Wikipedia brwiki https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikipedia Kaozeadenn Wikipedia Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 0 11819 2199120 2181474 2026-09-02T20:50:55Z M.Jouitteau 12462 2199120 wikitext text/x-wiki '''Skol-Uhel ar vro''' (berraet e SUAV, e galleg ''Institut Culturel de Bretagne'') a zo ur gevredigezh krouet e [[1982]] diwar [[Karta Sevenadur Breizh]], diazezet e [[Gwened]] hiziv hon deiz. Kenurzhiañ, harpañ ha kas a ra war-raok sevenadur ar vro e Breizh a-bezh. Reiñ a ra bep bloaz [[Kolier an Erminig]] d'un toullad tud o deus graet un dra bennak evit Breizh en o buhez. Ar senadour [[Georges Lombard]] a oa he frezidant kentañ, ha [[Yvonig Gicquel]] eus 1998 da 2008. [[Bernez an Nail]] ha [[Bernez Jestin]] a zo bet e rener. Hiriv eo [[Patrick Malrieu]] he frezidant. {| class="wikitable" |- ! Prezidanted ! Deroù o frezidantelezh ! Dibenn o frezidantelezh |----- | [[Georges Lombard]] | [[1982]] | [[1986]] |----- | [[Pierre Le Treut]] | [[1986]] | [[1998]] |----- | [[Yvonig Gicquel]] | [[1998]] | [[2008]] |----- | [[Bernard Delhaye]] | [[2009]] | [[2011]] |----- | [[Patrick Malrieu]] | [[2011]] | [[2019]] |----- | [[Jacky Flippot]] | [[2019]] | [[2025]] |----- | [[Catherine Latour]] | [[2025]] | [[2026]] |----- | [[Jean-Jacques Page]]<ref>{{Lien web |langue=fr-FR |titre=« On pourra même faire des demandes en breton » : l’Institut culturel de Bretagne fait le pari d’une IA au service de la culture bretonne |https://www.letelegramme.fr/morbihan/vannes-56000/on-pourra-meme-faire-des-demandes-en-breton-linstitut-culturel-de-bretagne-fait-le-pari-dune-ia-au-service-de-la-culture-bretonne-7106585.php |site=Le Télégramme |date=2026-08-31 |consulté le=2026-09-02}}.</ref> | [[2026]] | |} {| class="wikitable" |- ! Renerien ! Deroù o c'harg ! Dibenn o c'harg |----- | [[Bernez an Nail]] | [[1983]] | [[2000]] |----- | [[Bernez Jestin]] | [[2000]] | [[2006]] |----- | [[Mathieu Guihard]] | [[2010]] | [[2011]] |} Izili : [[Thérèse Desbordes]], [[Gérard Gautier]], [[Pierre Loquet]], [[Martial Ménard]], [[Annaig Renault]], [[Jean Kerhervé]], [[Angèle Jacq]], [[Lena Louarn]], [[René Vautier]] hag all. Un 600 bennak a izili zo e-barzh SUAV. ==Liamm diavaez== * {{fr}} [https://www.skoluhelarvro.bzh/ Skol-Uhel ar Vro] [[Rummad:Kevredigezhioù Breizh]] [[Rummad:Sevenadur Breizh]] t7611rf5l8fzitt9j0jzsxnfb02ydmt 2199121 2199120 2026-09-02T20:57:03Z M.Jouitteau 12462 2199121 wikitext text/x-wiki '''Skol-Uhel ar vro''' (berraet e SUAV, e galleg ''Institut Culturel de Bretagne'') a zo ur gevredigezh krouet e [[1982]] diwar [[Karta Sevenadur Breizh]], diazezet e [[Gwened]] hiziv hon deiz. Kenurzhiañ, harpañ ha kas a ra war-raok sevenadur ar vro e Breizh a-bezh. Reiñ a ra bep bloaz [[Kolier an Erminig]] d'un toullad tud o deus graet un dra bennak evit Breizh en o buhez. Ar senadour [[Georges Lombard]] a oa he frezidant kentañ, ha [[Yvonig Gicquel]] eus 1998 da 2008. [[Bernez an Nail]] ha [[Bernez Jestin]] a zo bet e rener. Hiriv eo [[Jean-Jacques Page]] he frezidant. {| class="wikitable" |- ! Prezidanted ! Deroù o frezidantelezh ! Dibenn o frezidantelezh |----- | [[Georges Lombard]] | [[1982]] | [[1986]] |----- | [[Pierre Le Treut]] | [[1986]] | [[1998]] |----- | [[Yvonig Gicquel]] | [[1998]] | [[2008]] |----- | [[Bernard Delhaye]] | [[2009]] | [[2011]] |----- | [[Patrick Malrieu]] | [[2011]] | [[2019]] |----- | [[Jacky Flippot]] | [[2019]] | [[2025]] |----- | [[Catherine Latour]] | [[2025]] | [[2026]] |----- | [[Jean-Jacques Page]]<ref>{{Lien web |langue=fr-FR |titre=« On pourra même faire des demandes en breton » : l’Institut culturel de Bretagne fait le pari d’une IA au service de la culture bretonne |https://www.letelegramme.fr/morbihan/vannes-56000/on-pourra-meme-faire-des-demandes-en-breton-linstitut-culturel-de-bretagne-fait-le-pari-dune-ia-au-service-de-la-culture-bretonne-7106585.php |site=Le Télégramme |date=2026-08-31 |consulté le=2026-09-02}}.</ref> | [[2026]] | |} {| class="wikitable" |- ! Renerien ! Deroù o c'harg ! Dibenn o c'harg |----- | [[Bernez an Nail]] | [[1983]] | [[2000]] |----- | [[Bernez Jestin]] | [[2000]] | [[2006]] |----- | [[Mathieu Guihard]] | [[2010]] | [[2011]] |} Izili : [[Thérèse Desbordes]], [[Gérard Gautier]], [[Pierre Loquet]], [[Martial Ménard]]^†, [[Annaig Renault]]^†, [[Jean Kerhervé]], [[Angèle Jacq]]^†, [[Lena Louarn]], [[René Vautier]]^† hag all. Un 600 bennak a izili zo e-barzh SUAV. ==Liamm diavaez== * {{fr}} [https://www.skoluhelarvro.bzh/ Skol-Uhel ar Vro] [[Rummad:Kevredigezhioù Breizh]] [[Rummad:Sevenadur Breizh]] r284nfyiqencddoien3xtlaxe2fg2c7 0 13696 2199127 2174986 2026-09-02T22:18:59Z Ch. Rogel 46 Kempenn hag ouzhp. 2199127 wikitext text/x-wiki {{Infobox Skrivagner | anv = Garmenig Ihuelloù | skeudenn = Garmenig Ihuelloù 1966.jpg | ment = 250 | alc'hwez = <small>Garmenig Ihuelloù e [[1966]]</small> | anv mat = | anv pluenn = | obererezh = Danevelloù evit ar grennarded | deiziad ganet = D'an {{deiziad|29|Gwengolo|1934}} | lec'h ganet = e [[Pariz]] | deiziad marv = | lec'h marv = | yezh = [[Brezhoneg]] | luskad = | rumm = | enorioù = | oberennoù pennañ = Bruzun<br>Pebezh fest-noz<br>Argantael hag ar spes<br>Argantael hag ar skrapadenn<br>Argantael ha Tro Breizh<br>Boudig ar bleuñ<br>An Urzhiataer hud | traoù ouzhpenn = | sinadur = | ment sinadur = | lec'hienn = }} Ur skrivagnerez vrezhonek eo '''Garmenig Ihueloù''', ganet d'an [[29 a viz Gwengolo]] [[1934]] e Porzh ar Roue, e [[Pariz]] (14{{vet}} arondisamant) hag aet da Anaon d'ar [[24 a viz Ebrel]] [[2018]] e [[Pabu]] <ref>[https://avis-de-deces.ouest-france.fr/20180425/garmenig-ihuellou-626617 ''Ouest-France'', 26/04/2018]</ref>. Desavet e voe en [[An Drinded-Langoned|Drinded Langoned]] en he bugaleaj, ken e ouie komz brezhoneg a-vihannik. Sinañ a rae ''Garmenig Ihuellou-Le Menn'' pe ''Garmenig Ihueloù-Ar Menn'' en ur ouzhpennañ anv he fried. ==Buhez== Betek an oad a 14 vloaz eo bet desavet e [[Langoned]] hag en [[An Drinded-Langoned|Drinded-Langoned]] gant he div mamm-gozh (mamm-baour a veze lavaret er bro-se), rak marv e oa dija he daou dad-kozh. Bevañ a reas he bugaleaj en ur bastell-vro e-lec'h ma veze ar brezhoneg yezh an holl dud, ha pa oa ar skol lec'h ar galleg nemetañ. Pa laboure tud ''Garmenig Ihueloù'' e Pariz e tleas mont da vevañ asamblez ganto pa voe en oad da vont er skolaj. E skolaj-lise teknikel Albert de Mun [[7vet arondisamant eus Pariz|(7vet)]] e heulias ur stummadur war an arzoù-dilhad betek ar c'hlas termen.<br> Kregiñ a reas gant micher ar c'helenn e Pariz hag ez eas war darempred gant strolladoù Brezhoned Pariz, ken e heulias kentelioù brezhoneg e [[Ker-Vreizh]] betek tizhout ul live uhel. Dimeziñ a reas gant Gwennole ar Menn hag pevar baotr o deus bet : Brieg, Riwal, Tangi ha Malo. Goude m'o deus staliet o ziegezh e [[Sant-Brieg]] ez eas da gelennerez di, dreist-holl war an danvezioù hollek : galleg, istor, geografiezh, treserezh. Tapet he deus diplomoù all, en o zouez, ur vestroniezh war ar brezhoneg e [[Roazhon]]. Diouzh-se e c'hellas kelenn ar brezhoneg e [[Lise Renan Sant Brieg]] hag an [[arzoù-kaer]] e [[skol Diwan Sant-Brieg]]. Bet eo bet ezel eus kalz a gevredigezhioù evel : Bleimor, [[Kendalc'h]], [[KEAV]] ( [[Kamp etrekeltiek ar Vrezhonegerien]]), [[Al Leur Nevez]], [[Ar Falz]], [[KAVY]] ([[Kevredigezh ar vrezhonegerien yaouank]] ha [[Ti-Yaouankiz]] savet gant Gwennole ar Menn. == Oberenn lennegel == A-viskoazh he deus skrivet, adalek ar mare ma ouie skrivañ ha lenn. Ar wech kentañ, e voe embannet he fennadoù war gelaouenn embannet gant skouted [[Bleimor]], [[Sturier]] hec'h anv. Danevelloù ha barzhonegoù a skrive e gallek hag e brezhoneg abaoe pell a-raok. Aliet e voe dezhi kas anezho da [[Al Liamm]]. Embannet int bet un nebeud amzer goude. ==Embannadennoù== ;brezhoneg *''Bruzun'', 1975. 7 danevell. *''Pebezh fest-noz'', Emembann, 1982. *''Argantael hag ar spes'', [[An Here]], 1985. Romant evit ar grennarded. *''Argantael hag ar skrapadenn'', An Here, 1993. Romant evit ar grennarded. *''Argantael ha tro Breizh'', Embannadurioù Al Liamm, 2005. {{ISBN|9782736800598}}. Romant evit ar grennarded. *''Boudig ar bleuñ'', [[Keit Vimp Bev]], 2006. *''An urzhiataer hud. 1'', Keit Vimp Bev, 2006. *''An urzhiataer hud. 2'', Keit Vimp Bev, 2010. ;galleg *''Guide des noms de maisons en langue bretonne'', Sant-Brieg, Presses universitaires de Bretagne, 1970. *''Guide des noms de maisons en langue bretonne'', Roazhon, Ouest-France, 1987. *''Noms de maisons, bateaux, animaux en breton'', [[Coop Breizh]], [[Speied]], 1995, 86 p *''Noms de maisons en breton'', Ouest-France, 1996. {{ISBN|2737320550}} ;Troidigezhioù *[[Jean Failler|Yann Failher]], ''Gwrac'h ar menez'', Keit Vimp Bev, 2005. *[[Jean Giono]], ''An den a blante gwez'', Utovie *Claude-Guy Onfray, ''De visage à visage = Eus dremm da zremm'', [[Sant-Brandan]] (Saint-Europe, 7, 22800), Airs du jour mine de rien, 2009. {{ISBN|9782951351226}}. == Enorioù == * 1988 Priz ar skrivagnerien vrezhon * Priz Imram * Priz Pêr Roy * 1998 Kolier an Erminig == Pennadoù nes == * [[Gwennole ar Menn]] ==Notennoù ha daveennoù== {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Ihuellou, Garmenig}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1934]] [[Rummad:Marvioù 2018]] [[Rummad:Meneger ar skrivagnerien]] [[Rummad:Deskadurezh vrezhonek]] [[Rummad:Skrivagnerezed Breizh]] [[Rummad:Skrivagnerezed brezhonek]] [[Rummad:Troourezed brezhonek]] [[Rummad:Breizhiz e Pariz en XXvet kantved]] pesvpy355s1btdz7vq4jy2fsuekh2lq 2199132 2199127 2026-09-03T09:30:42Z Llydawr 145 yezh 2199132 wikitext text/x-wiki {{Infobox Skrivagner | anv = Garmenig Ihuelloù | skeudenn = Garmenig Ihuelloù 1966.jpg | ment = 250 | alc'hwez = <small>Garmenig Ihuelloù e [[1966]]</small> | anv mat = | anv pluenn = | obererezh = Danevelloù evit ar grennarded | deiziad ganet = D'an {{deiziad|29|Gwengolo|1934}} | lec'h ganet = e [[Pariz]] | deiziad marv = | lec'h marv = | yezh = [[Brezhoneg]] | luskad = | rumm = | enorioù = | oberennoù pennañ = Bruzun<br>Pebezh fest-noz<br>Argantael hag ar spes<br>Argantael hag ar skrapadenn<br>Argantael ha Tro Breizh<br>Boudig ar bleuñ<br>An Urzhiataer hud | traoù ouzhpenn = | sinadur = | ment sinadur = | lec'hienn = }} Ur skrivagnerez vrezhonek eo '''Garmenig Ihueloù''', ganet d'an [[29 a viz Gwengolo]] [[1934]] e 14{{vet}} arondisamant [[Pariz]] hag aet da Anaon d'ar [[24 a viz Ebrel]] [[2018]] e [[Pabu]] <ref>[https://avis-de-deces.ouest-france.fr/20180425/garmenig-ihuellou-626617 ''Ouest-France'', 26/04/2018]</ref>. Desavet e voe en [[An Drinded-Langoned|Drinded Langoned]] en he bugaleaj, ken e ouie komz brezhoneg a-vihanik. Sinañ a rae ''Garmenig Ihuellou-Le Menn'' pe ''Garmenig Ihueloù-Ar Menn'' en ur ouzhpennañ anv he fried. ==Buhez== Betek an oad a 14 vloaz eo bet desavet e [[Langoned]] hag en [[An Drinded-Langoned|Drinded-Langoned]] gant he div vamm-gozh (mamm-baour a veze lavaret er bro-se), rak marv e oa dija he daou dad-kozh. Bevañ a reas he bugaleaj en ur bastell-vro e-lec'h ma oa ar brezhoneg yezh an holl dud, ha pa oa ar skol lec'h ar galleg nemetken. Pa laboure tud ''Garmenig Ihueloù'' e Pariz e tleas mont da vevañ asambles ganto pa voe en oad da vont d'ar skolaj. E skolaj-lise teknikel Albert de Mun [[7vet arondisamant eus Pariz|(7vet) arondisamant]] e heulias ur stummadur war an arzoù-dilhad betek ar c'hlas termen.<br> Kregiñ a reas gant micher ar c'helenn e Pariz hag ez eas e darempred gant strolladoù Brezhoned Pariz, ken e heulias kentelioù brezhoneg e [[Ker-Vreizh]] betek tizhout ul live uhel. Dimeziñ a reas gant Gwennole ar Menn ha pevar faotr o deus bet : Brieg, Riwal, Tangi ha Malo. Goude m'o deus staliet o ziegezh e [[Sant-Brieg]] ez eas da gelennerez di, dreist-holl war an danvezioù hollek : galleg, istor, geografiezh, treserezh. Tapet he deus diplomoù all, en o zouez, ur vestroniezh war ar brezhoneg e [[Roazhon]]. Diouzh-se e c'hellas kelenn ar brezhoneg e [[Lise Renan Sant Brieg]] hag an [[arzoù-kaer]] e [[skol Diwan Sant-Brieg]]. Bet eo bet ezel eus kalz a gevredigezhioù evel : Bleimor, [[Kendalc'h]], [[KEAV]] ( [[Kamp etrekeltiek ar Vrezhonegerien]]), [[Al Leur Nevez]], [[Ar Falz]], [[KAVY]] ([[Kevredigezh ar vrezhonegerien yaouank]] ha [[Ti-Yaouankiz]] savet gant Gwennole ar Menn. == Oberenn lennegel == A-viskoazh he deus skrivet, adalek ar mare ma ouie skrivañ ha lenn. Ar wech kentañ e voe embannet he fennadoù war ar gelaouenn embannet gant skouted [[Bleimor]], [[Sturier]] hec'h anv. Danevelloù ha barzhonegoù a skrive e galleg hag e brezhoneg abaoe pell a oa. Aliet e voe dezhi kas anezho da [[Al Liamm]]. Embannet int bet un nebeud amzer goude. ==Embannadennoù== ;brezhoneg *''Bruzun'', 1975. 7 danevell. *''Pebezh fest-noz'', Emembann, 1982. *''Argantael hag ar spes'', [[An Here]], 1985. Romant evit ar grennarded. *''Argantael hag ar skrapadenn'', An Here, 1993. Romant evit ar grennarded. *''Argantael ha tro Breizh'', Embannadurioù Al Liamm, 2005. {{ISBN|9782736800598}}. Romant evit ar grennarded. *''Boudig ar bleuñ'', [[Keit Vimp Bev]], 2006. *''An urzhiataer hud. 1'', Keit Vimp Bev, 2006. *''An urzhiataer hud. 2'', Keit Vimp Bev, 2010. ;galleg *''Guide des noms de maisons en langue bretonne'', Sant-Brieg, Presses universitaires de Bretagne, 1970. *''Guide des noms de maisons en langue bretonne'', Roazhon, Ouest-France, 1987. *''Noms de maisons, bateaux, animaux en breton'', [[Coop Breizh]], [[Speied]], 1995, 86 p *''Noms de maisons en breton'', Ouest-France, 1996. {{ISBN|2737320550}} ;Troidigezhioù *[[Jean Failler|Yann Failher]], ''Gwrac'h ar menez'', Keit Vimp Bev, 2005. *[[Jean Giono]], ''An den a blante gwez'', Utovie *Claude-Guy Onfray, ''De visage à visage = Eus dremm da zremm'', [[Sant-Brandan]] (Saint-Europe, 7, 22800), Airs du jour mine de rien, 2009. {{ISBN|9782951351226}}. == Enorioù == * 1988 Priz ar skrivagnerien vrezhon * Priz Imram * Priz Pêr Roy * 1998 Kolier an Erminig == Pennadoù nes == * [[Gwennole ar Menn]] ==Notennoù ha daveennoù== {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Ihuellou, Garmenig}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1934]] [[Rummad:Marvioù 2018]] [[Rummad:Meneger ar skrivagnerien]] [[Rummad:Deskadurezh vrezhonek]] [[Rummad:Skrivagnerezed Breizh]] [[Rummad:Skrivagnerezed brezhonek]] [[Rummad:Troourezed brezhonek]] [[Rummad:Breizhiz e Pariz en XXvet kantved]] 8u0lfywnfrgbsjl2ii1p19q2dagoev4 0 16492 2199111 2166067 2026-09-02T17:12:00Z Ar choler 52661 hizivaat 2199111 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Breizh | anv = Sant-Marc'hell | anvYezh = Saent-Marcèu | Yezh = Gallaouek | anvOfisiel = Saint-Marcel | skeudenn = Saint-Marcel 56 - Mairie.JPG | alc'hwez = An ti-kêr. | ardamezioù = | bro = [[Bro-Gwened]] | departamant = [[Mor-Bihan]] | arondisamant = [[Arondisamant Gwened|Gwened]] | etrekumuniezh = [[Eus an Oud da Vreselien Kumuniezh]] | bro velestradurel = [[Bro Ploermael - Kalon Breizh]] | kanton = [[Kanton Mourieg|Mourieg]] | cp = 56140 | maer = Ludovic Boulo | amzer-gefridi = 2026-2032 | gorread = 12.81 | hedred = -2.4175 | ledred = 47.805 | uk = 55 | ubi = 12 | ubr = 112 | lec'hienn web = {{fr}}[http://www.saintmarcel.com/ www.saintmarcel.com] }} '''Sant-Marc'hell''' zo ur gumun e [[Breizh]] e [[kanton Mourieg]] e departamant ar [[Mor-Bihan]]. == Douaroniezh == ;Kumunioù amezek {{Lec'hiadur kêr|kêr=''Sant-Marc'hell''|gwalarn=[[Serent]]|norzh=[[Sant-Abran]]|biz=[[Karozh]]|kornôg=|reter=[[Megerieg]]<br>[[Malastred]]|gevred=[[Plegadeg]]|su=|mervent=[[Bohal]]|enklozadur=}} == Istor == === [[Dispac'h Gall]] === * Melestradurezh : krouet e voe ar gumun e [[1790]]. Gant lezenn an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e [[Kanton Plegadeg (1790)|kanton Plegadeg]] ; e [[distrig Roc'h-an-Argoed]] e oa ; dilamet e voe kanton Plegadeg e [[1801]] gant lezenn an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 a viz Genver]] 1801), dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix''; lakaet e voe Sant-Marc'hell en [[arondisamant Gwened]] bet krouet e [[1800]] hag e [[kanton Kistreberzh]] bet miret ha brasaet e 1801<ref name="RB">{{fr}} Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, ar Faoued, 2006, p. 355 {{iSBN|978-2-84497-086-2}}</ref>{{,}}<ref>{{fr}} [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=33132 Cassini - EHESS - Sant-Marc'hell - Fichenn ar gumun]</ref>. === {{XIXvet kantved}} === * E [[1863]] e voe lakaet Sant-Marc'hell e [[kanton Malastred]] hag en [[arondisamant Ploermael]]<ref name="RB" />. === {{XXvet kantved}} === ==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== * Ugent gwaz eus ar gumun a gollas o buhez abalamour d'ar brezel, eleze 3,71 % eus he foblañs e 1911<ref name="MGW">{{fr}} [http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56228&dpt=56&idsource=55729&table=bp08 MemorialGenWeb – Monumant ar re varv]</ref>. ==== Kemm arondisamant ==== * E [[1926]] e voe dilamet arondisamant Ploermael, lakaet e voe ar gumun en [[arondisamant Gwened]]. ==== [[Eil brezel-bed]] ==== * Eno en em vodas e miz Even 1944 holl [[Rezistañs|rezistanted]] ar c'hornad ({{formatnum:3000}} den) war urzh ar c'horonal Morice. Eno e teuas ivez an SAS (''Special Air Service'') kaset e framm Overlord ha [[dilestradeg Normandi]]. Divodet e voe [[Strouezheg Sant-Marc'hell]] goude un emgann taer ouzh ar [[Wehrmacht]]<ref>{{fr}} Guil, Jean-Paul & Chérel, Pierre. ''Saint-Marcel dans la tourmente – 18 juin 1944'', 2012 {{ISBN|978-2-7466-5127-2}}</ref>. * D'ar [[16 a viz Mae]] [[1945]] e voe kavet korf un den eus ar gumun, ezel eus ar Rezistañs, bet boureviet, lazhet ha mañsonet d'an [[13 a viz Gouere]] [[1944]] gant al lu [[Alamagn|alaman]] e [[kreñvlec'h Pentevr]] e [[Sant-Pêr-Kiberen]]<ref>{{fr}} René Le Guénic, ''Morbihan - Mémorial de la Résistance'', 1998, pp. 322-329 {{ISBN|978-2-9506333-2-3}}</ref>. * Mervel a reas eizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel, meur anezhe abalamour d'o ferzh er Rezistañs<ref name="MGW" />. == Brezhoneg == * 18,6 % eus anvioù-lecʼh ar gumun zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Yoran Embanner, 2023, p. 397 {{ISBN|978-2-36785-055-9}}</ref>. == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery mode="packed" heights="150px"> Dolmen de Béhélec.jpg|Taol-vaen Beheleg Dolmen de Trélan.jpg|Taol-vaen trelan. Saint-Marcel 56 - Église Saint-Marcel 01.JPG|An iliz katolik ''Saint-Marcel'' </gallery> * Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc'hskeudennoù<ref>{{fr}} [https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=56&id_source=55729 MemorialGenWeb]</ref>. * Plakennoù ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc'hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=112577 MemorialGenWeb]</ref> * Mirdi ar Rezistañs e Breizh<ref>{{fr}} [http://www.resistance-bretonne.com/ ''Musée de la Résitance bretonne'']</ref>. == Emdroadur ar boblañs 1793-2023 == <div style="text-align:center;"> <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7) ImageSize = width:800 height:350 PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50 DateFormat = x.y Period =from:0 till:1200 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:00 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1793 text:93 bar:1800 text:1800 bar:1806 text:06 bar:1821 text:21 bar:1831 text:31 bar:1836 text:36 bar:1841 text:41 bar:1846 text:46 bar:1851 text:51 bar:1856 text:56 bar:1861 text:61 bar:1866 text:66 bar:1872 text:72 bar:1876 text:76 bar:1881 text:81 bar:1886 text:86 bar:1891 text:91 bar:1896 text:96 bar:1901 text:1901 bar:1906 text:06 bar:1911 text:11 bar:1921 text:21 bar:1926 text:26 bar:1931 text:31 bar:1936 text:36 bar:1946 text:46 bar:1954 text:54 bar:1962 text:62 bar:1968 text:68 bar:1975 text:75 bar:1982 text:82 bar:1990 text:90 bar:1999 text:99 