaya
|-
| 11 || 1955 || [[Taganrog]] || Tema Filanovskaya, Polishchuk
|-
| 12 || 1956 || [[Tuapse]] || [[Valentina Borisenko]]
|-
| 13 || 1957 || [[Kaluga]] || [[Valentina Borisenko]]
|-
| 14 || 1958 || Saratov || [[Valentina Borisenko]]
|-
| 15 || 1959 || Yaroslavl || [[Klara Skegina]]
|-
| 16 || 1960 || Sotchi || [[Valentina Borisenko]]
|-
| 17 || 1961 || Sverdlovsk || Klara Skegina
|-
| 18 || 1963 || Toula || Klara Skegina
|-
| 19 || 1964 || [[Dubna]] || [[Natalia Konopleva]]
|-
| 20 || 1966 || [[Krasnodar]] || [[Rimma Bilunova]]
|-
| 21 || 1968 || [[Naltchik]] || [[Rimma Bilunova]]
|-
| 22 || 1970 || [[Kostroma]] || Vera Ushakova (Timoshchenko)
|-
| 23 || 1971 || Krasnodar || Ludmila Lyubarskaya
|-
| 24 || 1972 || [[Volgograd]] || [[Ludmila Saunina]]
|-
| 25 || 1973 || [[Arkhangelsk]] || L. Vericheva
|-
| 26 || 1974 || [[Nalchik]] || [[Alexsandra Kislova]]
|-
| 27 || 1975 || [[Chelyabinsk]] || Alexsandra Kislova
|-
| 28 || 1976 || [[Penza]] || [[Valentina Kozlovskaya]]
|-
| 29 || 1977 || [[Kaliningrad]] || [[Natalia Alekhina]]
|-
| 30 || 1979 || [[Kaluga]] || [[Valentina Kozlovskaya]], [[Ludmila Saunina]]
|-
| 31 || 1980 || Voronej || [[Elena Akhmilovskaya]]
|-
| 32 || 1981 || Sverdlovsk || Nadezhda Putjatina
|-
| 33 || 1982 || [[Vladikavkaz|Ordzhonikidze]] || Natalia Alekhina
|-
| 34 || 1984 || Kaliningrad || Larisa Polnareva
|-
| 35 || 1985 || [[Lipetsk]] || [[Ludmila Saunina]]
|-
| 36 || 1986 || Saratov || [[Alla Grinfeld]], [[Ludmila Saunina]]
|-
| 37 || 1987 || Sverdlovsk || [[Tatiana Stepovaia]]
|-
| 38 || 1988 || Sverdlovsk || [[Tatiana Stepovaia]]
|-
| 39 || 1989 || Sverdlovsk || [[Tatiana Stepovaia]]
|-
| 40 || 1990 ||[[Podolsk]]|| [[Ketevan Arakhamia-Grant]]
|-
| 41 || 1991 ||[[Lvov]]|| [[Svetlana Matveeva]]
|-
| 42 || 1992 || ? || [[Svetlana Prudnikova]]
|-
| 43 || 1993 || [[Lipetsk]] || [[Ludmila Zaitseva]]
|-
| 44 || 1994 || Elista || [[Ekaterina Kovalevskaya]]
|-
| 45 || 1995 || Elista || [[Julia Demina]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic57.html Kampionad rusian 1995]</ref>
|-
| 46 || 1996 || Elista || [[Ludmila Zaitseva]]
|-
| 47 || 1997 || Elista || [[Alisa Galliamova]]
|-
| 48 || 1998 || Elista || [[Svetlana Prudnikova]]
|-
| 49 || 1999 || Moskov || [[Julia Demina]]
|-
| 50 || 2000 || Elista || [[Ekaterina Kovalevskaya]]
|-
| 51 || 2001 || Elista || [[Olga Zimina]]
|-
| 52 || 2002 || Elista || [[Tatiana Kosintseva]]
|-
| 53 || 2003 || Elista || [[Irina Slavina Turova]]
|-
| 54 || 2004 || [[Kazan]] || [[Tatiana Kosintseva]]
|-
| 55 || 2005 || [[Samara (kêr)|Samara]]|| [[Alexandra Kosteniuk]]
|-
| 56 || 2006 || Gorodets || [[Ekaterina Korbut]]
|-
| 57 || 2007 || Moskov || [[Tatiana Kosintseva]]
|-
| 58 || 2008 || Moskov || [[Nadezhda Kosintseva]]
|-
| 59 || 2009 || Moskov || [[Alisa Galliamova]]
|-
| 60 || 2010 || Moskov || [[Alisa Galliamova]]
|-
| 61 || 2011 || Moskov || [[Valentina Gunina]]
|-
| 62 || 2012 || Moskov || [[Natalia Pogonina]]
|-
| 63 || 2013 || [[Nizhny Novgorod]] || [[Valentina Gunina]]
|-
| 64 || 2014 || Kazan || [[Valentina Gunina]]
|-
| 65 || 2015 || [[Chita, Zabaykalsky Krai|Chita]] || [[Aleksandra Goryachkina]]
|-
| 66 || 2016 || Novosibirsk || [[Alexandra Kosteniuk]]
|-
| 67 || 2017 || Sant-Petersbourg || [[Aleksandra Goryachkina]]
|-
| 68 || 2018 || [[Satka]] || [[Natalia Pogonina]]
|-
| 69 || 2019 || [[Votkinsk]] – [[Izhevsk]] || [[Olga Girya]]
|-
| 70 || 2020 || Moskov || [[Aleksandra Goryachkina]]
|-
| 71 || 2021 || Oufa || [[Valentina Gunina]]
|-
| 72 || 2022 || [[Cheboksary]] || [[Valentina Gunina]]
|-
| 73 || 2023 || Sant-Petersbourg || [[Baira Kovanova]]
|-
| 74 || 2024 || [[Barnaul]] || [[Kateryna Lahno]]
|}
== Levrlennadurezh ==
*{{ru}} Anatoly Karpov, ‘’Шахматы: Энциклопедический словарь’’, 1990 Embanner Советская энциклопедия, Moskov, isbn=978-5-85270-005-6 oclc=23533106 lccn=97214322 .
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20091028082847/http://www.geocities.com/SiliconValley/Lab/7378/russia.htm Russian Chess History] by Bill Wall.
*{{en}} [http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=4350 Details on the 2007 edition]
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Rusia]]
oq4hmd8gl0fa5horb9ra5edpfxsxy34
Patrom:Degemer/Ha gouzout a raec’h?
10
179164
2198973
2198790
2026-08-31T18:50:37Z
Dishual
612
2198973
wikitext
text/x-wiki
<!--### SKEUDENN ###-->
[[Skeudenn:Montfort-sur-Meu - Tour du Papegault 1884.jpg|thumb|Tour ar Papigod e [[Moñforzh]]]]
* Eus ar barzh kembreat ''[[Rhys ap Dafydd Llwyd ap Llywelyn Lygliw]]'' ne ouier netra nemet e anv ha chomet ez eus bet ur barzhoneg gantañ nemetken, unan karantez evit ur plac'h dianav.
* ''[[Olybrius]]'' marvet e 472 a oa bet diwezhañ ''[[Impalaer roman ar C'hornôg]]'' eus an [[Tierniezh Teodosius]].
* Ouzhpenn 890 [[Listennad adplanedennoù koskoriad an Heol|loar]] a zo e [[koskoriad an Heol]].
* Ar [[papigod]] a oa ur sport poblek e [[Breizh]] er [[Grennamzer]].
* [[Marcel Callo]] a oa marvet e [[Kamp-bac'h Mauthausen]] d'an [[19 a viz Meurzh]] [[1945]] d'an oad a 23 bloaz.
* [[Charlez VIII]] (1470-1498), roue Bro-C'hall ha pried kentañ [[Anna Breizh]], a varvas goude bezañ skoet e benn en ur gourin, e [[kastell Amboise]].
* Ar [[Pizza Margherita|pizzaioù Margherita]] zo bet anvet en enor da [[Margherita di Savoia (rouanez Italia)|Margherita di Savoia]], rouanez [[Rouantelezh Italia|Italia]] etre 1878 ha 1900.
* Biken ne voe echuet an [[douger-nijerezioù Graf Zeppelin]] alaman, an hini nemetañ en istor ar vro ha kroget da vezañ savet e 1936.
pt5dvowffjv2gqfkqjwd882x3wz0fdi
2198974
2198973
2026-08-31T18:54:41Z
Dishual
612
2198974
wikitext
text/x-wiki
<!--### SKEUDENN ###-->
[[Skeudenn:Montfort-sur-Meu - Tour du Papegault 1884.jpg|thumb|Tour ar Papigod e [[Moñforzh]]]]
* Eus ar barzh kembreat ''[[Rhys ap Dafydd Llwyd ap Llywelyn Lygliw]]'' ne ouier netra nemet e anv ha chomet ez eus bet ur barzhoneg gantañ nemetken, unan karantez evit ur plac'h dianav.
* ''[[Olybrius]]'' marvet e 472 a oa bet diwezhañ ''[[Impalaer roman ar C'hornôg]]'' eus an [[Tierniezh Teodosius]].
* Ouzhpenn 890 [[Listennad adplanedennoù koskoriad an Heol|loar]] a zo e [[koskoriad an Heol]].
* Ar [[papigod]] a oa ur sport poblek e [[Breizh]] er [[Grennamzer]].
* [[Marcel Callo]] a oa marvet e [[Kamp-bac'h Mauthausen]] d'an [[19 a viz Meurzh]] [[1945]] d'an oad a 23 bloaz.
* [[Charlez VIII]] (1470-1498), roue Bro-C'hall ha pried kentañ [[Anna Breizh]], a varvas goude bezañ skoet e benn en ur gourin, e [[kastell Amboise]].
* Ar [[Pizza Margherita|pizzaioù Margherita]] zo bet anvet en enor da [[Margherita di Savoia (rouanez Italia)|Margherita di Savoia]], rouanez [[Rouantelezh Italia|Italia]] etre 1878 ha 1900.
csg8di7wxumbyuv4mhnrtvtehvwkb3y
2199014
2198974
2026-09-01T09:47:32Z
Llydawr
145
2199014
wikitext
text/x-wiki
<!--### SKEUDENN ###-->
[[Skeudenn:Montfort-sur-Meu - Tour du Papegault 1884.jpg|thumb|Tour ar Papigod e [[Moñforzh]]]]
* Eus ar barzh kembreat ''[[Rhys ap Dafydd Llwyd ap Llywelyn Lygliw]]'' ne ouier netra nemet e anv ha chomet ez eus bet ur barzhoneg gantañ nemetken, unan karantez evit ur plac'h dianav.
* ''[[Olybrius]]'' marvet e 472 e oa bet diwezhañ ''[[Impalaer roman ar C'hornôg]]'' eus an [[Tierniezh Teodosius|dierniezh Teodosius]].
* Ouzhpenn 890 [[Listennad adplanedennoù koskoriad an Heol|loar]] a zo e [[koskoriad an Heol]].
* Ar [[papigod]] a oa ur sport poblek e [[Breizh]] er [[Grennamzer]].
* [[Marcel Callo]] a oa marvet e [[Kamp-bac'h Mauthausen]] d'an [[19 a viz Meurzh]] [[1945]] d'an oad a 23 bloaz.
* [[Charlez VIII]] (1470-1498), roue Bro-C'hall ha pried kentañ [[Anna Breizh]], a varvas goude bezañ skoet e benn en ur gourin, e [[kastell Amboise]].
* Ar [[Pizza Margherita|pizzaioù Margherita]] zo bet anvet en enor da [[Margherita di Savoia (rouanez Italia)|Margherita di Savoia]], rouanez [[Rouantelezh Italia|Italia]] etre 1878 ha 1900.
du1zoe58ex4fi0mrjzg6tq137loka23
Glen Hansard
0
180834
2198971
2198904
2026-08-31T18:45:46Z
Dishual
612
2198971
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Glen James Angus Hansard''', ganet d'an {{Deiziad|21|Ebrel|1970}} hag aet da Anaon d'an {{Deiziad|29|Gouhere|2026}}, a oa ur soner-skrivagner pozioù hag aktour [[iwerzhon]]at. Ganet e [[Baile Munna]] e norzh [[Dulenn]], [[Abadenn straed|sonet en doa er straedoù]] pa oa krennard. E [[1990]] en doa kengrouet ar strollad [[sonerezh rock]] iwerzhonat [[The Frames]], hag eñ e oa ar c'haner pennañ. Gant ar strollad e oa bet embannet c'hwec'h pladenn studio, ha peder anezho a oa e-touez an 10 muiañ-gwerzhet en Iwerzhon. Hansard a oa bet ivez ezel eus an daouad [[folk rock]] anvet [[the Swell Season]], bet krouet e [[2005]], ha tri albom a oa bet embannet ganto. E [[2012]] en doa embannet e gentañ albom e-unan, ''[[Rhythm and Repose]]''. E eil albom, ''[[Didn't He Ramble]]'' (2015), a oa bet rakdiuzet evit ur ''[[Grammy Award for Best Contemporary Folk Albumk]]''.
Soner da gentañ holl, Hansard en doa skrivet sonerezh evit ar [[sinema]] ha bet e oa bet aktour ivez. Gwelet e oa bet er [[Film komedienn|gomedienn]]-[[Drama (film ha skinwel)|drama]] enoret gant ur ''[[British Academy of Film and Television Arts]]'', ''[[The Commitments (film)|The Commitments]]'' ([[1991]]) ha ''[[Cyrano (film)|Cyrano]]'' ([[2021]]), ur [[film karantez]] ha drama a oa bet rakdiuzet evit ur ''[[Golden Globes|Golden Globe]]''. Hansard a oa bet o c'hoari ivez er [[film sonerezh]] ha drama ''[[Once (film)|Once]]'' ([[2007]]), a oa bet enoret gant meur a briz evel an ''[[Academy Award for Best Original Song]]'' evit ''[[Falling Slowly]]'', gant [[Markéta Irglová]]. Azasaet e oa bet e stumm ur gomedienn sonerezh anvet ''[[Once (komedienn sonerezh)|Once]]''.
Hansard a oa dimezet gant ar varzhez [[Finland|finat]] Maire Saaritsa e [[2022]] ; ur mab o devoa bet ar memes bloavezh ha bevañ a raent e [[Cill Droichid]], nepell diouzh Dulenn, hag en [[Helsinki]] ivez. Marvet e oa en ur gwallzarvoud [[marc'h-tan]] e [[Na Ceapóga Sú Talún]], war harzoù Dulenn, e miz Gouhere 2026, pa oa oadet a 56 vloaz.
==Liammoù diavaez==
{{Commonscat|Glen Hansard}}
* {{en}} [https://www.imdb.com/fr/name/nm0360598/ IMDb]
* {{en}} [https://www.irishtimes.com/culture/music/2026/07/30/glen-hansard-as-activist-a-giant-in-the-fight-against-homelessness/ ''The Irish Times'', 30/07/2026]
s2pyecg4fa6ly51pejw9mch0t4u5s0m
Timbroù Impalaeriezh Rusia
0
180839
2198951
2198880
2026-08-31T16:57:59Z
Llydawr
145
Llydawr en deus kaset ar bajenn [[Timbroù Rusia - Impalaeriezh]] da [[Timbroù Impalaeriezh Rusia]]
2198880
wikitext
text/x-wiki
[[Impalaeriezh Rusia]] (e rusianeg : Российская империя) a vez graet eus ar renad politikel a grogas d’an 22 a viz Here 1721, an deiz ma voe embannet gant an [[tsar]] [[Pêr Iañ (Rusia)|Pêr I{{añ}}]] hag ar 14 a viz Gwengolo 1917, deiz kentañ ar republik.
Bez' e voe unan eus ar brasañ impalaeriezhioù en istor mab-den, ledet war tri c'hevandir. Liesvroadel e oa rak estreget pobl Rusia a oa dindan he dalc’h.
== Al labour studiañ ==
E 1851 e voe kaset [[Aleksey Charukovsky]] d'an estrenvro, ha hennezh ur penn-bras eus an treuzdougen dre hent-houarn, evit studiañ an doare da implijout an timbroù-post. Goude bezañ gweladennet [[Bro-Saoz]], [[Bro-C'hall]], [[Belgia]], an [[Izelvroioù]], [[Italia]], [[Aostria]], [[Suis]] hag [[Alamagn]] ha dastumet kalz a ditouroù, e tistroas da Rusia e 1852 evit sevel ur raktres arnevez. Harzet e voe nep politikerezh neveziñ ar Postoù avat pa darzhas [[brezel Krimea]] e 1853.
A-benn ar fin, e 1855, e kinnigas Charukovsky d'ar c'hont [[Vladimir Adlerberg]] (1791–1884) ur raktres a zisplege penaos degas ur reizhad postel gant timbroù pegus e Rusia. Hervezañ e oa ret d'an timbroù-post rusian bezañ ront o stumm, gant toullouigoù en-dro d'ar skeudenn, a vije ret dezhi bezañ ardamez Impalaeriezh Rusia moullet en un nebeud livioù. Ouzhpenn-se e oa ret implij tammoù paper a galite evit mirout ouzh ar falsidigezhioù. Aprouet e voe ar raktres d'an 12 a viz Du 1856.
