Wikipedia brwiki https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikipedia Kaozeadenn Wikipedia Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 0 18029 2199720 2195092 2026-09-11T09:33:22Z Ar choler 52661 2199720 wikitext text/x-wiki {{Kêr Turkia |anv=Istanbul |Skeudenn=[[Restr:Istanbul collage 5555.jpg|270px|Ayasofia]] |Proviñs=[[Istanbul (proviñs)|Istanbul]] |Rannvro= [[Marmara (Rannvro)|Marmara]] |Kod post= |Maer=Ekrem İmamoğlu (2019) |Vali (prefed)=Ali Yerlikaya |hed=41°00' Norzh |led=28°58' Reter |uk= |gorread= |gorreadkm²= |poblañs= 13 854 740 (2012) |deiziad-poblañs= |stankter= |Lec'hienn internet ar gêr=[http://www.istanbul.bel.tr Ti-kêr Istanbul] |Kartenn=[[Restr:Istanbul Turkey Provinces locator.gif|250px]] |Displegadenn= |}} Brasañ [[kêr]] [[Turkia]] eo '''Istanbul''' (''İstanbul'' e [[turkeg]], ha Κωνσταντινούπολις ''Konstaentinoupolis'' – [[Kergustentin]] – e [[gresianeg]] a-vremañ), ha, goude bezañ bet ar [[kêr-benn|gêr-benn]] bolitikel eus an [[impalaeriezh otoman]] e-doug pemp [[kantved]], ar gêr-benn armerzhel eo hep mar pa'z eus 13.9 milion a annezidi en he [[tolpad-kêrioù|zolpad-kêrioù]], hag unan eus kêrioù brasañ ar bed. Ur [[kroashent|c'hroashent]] staliet war zaou ribl [[strizh-mor]] ar [[Bosfor]] eo, eus ar re treizhet pa weler ur [[gourhent]] o vont eus Reter [[Europa]] da Su [[Azia]] hag un [[hent-houarn]] ivez, an daou o vont a-us un tremen war vor gant miliadoù a [[lestr-samm|listri-samm]] (meur a eoullestr en o zouez) o kas-digas [[marc'hadourezh]]ioù etre broioù ar [[Mor du]] ha broioù ar [[Mor Kreizdouar]] ha pelloc'h c'hoazh. Eus ar [[galleg]] o trevezañ ar [[gresianeg]] εἰς τὴν Πόλι(ν), ''Eis tin Poli(n)'', = e tu ar gêr) e teufe anv Istanbul (azazaet d'an [[turkeg]]), un anv dibabet gant an impalaer otoman trec'hour, [[Mehmet II]] pa aloubas [[Kergustentin]] e [[1453]]. Lod a lavar e teufe an anv eus ''Konstantinopoulis'' berraet. Koulskoude e veze graet gant Stamboul/Istanbul nemet evit ar gêr gozh. E [[1930]] e voe astennet an anv d'an tolpad-kêrioù. == Istor == === Bizantion === Evit an amzerioù a-raok [[1453]] ez eus da sellet ouzh istor [[Kergustentin]] hag hini an [[impalaeriezh roman ar Reter]] hag evit ar mareoù turk goude 1453 ouzh ar pennadoù [[Impalaeriezh otoman]] ha [[Turkia]]. Bizantion a zo bet diazezet gant trevadennourien [[Sevenadur gresian|c'hresian]] deuet eus [[Megara]] e [[-667|667 kent JK]], ar re-se konduet gant an tiern [[Bizas]]. Dont a ra Bizantion eus "''Bizantium''", hemañ an anv latin treuzskrivet diouzh ar [[gresianeg]] Βυζάντιον. Diwar e saviad dibar e kreskas an [[armerzh]] diwar an eskemmoù bras etre ar [[Balkanoù]] hag [[Azia]]. Ne oa nemet ur porzh bihan a-walc'h war ribl un aber bihan digoret war strizh-mor ar Bosfor, ar C'horn Aour e anv. Pa oa aet an annezidi war gostezenn Pescennius Niger e reas an danvez impalaer [[Septim Sever]] seziz [[Bizantion]] e [[196]] hag e voe distrujet diwar se. Met Septim Sever a lakaas ar [[geoded]] da vezañ adsavet hag e teuas ar binvidigezh en-dro. === [[Impalaeriezh roman ar Reter]] === Kompren a reas gallusterioù al lec'h [[Kustentin Iañ (impalaer roman)|an impalaer roman Kustentin Meur]] pa zivizas e vije adkempennet ar geoded evit sevel "Roma nevez". Urzhiañ a reas sevel ilizoù, plasennoù, boulouardoù ha lec'hioù foran eus ar re gaerañ. Goude e varv, hag eñ beziet en Iliz an Daouzek Abostol tost da vezioù an dud eus ar santelañ-se, e oa anvet ar gêr nevez Kergustentin (''Constantinopolis''). [[Rummad:Kêrioù Turkia]] [[Rummad:Porzhioù ar Mor Kreizdouar]] [[Rummad:Glad bedel e Turkia]] 1xgvlaoty3dqhben1j1xxt755mtkdgd 0 23199 2199718 2165436 2026-09-11T09:05:39Z Kestenn 14086 2199718 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:Herakles snake Musei Capitolini MC247.jpg|thumb|Herakles en-bihan o krougañ un [[naer]], delwenn e Mirdi ar menez [[Kapitol]] e [[Roma]]]] [[Restr:Pompeji Casa Dei Vettii Hercules Child Detail.jpg|thumb|Herakles en-bihan o krougañ un [[naer]], murlivadur e ''Casa dei Vettii'', e [[Pompei]].]] [[Restr:Herakles and Telephos Louvre MR219.jpg|thumb|200px|right|Herakles hag e vab [[Telefos]], delwenn roman eus amzer an impalaerien, e [[mirdi al Louvre]]]] '''Herakles''' (''Ἡρακλῆς / Hêraklễs'' e [[henc'hresianeg]]), pe '''Herkules'''<ref>E [[Geriadur Hemon-Huon]], 1993.