bar:2004 text:2004 bar:2006 text:06 bar:2009 text:09 bar:2014 text:14 bar:2019 text:19 bar:2023 text:23 PlotData= color:barra width:10 align:left bar:1793 from:0 till: 466 bar:1800 from:0 till: 418 bar:1806 from:0 till: 480 bar:1821 from:0 till: 402 bar:1831 from:0 till: 388 bar:1836 from:0 till: 448 bar:1841 from:0 till: 452 bar:1846 from:0 till: 456 bar:1851 from:0 till: 467 bar:1856 from:0 till: 469 bar:1861 from:0 till: 432 bar:1866 from:0 till: 476 bar:1872 from:0 till: 468 bar:1876 from:0 till: 492 bar:1881 from:0 till: 505 bar:1886 from:0 till: 501 bar:1891 from:0 till: 524 bar:1896 from:0 till: 508 bar:1901 from:0 till: 538 bar:1906 from:0 till: 562 bar:1911 from:0 till: 538 bar:1921 from:0 till: 503 bar:1926 from:0 till: 522 bar:1931 from:0 till: 503 bar:1936 from:0 till: 539 bar:1946 from:0 till: 523 bar:1954 from:0 till: 531 bar:1962 from:0 till: 581 bar:1968 from:0 till: 558 bar:1975 from:0 till: 560 bar:1982 from:0 till: 732 bar:1990 from:0 till: 845 bar:1999 from:0 till: 854 bar:2004 from:0 till: 951 bar:2006 from:0 till: 951 bar:2009 from:0 till: 1038 bar:2014 from:0 till: 1052 bar:2019 from:0 till: 1106 bar:2023 from:0 till: 1155 TextData= fontsize:S pos:(50,10) text: </timeline> • Andonioù : Cassini hag [[EBSSA]] </div> == Melestradurezh == {{DilennadDeroù|Titl= Roll maered ar gumun}} {{Dilennad|Deroù=03/1977|Penn=03/2001|Anv=Gilles Possémé|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=03/2001|Penn=04/2013|Anv=Henri Briand|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=04/2013|Penn=03/2014|Anv=Armel Rousselot|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=03/2014|Penn=01/2017<ref>{{fr}} [https://www.ouest-france.fr/bretagne/malestroit-56140/malestroit-le-maire-joel-leveau-siffle-la-fin-du-match-4722856 ''Ouest-France'', 08/01/2017]</ref>|Anv=Joël Leveau|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=01/2017|Penn=24/03/2017|Anv=Armel Rousselot <small>(Da c'hortoz)</small>|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=24/03/2017|Penn=05/2020|Anv=Marie-Hervé Jeffroy|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=05/2020|Penn=02/2022<ref>{{fr}} [https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-marcel-56140/morbihan-armel-rousselot-maire-de-saint-marcel-est-decede-a-l-age-de-67-ans-ce566a44-93cd-11ec-8df1-b62af360c3e7 ''Ouest-France'', 21/02/2022]</ref>|Anv=Armel Rousselot|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=02/2022|Penn=21/03/2026|Anv=Armelle Robert|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=21/03/2026|Penn=(2032)|Anv=Ludovic Boulo<ref>{{fr}} [https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-marcel-56140/saint-marcel-ludovic-boulo-a-pris-les-renes-de-la-mairie-183fbeb6-59d1-4580-b03f-b537eb63e9f8 ''Ouest-France'', 25/03/2026</ref>|Strollad=|Karg=Mager yer dozverezed}} {{DilennadFedoù}} {{DilennadPenn}} == Liammoù diavaez == {{Commonscat|Saint-Marcel (Morbihan)}} * {{br}} [https://www.geobreizh.bzh/br/geobreizh-en-linenn-en-dro/ Geobreizh] {{clr}} == Dave ha notennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]] [[Rummad:Kumunioù Bro Wened]] [[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]] [[Rummad:Tud lakaet d'ar marv gant al lu alaman e kreñvlec'h Pentevr e 1944]] 3lf0vx2epvyzcq0pjcrxu2cs4fa704e 2199119 2199111 2026-09-02T20:37:54Z Dishual 612 /* Eil brezel-bed */ 2199119 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Breizh | anv = Sant-Marc'hell | anvYezh = Saent-Marcèu | Yezh = Gallaouek | anvOfisiel = Saint-Marcel | skeudenn = Saint-Marcel 56 - Mairie.JPG | alc'hwez = An ti-kêr. | ardamezioù = | bro = [[Bro-Gwened]] | departamant = [[Mor-Bihan]] | arondisamant = [[Arondisamant Gwened|Gwened]] | etrekumuniezh = [[Eus an Oud da Vreselien Kumuniezh]] | bro velestradurel = [[Bro Ploermael - Kalon Breizh]] | kanton = [[Kanton Mourieg|Mourieg]] | cp = 56140 | maer = Ludovic Boulo | amzer-gefridi = 2026-2032 | gorread = 12.81 | hedred = -2.4175 | ledred = 47.805 | uk = 55 | ubi = 12 | ubr = 112 | lec'hienn web = {{fr}}[http://www.saintmarcel.com/ www.saintmarcel.com] }} '''Sant-Marc'hell''' zo ur gumun e [[Breizh]] e [[kanton Mourieg]] e departamant ar [[Mor-Bihan]]. == Douaroniezh == ;Kumunioù amezek {{Lec'hiadur kêr|kêr=''Sant-Marc'hell''|gwalarn=[[Serent]]|norzh=[[Sant-Abran]]|biz=[[Karozh]]|kornôg=|reter=[[Megerieg]]<br>[[Malastred]]|gevred=[[Plegadeg]]|su=|mervent=[[Bohal]]|enklozadur=}} == Istor == === [[Dispac'h Gall]] === * Melestradurezh : krouet e voe ar gumun e [[1790]]. Gant lezenn an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e [[Kanton Plegadeg (1790)|kanton Plegadeg]] ; e [[distrig Roc'h-an-Argoed]] e oa ; dilamet e voe kanton Plegadeg e [[1801]] gant lezenn an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 a viz Genver]] 1801), dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix''; lakaet e voe Sant-Marc'hell en [[arondisamant Gwened]] bet krouet e [[1800]] hag e [[kanton Kistreberzh]] bet miret ha brasaet e 1801<ref name="RB">{{fr}} Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, ar Faoued, 2006, p. 355 {{iSBN|978-2-84497-086-2}}</ref>{{,}}<ref>{{fr}} [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=33132 Cassini - EHESS - Sant-Marc'hell - Fichenn ar gumun]</ref>. === {{XIXvet kantved}} === * E [[1863]] e voe lakaet Sant-Marc'hell e [[kanton Malastred]] hag en [[arondisamant Ploermael]]<ref name="RB" />. === {{XXvet kantved}} === ==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== * Ugent gwaz eus ar gumun a gollas o buhez abalamour d'ar brezel, eleze 3,71 % eus he foblañs e 1911<ref name="MGW">{{fr}} [http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56228&dpt=56&idsource=55729&table=bp08 MemorialGenWeb – Monumant ar re varv]</ref>. ==== Kemm arondisamant ==== * E [[1926]] e voe dilamet arondisamant Ploermael, lakaet e voe ar gumun en [[arondisamant Gwened]]. ==== [[Eil brezel-bed]] ==== * Eno en em vodas e miz Even 1944 holl [[Rezistañs|rezistanted]] ar c'hornad ({{formatnum:3000}} den) war urzh ar c'horonal Morice. Eno e teuas ivez an SAS ([[Special Air Service|''Special Air Service]]'') kaset e framm Overlord ha [[dilestradeg Normandi]]. Divodet e voe [[Strouezheg Sant-Marc'hell]] goude un emgann taer ouzh ar [[Wehrmacht]]<ref>{{fr}} Guil, Jean-Paul & Chérel, Pierre. ''Saint-Marcel dans la tourmente – 18 juin 1944'', 2012 {{ISBN|978-2-7466-5127-2}}</ref>. * D'ar [[16 a viz Mae]] [[1945]] e voe kavet korf un den eus ar gumun, ezel eus ar Rezistañs, bet boureviet, lazhet ha mañsonet d'an [[13 a viz Gouere]] [[1944]] gant al lu [[Alamagn|alaman]] e [[kreñvlec'h Pentevr]] e [[Sant-Pêr-Kiberen]]<ref>{{fr}} René Le Guénic, ''Morbihan - Mémorial de la Résistance'', 1998, pp. 322-329 {{ISBN|978-2-9506333-2-3}}</ref>. * Mervel a reas eizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel, meur anezhe abalamour d'o ferzh er Rezistañs<ref name="MGW" />. == Brezhoneg == * 18,6 % eus anvioù-lecʼh ar gumun zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Yoran Embanner, 2023, p. 397 {{ISBN|978-2-36785-055-9}}</ref>. == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery mode="packed" heights="150px"> Dolmen de Béhélec.jpg|Taol-vaen Beheleg Dolmen de Trélan.jpg|Taol-vaen trelan. Saint-Marcel 56 - Église Saint-Marcel 01.JPG|An iliz katolik ''Saint-Marcel'' </gallery> * Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc'hskeudennoù<ref>{{fr}} [https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=56&id_source=55729 MemorialGenWeb]</ref>. * Plakennoù ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc'hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=112577 MemorialGenWeb]</ref> * Mirdi ar Rezistañs e Breizh<ref>{{fr}} [http://www.resistance-bretonne.com/ ''Musée de la Résitance bretonne'']</ref>. == Emdroadur ar boblañs 1793-2023 == <div style="text-align:center;"> <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7) ImageSize = width:800 height:350 PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50 DateFormat = x.y Period =from:0 till:1200 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:00 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1793 text:93 bar:1800 text:1800 bar:1806 text:06 bar:1821 text:21 bar:1831 text:31 bar:1836 text:36 bar:1841 text:41 bar:1846 text:46 bar:1851 text:51 bar:1856 text:56 bar:1861 text:61 bar:1866 text:66 bar:1872 text:72 bar:1876 text:76 bar:1881 text:81 bar:1886 text:86 bar:1891 text:91 bar:1896 text:96 bar:1901 text:1901 bar:1906 text:06 bar:1911 text:11 bar:1921 text:21 bar:1926 text:26 bar:1931 text:31 bar:1936 text:36 bar:1946 text:46 bar:1954 text:54 bar:1962 text:62 bar:1968 text:68 bar:1975 text:75 bar:1982 text:82 bar:1990 text:90 bar:1999 text:99 bar:2004 text:2004 bar:2006 text:06 bar:2009 text:09 bar:2014 text:14 bar:2019 text:19 bar:2023 text:23 PlotData= color:barra width:10 align:left bar:1793 from:0 till: 466 bar:1800 from:0 till: 418 bar:1806 from:0 till: 480 bar:1821 from:0 till: 402 bar:1831 from:0 till: 388 bar:1836 from:0 till: 448 bar:1841 from:0 till: 452 bar:1846 from:0 till: 456 bar:1851 from:0 till: 467 bar:1856 from:0 till: 469 bar:1861 from:0 till: 432 bar:1866 from:0 till: 476 bar:1872 from:0 till: 468 bar:1876 from:0 till: 492 bar:1881 from:0 till: 505 bar:1886 from:0 till: 501 bar:1891 from:0 till: 524 bar:1896 from:0 till: 508 bar:1901 from:0 till: 538 bar:1906 from:0 till: 562 bar:1911 from:0 till: 538 bar:1921 from:0 till: 503 bar:1926 from:0 till: 522 bar:1931 from:0 till: 503 bar:1936 from:0 till: 539 bar:1946 from:0 till: 523 bar:1954 from:0 till: 531 bar:1962 from:0 till: 581 bar:1968 from:0 till: 558 bar:1975 from:0 till: 560 bar:1982 from:0 till: 732 bar:1990 from:0 till: 845 bar:1999 from:0 till: 854 bar:2004 from:0 till: 951 bar:2006 from:0 till: 951 bar:2009 from:0 till: 1038 bar:2014 from:0 till: 1052 bar:2019 from:0 till: 1106 bar:2023 from:0 till: 1155 TextData= fontsize:S pos:(50,10) text: </timeline> • Andonioù : Cassini hag [[EBSSA]] </div> == Melestradurezh == {{DilennadDeroù|Titl= Roll maered ar gumun}} {{Dilennad|Deroù=03/1977|Penn=03/2001|Anv=Gilles Possémé|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=03/2001|Penn=04/2013|Anv=Henri Briand|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=04/2013|Penn=03/2014|Anv=Armel Rousselot|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=03/2014|Penn=01/2017<ref>{{fr}} [https://www.ouest-france.fr/bretagne/malestroit-56140/malestroit-le-maire-joel-leveau-siffle-la-fin-du-match-4722856 ''Ouest-France'', 08/01/2017]</ref>|Anv=Joël Leveau|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=01/2017|Penn=24/03/2017|Anv=Armel Rousselot <small>(Da c'hortoz)</small>|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=24/03/2017|Penn=05/2020|Anv=Marie-Hervé Jeffroy|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=05/2020|Penn=02/2022<ref>{{fr}} [https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-marcel-56140/morbihan-armel-rousselot-maire-de-saint-marcel-est-decede-a-l-age-de-67-ans-ce566a44-93cd-11ec-8df1-b62af360c3e7 ''Ouest-France'', 21/02/2022]</ref>|Anv=Armel Rousselot|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=02/2022|Penn=21/03/2026|Anv=Armelle Robert|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=21/03/2026|Penn=(2032)|Anv=Ludovic Boulo<ref>{{fr}} [https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-marcel-56140/saint-marcel-ludovic-boulo-a-pris-les-renes-de-la-mairie-183fbeb6-59d1-4580-b03f-b537eb63e9f8 ''Ouest-France'', 25/03/2026</ref>|Strollad=|Karg=Mager yer dozverezed}} {{DilennadFedoù}} {{DilennadPenn}} == Liammoù diavaez == {{Commonscat|Saint-Marcel (Morbihan)}} * {{br}} [https://www.geobreizh.bzh/br/geobreizh-en-linenn-en-dro/ Geobreizh] {{clr}} == Dave ha notennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]] [[Rummad:Kumunioù Bro Wened]] [[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]] [[Rummad:Tud lakaet d'ar marv gant al lu alaman e kreñvlec'h Pentevr e 1944]] d12lz2fbgrfu33xaf31zccf30du552l 0 37304 2199128 255119 2026-09-03T00:26:52Z Xqbot 6654 Robot : Dresañ an adkas doubl da [[Le Havre Athlétic Club]] 2199128 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Le Havre Athlétic Club]] gddvy66ndczzq9gauevekcnbe4vqwq4 0 42868 2199138 2198736 2026-09-03T11:15:31Z Tanjee 563 /* Azia */ 2199138 wikitext text/x-wiki Setu roll ar melestradurezhioù o deus embannet [[Timbr|timbroù]]. == [[Afrika]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Tiriad gall pobloù Afar hag Issa|Tiriad gall pobloù Afar hag Issa]] *[[Timbroù Afrika ar C’heheder C’hall|Afrika ar C'heheder C'hall]] *[[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg C'hall|Afrika ar C'hornaoueg C'hall]] *[[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg Spagnol|Afrika ar C’hornaoueg Spagnol]] *[[Timbroù Afrika bortugalek|Afrika bortugalek]] *[[Timbroù Afrika ar Reter alaman|Afrika ar Reter alaman]] *[[Timbroù Afrika ar Reter italian|Afrika ar Reter italian]] *[[Timbroù Afrika ar Reter saoz|Afrika ar Reter saoz]] *[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|La Agüera]] *[[Timbroù Aljeria|Aljeria]] *[[Timbroù Anjouan|Anjouan]] *[[Timbroù Aod an Aour|Aod an Aour]] *[[Timbroù Aod an Niger|Aod an Niger]] *[[Timbroù Djibouti|Aod c'hall ar Somalianed]] *[[Timbroù Ascension|Ascension]] *[[Timbroù Basoutoland|Basoutoland]] *[[Timbroù Bechuanaland|Bechuanaland]] *[[Timbroù Cyrenaica|Benghazi]] *[[Timbroù Benin|Benin]] *[[Timbroù Biafra|Biafra]] *[[Timbroù Botswana|Botswana]] *[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Cabo Juby]] *[[Timbroù Cyrenaica|Cyrenaica]] *[[Timbroù Benin|Dahomey]] *[[Timbroù Diego-Suárez|Diego-Suárez]] *[[Timbroù Djibouti|Djibouti]] *[[Timbroù Egipt|Egipt]] *[[Timbroù Egipt - Burevioù gall|Egipt - Burevioù gall]] *[[Timbroù Elobey, Annobón ha Corrisco|Elobey, Annobón ha Corrisco]] *[[Timbroù Enez ar Reünion|Enez ar Reünion]] *[[Timbroù Enezeg an Azorez|Enezeg an Azorez]] *[[Timbroù Eritrea|Eritrea]] *[[Timbroù Fernando Poo|Fernando Poo]] *[[Timbroù Fezzan Ghadames|Fezzan Ghadames]] *[[Timbroù Gambia|Gambia]] *[[Timbroù Ginea Frañs|Ginea Frañs]] *[[Timbroù Ginea spagnol|Ginea spagnol]] *[[Timbroù Griqualand|Griqualand]] *[[Timbroù Ifni|Ifni]] *[[Timbroù Inhambane|Inhambane]] *[[Timbroù Itron Varia Madagaskar|Itron Varia Madagaskar]] *[[Timbroù Joubaland|Joubaland]] *[[Timbroù Kab ar Spi Mat|Kab ar Spi Mat]] *[[Timbroù Su Kasaï|Su Kasaï]] *[[Timbroù Katanga|Katanga]] *[[Timbroù Kenya|Kenya]] *[[Timbroù Kenya hag Ouganda|Kenya hag Ouganda]] *[[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika|Kenya Ouganda Tanganyika]] *[[Timbroù Kionga|Kionga]] *[[Timbroù Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika|Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika]] *[[Timbroù Kongo Frañs|Kongo Frañs]] *[[Timbroù Kongo Grenn|Kongo Grenn]] *[[Timbroù Kongo Velgia|Kongo Velgia]] *[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Republik Demokratel Kongo]] *[[Timbroù Kreizafrika|Kreizafrika]] *[[Timbroù Kreizafrika saoz|Kreizafrika saoz]] *[[Timbroù Lagos|Lagos]] *[[Timbroù Lesotho|Lesotho]] *[[Timbroù Lourenço Marques|Lourenço Marques]] *[[Timbroù Maouritania|Maouritania]] *[[Timbroù Maroko spagnol|Maroko spagnol]] *[[Timbroù Mervent Afrika|Mervent Afrika]] *[[Timbroù Moheli|Moheli]] *[[Timbroù Mozambik|Mozambik]] *[[Timbroù Postoù prevez Mozambik|Postoù prevez Mozambik]] *[[Timbroù Namibia|Namibia]] *[[Timbroù Natal|Natal]] *[[Timbroù Niger|Niger]] *[[Timbroù Nosy Be|Nosy Be]] *[[Timbroù Nyasaland|Nyasaland]] *[[Timbroù Obock|Obock]] *[[Timbroù an Oubangi-Chari|Oubangi-Chari]] *[[Timbroù Bro-Orañje|Bro-Orañje]] *[[Timbroù Quelimane|Quelimane]] *[[Timbroù Republik Nevez Suafrika|Republik Nevez Suafrika]] *[[Timbroù Rio Muni|Rio Muni]] *[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Rio de Oro]] *[[Timbroù Rodezia|Rodezia]] *[[Timbroù Rodezia an Norzh|Rodezia an Norzh]] *[[Timbroù Rodezia ar Su|Rodezia ar Su]] *[[Timbroù Rodezia ha Nyasaland|Rodezia ha Nyasaland]] *[[Timbroù Ruanda-Urundi|Ruanda-Urundi]] *[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Sahara ar C'hornôg]] *[[Timbroù Sechelez|Sechelez]] *[[Timbroù Senegal|Senegal]] *[[Timbroù Senegal-Uhel ha Niger|Senegal-Uhel ha Niger]] *[[Timbroù Senegambia ha Niger|Senegambia ha Niger]] *[[Timbroù Somalia|Somalia]] *[[Timbroù Somalia italian|Somalia italian]] *[[Timbroù Somaliland saoz|Somaliland saoz]] *[[Timbroù Soudan c'hall|Soudan c'hall]] *[[Timbroù Stellaland|Stellaland]] *[[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Stadoù emren Suafrika]] *[[Timbroù Swaziland|Swaziland]] *[[Timbroù Tanganyika|Tanganyika]] *[[Timbroù Tchad|Tchad]] *[[Timbroù Tete|Tete]] *[[Timbroù Transvaal|Transvaal]] *[[Timbroù Tripolitania|Tripolitania]] *[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Zair]] *[[Timbroù Zambezia|Zambezia]] *[[Timbroù Zambia|Zambia]] *[[Timbroù Zanzibar - Burevioù gall|Zanzibar - Burevioù gall]] *[[Timbroù Zanzibar|Zanzibar]] *[[Timbroù Zimbabwe|Zimbabwe]] *[[Timbroù Zoulouland|Zoulouland]] </div> == [[Amerika]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Anguilla|Anguilla]] *[[Timbroù Antigua|Antigua]] *[[Timbroù an Antilhez Bihanañ saoz|Antilhez Bihanañ saoz]] *[[Timbroù Antilhez Danmark|Antilhez Danmark]] *[[Timbroù an Antilhez Nederlandat|Antilhez Nederlandat]] *[[Timbroù Antilhez Spagn|Antilhez Spagn]] *[[Timbroù Aruba|Aruba]] *[[Timbroù Bahamas|Bahamas]] *[[Timbroù Barbuda|Barbuda]] *[[Timbroù Belize|Belize]] *[[Timbroù Bermuda|Bermuda]] *[[Timbroù Bolivia|Bolivia]] *[[Timbroù Brunswick-Nevez|Brunswick-Nevez]] *[[Timbroù Inizi Turks ha Caicos|Caicos]] *[[Timbroù Chile|Chile]] *[[Timbroù Corrientes|Corrientes]] *[[Timbroù Costa Rica|Costa Rica]] *[[Timbroù Curaçao|Curaçao]] *[[Timbroù Dominika|Dominika]] *[[Timbroù an Douar-Nevez|Douar-Nevez]] *[[Timbroù Inizi Grenadinez (norzh)|Inizi Grenadinez (norzh)]] *[[Timbroù Inizi Grenadinez (su)|Inizi Grenadinez (su)]] *[[Timbroù Greunland|Greunland]] *[[Timbroù Guatemala|Guatemala]] *[[Timbroù Gwadeloup|Gwadeloup]] *[[Timbroù Gwiana c'hall|Gwiana c'hall]] *[[Timbroù Gwiana saoz|Gwiana saoz]] *[[Timbroù Honduras Breizh-Veur|Honduras Breizh Veur]] *[[Timbroù Inini|Inini]] *[[Timbroù Inizi Cayman|Inizi Cayman]] *[[Timbroù Inizi Gwerc’h Breizh-Veur|Inizi Gwerc’h Breizh-Veur]] *[[Timbroù Inizi Maloù|Inizi Maloù]] *[[Timbroù Jamaika|Jamaika]] *[[Timbroù Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver|Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver]] *[[Timbroù Martinik|Martinik]] *[[Timbroù Montserrat|Montserrat]] *[[Timbroù Nevis|Nevis]] *[[Timbroù Panama|Panama]] *[[Timbroù Paraguay|Paraguay]] *[[Timbroù Perou|Perou]] *[[Timbroù Enez ar Priñs-Edward|Enez ar Priñs-Edward]] *[[Timbroù Sant Kitts|Sant Kitts]] *[[Timbroù Sant Kitts ha Nevis|Sant Kitts ha Nevis]] *[[Timbroù Santez-Lusia|Santez-Lusia]] *[[Timbroù Sant-Martin|Sant-Martin]] *[[Timbroù Sant-Pêr-ha-Mikelon|Sant-Pêr-ha-Mikelon]] *[[Timbroù Sant Visant|Sant Visant]] *[[Timbroù Skos Nevez|Skos Nevez]] *[[Timbroù Stadoù-Unanet Kolombia|Stadoù-Unanet Kolombia]] *[[Timbroù Surinam|Surinam]] *[[Timbroù Tobago|Tobago]] *[[Timbroù Inizi Turks ha Caicos|Inizi Turks ha Caicos]] </div> == [[Antarktika]] hag all == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|Antarktika - Tiriad Breizh-Veur]] *[[Timbroù Antarktika – Tiriad Bro-C’hall|Antarktika - Tiriad Bro-C'hall]] *[[Timbroù Tiriad Zeland-Nevez|Antarktika - Tiriad Zeland-Nevez]] *[[Timbroù Georgia ar Su|Georgia ar Su]] *[[Timbroù Saint Helena|Saint Helena]] *[[Timbroù Tristan da Cunha|Tristan da Cunha]] </div> == [[Azia]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Abc'hazia|Abc'hazia]] *[[Timbroù Afghanistan|Afghanistan]] *[[Timbroù Âlwâr|Âlwâr]] *[[Timbroù Annam ha Tonkin|Annam ha Tonkin]] *[[Timbroù Armenia|Armenia]] *[[Timbroù