== An taolioù-esae ==
[[File:Russia essay 1856 10k.jpg|thumb|left|upright 1.1|Ardamezioù Rusia (1856)]]
[[File:Russia essay Mercury 1856 10k.jpg|thumb|right|upright 0.8|Penn Merc’her (1856)]]
D’an 30 a viz Gouere 1856 e voe graet an taolioù-esae kentañ evit sevel timbroù-post gant [[Jakob Reichel]] (1780–1857), penn departamant tipografiezh ar velestradurezh karget da stokañ ar paperioù Stad (e rusianeg Экспедиция заготовления государственных бумаг pe ESSP). Daou seurt tres a oa anezho : ardamezioù Impalaeriezh Rusia, ha penn an doue Merc'her. Pep seurtad a oa moullet e pevar liv : glas, gwer, du ha ruz-tane.
Ront e oa an timbroù. Hervez evezhiadenn Charukovsky un timbr hirgarrezek peget hep evezh war ar golo-lizher bet lakaet er voest-lizhiri a c’hellje tapout un eil hini en e gorn ha tennañ kuit. Gant seurt trubuilh e c'hallfe bezañ kaset en-dro al lizheroù d'ar c'hasour.
Met, ne voe ket degemeret an timbroù-se gant ar pennadurezhioù a-benn ar fin.
== An timbroù kentañ ==
[[File:Russia first stamp 1857 10k.jpg|thumb|right|upright 0.8|Timbr kentañ Rusia (1857)]]
Un tres nevez eus ar c'hentañ timbroù-post rusian, dezho ur stumm hirgarrezek, a voe savet gant un engraver a skiant eus an ESSP, [[Franz Mikhailovich Kepler]], ha lakaet da studiañ evit un asant d'an 21 a viz Here 1856. Pa oa o prientiñ e skeudenn sellas Kepler gant evezh ouzh an holl dafar degaset gant Charukovsky eus an estrenvro, en o zouez tresoù orin ha skouerennoù timbroù eus broioù disheñvel. Dibab a reas da skouer bennañ an timbroù hirgarrezek savet en Aostria gant an embregerezh ''Praha Gottlieb Haase & Sons''.
D'an 20 a viz Here 1857 e aprouas an tsar [[Aleksandr II (Rusia)|Aleksandr II]] ar raktres teir skouerenn timbroù daouliv, dezho talvoudoù-gwerzh a save da 10, 20 ha 30 [[kopek]]. D'an 9 a viz Du e c'hourc'hemennas an Impalaer ober "timbroù-post" anezho e-lec'h timbroù-kachediñ (‘’резиновый штамп'' e rusianeg, ''Stempel'' en alamaneg).
D’an 10 a viz Kerzu 1857 e voe embannet timbr kentañ Impalaeriezh Rusia ha lakaet e gwerzh e-barzh tiriad Impalaeriezh Rusia e 1858. Un timbr 10 [[kopek]] nann-kranellet e oa, savet gant paper gwenn hag ennañ ur filigran e stumm ur sifr "1", 15 mm uhelder dezhañ. Diskouez a rae ardamezioù Rusia (un erer daoubennek), ha moullet gant teknik an dipografiezh e livioù kistin ha glas.
Dre ma ne oa bet degemeret nemet d'an 19 a viz Du ur benveg-toullañ urzhiet digant an embregerezh ''Österreichische Staatsdruckerei'' e Vienna ha ma oa en ur stad fall, e oa bet divizet reiñ ul lodenn eus an timbroù 10 kopek kentañ da Zepartamant ar Post evit skignañ anezho pelloc'h er proviñsoù.
Kranellet e oa ar rummad kentañ moullet e 1858 avat, an talvoudoù-gwerzh o sevel da 10, 20 ha 30 kopek.
Produet e oa bet an timbroù gant div wask. Unan, resevet eus [[Berlin]], a voe implijet evit moullañ tresadenn vosek ardamez Rusia e-barzh un hirgelc’h hag arouez melestradurezh ar postoù. Moullet e oa bet ar peurrest eus an dresadenn e liv kistin war an eil moullerezh.
E 1874 e teuas Rusia da vezañ unan eus an 22 stad a savas Unvaniezh Hollek ar Postoù, adanvet [[Unvaniezh Postoù ar Bed]] diwezhatoc’h.
== An dasparzhañ ==
[[File:Russia stamp 1865 20k.jpg|thumb|left|upright 0.6|Timbr-boutin (1865)]]
[[File:Russia stamp 1906 5r.jpg|thumb|right|upright 0.6|Timbr-boutin (1915)]]
E dibenn ar bloaz 1857 e voe embannet kement-mañ gant melestradurezh ar postoù : ''Adalek ar 1añ a viz Genver 1858 ez eo ret d'al lizheroù prevez ordinal kaset da holl rannvroioù an Impalaeriezh, da Rouantelezh Polonia ha da Zugelezh-Veur Finland — pe e vefent lakaet e-barzh goloioù-lizher pe kaset hep goloioù, gant ar chomlec'h skrivet war-eeun war al lizher — kaout un timbr-post a glot gant o fouez''.
Kroget e voe da werzhañ an timbroù-se d'an 10 a viz Du 1857, met d'ar 1añ a viz Genver 1858 e krogas o implij ofisiel e Rusia, d'ar 1añ a viz Meurzh 1858 e broioù ar [[Kaokaz|C'haokaz]], [[Treuzkaokaz]] ha [[Siberia]]. Nullet e veze an timbroù gant an dorn, dre duañ anezho gant div linenn zu groazet. 3 000 000 a dimbroù a voe moullet.
A vloaz da vloaz e voe moullet hag advoullet an timbroù gant skeudenn an erer daoubennek, eus 1868 da 1909, gant ur framm disheñvel, ur ment bras pe vihan.
== Ar rummadoù diwezhañ ==
[[File:Rossia 1913 116.jpg|thumb|left|upright 0.7|An tsar Nikolaz II (1913)]]
[[File:Russia stamp 1914 1k.jpg|thumb|right|upright 0.7|[[Ilya Murometz]] (1914)]]
E 1905 e voe embannet un heuliad skeudennoù eus savadurioù istorel, unan hag a enore an amiral [[Vladimir Kornilov]] e [[Sebastopol]] da skouer, pe delwenn [[Pêr Iañ (Rusia)| Pêr I{{añ}}]] e [[Sant-Petersbourg]], ar [[Kremlin|C'hremlin]]...
E 1913 e voe lidet 300vet deiz-ha-bloaz an [[tiegezh Romanov]], un degouezh a vroudas ar velestradurezh da embann ur rummad 17 timbr bras gant poltredoù [[Mikael 1añ (Rusia)|Mikael {{añ}}]] (1613-1645), [[Pêr Iañ (Rusia)|Pêr I{{añ}}]], [[Elesbed Iañ (Rusia)|Elesbed I{{añ}}]], [[Aleksandr II (Rusia)|Aleksandr II]] hag Aleksandr III (Rusia)|Aleksandr III (Rusia)]]... hag an tsar o ren, [[Nikolaz II Rusia|Nikolaz II]].
Bloaz war-lerc’h e teuas er-maez rummad timbroù-post diwezhañ ar renad, anezhañ pevar [[Timbroù madoberus|zimbr madoberus]] bras gant forzh kinkladurioù, gant poltred [[Ilya Murometz]], [[Sant Jord]] o lazhañ an aerouant…
== Fin an impalaeriezh ==
[[File:Russian Empire-1917-Stamp-0.01-Peter I-Obverse.png|thumb|left|upright 0.6|Pêr Iañ (1918)]]
[[File:Russian Empire-1917-Stamp-0.01-Peter I-Reverse.png|thumb|right|upright 0.6|Tu-gin un timbr (1918)]]
D’an traoñ ez eas impalaeriezh an tiegezh Romanov goude [[Dispac'h miz C'hwevrer]] 1917, hag embannet [[Republik Rusia]] d’ar 1añ a viz Gwengolo 1917, en he fenn ur gouarnamant da c’hortoz gant [[Aleksandr Kerenski]]. Diskaret e voe d’ar 26 a viz Here, goude [[Dispac'h miz Here]], ha savet [[Republik Sokialour Kevreadel Soviedel Rusia]], hag e 1923 [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel]].
Finland, Polonia, Estonia, Lituania ha Latvia a savas republikoù dizalc’h goude bezañ kuitaet an impalaeriezh rusian.
Ar galloud nevez a glaskas treiñ kein ouzh boazioù hag arouezioù an amzer dremenet, ha divizet e voe e 1917 dreistmoullañ timbroù ar renad kozh (an erer daoubennek) gant al lugan '''БРАТСТВО РАВЕНСТВО СВОБОДА''' (= ''Breudeuriezh, Ingalded, Frankiz''), enlakaet e-barzh tresadenn daou gleze kroazet, warno ur boned republikan.
Timbroù ar rummad ''Romanov'' a voe implijet ivez e 1918 : dreistmoullet gant un sifr 1 pe 2 war un tu mat, ha '''Иmѣetъ xoждehie haравнѣ cъ mѣд hoй монетoй''' (= ''Talvoud heñvel ouzh ur pezh moneiz'') war an tu-gin.
== Timbroù ar zemstvo ==
Ur [[zemstvo]] (e rusianeg : земство, distaget : [zĕmst'vō], liester ''zemstva'') a oa ur vodadenn lec’hel savet e 1864 diwar intrudu Aleksandr II. An ensavadurioù-se, aozet e distrigoù ha proviñsoù, a rae war-dro an aferioù melestradurel, ekonomikel ha sokial war ar maezioù. Dismantret e voent e 1918 ha lakaet ar c’huzulioù soviedoù war o lerc’h.
D'ar mare ma oa bet krouet ar zemstva ne ‘z ae ar servijoù-post en-dro nemet er c'hêrioù bras : annezidi ar maezioù hag ar c'hêrioù bihan a ranke beajiñ kantadoù a gilometradoù a-wechoù evit adtapout o lizhiri. Ar zemstva a sante neuze an ezhomm da ziorren servijoù postel e-barzh o "gouarnamant" en tu all d'ar Postoù Impalaerel. Evel-se e voe krouet burevioù-post ar zemstva. An hini kentañ a oa e [[Vetlouga (kêr)|Vetlouga]] ha ne veze ket implijet timbroù-post da gentañ. Embannet e voe an timbroù-post kentañ e [[Chlisselbourg (kêr)|Chlisselbourg]] (Gouarnamant [[Sant-Petersbourg]]) e 1865. Er bloavezhioù da-heul e voe implijet timbroù gant tregont distrig en o burevioù-post lec'hel, tra ma kinnige lod all ar servij-se digoust.
<gallery mode="packed" heights="180px" caption="Timbroù ar postoù Zemstvo">
1871 Rzhev Zemstvo stamp Schmidt14.jpg|Zemstvo Rzhev (1871)
3k Ustsysolsk Zemstvo stamp 1872.jpg|Zemstvo Ustsysolsk (1872)
Shchigry Zemstvo Stamp.jpg|Zemstvo Shchigry (1882)
Novomoskovsky Uezd zemstvo stamp 1896 No1.jpg|Zemstvo Novomoskovsky (1896)
Russian Zemstvo Kolomna 1916 No48 stamp 2k.jpg|Zemstvo Kolomna (1916)
</gallery>
== Burevioù-post er broioù tramor ==
Digoret ez eus bet burevioù-post Impalaeriezh Rusia e [[Timbroù Kreta – Burevioù rusian|Kreta]], e [[Timbroù Sina – Burevioù rusian|Sina]], er [[Timbroù ar Sav-Heol|Sav-Heol]].
== Levrlennadur ==
*Katalog Yvert & Tellier - Timbroù Europa (1970)
*Владинец, Н. И. [Vladinets, N. I.] (1975). "Почтовые марки" [Timbroù-post]. In Прохоров, А. М., гл. ред. (emb.). Большая советская энциклопедия: в 30 т. (1970–1979) [The Great Soviet Encyclopedia] (in Russian and English). Vol. 20 (Плата – Проб) (3rd ed.). М. [Moscow]: Советская энциклопедия [Soviet Encyclopedia]. Archived from the original on 2015-07-01. Retrieved 2015-06-21.
*Ivanova, V. (2015-02-20). "Philately in Russia, Part 1. Philately in the Russian Empire". Russia-IC: Culture & Arts: Manners, Customs and Traditions. Russia-InfoCentre; Guarant-InfoCentre. Archived from the original on 2015-07-01. Retrieved 2015-06-21.
*"A History of Russian Philately Part 2. 1 Jan 1858 – 2 March 1917". A History of Russian Philately. Redmond, WA: Russian Stamps, Philately & Postal History; David Rowell. 2010-05-15. Archived from the original on 2013-04-21. Retrieved 2003-12-06.
*"A History of Russian Philately Part 1. 255 BC – 31 December 1857". A History of Russian Philately. Redmond, WA: Russian Stamps, Philately & Postal History; David Rowell. 2010-05-15. Archived from the original on 2013-04-21. Retrieved 2003-12-06.
== Pennadoù kar ==
*[[Timbroù Rusia - Republik Sokialour Kevreadel Soviedel]]
*[[Timbroù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel]]
*[[Timbroù Rusia - Kevread]]
*[[Timbroù Polonia]]
*[[Timbroù Finland]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Rusia, Impalaeriezh]]
[[Rummad:Rusia]]
ct2jf3mqwhx2ap8muoe8b9mlmqu7scl
Colt-Browning M1895
0
180853
2198977
2198920
2026-08-31T19:01:30Z
Kestenn
14086
/* Implij */
2198977
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|Colt-Browning M1895|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Colt-Browning M1895 machine gun mid-cycle.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur vindrailherez '''Colt-Browning M1895''' war he zrebez, e-kreiz ur c'helc'hiad tennañ. Al loc'henn fiñvet gant ar gazoù evit bontañ ar gulasenn zo diskennet, dindan ar c'hanol.
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! scope="row" |Bro
|{{SUA}}
|-
! scope="row" |Doare
|[[Mindrailherez]]
|-
! scope="row" |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest gazoù, yenaet dre aer
|-
! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]]
|''E arme SUA :''<br>[[6 mm Lee Navy]]<br>[[.30-40 Krag]]<br>[[.30-06 Springfield]]<br>''Stummoù ezporzhiet :''<br>[[6,5 × 52 mm Carcano| 6,5 mm Carcano]]<br>[[7 × 57 mm Mauser]]<br>[[7,62 × 54 mm R]]<br>[[.303 British]]
|-
! scope="row" |Ijiner
|[[John Browning]]
|-
! scope="row" |Produerien
|[[Colt's Manufacturing Company]]<br>[[Marlin Firearms]]
|-
! scope="row" |Bloavezh krouidigezh
|1895
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel
|-
! scope="row" |Mas
|16 kg (+ trebez 25,4 kg trebez)
|-
! scope="row" |Hirder
|{{formatnum:1040}} mm
|-
! scope="row" |Hirder ar c'hanol
|711 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope="row" |Lusk-tennañ
|400-450 tenn/mn
|-
! scope="row" |Endalc'h
|Pourveziañ dre c'hourizoù lien
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall
|A
|-
|}
Ar '''Colt-Browning M1895''' zo ur [[Mindrailherez|vindrailherez]] ijinet gant ar Stadunanad [[John Browning]]. Implijet e voe gant [[arme ar Stadoù-Unanet]] hag en un nebeud broioù all eus 1898 betek an [[Eil Brezel-bed]].
== Desrkivadur ==
Ur vindrailherez yenaet dre aer eo. Mont a ra he sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata]] en-dro a-drugarez d'ur wikefre amprest gazoù dibar : ul loc'henn dindan ar c'hanol a vez bontet gant gazoù an tenn er c'hanol ; en ur ober tost un hanter-gelc'h (170°) e lak [[Kulasenn (armoù-tan)|kulasenn]] an arm da vont war-gil evit skarzhañ an douilhez ha kambriñ ur munision nevez, alese he lesanv (''Potato digger'', "tennerez patatez"). Kement-mañ ne aotre ket tennañ tost d'an douar. Pourveziet eo an arm gant gourizoù kartouchennoù e lien<ref name=":0">{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/machineguns/u-s-a-machineguns/colt-browning-m1895-eng/ Colt Browning M1895]'', Modern Firearms (lennet d'an 08/08/2026)</ref><ref>'''{{Fr}}''' HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2035979650, p. 194</ref>.
Ar stumm kentañ degemeret en [[Morlu ar Stadoù-Unanet|US Navy]] a oa kambret e [[6 mm Lee Navy]], kartouchenn standart ar morlu. Abalamour da emdroadur ar munisionoù [[Arm ordrenañs|ordrenañs]] e voe kambret goude-se e [[.30-40 Krag]], hag e [[.30-06 Springfield]] a-benn ar fin<ref name=":1">{{Fr}} CADIOU Yves L., ''Les Colt Volume 4, Fusils, carabines et mitrailleuses'', Éditions du Portail, 1999, 120 p., ISBN 2-86551-042-5, pp. 54-57</ref>. Stummoù savet evit bezañ ezporzhiet a voe kambret e [[6,5 × 52 mm Carcano| 6,5 mm Carcano]], [[7 × 57 mm Mauser|7 mm Mauser]], [[7,62 × 54 mm R]] ha [[.303 British]] ivez<ref name=":0" />.