</ref>, pe ''Herkul'' {{daveoù a vank}} diwar e anv latin [[Hercules]], a oa [[mab]] da [[Zeus]] ha da [[Alkmene]], ur [[maouez|vaouez]] a-douez an dud a oa bet an [[doue]] o kousket ganti un nozvezh<ref>Tost heñvel eo ar vojenn-se ouzh hini Danae, pe hini ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez Vari]].</ref>. Unan eus [[haroz]]ed veur [[Hellaz]] kozh eo Herakles. Hervez ar mojennoù e reas beajoù bras ha troioù-kaer, en-dro d'ar [[Mor Kreizdouarel]] ha betek toull-dor an [[Ifernioù]]. ''[[Daouzek trevell Herakles|Daouzek trevell]]'' a zo lakaet war e gont, met pell muioc'h a droioù a reas c'hoazh. == E anv == [[Alkides]] a oa e anv kentañ, met lakaet e voe "Herakles" gant e dud goude ur pennad, evit klask distanañ konnar an doueez [[Hera]], gwreg [[Zeus]], a oa droug enni outañ. ==Kounnar Hera== Herakles a oa ur bugel hag en devoa sachet kasoni an doueez [[Hera]] warnañ. Gwarizi e-leizh a oa enni abalamour ma oa bet he fried, an doue Zeus, o fougeal dirak an doueed all en devoa lakaet ur vaouez varvel da zougen e vab, ar c'hreñvañ haroz bet biskoazh. Hera a gave dezhi ne oa ket bet kavet mat a-walc'h, ha hi doueez, da [[ganedigezh|c'henel]] an [[haroz]]. En desped da c'hourdrouz Hera e tremen ar bloavezhioù hep trubuilh na reuz. Kreskiñ ha deskiñ a ra Herakles, mab Zeus. Kelennerien eus ar re wellañ zo bet roet dezhañ gant e dud. Gant e dad mager [[Amfitryon]] e tesk kas ur c'harrad kezeg. Gant an den-marc'h [[C'heiron]] e studi steredoniezh ha medisinerezh. Gant e vestr [[Radamanthys]] e tesk gwaregañ, ha buan eo dreist an diskibl d'e vestr. Gwech ebet, gant gwareg pe gant goaf, ne c’hwit war e daol. Un deiz avat, setu Hera o lakaat ur barrad kounnar dall da gregiñ en Herakles, ma lazhas e wreg [[Megara (pried Herkules)|Megara]] hag o mibien. Pa zeuas e skiant en-dro dezhañ ez eas an haroz da welout ar [[Pythia]], da c'houzout penaos reiñ an dic'haou eus e dorfed. Hag ar velegez da ober Herakles anezhañ ([[Alkides]] e oa e anv a-raok) da lavarout dezhañ labourat evit [[Eurystheüs]], e enebour a-gozh, ha d'ober ar pezh a c'hourc'hemennje. Da gentañ ne oa nemet dek trevell da gas da benn, met [[Eurystheüs]] a lavaras ne gonte ket lazhañ [[naer-zour Lerna]] peogwir e oa bet sikouret gant [[Iolaos]]. Goude-se, war-lerc'h tro marchosioù [[Aogeias]] e lavaras heñvel, war-zigarez m'en devoa Herakles goulennet arc'hant digant ar roue. == Daouzek trevell Herakles == *'' [[Daouzek trevell Herakles]]''. == Marv an haroz == [[Restr:Temple of Heracles - Agrigento - Italy 2015 (2).JPG|thumb|250px|Templ Herakles en [[Agrigente]] e [[Sikilia]]]] [[Restr:Muerte de Hércules, por Zurbarán.jpg|thumb|right|''Marv Herakles'', gant [[Francisco de Zurbarán]]]] Goude e timezas Herakles gant [[Deianeira]], merc'h da [[Oineüs]]. P'edo dirak ar stêr [[Euenos]] a oa dinaozet gant ar [[glav]]eier e welas ne vije ket diaes dezhañ treuziñ, nemet n'hallfe ket dougen e wreg neuze. Neuze e tegouezhas un [[den-marc'h]] anvet [[Nessos]], a ginnigas sikour Deianeira da dreizhañ, tra ma vije Herakles o neuial war o lerc'h. Pa zegouezhas Herakles avat e welas edo Nessos o klask mont war-benn e wreg. Neuze e tapas ur [[saezh]] a oa bet labezet a bistri [[naer-zour Lerna]], ha gant e wareg en he bannas e chouk Nessos. P'edo Nessos war e dalaroù e lavaras da z-Deianeira kemer e [[Roched Nessos|roched]] d'he glebiañ en e [[gwad|wad]] hag he c'hinnig da Herakles, evel prouenn eus he fealded e-keñver he gwaz. Diwezhatoc'h e voe roet ar roched gant [[Deianeira]], aon ganti a goll he fried, aet sot gant ar garantez ouzh [[Iole]], merc'h ar roue [[Eurytos]]. Roet e voe ganti [[Lic'has]], hag hennezh da zerc'hel war Herakles ken e wiskas anezhi. Herakles a oa krog neuze da santout an tan war e [[kroc'hen|groc'hen]]. Klask a reas diwiskañ, met peg e oa e groc'hen ouzh e gein, ha pa glaske tennañ an eil e tenne egile war un dro. Kompren a reas neuze e oa bet kontammet gwad Nessos gant binim [[naer-zour Lerna]], lazhet e oa bet an den-varc'h gantañ, ha bremañ e oa mab Zeus o vervel gant ar gwad kontammet ivez. Lakaat a reas an tan en ur bern koad hag en em daolas er flammoù e-keit ma'z eas Deianira d'en em grougañ. Zeus ne reas mann, pe n'hallas ober mann d'e saveteiñ, nemet kinnig a reas dezhañ ul lec'h en [[Olimpos|Olympos]] e-touesk an doueed arall, tost ouzh e enebourez kozh [[Hera]]. == Ar merc'hed a garas == E wragez : *[[Megara (pried Herakles)|Megara]] *[[Omfale]] *[[Deianeira]] E serc'hed : *[[Iole]] == Ar baotred a garas == [[Restr:Heracles, Iolaus and Eros - Cista Ficoroni foot.jpg|thumb|200px|Herakles hag [[Iolaos]], gant [[Eros]] etrezo.<br />Lestr etrusk eus ar {{IVe kantved kt JK}}.]] Meur a baotr a garas Herakles. Hervez [[Ploutarc'hos]], en e ''Eroticos,'' e oant diniver. E-touez ar re-se emañ dreist-holl e niz [[Iolaos]]. ==Oberennoù awenet gantañ== ===Lennegezh=== *''Hercule mourant'', trajedienn c'hallek gant [[Jean de Rotrou]] e 1632. ===Livouriezh=== {{commons|Category:Heracles|Herakles}} == Notennoù == <references/> {{Mojennoù Hellaz kozh}} [[Rummad:Kurioù Herakles]] [[Rummad:Bugale Zeus]] [[Rummad:Harozed Hellaz]] pqrjdt4umfcdbgh9wxezgxp70xm7a7i 0 23208 2199707 2129910 2026-09-11T08:59:25Z Kestenn 14086 Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Augeias]] da [[Aogeias]]: Titl ne glote ket gant reolennoù envel: Hervez diviz (s.o. kaozeal) 2129910 wikitext text/x-wiki '''Augeias''' ([[henc'hresianeg]] : Αὐγείας, [[latin]]ekaet en ''Augias'') a oa roue [[Elis]], e gwalarn [[Peloponnesos]], hervez mojennoù [[Henc'hres|Hellaz kozh]]. Mab e oa da [[Helios]] (pe da [[Poseidon|Boseidon]]) ha da [[Hyrmine]]. Unan eus an [[Argonaoted]] e voe. == E anv == E henc'hresianeg e oa Αυγείας / ''Augeías'', a dalv kement ha ''skedus''. == Ur roue == [[Restr:Mosaico Trabajos Hércules (M.A.N. Madrid) 05.jpg|thumb|250px|Herakles o tinaoziañ ar stêrioù Alfeios ha Peneios. Marelladur e [[Llíria]] ([[Kumuniezh València]]), hiziv er [[Museo Arqueológico Nacional de España|M.A.N.]] (e [[Madrid]]).]] Kemmañ a ra e lignez hervez ar skridoù. Hervez darn e oa mab da [[Helios]] ha da Naosidame, pe da Eleios, roue Elis, ha da Naosidame. Hervez darn all e oa mab da b-[[Poseidon]], pe da Forbas hag Hyrmine. Ha tad e oa da Epikaste, Fyleüs, Agamede (a oa mamm da z-Diktys), Agasthenes, hag Eurytos. == Mojennoù== Stag eo e anv ouzh div vojenn. === An Argonaoted === === Herakles=== [[Marchosi]]où bras meurbet en devoa. Lous ha flaerius e oant dre ma oant leun a loened, hag a rae bernioù teil. O naetaat a reas [[Herakles]] dre lakaat div stêr da dremen enno, ha hennezh a voe ar pempvet eus e drevelloù. Krevier bras en devoa, ha den n'en devoa kement a bennoù-chatal hag eñ. Dre ma ne oa ket bet skarzhet dindane gwech ebet abaoe un 30 vloaz e save flaer euzhus diwarne. Urzh a voe roet da [[Herakles]] gant e genderv [[Eurystheüs]] mont d'o naetaat. Pa ginnigas Herakles labourat evit Augeias e prometas ar roue reiñ dezhañ ul loen diwar zek eus e bennoù chatal ma teuje a-benn da beurechuiñ al labour en un ober un devezh. Ha dont a-benn a reas Herakles o lakaat ar stêrioù [[Alfeios]] ha [[Peneios]] da dremen er marchosioù. Echu gantañ e labour, setu Herakles da c'houlenn e c'hopr. Fuloret e oa Augeias, nac'h paeañ a reas ar roue, petra bennak ma save e vab [[Fyleüs]] a-enep dezhañ. O c'has kuit a reas o-daou diwar e dro gant ar fulor. Diwezhatoc'h e nac'has ar c'henderv kontañ hennezh