Azerbaidjan|Azerbaidjan]] *[[Timbroù Bahawalpour|Bahawalpour]] *[[Timbroù Bangkok|Bangkok]] *[[Timbroù Bamra|Bamra]] *[[Timbroù Barwani|Barwani]] *[[Timbroù Batoum|Batoum]] *[[Timbroù Bhopal|Bhopal]] *[[Timbroù Bhor|Bhor]] *[[Timbroù Bijawar|Bijawar]] *[[Timbroù Borneo an Norzh|Borneo an Norzh]] *[[Timbroù Bouchir|Bouchir]] *[[Timbroù Brunei|Brunei]] *[[Timbroù Bundi|Bundi]] *[[Timbroù Chamba|Chambâ]] *[[Timbroù Datia|Datia]] *[[Timbroù Dhâr|Dhâr]] *[[Timbroù Dungarpour|Dungarpour]] *[[Timbroù Faridkot|Faridkot]] *[[Timbroù Formoza (Taiwan)|Formoza (Taiwan)]] *[[Timbroù Gwalior|Gwalior]] *[[Timbroù Ginea-Nevez ar C'hornaoueg|Ginea-Nevez ar C'hornaoueg]] *[[Timbroù Holkar|Holkar]] *[[Timbroù Hong Kong|Hong Kong]] *[[Timbroù Hyderabad|Hyderabad]] *[[Timbroù Idar|Idar]] *[[Timbroù Indez Breizh-Veur|Indez Breizh-Veur]] *[[Timbroù Indez-Sina c'hall|Indez-Sina c'hall]] *[[Timbroù India - Tiriadoù gall|India - Tiriadoù gall]] *[[Timbroù Jaipour|Jaipour]] *[[Timbroù Jammu-ha-Kachmir|Jammu-ha-Kachmir]] *[[Timbroù Jasdan|Jasdan]] *[[Timbroù Jhalawar|Jhalawar]] *[[Timbroù Jhind|Jhind]] *[[Timbroù Jorjia|Jorjia]] *[[Timbroù Kambodja|Kambodja]] *[[Timbroù Kazac'hstan|Kazac'hstan]] *[[Timbroù Kedah|Kedah]] *[[Timbroù Kiav-Tchou|Kiav-Tchou]] *[[Timbroù Kirgizstan|Kirgizstan]] *[[Timbroù Kishangârh|Kishangârh]] *[[Timbroù Kochin|Kochin]] *[[Timbroù Kochin-Sina|Kochin-Sina]] *[[Timbroù Labuan|Labuan]] *[[Timbroù Las Bela|Las Bela]] *[[Timbroù Inizi Maldivez|Inizi Maldivez]] *[[Timbroù Manchukuo|Manchukuo]] *[[Timbroù Morvi|Morvi]] *[[Timbroù Nabha|Nabha]] *[[Timbroù Nandgam|Nandgam]] *[[Timbroù Nowanuggur|Nowanuggur]] *[[Timbroù Orcha|Orcha]] *[[Timbroù Ouzbekistan|Ouzbekistan]] *[[Timbroù Pakhoi|Pakhoi]] *[[Timbroù Pakistan|Pakistan]] *[[Timbroù Patiala|Patiala]] *[[Timbroù Penang|Penang]] *[[Timbroù Perak|Perak]] *[[Timbroù Perlis|Perlis]] *[[Timbroù Pounch|Pounch]] *[[Timbroù Rajpipla|Rajpipla]] *[[Timbroù RSKS Treuzkaokazek|RSKS Treuzkaokazek]] *[[Timbroù Rusia - Impalaeriezh|Rusia - Impalaeriezh]] *[[Timbroù Inizi Ryūkyū|Inizi Ryūkyū]] *[[Timbroù Sabah|Sabah]] *[[Timbroù Sarawak|Sarawak]] *[[Timbroù Sina – Burevioù alaman|Sina – Burevioù alaman]] *[[Timbroù Sina - Burevioù gall|Sina - Burevioù gall]] *[[Timbroù Sina - Burevioù italian|Sina - Burevioù italian]] *[[Timbroù Sina – Burevioù rusian|Sina – Burevioù rusian]] *[[Timbroù Sina - Burevioù saoz|Sina - Burevioù saoz]] *[[Timbroù Sirmoor|Sirmoor]] *[[Timbroù Soruth|Soruth]] *[[Timbroù Tadjikistan|Tadjikistan]] *[[Timbroù Tibet|Tibet]] *[[Timbroù Timor ar Reter|Timor ar Reter]] *[[Timbroù Touva|Touva]] *[[Timbroù Travancore|Travancore]] *[[Timbroù Turkmenistan|Turkmenistan]] *[[Timbroù Viet Nam ar Su|Viet Nam ar Su]] *[[Timbroù Wadhwan|Wadhwan]] </div> == [[Europa (kevandir)|Europa]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Alamagn - Impalaeriezh|Alamagn - Impalaeriezh]] *[[Timbroù Alamagn - Republik Weimar|Alamagn - Republik Weimar]] *[[Timbroù Alamagn - IIIde Reich|Alamagn - IIIde Reich]] *[[Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed|Alamagn – Prantad 1945-1949]] *[[Timbroù Alamagn ar C’hornaoueg|Alamagn ar C’hornaoueg]] *[[Timbroù Alamagn ar Reter|Alamagn ar Reter]] *[[Timbroù Aldernez|Aldernez]] *[[Timbroù Allenstein|Allenstein]] *[[Timbroù Andorra|Andorra]] *[[Timbroù Arad|Arad]] *[[Timbroù Fiume|(Inizi) Arbe ha Veglia]] *[[Timbroù Asturiez ha Leon|Asturiez ha Leon]] *[[Timbroù Aunus|Aunus]] *[[Timbroù Baden|Baden]] *[[Timbroù Barcelona|Barcelona]] *[[Timbroù Bavaria|Bavaria]] *[[Timbroù Belarus|Belarus]] *[[Timbroù Bergedorf|Bergedorf]] *[[Timbroù Berlin ar Reter|Berlin ar Reter]] *[[Timbroù Bohemia ha Moravia|Bohemia ha Moravia]] *[[Timbroù Bosnia ha Herzegovina|Bosnia ha Herzegovina]] *[[Timbroù Brunswick|Brunswick]] *[[Timbroù Campione|Campione]] *[[Timbroù Danzig|Danzig]] *[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Dedeagh]] *[[Timbroù Elzas ha Loren|Elzas ha Loren]] *[[Timbroù Epira|Epira]] *[[Timbroù Eupen ha Malmedy|Eupen ha Malmedy]] *[[Timbroù Euskal Herria|Euskal Herria]] *[[Timbroù Fiume|Fiume]] *[[Timbroù Galitsia|Galitsia]] *[[Timbroù Gres|Gres]] *[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Gres - Burevioù gall]] *[[Timbroù Gwernenez|Gwernenez]] *[[Timbroù Hamburg|Hamburg]] *[[Timbroù Hannover|Hannover]] *[[Timbroù Heligoland|Heligoland]] *[[Timbroù Ikaria|Ikaria]] *[[Timbroù Ingria|Ingria]] *[[Timbroù an Inizi Åland|Inizi Åland]] *[[Timbroù Inizi Mor Egea|Inizi Mor Egea]] *[[Timbroù an Inizi Faero|Inizi Faero]] *[[Timbroù Inizi Mor Ionian|Inizi Mor Ionian]] *[[Timbroù Istria|Istria]] *[[Timbroù Republik Sokial Italia|Republik Sokial Italia]] *[[Timbroù Italia|Italia]] *[[Timbroù Iwerzhon|Iwerzhon]] *[[Timbroù Jerzenez|Jerzenez]] *[[Timbroù Jibraltar|Jibraltar]] *[[Timbroù Karelia|Karelia]] *[[Timbroù Karintia|Karintia]] *[[Timbroù Katalonia|Katalonia]] *[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Kavala]] *[[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn|Kengevread Norzh Alamagn]] *[[Timbroù Keoded Dieub Lubeck|Keoded Dieub Lubeck]] *[[Timbroù Kiprenez|Kiprenez]] *[[Timbroù Kosovo|Kosovo]] *[[Timbroù Kreta|Kreta]] *[[Timbroù Kreta - Burevioù aostrian|Kreta - Burevioù aostrian]] *[[Timbroù Kreta - Burevioù gall|Kreta - Burevioù gall]] *[[Timbroù Kreta – Burevioù italian|Kreta - Burevioù italian]] *[[Timbroù Kreta – Burevioù rusian|Kreta – Burevioù rusian]] *[[Timbroù Kreta – Burevioù saoz|Kreta – Burevioù saoz]] *[[Timbroù Kroatia|Kroatia]] *[[Timbroù Lemnos|Lemnos]] *[[Timbroù Liechtenstein|Liechtenstein]] *[[Timbroù Lituania|Lituania]] *[[Timbroù Bro-Ljubljana|Bro-Ljubljana]] *[[Timbroù Rouantelezh Lombardia-Veneto|(Rouantelezh) Lombardia-Veneto]] *[[Timbroù Makedonia|Makedonia]] *[[Timbroù Manav|Manav]] *[[Timbroù Marienwerder|Marienwerder]] *[[Timbroù Mecklenbourg|Mecklenbourg]] *[[Timbroù Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg|Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg]] *[[Timbroù Lituania|Memel]] *[[Timbroù Modena|Modena]] *[[Timbroù Moldova|Moldova]] *[[Timbroù Montenegro|Montenegro]] *[[Timbroù Mytilíni|Mytilíni]] *[[Timbroù Oldenburg|Oldenburg]] *[[Timbroù Parma|Parma]] *[[Timbroù Polonia|Polonia]] *[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Port Lagos]] *[[Timbroù Portugal|Portugal]] *[[Timbroù Prusia|Prusia]] *[[Timbroù Roenland-Pfalz|Roenland-Pfalz]] *[[Timbroù Romagna|Romagna]] *[[Timbroù Roumelia ar Reter|Roumelia ar Reter]] *[[Timbroù Saarland|Saarland]] *[[Timbroù Saksonia|Saksonia]] *[[Timbroù Samos|Samos]] *[[Timbroù Sardigna|Sardigna]] *[[Timbroù Enez Saseno|(Enez) Saseno]] *[[Timbroù Rouantelezh an Div Sikilia|(Rouantelezh) an Div Sikilia]] *[[Timbroù Rusia - Impalaeriezh|Rusia - Impalaeriezh]] *[[Timbroù Silezia|Silezia]] *[[Timbroù Slovenia|Slovenia]] *[[Timbroù Slovakia|Slovakia]] *[[Timbroù Spagn|Spagn]] *[[Timbroù Stadoù ar Pab|Stadoù ar Pab]] *[[Timbroù Sveden|Sveden]] *[[Timbroù Szeged|Szeged]] *[[Timbroù Tchekoslovakia|Tchekoslovakia]] *[[Timbroù Tiriad Dieub Trieste|Tiriad Dieub Trieste]] *[[Timbroù Thessalia|Thessalia]] *[[Timbroù Thüringen|Thüringen]] *[[Timbroù Thurn ha Taksis|Thurn ha Taksis]] *[[Timbroù Toskana|Toskana]] *[[Timbroù Udine|Udine]] *[[Timbroù Ukraina ar C'hornaoueg|Ukraina ar C'hornaoueg]] *[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Vathy]] *[[Timbroù Venezia Giulia|Venezia Giulia]] *[[Timbroù Wenden|Wenden]] *[[Timbroù Württemberg|Württemberg]] *[[Timbroù Zadar|Zadar]] </div> == [[Okeania]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Aitutaki|Aitutaki]] *[[Timbroù Aostralia ar Su|Aostralia ar Su]] *[[Timbroù Inizi Cook|Inizi Cook]] *[[Timbroù Inizi Fidji|Inizi Fidji]] *[[Timbroù Gilbert hag Ellice|Gilbert hag Ellice]] *[[Timbroù Enez ar Gouraleg Vras|Enez ar Gouraleg Vras]] *[[Timbroù Guam|Guam]] *[[Timbroù Hawaii|Hawaii]] *[[Timbroù Hebridez-Nevez|Hebridez-Nevez]] *[[Timbroù an Inizi Karolina|Inizi Karolina]] *[[Timbroù Kiribati|Kiribati]] *[[Timbroù Inizi Mariana|Inizi Mariana]] *[[Timbroù Inizi Marshall|Inizi Marshall]] *[[Timbroù Mikronezia|Mikronezia]] *[[Timbroù Nauru|Nauru]] *[[Timbroù Niue|Niue]] *[[Timbroù Palau|Palau]] *[[Timbroù Penrhyn|Penrhyn]] *[[Timbroù Inizi Pitcairn|Inizi Pitcairn]] *[[Timbroù Queensland|Queensland]] *[[Timbroù Rarotonga|Rarotonga]] *[[Timbroù Inizi Salomon|Inizi Salomon]] *[[Timbroù Samoa ar C’hornaoueg|Samoa ar C’hornaoueg]] *[[Timbroù Tahiti|Tahiti]] *[[Timbroù Tasmania|Tasmania]] *[[Timbroù Tiriadoù gall Okeania|Tiriadoù gall Okeania]] *[[Timbroù Tuvalu|Tuvalu]] *[[Timbroù Vanuatu|Vanuatu]] *[[Timbroù Victoria|Victoria]] *[[Timbroù Wallis-ha-Futuna|Wallis-ha-Futuna]] *[[Timbroù Zeland-Nevez|Zeland-Nevez]] </div> == [[Reter-Kreiz]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Abou Dhabi|Abou Dhabi]] *[[Timbroù Aden|Aden]] *[[Timbroù Sandjak Alexandretta|(Sandjak) Alexandretta]] *[[Timbroù Arabia Saoudat|Arabia Saoudat]] *[[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Arabia ar Su]] *[[Timbroù Dubai|Dubai]] *[[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Emirelezhioù Arab Unanet]] *[[Timbroù Rouantelezh Hedjaz|Rouantelezh Hedjaz]] *[[Timbroù Kastellórizo|Kastellórizo]] *[[Timbroù Katar|Katar]] *[[Timbroù Kilikia|Kilikia]] *[[Timbroù Kurdistan|Kurdistan]] *[[Timbroù Manama|Manama]] *[[Timbroù Nedjed|Nedjed]] *[[Timbroù Enez Rouad|Enez Rouad]] *[[Timbroù ar Sav-Heol|Sav-Heol - Burevioù estren]] *[[Timbroù Smyrna|Smyrna]] *[[Timbroù Stadoù an Arsav-brezel|Stadoù an Arsav-brezel]] *[[Timbroù Tiriad an Alawited|Tiriad an Alawited]] *[[Timbroù Treuzjordania|Treuzjordania]] *[[Timbroù Yemen|Yemen]] *[[Timbroù Yemen an Norzh|Yemen an Norzh]] *[[Timbroù Yemen ar Su|Yemen ar Su]] </div> == Pennad kar == *[[Istor an timbroù]] [[Rummad:Timbrouriezh]] [[Rummad:Timbroù hervez ar vro| ]] h6lg94awdwjin0n0e28373nq2pypjt0 0 45661 2199126 2199076 2026-09-02T21:13:20Z Kestenn 14086 2199126 wikitext text/x-wiki '''Huguette Gaudart''', '''Mai Ewen''' hec'h [[anv-pluenn]], zo ur skrivagnerez vrezhonek ganet e [[Skaer]]. He familh a zo a orin deus ar vro etre Skaer ha [[Banaleg]]<ref>{{en}} {{cite book |title=The Handbook of Celtic languages |chapter=A practice-based approach to the documentation of a heritage language: speakers profiles and varieties of Breton |author=Mélanie Jouitteau |authorlink=Mélanie Jouitteau |editor=Joe Eska, Peadar Ó Muircheartaigh, Silva Nurmio & Paul Russell |url=https://ling.auf.net/lingbuzz/007312/current.pdf?_s=RZq7JLPPjZLPWvga |publisher=Palgrave}}</ref>. Sinet he deus he skridoù lennegel gant he anv gwir, ''Huguette Gaudart''. == Buhez == Desavet eo bet e galleg gant he zud, met e komze brezhoneg gant he mamm-gozh ingal<ref>Meneget gant Fanny Chauffin, e-barzh ''Femmes de lettres en Bretagne'', 2021.</ref>. War harzoù Su Skaer e oant o chom, met dleout a reas mont war droad d'ar skol bublik vihan staliet e Sant-Jakez-Banaleg, e-kreiz ar maezioù. Pa voe tregont e tivizas lenn ha skrivañ ar brezhoneg en ur heuliañ [[Skol dre lizer|kentelioù dre lizher]] roet gant [[Visant Seite]], ha gant an harp hiniennel a zegasas dezhi e teuas war wel pegen donezonet e oa. Diouzh-se e kemeras perzh e-barzh labour Emgleo Breiz hag e lakaas embann embann meur a skrid er gelaouenn lennegel [[Brud Nevez]]. Kenlabouret he deus evit sevel geriadur [[Pêr-Jakez Heliaz]] embannet e 1986, hag un drugarekadenn dezhi a lenner ennañ. Abaoe 2016 e tegas anaoudegezh ar yezh d'ar yezhoniourez [[Mélanie Jouitteau]] evit pinvidikaat ar wikiyezhadur [[ARBRES]] hag un heuliadenn pennadoù embannet e saozneg e kazetennoù skiantel etrevroadel. ==Oberenn lennegel== E [[skolveurieg]] e oa skrivet hec'h [[oberenn]]où kentañ, embannet gant [[Emgleo Breiz]] e [[1977 e Breizh|1977]]. Abaoe [[2004]] e sav levrioù evit ar [[yaouankiz]] hag a vez embannet e [[peurunvan]] gant [[Keit Vimp Bev]]. Skriv a ra [[haikou]]ioù ivez. Kenlabourerez eo bet evit [[Geriadur Garnier|geriadur Garnier]]/Emgleo Breiz renet gant [[Pêr-Jakez Heliaz]] hag embannet e 1986, a vez adkavet e zanvez e [[Geriadur Emgleo Breiz|geriadur Emgleo Breiz]] renet gant [[Andreo ar Merser]] e 2009. O vezañ m'emaint o chom e-kichen [[Kemperle]] o-daou<ref>E Redene he deus staliet hec'h annez.</ref> e kenlabouras kalz gant [[Fanny Chauffin]] evit ma vije lieskementet al levrioù brezhonek evit ar vugale hag ar grennarded ha savet ur seurt helebini etre an danvez-skrivagnerien, ken e c'hellas Keit Vimp Bev embann an testennoù gwellañ garedonet gant [[Priz ar Vugale]] ha [[Priz ar Yaouankiz]]. Ur c'henstrivadeg all kenurzhiet gant fea a vez aozet e-doug ar festival Taol Kurun, hini an haikouioù e brezhoneg, galleg ha gallaoueg, m'emañ Mai Ewen, ezelez ar juri anezhañ, ken fonnus eo bet hec'h oberenn diwar an teknik varzhoniel-se. Goude bezañ bet unan eus ar skrivagnerezed bodet tro-dro ''Brud Nevez'' e lakaas embann meur a skrid e-barzh ''[[Al Liamm]]'' ha ''[[Spered Gouez]]''. ==Embannadennoù== ;Danevelloù * ''Danevellou Merhed-bihan Ana'', [[Emgleo Breiz]]-[[Ar skol dre lizer]], [[1987]] *''Ar mor, a-dreñv ar menez'', Emgleo Breiz-[[Brud Nevez]], [[1993]]. {{ISBN|2867751209}} ;Barzhonegoù *''Amskeud'', Emgleo Breiz-Brud Nevez, [[1995]]. Haikouioù * ''Sur terre et sur mer = War ar mor hag an douar'', Éditions de la Lune Bleue, 2017. Haikouioù brezhonek ha gallek. ;Romantoù evit ar skolajidi *''Hañvezhioù'', Keit Vimp Bev], [[2004]] *''Tamallet, , Keit Vimp Bev], [[2005]] *''Ur vleunienn war askell an avel'', Keit Vimp Bev, [[2008]] * ''Nedeleg laouen'', , Keit Vimp Bev], [[2009]] *''Tri fenn melegan'', Keit Vimp Bev, 2008. *Asamblez gant [[Riwanon Kervella]], [[Milena Krebs]] ha [[Gwenvred Latimier-Kervella]]), ''Un, div, teir'', Keit Vimp Bev [[201O]] *Asamblez gant [[Moran Dipode]], [[Milena Krebs]], ''Kroaz hent'', Keit Vimp Bev [[2012]] *''Peskig ruz'', Keit Vimp Bev [[2012]] ( Mai Ewen hag all ) *''An ti-karr liesliv '', Keit Vimp Bev, [[2013]] *'' Kevrin an enezenn '', Keit Vimp Bev, 2013. * ''Bugel ar glav'', Keit Vimp Bev, [[2015]] *''Mont kuit'', Keit vimp bev, 2016. {{ISBN|9782868242754}} *''Frond ar c'hafed fresk'', Keit Vimp Bev, 2019.{{ISBN|9782868243300}} *''Gwenn, pemzek vloaz'', Keit Vimp Bev, 2022. {{ISBN|9782868243683}} ;Romantoù evit ar vugale *''Me ha Titaw'', Keit Vimp Bev, 2007 *''Nedeleg laouen ?'', Keit Vimp Bev, 2008 *''Me, Nana Marina'', Keit Vimp Bev, 2010 *''Yaouankiz Koantig'' Keit Vimp Bev, 2013 *''War vordig ar stêr Izol'', Keit vimp bev, 2021. 9782868243508 ;Troidigezhioù * Paul Sanda, ''Ouessant, phares et balises = Eusa, tourioù-tan ha balizennoù'', Codes-sur-Ciel, Rafaël de Surtis, 2015. {{ISBN|9782846724005}}. Galleg ha brezhoneg tal-ouzh-tal. * {{fr}}Ur pezh-skrid e-barzh ''Anthologie des poètes sémaphoristes'', Maison de la Poésie, 2018. * ''An Ti didammet'', troidigezh teskad barzhonegoù [[Lydia Padellec]], ''La Maison morcelée'' lakaet en e heul, Éditions Sauvages, 2023. {{ISBN|9782917228692}} == Enorioù == * 1988 Priz ar skrivagnerien vrezoneg evit ''Danevellou Merhed-bihan Ana'' * 2015 Priz Xavier Grall * 2017 Priz ar Yaouankiz evit ''Mont kuit'' * 2023 Priz ar Yaouankiz (klasoù Pevare) evit ''Gwenn, pemzek vloaz'' == Teskad dave == * {{br}} Fanny Chauffin, "Mai Ewen". E-barzh [[Jean-Marie Goater]], Gaëlle Pairel, Geneviève Roy, Claude Thomas (renerezh), ''Femmes de lettres en Bretagne'', Roazhon, [[Embannadurioù Goater]], 2021. {{ISBN|9791097465025}} ==Liammoù diavaez== * [https://www.brezhoweb.bzh/Skrivagnerien-mai-ewen-18_fiche_972.html Atersadenn gant [[Corinne ar Mero]] e 2016. Heuliadenn "Skrivagnerien war Brezhoweb.]. Brassellet d'ar 1añ a viz Eost 2026. *[https://armen.bzh/2020/01/13/mai-ewen-pluenn-fin-ur-vaouez-plom/ "Mai Ewen, Pluenn fin ur vaouez plom". E-barzh ''[[ArMen]]'', 13 Genver 2013] *[http://www.ouest-france.fr/mai-ewen-affectionne-les-haikus-en-breton-1678543 Pierre Fontanier, "Mai Ewen affectionne les haikus en breton". E-barzh ''Ouest-France'', 13 Meurzh 2013] *[https://abp.bzh/poeme-mai-ewen-42807 Deg haikou savet gant Mai Ewen hag embannet d'an 4 a viz Eost 2017 war Agence Bretagne Presse dre hanterouriezh Brigitte Maillard] ==Notennoù ha daveennoù== {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Ewen, Mai}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1939]] [[Rummad:Skrivagnerezed brezhonek]] [[Rummad:Arzourezed Breizh]] [[Rummad:Arzourien Breizh]] [[Rummad:Barzhezed Breizh]] [[Rummad:Embann brezhoneg]] [[Rummad:Emgleo Breiz]] eu0w7udp6cu1betz6z40saoxjpxfhm4 0 56500 2199129 508012 2026-09-03T00:26:57Z Xqbot 6654 Robot : Dresañ an adkas doubl da [[Le Havre Athlétic Club]] 2199129 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Le Havre Athlétic Club]] gddvy66ndczzq9gauevekcnbe4vqwq4 0 157036 2199130 2029335 2026-09-03T00:27:02Z Xqbot 6654 Robot : Dresañ an adkas doubl da [[Le Havre Athlétic Club]] 2199130 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Le Havre Athlétic Club]] gddvy66ndczzq9gauevekcnbe4vqwq4 0 170669 2199122 2198225 2026-09-02T20:58:07Z Kestenn 14086 2199122 wikitext text/x-wiki {{droukveskañ|7 × 57 mm Mauser}} {| class="infobox" |- {{Infobox/Titl|7,92 × 57 mm Mauser<br>(8×57 Mauser)|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:8x57.jpg|frameless|313x313px|7,92 × 57 mm Mauser]] <br /><br />Munision orin '''M/88''' (a-gleiz) ha munision '''7,92 × 57 mm is''', anvet ivez «''S Patrone''», a-zehou. |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" |Doare douilhez |kreuzenn (stummoù deveret gant bourledoù), boutailh |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! scope="row" |Bro orin |{{Impalaeriezh alaman}} |- ! scope="row" |Bloavezh krouidigezh |1888 (stumm M/88)<br>1903-1905 (stumm S) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! scope="row" |Ø bannadell |8,22 mm |- ! scope="row" |Ø trogleuziñ |7,89 mm |- ! scope="row" |Ø kolier |9,08 mm |- ! scope="row" |Ø skoaz |10,95 mm |- ! scope="row" |Ø korf an douilhez |11,94 mm |- ! scope="row" |Ø strad |11,95 mm |- ! scope="row" |Tevder ar strad |1,30 mm |- ! scope="row" |Hirder an douilhez |57 mm |- ! scope="row" |Hirder ar gartouchenn |82 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all |- ! scope="row" |Pouez ar vannadell |9 - 12,7 g |- ! scope="row" |Tizh ar boled V₀ |800 - 920 m/s |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |{{formatnum:3809}} - {{formatnum:4096}} J |- ! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]] |LR |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |C |} Ar [[munision]] '''7,92 × 57 mm''', anvet ivez '''8 mm Mauser''', '''8 × 57i''' ('''i''' evel ''Infanterie'') pe '''8 × 57 is''' hervez stumm he boled, zo ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] alaman evit an armoù-skoaz ijinet gant an embregerezh [[Mauser]] etre 1886 ha 1888 ha dibabet e 1889 evel munision ar [[fuzuilh]] nevez [[Gewehr 88]] dindan an anv '''M/88''' pe '''Patrone 88'''<ref name=":0">{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 159</ref>. Implijet e voe ar munision-mañ e kalz armoù alaman brudet eus hanterenn gentañ an {{XXvet}} kantved evel ar [[Mindrailherez|mindrailherezioù]] [[MG 08/15]] hag [[MG42|MG 42]], ar [[fuzuilh-vindrailher]] [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] pe ar [[Karabinenn|garabinenn]] [[Karabiner 98k]]. == Istor == Ar 7,92 × 57 mm a oa ar gartouchenn alaman kentañ oc'h ober gant poultr hep moged, met e stumm kentañ (1888) a oa ront beg e voled c'hoazh (''round nose''). Anvet e vez peurliesañ '''8 × 57 mm''', '''8 × 57i''' pe '''8 mm Mauser''' dre aezamant. Goude ma vije bet choazet ar munision evit ar fuzuilh Gewehr 88 e komprenas pennoù-bras an arme alaman e oa ret tennañ gounid eus an tizhoù uhel a c'halle bezañ tizhet gant ar [[Poultr divoged|poultr hep moged]] en ur lakaat beg bannadell ar gartouchenn da vezañ begek. Urzh a roas ar stad alaman da sevel ur gartouchenn nevez diwar ar 7,92 × 57 mm. E 1905 e voe savet ar munision nevez hag ouzhpennet un ''s'' d'e anv ('''8×57is''') evit resisaat e oa begek ar vannadell (''Spitzgeschoss''). A-wechoù e vez treuzskrivet '''8×57js''' dre fazi, o vezañ e oa tost a-walc'h an ''i'' hag ar ''j'' er skritur alaman. Diwar neuze eo bet implijet an termen ''Spitzer'' evit ober anv eus an holl voledoù begek.