== Implij ==
An US Navy eo a brenas da gentañ 50 mindrailherez Colt-Browning M1895. Implijet e voent gant ar [[Korf Fuzuilhourien-vor ar Stadoù-Unanet|Marines]] e [[Guantánamo (kêr)|Guantanamo]] ([[Kuba]]) e 1898, da vare ar [[Brezel 1898 etre Spagn hag ar Stadoù-Unanet|brezel a-enep Spagn]]. Ne oa ket anavezet evel arm reolius. Broioù all evel Spagn, Rusia, Aostria, Sina hag Italia a brenas skouerennoù anezhi ivez. Breizh-Veur a implijas an arm e-pad [[Eil brezel ar Voered]] (1899-1902). Kanada e voe ar vro gentañ o tibab an arm en ur mod ofisiel, gant un nebeud kemmoù, e 1914 (stumm 1895/14). E servij e voe betek donedigezh ar mindrailherezioù [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] e-kreiz ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]]. Servijout a reas e [[Brezel diabarzh Spagn|brezel Spagn]] war an talbenn, hag en un nebeud broioù en Eil Brezel-bed, evel arm pourveziet da strolladoù an adreñv peurliesañ<ref name=":0" /><ref name=":1" />.<gallery>
Restr:M1895 diagram.jpg|Tres hag a ziskouez loc'henn an tennata a-raok an tenn (a-us) ha dibleget dindan ar c'hanol (en traoñ).
Restr:USS Algonquin (1898-1946).jpg|An USS ''Algonquin'' (1898-1946) er [[Brooklyn Navy Yard]] ([[New York]]) e 1898, gant ur vindrailherez M1895 savet war ar pont a-dreñv.
Restr:Sergeant Davis with M1895 at Water Tank Hill.png|Ar serjant stadunanat John Davis (eus Gward Broadel Colorado) a-dreñv d'ur vindrailherez M1895 war Water Tank Hill, e-tal teltennoù an harzlabourerien e [[Ludlow (Colorado)|Ludlow]] ([[Colorado]]), e-pad [[Brezel Glaouvaez Colorado]] (1914).
Restr:Polish-soviet war 1920 Polish defences near Milosna, August.jpg|Soudarded polonat gant un M1895/14 e-kerzh emgann Varsovia (1920).
</gallery>
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Mindrailherezioù]]
[[Rummad:Armoù SUA]]
[[Rummad:Armoù Brezel Spagn]]
[[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]]
[[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]]
cjkwpehfawqxbp7siv2o56oij5rm5pe
Abelardo de la Espriella
0
180863
2198954
2198060
2026-08-31T17:09:58Z
Llydawr
145
2198954
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Abelardo Gabriel de la Espriella Otero''', ganet d'an 31 a viz Gouere 1978, a zo un alvokad, un den a afer hag ur politikour [[kolombian]]. Prezidant ar vro-se eo abaoe 2026. Bez' eo krouer ha penn ar strollad [[Difennerien ar Vammvro (Kolombia)|Difennerien ar Vammvro]] ([[spagnoleg]]: ''Defensores de la Patria''), savet e 2024.
Ganet e voe e [[Bogotá]] ha desavet e [[Montería]], e [[Córdoba (Colombia)|departamant Córdoba]], e studi en deus graet e peder skol-veur, ha tapet e ziplom e 2012. Dont a reas da vezañ alvokad, brudet o tifenn [[damsoudard]]ed, [[narkotrafikerezh|narkotrafikerien]] ha goude politikourien, en o zouez tud tamallet da gaout liammoù gant strolladoù damsoudarded eus an tu-dehoù. E 2005 e tiazezas ar ''Foundation for Peace Initiatives'' (FIPAZ) hag a yae a-du evit aozañ ur referendom da verzañ an dazbroañ e Kolombia, hag a aozas foromoù gant komanderien Nerzhioù Emzifenn Unanet Kolombia (''Autodefensas Unidas de Colombia'' pe AUC).
Difenn a ra de la Espriella ar gwir da zougen armoù, da vont kuit eus aozadurioù etrebroadel evel ar [[Broadoù Unanet]] ha [[Lez-varn Etre-Amerikan Gwirioù Mab-den]], politikerezhioù ekonomikel doare "lez-ober", ha paouez gant an argerzh a beoc'h gant ar strolladoù armet. War an dachenn etrebroadel en deus embannet e felle dezhañ bezañ tostoc'h da c'houarnamant stadunanat ar prezidant [[Donald Trump]] hag adsevel an darempredoù diplomatek etre Kolombia hag [[Israel]].
E kentañ tro dilennadeg ar prezidant d'an 31 a viz Mae 2026 e tapas de la Espriella 43,74% eus ar mouezhioù. Trec'h e voe war ar senedour eus an tu-kleiz [[Iván Cepeda]] en eil tro gant 49,66% eus ar mouezhioù evitañ ha 48,70% evit Cepeda, un disoc'h tost-tre eta. Gant 12,9 milion a vouezhioù war e anv e teuas da vezañ an danvez prezidant gant ar muiañ a votoù e istor ar vro avat.
{{ALC'HWEZDIBAB:Espriella, Abelardo de la}}
[[Rummad:Politikourien Kolombia]]
[[Rummad:Prezidanted Kolombia]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1978]]
7oabzf3lq395147yz6xjw4af9es08x8
Ludlow (Colorado)
0
180864
2198955
2197814
2026-08-31T17:11:37Z
Llydawr
145
2198955
wikitext
text/x-wiki
{{Danvez pennad}}
[[Restr:Ludlow, Colorado.jpg|thumb|Ludlow e 2013.]]
'''Ludlow''' zo ur gêr dasmant e [[Kontelezh Las Animas (Colorado)|kontelezh Las Animas]], e su [[Colorado]] ([[Stadoù-Unanet Amerika]]). Eno e c'hoarvezas e miz Ebrel 1914 [[lazhadeg Ludlow]], ma varvas 20 den, en o zouez ar sindikalour [[Louis Tikas]]. An tamm feulsañ eus [[Brezel Glaouvez Colorado]] e voe<ref>{{En}} Mike McPhee, ''[https://www.denverpost.com/2009/06/27/mining-strike-site-in-ludlow-gets-feds-nod/ Mining strike site in Ludlow gets feds’ nod]'', The Denver Post, 27/06/2009 (lennet d'an 12/08/2026)</ref>.
<gallery>
Restr:Colorado & Southern station in Ludlow, Colorado, 1913.jpg|Milisourien e-kichen ti-gar Ludlow e 1913, e deroù Brezel Glaouvez Colorado.
Restr:Armed Strikers at Ludlow, Colorado, c. 1914.png|Harzlabourerien armet e kolonienn teltennoù Ludlow (1914).
</gallery>
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù Colorado]]
[[Rummad:Kêrioù tasmant]]
a1ps2c3cpgkmrpj65y89u5w2l5m43as
2198976
2198955
2026-08-31T19:00:50Z
Kestenn
14086
2198976
wikitext
text/x-wiki
{{Danvez pennad}}
[[Restr:Ludlow, Colorado.jpg|thumb|Ludlow e 2013.]]
'''Ludlow''' zo ur gêr dasmant e [[Kontelezh Las Animas (Colorado)|kontelezh Las Animas]], e su [[Colorado]] ([[Stadoù-Unanet Amerika]]). Eno e c'hoarvezas e miz Ebrel 1914 [[lazhadeg Ludlow]], ma varvas 20 den, en o zouez ar sindikalour [[Louis Tikas]]. An tamm feulsañ eus [[Brezel Glaouvaez Colorado]] e voe<ref>{{En}} Mike McPhee, ''[https://www.denverpost.com/2009/06/27/mining-strike-site-in-ludlow-gets-feds-nod/ Mining strike site in Ludlow gets feds’ nod]'', The Denver Post, 27/06/2009 (lennet d'an 12/08/2026)</ref>.
<gallery>
Restr:Colorado & Southern station in Ludlow, Colorado, 1913.jpg|Milisourien e-kichen ti-gar Ludlow e 1913, e deroù Brezel Glaouvaez Colorado.
Restr:Armed Strikers at Ludlow, Colorado, c. 1914.png|Harzlabourerien armet e kolonienn teltennoù Ludlow (1914).
</gallery>
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù Colorado]]
[[Rummad:Kêrioù tasmant]]
3e4uhw6est9goqgda3fgudn4iwvv9f6
George Monck
0
180867
2198956
2197852
2026-08-31T17:22:47Z
Llydawr
145
2198956
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''George Monck, kentañ dug Albemarle''', ganet d'ar [[6 a viz Kerzu]] [[1608]] hag aet da Anaon d'an [[3 a viz Genver]] [[1670]], a oa ur soudard a-vicher a orin eus [[Devon]] hag a oa bet o stourm a bep tu e-kerzh [[Brezelioù an Teir Rouantelezh]]. Un ezel a gentañ renk eus ar [[Commonwealth eus Bro-Saoz|C'hommonwealth]] e voe, ha pouezus e voe e harp evit lakaat [[Charlez II (Bro-Saoz)|Charlez II]]. da sevel war an tron e 1660.
{{DEFAULTSORT:Monck, George}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1608]]
[[Rummad:Marvioù 1670]]
[[Rummad:Soudarded Bro-Saoz]]
[[Rummad:Tud eus Devon]]
[[Rummad:Duged Albemarle]]
[[Rummad:Urzh an Arigell]]
mt57gsgtr3u949zv59h8usw69xr11aa
Pierre Taupin
0
180869
2199018
2198833
2026-09-01T10:38:59Z
Llydawr
145
2199018
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Pierre Taupin''', ganet d’an 31 viz Meurzh [[1753]] en Omméel ([[Gouffern en Auge|Gouffern-en-Auge]] hiziv), ha marvet d’an 10 a viz C'hwevrer [[1800]] e [[Treglañviz]], a oa un Tregeriad hag a voe mevel gant an aotrou'n eskob [[Augustin-René-Louis Le Mintier de Saint-André|Augustin Le Mintier]] hag a voe kondaonet d'ar galeoù e [[Cayenne]] evit bezañ lazhet prezidant lez-varn Lannuon [[Charles Le Roux-Cheffdubois]] da veñjiñ e wreg [[Ursule Thierrier]], konndaonet d’ar marv gant al lez-varn-se. E-doug an [[Chouanerezh|Trede Chouanerezh]] e voe e penn ur bagad Chouaned e [[Bro-Dreger]] hag e kollas e vuhez en emgann.
<gallery mode="packed" heights="150px">Plaque commémorant l'éxecution d'Ursule Taupin sur la place du Martray.jpg|Plakenn e koun Ursule Thierrier-Taupin e Landreger</gallery>
== Buhez ==
[[Mestr-a-di]] [[eskob]] [[Eskopti Treger|Treger]] e oa Pierre Taupin pa erruas an [[Dispac'h Gall]]. Dimezet e oa ha 5 krouadur a oa bet ganet gant e wreg, (Marie) Ursule Thierrier ; hounnezh a zalc’he ur stal [[likor]]ioù war plasenn iliz-veur [[Landreger]].<br>
Pa voe kaoz da lakaat ar veleien da vezañ keodediz ordinal e tivizas an eskob, [[Augustin René Louis Le Mintier]] mont da repuiñ da [[Jerzenez]] e miz C’hwevrer [[1791]] hag e c'houlennas digant Pierre Taupin mont asambles gantañ.<br>
Tri bloaz goude e voe flatret Ursule Thierrier evit bezañ roet bod en he zi da zaou [[beleg didou|veleg didou]], ar pezh a lakaas anezhi da vezañ kondaonet d'ar marv, ken e voe dibennet dirak he zi d’ar 4 a viz Mae [[1794]]. Ha dibourvezez e oa-hi hag he bugale, pa oa bet seziset holl vadoù ar familh en abeg ma oa divroet an tad.
D’an 30 a viz Mae [[1796]], pa voe kavet korf-marv prezidant [[lez-varn an Dispa'’h]], Charles Le Roux-Chef-du-Bois, goude bezañ bet kontellet en e wele, e soñjas an holl diouzhtu e oa distroet Pierre Taupin d’ar vro, ha lazhet barner e wreg gantañ. Harzet e Landreger un nebeud sizhunvezioù goude, e voe kondaonet e [[Sant-Brieg]] d’an 22 a viz Kerzu [[1797]] d'ar [[galeoù]] e [[Gwiana c'hall]]<ref>Hervez danevell Georges Lenôtre e veajas war ul lestr dreistkarget gant tost daou-c'hant a veleien hag a voe taget gant ar Saozon.</ref>. Kavout a reas ur [[kanod|c’hanod]] evit achapiñ diouzh galeoù [[Sinnamary]] asambles gant 12 den, ha goude bezañ bet graet [[peñse]] e voent degemeret gant [[Amerindianed Gwiana c'hall|Amerindianed]] e-kreiz ar c’hoadeier. Ac’hann ez eas da [[Londrez]], oc'h erruout eno d'an 9 a viz Gwengolo 1799, hag e teuas a-benn da vont da Landreger en-dro.
E diwezh ar bloavezh [[1799]] e adkrogas emsavadeg ar Chouanted e Treger ha ken bras a oa bet brud e dorfed enep an aotrounezhioù ma voe goulennet digantañ mont e penn Chouanted ar bastell-vro. Berr e voe an emsavadeg, pa voe graet emglev gant ar [[Koñsuliezh|C'hoñsul kentañ]] [[Napoleon Bonaparte]] ha Jorj Kadoudal, evit lakaat harz d'an emgannoù, ha sinaet ar peoc'h gant Kadoudal e kastell Beauregard d'an 13 a viz C'hwevrer 1799.<br>
Tri devezh a-raok ez eas Taupin d'an emgann e-enep ur bagad soudarded republikan, e penn ur batailhon, tre-kichen ar [[Menez Bre]], e Treglañviz. Trec'h e voe ar Chouanted, met lazhet e voe Pierre Taupin.
== Heuliadoù da walleurioù an d-Taupined==
Fiziet e voe e tud estren ar pemp bugel a voe ganet da Ursule Thierrier ha Pierre Taupin war urzh ar Justis. Unan anezho, ar pevare, Yves-Louis Taupin e anv, a gredas dispenn roudoù e dad, pa gemeras perzh er [[Chouanerezh bihan]] (ar Pevare Chouanerezh) da vare ar [[Kant Devezh|C'hant Devezh]], e 1815. Drouklazhañ a reas maer [[Peurid-ar-Roc'h]] (bremañ e [[Roc'h-ar-Yeodi]]), Yann-Loeiz ar C'haer, hag evel e dad ez eas da Jerzenez d'an harlu. E 1821 e teuas da Vreizh en-dro.<br>
An eñvor eus kondaonidigezh kriz Ursule Thierrier-Taupin a chomas e-barzh kêr Landreger e-pad pell. Menegiñ a ra [[Ernest Renan]] an dra-se e-barzh e «Souvenirs d'enfance et de jeunesse».
<gallery mode="packed" heights="150px">Pédernec. Chapelle Saint Hervé.jpg|Chapel Sant-Herve war ar Menez-Bre</gallery>
== Levrlennadur ==
* [[Georges Lenôtre]], ‘’Bleus, Blancs, Rouges’’, 1912.
* Hervé Pommeret, « La Troisième Chouannerie ». E-barzh ''Mémoires de la Société d’Émulation des Côtes du Nord'', 1955.
* Nicolas de Beauregard et Sareph, ''Danevell-Destins trégorrois'', Coop Breizh, 2018. {{ISBN|9782843468421}}
* Alain Tanguy, « Pierre Taupin ou la vengeance d’un Breton éploré ». E-barzh ''Le Télégramme'', 12 Gouere 2026.
== Pennadoù nes ==
* [[Eskopti Treger]]
* [[Trede Chouanerezh]]
* [[Ursule Thierrier]]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Taupin, Pierre}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1753]]
[[Rummad:Marvioù 1800]]
[[Rummad:Trede Chouanerezh]]
7jy3bt0gqsj3daa1jgq040exrk14rgb
2199019
2199018
2026-09-01T10:46:27Z
Llydawr
145
/* Levrlennadur */
2199019
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Pierre Taupin''', ganet d’an 31 viz Meurzh [[1753]] en Omméel ([[Gouffern en Auge|Gouffern-en-Auge]] hiziv), ha marvet d’an 10 a viz C'hwevrer [[1800]] e [[Treglañviz]], a oa un Tregeriad hag a voe mevel gant an aotrou'n eskob [[Augustin-René-Louis Le Mintier de Saint-André|Augustin Le Mintier]] hag a voe kondaonet d'ar galeoù e [[Cayenne]] evit bezañ lazhet prezidant lez-varn Lannuon [[Charles Le Roux-Cheffdubois]] da veñjiñ e wreg [[Ursule Thierrier]], konndaonet d’ar marv gant al lez-varn-se. E-doug an [[Chouanerezh|Trede Chouanerezh]] e voe e penn ur bagad Chouaned e [[Bro-Dreger]] hag e kollas e vuhez en emgann.