e-touesk an daouzek trevell dre ma ne oa ket bet graet al labour gant Herakles e-unan, met gant ar stêrioù, ha dre ma oa bet paeet. Kontañ a reas e chome c'hoazh seizh trevell da ober, ma kasas an haroz da drec'hiñ [[Evned lenn Stymfalos]]. Tri bloaz goude e teuas Herakles pa oa tud Eulis oc'h ober ul lid d'an doue Poseidon, ha lazhañ a reas Eurytos, mab da Augeias. Diwezhatoc'h e tistroas gant un arme da aloubiñ kêr Elis, ober freuz ha reuz enni, ha lazhañ ar roue. Gervel a reas neuze Fyleüs da zont en-dro da gemer ar garg a roue e-lec'h e dad. Evit lidañ e drec'h ec'h aozas ar [[c'hoarioù olimpek]] kentañ, gouez d'ar barzh [[Pindaros]]. ==Tro-lavar== Implijet e vez aliezik an droienn ''marchosioù, pe krevier, Augeias'', evit ober anv eus ul lec'h lous meurbet, ha betek er politikerezh pa geñverier stadoù pe gouarnamantoù gant ar c'hrevier flaerius-se. Lavaret e vez ''naetaat marchosioù, pe krevier, Augeias'' eus ul labour diaes da gas da benn ha n'hall ket ne vern piv ober, nemet un den par da Herakles e ve, hogen un dra a vefe ret ober evit gwellaat ar vuhez er vro. ==Pennad kar== *[[Daouzek trevell Herakles]] [[Rummad:Kurioù Herakles]] [[Rummad:Bugale Poseidon]] jbz80l88a0lvnmep07qq9jzdjo8ybtk 2199711 2199707 2026-09-11T09:01:29Z Kestenn 14086 2199711 wikitext text/x-wiki '''Aogeias''' ([[henc'hresianeg]] : Αὐγείας, [[latin]]ekaet en ''Augias'') a oa roue [[Elis]], e gwalarn [[Peloponnesos]], hervez mojennoù [[Henc'hres|Hellaz kozh]]. Mab e oa da [[Helios]] (pe da [[Poseidon|Boseidon]]) ha da [[Hyrmine]]. Unan eus an [[Argonaoted]] e voe. == E anv == E henc'hresianeg e oa Αυγείας / ''Aougeías'', a dalv kement ha ''skedus''. == Ur roue == [[Restr:Mosaico Trabajos Hércules (M.A.N. Madrid) 05.jpg|thumb|250px|Herakles o tinaoziañ ar stêrioù Alfeios ha Peneios. Marelladur e [[Llíria]] ([[Kumuniezh València]]), hiziv er [[Museo Arqueológico Nacional de España|M.A.N.]] (e [[Madrid]]).]] Kemmañ a ra e lignez hervez ar skridoù. Hervez darn e oa mab da [[Helios]] ha da Naosidame, pe da Eleios, roue Elis, ha da Naosidame. Hervez darn all e oa mab da b-[[Poseidon]], pe da Forbas hag Hyrmine. Ha tad e oa da Epikaste, Fyleüs, Agamede (a oa mamm da z-Diktys), Agasthenes, hag Eurytos. == Mojennoù== Stag eo e anv ouzh div vojenn. === An Argonaoted === === Herakles=== [[Marchosi]]où bras meurbet en devoa. Lous ha flaerius e oant dre ma oant leun a loened, hag a rae bernioù teil. O naetaat a reas [[Herakles]] dre lakaat div stêr da dremen enno, ha hennezh a voe ar pempvet eus e drevelloù. Krevier bras en devoa, ha den n'en devoa kement a bennoù-chatal hag eñ. Dre ma ne oa ket bet skarzhet dindane gwech ebet abaoe un 30 vloaz e save flaer euzhus diwarne. Urzh a voe roet da [[Herakles]] gant e genderv [[Eurystheüs]] mont d'o naetaat. Pa ginnigas Herakles labourat evit Aogeias e prometas ar roue reiñ dezhañ ul loen diwar zek eus e bennoù chatal ma teuje a-benn da beurechuiñ al labour en un ober un devezh. Ha dont a-benn a reas Herakles o lakaat ar stêrioù [[Alfeios]] ha [[Peneios]] da dremen er marchosioù. Echu gantañ e labour, setu Herakles da c'houlenn e c'hopr. Fuloret e oa Aogeias, nac'h paeañ a reas ar roue, petra bennak ma save e vab [[Fyleüs]] a-enep dezhañ. O c'has kuit a reas o-daou diwar e dro gant ar fulor. Diwezhatoc'h e nac'has ar c'henderv kontañ hennezh e-touesk an daouzek trevell dre ma ne oa ket bet graet al labour gant Herakles e-unan, met gant ar stêrioù, ha dre ma oa bet paeet. Kontañ a reas e chome c'hoazh seizh trevell da ober, ma kasas an haroz da drec'hiñ [[evned lenn Stymfalos]]. Tri bloaz goude e teuas Herakles pa oa tud Eulis oc'h ober ul lid d'an doue Poseidon, ha lazhañ a reas Eurytos, mab da Aogeias. Diwezhatoc'h e tistroas gant un arme da aloubiñ kêr Elis, ober freuz ha reuz enni, ha lazhañ ar roue. Gervel a reas neuze Fyleüs da zont en-dro da gemer ar garg a roue e-lec'h e dad. Evit lidañ e drec'h ec'h aozas ar [[c'hoarioù olimpek]] kentañ, gouez d'ar barzh [[Pindaros]]. ==Tro-lavar== Implijet e vez aliezik an droienn ''marchosioù, pe krevier, Aogeias'', evit ober anv eus ul lec'h lous meurbet, ha betek er politikerezh pa geñverier stadoù pe gouarnamantoù gant ar c'hrevier flaerius-se. Lavaret e vez ''naetaat marchosioù, pe krevier, Aogeias'' eus ul labour diaes da gas da benn ha n'hall ket ne vern piv ober, nemet un den par da Herakles e ve, hogen un dra a vefe ret ober evit gwellaat ar vuhez er vro. ==Pennad kar== *[[Daouzek trevell Herakles]] [[Rummad:Kurioù Herakles]] [[Rummad:Bugale Poseidon]] da3ibi2qbu6vs3l76fiiyteou3jsv4j 0 23209 2199715 2165435 2026-09-11T09:04:22Z Kestenn 14086 2199715 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:Twelve Labours Altemps Inv8642.jpg|thumb|upright=2.7|An daouzek trevell kaset da benn gant Herakles. Tal ur [[sarkofagenn]] e [[marbr]] eus Luni, oberenn [[impalaeriezh roman|roman]] eus an {{IIIe kantved}} goude J.-K.]] '''Daouzek trevell Herakles''' a zo un aridennad mojennoù eus [[Hellaz]] hag a ra dave da droioù-kaer an [[haroz]] [[Herakles]] goude ar binijenn roet dezhañ gant an doueez [[Hera]]. ''Dodekathlos'' a vez graet eus ar mojennoù-se e [[henc'hresianeg]]. An trevelloù a voe gourc'hemennet gant ar roue [[Eurystheüs]]. An daouzek trevell a voe meneget gant [[Peisandros]] en ur meurgan skrivet tro-dro 600 kent JK, aet da gollet abaoe<ref>Hervez [[Walter Burkert]], 1987.</ref>. Treiñ foll a reas Herakles ma lazhas e wreg hag e vugale. Hag eñ da-gaout [[Pythia]], evit gouzout penaos kaout an daspren. [[Apollo]] a guzulias dezhañ mont da servij [[Eurystheüs]], roue [[Mykenai]], e-pad dek vloaz, hag er c'heid-amzer-se eo e sevenas e gurioù<ref>Hard, [https://books.google.com/books?id=r1Y3xZWVlnIC&pg=PA253 p. 253].</ref>. ==Istor an danevelloù== Kenstaget eo bet an daouzek danevell-se diwezhatoc'h, daoust ma'z eus re all c'hoazh diwar-benn an haroz-se. Lakaet e vez aozadur an daouzek trevell war gont ur varzhoneg, kollet abaoe, a zo bet skrivet gant [[Persandros]], eus [[Enez Rodos]], war-dro 600 kent JK. == Ar vojenn == [[Herakles]], mab d'ur vaouez ha d'an doue [[Zeus]], en devoa sachet warnañ, kasoni an doueez [[Hera]], pried Zeus. Gwarizi e-leizh a oa enni abalamour ma n'he doa bet mann d'ober e-barzh [[ganedigezh]] an [[haroz]]. Ha hi, droug enni, da lakaat ennañ ur barrad follentez, ma lazhas e wreg [[Megara (pried Herakles)|Megara]] hag o mibien. Pa zeuas e skiant en-dro dezhañ ez eas da welout ar [[Pythia]], da c'houzout penaos reiñ an dic'haou eus e dorfed. Hag ar velegez da ober Herakles anezhañ ([[Alkides]] e oa e anv a-raok) da lavarout dezhañ labourat evit [[Eurystheüs]], e enebour a-gozh, ha d'ober ar pezh a c'hourc'hemennje. Da gentañ ne oa nemet dek trevell da gas da benn, met [[Eurystheüs]] a lavaras ne gonte ket lazhañ [[naer-zour Lerna]] peogwir e oa bet sikouret gant [[Iolaos]]. Goude-se, war-lerc'h tro marchosioù [[Augeias]] e lavaras heñvel, war-zigarez m'en devoa Herakles goulennet arc'hant digant ar roue. == An daouzek trevell == [[Restr:Antonio_del_Pollaiolo_-_Ercole_e_l'Idra_e_Ercole_e_Anteo_-_Google_Art_Project.jpg|thumb|''Herakles o lazhañ [[naer-zour Lerna]]'', gant [[Antonio del Pollaiolo]] (v.&nbsp;[[1460]]). Gwisket eo gant kroc'hen [[leon Nemea]].]] Setu int en urzh m'o c'haver gant [[Apollodoros]] (2.5.1-2.5.12): # Lazhañ [[leon Nemea]], ha n'halled ket toullañ e groc'hen, ha degas e groc'hen en-dro d'ar gêr ; # Lazhañ [[naer-zour Lerna]], a greske he fennoù outi en-dro kerkent ha ma vezent troc'het ; # Bezañ trec'h da [[heizez Keryneia]] he zreid [[arem]], krouadur sakr [[Artemis]], hag he degas d'ar roue ; # Degas [[hoc'h-gouez Erymanthos]] en-bev ; # Naetaat [[Aogeias|marchosioù Aogeias]] ha ne oant ket bet skarzhet gwech ebet ; # Lazhañ [[evned lenn Stymfalos]] hag o devoa pluñv arem ; # Degas [[tarv Minos]], laeret gantañ, d'e zaskor d'e