[[Restr:8_57_JRS_rim.jpg|thumb|Kartouchennoù sportoù tennañ '''8 × 57 JRS''' (gant ur bourled, a-gleiz) hag '''8 × 57 JS''' (a-zehoù).|kleiz]]Skañvoc'h e oa ar vannadell nevez (9,9 gram e-lec'h 14,6 gram), ha disheñvelderioù all a voe degaset : kemmet e voe un tammig stumm an douilhez ha kresket ar c'hementad poultr enni. N'hall ket bezañ implijet an daou vunision (8×57i ha 8×57is) er memes arm neuze. Stummoù gant [[Geriaoueg an armoù-tan#Bourled|bourledoù]] a voe deveret eus an 8×57i ha deus an 8×57is, evit bezañ implijet er [[Fuzuilh#Zwilling, drilling ha vierling|fuzuilhoù ''drilling'']]. Al lizherenn ''r'' (evit ''rimmed'') a voe ouzhpennet d'o anv neuze ('''8×57ir''' hag '''8×57irs''')<ref>{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 161</ref>. == Implij == Goude bezañ bet implijet e kalz armoù-brezel alaman e hanterenn gentañ an {{XXvet}} kantved e vez implijet ar 8×57 bremañ e bed ar [[Chaseal|chase]] evit ar jiboez bras, pe e bed ar [[sportoù tennañ]], dreist-holl en TAR (Tennañ gant Armoù Reoliek) pe evit tennañ pell. == Liammoù diavaez == * '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/8-x-57-is-fr.pdf Taolenn an 8×57is] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Daveennoù == * {{Fr}} [https://web.archive.org/web/20240331081339/https://www.balistique-joel-serre.fr/233366350 Pajenn an 8×57jrs] war lec'hienn bannouriezh Joël Serre {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:7,92 × 57 mm Mauser}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù-chase]] [[Rummad:Munisionoù Alamagn]] r0j8dz78bej563f793z03210x5ach98 0 177331 2199125 2189592 2026-09-02T21:09:27Z Kestenn 14086 2199125 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" |- {{Infobox/Titl|11 × 60 mm R|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:11mm Mauser Spandau.jpg|frameless|313x313px]] <br /><br />Ur gartouchenn '''11 × 60 mm R''' savet e [[arsanailh Spandau]] |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" |Doare douilhez |e daou damm (da gentañ), bourled |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! scope="row" |Bro orin |{{Impalaeriezh alaman}} |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! scope="row" |Ø bannadell |11,3 mm |- ! scope="row" |Ø kolier |11,8 mm |- ! scope="row" |Ø skoaz |13 mm |- ! scope="row" |Ø korf an douilhez |13,1 mm |- ! scope="row" |Ø strad |14,9 mm |- ! scope="row" |Tevder ar strad |2,3 mm |- ! scope="row" |Hirder an douilhez |60 mm |- ! scope="row" |Hirder ar gartouchenn |71,1 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all |- ! scope="row" |Pouez ar vannadell |24 g |- ! scope="row" |Tizh ar boled V₀ |435 m/s |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |{{formatnum:2278}} J |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |D |} An '''11 × 60 mm R''', anvet ivez '''11,5 × 60 mm R''' (gant ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]), '''11 mm Mauser''' ha '''.43 Mauser''', zo ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] enni [[poultr du]], ijinet gant [[Paul Mauser]] evit ar fuzuilh [[Mauser M1871|Modell 1871]], hag implijet gant an [[Tirlu impalaerel alaman|arme impalaerel alaman]] adalek 1871. Ar gartouchenn vetalek gentañ implijet gant ar soudarded alaman e oa<ref name=":0">{{es}} [https://municion.org/producto/1115-x-60-r-german-mauser-m-1871/ ''11,15 x 60 R German Mauser M.1871''], Municion.org (lennet d'an 02/11/2025)</ref>. He [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]] laton a veze savet e daou damm da gentañ : ar strad en un tu, hag ar peurrest en tu all. Adalek kreiz ar bloavezhioù 1870 e voe produet en un tamm<ref name=":1">{{fr}} [http://www.armeetpassion.com/11%20m%20mauser-1.html ''11 mm Mauser''], Arme et Passion (lennet d'an 02/11/2025)</ref>. Servijout a reas e holl adstummoù ar fuzuilh Mauser M1871, en he stumm M1871/84, hag e fuzuilhoù adkambret, evel ar [[Werder M1869]] bavarian, hag e fuzuilhoù [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] gall seziset goude brezel 1870-1871<ref name=":1" />. Dont a reas da vezañ diamzeriet gant donedigezh ar [[poultr divoged]] er bloavezhioù 1880, a redie implij boledoù bihanoc'h o [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]]<ref name=":0" />. Ar munision [[7,92 × 57 mm Mauser|8 × 57 mm Mauser]] a gemeras he flas adalek 1888 en arme alaman, asambles gant ar fuzuilh [[Gewehr 88]]. == Liammoù diavaez == * {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-ii/tabiical-fr-page53.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:11 × 60 mm}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù Alamagn]] 0dolb4l7ivb6geqyq6jr5mu120g87eg 0 178628 2199104 2198676 2026-09-02T16:03:05Z Llydawr 145 2199104 wikitext text/x-wiki {|class="infobox" style="font-size:90%; border-radius:1em 1em 1em 1em;" |-align="center" !colspan="2"|Bloavezhioù |-align="center" |colspan="2"|[[2021|../..]] [[2022]] [[2023]] [[2024]] [[2025]]<br>- '''[[2026]]''' -<br>[[2027]] [[2028]] [[2029]] ---- |-align="center" !colspan="2"|Devloaziadoù |-align="center" |colspan="2"|[[Bloavezhioù 2000|2000]] - [[Bloavezhioù 2010|2010]] - '''[[Bloavezhioù 2020]]''' - [[Bloavezhioù 2030|2030]] ---- |-align="center" !colspan="2"|Kantvedoù |-align="center" |colspan="2"|{{XXvet kantved}} - '''{{XXIvet kantved}}''' - {{XXIIvet kantved}} ---- |-align="center" !colspan="2"|Kronologiezh dre gevandirioù |-align="center" |colspan="2"|[[2026 en Afrika|Afrika]] - [[2026 en Amerika|Amerika]] - [[2026 en Azia|Azia]] - [[2026 en Europa|Europa]] - [[2026 en Okeania|Okeania]] ---- |-align="center" !colspan="2"|Kronologiezh dre demoù |-align="center" |colspan="2"|[[2026 en aernijerezh|Aernijerezh]] - [[2026 er savouriezh|Savouriezh]] - [[2026 er c'hirri|Kirri]] - [[2026 er BT|BT]] <br /> [[2026 en hent-houarn|Hentoù-houarn]] - [[2026 er sinema|Sinema]] - [[2026 er vell-droad|Mell-droad]] - [[2026 el lennegezh|Lennegezh]] <br /> [[2026 er sonerezh|Sonerezh]] - [[2026 er yec'hed ha mezegiezh|Yec'hed ha mezegiezh]] - [[2026 er skiantoù|Skiantoù]] - [[2026 er sport|Sport]] ---- |-align="center" !colspan="2"|[[Kronologiezh vloaziek evit Breizh]] |-align="center" |colspan="2"|[[2025 e Breizh]] - '''[[2026 e Breizh]]''' - [[2027 e Breizh]] |} == Darvoudoù == * [[1añ a viz Genver]] : klasket ez eus bet plantañ tan e ti-kêr [[Triagad]], murlivadurioù [[FLB]] a zo bet graet ivez <ref>https://www.ouest-france.fr/bretagne/treffiagat-29730/dans-la-nuit-du-1er-au-2-janvier-la-mairie-de-treffiagat-dans-le-finistere-a-subi-une-tentative-dincendie-d1cfb65a-e7b4-11f0-9e1f-244d7f5629f7</ref> <ref>https://www.ouest-france.fr/bretagne/enquete-tag-flb-batiment-endommage-ce-que-lon-sait-sur-la-tentative-dincendie-dune-mairie-du-finistere-643a1902-e7c6-11f0-9e1f-244d7f5629f7</ref>. * [[8 a viz Genver]] : c'hwezhet eo ar gorventenn Goretti a-dreuz ar vro gant barradoù avel betek 150 km/eur. *[[2 Mezheven|2-4 a viz Mezheven]] : [[Gouel ar Mediaoù Keltiek]] e [[Béal Feirste]] (Belfast, Hanternoz Iwerzhon). * [[10 a viz Even]] : marvet eo ar c'haner [[Manu Lann Huel]] * [[19 a viz Even]] : marvet eo an embreger [[Claude Guillemot]], unan eus krouerien [[Ubisoft]]. * [[29 a viz Eost]] : daou besketaer zo beuzet e peñseadenn ar chaluter ''Maranello'' dirak aodoù [[Kerne-Veur]]. . ==[[:Rummad:Marvioù 2026|Marvioù 2026]]== * [[Melaine Favennec]], kaner * [[Charlie Grall]], kazetenner * [[Claude Guillemot]], embreger * [[Charles Josselin]], politiker * [[Fañch Kerrain]], kelenner ha prederour * [[Manu Lann Huel]], kaner * [[Alain Le Goff]], konter * [[Fañch Roudaut]], istorour == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Istor Breizh en XXIvet kantved]] [[Rummad:2026]] 6bdjr5qyhv5ckmc8nd6mixat5v8tcuy 0 180890 2199112 2199094 2026-09-02T17:15:25Z Ar choler 52661 HTML 2199112 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Colt M1911|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Colt Woodsman - First Series.jpg|280px]] Rummad kentañ ar bistolenn '''Colt Woodsman''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek, un-ober |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! [[Munision|Munisionoù]] |[[.22 Long Rifle]] |- ! Ijiner |[[John Browning]] |- ! Produer |[[Colt's Manufacturing Company|Colt]] |- ! Mare produiñ |1915–1977 |- ! Niver produet |War-dro {{formatnum:690000}} |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>Stumm kentañ ''Woodsman Target'' |- ! Mas (hep kartouchenn) |War-dro 0,820 kg |- ! Hirder |216 mm |- ! Hirder ar c'hanol |152 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Endalc'h |Karger fiñv 10 kartouchenn |- ! Adstummoù |Target, Sport, Match Target (tri rummad) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |B |} Ar '''Colt Woodsman''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek kambret e [[.22 Long Rifle]], bet ijinet gant [[John Browning|John Moses Browning]] ha produet gant an emberegerezh stadunanat [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] eus 1915 betek 1977. == Deskrivadur == Mont a ra ar bistolenn Woodsman en-dro a-drugarez d'ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre argil simpl]]. Pourveziet eo gant ur c'harger 10 kartouchenn. Rummad kentañ ar Colt Woodsman, betek an niver-serienn {{formatnum:83790}}, a voe gwerzhet eus 1915 betek ar bloavezhioù 1920 dindan an anv ''Colt .22 Automatic Pistol, Target Model''. Savet e oa bet evit [[Munision|munisionoù]] izel o zizh, ha cheñchet e rank bezañ gwinterell o [[Kulasenn (armoù-tan)|c'hulasenn]] evit degemer kartouchennoù modern galloudusoc'h. A-hend-all eo heñvel ar pistolennoù-mañ ouzh reoù all ar rummad kentañ, bet produet betek 1941<ref>{{en}} SMITH Joseph E., ''The book of pistols and revolvers'', Castle Books, 1977, p. 74-82</ref>. War an eil rummad (1948-1955) e voe dilec'hiet loc'henn ar c'harger eus traoñ ar puñs betek a-dreñv an [[Draen (armoù)|draen]], hag ur framm ponneroc'h en doa an arm. War an trede rummad (1955-1977) e voe degaset kemmoù war ar [[Kouch (arm-tan)|c'houch]] ha ''grip'' an dornell peurgetket. [[Restr:Colt Woodsman Match Target .22 Rimfire Pistol.jpg|kleiz|thumb|200x200px|Ur Woodsman Match Target.]] Tri stumm eus ar Woodsman a voe graet en tri rummad-se : * '''''Target''''' : stumm kentañ produet adalek 1915 evit an dennerien dudi. Kanol 152 mm. * '''''Sport''''' : stumm berroc'h produet adalek 1933 evit pourveziañ ar valeerien, ar gamperien hag ar chaseourien gant un arm emzifenn simpl ha marc'hadmat. Kanol 114 mm. * '''''Match Target''''' : stumm produet eus 1938 betek 1942 evit ar [[sportoù tennañ]]. Kanol ponner 165 mm. War-dro {{formatnum:690000}} skouerenn eus ar Colt Woodsman a voe produet en holl. Ar [[Colt Huntsman]], ur bistolenn marc'hadmatoc'h diazezet warni, a voe gwerzhet gant Colt etre 1955 ha 1977<ref>{{en}} Payton MILLER, ''[https://gunsmagazine.com/our-experts/colt-huntsman/ Colt Huntsman. This “Economy Alternative” To The Iconic Woodsman]'', Guns Magazine, miz Gwengolo 2025 (lennet d'an 18/08/2026)</ref>. Ar skrivagner [[Ernest Hemingway]] en doa tri Colt Woodsman da nebeutañ. Implijout a rae anezho e safarioù e reter Afrika peurgetket<ref>{{en}} Joe Coogan, ''[https://www.americanrifleman.org/content/a-very-special-colt-woodsman/ A Very Special Colt Woodsman]'', American Rifleman, 17/02/2018 (lennet d'an 18/08/2026)</ref>. == Gwelet ivez == * [[Smith & Wesson Model 41]] * [[Ruger Standard]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù SUA]] gyxcf5cpketfatk8yado8utc3r6uxeb 2199118 2199112 2026-09-02T19:52:48Z Kestenn 14086 2199118 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Colt Woodsman|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Colt Woodsman - First Series.jpg|280px]] Rummad kentañ ar bistolenn '''Colt Woodsman''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek, un-ober |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! [[Munision|Munisionoù]] |[[.22 Long Rifle]] |- ! Ijiner |[[John Browning]] |- ! Produer |[[Colt's Manufacturing Company|Colt]] |- ! Mare produiñ |1915–1977 |- ! Niver produet |War-dro {{formatnum:690000}} |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>Stumm kentañ ''Woodsman Target'' |- ! Mas (hep kartouchenn) |War-dro 0,820 kg |- ! Hirder |216 mm |- ! Hirder ar c'hanol |152 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Endalc'h |Karger fiñv 10 kartouchenn |- ! Adstummoù |Target, Sport, Match Target (tri rummad) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |B |} Ar '''Colt Woodsman''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek kambret e [[.22 Long Rifle]], bet ijinet gant [[John Browning|John Moses Browning]] ha produet gant an emberegerezh stadunanat [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] eus 1915 betek 1977. == Deskrivadur == Mont a ra ar bistolenn Woodsman en-dro a-drugarez d'ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre argil simpl]]. Pourveziet eo gant ur c'harger 10 kartouchenn. Rummad kentañ ar Colt Woodsman, betek an niver-serienn {{formatnum:83790}}, a voe gwerzhet eus 1915 betek ar bloavezhioù 1920 dindan an anv ''Colt .22 Automatic Pistol, Target Model''. Savet e oa bet evit [[Munision|munisionoù]] izel o zizh, ha cheñchet e rank bezañ gwinterell o [[Kulasenn (armoù-tan)|c'hulasenn]] evit degemer kartouchennoù modern galloudusoc'h. A-hend-all eo heñvel ar pistolennoù-mañ ouzh reoù all ar rummad kentañ, bet produet betek 1941<ref>{{en}} SMITH Joseph E., ''The book of pistols and revolvers'', Castle Books, 1977, p. 74-82</ref>. War an eil rummad (1948-1955) e voe dilec'hiet loc'henn ar c'harger eus traoñ ar puñs betek a-dreñv an [[Draen (armoù)|draen]], hag ur framm ponneroc'h en doa an arm. War an trede rummad (1955-1977) e voe degaset kemmoù war ar [[Kouch (arm-tan)|c'houch]] ha ''grip'' an dornell peurgetket. [[Restr:Colt Woodsman Match Target .22 Rimfire Pistol.jpg|kleiz|thumb|200x200px|Ur Woodsman Match Target.]] Tri stumm eus ar Woodsman a voe graet en tri rummad-se : * '''''Target''''' : stumm kentañ produet adalek 1915 evit an dennerien dudi. Kanol 152 mm. * '''''Sport''''' : stumm berroc'h produet adalek 1933 evit pourveziañ ar valeerien, ar gamperien hag ar chaseourien gant un arm emzifenn simpl ha marc'hadmat. Kanol 114 mm. * '''''Match Target''''' : stumm produet eus 1938 betek 1942 evit ar [[sportoù tennañ]]. Kanol ponner 165 mm. War-dro {{formatnum:690000}} skouerenn eus ar Colt Woodsman a voe produet en holl. Ar [[Colt Huntsman]], ur bistolenn marc'hadmatoc'h diazezet warni, a voe gwerzhet gant Colt etre 1955 ha 1977<ref>{{en}} Payton MILLER, ''[https://gunsmagazine.com/our-experts/colt-huntsman/ Colt Huntsman. This “Economy Alternative” To The Iconic Woodsman]'', Guns Magazine, miz Gwengolo 2025 (lennet d'an 18/08/2026)</ref>. Ar skrivagner [[Ernest Hemingway]] en doa tri Colt Woodsman da nebeutañ. Implijout a rae anezho e safarioù e reter Afrika peurgetket<ref>{{en}} Joe Coogan, ''[https://www.americanrifleman.org/content/a-very-special-colt-woodsman/ A Very Special Colt Woodsman]'', American Rifleman, 17/02/2018 (lennet d'an 18/08/2026)</ref>. == Gwelet ivez == * [[Smith & Wesson Model 41]] * [[Ruger Standard]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù SUA]] rig883fpo1jgb5czzi8scxrty41lzo3 0 180896 2199105 2198187 2026-09-02T16:08:52Z Llydawr 145 2199105 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Karabinenn Rachid|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Ljungman-hakim-rasheed (cropped).JPG|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur garabinenn '''Rachid''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Egipt}} |- ! scope="row" |Doare |[[Karabinenn]] damaotomatek |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest gazoù, dre gorzenn |- ! scope="row" |[[Munision]] |[[7,62 × 39 mm]] |- ! scope="row" |Ijiner orin |[[Erik Eklund]] |- ! scope="row" |Produer |Uzin 54, e [[Al Maadi]] ([[Kaero]]) |- ! scope="row" |Mare produiñ |Dibenn ar bloavezhioù 1960 |- ! scope="row" |Niver produet |War-dro {{formatnum:7300}} |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas |4,2 kg |- ! scope="row" |Hirder |{{formatnum:1035}} mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |520 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Hed-tenn pleustrek |300 m |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger fiñv 10 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''Rachid''' (en arabeg : بندقية رشيد) zo ur [[Karabinenn|garabinenn]] damaotomatek egiptat produet en Uzin 54, e [[Al-Maadi]] (ur c'harter eus [[Kaero]]), e dibenn ar bloavezhioù 1960. [[Restr:Ljungman-hakim-rasheed.JPG|kleiz|thumb|Eus an nec'h d'an traoñ : fuzuilh Ag m/42B, fuzuilh Hakim ha karabinenn Rachid.]] Deveret eo eus ar [[Hakim (fuzuilh)|fuzuilh Hakim]], savet he-unan diwar an [[Automatgevär m/42]] svedat. Implijout a ra ar memes gwikefre [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre gorzenn]]. Berroc'h eo ({{formatnum:1035}} mm e-lec'h {{formatnum:1216}} mm evit an Hakim), hag ur [[Baionetez|vaionetez]] plegus zo stag outi. Pourveziet eo gant ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] 10 kartouchenn [[7,62 × 39 mm]], ur c'halibr dibabet pa oa Egipt tost d'an URSS<ref>{{En}} Maxim POPENKER, ''[https://modernfirearms.net/en/military-rifles/self-loading-rifles/egypt-self-loading-rifles/rasheed-eng/ Rasheed]'', Modern Firearms (lennet d'an 20/08/2026)</ref>. Produet e voe war-dro {{formatnum:7300}} skouerenn anezhi<ref>{{En}} Ian McCOLLUM, ''[https://www.forgottenweapons.com/the-rasheed-egypts-semiauto-battle-carbine-from-sweden/ The Rasheed: Egypt’s Semiauto Battle Carbine From Sweden]'', Forgotten Weapons, 27/09/2023 (lennet d'an 20/08/2026)</ref> e dibenn ar bloavezhioù 1960<ref>{{en}} Arnaud Lamothe, ''[https://www.laipublications.com/en/la-carabine-egyptienne-rasheed-calibre-762x39/ The EGYPTIAN CARBINE Rasheed caliber 7.62×39]'', LAI Publications, 13/05/2022 (lennet d'an 20/08/2026)</ref>. {{formatnum:3731}} karabinenn Rachid a voe kollet e emgannoù kaset gant an [[Tirlu Egipt|arme egiptat]], evel reoù [[brezel Kippour]]<ref>Hervez George Layman, meneget gant Ian McCollum, op. cit.