<gallery mode="packed" heights="150px">Plaque commémorant l'éxecution d'Ursule Taupin sur la place du Martray.jpg|Plakenn e koun Ursule Thierrier-Taupin e Landreger</gallery>
== Buhez ==
[[Mestr-a-di]] [[eskob]] [[Eskopti Treger|Treger]] e oa Pierre Taupin pa erruas an [[Dispac'h Gall]]. Dimezet e oa ha 5 krouadur a oa bet ganet gant e wreg, (Marie) Ursule Thierrier ; hounnezh a zalc’he ur stal [[likor]]ioù war plasenn iliz-veur [[Landreger]].<br>
Pa voe kaoz da lakaat ar veleien da vezañ keodediz ordinal e tivizas an eskob, [[Augustin René Louis Le Mintier]] mont da repuiñ da [[Jerzenez]] e miz C’hwevrer [[1791]] hag e c'houlennas digant Pierre Taupin mont asambles gantañ.<br>
Tri bloaz goude e voe flatret Ursule Thierrier evit bezañ roet bod en he zi da zaou [[beleg didou|veleg didou]], ar pezh a lakaas anezhi da vezañ kondaonet d'ar marv, ken e voe dibennet dirak he zi d’ar 4 a viz Mae [[1794]]. Ha dibourvezez e oa-hi hag he bugale, pa oa bet seziset holl vadoù ar familh en abeg ma oa divroet an tad.
D’an 30 a viz Mae [[1796]], pa voe kavet korf-marv prezidant [[lez-varn an Dispa'’h]], Charles Le Roux-Chef-du-Bois, goude bezañ bet kontellet en e wele, e soñjas an holl diouzhtu e oa distroet Pierre Taupin d’ar vro, ha lazhet barner e wreg gantañ. Harzet e Landreger un nebeud sizhunvezioù goude, e voe kondaonet e [[Sant-Brieg]] d’an 22 a viz Kerzu [[1797]] d'ar [[galeoù]] e [[Gwiana c'hall]]<ref>Hervez danevell Georges Lenôtre e veajas war ul lestr dreistkarget gant tost daou-c'hant a veleien hag a voe taget gant ar Saozon.</ref>. Kavout a reas ur [[kanod|c’hanod]] evit achapiñ diouzh galeoù [[Sinnamary]] asambles gant 12 den, ha goude bezañ bet graet [[peñse]] e voent degemeret gant [[Amerindianed Gwiana c'hall|Amerindianed]] e-kreiz ar c’hoadeier. Ac’hann ez eas da [[Londrez]], oc'h erruout eno d'an 9 a viz Gwengolo 1799, hag e teuas a-benn da vont da Landreger en-dro.
E diwezh ar bloavezh [[1799]] e adkrogas emsavadeg ar Chouanted e Treger ha ken bras a oa bet brud e dorfed enep an aotrounezhioù ma voe goulennet digantañ mont e penn Chouanted ar bastell-vro. Berr e voe an emsavadeg, pa voe graet emglev gant ar [[Koñsuliezh|C'hoñsul kentañ]] [[Napoleon Bonaparte]] ha Jorj Kadoudal, evit lakaat harz d'an emgannoù, ha sinaet ar peoc'h gant Kadoudal e kastell Beauregard d'an 13 a viz C'hwevrer 1799.<br>
Tri devezh a-raok ez eas Taupin d'an emgann e-enep ur bagad soudarded republikan, e penn ur batailhon, tre-kichen ar [[Menez Bre]], e Treglañviz. Trec'h e voe ar Chouanted, met lazhet e voe Pierre Taupin.
== Heuliadoù da walleurioù an d-Taupined==
Fiziet e voe e tud estren ar pemp bugel a voe ganet da Ursule Thierrier ha Pierre Taupin war urzh ar Justis. Unan anezho, ar pevare, Yves-Louis Taupin e anv, a gredas dispenn roudoù e dad, pa gemeras perzh er [[Chouanerezh bihan]] (ar Pevare Chouanerezh) da vare ar [[Kant Devezh|C'hant Devezh]], e 1815. Drouklazhañ a reas maer [[Peurid-ar-Roc'h]] (bremañ e [[Roc'h-ar-Yeodi]]), Yann-Loeiz ar C'haer, hag evel e dad ez eas da Jerzenez d'an harlu. E 1821 e teuas da Vreizh en-dro.<br>
An eñvor eus kondaonidigezh kriz Ursule Thierrier-Taupin a chomas e-barzh kêr Landreger e-pad pell. Menegiñ a ra [[Ernest Renan]] an dra-se e-barzh e «Souvenirs d'enfance et de jeunesse».
<gallery mode="packed" heights="150px">Pédernec. Chapelle Saint Hervé.jpg|Chapel Sant-Herve war ar Menez-Bre</gallery>
== Levrlennadur ==
* [[Georges Lenotre]], ''Bleus, Blancs, Rouges'', 1912.
* [[Georges Lenotre]], ''Taupin'', [https://www.biblisem.net/narratio/lenotaup.htm#note23].
* Hervé Pommeret, « La Troisième Chouannerie ». E-barzh ''Mémoires de la Société d’Émulation des Côtes du Nord'', 1955.
* Nicolas de Beauregard et Sareph, ''Danevell-Destins trégorrois'', Coop Breizh, 2018. {{ISBN|9782843468421}}
* Alain Tanguy, « Pierre Taupin ou la vengeance d’un Breton éploré ». E-barzh ''Le Télégramme'', 12 Gouere 2026.
== Pennadoù nes ==
* [[Eskopti Treger]]
* [[Trede Chouanerezh]]
* [[Ursule Thierrier]]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Taupin, Pierre}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1753]]
[[Rummad:Marvioù 1800]]
[[Rummad:Trede Chouanerezh]]
1fyf27b7ucvtl43iz2dnufb4b53xnq6
2199020
2199019
2026-09-01T10:48:21Z
Llydawr
145
/* Levrlennadur */
2199020
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Pierre Taupin''', ganet d’an 31 viz Meurzh [[1753]] en Omméel ([[Gouffern en Auge|Gouffern-en-Auge]] hiziv), ha marvet d’an 10 a viz C'hwevrer [[1800]] e [[Treglañviz]], a oa un Tregeriad hag a voe mevel gant an aotrou'n eskob [[Augustin-René-Louis Le Mintier de Saint-André|Augustin Le Mintier]] hag a voe kondaonet d'ar galeoù e [[Cayenne]] evit bezañ lazhet prezidant lez-varn Lannuon [[Charles Le Roux-Cheffdubois]] da veñjiñ e wreg [[Ursule Thierrier]], konndaonet d’ar marv gant al lez-varn-se. E-doug an [[Chouanerezh|Trede Chouanerezh]] e voe e penn ur bagad Chouaned e [[Bro-Dreger]] hag e kollas e vuhez en emgann.
<gallery mode="packed" heights="150px">Plaque commémorant l'éxecution d'Ursule Taupin sur la place du Martray.jpg|Plakenn e koun Ursule Thierrier-Taupin e Landreger</gallery>
== Buhez ==
[[Mestr-a-di]] [[eskob]] [[Eskopti Treger|Treger]] e oa Pierre Taupin pa erruas an [[Dispac'h Gall]]. Dimezet e oa ha 5 krouadur a oa bet ganet gant e wreg, (Marie) Ursule Thierrier ; hounnezh a zalc’he ur stal [[likor]]ioù war plasenn iliz-veur [[Landreger]].<br>
Pa voe kaoz da lakaat ar veleien da vezañ keodediz ordinal e tivizas an eskob, [[Augustin René Louis Le Mintier]] mont da repuiñ da [[Jerzenez]] e miz C’hwevrer [[1791]] hag e c'houlennas digant Pierre Taupin mont asambles gantañ.<br>
Tri bloaz goude e voe flatret Ursule Thierrier evit bezañ roet bod en he zi da zaou [[beleg didou|veleg didou]], ar pezh a lakaas anezhi da vezañ kondaonet d'ar marv, ken e voe dibennet dirak he zi d’ar 4 a viz Mae [[1794]]. Ha dibourvezez e oa-hi hag he bugale, pa oa bet seziset holl vadoù ar familh en abeg ma oa divroet an tad.
D’an 30 a viz Mae [[1796]], pa voe kavet korf-marv prezidant [[lez-varn an Dispa'’h]], Charles Le Roux-Chef-du-Bois, goude bezañ bet kontellet en e wele, e soñjas an holl diouzhtu e oa distroet Pierre Taupin d’ar vro, ha lazhet barner e wreg gantañ. Harzet e Landreger un nebeud sizhunvezioù goude, e voe kondaonet e [[Sant-Brieg]] d’an 22 a viz Kerzu [[1797]] d'ar [[galeoù]] e [[Gwiana c'hall]]<ref>Hervez danevell Georges Lenôtre e veajas war ul lestr dreistkarget gant tost daou-c'hant a veleien hag a voe taget gant ar Saozon.</ref>. Kavout a reas ur [[kanod|c’hanod]] evit achapiñ diouzh galeoù [[Sinnamary]] asambles gant 12 den, ha goude bezañ bet graet [[peñse]] e voent degemeret gant [[Amerindianed Gwiana c'hall|Amerindianed]] e-kreiz ar c’hoadeier. Ac’hann ez eas da [[Londrez]], oc'h erruout eno d'an 9 a viz Gwengolo 1799, hag e teuas a-benn da vont da Landreger en-dro.
E diwezh ar bloavezh [[1799]] e adkrogas emsavadeg ar Chouanted e Treger ha ken bras a oa bet brud e dorfed enep an aotrounezhioù ma voe goulennet digantañ mont e penn Chouanted ar bastell-vro. Berr e voe an emsavadeg, pa voe graet emglev gant ar [[Koñsuliezh|C'hoñsul kentañ]] [[Napoleon Bonaparte]] ha Jorj Kadoudal, evit lakaat harz d'an emgannoù, ha sinaet ar peoc'h gant Kadoudal e kastell Beauregard d'an 13 a viz C'hwevrer 1799.<br>
Tri devezh a-raok ez eas Taupin d'an emgann e-enep ur bagad soudarded republikan, e penn ur batailhon, tre-kichen ar [[Menez Bre]], e Treglañviz. Trec'h e voe ar Chouanted, met lazhet e voe Pierre Taupin.
== Heuliadoù da walleurioù an d-Taupined==
Fiziet e voe e tud estren ar pemp bugel a voe ganet da Ursule Thierrier ha Pierre Taupin war urzh ar Justis. Unan anezho, ar pevare, Yves-Louis Taupin e anv, a gredas dispenn roudoù e dad, pa gemeras perzh er [[Chouanerezh bihan]] (ar Pevare Chouanerezh) da vare ar [[Kant Devezh|C'hant Devezh]], e 1815. Drouklazhañ a reas maer [[Peurid-ar-Roc'h]] (bremañ e [[Roc'h-ar-Yeodi]]), Yann-Loeiz ar C'haer, hag evel e dad ez eas da Jerzenez d'an harlu. E 1821 e teuas da Vreizh en-dro.<br>
An eñvor eus kondaonidigezh kriz Ursule Thierrier-Taupin a chomas e-barzh kêr Landreger e-pad pell. Menegiñ a ra [[Ernest Renan]] an dra-se e-barzh e «Souvenirs d'enfance et de jeunesse».
<gallery mode="packed" heights="150px">Pédernec. Chapelle Saint Hervé.jpg|Chapel Sant-Herve war ar Menez-Bre</gallery>
== Levrlennadur ==
* [[Georges Lenotre]], ''Bleus, Blancs, Rouges'', 1912.
* [[Georges Lenotre]], ''Taupin'', [https://www.biblisem.net/narratio/lenotaup.htm].
* Hervé Pommeret, « La Troisième Chouannerie ». E-barzh ''Mémoires de la Société d’Émulation des Côtes du Nord'', 1955.
* Nicolas de Beauregard et Sareph, ''Danevell-Destins trégorrois'', Coop Breizh, 2018. {{ISBN|9782843468421}}
* Alain Tanguy, « Pierre Taupin ou la vengeance d’un Breton éploré ». E-barzh ''Le Télégramme'', 12 Gouere 2026.
== Pennadoù nes ==
* [[Eskopti Treger]]
* [[Trede Chouanerezh]]
* [[Ursule Thierrier]]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Taupin, Pierre}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1753]]
[[Rummad:Marvioù 1800]]
[[Rummad:Trede Chouanerezh]]
s3ras875ecdftf7d3ha6494lg0qjc82
Kenji Hatanaka
0
180870
2199021
2197866
2026-09-01T10:50:44Z
Llydawr
145
2199021
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Ar [[major]] {{nihongo|'''Kenji Hatanaka'''|畑中 健二|Hatanaka Kenji}}, ganet d'an [[28 a viz Meurzh]] [[1912]] hag aet da Anaon d'ar [[15 a viz Eost]] [[1945]], a oa un ofiser japanat hag unan eus pennoù an irienn anvet [[gwallzarvoud Kyūjō]], pa oa bet klasket seveniñ un [[taol-stad]] er [[Kokyo|palez impalaerel]] evit ma ne vije ket tu d'an impalaer [[Hirohito]] da embann [[Gyokuon-hoso|kemenadenn kodianidigezh Japan]] hag a baoueze gant an [[Eil Brezel-bed]]<ref name=Hoyt409>Hoyt, 1986, pp. 409</ref>.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Hatanaka, Kenji}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1912]]
[[Rummad:Marvioù 1945]]
[[Rummad:Ofiserien Japan]]
[[Rummad:Tud emlazhet]]
[[Rummad:Broadelourien Japan]]
rjedlaz8y8t3xtghhmeqkw36ox30akq
Infinity (c'hoari delwennoùigoù)
0
180871
2199022
2197872
2026-09-01T10:51:43Z
Llydawr
145
2199022
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''Infinity the game''''' (anvet '''''Infinity: A Skirmish Game''''' ivez) zo ur [[C'hoari brezel gant delwennoùigoù|c'hoari gant delwennoùigoù]] 28 [[metr|mm]] o ment graet e [[houarn]] peurliesañ. An hollved a zo unan [[skiant-faltazi milourel]] awenet gant ar [[Manga (bannoù-treset)|mangaoù]].<br>
Gutier Lusquiños Rodríguez, Alberto Abal, Fernando Liste ha Carlos Torres eo krouerien ar c'hoari, a zo embannet gant [[Corvus Belli]], diazezet e [[Vigo]] e [[Galiza]].
== Embannadurioù ==
* ''Infinity: A Skirmish Game'' 1st Edition – 2005
* ''Infinity: Human Sphere'' 2009
* ''Infinity: A Skirmish Game'' 2nd Edition – 2012
* ''Infinity: Campaign Paradiso''– 2012
* ''Infinity Artbook One'' - 2013
* ''Infinity: N3'' 3rd Edition – 2014
* ''Infinity: Human Sphere N3 '' 2nd Edition – 2016
* ''Infinity: Uprising '' 1st Edition – 2018
* ''Infinity'' 4th Edition – 2023
* ''Infinity '' 5th Edition – 2026 (reolennoù eeunaet)
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://infinityuniverse.com/ Lec'hienn ofisiel]
[[Rummad:C'hoarioù taol]]
[[Rummad:C'hoarioù brezel gant delwennoùigoù]]
[[Rummad:Skiant-fantazi]]
5hn8v8ijfy8mj76s2rr4y7ja9kkidvr
Amou Haji
0
180872
2199023
2197897
2026-09-01T10:59:45Z
Llydawr
145
2199023
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Amou Haji''' ([[farsi]] عمو حاجى, Eontr [[Hajji]]), ganet d'an [[20 a viz Eost]] [[1928]] hag aet da Anaon d'an [[23 a viz Here]] [[2022]], lesanvet "'''den lousañ ar bed'''", a oa un [[penitiour|ermit]] eus [[Iran]] hag a voe brudet evit bezañ chomet hep en em walc'hiñ e-pad 60 vloaz.
== Marv ==
En desped da vezañ bevet ken pell en un doare ken lous ha bezañ butuner, tizhet en doa an oad a 94 vloaz. Marvet eo un nebeud mizioù goude m'en dije bet kemeret ur strinkadenn, tuet ma oa bet gant annezidi ur gêriadenn nepell diouzh al lec'h ma veve.
==Liamm diavaez==
* [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-63389045#google_vignette BBC, * 25/10/2022]
{{DEFAULTSORT:Haji, Amou}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1928]]
[[Rummad:Marvioù 2022]]
[[Rummad:Tud Iran]]
cx3g44y6wc4fsk9jwifegcna5ut1n9s
Jennifer Shahade
0
180873
2199024
2197904
2026-09-01T11:01:05Z
Llydawr
145
2199024
wikitext
text/x-wiki
[[Restr :JenShahade0201_063.jpg|right|140px]]
'''Jennifer Shahade''' ([[Philadelphia]], [[SUA]], 31 a viz Kerzu 1980) a zo ur c'hoarierez echedoù ha poker stadunanat.</br>
Mestrez-veur Etreboadel (WGM) e oa abaoe 2005<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2011905 He fichenn FIDE]</ref>.</br>2 322 edo he renk Elo ''Standard'' e miz Gouhere 2026 ha 2 294 he renk ''Luc'hedenn''{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2011905 He fichenn FIDE].</br>2 366 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Ebrel 2003.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)]] ====
Trec'h e voe div wezh, e 2001-2002 hag e 2004.