wir berc'henn [[Poseidon]] ; # Tapout [[kezeg Diomedes]], loened gouez a zebre kig ; # Degas [[Hippolyte|gouriz Hippolyte]], rouanez an [[Amazonezed]] ; # Laerezh [[Geryon|oc'hen Geryon]] hag o degas da [[Hellaz]] ; # Degas [[avaloù-aour liorzh an Hesperidezed]], diwallet gant [[Ladon (aerouant)|Ladon]] ; # Diskenn d'an Ifernioù da chadennañ [[Kerberos]], diwaller an [[Hades]]. En e drevelloù e veze ur c'hompagnun gant Herakles peurvuiañ (un [[eromenos]]) : hervez lod e oa Likymnios, hervez lod all e oa e niz Iolaos. == Labourioù bihan == Dek vloaz e voe Herakles o klask echuiñ an dek trevell-se. Troioù all a reas e-keit-se avat — pa oa o chom e-kichen [[Omfale]] da skouer : darn a vez graet ''trevelloù bihan'' anezho : * lazhañ erer ar c'h[[Kaokaz]] ha dichadennañ [[Prometheus]] a oa bet chadennet gant [[Zeus]] ; * lazhañ ar ramz [[Antaios]] ; * lazhañ ar roue [[Bousiris]] ; * tapout [[Kerkopes]] Ephesos; * lazhañ [[Syleüs]]... Ha re all c'hoazh. Meneget eo evel unan eus an [[Argonaoted]]. Aet e vije war vor gant e niz [[Iolaos]], a varvas e-kerzh an dro. == Levrlennadur == * Burkert, Walter (1987) : ''Greek Religion – Archaic and Classical'', Wiley-Blackwell, 1991 {{ISBN|978-0-631-15624-6}} * Hard, Robin : ''The Routledge Handbook of Greek Mythology: Based on H.J. Rose's "Handbook of Greek Mythology", Routledge, 2003 {{ISBN|978-0-415-18636-0}} == Gwelout ivez == * Daouzek trevell Herakles hervez [[Apollodoros Aten]] : ** {{en}} [http://www.maicar.com/GML/HERACLESLABOURS.html ''Labors of Heracles''] ** {{fr}} [http://ugo.bratelli.free.fr/Apollodore/DetailsLivres.htm ''Apollodore''] * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20061126134345/http://grenier2clio.free.fr/grec/ Fichenn diwar-benn pep hini eus an daouzek trevell : klask war-lerc'h Herakles] == Mammennoù == {{Daveoù}} {{Commonscat|Twelve Labours|Daouzek trevell Herakles}} [[Rummad:Kurioù Herakles]] h1vt82t5qnn0v4qa04axzc94n8qpv30 0 23302 2199729 2160104 2026-09-11T10:48:15Z ~2026-49258-19 93943 /* E ziskibien */ 2199729 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Skeudenn:Saint Pol Aurelien.jpg|thumb|220px|Sant Paol Aurelian]] <!--[[Skeudenn:Lampaul14.jpg|thumb|220px|Sant Paol Aurelian war ur banniel e Lambaol-Gwimilio]]--Ezvezant e Commons 20 KER 14--> '''Paol Aorelian''', pe '''Paulinus Aurelianus''' (e latin), '''Paol a Leon''' a wechoùigoù, zo ur sant [[brezhon]] eus ar VIvet kantved, deuet eus al lodenn eus [[Enez Vreizh]] a zo kreisteiz [[Kembre]] hiziv. Gantañ e voe savet [[eskopti Leon]] ha marteze [[Kastell-Paol]] ([[Bro-Leon]]) hervez an [[hengoun]]. Bez ez eo unan eus ar seizh [[eskob]] , pe [[Sent Breizh]], o deus diazezet seizh eus nav [[eskopti]] kozh [[Breizh]].<br /> D'an [[12 a viz Meurzh]] e vez lidet sant Paol Aorelian . ==E anv== [[Paol]] eo e anv e brezhoneg, [[Paulinus]] e latin. Gant an anv [[Aorelian]] e c'haller soñjal e oa kar d'ar brezelour [[Ambrosius Aurelianus]] a oa e penn [[Brezhoned]] [[Enez Vreizh]] a-enep ar Saozon etre 470 ha 485. Kadarnaet eo gant se ar soñj e oa aozet an divroadeg da Arvorig gant priñsed ha beleien adalek ar VIvet kantved evit tec'hel rak lanv aloubadeg ar Saozon. ==E vuhez, etre istor ha mojenn== [[Image:Etole de Saint Paul Aurélien.jpg|thumb|right|200px|[[Stol]] Paol Aorelian en iliz Enez Vaz]] Anavezet eo e vuhez dre ar buhezskrid latin savet gant ar [[manac'h]] [[brezhon]] [[Wrmonoc]] en [[abati Landevenneg]] en IXvet kantved. Met an dornskrid koshañ deuet betek ennomp zo eus an Xvet kantved. === E Kembre=== Ganet e oa Paol e [[Bro-Gembre]] war-dro ar [[bloaz]] [[480]], e [[Penychen]] (a zo [[Boverton]] hiziv) en [[Morgannwg]] met marteze ez eus kemmesk gant ur roue [[Paul Penychen]]. E dad a oa ur marc'heg, anvet ''Porphino'', pe ''Perphirius/Porphyrius'' ("gwisket e moug"), hag a felle dezhañ ez afe da vrezelour eveltañ. Nav breur ha teir c'hoar en devoa. Anaout a reer anv daou vreur, Podol ha Natol, ha hini ur c'hoar, [[Juthwara]], [[Sidwell]] ([[Sitofolla]]) a voe abadez, ha [[Wulvela]]. <!