</ref>. Un arm ral a-walc'h eo hiziv an deiz. E 1974 e voe gwerzhet 300 karabinenn Rachid da Irak, asambles gant an dafar da broduiñ anezhe. Irakiz a savas war-dro {{formatnum:10000}} kopienn eus an arm, dindan an anv ''Baghdad''<ref>{{En}} Ian McCOLLUM, ''[https://www.forgottenweapons.com/baghdad-carbine-iraqs-super-rare-copy-of-the-rasheed/ Baghdad Carbine: Iraq’s Super-Rare Copy of the Rasheed]'', Forgotten Weapons, 04/10/2023 (lennet d'an 20/08/2026)</ref>. == Er sevenadur == Gellout a raer implijout an arm er c'hoari video ''[[World of Guns: Gun Disassembly]]''<ref>{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/Automatgev%C3%A4r_m/42#Rasheed_Carbine Rasheed Carbine]'', IMFDB (lennet d'an 20/08/2026)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Karabinennoù]] [[Rummad:Armoù Egipt]] gy7g3i7x5q58tl8kb52d0abymunhjo1 2199115 2199105 2026-09-02T17:49:12Z Ar choler 52661 HTML 2199115 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Karabinenn Rachid|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Ljungman-hakim-rasheed (cropped).JPG|280px]] Ur garabinenn '''Rachid''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Egipt}} |- ! Doare |[[Karabinenn]] damaotomatek |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest gazoù, dre gorzenn |- ! [[Munision]] |[[7,62 × 39 mm]] |- ! Ijiner orin |[[Erik Eklund]] |- ! Produer |Uzin 54, e [[Al Maadi]] ([[Kaero]]) |- ! Mare produiñ |Dibenn ar [[bloavezhioù 1960]] |- ! Niver produet |War-dro {{formatnum:7300}} |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! Mas |4,2 kg |- ! Hirder |{{formatnum:1035}} mm |- ! Hirder ar c'hanol |520 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Hed-tenn pleustrek |300 m |- ! Endalc'h |Karger fiñv 10 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad<br>e Bro-C'hall |<br>B |- |} Ar '''Rachid''' (en arabeg : بندقية رشيد) zo ur [[Karabinenn|garabinenn]] damaotomatek egiptat produet en Uzin 54, e [[Al-Maadi]] (ur c'harter eus [[Kaero]]), e dibenn ar bloavezhioù 1960. [[Restr:Ljungman-hakim-rasheed.JPG|kleiz|thumb|Eus an nec'h d'an traoñ : fuzuilh Ag m/42B, fuzuilh Hakim ha karabinenn Rachid.]] Deveret eo eus ar [[Hakim (fuzuilh)|fuzuilh Hakim]], savet he-unan diwar an [[Automatgevär m/42]] svedat. Implijout a ra ar memes gwikefre [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre gorzenn]]. Berroc'h eo ({{formatnum:1035}} mm e-lec'h {{formatnum:1216}} mm evit an Hakim), hag ur [[Baionetez|vaionetez]] plegus zo stag outi. Pourveziet eo gant ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] 10 kartouchenn [[7,62 × 39 mm]], ur c'halibr dibabet pa oa Egipt tost d'an URSS<ref>{{En}} Maxim POPENKER, ''[https://modernfirearms.net/en/military-rifles/self-loading-rifles/egypt-self-loading-rifles/rasheed-eng/ Rasheed]'', Modern Firearms (lennet d'an 20/08/2026)</ref>. Produet e voe war-dro {{formatnum:7300}} skouerenn anezhi<ref>{{En}} Ian McCOLLUM, ''[https://www.forgottenweapons.com/the-rasheed-egypts-semiauto-battle-carbine-from-sweden/ The Rasheed: Egypt’s Semiauto Battle Carbine From Sweden]'', Forgotten Weapons, 27/09/2023 (lennet d'an 20/08/2026)</ref> e dibenn ar bloavezhioù 1960<ref>{{en}} Arnaud Lamothe, ''[https://www.laipublications.com/en/la-carabine-egyptienne-rasheed-calibre-762x39/ The EGYPTIAN CARBINE Rasheed caliber 7.62×39]'', LAI Publications, 13/05/2022 (lennet d'an 20/08/2026)</ref>. {{formatnum:3731}} karabinenn Rachid a voe kollet e emgannoù kaset gant an [[Tirlu Egipt|arme egiptat]], evel reoù [[brezel Kippour]]<ref>Hervez George Layman, meneget gant Ian McCollum, op. cit.</ref>. Un arm ral a-walc'h eo hiziv an deiz. E 1974 e voe gwerzhet 300 karabinenn Rachid da Irak, asambles gant an dafar da broduiñ anezhe. Irakiz a savas war-dro {{formatnum:10000}} kopienn eus an arm, dindan an anv ''Baghdad''<ref>{{En}} Ian McCOLLUM, ''[https://www.forgottenweapons.com/baghdad-carbine-iraqs-super-rare-copy-of-the-rasheed/ Baghdad Carbine: Iraq’s Super-Rare Copy of the Rasheed]'', Forgotten Weapons, 04/10/2023 (lennet d'an 20/08/2026)</ref>. == Er sevenadur == Gellout a raer implijout an arm er c'hoari video ''[[World of Guns: Gun Disassembly]]''<ref>{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/Automatgev%C3%A4r_m/42#Rasheed_Carbine Rasheed Carbine]'', IMFDB (lennet d'an 20/08/2026)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Karabinennoù]] [[Rummad:Armoù Egipt]] oodngtj76fs45bn96eloevodm7awinq 0 180899 2199106 2198196 2026-09-02T16:10:14Z Llydawr 145 2199106 wikitext text/x-wiki {{Disheñvelout}} '''Rachid''' (رشيد) zo un anv-bihan [[Arabeg|arabek]] gourel hag a dalvez "heñchet mat" pe "reizh". Gellout a ra ober dave da : == Tud == * [[Rachid Amara]] (1934-1956), stourmer evit dizalc'hiezh Aljeria * [[Rachid Arhab]] (ganet e 1955), kazetenner gall-hag-aljeriat * [[Rachid Nourgaliev]] (ganet e 1956), jeneral ha poltiker rusian * [[Rachid Taha]] (1958-2018), kaner gall-hag-aljeriat == Lec'hioù == * [[Rachid (Egipt)|Rachid]], ur gêr e [[delta an Nil]], en Egipt == A bep seurt == * un [[Ospital Rachid (Dubai)|ospital]] e [[Dubai]] * ar [[Rachid (karabinenn)|garabinenn Rachid]], un arm-skoaz bet produet en Egipt. == Gwelet ivez == * [[Rachida]], stumm gwregel [[Rummad:Anvioù-bihan arabek]] 8numoy3g0wm1x6azndm6cvgucuaqktc 0 180900 2199107 2198195 2026-09-02T16:11:02Z Llydawr 145 2199107 wikitext text/x-wiki {{Pennad zo|Rachid}} {{Danvez pennad}} [[Restr:Rashid For Wiki-46.jpg|dehou|250x250px]] '''Rachid''' (en arabeg : رشيد) zo ur gêr e gwalarn [[delta an Nil]], en [[Egipt]]. {{formatnum:311345}} annezad a oa e 2021<ref>{{en}} ''[https://www.citypopulation.de/en/egypt/admin/al_bu%E1%B8%A5ayrah/1808__rash%C4%ABd/ Rashīd]'', City Population (lennet d'an 20/08/2026)</ref>. E Rachid emañ [[Fort Julien]], ur c'hreñvlec'h ma voe kavet [[maen Rosetta]] ennañ e 1799. == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kêrioù Egipt]] osrpn2guefhbhspg26ex8qycmfeffv9 0 180905 2199108 2198221 2026-09-02T16:12:51Z Llydawr 145 2199108 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Andrew Whitfield''', ganet d'ar 17 a viz Here 1971 hag aet da Anaon d'an 11 a viz Gwengolo 2011, a oa un aktour [[Kembre|kembreat]]. Brudet eo dreist-holl evit bezañ bet aktour pennañ ar [[stirad skinwel]] [[stadunanat]] ''[[Spartacus: Blood and Sand]]'' skignet war ar chadenn [[Starz (chadenn skinwel)|Starz]]<ref>[http://www.starz.com/originals/spartacus/videos/#/episode-201 ''Spartacus: Vengeance'' episode 201] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120519070729/http://www.starz.com/originals/spartacus/Videos/#/episode-201 |date=19 May 2012–}}</ref>. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Whitfield, Andy}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1971]] [[Rummad:Marvioù 2011]] [[Rummad:Aktourien Kembre]] [[Rummad:Aktourien skinwel]] jwwwocdsmz82am2i5xpksy54ut0gpeh 0 180906 2199109 2198227 2026-09-02T16:15:06Z Llydawr 145 2199109 wikitext text/x-wiki {{droukveskañ|9,3 × 57 mm}} {| class="infobox" |- {{Infobox/Titl|9 × 57 mm Mauser|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:9mmmauser.png|frameless|313x313px|7,92 × 57 mm Mauser]] <br /><br />Ur munision '''9 × 57 mm Mauser'''. |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" |Doare douilhez |kreuzenn (stummoù deveret gant bourledoù), boutailh |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! scope="row" |Bro orin |{{Impalaeriezh alaman}} |- ! scope="row" |Mare krouidigezh |Bloavezhioù 1890 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! scope="row" |Ø bannadell |9,1 mm |- ! scope="row" |Ø kolier |9,8 mm |- ! scope="row" |Ø skoaz |10,9 mm |- ! scope="row" |Ø korf an douilhez |11,9 mm |- ! scope="row" |Ø strad |11,9 mm |- ! scope="row" |Tevder ar strad |1,30 mm |- ! scope="row" |Hirder an douilhez |56,8 mm |- ! scope="row" |Hirder ar gartouchenn |81 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all |- ! scope="row" |Pouez ar vannadell |13,3 - 18,2 g |- ! scope="row" |Tizh ar boled V₀ |560 - 739 m/s |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |{{formatnum:2090}} - {{formatnum:2682}} J |- ! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]] |LR |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |C |} Ar '''9 × 57 mm Mauser''' zo ur [[munision]] armoù-skoaz bet ijinet en [[Impalaeriezh alaman]] er bloavezhioù 1890. Diazezet eo war ar gartouchenn ''[[7,92 × 57 mm Mauser|Patrone 88]]''. Produet e veze en Europa hag er Stadoù-Unanet, ha poblek e voe betek an [[Eil Brezel-bed]]. Ur stumm gant ur bourled ('''9 × 57 mm R''') zo deveret anezhi<ref name=":0">{{es}} ''[https://municion.org/producto/9-x-57-mauser/ 9 x 57 Mauser]'' ha ''[https://municion.org/producto/9-x-57-r-mauser/ 9 x 57 R Mauser]'', Municion.org (lennet d'an 21/08/2026)</ref>. Izel eo tizh he boled, hag abalamour da se n'eo ket an hini efedusañ evit tennañ pell, met bras a-walc'h eo treuzkiz ar vannadell evit chaseal ar braz eus bronneged Europa ha Norzhamerika. Implijet eo bet a-enep loened bras en Afrika ivez<ref name=":0" />. Ne vez ket produet a-yoc'h ken ; un dornad embregerezhioù bihan evel [[Cartouches Sologne]] a ginnig anezhi hepken<ref>{{Fr}} Hervez [https://www.cartouches-sologne.fr/wp-content/uploads/2026/07/TARIF-2026-public-GLOBAL.pdf katalog 2026 an embregerezh] (pellgarget d'an 20/08/2026)</ref>. == Liammoù diavaez == * '''{{Fr}}''' Taolennoù an [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/tabical-fr-page67.pdf 9 × 57 mm] hag an [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-ii/tabiical-fr-page48.pdf 9 × 57 mm R] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:9 × 57 mm Mauser}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù-chase]] [[Rummad:Munisionoù Alamagn]] dxu7xwehfd4cnkr7oyityjybqjai11m 2199114 2199109 2026-09-02T17:46:44Z Ar choler 52661 HTML 2199114 wikitext text/x-wiki {{droukveskañ|9,3 × 57 mm}} {| class="infobox" |- {{Infobox/Titl|9 × 57 mm Mauser|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:9mmmauser.png|50px|center]] Ur munision '''9 × 57 mm Mauser'''. |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! Doare douilhez |kreuzenn (stummoù deveret gant bourledoù), boutailh |- ! Doare skeiñ |e-kreiz |- ! Bro orin |{{Impalaeriezh alaman}} |- ! Mare krouidigezh |[[Bloavezhioù 1890]] |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! Ø bannadell |9,1 mm |- ! Ø kolier |9,8 mm |- ! Ø skoaz |10,9 mm |- ! Ø korf an douilhez |11,9 mm |- ! Ø strad |11,9 mm |- ! Tevder ar strad |1,30 mm |- ! Hirder an douilhez |56,8 mm |- ! Hirder ar gartouchenn |81 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all |- ! Pouez ar vannadell |13,3 - 18,2 g |- ! Tizh ar boled V₀ |560 - 739 m/s |- ! Energiezh ar vannadell |{{formatnum:2090}} - {{formatnum:2682}} J |- ! [[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]] |LR |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! Rummad<br>e Bro-C'hall | <br>C |} Ar '''9 × 57 mm Mauser''' zo ur [[munision]] armoù-skoaz bet ijinet en [[Impalaeriezh alaman]] er bloavezhioù 1890. Diazezet eo war ar gartouchenn ''[[7,92 × 57 mm Mauser|Patrone 88]]''. Produet e veze en Europa hag er Stadoù-Unanet, ha poblek e voe betek an [[Eil Brezel-bed]]. Ur stumm gant ur bourled ('''9 × 57 mm R''') zo deveret anezhi<ref name=":0">{{es}} ''[https://municion.org/producto/9-x-57-mauser/ 9 x 57 Mauser]'' ha ''[https://municion.org/producto/9-x-57-r-mauser/ 9 x 57 R Mauser]'', Municion.org (lennet d'an 21/08/2026)</ref>. Izel eo tizh he boled, hag abalamour da se n'eo ket an hini efedusañ evit tennañ pell, met bras a-walc'h eo treuzkiz ar vannadell evit chaseal ar braz eus bronneged Europa ha Norzhamerika. Implijet eo bet a-enep loened bras en Afrika ivez<ref name=":0" />. Ne vez ket produet a-yoc'h ken ; un dornad embregerezhioù bihan evel [[Cartouches Sologne]] a ginnig anezhi hepken<ref>{{Fr}} Hervez [https://www.cartouches-sologne.fr/wp-content/uploads/2026/07/TARIF-2026-public-GLOBAL.pdf katalog 2026 an embregerezh] (pellgarget d'an 20/08/2026)</ref>. == Liammoù diavaez == * '''{{Fr}}''' Taolennoù an [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/tabical-fr-page67.pdf 9 × 57 mm] hag an [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-ii/tabiical-fr-page48.pdf 9 × 57 mm R] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:9 × 57 mm Mauser}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù-chase]] [[Rummad:Munisionoù Alamagn]] clsmjfk620es39zrwpxuyk65rmzv7zc 0 180917 2199110 2198491 2026-09-02T16:29:22Z Llydawr 145 2199110 wikitext text/x-wiki [[Restr:Effet_de_Serre.png|dehou|thumb| Ur skeudenn skedus ha simplaet eus an eskemmoù [[energiezh]] etre [[Egor|an egor]], [[Atmosferenn|aergelc'h an Douar]] ha gorre an [[Douar (planedenn)|Douar]] .]] An '''efed ti-gwer''', pe '''gwered brouti''', zo un argerzh naturel a zeu eus levezon an [[Atmosferenn (planedennoù)|aergelc'h]] war ar redoù termek liesseurt a gemer perzh e [[Gwrezverk|temperadurioù]] douar un [[Korf-egor|c'horf-egorl]]. Ret eo kemer an argerzh-se e kont evit kompren an temperadurioù a vez gwelet war gorre ar [[Planedenn|planedennoù]] pe al [[Loarenn|loarelloù]] goloet gant un aergelc'h tev evel an [[Douar (planedenn)|Douar]], [[Gwener (planedenn)|Gwener]] ha [[Titan (loarenn)|Titan]], ha moarvat e c'hoarvez ivez evit [[Ezplanedenn|ezplanedennoù]] zo. An termen-se a denn d'an efed heñvel a vez gant un ti-gwer war gwrezverk ar plant a zo ennañ. An termen " ''efed ti-gwer"'' zo deuet da vezañ brudet e-ser meizad tommadur an hin, abalamour d'ar gazoù "efed ti-gwer<ref><abbr>(en)</abbr> « <small> [archive]</small> » <abbr>[PDF]</abbr>, GIEC (IPCC en anglais), 2007 <small>(consulté le 30 juillet 2008)</small>.</ref>" a zo bet dastumet en [[Atmosferenn|aergelc'h an Douar]] dre obererezhioù mab-den. Ar gazoù-se a euvr muioc'h a skinoù isruz skignet gant gorre an douar eget skinoù an heol, hag adskignañ a reont ar skinoù-se war-zu an nec'h hag an traoñ : ar skinadur adskignet war-zu an traoñ a zeu ouzhpenn ar skinadur heol reizh. Uheloc'h e teu da vezañ temperadur an douar eget ma vefe hep an aergelc'h, ha kreskiñ a ra pa gresk ar c'hementad gazoù efed ti-gwer en aergelc'h. Ar c'hempouez skinañ a zeskriv mont en-dro an efed ti-gwer. Gant ar SEEH (Strollad Etregouarnementel evit priziañ Emdroadur an Hin, GIEC e galleg) e vez implijet an termen kemm skinadurel evit deskrivañ ar c'hemm er c'hempouez skinañ degaset gant ur cheñchamant e kresk ur gaz efed ti-gwer pe redioù hin all<ref>GIEC, Cambridge University Press, 2021 <small>(lenn enlinenn [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_Chapter01.pdf])</small></ref>. Dont a ra temperadurioù an Douar diwar etreoberoù kemplezh, dreist-holl etre an degasadennoù heol direizhet gant kelc'hiadoù kelc'htro an Douar, an efed [[albedo]], ar redoù treuzdougen en aergelc'h hag er [[Meurvor|meurvorioù]], [[kelc'hiad an dour]] hag an nerzhioù skinañ eus an aergelc'h. == Mont en-dro == === Skinadur an heol war an Douar === [[Restr:The-NASA-Earth's-Energy-Budget-Poster-Radiant-Energy-System-satellite-infrared-radiation-fluxes.jpg|thumb| Hin an Douar a vez termenet dreist-holl gant kempouez skinadurel an Douar, da lâret eo ar c'hempouez etre ar skinadur a zeu hag a ya kuit. Muzuliet e vezont gant loarelloù ha diskouezet e W/ m . An digempouez (pe feur tommder ar bed) ; merket er skeudenn gant ar c'hementad " lonket net " a zo kresket eus + {{Unanenn|0.6 W/m2}} (e 2009 <ref> » <small>[archive du 21 avril 2014]</small>, NASA <small>(consulté le 20 avril 2014)</small>.</ref>) da ouzhpenn + {{Unanenn|1.0 W/m2}} e 2019.]] Pa erru ar skinoù heol war an Douar e vez ul lodenn (war-dro 30 %) a vez reflektet dre-eeun, da lavaret eo kaset en-dro en egor, gant [[Atmosferenn|aergelc'h an Douar]] ha gorre an [[Douar (planedenn)|Douar]] (meurvorioù ha kevandirioù). [[Albedo]] eo muzuliadur an efed melezour-se. An energiezh erruet ha na oa ket bet adkaset en-dro en egor (70 %) a vez lonket gant an aergelc'h (20 %) ha gorre an Douar (50 %). An energiezh euvret gant gorre an douar pe ar meurvor a domm ar gorre-se. Pa gresk gwrezverk ar gorre e vez adskignet an energiezh-se, evit ul lodenn (17 da 20 %) e stumm skinoù isruz pell (e-touez 8 – 13 μm, a glot gant skinadur ar c'horf du (evit temperadur an douar), met dreist-holl (25 %) e stumm aezhenn, a zebr tommder kuzh an aezhennadur hag a garg an aergelc'h gant [[Aezhenn|aezhenn dour]] . == Efed an ti-gwer war an Douar == === Gaz efed ti-gwer | » === [[Restr:Radiation_transmise.png|dehou|thumb| Tra ma tremen an darn vrasañ eus skinoù an heol dre an aergelc'h evit tizhout an douar (e [[Ruz (liv)|ruz]] ), ne vez ket treuzkaset an darn vrasañ eus ar skinoù skignet gant an Douar (e [[Glaz (liv)|glas]] ) met lonket gant an aergelc'h (e gris). Ar skinoù isruz a zo dreist-holl abalamour d'an aezhenn dour.]] Ar gazoù efed ti-gwer eo elfennoù [[Gaz|gazoù]] an [[Atmosferenn (planedennoù)|aergelc'h]] a laka an efed ti-gwer da greskiñ ([[Atmosferenn|en aergelc'h an Douar]] ez eus ivez elfennoù nann-gazoù a ya d'ober an efed ti-gwer, evel aezhenn dour eus ar c'houmoul). Ar gazoù-se o deus ar perzh boutin evit euvriñ un tamm eus ar skinoù isruz skignet gant gorre ar blanedenn. Evit ar blanedenn Douar eo efed ti-gwer pennañ a zo [[Aezhenn|an aezhenn dour]], an dioksid karbon CO2), [[Metan|ar metan]] ({{Kim|C||H|4}}, an oksid azot ( {{Kim|N|2|O}} hag [[Ozon|an ozon]] ( {{Kim|O|3}}. E-touez ar gazoù efed ti-gwer greantel e kaver halokarbonoù ([[Fluorocarbones chlorés|fluorokarbonoù kloret]] en o zouez CFCoù, molekulennoù HCFC-22 Freon ha perfluorometan ) hag heksafluorid soufr ({{Kim|S||F|6}}). Skodennoù tost d'an efed ti-gwer eus ar gazoù pennañ, hervez an SEEH <ref>Contribution totale (naturelle et anthropique) à l'effet de serre <small>[archive]</small> d'après les valeurs issues du rapport IPCC 2001.</ref> : * aezhenn dour : 60 % * dioksidenn garbon 26 % * ozon : 8 % * metan hag oksidenn azot : 6 % === Efedoù obererezhioù mab-den === [[Restr:Emission_de_GES.png|thumb|350x350px| Dilaoskadurioù gazoù efed ti-gwer.]] Obererezhioù mab-den a brodu gazoù efed ti-gwer, a vez ouzhpennet d'ar re a zo en un doare naturel, o kreskiñ o paoter evel-se. Gant-se e vez kreñvaet an efed ti-gwer hag e teu da vezañ tommder ar bed<ref><abbr>(en)</abbr> GIEC, , dans , 2021 <small>(lire en ligne [archive])</small>, A.1.3, <abbr>p.</abbr> 5.</ref>. An efed ti-gwer ouzhpenn a vez graet eus kresk an efed ti-gwer abalamour d'an obererezhioù mab-den. An tommder dastumet war an Douar gant an efed ti-gwer ouzhpenn a vez lonket da 93 % gant ar meurvor, ar pezh a zigresk kresk temperadur an aergelc'h<ref><abbr>(en)</abbr> John L. Bullister, Monika Rhein, Cecilie Mauritzen, , Elsevier Inc. Chapters, 2013, <abbr>p.</abbr> 7.</ref>. Gant ar meurvor hollek ez eus ur roll evel un termostat planedennel hag e kontrolliñ ar c'hempouez naturel planedennel pennañ. An darn vrasañ eus ar gazoù efed ti-gwer (GET) a zo a orin naturel. Met lod anezho a zo abalamour d'obererezh mab-den hepken, pe o kresk en aergelc'h a gresk abalamour d'an obererezh-se, dreist-holl evit [[Ozon|an ozon]] ({{Kim|O|3}}, an dioksid karbon (CO hag [[Metan|ar metan]] {{Kim|C||H|4}}. Ar brouenn eo eus orin mab-den ar c'hresk CO2 an aergelc'h a vez kavet dre an dielfennadur [[Izotop|izotopoù]]. Dasparzh ar gazoù efed ti-gwer antropek (abalamour da obererezhioù mab-den)<ref>Les différents gaz à effet de serres <small>[archive]</small> ademe.fr, consulté en juin 2017</ref> : {| |'''Anv''' | '''Formulenn''' | Kemer perzh en efed ti-gwer ouzhpenn (hep kontañ {{Kim|[H|2|O]|}} ) | '''{{Kim|C||O|2}}''' | '''A-hed ar vuhez''' |- | Dioksidenn garbon | CO | 76,7 % | 1 × | {{Unanenn|100|ans}} |- | [[Metan]] | {{Kim|C||H|4}} | 14.3 % | 20 × | {{Unanenn|12|ans}} |- | Oksidenn azot | {{Kim|N|2|O}} | 7,9 % | 200 × | {{Unanenn|5000|ans}} |- | heksafluorid soufr | {{Kim|S||F|6}} | 1.1 % | {{Unanenn|22600}} × | {{Unanenn|50000|ans}} |} Pa vez devet danvezioù fosil evel ar [[glaou]], an [[eoul-maen]] pe ar gaz naturel ([[metan]]) e vez skarzhet kementadoù bras a CO2 en [[Atmosferenn|aergelc'h]] : kresket eo bet kementad an dioksid karbon en aergelc'h eus 137 ppm, a-raok ar greanterezh, 280 da 417 ppm hiziv an deiz (2021)<ref><abbr>(en)</abbr> Recent Global CO₂ <small>[archive]</small>, NASA (consulté le 21 juin 2022).</ref>.Unan eus ar gennadoù a gas ar muiañ a gazoù efed ti-gwer eo ar gennad energiezh (diwar-benn an danvez-se, sellit ouzh ar pennad " An energiezh hag an efed ti-gwer «. Kreskiñ a ra ar c'hementad gazoù efed ti-gwer en aergelc'h gant an treloskoù-se dre ma vezont douaret en douar e-pad miliadoù pe milionoù a vloavezhioù, ar pezh a zistruj ar c'hempouez. N'eo ket distaget penn-da-benn an ouzhpennadur dioksidenn garbon-se en aergelc'h gant kresk al lonkadur : an hanter hepken a vez adkempennet gant [[Natur|an natur]], an hanter all a chom en aergelc'h hag a gresk an efed ti-gwer<ref>Frédéric Denhez et Michel Petit, , Les éditions Autrement, 2005, 80 <abbr>p.</abbr>.