{{EloChart|Q2011905}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liamm diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2011905 He fichenn FIDE]
{{DEFAULTSORT:Shahade, Jennifer}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1980]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]
53hysxnh66k5k1mblqt1iy2jmiy5z32
Saig Jestin
0
180875
2199026
2198058
2026-09-01T11:10:55Z
Llydawr
145
2199026
wikitext
text/x-wiki
:''Arabat kemmeskañ an den-mañ gant [[Fañch Jestin]], kazetenner.''
'''Saig Jestin''', ganet d'ar 16 a viz Ebrel 1950 e [[Ar Vourc'h-Wenn|Bourc'h-Wenn]], zo unan eus difennerien an endro hag ar [[sevenadur]] breizhek e [[Penn-ar-Bed]] hag en [[Aodoù-an-Arvor]]. Roet eo bet dezhañ [[Kolier an Erminig]] gant [[Skol-Uhel ar Vro]] e [[2024]], evit e labour war ar sevel kleuzioù<ref>{{fr}} [https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/plabennec-saig-jestin-une-vie-au-service-de-lenvironnement-et-de-langue-bretonne-b6358b10-afc8-11ef-8992-707451e15361 ''Plabennec. Saïg Jestin, une vie au service de l'environnement et de la langue bretonne''], Ouest-France, 05/12/2024.</ref>{{,}}<ref>{{fr}} [https://actu.fr/bretagne/argentre-du-plessis_35006/prix-nobel-de-la-bretagne-voici-les-noms-de-ceux-qui-seront-distingues_61637345.html ''Prix Nobel de la Bretagne : voici les noms de ceux qui seront distingués, Maxime Tuberville''], actu.fr, 23/09/2024.</ref>{{,}}<ref>{{fr}} [https://abp.bzh/les-colliers-de-l-hermine-2024-70813 ''Les colliers de l'Hermine 2024, Philippe Argouarch''], Agence Bretagne Presse, 19/09/2024.</ref>{{,}}<ref>{{fr}} [https://www.youtube.com/watch?v=g-WAXhz-3-s ''Hermines 2024. Saig Jestin, Plus de 50 ans au chevet des talus''], André le Moustarder, Institut culturel de Bretagne , 2024.</ref>{{,}}<ref>{{fr}} [https://www.ouest-france.fr/bretagne/comme-irene-frachon-qui-sont-les-nouveaux-hermines-cette-legion-dhonneur-bretonne-eb46975a-8330-11ef-91d9-7f562215fe95 ''Comme Irène Frachon, qui sont les nouveaux « herminés », cette Légion d’honneur bretonne ?''], Laura Daniel, Ouest-France, 05/10/2024</ref>{{,}}<ref>{{fr}} [https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/la-roche-jaudy-lancien-maire-de-pouldouran-distingue-du-collier-de-lhermine-6679856.php ''La Roche-Jaudy : l’ancien maire de Pouldouran distingué du Collier de l’Hermine''], Le Télégramme, 10/10/2014.</ref>. Kelenner war ar [[matematik]] e oa<ref>{{fr}} [https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 ''Il a rallié Compostelle depuis Beauport en 45 jours de marche''], Ouest-France, 28/08/2014.</ref> e lise al labour-douar [[Peurid-ar-Roc'h]] etre [[1978]] ha [[2010]]<ref>{{fr}} [https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/un-salon-du-livre-et-du-patrimoine-local-dimanche-a-plabennec-avec-une-conference-sur-les-talus-par-saig-jestin-6785879.php ''Un salon du livre et du patrimoine local dimanche à Plabennec, avec une conférence sur les talus par Saïg Jestin''], Le Télégramme, 26/03/2025.</ref> ha maer distrollad e [[Pouldouran]] en Aodoù-an-Arvor adalek [[2003]] betek [[2013]]<ref>{{fr}} [https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/le-maire-fanch-jestin-laisse-la-place-un-jeune-1720050 ''Le maire Fanch Jestin « laisse la place à un jeune »''], Ouest-France, 15/11/2013.</ref>{{,}}<ref>{{fr}} [https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/spanart-des-talusspan-a-lecole-de-saig-jestin-2294560.php ''Art des talus. À l'école de Saïg Jestin''], Le Télégramme, 05/12/2014.</ref>.
== Difenn an endro ==
War-dro 1989 e oa bet roet lañs gant Saig Jestin d'ar sevel kleuzioù gant skolidi skol labour-douar Penn ar C’hoad e [[Peurid-ar-Roc'h]], e [[Treger]]. E 1994 e skrivas ur blaketenn e galleg hag e brezhoneg anvet "Skol ar c’hleuzioù"<ref>Saig Jestin, Skol ar c’hleuzioù - A l’école des talus, 1994, 33p, Embannet e-unan, Moullet : Cloître, Sant-Tonan</ref>.
Krouet e oa bet gant Saig Jestin e [[1997]] skol ar gevredigezh ''Skol ar C'hleuzioù''<ref>{{fr}} [https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/saig-jestin-ardent-defenseur-des-talus-452d0cce-0728-11f0-b7aa-47223c2ed711 ''Plabennec. Saïg Jestin, ardent défenseur des talus''], Ouest-France, 29/03/2025.</ref>, staliet diwezhatoc'h e maner Kermorus e [[Kastell-Paol]]<ref>{{fr}} [https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pol-de-leon-29250/au-manoir-de-kermorus-saig-fait-revivre-les-talus-3758553 ''Au manoir de Kermorus, Saïg fait revivre les talus''], Ouest-France, 10/10/2015.</ref>{{,}}<ref>{{br}} {{fr}} [https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/bali-breizh-e-plougernevelbali-breizh-plouguernevel-1877628.html ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus)''], teulfilm, 11’43, e brezhoneg istitlet e galleg, FR3 Bretagne, 26/09/2020.</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=KEOlfsXykrE An teulfilm war ''YouTube'']</ref>{{,}}<ref>{{fr}} [https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/valentin-fabre-a-l-ecole-des-talus-murs-au-manoir-de-kermorus-a-saint-pol-de-leon-4041933.php ''Valentin Fabre à l’école des talus murs au manoir de Kermorus, à Saint-Pol-de-Léon''], Le Télégramme, 26/01/2023.</ref>. Ar plant hag a sav war ar c'hleuzioù a zo prisius evit an endro. Sikour a reont da stourm ouzh an diskar-douar ha da wareziñ ar vevliesseurted<ref>{{fr}} [https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/skol-ar-c-hleuziou-partage-ses-connaissances-et-son-savoir-faire-6098908 ''Skol ar C’hleuzioù partage ses connaissances et son savoir-faire''], Ouest-France, 29/11/2018</ref>. Er c'hontrol d'ar c'hleuzioù e paouezont da red an dour ha strishont ar saotradur dre silañ<ref>{{br}} [https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/poltred-saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-94775ea6-a7ec-11ef-b5f5-e7aa8444a877 ''Poltred. Saig Jestin, medisin ar c’hleuzioù, Manon Deniau''], Ouest-France, 25/11/2024.</ref>. Er skol-se e vez desket sevel kleuzioù ha komz brezhoneg ivez gant ar stajidi. Abaoe 2010 emañ Saig Jestin kenberc’henn war maner Kermorus, etre ar {{XVvet kantved}} hag ar {{XVIvet kantved}}, a zo war nevesaat<ref>{{fr}} [https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/avec-le-patrimoine-il-y-a-toujours-a-faire-depuis-treize-ans-ce-breton-restaure-un-manoir-370f257e-edb6-11ed-94dc-2c4fc4099362 ''« Avec le patrimoine, il y a toujours à faire » : depuis treize ans, ce Breton restaure un manoir''], Ouest-France, 20/05/2023.</ref>.
Saig Jestin ha Skol ar C’hleuzioù a renevez ivez poulloù-eogañ, a zo poulloù ma vez miret an dour glav<ref>Hamon 2008.</ref> evit al [[lin]] hag ar [[kanab|c'hanab]], war "Hent ar stank Retting" e Treger, e [[Sant-Nikolaz-ar-Pelem]] e [[2016]], e [[Pleuveur-Gaoter]] e [[2021]], e [[Roc'h-ar-Yeodi]] e [[2022]]<ref>{{fr}} [https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/a-la-roche-jaudy-il-apprend-a-renover-des-routoirs-1672441.php ''À La Roche-Jaudy, il apprend à rénover des routoirs''], Le Télégramme, 01/12/2022.</ref> hag e Pleuver-Gaoter, [[Tredarzeg]], [[Pouldouran]] e [[2024]]<ref>{{fr}} [https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/tredarzec-22220/a-tredarzec-les-routoirs-sont-restaures-en-breton-6715551.php ''À Trédarzec, les routoirs sont restaurés en breton !''], Le Télégramme, 03/12/2024.</ref>{{,}}<ref>{{fr}} [https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/dans-le-tregor-21-routoirs-a-lin-et-toute-une-histoire-a-decouvrir-sur-un-circuit-pedestre-de-12-km-d093fb1a-2709-11ef-aaa0-71db3e55fd18 ''Dans le Trégor, 21 routoirs à lin et toute une histoire à découvrir sur un circuit pédestre de 12 km''], Ouest-France, 11/06/2024.</ref>.
== Yezh ha sevenadur Breizh ==
E [[1979]] en deus kroget Saig Jestin, asambles gant tud yaouank all eus <span title="Maison des Loisirs et de la Culture">MLC</span> [[Plabenneg]], da adkempenn [[:fr:Chapelle de Lok Maze |chapel Lok Maze]] en [[An Dreneg|Dreneg]]<ref>{{fr}} [https://www.peche.com/article/42735/ouverture-de-la-truite-trois-generations-de-pecheurs-au-bord-de-l-eau ''Retour de session / Ouverture de la truite, trois générations de pêcheurs au bord de l'eau''], Paul Duval, peche.com, 15/03/2023.</ref>. Adalek [[1986]] e voe prezidant kentañ ar gevredigezh ''Buhez ha Plijadur'' e Lok Maze, a gendalc'has gant an adkempenn hag an abadennoù. Goude bezañ bet adsavet e teuas ar chapel hag he bered da vezañ ul lec’h sevenadurel ma vez degemeret ennañ arvestoù [[arz ar c'hoariva|c’hoariva]] etre [[1980]] ha [[1985]], pezhioù-c’hoari gant [[Strollad ar Vro Bagan]]), sonerezh, dreist-holl e penn-kentañ ar Fest-Noz (gouelioù dañs hengounel Breizh), ha diskouezadegoù livadurioù ha kizelladurioù. Adalek [[1981]] e oa ar brezhoneg, ar sevenadur, an arzoù, an ekologiezh, al labour-douar perzhioù pennañ ar re a rae war-dro Lok Maze<ref>''Le mariage du breton et de l’écologie dans une petite chapelle'', Le Télégramme, 04 & 05/04/1981, p. 12.</ref>. E brezhoneg e vez lidet oferenn-bardon ar chapel.
== Levrlennadur ==
* {{fr}} Hamon, Thierry. ''Le statut juridique des routoirs en Bretagne de l’Ancien Régime au XIXe siècle – Du lin à la toile''. In : Martin, Jean ha Pellerin, Yvon (renerien). '' Du lin à la toile – La proto-industrie textile en Bretagne''. Rennes : Presses universitaires de Rennes, 2008 , [https://books.openedition.org/pur/5192 pp. 65-91] {{ISBN|978-2-7535-0560-5}}
== Notennoù ==
{{Daveoù|bannoù = 2}}
{{DEFAULTSORT:Jestin, Saig}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1950]]
[[Rummad:Urzh an Erminig]]
[[Rummad:Tud eus ar Vourc'h-Wenn]]
bchwv5ahty82240uozue1ey0x9i4dm5
Irina Levitina
0
180879
2198957
2198813
2026-08-31T17:23:00Z
Dakbzh
58931
/* Olimpiadoù ar Maouezi */
2198957
wikitext
text/x-wiki
[[Restr :Irina Levitina Saloniki 1984.jpg|right|140px| Irina Levitina e Thessaloniki e 1984.]]
''' Irina Solomonova Levitina''', e [[rusianeg]] : '''Ирина Соломоновна Левитина''' (8 a viz Even [[1954]] e [[Leningrad]], [[Republik Sokialour Kevreadel Soviedel Rusia|RSKS Rusia]], [[URSS]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[URSS|soviedat]] ha [[stadunanat]].<br>Mestrez-veur Etrebroadel (WGM) eo abaoe [[1976]], Mestrez-veur (WIM) e oa abaoe [[1972]]<ref name="FIDE">{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2005956 He fichenn FIDE]</ref>.<br>2 405 eo he renk Elo ''Standard'' diwezhañ <ref name="FIDE" />.<br>2 425 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gouhere [[1993]].
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad echedoù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel (maouezi)|Kampionad soviedat ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus meur a wezh, trec'h e voe peder gwezh<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20091028082847/http://www.geocities.com/SiliconValley/Lab/7378/who.htm ''Who’s Who In Chess'', Bill Wall]</ref>.
{| class="wikitable" |Bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Renk
|-
|1970||30||[[Bălți]]||9,5/19 (+ 6, = 7, 6)||10-12 rampo
|-
|1971||31||[[Sotchi]]||14/19 (+ 11, = 6, - 2)||1
|-
|1978||20||[[Mykolaiv]]||12,5/17 (+ 9, = 7, - 1)||1-2 rampo
|-
|1979||39||[[Tbilisi]]||12,5/17 (+ 9, = 7, - 1)||1
|-
|1980-1981||40||[[Almaty]]||12/15 (+ 9, = 6, - 0)||1/14
|-
|}
==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe teir gwezh : e 1991, rampo gant [[Esther Epstein]], e 1992 hag e 1993, rampo gant [[Elena Achmylovskaja]].
{| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù
|-
|Eost 1991||31||[[Highland Beach (Florida)|Highland Beach]]||7/9 (+ 5, = 4, - 0)||77,8 ||1-2 rampo/10||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1991.html 31st Women's US Chess Championship :: Highland Beach, FL 1991 - Olimp Base]</ref>.
|-
|Eost 1992||32||[[Waltham]]||8/9 (+ 7, = 2, - 0)||88,8||1/10||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1992.html 32nd Women's US Chess Championship :: Waltham, MA 1992]</ref>.
|-
|1993||33||[[Bloomington]]||8/9 (+ 6, = 2, - 1)||88,8||1-2 rampo/10||aour||
|-
|Gouhere 1994||34||[[Bloomington]]||7/9 (+ 6, = 2, - 1)||77,8||2-3 rampo/10||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1994.html 34th Women's US Chess Championship :: Bloomington, IN 1994 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== [[Kampionezed bedel echedoù|Kampionad bedel ar Maouezi]] ====
===== Prantad 1972 - 1975 =====
{| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Notennoù ha daveennoù
|-
|Here 1972||{{URSS}}, [[Togliatti]]||Tournamant takadel soviedat||11,5/19 (+ 9, = 5, - 5)||2-4 rampo/20||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-urs/ursw-1972.html 32nd Women's Soviet Chess Championship :: Togliatti 1972 - Olimp Base]</ref>.
|-
|Kerzu 1972||{{URSS}}, [[Moskov]]||Dirampoiñ takadel||1,5/4 (+ 0, = 3, - 1)||4||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-urs/ursw-1972playoff.html 32nd Women's Soviet Chess Championship play-off :: Moscow 1972 - Olimp Base]</ref>.
|-
|Here – Du 1973||{{Spagn}}, [[Cala Galdana]]||Tournamant etretakadel||13/19 (+ 9, = 8, - 2)||2-5 rampo/20||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1975-iz.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1972-1975 interzonal :: Cala Galdana 1973 - Olimp Base]</ref>.
|-
|Meurzh 1974||{{URSS}}, [[Kislovodsk]]||Dirampoiñ etretakadel||7/12 (+ 4, = 6, - 2)||2/4|| <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1975-izplayoff.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1972-1975 interzonal play-off :: Kislovodsk 1974 - Olimp Base]</ref>.
|-
|Mae 1974||{{URSS}}, [[Kislovodsk]]||Hanterc'hourfenn||6,5/12 (+ 4, = 5, - 3)||1/4||Trec'h e voe war [[Valentina Kozlovskaya]]<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1975-candsf.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1972-1975 Candidates' matches :: semifinals - Olimp Base]</ref>
|-
|C'hwevrer - Meurzh 1975||{{URSS}}, [[Moskov]]||Gourfenn||8/17 (+ 3, = 10, - 4)||1/2|| Trec'het e voe gant [[Nana Alexandria]]<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1975-candf.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1972-1975 Candidates' matches :: final :: Moscow 1975 - Olimp Base]</ref>
|-
|}
===== Prantad 1975 - 1978 =====
{| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Notennoù ha daveennoù
|-
|Even 1977||[[Republik Kevreadel Alamagn]], [[Dortmund]]||Kardgourfenn||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||2/2||Koll a reas a-enep da [[Alla Kushnir]]<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-candqf.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978 Candidates' matches :: quarterfinals - Olimp Base]</ref>
|-
|}
===== Prantad 1981 - 1984 =====
{| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Notennoù ha daveennoù
|-
|Gwengolo 1982||{{URSS}}, [[Tbilisi]]||Tournamant etretakadel||9,5/14 (+ 5, = 9, - 0)||2/15||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1984-izt.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1981-1984 interzonal :: Tbilisi 1982 - Olimp Base]</ref>.