-- before moving on to Brittany to establish [[monastery|monasteries]] at [[Lampol]] on the island of [[Île d'Ouessant|Ouessant]], on the island of [[Batz]] (where he later died) and at Ocsimor, now the city of [[Saint-Pol-de-Léon]] in [[Finistère]]. He was consecrated bishop there under the authority of [[Childebert I|Childebert]], King of the Franks. His bell is still kept at Saint-Pol however. [[G. H. Doble]] thought he might be the same man as Saint [[Paulinus of Wales]]. --> Peogwir e enebe ar mab ouzh e dad e voe lakaet, d'e nav bloaz, e manati ar manac'h Ildud, en enez Pyrus, a zo [[Caldey]] e saozneg. Studiañ a reas asambles gant [[sant Gweltaz|Gweltaz]] ha [[sant Samzun|Samzun]], ha Dewi, e skol sant [[Iltud]] e [[Llanilltud Fawr]] ([[Bro-Gembre]]). Goude-se ez eas da vanac'h war douaroù e dad. Dont a reas diskibien d'e gaout. ===E Kerne-Veur=== War-dro 520 (pe abretoc'h) ez eas da g-[[Kernev-Veur]], da gaout ar roue [[Konomor]] (marteze ar roue [[Marc'h]] e mojenn [[Tristan hag Izold]]) hag a rene e [[Domnonea]], da lavarout eo en daou du da [[Mor Breizh|Vor Breizh]]. E [[Kernev-Veur]], e krouas parrez [[Pawl (Kernev-Veur)|Pawl]], hag alese ez eas da [[Arvorig]]. ===E Breizh=== Hervez ar richenn e tilestras en [[Enez Eusa]] ha goude-se e teuas d'an [[douar- bras]]. [[Kont]] [[Leon]], [[Withur]], a roas dezhañ un [[aviel]] hag ur c'hloc'h, ar [[kastell|c'hastell]] roman hag [[Enez-Vaz]]. Paol a savas daou [[manati|vanati]], an eil war an enez hag egile er [[Kastell-Paol|C'hastell]]. Evit sentiñ ouzh [[Hilberzh 1añ a Vro-C'hall|Childebert]] eo e teuas da vezañ [[eskob]] hag ar c'hastell a zeuas da vezañ an eskopti. Biskoazh n'eus ket bet kavet roudoù eus ar c'hastell-se. Beziet e voe e Kastell-Paol met kaset e voe e relegoù diwezhatoc'h da [[Fleury]] e-kichen [[Orléans]]. ==E ziskibien== Pevarzek e oant, hervez Wrmonoc, met ne ro ket anv an holl: *[[Koneg]] *[[Goueznou]], anvet ivez [[Gouezeg]] *[[Jaoua]] *[[Winio]] *[[Laouenan (manac'h)|Laouenan]] *[[Sev]] *[[Seog]] *[[Sant Kiel|Kiel]], a roas e anv da [[Priel|Briel]], e Treger *[[Gellog]] ==An testennoù== [[Image:Stpoldeleon cathedrale.jpg|thumb|200px|[[Iliz-veur Kastell-Paol]].]] Anv zo eus sant Paol e meur a [[Buhezskridoù sent Breizh|vuhezskrid]] santel : * Buhez Sant Paol, skrivet e 884 en [[abati Landevenneg]] gant [[Wrmonoc]], * Buhez [[sant Malou]], * Buhez [[sant Gwenole]]. ==Skeudennoù== War skeudennoù sant Paol e weler un [[aerouant]] ouzh e [[troad|dreid]] alies, rak skarzhet en defe [[Enez-Vaz]] eus an aerouant-se. ==Tro Breizh== Tremen a ra [[Tro Breizh]] ar gatoliked dre Gastell-Paol. == Levrlennadur == *''[[Sant Paol a Leon]]'', [[Minihi Levenez]], 1991. ==Liammoù diavaez== * [https://web.archive.org/web/20110101093052/http://www.1000questions.net/br/bue_ar_zent/sant_pol_aurelian.html Sant Paol Aorelian, tennet eus Buhez ar Sent Erwan ar Moal] {{br}} * [http://arzhmael-3.over-blog.com/ Sant Paol-Aorelian, tennet eus blog Arzh-mael] {{fr}} [[Rummad:Istor Breizh er VIvet kantved]] [[Rummad:Sent katolik]] [[Rummad:Sent Breizh]] [[Rummad:Paol Aorelian]] [[Rummad:Eskibien Breizh]] 36rde35x4ea8mc84l79jg0si54jayhu 0 23717 2199713 2130188 2026-09-11T09:03:26Z Kestenn 14086 2199713 wikitext text/x-wiki [[Restr:Dosso Dossi 001.jpg|thumb|right|280px|''Lestradeg an Argonaoted'', gant [[Dosso Dossi]] (v.