</ref>. An eil abeg d'an dilaoskadurioù gazoù efed ti-gwer eo an digoadañ, hag a zo kiriek da 20 % eus an dilaoskadurioù hollek<ref>Les enjeux de la déforestation<abbr>[PDF]</abbr> <small>[archive]</small>, sur developpmement-durable.gouv.fr.</ref>. An digoadañ pouezusañ a denn d'an tri c'hoad tropikel pennañ : koad-glav an Amazonia, koad-glav Basenn Kongo, ha koad-glav Indonezia. Unan eus an abegoù brasañ eo, rak an holl garbon lonket gant ar gwez-se a vez skarzhet en-dro en aer. Ma vefe adplantet e vefe adkempennet ar c'hementad dioksidenn garbon-se gant ur wezenn all, met hep adplantañ, ne vez nemet ouzhpennañ ar c'hementad gaz-se en aer. Obererezhioù mab-den a gas neuze ur bern gazoù efed ti-gwer. : skiantourien eus an SEEH a studi an hin ''a gred'' eo kresk liveoù ar gazoù antropek abeg an tommder hollek . E Bro-C'hall, hervez ar strollad "Facteur 4", e teu ar gazoù efed ti-gwer eus [[Treuzdougen|an treuzdougen]] evit 26 %, heuliet gant [[Greanterezh|ar greanterezh]] (22 %)), eus [[Gounezerezh|al labour-douar]] (19 %), savadurioù ha lojeizoù (19 %), eus ar produiñ hag an treuzfurmiñ energiezh (13 %), ha tretañ al lastez (3 %). Abaoe [[1990]] eo kresket an dilaoskadurioù ouzhpenn 20 % evit an treuzdougen hag ar savadurioù. Koulskoude, digreskiñ a rejont gant 22 % er [[greanterezh]], adalek 10 % e gennad al labour-douar, adalek 9 % e gennad an energiezh ha 8 % evit an tretañ lastez<ref>Sous la présidence de Christian de Boissieu, , La Documentation française, 2006 <small>(<nowiki>ISBN 2-11-006280-0</nowiki>, lire en ligne [archive] <abbr>[PDF]</abbr>)</small></ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Pajennoù gant troidigezhioù hep adlenn]] [[Rummad:Skiantoù an hin]] hozqkhr8to9ir5qkqrlrm08rm07s7dz 2199134 2199110 2026-09-03T10:14:23Z Llydawr 145 un tamm kempenn 2199134 wikitext text/x-wiki [[Restr:Effet_de_Serre.png|dehou|thumb| Ur skeudenn skedus ha simplaet eus an eskemmoù [[energiezh]] etre [[Egor|an egor]], [[Atmosferenn|aergelc'h an Douar]] ha gorre an [[Douar (planedenn)|Douar]] .]] An '''efed ti-gwer''', pe '''gwered brouti''', zo un argerzh naturel a zeu eus levezon an [[Atmosferenn (planedennoù)|aergelc'h]] war ar redoù termek liesseurt a gemer perzh e [[Gwrezverk|temperadurioù]] douar un [[Korf-egor|c'horf-egorl]]. Ret eo kemer an argerzh-se e kont evit kompren an temperadurioù a vez gwelet war gorre ar [[Planedenn|planedennoù]] pe al [[Loarenn|loarelloù]] goloet gant un aergelc'h tev evel an [[Douar (planedenn)|Douar]], [[Gwener (planedenn)|Gwener]] ha [[Titan (loarenn)|Titan]], ha moarvat e c'hoarvez ivez evit [[Ezplanedenn|ezplanedennoù]] zo. An termen-se a denn d'an efed heñvel a vez gant un ti-gwer war gwrezverk ar plant a zo ennañ. An termen " ''efed ti-gwer"'' zo deuet da vezañ brudet e-ser meizad tommadur an hin, abalamour d'ar gazoù "efed ti-gwer<ref><abbr>(en)</abbr> « <small> [archive]</small> » <abbr>[PDF]</abbr>, GIEC (IPCC en anglais), 2007 <small>(consulté le 30 juillet 2008)</small>.</ref>" a zo bet dastumet en [[Atmosferenn|aergelc'h an Douar]] dre obererezhioù mab-den. Ar gazoù-se a euvr muioc'h a skinoù isruz skignet gant gorre an douar eget skinoù an heol, hag adskignañ a reont ar skinoù-se war-zu an nec'h hag an traoñ : ar skinadur adskignet war-zu an traoñ a zeu ouzhpenn ar skinadur heol reizh. Uheloc'h e teu da vezañ temperadur an douar eget ma vefe hep an aergelc'h, ha kreskiñ a ra pa gresk ar c'hementad gazoù efed ti-gwer en aergelc'h. Ar c'hempouez skinañ a zeskriv mont en-dro an efed ti-gwer. Gant ar SEEH (Strollad Etregouarnementel evit priziañ Emdroadur an Hin, GIEC e galleg) e vez implijet an termen kemm skinadurel evit deskrivañ ar c'hemm er c'hempouez skinañ degaset gant ur cheñchamant e kresk ur gaz efed ti-gwer pe redioù hin all<ref>GIEC, Cambridge University Press, 2021 <small>(lenn enlinenn [https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_Chapter01.pdf])</small></ref>. Dont a ra temperadurioù an Douar diwar etreoberoù kemplezh, dreist-holl etre an degasadennoù heol direizhet gant kelc'hiadoù kelc'htro an Douar, an efed [[albedo]], ar redoù treuzdougen en aergelc'h hag er [[Meurvor|meurvorioù]], [[kelc'hiad an dour]] hag an nerzhioù skinañ eus an aergelc'h. == Mont en-dro == === Skinadur an heol war an Douar === [[Restr:The-NASA-Earth's-Energy-Budget-Poster-Radiant-Energy-System-satellite-infrared-radiation-fluxes.jpg|thumb| Hin an Douar a vez termenet dreist-holl gant kempouez skinadurel an Douar, da lâret eo ar c'hempouez etre ar skinadur a zeu hag a ya kuit. Muzuliet e vezont gant loarelloù ha diskouezet e W/m . An digempouez (pe feur tommder ar bed) ; merket er skeudenn gant ar c'hementad "lonket nae " a zo kresket eus + {{Unanenn|0,6 W/m2}} (e 2009 <ref> » <small>[archive du 21 avril 2014]</small>, NASA <small>(consulté le 20 avril 2014)</small>.</ref>) da ouzhpenn + {{Unanenn|1,0 W/m2}} e 2019.]] Pa erru ar skinoù heol war an Douar e vez ul lodenn (war-dro 30 %) a vez distaolet war-eeun, da lavaret eo kaset en-dro en egor, gant [[Atmosferenn|aergelc'h an Douar]] ha gorre an [[Douar (planedenn)|Douar]] (meurvorioù ha kevandirioù). [[Albedo]] eo muzuliadur an efed melezour-se. An energiezh erruet ha na oa ket bet adkaset en-dro en egor (70 %) a vez lonket gant an aergelc'h (20 %) ha gorre an Douar (50 %). An energiezh euvret gant gorre an douar pe ar meurvor a domm ar gorre-se. Pa gresk gwrezverk ar gorre e vez adskignet an energiezh-se, evit ul lodenn (17 da 20 %) e stumm skinoù isruz pell (e-touez 8 – 13 μm, a glot gant skinadur ar c'horf du (evit temperadur an douar), met dreist-holl (25 %) e stumm aezhenn, a zebr tommder kuzh an aezhennadur hag a garg an aergelc'h gant [[Aezhenn|aezhenn dour]] . == Efed an ti-gwer war an Douar == === Gaz « efed ti-gwer » === [[Restr:Radiation_transmise.png|dehou|thumb| Tra ma tremen an darn vrasañ eus skinoù an heol dre an aergelc'h evit tizhout an douar (e [[Ruz (liv)|ruz]] ), ne vez ket treuzkaset an darn vrasañ eus ar skinoù skignet gant an Douar (e [[Glaz (liv)|glas]] ) met lonket gant an aergelc'h (e gris). Ar skinoù isruz a zo dreist-holl abalamour d'an aezhenn dour.]] Ar gazoù efed ti-gwer eo elfennoù [[Gaz|gazoù]] an [[Atmosferenn (planedennoù)|aergelc'h]] a laka an efed ti-gwer da greskiñ (en [[Atmosferenn|aergelc'h an Douar]] ez eus ivez elfennoù nann-gazoù a ya d'ober an efed ti-gwer, evel aezhenn dour eus ar c'houmoul). Ar gazoù-se o deus ar perzh boutin evit euvriñ un tamm eus ar skinoù isruz skignet gant gorre ar blanedenn. Evit ar blanedenn Douar eo an [[Aezhenn|aezhenn dour]], an dioksid karbon CO2), [[Metan|ar metan]] ({{Kim|C||H|4}}, an oksid azot ( {{Kim|N|2|O}} hag [[Ozon|an ozon]] ( {{Kim|O|3}} a grou an efed ti-gwer pennañ. E-touez ar gazoù efed ti-gwer greantel e kaver halokarbonoù ([[Fluorocarbones chlorés|fluorokarbonoù kloret]] en o zouez CFCoù, molekulennoù HCFC-22 Freon ha perfluorometan) hag heksafluorid soufr ({{Kim|S||F|6}}). Skodennoù tost d'an efed ti-gwer eus ar gazoù pennañ, hervez an SEEH <ref>Contribution totale (naturelle et anthropique) à l'effet de serre <small>[archive]</small> d'après les valeurs issues du rapport IPCC 2001.</ref> : * aezhenn dour : 60 % * dioksidenn garbon 26 % * ozon : 8 % * metan hag oksidenn azot : 6 % === Efedoù obererezhioù mab-den === [[Restr:Emission_de_GES.png|thumb|350x350px| Dilaoskadurioù gazoù efed ti-gwer.]] Obererezhioù mab-den a brodu gazoù efed ti-gwer, a vez ouzhpennet d'ar re a zo en un doare naturel, o kreskiñ o faoter evel-se. Gant-se e vez kreñvaet an efed ti-gwer hag e teu da vezañ tommder ar bed<ref><abbr>(en)</abbr> GIEC, ''Climate change 2021'', 2021 <small>(lenn enlinenn [https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.ipcc.ch%2Freport%2Far6%2Fwg1%2Fdownloads%2Freport%2FIPCC_AR6_WGI_SPM.pdf])</small>, A.1.3, <abbr>p.</abbr> 5.</ref>. An efed ti-gwer ouzhpenn a vez graet eus kresk an efed ti-gwer abalamour da obererezhioù mab-den. An tommder dastumet war an Douar gant an efed ti-gwer ouzhpenn a vez lonket 93 % anezhañ gant ar meurvor, ar pezh a zigresk kresk temperadur an aergelc'h<ref><abbr>(en)</abbr> John L. Bullister, Monika Rhein, Cecilie Mauritzen, , Elsevier Inc. Chapters, 2013, <abbr>p.</abbr> 7.</ref>. Gant ar meurvor hollek ez eus ur roll evel un termostat planedennel hag evit kontrolliñ ar c'hempouez naturel planedennel pennañ. An darn vrasañ eus ar gazoù efed ti-gwer (GET) a zo a orin naturel. Met lod anezho a zo abalamour da obererezh mab-den hepken, pe o stankter en aergelc'h a gresk abalamour d'an obererezh-se, dreist-holl evit an [[ozon]] ({{Kim|O|3}}, an dioksid karbon ({{Kim|C||O|2}}) hag a [[metan]] {{Kim|C||H|4}}. Ar brouenn e teu ar c'hresk CO2 en aergelc'h eus mab-den a vez kavet dre un dielfennadur [[Izotop|izotopoù]]. Dasparzh ar gazoù efed ti-gwer antropek (abalamour da obererezhioù mab-den)<ref>Les différents gaz à effet de serres <small>[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.bilans-ges.ademe.fr%2Fdocumentation%2FUPLOAD_DOC_FR%2Findex.htm%3Fprg.htm]</small> ademe.fr, juin 2017</ref> : {| |'''Anv''' | '''Formulenn''' | Kemer perzh en efed ti-gwer ouzhpenn (hep kontañ {{Kim|[H|2|O]|}} ) | '''{{Kim|C||O|2}}''' | '''A-hed ar vuhez''' |- | Dioksidenn garbon | CO2 | 76,7 % | 1 × | {{Unanenn|100|ans}} |- | [[Metan]] | {{Kim|C||H|4}} | 14.3 % | 20 × | {{Unanenn|12|ans}} |- | Oksidenn azot | {{Kim|N|2|O}} | 7,9 % | 200 × | {{Unanenn|5000|ans}} |- | heksafluorid soufr | {{Kim|S||F|6}} | 1.1 % | {{Unanenn|22600}} × | {{Unanenn|50000|ans}} |} Pa vez devet danvezioù fosil evel ar [[glaou]], an [[eoul-maen]] pe ar gaz naturel ([[metan]]) e vez skarzhet kementadoù bras a CO2 en [[Atmosferenn|aergelc'h]] : kresket eo bet kementad an dioksid karbon en aergelc'h eus 137 ppm, a-raok ar greanterezh, 280 da 417 ppm hiziv an deiz (2021)<ref><abbr>(en)</abbr> Recent Global CO₂ <small>[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.esrl.noaa.gov%2Fgmd%2Fccgg%2Ftrends%2Fgl_trend.html]</small>, NASA (21.06.2022).</ref>.Unan eus ar gennadoù a gas ar muiañ a c'hazoù efed ti-gwer eo ar gennad energiezh (diwar-benn an danvez-se, sellit ouzh ar pennad "An energiezh hag an efed ti-gwer". Kreskiñ a ra ar c'hementad gazoù efed ti-gwer en aergelc'h gant an treloskoù-se dre ma vezont endonet en douar e-pad miliadoù pe milionoù a vloavezhioù, ar pezh a zistruj ar c'hempouez. N'eo ket distaget penn-da-benn an ouzhpennadur dioksidenn garbon-se en aergelc'h gant kresk al lonkadur : an hanter hepken a vez adkempennet gant an [[natur]], an hanter all a chom en aergelc'h hag a gresk an efed ti-gwer<ref>Frédéric Denhez et Michel Petit, , Les éditions Autrement, 2005, 80 <abbr>p.</abbr>.</ref>. An eil abeg d'an dilaoskadurioù gazoù efed ti-gwer eo an digoadañ, hag a zo kiriek da 20 % eus an dilaoskadurioù hollek<ref>Les enjeux de la déforestation<abbr>[PDF]</abbr> <small>[https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.developpement-durable.gouv.fr%2FIMG%2Fpdf%2FLES_ENJEUX_DE_LA_DEFORESTATION-1-3.pdf]</small>, sur developpmement-durable.gouv.fr.</ref>. An digoadañ pouezusañ a denn d'an teir c'hoadeg tropikel bennañ : koadeg an Amazonia, koadeg Diazad Kongo ha koadeg Indonezia. Unan eus an abegoù brasañ eo, rak an holl garbon lonket gant ar gwez-se a vez skarzhet en-dro en aer. Ma vefe adplantet e vefe adkempennet ar c'hementad dioksidenn garbon-se gant ur wezenn all, met hep adplantañ, ne vez graet nemet ouzhpennañ ar c'hementad gaz-se en aer. Obererezhioù mab-den a zegas neuze ur bern gazoù efed ti-gwer. : skiantourien eus an SEEH a studi an hin ''a gred'' e tegas liveoù ar gazoù antropek kresk an tommder hollek. E Bro-C'hall, hervez ar strollad "Facteur 4", e teu ar gazoù efed ti-gwer eus an [[treuzdougen]] evit 26 %, heuliet gant ar [[greanterezh]] (22 %)), al [[Gounezerezh|labour-douar]] (19 %), ar savadurioù ha lojeizoù (19 %), ar produiñ hag an treuzfurmiñ energiezh (13 %), ha tretañ al lastez (3 %). Abaoe [[1990]] eo kresket an dilaoskadurioù eus ouzhpenn 20 % evit an treuzdougen hag ar savadurioù. Koulskoude, digresket int eus 22 % er [[greanterezh]], 10 % e gennad al labour-douar, 9 % e gennad an energiezh hag 8 % evit an tretañ lastez<ref>renet gant Christian de Boissieu, ''Division par quatre des émissions de gaz à effet de serre de la France à l'horizon 2050'', La Documentation française, 2006 <small>(<nowiki>ISBN 2-11-006280-0</nowiki>, lenn enlinenn [https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fwww.ladocumentationfrancaise.fr%2Fvar%2Fstorage%2Frapports-publics%2F064000757.pdf])</small></ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Pajennoù gant troidigezhioù hep adlenn]] [[Rummad:Skiantoù an hin]] [[Rummad:Endro]] [[Rummad:Hinouriezh]] ny3uhstz7rw8adtfr64avimv2hx7vd3 0 180924 2199103 2198831 2026-09-02T15:59:55Z Arko 540 treiñ + skeudennaoueg 2199103 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Garam masala''' (''garam masālā'' en [[hindoustaneg]], da lavaret eo «spisoù tomm») a zo ur meskaj [[spis]]où eus [[iskevandir Indez]], krazet ha lakaet e poultr. Kavet e vez er [[Keginerezh India|geginerezh indiat]], pakistanat, nepalat ha bangladeshat<ref>{{liamm web |titl=Radhuni Garam Masala - Online Grocery Shopping and Delivery in Bangladesh |url=https://chaldal.com/radhuni-garam-masala-40-gm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241221050650/https://chaldal.com/radhuni-garam-masala-40-gm |archive-date=21 December 2024 |access-date=21 December 2024 |website=Grocery}}</ref>. Implijet e vez en e unan pe gant sasunadurioù all. Disheñvel e c'hall bezañ meskaj pep rannvro an eil diouzh egile, met e vez kenstrollet alies memesta saourioù evel kardamom, kanell, kumin, tachoù-jenofl, delioù lore, aniz steredennek ha pebr.<ref>{{liamm web |last=Gurjar |first=Rachel |deiziad=16 a viz Mae 2022 |titl=Garam Masala Is My Love Language |url=https://www.bonappetit.com/story/how-to-make-garam-masala-at-home |access-date=21 December 2024 |lec'hienn=Bon Appétit |language=en-US}}</ref><ref>{{liamm web |deiziad=31 a viz Mae 2024 |titl=Garam Masala: A Simple Road to Delicious Indian Dishes |url=https://www.thespruceeats.com/what-is-garam-masala-995690 |access-date=21 December 2024 |lec'hienn=The Spruce Eats |language=en}}</ref> Implijet e vez garam masala e meuzioù a bep seurt, en o zouez hiliadennoù, keusteurennoù ha [[kari]]où<ref>{{liamm web |deiziad=10 a viz Du 2023 |titl=14 Flavorful Recipes Using Garam Masala |url=https://www.tasteofhome.com/collection/recipes-using-garam-masala/ |access-date=21 December 2024 |lec'hienn= Taste of Home |language=en-US}}</ref><ref>{{liamm web |last=Harris |first=Kimi |deiziad=4 a viz Genver 2015 |titl=Garam Masala No Cook Pickled Onions |url=https://www.thenourishinggourmet.com/garam-masala-no-cook-pickled-onions/ |access-date=21 December 2024 |lec'hienn=www.thenourishinggourmet.com |language=en-US}}</ref>. == Aozennoù == Aozennoù garam masala disheñvel a zo hervez ar rannvroioù, rekipeoù a bep seurt a zo en iskevandir India<ref name=rau>"The Cooking of India (Foods of the World)" gant Santha Rama Rau, embanner Time Life Education, 1969, New York {{ISBN|978-0-8094-0069-0}}</ref> ha hini ebet a vez gwelet gwiriek pe gwiriekoc'h an eil diouzh egile. Krazet e vez elfennoù ar meskaj, lakaet e poultr asambles pe lakaet er meuz just a-raok echuiñ da vezañ keginet. E doare India garam masala<ref>{{cite book |last1=Pitre |first1=Urvashi |title=Indian Instant Pot® Cookbook: Traditional Indian Dishes Made Easy and Fast |date=19 a viz Gwengolo 2017 |publisher=Rockridge Press |isbn=978-1939754547 |page=24}}</ref> e vez kavet (anvioù en [[hindoustaneg]] etre krommelloù): * [[fanouilh]] (''sauṅf'') * delioù lore indiat pe [[Cinnamomum tamala|malabathrum]] (''tej pattā'') * [[pebr]] du pe gwenn (''kāli/safed mirch'') * [[tach-jenofl|tachoù-jenofl]] (''lauṅg'') * [[kanell]] pe rusk [[Cinnamomum cassia|cassia]] (''dālacīnī'') * mace (goloenn ur [[kraoñ-muskadez|graoñenn-vuskadez]]) (''javitri'') * klorennoù [[kardamom]] glaz ha du (''ilāīcī'') * [[koumin]] (''jīra'') * greun [[koriandrez]] (''dhaniā'') * poultr pimant ruz (''lāl mirch'') Hervez rekipeoù zo<ref>Bhide, Monica, "[https://www.npr.org/2011/04/27/135761263/garam-masala-a-taste-worth-acquiring Garam Masala: A Taste Worth Acquiring] [https://web.archive.org/web/20180608000114/https://www.npr.org/2011/04/27/135761263/garam-masala-a-taste-worth-acquiring|Delioù war ar web] |date=2018-06-08 }}". npr.org. 27 April 2011</ref> e c'hall ar spisoù bezañ mesket gant [[Louzoù-kegin|louzoù]], hervez re all e c'hallont bezañ malet gant dour, gwinêgr pe dourennoù all evit ober un toaz. Aozennoù all a c'hall bezañ ouzhpennet c'hoazh : [[kraoñ]], ognon pe kignen, un nebeut aniz steredennek, asafoetida, [[pimant]], ''parmotrema perlatum'' ha ''kababchini'' (''piper cubeba''). Ar blazioù a c'hall bezañ kenstrollet a-benn kaout un disorc'h kempouezet, pe e c'haller lakaat ar pouez war ur blaz dreist-holl. Grilhet e c'hall bezañ masala a-raok bezañ debret evit leuskel ar blazioù hag an frondoù.<ref name=rau/> Er masala implijet e keginerezh [[Myanmar]] ({{lang|my|မဆလာ}}) e vez kavet kanell malet pe "cassia", kardamom, tachoù-jenofl ha pebr du <ref>{{Cite book |last= |first= |url= |title=To Myanmar with Love: A Travel Guide for the Connoisseur |date=2009 |publisher=ThingsAsian Press |isbn=978-1-934159-06-4 |language=en}}</ref>. <gallery mode="packed" > Garam Masala.JPG|Spisoù evit aozañ garam masala (eus an nec'h d'an traoñ adalek an tu-kleiz, en tu ma tro bizied un eurier): pebr du, mace, [[kanell]], [[tach-jenofl|tachoù-jenofl]], [[kardamom]] du, muskadez ha kardamom glaz. Garammasalaphoto.jpg|Poultr garam masala. Garam Masala new 2008-1.jpg|Aozennoù garam masala. </gallery > == Gwelet ivez== * [[Keginerezh India]] * [[Masala]] == Daveoù == {{daveoù}} [[Rummad:Spisoù]] [[Rummad:Boued India]] 4ka4nauej9c75m2f8zyth90n4j50jmd 4 180981 2199131 2198835 2026-09-03T09:23:26Z Llydawr 145 2199131 wikitext text/x-wiki = 31/08/2026 — 06/09/2026 = :[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_36,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak er c’hwec’hvet sizhun ha tregont eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_35, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_37, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]] ==Databox== Perak chom hep ober gant ar patrom Databox : [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Peenem%C3%BCnde&diff=prev&oldid=2199092] ha [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Peenem%C3%BCnde&oldid=prev&diff=2199113] ? --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 3 Gwengolo 2026 da 09:23 (UTC) dv362fsczz2zmkjmehclxyjaq0ezioi 2199133 2199131 2026-09-03T09:31:49Z Ar choler 52661 /* Databox */ Respont 2199133 wikitext text/x-wiki = 31/08/2026 — 06/09/2026 = :[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_36,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak er c’hwec’hvet sizhun ha tregont eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_35, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_37, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]] ==Databox== Perak chom hep ober gant ar patrom Databox : [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Peenem%C3%BCnde&diff=prev&oldid=2199092] ha [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Peenem%C3%BCnde&oldid=prev&diff=2199113] ? --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 3 Gwengolo 2026 da 09:23 (UTC) :<q> ''Perak erlec'hiañ un databox ouzh un infobox hep kaozeal ?'' </q> eo ar goulenn a zere. Ne oa netra er pennad, setu em eus savet un infobox, a zo klokoc'h eget databatox he c'hartenn lec'hiet fall. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 3 Gwengolo 2026 da 09:31 (UTC) 80rfo58uenktmg4zn95g6hzfww7944b 0 180987 2199099 2199082 2026-09-02T13:30:33Z Dakbzh 58931 + Un daveenn. 