|-
|Meurzh 1983||{{URSS}}, [[Lvov]]||Kardgourfenn (danvezioù-kampionez)||6/10 (+ 6, = 0, - 4)||1/8||Trec'h e voe war [[Nona Gaprindashvili]]<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1984-candqf.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1981-1984 Candidates' matches :: quarterfinals - Olimp Base]</ref>.
|-
|Du 1983||{{URSS}}, [[Dubna]]||Hanterc'hourfenn (danvezioù-kampionez)||7,5/14 (+ 5, = 5, - 4)||1/4||Trec'h e voe war [[Nana Alexandria]]<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1984-candsf.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1981-1984 Candidates' matches :: semifinals - Olimp Base]</ref>.
|-
|Meurzh - Ebrel 1984||{{URSS}}, [[Sotchi]]||Gourfenn (danvezioù-kampionez)||7/12 (+ 4, = 6, - 2)||2/4||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1984-candf.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1981-1984 Candidates' matches :: final :: Sochi 1984 - Olimp Base]</ref>.
|-
|Gwengolo 1984||{{URSS}}, [[Volgograd]]||Gourfenn (danvezioù-kampionez)||5,5/14 (+ 2, = 5, - 5)||2/2||Koll a reas a-enep da [[Maia Tchibourdanidze]]<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1984-wch.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1981-1984 World Championship match :: Volgograd 1984 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
===== Prantad 1985 - 1986 =====
{| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Notennoù ha daveennoù
|-
|C'hwevrer 1986||{{Sveden}}, [[Malmö]]||Tournamant an danvezioù-kampionez||6/14 (+ 4, = 4, - 6)||7/8||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1986-cand.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1985-1986 Candidates' tournament :: Malmö 1986 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
===== Prantad 1987 - 1988 =====
{| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Notennoù ha daveennoù
|-
|Here 1986||{{URSS}}, [[Frounze]]||Tournamant takadel ha kampionad soviedat||10/16 (+ 6, = 8, - 2)||2-3 rampo/18||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-urs/ursw-1986.html 46th Women's Soviet Chess Championship :: Frunze 1986/ Soviet Zonal 4 - Olimp Base]</ref>.
|-
|Gouhere 1987||{{YUG}}, [[Smederevska Palanka]]||Tournamant etretakadel
||10,5/15 (+ 8, = 5, - 2)||2-4 rampo/16||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1988-izs.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1987-1988 interzonal :: Smederevska Palanka 1987 - Olimp Base]</ref>.
|-
|Gwengolo 1987||{{URSS}}, [[Tbilisi]]||Dirampoiñ etretakadel||2,5/4 (+ 1, = 3, - 0)||2/3||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1988-izsplayoff.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1987-1988 interzonal play-off :: Tbilisi 1987 - Olimp Base]</ref>.
|-
|Genver 1988||{{URSS}}, [[Tsqaltubo]]||Tournamant an danvezioù-kampionez||7/12 (+ 4, = 6, - 2)||3-4 rampo/8||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1988-cand.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1987-1988 Candidates' tournament :: Tsqaltubo 1988 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
===== Prantad 1991 - 1993 =====
{| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Notennoù ha daveennoù
|-
|Du 1991||{{YUG}}, [[Subotica]]||Tournamant etretakadel||8,5/13 (+ 6, = 5, - 2)||4/35||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1993-iz.html Interzonal tournament :: Subotica 1991 FIDE Women's World Chess Championship cycle 1991-1993 - Olimp Base]</ref>.
|-
|Gwengolo 1987||{{Sina}}, [[Shanghai]]||Tournamant an danvezioù-kampionez||6,5/16 (+ 3, = 7, - 6)||2/3||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1993-cand.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1991-1993 Candidates' tournament :: Shanghai 1992 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad URSS (kemmesk) ====
C'hoari a reas seizh gwezh e skipailh [[Leningrad]] (SPET)<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersst/z3ffdtrf.html Soviet Team Chess Championship – Olimp Base].</ref>
{| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel|| Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|1969||1 (merc'hed)||11||[[Grozny]]||5/8 (+ 4, = 2, - 2)||62,5||3||arem||2||argant ||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1969st/1969spet.html 11th Soviet Team Chess Championship: Grozny 1969 – Olimp Base]</ref>.
|-
|1972||1 (merc'hed)||12||[[Moskov]]||6,5/9 (+ 4, = 5, - 0)||72,2||-||-||4||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1972st/1972spet.html 12th Soviet Team Chess Championship: Moscow 1972 – Olimp Base]</ref>.
|-
|1975||1 (maouezi)||13||[[Riga]]||5,5/9 (+ 5, = 1, - 3)||61,1||-||-||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1975st/1975spet.html 13th Soviet Team Chess Championship: Rīga 1975 – Olimp Base]</ref>.
|-
|1979||1 (maouezi)||14||[[Moskov]]||5,5/9 (+ 4, = 3, - 2)||61,1||-||-||4||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1979st/1979spet.html 14th Soviet Team Chess Championship: Moscow 1979 – Olimp Base]</ref>.
|-
|1981||1 (maouezi)||15||[[Moskov]]||6/9 (+ 4, = 4, - 1)||66,7||2||argant||5||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1981st/1981spet.html 15th Soviet Team Chess Championship: Moscow 1981 – Olimp Base]</ref>.
|-
|1983||1 (maouezi)||16||[[Moskov]]||6/9 (+ 4, = 4, - 1)||66,7||3||arem||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1983st/1983spet.html 16th Soviet Team Chess Championship: Moscow 1983 – Olimp Base]</ref>.
|-
|1985||1 (maouezi)||17||[[Volgograd]]||3/7 (+ 3, = 2, - 3)||42,9||-||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1985st/1985spet.html 17th Soviet Team Chess Championship: Volgograd 1985 – Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk) ====
C'hoariet he deus pemp gwezh e skipailh al Lu Ruz.
{| class="wikitable" !|Bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|1976||9||[[Tbilisi]]||2 (maouezi)||4,5/7 (+ 3, = 3, - 1)||64,3||2||-||4||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1976sc/1976sova.html 9th Soviet Team Chess Cup: Tbilisi 1976 - Olimp Base]</ref>
|-
|1978||10||[[Ordzhonikidze]]||2 (maouezi)||5,5/7 (+ 5, = 1, - 1)||78,6||1||aour||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1978sc/1978sova.html 10th Soviet Team Chess Cup: Ordzhonikidze 1978 - Olimp Base]</ref>
|-
|1980||11||[[Rostov-an-Don]]||2 (maouezi)||5,5/7 (+ 4, = 3, - 0)||78,6||1||aour||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1980sc/1980sova.html 11th Soviet Team Chess Cup: Rostov-on-Don 1980 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1982||12||[[Kislovodsk]]||2 (maouezi)||5/7 (+ 3, = 4, - 0)||71,4||2||argant||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1982sc/1982sova.html 12th Soviet Team Chess Cup: Kislovodsk 1982 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1992||13||[[Kyiv]]||1 (maouezi)||3,5/7 (+ 1, = 5, - 1)||50||-||-||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1984sc/1984sova.html 13th Soviet Team Chess Cup: Kyiv 1984 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus e skipailh URSS etre 1972 ha 1988 hag e skipailh SUA e 1992 <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/pbjz9lbk.html Women's Chess Olympiads - Olimp Base]
</ref>.
{| class="wikitable"
!|Bloaz ||Tablezenn|| Niverenn an Olimpiad (Maouezi)|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||
Notennoù ha daveennoù
|-
|1972||erlec'hierez 1||5 (20)||{{YUG}}, [[Skopje]]||5,5/6 (+ 5, = 1, - 0)||91,7||-||-||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1972w/1972urs.html 5th Women's Chess Olympiad: Skopje 1972 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1974||erlec'hierez 1||6 (21)||{{Kolombia}}, [[Medellín]]||8/10 (+ 7, = 2, - 1)||80||1||aour||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1974w/1974urs.html 6th Women's Chess Olympiad: Medellin 1974 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1984||3||11 (26)||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||6,5/11 (+ 3, = 7, - 1)||59,1||10||-||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1984w/1984urs.html 26th Chess Olympiad (women): Thessaloniki 1988 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1988||3||13 (28)||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||7,5/11 (+ 6, = 3, - 2)||63,2||5||-||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1988w/1988urs.html 28th Chess Olympiad (women): Thessaloniki 1988 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1992||1||15 (29)||{{Filipinez}}, [[Manila]]||7/12 (+ 6, = 2, - 4)||58,3||13||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1992w/1992usa.html 30th Chess Olympiad (women): Manila 1992 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== Pellolimpiadoù (kemmesk) ====
C'hoariet he deus ur wezh e skipailh URSS<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersto/z3ffdtrf.html 2nd Telechess Olympiad: 1981/1982 - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable" !|Bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1981-1982||2||0,5/1 (+ 0, = 1, - 0)||50||1||aour
|-
|}
{{EloChart|Q2005956}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=43635 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Irina_S_Levitina He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Livitina, Irina}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1954]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]
3ygwwnd0s4bczvk7d04chvhtgdtoc65
Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 35, bloaz 2026
4
180925
2198950
2198937
2026-08-31T16:55:54Z
Llydawr
145
/* Patrom */ Respont
2198950
wikitext
text/x-wiki
= 24/08/2026 — 30/08/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_35,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak er bempvet sizhun ha tregont eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_34, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_36, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]
==Patrom==
Ur fazi zo war a seblant er [[patrom:WD Poblañs]]. Piv a c'hellfe renktañ an dra-se ? --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 30 Eost 2026 da 15:25 (UTC)
:{{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 31 Eost 2026 da 08:52 (UTC)
::Trugarez dit ! [[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 31 Eost 2026 da 16:55 (UTC)
kenotgibdf9g0lsobwc0m0a88qnhuuw
Republik Srpska (1992-1995)
0
180975
2198961
2198811
2026-08-31T18:08:20Z
Dishual
612
2198961
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Republik Srpska''' ([[serbeg]] : Република Српска ''Repǔblika Sr̩̂pska''), berraet en ''RS'', a oa un tiriad douaroniel emzisklêriet evel [[Stad]] en [[Europa ar Gevred]] ha renet gant [[Arme Republik Srpska]] e-kerzh [[Brezel Bosnia]]. Disklêriañ a rae bzañ ur Stad emren, met ne oa ket bet peurzegemeret gant gouarnamant [[Republik Bosnia-ha-Herzegovina]] (tiriad RS a oa degemeret evel ul lodenn eus tiriad ar vro), [[Aozadur ar Broadoù Unanet]], ha [[Serbia ha Montenegro]] hervez [[Kenemglevioù Geneva]]. Padet e oa c'hwec'h miz, gant an anv ofisiel '''Republik Serbia Bosnia ha Herzegovina''' (serbeg : "Српска Република Босна и Херцеговина, ''Srpska Republika Bosna i Hercegovina''").
Goude [[1995]], [[Republik Srpska]] a oa bet degemeret evel unan eus div lodenn [[Rannadurioù politikel Bosnia ha Herzegovina|politikel]] [[Bosnia ha Herzegovina]]. An harzoù goude 1995 evit an RS a zo, goude marc'hatadennoù munut, diazezet war al linennoù talbenn a oa pa oa bet sinet [[skridoù-emglev Dayton]] d'ar 14 a viz Du 1995. An tiriad a zo neuze unan eus disoc'hoù Brezel Bosnia met hep diazez istorel. En tiriad emañ neuze rannvroioù istorel eus Bosnia ha Herzegovina, met dre an emglevioù bet kavet ne veze ket lodennoù hollek pe dost. Gant an doare didroc'hañ-se e chome disrannet en un doare politikel rak ar rannadurioù na oant ket reoù klok.
{{DEFAULTSORT:Republik Srpska}}
[[Rummad:Freuzadenn Yougoslavia]]
[[Rummad:Brezel Bosnia]]
0mzh4fr07n8t2xtzp8kmnzy7f5zj0uw
Elena Akhmilovskaya
0
180987
2198959
2198940
2026-08-31T17:58:47Z
Dakbzh
58931
+ Olimpiadoù.
2198959
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:ElenaDonaldson0301 012.jpg|right|180px|Elena Bronislavovna Akhmilovskaya e 2003.]]
'''Elena Bronislavovna Akhmilovskaya''' (e [[rusianeg]]: '''Елена Брониславовна Ахмыловская'''), pe '''Elena Donaldson-Akhmilovskaya''' (11 a viz Meurzh 1954 e [[Leningrad]], [[RSKS Rusia]], [[URSS]] – 18 a viz Du 2012 e Kirkland, [[Washington (stad)|Washington]], [[SUA]]) a oa ur c'hoarierez echedoù soviedat ha stadunanat.</br>Mestrez-veur (WGM) ha Mestrez Etrebroadel (WIM) e teuas da vout e 1977<ref>{{en}} Chess International Titleholders, 1950-2016 Gino Di Felice, Embannadurioù McFarland, isbn 9781476671321</ref>, ha stummer FIDE e 2010<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=15604 He c'hoari e Chess Games]</ref>.<br/>2 375 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' pa varvas e 2012<br/>2 435 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1987.<br/>
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus e skipailh [[URSS]] etre 1978 ha 1988 hag e skipailh [[SUA]] etre 1990 ha 2002<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/pbjz9lbk.html Women's Chess Olympiads - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable" !|Bloaz ||Tablezenn|| Niverenn an Olimpiad (Maouezi)|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh|| Notennoù ha daveennoù
|-
|1978||erlec'hierez 1||8 (23)||{{Arc'hantina}}, [[Buenos Aires]]||10/10 (+ 10, = 0, - 0)||100||1||aour||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1978w/1978urs.html 8th Women's Chess Olympiad: Buenos Aires 1978 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1986||2||12 (27)||{{EAU}}, [[Dubai]]||8,5/12 (+ 7, = 3, - 2)||70,8||5||-||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1986w/1986urs.html 27th Chess Olympiad (women): Dubai 1986 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1988||2||13 (28)||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||8,5/9 (+ 8, = 1, - 0)||94,4||2||argant||2||argant||<ref>.{{en}}[https://www.olimpbase.org/1988w/1988urs.html 28th Chess Olympiad (women): Thessaloniki 1988 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1990||3||14 (27)||{{YUG}}, [[Novi Sad]]||7,5/14 (+ 5, = 5, - 4)||53,6||26||-||6||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1990w/1990usa.html 26th Chess Olympiad (women): Thessaloniki 1988 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1992||2||15 (29)||{{Filipinez}}, [[Manila]]||7,5/12 (+ 6, = 3, - 3)||62,5||7||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1992w/1992usa.html 30th Chess Olympiad (women): Manila 1992 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1994||1||17 (31)||{{Rusia}}, [[Moskov]]||6,5/11 (+ 4, = 4, - 3)||54,5||32||-||22||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1994w/1994usa.html 31st Chess Olympiad (women): Moscow 1994 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1998||erlec'hierez||18 (33)||{{Rusia}}, [[Elista]]||4,5/8 (+ 2, = 5, - 1)||56,3||19||-||10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1998w/1998usa.html 33rd Chess Olympiad (women): Elista 1998 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2002||erlec'hierez||20 (35)||{{Slovenia}}, [[Bled]]||4,5/7 (+ 3, = 3, - 1)||64,3||13||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1992w/1992usa.html 35th Chess Olympiad (women): Bled 2002 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=15604 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Elena_Akhmilovskaya He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Akhmilovskaya, Elena}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1954]]
[[Rummad:Marvioù 2012]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]
8ff630k4mx0bl3erxnwlz0juyl2pyn9
2199028
2198959
2026-09-01T11:57:07Z
Dakbzh
58931
+ Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk).
2199028
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:ElenaDonaldson0301 012.jpg|right|180px|Elena Bronislavovna Akhmilovskaya e 2003.]]
'''Elena Bronislavovna Akhmilovskaya''' (e [[rusianeg]]: '''Елена Брониславовна Ахмыловская'''), pe '''Elena Donaldson-Akhmilovskaya''' (11 a viz Meurzh 1954 e [[Leningrad]], [[RSKS Rusia]], [[URSS]] – 18 a viz Du 2012 e Kirkland, [[Washington (stad)|Washington]], [[SUA]]) a oa ur c'hoarierez echedoù soviedat ha stadunanat.</br>Mestrez-veur (WGM) ha Mestrez Etrebroadel (WIM) e teuas da vout e 1977<ref>{{en}} Chess International Titleholders, 1950-2016 Gino Di Felice, Embannadurioù McFarland, isbn 9781476671321</ref>, ha stummer FIDE e 2010<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=15604 He c'hoari e Chess Games]</ref>.<br/>2 375 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' pa varvas e 2012<br/>2 435 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1987.<br/>
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk) ====
C'hoariet he deus peder gwezh e skipailh Burevestnik (SPET).
{| class="wikitable" !|Bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|1976||9||[[Tbilisi]]||2 (maouezi)||4,5/7 (+ 4, = 1, - 2)||64,3||1||aour||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1976sc/1976sova.html 9th Soviet Team Chess Cup: Tbilisi 1976 - Olimp Base]</ref>
|-
|1978||10||[[Ordzhonikidze]]||2 (maouezi)||4/7 (+ 4, = 3, - 0)||57,1||-||-||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1978sc/1978sova.html 10th Soviet Team Chess Cup: Ordzhonikidze 1978 - Olimp Base]</ref>
|-
|1980||11||[[Rostov-an-Don]]||1 (maouezi)||4,5/7 (+ 2, = 5, - 0)||64,3||2||argant||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1980sc/1980sova.html 11th Soviet Team Chess Cup: Rostov-on-Don 1980 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1982||12||[[Kislovodsk]]||2 (maouezi)||5,5/7 (+ 4, = 3, - 0)||78,6||1||aour||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1982sc/1982sova.html 12th Soviet Team Chess Cup: Kislovodsk 1982 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus e skipailh [[URSS]] etre 1978 ha 1988 hag e skipailh [[SUA]] etre 1990 ha 2002<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/pbjz9lbk.html Women's Chess Olympiads - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable" !|Bloaz ||Tablezenn|| Niverenn an Olimpiad (Maouezi)|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh|| Notennoù ha daveennoù
|-
|1978||erlec'hierez 1||8 (23)||{{Arc'hantina}}, [[Buenos Aires]]||10/10 (+ 10, = 0, - 0)||100||1||aour||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1978w/1978urs.html 8th Women's Chess Olympiad: Buenos Aires 1978 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1986||2||12 (27)||{{EAU}}, [[Dubai]]||8,5/12 (+ 7, = 3, - 2)||70,8||5||-||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1986w/1986urs.html 27th Chess Olympiad (women): Dubai 1986 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1988||2||13 (28)||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||8,5/9 (+ 8, = 1, - 0)||94,4||2||argant||2||argant||<ref>.{{en}}[https://www.olimpbase.org/1988w/1988urs.html 28th Chess Olympiad (women): Thessaloniki 1988 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1990||3||14 (27)||{{YUG}}, [[Novi Sad]]||7,5/14 (+ 5, = 5, - 4)||53,6||26||-||6||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1990w/1990usa.html 26th Chess Olympiad (women): Thessaloniki 1988 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1992||2||15 (29)||{{Filipinez}}, [[Manila]]||7,5/12 (+ 6, = 3, - 3)||62,5||7||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1992w/1992usa.html 30th Chess Olympiad (women): Manila 1992 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1994||1||17 (31)||{{Rusia}}, [[Moskov]]||6,5/11 (+ 4, = 4, - 3)||54,5||32||-||22||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1994w/1994usa.html 31st Chess Olympiad (women): Moscow 1994 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1998||erlec'hierez||18 (33)||{{Rusia}}, [[Elista]]||4,5/8 (+ 2, = 5, - 1)||56,3||19||-||10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1998w/1998usa.html 33rd Chess Olympiad (women): Elista 1998 - Olimp Base]</ref>.
|-
|2002||erlec'hierez||20 (35)||{{Slovenia}}, [[Bled]]||4,5/7 (+ 3, = 3, - 1)||64,3||13||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1992w/1992usa.html 35th Chess Olympiad (women): Bled 2002 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=15604 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Elena_Akhmilovskaya He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Akhmilovskaya, Elena}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1954]]
[[Rummad:Marvioù 2012]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]
p1h7szrjti0n6d7sc1ocgrv9cxx4t4u
Kaozeadenn Implijer:Antiquaire1
3
180991
2198945
2026-08-31T15:36:15Z
Ar choler
52661
/* Calabria pe Kalabria */ rann nevez
2198945
wikitext
text/x-wiki
== ''[[Calabria]]'' pe ''[[Kalabria]]'' ==
Salud deoc'h, Ali on da virout [[Calabria]], pa 'z eo [[Catanzaro]] ar gêr-benn ha n'eo ket « Katanzaro ». Lod anvioù all a vefe da reizhañ er Wiki : '''Colombia''' e-lec'h [[Kolombia]] ha '''California '''e-lec'h [[Kalifornia]], da skouer, p'emañ [[Colorado]] ha kalz anvioù-lec'h all o kregiñ dre [C] (evel [[Roll kumunioù Calvados#C|aze]]), koulz hag anvioù-tud ([[Caius Julius Caesar]]). Dre vras, da 'm soñj, ez eo arabat kemmañ an anvioù divoutin evit klask o "brezhonekaat". — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 31 Eost 2026 da 15:36 (UTC)
cts2cuqlw9blpk8i2lvya1nbs8nydcc
Patrom:User Mediawiki
10
180992
2198946
2026-08-31T16:21:05Z
Ar choler
52661
Pajenn krouet gant : "{{Boest Implijer |align= |bord-liv=#ed0 |img=MediaWiki-2020-icon.svg |img-ment=45px |testenn=Sikour a ran da dreiñ [[Translating:MediaWiki|<span style="color:#00F;text-decoration:inherit">MediaWiki</span>]]. }}"
2198946
wikitext
text/x-wiki
{{Boest Implijer
|align=
|bord-liv=#ed0
|img=MediaWiki-2020-icon.svg
|img-ment=45px
|testenn=Sikour a ran da dreiñ [[Translating:MediaWiki|<span style="color:#00F;text-decoration:inherit">MediaWiki</span>]].
}}
67psw5os5bcjwj7db7id490m54kwa57
2198947
2198946
2026-08-31T16:22:42Z
Ar choler
52661
Ar choler en deus kaset ar bajenn [[Patrom:Mediawiki]] da [[Patrom:User Mediawiki]]
2198946
wikitext
text/x-wiki
{{Boest Implijer
|align=
|bord-liv=#ed0
|img=MediaWiki-2020-icon.svg
|img-ment=45px
|testenn=Sikour a ran da dreiñ [[Translating:MediaWiki|<span style="color:#00F;text-decoration:inherit">MediaWiki</span>]].
}}
67psw5os5bcjwj7db7id490m54kwa57
Patrom:Mediawiki
10
180993
2198948
2026-08-31T16:22:42Z
Ar choler
52661
Ar choler en deus kaset ar bajenn [[Patrom:Mediawiki]] da [[Patrom:User Mediawiki]]
2198948
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Patrom:User Mediawiki]]
71kcht6nr11p0uqx8d7kob1trkivi4r
Timbroù Rusia - Impalaeriezh
0
180994
2198952
2026-08-31T16:57:59Z
Llydawr
145
Llydawr en deus kaset ar bajenn [[Timbroù Rusia - Impalaeriezh]] da [[Timbroù Impalaeriezh Rusia]]
2198952
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Timbroù Impalaeriezh Rusia]]
jv8h06z2lq4tt3pfisjlsmu49d0jbdw
Kaozeal:Ludlow (Colorado)
1
180995
2198958
2026-08-31T17:35:58Z
Ar choler
52661
/* « glaouvez » */ rann nevez
2198958
wikitext
text/x-wiki
== « glaouvez » ==
Ne 'm eus kavet ar ger-se nemet e [[Colt-Browning M1895]] ; ''glaoueg'' (benel ; liester = glaouegi) a glot gant danvez ar pennad. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 31 Eost 2026 da 17:35 (UTC)
2o2nzbzcjxrj8c19a9km59o1ytcxxk1
2198978
2198958
2026-08-31T19:06:30Z
Kestenn
14086
/* « glaouvez » */ Respont
2198978
wikitext
text/x-wiki
== « glaouvez » ==
Ne 'm eus kavet ar ger-se nemet e [[Colt-Browning M1895]] ; ''glaoueg'' (benel ; liester = glaouegi) a glot gant danvez ar pennad. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 31 Eost 2026 da 17:35 (UTC)
:Demat, ur vi-koukoug e oa : "glaouvaez" (s.o. Termofis) ha n'eo ket "glaouvez", trugarez. Ha disheñvel eo "glaouvaez" ha "glaoueg" ? N'on ket barrek war an danvez. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 31 Eost 2026 da 19:06 (UTC)
0dehnorbumqovuddhxg7l11m6qa3xk0
2198990
2198978
2026-08-31T20:23:57Z
Ar choler
52661
/* « glaouvez » */ Respont
2198990
wikitext
text/x-wiki
== « glaouvez » ==
Ne 'm eus kavet ar ger-se nemet e [[Colt-Browning M1895]] ; ''glaoueg'' (benel ; liester = glaouegi) a glot gant danvez ar pennad. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 31 Eost 2026 da 17:35 (UTC)
:Demat, ur vi-koukoug e oa : "glaouvaez" (s.o. Termofis) ha n'eo ket "glaouvez", trugarez. Ha disheñvel eo "glaouvaez" ha "glaoueg" ? N'on ket barrek war an danvez. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 31 Eost 2026 da 19:06 (UTC)
::OK, heñvelster gant ''glaoueg'' eo ''glaouvaez'' (na gavan nemet e TermOfis !). Trugarez dit. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 31 Eost 2026 da 20:23 (UTC)
5lgrydy28rnwwqgft1ixm9bgy0k29i3
Brezel Bosnia-ha-Herzegovina
0
180996
2198964
2026-08-31T18:26:45Z
Dishual
612
Lañsig
2198964
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Brezel Bosnia''' ([[serbeg-ha-kroateg]]: ''Rat u Bosni i Hercegovini, Рат у Босни и Херцеговини'') anvet ivez '''brezel Bosnia ha Herzegovina''' a oa bet ur [[brezel|bec'h armet]] e [[Republik Bosnia ha Herzegovina|Bosnia ha Herzegovina]], etre 1992 ha 1995. Goude meur a zarvoud feuls, lakaet e vez evel deiziad tarzhadenn ar brezel d'ar 6 a viz Ebrel 1992 pa oa bet [[Republik Bosnia ha Herzegovina]] nevez savet o vezañ peurzegemeret en un doare ofisiel. Echuet e oa d'an 21 a viz Du 1995 goude [[skridoù-emglev Dayton]]. An tuioù engouestlet a oa dreist-holl nerzhioù armet gouarnamant Republik Bosnia ha Herzegovina, enebet ouzh re ar [[kentstad|c'henstad]] eus [[Republik Kroatian Herzeg-Bosnia|Republik Herzeg-Bosnia]] ha [[Republik Srpska (1992–1995)|Republik Srpska]] hag a oa renet ha dafaret gant [[Kroatia]] ha [[Republik Serbia (1992–2006)|Serbia]], evit pep a hini.<ref>{{cite web|url=http://hrw.org/reports/2004/ij/icty/2.htm|title=ICTY: Conflict between Bosnia and Herzegovina and the Federal Republic of Yugoslavia|access-date=25 April 2015|archive-date=7 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107224919/https://www.hrw.org/reports/2004/ij/icty/2.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.icj-cij.org/docket/files/91/13685.pdf|title=ICJ: The genocide case: Bosnia v. Serbia – See Part VI – Entities involved in the events 235–241|access-date=25 April 2015|archive-date=1 March 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110301032417/http://www.icj-cij.org/docket/files/91/13685.pdf|url-status=dead}}</ref>
Ar brezel a oa ul lodenn eus [[freuzadenn Yougoslavia]]. Goude disrannadur [[Slovenia]] ha Kroatia diouzh [[Republik Kevredadel Sokialour Yougoslavia]] e 1991, [[Republik Sokialour Bosnia ha Herzegovina]] hag a oa lies-etnek– hag a oa anneziet dreist-holl gant [[Musulmaned (strollad etnek)|muzulmaned]] [[Bosniak]] (44%), [[serbed Bosnia ha Herzegovina|Serbed]] [[Iliz ortodoks serbian|Otodoks]] (32.5%) ha [[Kroated Bosnia ha Herzegovina|kroated]] [[Iliz katolik roman|katolik]] (17%) – a oa bet o kinnig da votiñ dre ur [[referendom]] evit an dieubidigezh d'an 29 a viz C'hwevrer 1992. Pennoù politikel serbed Bosnia o doa galvet da chom hep kemer perzh er boblvouezhiadeg hag o devoa nac'het degemer an disoc'hoù. O raksoñjal war an disoc'h o tont, pennoù uhel serbed Bosnia o devoa disklêriet "Republik Serbed Bosnia ha Herzegovina" d'an 9 a viz Genver 1992 ([[serbeg]]: ''Republika srpskoga naroda Bosne i Hercegovine''),<ref>{{cite press release |date=27 January 1992 |title=The Declaration of Proclamation of the Republic of the Serb People of Bosnia and Herzegovina |publisher=Official Bulletin of the Serb People in Bosnia and Herzegovina |volume=1 |issue=2 |pages=13–14 |language=sr}}</ref> ar pezh a zo deuet da vezañ abaoe diazez [[Republik Srpska]] a-hiziv.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Brezel Bosnia]]
[[Rummad:Brezelioù dieubidigezh]]
[[Rummad:Freuzadenn Yougoslavia]]
but5hymj0tg9whrtax175otggzjmk85
2198965
2198964
2026-08-31T18:28:47Z
Dishual
612
2198965
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Brezel Bosnia''' ([[serbeg-ha-kroateg]]: ''Rat u Bosni i Hercegovini, Рат у Босни и Херцеговини'') anvet ivez '''brezel Bosnia ha Herzegovina''' a oa bet ur [[brezel|bec'h armet]] e [[Republik Bosnia-ha-Herzegovina|Bosnia-ha-Herzegovina]], etre 1992 ha 1995. Goude meur a zarvoud feuls, lakaet e vez evel deiziad tarzhadenn ar brezel d'ar 6 a viz Ebrel 1992 pa oa bet [[Republik Bosnia ha Herzegovina]] nevez savet o vezañ peurzegemeret en un doare ofisiel. Echuet e oa d'an 21 a viz Du 1995 goude [[skridoù-emglev Dayton]]. An tuioù engouestlet a oa dreist-holl nerzhioù armet gouarnamant Republik Bosnia-ha-Herzegovina, enebet ouzh re ar [[kentstad|c'henstad]] eus [[Republik Kroatian Herzeg-Bosnia|Republik Herzeg-Bosnia]] ha [[Republik Srpska (1992–1995)|Republik Srpska]] hag a oa renet ha dafaret gant [[Kroatia]] ha [[Republik Serbia (1992–2006)|Serbia]], evit pep a hini.<ref>{{cite web|url=http://hrw.org/reports/2004/ij/icty/2.htm|title=ICTY: Conflict between Bosnia and Herzegovina and the Federal Republic of Yugoslavia|access-date=25 April 2015|archive-date=7 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107224919/https://www.hrw.org/reports/2004/ij/icty/2.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.icj-cij.org/docket/files/91/13685.pdf|title=ICJ: The genocide case: Bosnia v. Serbia – See Part VI – Entities involved in the events 235–241|access-date=25 April 2015|archive-date=1 March 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110301032417/http://www.icj-cij.org/docket/files/91/13685.pdf|url-status=dead}}</ref>
Ar brezel a oa ul lodenn eus [[freuzadenn Yougoslavia]]. Goude disrannadur [[Slovenia]] ha Kroatia diouzh [[Republik Kevredadel Sokialour Yougoslavia]] e 1991, [[Republik Sokialour Bosnia ha Herzegovina]] hag a oa lies-etnek– hag a oa anneziet dreist-holl gant [[Musulmaned (strollad etnek)|muzulmaned]] [[Bosniak]] (44%), [[serbed Bosnia ha Herzegovina|Serbed]] [[Iliz ortodoks serbian|Otodoks]] (32.5%) ha [[Kroated Bosnia ha Herzegovina|kroated]] [[Iliz katolik roman|katolik]] (17%) – a oa bet o kinnig da votiñ dre ur [[referendom]] evit an dieubidigezh d'an 29 a viz C'hwevrer 1992. Pennoù politikel serbed Bosnia o doa galvet da chom hep kemer perzh er boblvouezhiadeg hag o devoa nac'het degemer an disoc'hoù. O raksoñjal war an disoc'h o tont, pennoù uhel serbed Bosnia o devoa disklêriet "Republik Serbed Bosnia ha Herzegovina" d'an 9 a viz Genver 1992 ([[serbeg]]: ''Republika srpskoga naroda Bosne i Hercegovine''),<ref>{{cite press release |date=27 January 1992 |title=The Declaration of Proclamation of the Republic of the Serb People of Bosnia and Herzegovina |publisher=Official Bulletin of the Serb People in Bosnia and Herzegovina |volume=1 |issue=2 |pages=13–14 |language=sr}}</ref> ar pezh a zo deuet da vezañ abaoe diazez [[Republik Srpska]] a-hiziv.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Brezel Bosnia]]
[[Rummad:Brezelioù dieubidigezh]]
[[Rummad:Freuzadenn Yougoslavia]]
35vpcerrgklsja4irdxyi3r5jeazbh0
2198966
2198965
2026-08-31T18:29:22Z
Dishual