2199099 wikitext text/x-wiki [[Restr:ElenaDonaldson0301 012.jpg|right|180px|Elena Bronislavovna Akhmilovskaya e 2003.]] '''Elena Bronislavovna Akhmilovskaya''' (e [[rusianeg]]: '''Елена Брониславовна Ахмыловская'''), pe '''Elena Donaldson-Akhmilovskaya''' (11 a viz Meurzh 1954 e [[Leningrad]], [[RSKS Rusia]], [[URSS]] – 18 a viz Du 2012 e Kirkland, [[Washington (stad)|Washington]], [[SUA]]) a oa ur c'hoarierez echedoù soviedat ha stadunanat.</br>Mestrez-veur (WGM) ha Mestrez Etrebroadel (WIM) e teuas da vout e 1977<ref>{{en}} Chess International Titleholders, 1950-2016 Gino Di Felice, Embannadurioù McFarland, isbn 9781476671321</ref>, ha stummer FIDE e 2010<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=15604 He c'hoari e Chess Games]</ref>.<br/>2 375 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' pa varvas e 2012<br/>2 435 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1987.<br/> === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe teir gwezh : e 1990, e 1993, rampo gant [[Irina Levitina]] hag e 1994{{en}}[https://www.nytimes.com/2012/11/21/crosswords/chess/elena-akhmilovskaya-donaldson-chess-champ-in-ussr-and-us-dies-at-55.html Bruce Weber, ''Elena Donaldson, Chess Champion in U.S.S.R. and Then U.S., Dies at 55'' [[The New York Times]], d'an 20 a viz Du 2012]</ref>. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù  |-   |1990||31||-||-||-||1||aour|| |-   |1993||33||[[Bloomington]]||7,5/9 (+ 6, = 3, - 0)||83,3 ||1-2 rampo gant [[Irina Levitina]]/10||aour|| |-   |Gouhere 1994||34||[[Bloomington]]||7,5/9 (+ 6, = 3, - 0)||83,3 ||1/10||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1994.html 34th Women's US Chess Championship :: Bloomington, IN 1994 - Olimp Base]</ref>. |-  |Genver 2003||42||[[Seattle]]||4/9 (+ 2, = 4, - 3)||44,4||4/13||-|| |-   |} ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (kemmesk)|Kampionad stadunanat (kemmesk)]] ==== C'hoari a reas div wezh : e 2002 hag e 2003. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù  |-   |Genver 2002||47||[[Seattle]]||4/9 (+ 2, = 4, - 3)||44,4||40/56||-||<ref> {{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usa-2002.html 47th US Chess championship :: Seattle, WA 2002 - Olimp Base]</ref>.   |-   |Genver 2003||48||[[Seattle]]||4/9 (+ 2, = 4, - 3)||44,4||39-44 rampo/58||-||<ref> {{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usa-2002.html 47th US Chess championship :: Seattle, WA 2002 - Olimp Base]</ref>.   |-   |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk) ==== C'hoariet he deus peder gwezh e skipailh Burevestnik (SPET). {| class="wikitable" !|Bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Notennoù ha daveennoù  |-  |1976||9||[[Tbilisi]]||2 (maouezi)||4,5/7 (+ 4, = 1, - 2)||64,3||1||aour||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1976sc/1976sova.html 9th Soviet Team Chess Cup: Tbilisi 1976 - Olimp Base]</ref> |-  |1978||10||[[Ordzhonikidze]]||2 (maouezi)||4/7 (+ 4, = 3, - 0)||57,1||-||-||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1978sc/1978sova.html 10th Soviet Team Chess Cup: Ordzhonikidze 1978 - Olimp Base]</ref>   |-  |1980||11||[[Rostov-an-Don]]||1 (maouezi)||4,5/7 (+ 2, = 5, - 0)||64,3||2||argant||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1980sc/1980sova.html 11th Soviet Team Chess Cup: Rostov-on-Don 1980 - Olimp Base]</ref>.   |- |1982||12||[[Kislovodsk]]||2 (maouezi)||5,5/7 (+ 4, = 3, - 0)||78,6||1||aour||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1982sc/1982sova.html 12th Soviet Team Chess Cup: Kislovodsk 1982 - Olimp Base]</ref>. |-  |} ==== Kampionad URSS (kemmesk) ==== C'hoari a reas div wezh e skipailh [[RSKS Rusia]] <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersst/ka824o4u.html Soviet Team Chess Championship – Olimp Base]</ref>.  {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel|| Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù  |-  |1979||1 (maouezi)||14||[[Moskov]]||6/8 (+ 5, = 2, - 1)||75||2||argant||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1979st/1979spet.html 14th Soviet Team Chess Championship: Moscow 1979 – Olimp Base]</ref>.  |-  |1983||1 (maouezi)||16||[[Moskov]]||6/8 (+ 4, = 4, - 0)||75||1||aour||7||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1983st/1983spet.html 16th Soviet Team Chess Championship: Moscow 1983 – Olimp Base]</ref>.  |-  |} ==== Pellolimpiadoù (kemmesk) ==== C'hoariet he deus ur wezh e skipailh URSS<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1978to/1978urs.html - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk he skipailh |-  |1978||1||1/1 (+ 1, = 0, - 0)||100||1 |-  |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus e skipailh [[URSS]] etre 1978 ha 1988 hag e skipailh [[SUA]] etre 1990 ha 2002<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/pbjz9lbk.html Women's Chess Olympiads - Olimp Base]</ref>.  {| class="wikitable" !|Bloaz ||Tablezenn|| Niverenn an Olimpiad (Maouezi)|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh|| Notennoù ha daveennoù   |-   |1978||erlec'hierez 1||8 (23)||{{Arc'hantina}}, [[Buenos Aires]]||10/10 (+ 10, = 0, - 0)||100||1||aour||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1978w/1978urs.html 8th Women's Chess Olympiad: Buenos Aires 1978 - Olimp Base]</ref>.   |-   |1986||2||12 (27)||{{EAU}}, [[Dubai]]||8,5/12 (+ 7, = 3, - 2)||70,8||5||-||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1986w/1986urs.html 27th Chess Olympiad (women): Dubai 1986 - Olimp Base]</ref>.  |-  |1988||2||13 (28)||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||8,5/9 (+ 8, = 1, - 0)||94,4||2||argant||2||argant||<ref>.{{en}}[https://www.olimpbase.org/1988w/1988urs.html 28th Chess Olympiad (women): Thessaloniki 1988 - Olimp Base]</ref>.   |-   |1990||3||14 (27)||{{YUG}}, [[Novi Sad]]||7,5/14 (+ 5, = 5, - 4)||53,6||26||-||6||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1990w/1990usa.html 26th Chess Olympiad (women): Thessaloniki 1988 - Olimp Base]</ref>.   |-   |1992||2||15 (29)||{{Filipinez}}, [[Manila]]||7,5/12 (+ 6, = 3, - 3)||62,5||7||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1992w/1992usa.html 30th Chess Olympiad (women): Manila 1992 - Olimp Base]</ref>.   |-   |1994||1||17 (31)||{{Rusia}}, [[Moskov]]||6,5/11 (+ 4, = 4, - 3)||54,5||32||-||22||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1994w/1994usa.html 31st Chess Olympiad (women): Moscow 1994 - Olimp Base]</ref>.   |-  |1998||erlec'hierez||18 (33)||{{Rusia}}, [[Elista]]||4,5/8 (+ 2, = 5, - 1)||56,3||19||-||10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1998w/1998usa.html 33rd Chess Olympiad (women): Elista 1998 - Olimp Base]</ref>.  |-  |2002||erlec'hierez||20 (35)||{{Slovenia}}, [[Bled]]||4,5/7 (+ 3, = 3, - 1)||64,3||13||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1992w/1992usa.html 35th Chess Olympiad (women): Bled 2002 - Olimp Base]</ref>.   |-   |}  == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=15604 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Elena_Akhmilovskaya He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Akhmilovskaya, Elena}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1954]] [[Rummad:Marvioù 2012]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] kppxfw6n5ci2lu73ogt8uumvkzlh6x8 0 181001 2199113 2199092 2026-09-02T17:16:23Z Ar choler 52661 Disc’hraet kemmoù [[Special:Diff/2199092|2199092]] a-berzh [[Special:Contributions/Llydawr|Llydawr]] ([[User talk:Llydawr|kaozeal]]) 2199113 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- {{Infobox/Titl|Peenemünde|07c|talbenn map|fd1}} |- | colspan="2"| [[Restr:DEU_Peenemünde_COA.svg|60px|center]] ---- |- | colspan="2" style="text-align:center;"| [[Restr:Peenemuende, Hafen, U461.JPG|270px]] Ar porzh-mor ---- |- bgcolor="#07c" ! colspan="2" style="text-align:center; color:#fd1;"| Melestradurezh |- | '''[[Riez]]''' || {{Alamagn}} |- | '''[[Stadoù Alamagn|Länder]]''' || [[File:Flag of Mecklenburg-Western Pomerania.svg|20px|border]] [[Mecklenburg-Vorpommern]] |- | '''Arondisamant''' || Vorpommern-Greifswald |- | '''Kumuniezh''' || Usedom-Nord |- | '''[[Maer|Bürgermeister]]''' || Ralf Turowski <small>(06/2026)</small> |- | '''Kod kumun''' || 13075106 |- | '''Kod post''' || 17449 |- | '''Kod pellgomz''' || 038371 |- bgcolor="#07c" ! colspan="2" style="text-align:center; color:#fd1;"| Douaroniezh |- ! colspan="2" style="text-align:center;"| [https://www.google.com/maps/place/54%C2%B008'20.0%22N+13%C2%B046'26.0%22E/@54.138889,13.773889,11z/data=!4m4!3m3!8m2!3d54.138889!4d13.773889?hl=de&entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDgzMC4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D 54° 08′ N, 13° 46′ R] |- | colspan="2"| <div style="position: relative"> [[Restr:Germany adm location map.svg|260px|center]] <div style="position: absolute; left:213px; top:29px">[[File:Red pog.svg|8px]]</div> <div style="position: absolute; left:140px; top:29px"><small>'''Peenemünde'''</small></div> </div> ---- |- | '''Gorread''' || 25,74 km² |- | '''Uhelder''' || 2 m |- | '''Poblañs''' || 430 <small>(31/12/2025)</small> |- | '''Stankter''' || 17 den/km² |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- | '''Internet''' || [https://amtusedomnord.de/ amtusedomnord.de/] |} '''Peenemünde''' zo ur porzh bihan war aod [[Mecklenburg-Vorpommern]], en hanternoz [[Alamagn]]. Kumun hanternosañ enez [[Usedom]] eo Peenemünde. Emañ war ribl ar [[Peenestrom]], ur vrec'h-vor hag a zisparti Usedom diouzh an douar-bras. Eno e oa bet diazezet Kreizenn ensklak an arme (en [[alamaneg]] : ''Heeresversuchsanstalt Peenemünde'', HVP) e [[1937]], evel unan eus ar pemp lec'h ma veze amprouet armoù ar [[Wehrmacht]]. Ar fuc'helloù [[V1 (fuc'hell)|V1]] ha V2 a voe produet hag arnodet e Peenemünde e-pad an [[Eil Brezel-bed]]. Distrujet e voe savadurioù ar greizenn enklask-se goude ar brezel, ha ne chom ket kalz a dra war-bouez an [[aerborzh]] hag ar greizenn [[tredan|dredan]]. Implijet e voe porzh Peenemünde gant an arme [[soviedel]] betek [[1952]] ha gant nerzhioù [[Volkspolizei|polis]] hag [[Nationale Volksarmee|arme]] [[Republik Demokratel Alamagn]] goude. Goude [[adunanidigezh Alamagn]] e voe digoret ''[[Historisch-Technisches Museum Peenemünde]]'' ("mirdi istorel ha teknikel Peenemünde") er savadur a dalveze da greizenn dredan, ur [[mirdi]] diwar-benn istor ar greizenn-enklask vilourel hag ar fuc'helloù hag an armoù amprouet eno. {{Commonscat|Peenemünde}} [[Rummad:Kumunioù Mecklenburg-Vorpommern]] 63ezjo0veflqurcx4dx13wp6cgmtgct 0 181005 2199100 2026-09-02T13:49:58Z Dishual 612 Lañsig 2199100 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Spartacus''' <ref>[[henc'hresianeg]]: Σπάρτακος, [[romanekadur]]: Spártakos; [[latin]]: Spartacus</ref> ganet e-tro -103 hag aet da Anaon e -71 AJK a oa ur [[gladiatour]] [[Traked|trakian]] hag a oa penn an [[Trede brezel ar sklaved|emsavadeg sklaved]] a-enep [[Republik Roma]] eus [[73]] betek [[71]] [[Anno Domini|AJK]]. An darn eus ar munudoù a-zivout buhez Spartacus a zo deuet betek ennomp dre an istorourien [[Ploutarc'hos|Plutark]] hag [[Appian]], hag a oa bet o skrivet diwar e benn ouzhpenn ur c'hantved goude e varv. En ''Buhez [[Marcus Licinius Crassus|Crassus]]'' gant Plutark ha ''Brezelioù diabarzh'' gant Appian e vez kavet ar muiañ a ditouroù diwar benn an emsavdeg sklaved. En desped da vezañ bet ur benndudenn eus istor Roma, ne z' eus ket eus mamennoù pa oa eñ bev, an holl skridoù a zo bet savet kalz diwezatoc'h, gant tud a na oant ket bet test, hag hep savboent eus tu ar sklaved emsavet. Ne ouier nebeut a draoù er-maez eus darvoudoù an emsav, hag an nebeut a ouier war an den a zo alies savboentoù enebet. An holl mammennoù memestra a ziskouez e oa bet stummet da vezañ ur galdiatour hag e oa ur penn brezel speredek. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rumamd:Ganedigezhioù -103]] [[Rummad:Marvioù -71]] [[Rummad:Gladiatourien]] [[Rummad:Trede brezel ar sklaved]] [[Rummad:Kentsokialourien]] q0n8t7uz1a7lvb1057fr6io61c392x6 2199101 2199100 2026-09-02T13:50:14Z Dishual 612 2199101 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Spartacus''' <ref>[[henc'hresianeg]]: Σπάρτακος, [[romanekadur]]: Spártakos; [[latin]]: Spartacus</ref> ganet e-tro -103 hag aet da Anaon e -71 AJK a oa ur [[gladiatour]] [[Traked|trakian]] hag a oa penn an [[Trede brezel ar sklaved|emsavadeg sklaved]] a-enep [[Republik Roma]] eus [[73]] betek [[71]] [[Anno Domini|AJK]]. An darn eus ar munudoù a-zivout buhez Spartacus a zo deuet betek ennomp dre an istorourien [[Ploutarc'hos|Plutark]] hag [[Appian]], hag a oa bet o skrivet diwar e benn ouzhpenn ur c'hantved goude e varv. En ''Buhez [[Marcus Licinius Crassus|Crassus]]'' gant Plutark ha ''Brezelioù diabarzh'' gant Appian e vez kavet ar muiañ a ditouroù diwar benn an emsavdeg sklaved. En desped da vezañ bet ur benndudenn eus istor Roma, ne z' eus ket eus mamennoù pa oa eñ bev, an holl skridoù a zo bet savet kalz diwezatoc'h, gant tud a na oant ket bet test, hag hep savboent eus tu ar sklaved emsavet. Ne ouier nebeut a draoù er-maez eus darvoudoù an emsav, hag an nebeut a ouier war an den a zo alies savboentoù enebet. An holl mammennoù memestra a ziskouez e oa bet stummet da vezañ ur galdiatour hag e oa ur penn brezel speredek. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ganedigezhioù -103]] [[Rummad:Marvioù -71]] [[Rummad:Gladiatourien]] [[Rummad:Trede brezel ar sklaved]] [[Rummad:Kentsokialourien]] 5vnj70lq9hn3dmn0s4nbj17vrcs671p 2199102 2199101 2026-09-02T13:51:01Z Dishual 612 2199102 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Spartacus''' <ref>[[henc'hresianeg]]: Σπάρτακος, [[romanekadur]]: Spártakos; [[latin]]: Spartacus</ref> ganet e-tro -103 hag aet da Anaon e -71 AJK a oa ur [[gladiatour]] [[Traked|trakian]] hag a oa penn an [[Trede brezel ar sklaved|emsavadeg sklaved]] a-enep [[Republik Roma]] eus [[73]] betek [[71]] [[Anno Domini|AJK]]. An darn eus ar munudoù a-zivout buhez Spartacus a zo deuet betek ennomp dre an istorourien [[Ploutarc'hos|Plutark]] hag [[Appian]], hag a oa bet o skrivet diwar e benn ouzhpenn ur c'hantved goude e varv. En ''Buhez [[Marcus Licinius Crassus|Crassus]]'' gant Plutark ha ''Brezelioù diabarzh'' gant Appian e vez kavet ar muiañ a ditouroù diwar benn an emsavadeg sklaved. En desped da vezañ bet ur benndudenn eus istor Roma, ne z' eus ket eus mamennoù pa oa eñ bev, an holl skridoù a zo bet savet kalz diwezatoc'h, gant tud a na oant ket bet test, hag hep savboent eus tu ar sklaved emsavet. Ne ouier nebeut a draoù er-maez eus darvoudoù an emsav, hag an nebeut a ouier war an den a zo alies savboentoù enebet. An holl mammennoù memestra a ziskouez e oa bet stummet da vezañ ur galdiatour hag e oa ur penn brezel speredek. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ganedigezhioù -103]] [[Rummad:Marvioù -71]] [[Rummad:Gladiatourien]] [[Rummad:Trede brezel ar sklaved]] [[Rummad:Kentsokialourien]] j8qozdea6jgw0e9mkvqqb16gj8nr8la 2199116 2199102 2026-09-02T18:05:04Z Dishual 612 2199116 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Spartacus''' <ref>[[henc'hresianeg]]: Σπάρτακος, [[romanekadur]]: Spártakos; [[latin]]: Spartacus</ref> ganet e-tro -103 hag aet da Anaon e -71 AJK a oa ur [[gladiatour]] [[Traked|trakian]] hag a oa penn an [[Trede brezel ar sklaved|emsavadeg sklaved]] a-enep [[Republik Roma]] eus [[73]] betek [[71]] [[Anno Domini|AJK]]. An darn eus ar munudoù a-zivout buhez Spartacus a zo deuet betek ennomp dre an istorourien [[Ploutarc'hos|Plutark]] hag [[Appian]], hag a oa bet o skrivet diwar e benn ouzhpenn ur c'hantved goude e varv. En ''Buhez [[Marcus Licinius Crassus|Crassus]]'' gant Plutark ha ''Brezelioù diabarzh'' gant Appian e vez kavet ar muiañ a ditouroù diwar benn an emsavadeg sklaved. En desped da vezañ bet ur benndudenn eus istor Roma, ne z' eus ket eus mamennoù pa oa eñ bev, an holl skridoù a zo bet savet kalz diwezatoc'h, gant tud a na oant ket bet test, hag hep savboent eus tu ar sklaved emsavet. Ne ouier nebeut a draoù er-maez eus darvoudoù an emsav, hag an nebeut a ouier war an den a zo alies savboentoù enebet. An holl mammennoù memestra a ziskouez e oa bet stummet da vezañ ur galdiatour hag e oa ur penn brezel speredek. A-hervez e vije bet ganet Spartacus nepell diourzh ar [[Struma (stêr)|stêr Struma]], e [[Trakia]] (hiziv-an-deiz e [[Bulgaria]]), ha marteze er meuriad [[Maedi]]. A-raok ma vije lakaet da sklav ha rediet da vezañ gladiatour, e oa bet soudard gant ar romaned. Kroget en doa un emsavadeg e 73 AJK, pa oa bet gant 70 gladiatour all, o terc'hout diouzh ur skol gladiatourien nepell diouzh [[Santa Maria Capua Vetere|Capua]]. En desped da vezañ ken nebeut, nerzh Spartacus a oa deuet a-benn da drec'hiñ meur a unvez roman ha da greskiñ betek tizhout 70 000 sklav dieubet ha tud all. Spartacus a oa bet ur penn brezel mailh en desped da gaout soudarded ha ne oant ket bet gourdonet en un doare milourel, dre ma oant tud a-bep seurt orin micherel. An emsavadeg a oa bet un dañjer rbas evit Roma, meur a dro-brezel a oa bet kaset a-enep da nerzhioù Spartacus. A-benn ar fin e oa bet kaset [[Marcus Licinius Crassus]] evit flastrañ an emsavadeg da vat. An nerzhioù emsavet a oa deuet a-benn da dalañ e penn kentañ hag a oa bet o klask terc'hout da [[Sikilia]], met trec'het e voent e 71 AJK. Spartacus a vez soñjet da vezañ bet lazhet e-kerzh an emgann ziwezhañ, met biken ne voe adkavet e gorf. Goude an emsavadeg, ur 6000 a brizonidi brezel a voe [[Kroazstagadur|kroazstaget]] a-hed ar [[Via Appia]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ganedigezhioù -103]] [[Rummad:Marvioù -71]] [[Rummad:Gladiatourien]] [[Rummad:Trede brezel ar sklaved]] [[Rummad:Kentsokialourien]] 5ccakrv5koir34zxanxovuxi9kassi1 2199117 2199116 2026-09-02T18:20:10Z Dishual 612 2199117 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Spartacus''' <ref>[[henc'hresianeg]]: Σπάρτακος, [[romanekadur]]: Spártakos; [[latin]]: Spartacus</ref> ganet e-tro -103 hag aet da Anaon e -71 AJK a oa ur [[gladiatour]] [[Traked|trakian]] hag a oa penn an [[Trede brezel ar sklaved|emsavadeg sklaved]] a-enep [[Republik Roma]] eus [[73]] betek [[71]] [[Anno Domini|AJK]]. An darn eus ar munudoù a-zivout buhez Spartacus a zo deuet betek ennomp dre an istorourien [[Ploutarc'hos|Plutark]] hag [[Appian]], hag a oa bet o skrivet diwar e benn ouzhpenn ur c'hantved goude e varv. En ''Buhez [[Marcus Licinius Crassus|Crassus]]'' gant Plutark ha ''Brezelioù diabarzh'' gant Appian e vez kavet ar muiañ a ditouroù diwar benn an emsavadeg sklaved. En desped da vezañ bet ur benndudenn eus istor Roma, ne z' eus ket eus mamennoù pa oa eñ bev, an holl skridoù a zo bet savet kalz diwezatoc'h, gant tud a na oant ket bet test, hag hep savboent eus tu ar sklaved emsavet. Ne ouier nebeut a draoù er-maez eus darvoudoù an emsav, hag an nebeut a ouier war an den a zo alies savboentoù enebet. An holl mammennoù memestra a ziskouez e oa bet stummet da vezañ ur galdiatour hag e oa ur penn brezel speredek. A-hervez e vije bet ganet Spartacus nepell diourzh ar [[Struma (stêr)|stêr Struma]], e [[Trakia]] (hiziv-an-deiz e [[Bulgaria]]), ha marteze er meuriad [[Maedi]]. A-raok ma vije lakaet da sklav ha rediet da vezañ gladiatour, e oa bet soudard gant ar romaned. Kroget en doa un emsavadeg e 73 AJK, pa oa bet gant 70 gladiatour all, o terc'hout diouzh ur skol gladiatourien nepell diouzh [[Santa Maria Capua Vetere|Capua]]. En desped da vezañ ken nebeut, nerzh Spartacus a oa deuet a-benn da drec'hiñ meur a unvez roman ha da greskiñ betek tizhout 70 000 sklav dieubet ha tud all. Spartacus a oa bet ur penn brezel mailh en desped da gaout soudarded ha ne oant ket bet gourdonet en un doare milourel, dre ma oant tud a-bep seurt orin micherel. An emsavadeg a oa bet un dañjer rbas evit Roma, meur a dro-brezel a oa bet kaset a-enep da nerzhioù Spartacus. A-benn ar fin e oa bet kaset [[Marcus Licinius Crassus]] evit flastrañ an emsavadeg da vat. An nerzhioù emsavet a oa deuet a-benn da dalañ e penn kentañ hag a oa bet o klask terc'hout da [[Sikilia]], met trec'het e voent e 71 AJK. Spartacus a vez soñjet da vezañ bet lazhet e-kerzh an emgann ziwezhañ, met biken ne voe adkavet e gorf. Goude an emsavadeg, ur 6000 bennak a [[Prizoniad brezel|brizonidi vrezel]] a voe [[Kroazstagadur|kroazstaget]] a-hed ar [[Via Appia]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ganedigezhioù -103]] [[Rummad:Marvioù -71]] [[Rummad:Gladiatourien]] [[Rummad:Trede brezel ar sklaved]] [[Rummad:Kentsokialourien]] kugeuqi7z5job63dmr8vtn3fdvr4x5i 0 181006 2199123 2026-09-02T21:00:08Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "{{droukveskañ|8 × 60 mm Mauser}} {| class="infobox" |- {{Infobox/Titl|7,92 × 57 mm Mauser<br>(8×57 Mauser)|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:8x60S.jpg|frameless|313x313px]] <br /><br />A gleiz da zehoù : kartouchennoù [[.308 Winchester]], '''8 × 60 mm S''' ha [[.300 Winchester Magnum|.300 Win Mag]]. |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#00000..." 