612
Dishual en deus kaset ar bajenn [[Brezel Bosnia]] da [[Brezel Bosnia-ha-Herzegovina]]
2198965
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Brezel Bosnia''' ([[serbeg-ha-kroateg]]: ''Rat u Bosni i Hercegovini, Рат у Босни и Херцеговини'') anvet ivez '''brezel Bosnia ha Herzegovina''' a oa bet ur [[brezel|bec'h armet]] e [[Republik Bosnia-ha-Herzegovina|Bosnia-ha-Herzegovina]], etre 1992 ha 1995. Goude meur a zarvoud feuls, lakaet e vez evel deiziad tarzhadenn ar brezel d'ar 6 a viz Ebrel 1992 pa oa bet [[Republik Bosnia ha Herzegovina]] nevez savet o vezañ peurzegemeret en un doare ofisiel. Echuet e oa d'an 21 a viz Du 1995 goude [[skridoù-emglev Dayton]]. An tuioù engouestlet a oa dreist-holl nerzhioù armet gouarnamant Republik Bosnia-ha-Herzegovina, enebet ouzh re ar [[kentstad|c'henstad]] eus [[Republik Kroatian Herzeg-Bosnia|Republik Herzeg-Bosnia]] ha [[Republik Srpska (1992–1995)|Republik Srpska]] hag a oa renet ha dafaret gant [[Kroatia]] ha [[Republik Serbia (1992–2006)|Serbia]], evit pep a hini.<ref>{{cite web|url=http://hrw.org/reports/2004/ij/icty/2.htm|title=ICTY: Conflict between Bosnia and Herzegovina and the Federal Republic of Yugoslavia|access-date=25 April 2015|archive-date=7 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107224919/https://www.hrw.org/reports/2004/ij/icty/2.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.icj-cij.org/docket/files/91/13685.pdf|title=ICJ: The genocide case: Bosnia v. Serbia – See Part VI – Entities involved in the events 235–241|access-date=25 April 2015|archive-date=1 March 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110301032417/http://www.icj-cij.org/docket/files/91/13685.pdf|url-status=dead}}</ref>
Ar brezel a oa ul lodenn eus [[freuzadenn Yougoslavia]]. Goude disrannadur [[Slovenia]] ha Kroatia diouzh [[Republik Kevredadel Sokialour Yougoslavia]] e 1991, [[Republik Sokialour Bosnia ha Herzegovina]] hag a oa lies-etnek– hag a oa anneziet dreist-holl gant [[Musulmaned (strollad etnek)|muzulmaned]] [[Bosniak]] (44%), [[serbed Bosnia ha Herzegovina|Serbed]] [[Iliz ortodoks serbian|Otodoks]] (32.5%) ha [[Kroated Bosnia ha Herzegovina|kroated]] [[Iliz katolik roman|katolik]] (17%) – a oa bet o kinnig da votiñ dre ur [[referendom]] evit an dieubidigezh d'an 29 a viz C'hwevrer 1992. Pennoù politikel serbed Bosnia o doa galvet da chom hep kemer perzh er boblvouezhiadeg hag o devoa nac'het degemer an disoc'hoù. O raksoñjal war an disoc'h o tont, pennoù uhel serbed Bosnia o devoa disklêriet "Republik Serbed Bosnia ha Herzegovina" d'an 9 a viz Genver 1992 ([[serbeg]]: ''Republika srpskoga naroda Bosne i Hercegovine''),<ref>{{cite press release |date=27 January 1992 |title=The Declaration of Proclamation of the Republic of the Serb People of Bosnia and Herzegovina |publisher=Official Bulletin of the Serb People in Bosnia and Herzegovina |volume=1 |issue=2 |pages=13–14 |language=sr}}</ref> ar pezh a zo deuet da vezañ abaoe diazez [[Republik Srpska]] a-hiziv.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Brezel Bosnia]]
[[Rummad:Brezelioù dieubidigezh]]
[[Rummad:Freuzadenn Yougoslavia]]
35vpcerrgklsja4irdxyi3r5jeazbh0
2198968
2198966
2026-08-31T18:30:24Z
Dishual
612
2198968
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Brezel Bosnia''' ([[serbeg-ha-kroateg]]: ''Rat u Bosni i Hercegovini, Рат у Босни и Херцеговини'') anvet ivez '''brezel Bosnia ha Herzegovina''' a oa bet ur [[brezel|bec'h armet]] e [[Republik Bosnia-ha-Herzegovina|Bosnia-ha-Herzegovina]], etre 1992 ha 1995. Goude meur a zarvoud feuls, lakaet e vez evel deiziad tarzhadenn ar brezel d'ar 6 a viz Ebrel 1992 pa oa bet [[Republik Bosnia ha Herzegovina]] nevez savet o vezañ peurzegemeret en un doare ofisiel. Echuet e oa d'an 21 a viz Du 1995 goude [[skridoù-emglev Dayton]]. An tuioù engouestlet a oa dreist-holl nerzhioù armet gouarnamant Republik Bosnia-ha-Herzegovina, enebet ouzh re ar [[kentstad|c'henstad]] eus [[Republik Kroatian Herzeg-Bosnia|Republik Herzeg-Bosnia]] ha [[Republik Srpska (1992–1995)|Republik Srpska]] hag a oa renet ha dafaret gant [[Kroatia]] ha [[Republik Serbia (1992–2006)|Serbia]], evit pep a hini.<ref>{{cite web|url=http://hrw.org/reports/2004/ij/icty/2.htm|title=ICTY: Conflict between Bosnia and Herzegovina and the Federal Republic of Yugoslavia|access-date=25 April 2015|archive-date=7 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107224919/https://www.hrw.org/reports/2004/ij/icty/2.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.icj-cij.org/docket/files/91/13685.pdf|title=ICJ: The genocide case: Bosnia v. Serbia – See Part VI – Entities involved in the events 235–241|access-date=25 April 2015|archive-date=1 March 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110301032417/http://www.icj-cij.org/docket/files/91/13685.pdf|url-status=dead}}</ref>
Ar brezel a oa ul lodenn eus [[freuzadenn Yougoslavia]]. Goude disrannadur [[Slovenia]] ha Kroatia diouzh [[Republik Kevredadel Sokialour Yougoslavia]] e 1991, [[Republik Sokialour Bosnia-ha-Herzegovina]] hag a oa lies-etnek– hag a oa anneziet dreist-holl gant [[Musulmaned (strollad etnek)|muzulmaned]] [[Bosniak]] (44%), [[serbed Bosnia-ha-Herzegovina|Serbed]] [[Iliz ortodoks serbian|Otodoks]] (32.5%) ha [[Kroated Bosnia-ha-Herzegovina|kroated]] [[Iliz katolik roman|katolik]] (17%) – a oa bet o kinnig da votiñ dre ur [[referendom]] evit an dieubidigezh d'an 29 a viz C'hwevrer 1992. Pennoù politikel serbed Bosnia o doa galvet da chom hep kemer perzh er boblvouezhiadeg hag o devoa nac'het degemer an disoc'hoù. O raksoñjal war an disoc'h o tont, pennoù uhel serbed Bosnia o devoa disklêriet "Republik Serbed Bosnia ha Herzegovina" d'an 9 a viz Genver 1992 ([[serbeg]]: ''Republika srpskoga naroda Bosne i Hercegovine''),<ref>{{cite press release |date=27 January 1992 |title=The Declaration of Proclamation of the Republic of the Serb People of Bosnia and Herzegovina |publisher=Official Bulletin of the Serb People in Bosnia and Herzegovina |volume=1 |issue=2 |pages=13–14 |language=sr}}</ref> ar pezh a zo deuet da vezañ abaoe diazez [[Republik Srpska]] a-hiziv.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Brezel Bosnia]]
[[Rummad:Brezelioù dieubidigezh]]
[[Rummad:Freuzadenn Yougoslavia]]
83m9z5ukkneh8p7fwdfqkelezcj4ij0
2198969
2198968
2026-08-31T18:31:04Z
Dishual
612
2198969
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Brezel Bosnia''' ([[serbeg-ha-kroateg]]: ''Rat u Bosni i Hercegovini, Рат у Босни и Херцеговини'') anvet ivez '''brezel Bosnia ha Herzegovina''' a oa bet ur [[brezel|bec'h armet]] e [[Republik Bosnia-ha-Herzegovina|Bosnia-ha-Herzegovina]], etre 1992 ha 1995. Goude meur a zarvoud feuls, lakaet e vez evel deiziad tarzhadenn ar brezel d'ar 6 a viz Ebrel 1992 pa oa bet [[Republik Bosnia ha Herzegovina]] nevez savet o vezañ peurzegemeret en un doare ofisiel. Echuet e oa d'an 21 a viz Du 1995 goude [[skridoù-emglev Dayton]]. An tuioù engouestlet a oa dreist-holl nerzhioù armet gouarnamant Republik Bosnia-ha-Herzegovina, enebet ouzh re ar [[kentstad|c'henstad]] eus [[Republik Kroatian Herzeg-Bosnia|Republik Herzeg-Bosnia]] ha [[Republik Srpska (1992-1995)|Republik Srpska]] hag a oa renet ha dafaret gant [[Kroatia]] ha [[Republik Serbia (1992–2006)|Serbia]], evit pep a hini.<ref>{{cite web|url=http://hrw.org/reports/2004/ij/icty/2.htm|title=ICTY: Conflict between Bosnia and Herzegovina and the Federal Republic of Yugoslavia|access-date=25 April 2015|archive-date=7 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107224919/https://www.hrw.org/reports/2004/ij/icty/2.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.icj-cij.org/docket/files/91/13685.pdf|title=ICJ: The genocide case: Bosnia v. Serbia – See Part VI – Entities involved in the events 235–241|access-date=25 April 2015|archive-date=1 March 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110301032417/http://www.icj-cij.org/docket/files/91/13685.pdf|url-status=dead}}</ref>
Ar brezel a oa ul lodenn eus [[freuzadenn Yougoslavia]]. Goude disrannadur [[Slovenia]] ha Kroatia diouzh [[Republik Kevredadel Sokialour Yougoslavia]] e 1991, [[Republik Sokialour Bosnia-ha-Herzegovina]] hag a oa lies-etnek– hag a oa anneziet dreist-holl gant [[Musulmaned (strollad etnek)|muzulmaned]] [[Bosniak]] (44%), [[serbed Bosnia-ha-Herzegovina|Serbed]] [[Iliz ortodoks serbian|Otodoks]] (32.5%) ha [[Kroated Bosnia-ha-Herzegovina|kroated]] [[Iliz katolik roman|katolik]] (17%) – a oa bet o kinnig da votiñ dre ur [[referendom]] evit an dieubidigezh d'an 29 a viz C'hwevrer 1992. Pennoù politikel serbed Bosnia o doa galvet da chom hep kemer perzh er boblvouezhiadeg hag o devoa nac'het degemer an disoc'hoù. O raksoñjal war an disoc'h o tont, pennoù uhel serbed Bosnia o devoa disklêriet "Republik Serbed Bosnia ha Herzegovina" d'an 9 a viz Genver 1992 ([[serbeg]]: ''Republika srpskoga naroda Bosne i Hercegovine''),<ref>{{cite press release |date=27 January 1992 |title=The Declaration of Proclamation of the Republic of the Serb People of Bosnia and Herzegovina |publisher=Official Bulletin of the Serb People in Bosnia and Herzegovina |volume=1 |issue=2 |pages=13–14 |language=sr}}</ref> ar pezh a zo deuet da vezañ abaoe diazez [[Republik Srpska]] a-hiziv.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Brezel Bosnia]]
[[Rummad:Brezelioù dieubidigezh]]
[[Rummad:Freuzadenn Yougoslavia]]
6rh8lv485tl54rbicyqxz5iu0fvd9ik
2198992
2198969
2026-08-31T21:06:56Z
Dishual
612
2198992
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Brezel Bosnia''' ([[serbeg-ha-kroateg]]: ''Rat u Bosni i Hercegovini, Рат у Босни и Херцеговини'') anvet ivez '''brezel Bosnia-ha-Herzegovina''' a oa bet ur [[brezel|bec'h armet]] e [[Republik Bosnia-ha-Herzegovina|Bosnia-ha-Herzegovina]], etre 1992 ha 1995. Goude meur a zarvoud feuls, lakaet e vez evel deiziad tarzhadenn ar brezel d'ar 6 a viz Ebrel 1992 pa oa bet [[Republik Bosnia-ha-Herzegovina]] nevez savet o vezañ peurzegemeret en un doare ofisiel. Echuet e oa d'an 21 a viz Du 1995 goude [[skridoù-emglev Dayton]]. An tuioù engouestlet a oa dreist-holl nerzhioù armet gouarnamant Republik Bosnia-ha-Herzegovina, enebet ouzh re ar [[kentstad|c'henstad]] eus [[Republik Kroatian Herzeg-Bosnia|Republik Herzeg-Bosnia]] ha [[Republik Srpska (1992-1995)|Republik Srpska]] hag a oa renet ha dafaret gant [[Kroatia]] ha [[Republik Serbia (1992–2006)|Serbia]], evit pep a hini.<ref>{{cite web|url=http://hrw.org/reports/2004/ij/icty/2.htm|title=ICTY: Conflict between Bosnia and Herzegovina and the Federal Republic of Yugoslavia|access-date=25 April 2015|archive-date=7 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107224919/https://www.hrw.org/reports/2004/ij/icty/2.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.icj-cij.org/docket/files/91/13685.pdf|title=ICJ: The genocide case: Bosnia v. Serbia – See Part VI – Entities involved in the events 235–241|access-date=25 April 2015|archive-date=1 March 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110301032417/http://www.icj-cij.org/docket/files/91/13685.pdf|url-status=dead}}</ref>
Ar brezel a oa ul lodenn eus [[freuzadenn Yougoslavia]]. Goude disrannadur [[Slovenia]] ha Kroatia diouzh [[Republik Kevredadel Sokialour Yougoslavia]] e 1991, [[Republik Sokialour Bosnia-ha-Herzegovina]] hag a oa lies-etnek– hag a oa anneziet dreist-holl gant [[Musulmaned (strollad etnek)|muzulmaned]] [[Bosniak]] (44%), [[serbed Bosnia-ha-Herzegovina|Serbed]] [[Iliz ortodoks serbian|Otodoks]] (32.5%) ha [[Kroated Bosnia-ha-Herzegovina|kroated]] [[Iliz katolik roman|katolik]] (17%) – a oa bet o kinnig da votiñ dre ur [[referendom]] evit an dieubidigezh d'an 29 a viz C'hwevrer 1992. Pennoù politikel serbed Bosnia o doa galvet da chom hep kemer perzh er boblvouezhiadeg hag o devoa nac'het degemer an disoc'hoù. O raksoñjal war an disoc'h o tont, pennoù uhel serbed Bosnia o devoa disklêriet "Republik Serbed Bosnia ha Herzegovina" d'an 9 a viz Genver 1992 ([[serbeg]]: ''Republika srpskoga naroda Bosne i Hercegovine''),<ref>{{cite press release |date=27 January 1992 |title=The Declaration of Proclamation of the Republic of the Serb People of Bosnia and Herzegovina |publisher=Official Bulletin of the Serb People in Bosnia and Herzegovina |volume=1 |issue=2 |pages=13–14 |language=sr}}</ref> ar pezh a zo deuet da vezañ abaoe diazez [[Republik Srpska]] a-hiziv.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Brezel Bosnia]]
[[Rummad:Brezelioù dieubidigezh]]
[[Rummad:Freuzadenn Yougoslavia]]
80cqbwf6ieib0dqgnccdprtaah71dyj
Brezel Bosnia
0
180997
2198967
2026-08-31T18:29:22Z
Dishual
612
Dishual en deus kaset ar bajenn [[Brezel Bosnia]] da [[Brezel Bosnia-ha-Herzegovina]]
2198967
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Brezel Bosnia-ha-Herzegovina]]
o7s37rv0lnnzw875jqtbtyul3i35473
Édouard Balladur
0
180998
2198982
2026-08-31T19:50:30Z
Kestenn
14086
Lañs dister
2198982
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Édouard Balladur - 1993 (cropped).jpg|thumb|263x263px|Édouard Balladur e 1993.]]
'''Édouard Balladur''', bet ganet d'an 2 a viz Mae 1929 e [[İzmir]] ([[Turkia]]) ha marvet d'an 31 a viz Eost 2026 e Pariz<ref>{{Fr}} Gérard Courtois, ''[https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/08/31/edouard-balladur-ancien-premier-ministre-est-mort-a-l-age-de-97-ans_6762811_3382.html Edouard Balladur, ancien premier ministre, est mort à l’âge de 97 ans]'', Le Monde, 31/08/2026</ref> (Bro-C'hall), a oa ur politikour gall, bet kannad Pariz er [[Bodadenn Vroadel (Frañs)|Vodadenn vroadel]], [[Ministrerezh an Ekonomiezh (Bro-C'hall)|ministr an Ekonomiezh]] (1986-1988) ha [[Kentañ Ministr (Frañs)|kentañ ministr]] ar vro etre miz Meurzh 1993 ha miz Mae 1995<ref>{{Fr}} [https://www2.assemblee-nationale.fr/sycomore/fiche/350 Fichenn] war lec'hienn ar Vodadenn vroadel c'hall (lennet d'an 31/08/2026)</ref>. Ezel e voe eus ar strolladoù politikel [[Rassemblement pour la République|RPR]] hag [[Unvaniezh evit ul Luskad Poblel|UMP]].
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Balladur, Édouard}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1929]]
[[Rummad:Marvioù 2026]]
[[Rummad:Politikourien Bro-C'hall]]
[[Rummad:Kentañ Ministred Bro-C'hall]]
cm4kjodphbe4qt7wcqplsccbbmhz2av