2199123 wikitext text/x-wiki {{droukveskañ|8 × 60 mm Mauser}} {| class="infobox" |- {{Infobox/Titl|7,92 × 57 mm Mauser<br>(8×57 Mauser)|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:8x60S.jpg|frameless|313x313px]] <br /><br />A gleiz da zehoù : kartouchennoù [[.308 Winchester]], '''8 × 60 mm S''' ha [[.300 Winchester Magnum|.300 Win Mag]]. |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" |Doare douilhez |kreuzenn, boutailh |- ! Doare skeiñ |e-kreiz |- ! Bro orin |[[Restr:Flag of Germany (3-2).svg|20x20px|border]] [[Republik Weimar]] |- ! Bloavezh krouidigezh |Goude ar Brezel-bed Kentañ |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! Ø bannadell |8,22 mm |- ! Ø kolier |9,08 mm |- ! Ø skoaz |10,95 mm |- ! Ø korf an douilhez |11,98 mm |- ! Ø strad |11,95 mm |- ! Tevder ar strad |1,30 mm |- ! Hirder an douilhez |60 mm |- ! Hirder ar gartouchenn |83,6 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all |- ! Pouez ar vannadell |11,7 g |- ! Tizh ar boled V₀ |835 m/s |- ! Energiezh ar vannadell |{{formatnum:4079}} J |- ! [[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]] |LR |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |C |} An '''8 × 60 mm''' zo ur [[munision]] evit an [[Arm-skoaz|armoù-skoaz]] bet krouet en [[Republik Weimar|Alamagn]] er bloavezhioù goude ar Brezel-bed Kentañ, abalamour da [[feur-emglev Versailhez]]. Savet e voe en ur hiraat a 3 mm douilhez ar munision milourel standart [[7,92 × 57 mm Mauser|7,92 × 57 mm]]. Aes e oa ar gartouchenn nevez da vezañ implijet er fuzuilhoù ordrenañs [[Gewehr 98]] en ur hiraat o c'hambr a 3 mm ivez<ref>{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 163</ref><ref>{{en}} ''[https://leeprecision.com/8x60s-mauser 8X60S Mauser]'' war lec'hienn Lee Precision (lennet d'an 02/09/2026)</ref>. Implijet eo bet evit chaseal dreist-holl. Ne vez ket produet ken estreget gant un dornad embregerezhioù evel [[Cartouches Sologne]]<ref>{{fr}} Lennet e [https://www.cartouches-sologne.fr/wp-content/uploads/2026/07/TARIF-2026-public-GLOBAL.pdf katalog an embregerezh] (pellgarget d'an 02/09/2026)</ref>. Douilhezioù a c'hall bezañ savet en ur adstummañ reoù [[7 × 64 mm]]. == Liammoù diavaez == * '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/tabical-fr-page60.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:8 × 60 mm S}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù-chase]] [[Rummad:Munisionoù Alamagn]] a3h1whf8vk19ys1zq8h6j9akmqjf346 2199124 2199123 2026-09-02T21:04:01Z Kestenn 14086 2199124 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" |- {{Infobox/Titl|8 × 60 mm S|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:8x60S.jpg|frameless|313x313px]] <br /><br />A gleiz da zehoù : kartouchennoù [[.308 Winchester]], '''8 × 60 mm S''' ha [[.300 Winchester Magnum|.300 Win Mag]]. |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" |Doare douilhez |kreuzenn, boutailh |- ! Doare skeiñ |e-kreiz |- ! Bro orin |[[Restr:Flag of Germany (3-2).svg|20x20px|border]] [[Republik Weimar]] |- ! Bloavezh krouidigezh |Goude ar Brezel-bed Kentañ |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! Ø bannadell |8,22 mm |- ! Ø kolier |9,08 mm |- ! Ø skoaz |10,95 mm |- ! Ø korf an douilhez |11,98 mm |- ! Ø strad |11,95 mm |- ! Tevder ar strad |1,30 mm |- ! Hirder an douilhez |60 mm |- ! Hirder ar gartouchenn |83,6 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all |- ! Pouez ar vannadell |11,7 g |- ! Tizh ar boled V₀ |835 m/s |- ! Energiezh ar vannadell |{{formatnum:4079}} J |- ! [[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]] |LR |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |C |} An '''8 × 60 mm S''' zo ur [[munision]] evit an [[Arm-skoaz|armoù-skoaz]] bet krouet en [[Republik Weimar|Alamagn]] er bloavezhioù goude ar Brezel-bed Kentañ, abalamour da [[feur-emglev Versailhez]]. Savet e voe en ur hiraat a 3 mm douilhez ar munision milourel standart [[7,92 × 57 mm Mauser|7,92 × 57 mm]]. Aes e oa ar gartouchenn nevez da vezañ implijet er fuzuilhoù ordrenañs [[Gewehr 98]] en ur hiraat o c'hambr a 3 mm ivez<ref>{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 163</ref><ref>{{en}} ''[https://leeprecision.com/8x60s-mauser 8X60S Mauser]'' war lec'hienn Lee Precision (lennet d'an 02/09/2026)</ref>. Implijet eo bet evit chaseal dreist-holl. Ne vez ket produet ken estreget gant un dornad embregerezhioù evel [[Cartouches Sologne]]<ref>{{fr}} Lennet e [https://www.cartouches-sologne.fr/wp-content/uploads/2026/07/TARIF-2026-public-GLOBAL.pdf katalog an embregerezh] (pellgarget d'an 02/09/2026)</ref>. Douilhezioù a c'hall bezañ savet en ur adstummañ reoù [[7 × 64 mm]]. == Liammoù diavaez == * '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/tabical-fr-page60.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:8 × 60 mm S}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù-chase]] [[Rummad:Munisionoù Alamagn]] 9rx7riiiklr3mql5g0v11mn5pj8se1x 1 181007 2199135 2026-09-03T10:22:59Z Llydawr 145 /* Geriaoueg */ rann nevez 2199135 wikitext text/x-wiki == Geriaoueg == "distoupañ reizhel" zo lakaet amañ evit treiñ ar ger saoznek "sextorsion", hervez a gomprener gant ar pennad kevatal er Wikipedia saoznek. Daoust ha komprenet e vo an droienn-se ? Daoust hag implijet eo bet e brezhoneg ? Peseurt gerioù all a vefe evit ober anv eus an doare drouktunerezh-se ? [[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 3 Gwengolo 2026 da 10:22 (UTC) 9u7qsa27nbje30gptch1ltp0yql21wq 2199136 2199135 2026-09-03T10:32:51Z Dishual 612 /* Geriaoueg */ Respont 2199136 wikitext text/x-wiki == Geriaoueg == "distoupañ reizhel" zo lakaet amañ evit treiñ ar ger saoznek "sextorsion", hervez a gomprener gant ar pennad kevatal er Wikipedia saoznek. Daoust ha komprenet e vo an droienn-se ? Daoust hag implijet eo bet e brezhoneg ? Peseurt gerioù all a vefe evit ober anv eus an doare drouktunerezh-se ? [[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 3 Gwengolo 2026 da 10:22 (UTC) :Demat, :N'em eus ket kavet neblec'h an droienn-se e brezhoneg. Ma vez kinnigoù all n'eus kudenn ebet da gemm. :A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 3 Gwengolo 2026 da 10:32 (UTC) qrs5wdjobqh4q7351f3vraglbbjs1oq 0 181008 2199137 2026-09-03T11:14:39Z Tanjee 563 Pajenn krouet gant : "[[File:Stamp Georgia 1919 10k.jpg|thumb|left|upright 0.8|Sant Jord (1919)]] Ur vro eus Kaokaz eo [[Jorjia]], bet ul lodenn eus impalaeriezh Rusia abaoe pennn-kentañ an {{XIXvet}} kantved. Goude ur prantad dizalc'hiezh berrbad, da-heul [[Dispac'h Rusia]] e 1917, e voe aloubet Jorjia gant armeoù ar volcheviked e 1921 hag enframmet en [[Unaniezh Soviedel]] e 1922. Dizalc'hiezh Jorjia a voe embannet a-nevez e 1991. == An timbroù kentañ == File:Stamp Georgia 1920..." 2199137 wikitext text/x-wiki [[File:Stamp Georgia 1919 10k.jpg|thumb|left|upright 0.8|Sant Jord (1919)]] Ur vro eus Kaokaz eo [[Jorjia]], bet ul lodenn eus impalaeriezh Rusia abaoe pennn-kentañ an {{XIXvet}} kantved. Goude ur prantad dizalc'hiezh berrbad, da-heul [[Dispac'h Rusia]] e 1917, e voe aloubet Jorjia gant armeoù ar volcheviked e 1921 hag enframmet en [[Unaniezh Soviedel]] e 1922. Dizalc'hiezh Jorjia a voe embannet a-nevez e 1991. == An timbroù kentañ == [[File:Stamp Georgia 1920 2r.jpg|thumb|right|upright 0.8|Ar rouanez Tamar Iañ (1920)]] Timbroù kentañ republik demokratel Jorjia a voe embannet d’ar 26 a viz Mae 1919. Diskouez a raent tresadenn [[Sant Jord]] war varc’h, ha hennezh paeron ar vro a c’heller gwelet war an ardamezioù broadel ivez. E galleg e oa bet enskrivet anv ar vro (''La Géorgie''), rak yezh ofisiel [[Unvaniezh Postoù ar Bed]] e oa hag ez eo c’hoazh. Treiñ a reas da ''République Géorgienne'' e 1920. Danvez an eil rummad, savet e 1920, e oa ar rouanez [[Tamar Iañ]] (1160-1212) azezet, pe kluchet kentoc’h, o terc’hel ur goaf en he dorn dehou, he dorn kleiz astennet war ur skoed (?), tresadenn Sant Jord warnañ. Un timbr istorel ha brogarour a rae soñj eus an amzer pa oa ar vro en he barr. Kavet e vez an daou rummad timbroù en ur stumm krannellet pe nann-krannellet. Dreistmoullet e voent e 1920 evit lidañ trede bloavezh kroudigezh ar Gward Broadel, ha gwerzhet teir gwech o zalvoud-gwech evit skoazellañ nerzhioù Jorjia a gase ur brezel a-enep emsavidi [[Osetia ar Su]]. == Republik Sokialour Kevreadel Jorjia == [[File:Stamp of Georgia - 1922 - Colnect 414508 - Sower.jpeg| thumb|left|upright 0.7|An hader (1922)]] Daoust da voulladur un timbr a embanne e an anaoudegezh ''de jure'' eus an dizalc'hiezh gant [[Kevredigezh ar Broadoù]] e kollas Jorjia he dizalc'hiezh goude argadenn vilourel armeoù Rusia Soviedel renet eus ar 15 a viz C'hwevrer d'ar 17 a viz Meurzh 1921. Diskaret e voe gouarnamant [[Tbilisi]] hag embannet '''Republik Sokialour Kevreadel Soviedel Jorjia'''. [[File:Transcaucasia 1923 CPA 11 stamp (Oil derricks, mounts Ararat and Elbrus, rising sun, Soviet symbols - hammer and sickle, red star).jpg| thumb|right|upright 1.0|Ar menezioù [[Ararat]] ha [[Elbrous]], tourioù kleuziñ eoul-maen (1923)]] Ken prim ha miz Genver 1922 e voe embannet timbroù nevez : tresadennoù ur paotr war un dorgenn, o terc’hel ur banniel, ur c’houer o hadañ, ur beizantez hag ul vicherourez, dirak skoed-ardamez ar republik nevez. Gant kresk ar prizioù e rankas ar pennadurezhioù dreistmoullañ an timbroù-se gant talvoudoù-gwerzh nevez, moullet bras a-dreuz, hag ober gant timbroù kozh Impalaeriezh Rusia. == Republik Soviedel Kevreadel Treuzkaokazia == Savet e voe [[RSKS Treuzkaokazek|Republik Sokialour Soviedel Treuzkaokazek]] d’an 12 a viz Meurzh 1922 evit bodañ en ur famm unvan Jorjia, [[Armenia]] hag [[Azerbaidjan]]. Padout a reas betek 1936. [[File:The Soviet Union 1938 CPA 573 stamp (Arms of Georgia).jpg|thumb|left|upright 0.6|Skoed-ardamez Jorjia – Timbr an Unaniezh Soviedel (1938)]] [[File:Stamp of Georgia - 1993 - Colnect 227972 - UNO membership.jpeg|thumb|left|upright 1.0|Jorjia ezel eus an A.B.U. (1993)]] [[File:Stamp of Georgia - 2014 - Colnect 634036 - Smile.jpeg|thumb|right|upright 0.8|Ar mousc’hoarzh (2014)]] Un toullad timbroù-post a voe embannet gant ar republik e 1923, dezho an alc’hwez '''З С Ф С Р'''. == Timbroù an Unaniezh Soviedel == Timbroù an Unaniezh Soviedel a veze implijet e Jorjia eus 1924 da 1993. == Eil Republik Jorjia == Goude tarzhadenn an Unaniezh Soviedel e voe aotreet Jorjia da embann an dizalc’hidigezh d’an 9 aviz Ebrel 1991. Dav eo gortoz ar 31 a viz Gouere 1993 evit kavout timbroù kentañ an eil Republik. Kontrol da broioù bet ezel eus an Unaniezh Soviedel ne voe ket graet gant timbroù kozh dreistmoullet. Plediñ a ra an timbroù gant danvezioù liesseurt : *An arzoù-kaer hag an arzoù relijiel *Tudennoù an istor : skrivagnerien, barzhed, priñsed ar Grennamzer… *An natur : al loened gouez, al loened ragistorel, ar plantoù, ar frouezh… *Ar savadurioù dibar *Ar glad broadel : ar bravigoù, ar gwiskamantoù… *An degouezhoù etrebroadel : deiz-ha-bloaz [[Unvaniezh Postoù ar Bed]] (1999), "Fiziañs hon eus ennout, Amerika" (2001), C’hoarioù Olimpek [[Aten]] (2004)… *Ar rummad timbroù ''Europa'' (embannet gant ar [[C.E.P.T.]]) == Abc’hazia == Embannet ez eus bet timbroù dindan anv ''Republic of Abkhazia'' ('''Аԥсны'''), ur rannvro eus kornôg Jorjia hag a zo bet anavezet evel ur Stad gant un niver bihan-tre a vroioù hepken. Hervez Tbilisi – hag an A.B.U. – e talc’h Abc’hazia da vezañ ur republik emren e-barzh Stad Jorjia. An darn vrasañ eus an timbroù zo bet embannet er-maez ar vro. Gwerzhet e vezont d’an dastumerien hep na vefent bet implijet da vat. Ul lodenn a c’hellfe servij evit postañ lizhiri er vro hepmuiken, pe stok ouzh timbroù Rusia evit profitañ eus servijoù ar velestradurezh-mañ. [[File:Stamp of Abkhazia - 1998 - Colnect 1000899 - Map of Abkhazia.jpeg|thumb|left|upright 0.8|Kartenn Abc'hazia (1998)]] Liamm diavaez : *{en} https://thephilately.com/abkhaz-stamps-no-longer == Batoum == Batoum e oa anv kêr-benn Adjara, ur republik emren e mervent Jorjia. Aloubet e voe gant armeoù ar [[Rouantelezh-Unanet]] e 1919-1920. Un nebeut timbroù-post zo bet embannet gant ar Saozon, hag int o tiskouez ur wezenn-aloez gant ar meneg БАТУМСКАЯ ПОЧТА (BATUMSKAYA POCHTA). == Levrlennadur == *Hughes, William E. and P.T. Ashford. The Postage Stamps of Georgia (Transcaucasia); The Stamps of St. George. Bristol: P. Ashford, in association with the British Society of Russian Philately, 1951 46p. ==Pennadoù kar== *[[Timbroù RSKS Treuzkaokazek]] *[[Timbroù Unvaniezh Soviedel]] *[[Timbroù Abc’hazia]] *[[Timbroù Batoum]] [[Rummad:Jorjia]] [[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Jorjia, Timbroù]] 9npaxbtwm7kvufg06sok4kte2l996k5 2199139 2199137 2026-09-03T11:17:40Z Tanjee 563 /* Pennadoù kar */ 2199139 wikitext text/x-wiki [[File:Stamp Georgia 1919 10k.jpg|thumb|left|upright 0.8|Sant Jord (1919)]] Ur vro eus Kaokaz eo [[Jorjia]], bet ul lodenn eus impalaeriezh Rusia abaoe pennn-kentañ an {{XIXvet}} kantved. Goude ur prantad dizalc'hiezh berrbad, da-heul [[Dispac'h Rusia]] e 1917, e voe aloubet Jorjia gant armeoù ar volcheviked e 1921 hag enframmet en [[Unaniezh Soviedel]] e 1922. Dizalc'hiezh Jorjia a voe embannet a-nevez e 1991. == An timbroù kentañ == [[File:Stamp Georgia 1920 2r.jpg|thumb|right|upright 0.8|Ar rouanez Tamar Iañ (1920)]] Timbroù kentañ republik demokratel Jorjia a voe embannet d’ar 26 a viz Mae 1919. Diskouez a raent tresadenn [[Sant Jord]] war varc’h, ha hennezh paeron ar vro a c’heller gwelet war an ardamezioù broadel ivez. E galleg e oa bet enskrivet anv ar vro (''La Géorgie''), rak yezh ofisiel [[Unvaniezh Postoù ar Bed]] e oa hag ez eo c’hoazh. Treiñ a reas da ''République Géorgienne'' e 1920. Danvez an eil rummad, savet e 1920, e oa ar rouanez [[Tamar Iañ]] (1160-1212) azezet, pe kluchet kentoc’h, o terc’hel ur goaf en he dorn dehou, he dorn kleiz astennet war ur skoed (?), tresadenn Sant Jord warnañ. Un timbr istorel ha brogarour a rae soñj eus an amzer pa oa ar vro en he barr. Kavet e vez an daou rummad timbroù en ur stumm krannellet pe nann-krannellet. Dreistmoullet e voent e 1920 evit lidañ trede bloavezh kroudigezh ar Gward Broadel, ha gwerzhet teir gwech o zalvoud-gwech evit skoazellañ nerzhioù Jorjia a gase ur brezel a-enep emsavidi [[Osetia ar Su]]. == Republik Sokialour Kevreadel Jorjia == [[File:Stamp of Georgia - 1922 - Colnect 414508 - Sower.jpeg| thumb|left|upright 0.7|An hader (1922)]] Daoust da voulladur un timbr a embanne e an anaoudegezh ''de jure'' eus an dizalc'hiezh gant [[Kevredigezh ar Broadoù]] e kollas Jorjia he dizalc'hiezh goude argadenn vilourel armeoù Rusia Soviedel renet eus ar 15 a viz C'hwevrer d'ar 17 a viz Meurzh 1921. Diskaret e voe gouarnamant [[Tbilisi]] hag embannet '''Republik Sokialour Kevreadel Soviedel Jorjia'''. [[File:Transcaucasia 1923 CPA 11 stamp (Oil derricks, mounts Ararat and Elbrus, rising sun, Soviet symbols - hammer and sickle, red star).jpg| thumb|right|upright 1.0|Ar menezioù [[Ararat]] ha [[Elbrous]], tourioù kleuziñ eoul-maen (1923)]] Ken prim ha miz Genver 1922 e voe embannet timbroù nevez : tresadennoù ur paotr war un dorgenn, o terc’hel ur banniel, ur c’houer o hadañ, ur beizantez hag ul vicherourez, dirak skoed-ardamez ar republik nevez. Gant kresk ar prizioù e rankas ar pennadurezhioù dreistmoullañ an timbroù-se gant talvoudoù-gwerzh nevez, moullet bras a-dreuz, hag ober gant timbroù kozh Impalaeriezh Rusia. == Republik Soviedel Kevreadel Treuzkaokazia == Savet e voe [[RSKS Treuzkaokazek|Republik Sokialour Soviedel Treuzkaokazek]] d’an 12 a viz Meurzh 1922 evit bodañ en ur famm unvan Jorjia, [[Armenia]] hag [[Azerbaidjan]]. Padout a reas betek 1936. [[File:The Soviet Union 1938 CPA 573 stamp (Arms of Georgia).jpg|thumb|left|upright 0.6|Skoed-ardamez Jorjia – Timbr an Unaniezh Soviedel (1938)]] [[File:Stamp of Georgia - 1993 - Colnect 227972 - UNO membership.jpeg|thumb|left|upright 1.0|Jorjia ezel eus an A.B.U. (1993)]] [[File:Stamp of Georgia - 2014 - Colnect 634036 - Smile.jpeg|thumb|right|upright 0.8|Ar mousc’hoarzh (2014)]] Un toullad timbroù-post a voe embannet gant ar republik e 1923, dezho an alc’hwez '''З С Ф С Р'''. == Timbroù an Unaniezh Soviedel == Timbroù an Unaniezh Soviedel a veze implijet e Jorjia eus 1924 da 1993. == Eil Republik Jorjia == Goude tarzhadenn an Unaniezh Soviedel e voe aotreet Jorjia da embann an dizalc’hidigezh d’an 9 aviz Ebrel 1991. Dav eo gortoz ar 31 a viz Gouere 1993 evit kavout timbroù kentañ an eil Republik. Kontrol da broioù bet ezel eus an Unaniezh Soviedel ne voe ket graet gant timbroù kozh dreistmoullet. Plediñ a ra an timbroù gant danvezioù liesseurt : *An arzoù-kaer hag an arzoù relijiel *Tudennoù an istor : skrivagnerien, barzhed, priñsed ar Grennamzer… *An natur : al loened gouez, al loened ragistorel, ar plantoù, ar frouezh… *Ar savadurioù dibar *Ar glad broadel : ar bravigoù, ar gwiskamantoù… *An degouezhoù etrebroadel : deiz-ha-bloaz [[Unvaniezh Postoù ar Bed]] (1999), "Fiziañs hon eus ennout, Amerika" (2001), C’hoarioù Olimpek [[Aten]] (2004)… *Ar rummad timbroù ''Europa'' (embannet gant ar [[C.E.P.T.]]) == Abc’hazia == Embannet ez eus bet timbroù dindan anv ''Republic of Abkhazia'' ('''Аԥсны'''), ur rannvro eus kornôg Jorjia hag a zo bet anavezet evel ur Stad gant un niver bihan-tre a vroioù hepken. Hervez Tbilisi – hag an A.B.U. – e talc’h Abc’hazia da vezañ ur republik emren e-barzh Stad Jorjia. An darn vrasañ eus an timbroù zo bet embannet er-maez ar vro. Gwerzhet e vezont d’an dastumerien hep na vefent bet implijet da vat. Ul lodenn a c’hellfe servij evit postañ lizhiri er vro hepmuiken, pe stok ouzh timbroù Rusia evit profitañ eus servijoù ar velestradurezh-mañ. [[File:Stamp of Abkhazia - 1998 - Colnect 1000899 - Map of Abkhazia.jpeg|thumb|left|upright 0.8|Kartenn Abc'hazia (1998)]] Liamm diavaez : *{en} https://thephilately.com/abkhaz-stamps-no-longer == Batoum == Batoum e oa anv kêr-benn Adjara, ur republik emren e mervent Jorjia. Aloubet e voe gant armeoù ar [[Rouantelezh-Unanet]] e 1919-1920. Un nebeut timbroù-post zo bet embannet gant ar Saozon, hag int o tiskouez ur wezenn-aloez gant ar meneg БАТУМСКАЯ ПОЧТА (BATUMSKAYA POCHTA). == Levrlennadur == *Hughes, William E. and P.T. Ashford. The Postage Stamps of Georgia (Transcaucasia); The Stamps of St. George. Bristol: P. Ashford, in association with the British Society of Russian Philately, 1951 46p. ==Pennadoù kar== *[[Timbroù RSKS Treuzkaokazek]] *[[Timbroù Unvaniezh Soviedel]] *[[Timbroù Abc'hazia]] *[[Timbroù Batoum]] [[Rummad:Jorjia]] [[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Jorjia, Timbroù]] p6fmplvvl4iiawcj4otfncuxes9kqc3