&nbsp;[[1510]])]] An '''Argonaoted''' ( Αργοναύται e [[henc'hresianeg]]) zo [[haroz]]ed e mojennoù koshañ [[Hellaz]], a-raok [[brezel Troia]]. Mont a rejont gant [[Jason]] war vourzh ul lestr da [[Kolc'his|Golc'his]] da gerc'hat ar [[maoutken aour]]. Dont a ra o anv diwar hini al lestr, [[Argo]], a deu diwar anv an den en savas, [[Argos]]. A-wechoù e vez graet Minianed anezho, anv ur bobl a veve eno en amzerioù-hont. == Mojenn == [[Jason]] a oa mab da [[Aeson]], roue [[Iolkos]] (hiziv [[Volos]]) e [[Magnesia]] (e bro [[Thessalia]]), met an tron a oa bet kemeret gant lezvreur Aeson, anvet [[Pelias]]. Kaset a oa bet Jason da bell da vezañ skoliet gant an [[den-marc'h]] [[C'hiron]]. Un [[orakl]] en doa kontet da b-[[Pelias]] e vije lazhet gant ur gourvab bennak da [[Aiolos]] (mab da [[Hellen]]) a deuje d'e gaout gant ur votez hepken ouzh e droad. Dont a reas an [[diougan]] da wir pa zegouezhas Jason, deuet d'e vent, e Iolkos da c'houlenn e hêrezh; kollet e oa bet ur votez gantañ o reiñ skoazell d'ur [[gwrac'h|wrac'h]] (a oa an doueez [[Hera]] gwisket e truilhoù) da dreuziñ ur stêr. Pelias a brometas reiñ an tron dezhañ gant ma teuje en-dro gant ar [[maoutken aour]]. Gant hanter-kant a harozed veur all eus [[Hellaz]] e lestras Jason war vourzh an [[Argo]] e [[Pagases]]. Da gentañ e rankent dont eus [[Thessalia]], bro ar v-[[Minianed]], met anvioù all a voe lakaet ouzhpenn gant ar gonterien, anvioù tud eus mareoù disheñvel evel [[Herakles]] pe [[Orfeüs]]. == An harozed == * [[Peleüs]], [[Telamon]], an [[Dioskured]] ([[Kastor]] ha Pollux), ar [[Boreaded |Voreaded]] ([[Kalais ha Zethes]]), [[Idas]] ha [[Linkeüs]], [[Eufemos]], [[Tiphys]] ar sturier, [[Argos mab Frixos]] hag [[Argos mab Arestor (argonaot)|Argos mab Arestor]] (a savas al lestr hervez ar c'hiz kozh), [[Admeta]], [[Aogeias]], ha mab [[Neleüs]], [[Periklymenos]]. * [[Akast]] a zegouezhas da ziwezhañ. Menegiñ a reer ivez [[Amfion]], [[Tydeüs]], [[Theseüs]], [[Amfiaraos]], [[Atalante]] (ar vaouez nemeti), [[Meleagros]], [[Asterion]], [[Aktor]], [[Mopsos]] an diouganer. Pa zegouezhas lestr an harozed e [[Kolc'his]] ez eas Jason da-gaout ar roue [[Aetes]] da c'houlenn ar maoutken digantañ. Hag ar roue da respont e oa mat dezhañ, gant ma rafe Jason un nebeud taolioù-kaer, peogwir n'en doa ket c'hoant da reiñ e beadra da n'eus forzh piv. E-touez an traoù dic'hallus da ober e oa stagañ daou darv, o zreid [[arem]] hag o fronelloù o teurel tan, ouzh un [[arar]], ha gant an arar-se arat ur park ha hadañ ennañ dent [[aerouant]] [[Kadmos]]. Pa voent hadet e savas diwarne ur bagad tud armet a glaskas lazhañ jason, met dre chañs e voe sikouret ar paotr gant troioù hud merc'h ar roue, [[Medea]] hec'h anv. Ha distreiñ a eure Jason, Medea, hag an Argonaoted da Iolkos gant o maoutken aour. == Mojennoù all == Kalz mojennoù all zo kaoz enne eus an dañjerioù a gavas an Argonaoted, hag eus taolioù kaer pep hini. == Klask == En istor an '''Argonaoted''', unan eus mojennoù koshañ Hellaz, e kaver e-leizh a elfennoù eus ar c'hontadennoù-pobl, hag an temoù ordinal enno: * klask, beaj, * kas an haroz d'ober ur veaj dañjerus evit kaout an dizober anezhañ; * reiñ dezhañ trevelloù diaes meurbet pe dibosubl, ha ne vije ket deuet a-benn anezho panevet skoazell ur mignon bennak . == Gwelout ivez == {{Commonscat|Argonauts|an Argonaoted}} * [[Jason]] [[Rummad:Maoutken aour]] c0fhy5bzdsrbeq2lq8vb3ozrtuwjbcy 0 25133 2199714 2165387 2026-09-11T09:03:59Z Kestenn 14086 /* Gwragez ha bugale */ 2199714 wikitext text/x-wiki {{Labour zo}} {{databox}} [[Skeudenn:Alexander-Helios Musei Capitolini MC732.jpg|thumb|Alesant Veur evel Helios.]] '''Helios''' (Ἥλιος Hếlios e [[henc'hresianeg]]) eo skeudenn doueel an [[Heol]], an [[tommder]] hag ar [[sklêrijenn]], e relijion [[Henc'hres|Hellaz kozh]]. Mab eo da [[Hyperion]] ha [[Theia]], breur eo da [[Selene]] hag [[Eos]]. == Gwragez ha bugale == * Dimezet eo gant [[Perseis]] ha meur a vab hag a verc'h dezhañ a gaver er mojennoù: ** [[Aietes]], roue [[Kolc'his]], e mojenn ar [[maoutken aour]] ** [[Kirke]] ** [[Pasifae]] ** [[Perses (mab Helios)|Perses]], roue Tarots ** [[Aogeias]], roue ar marchosioù bras-ec'hon * Gant an [[nimfenn]] [[Neaira]] en deus bet [[Lampetia]] ha [[Faethousa]], a oa karget da ziwall e chatal. * Gant an [[Hesperidezed|Hesperidenn]] [[Aigle (Hesperidenn)|Aigle]] en deus bet teir merc'h, ar [[C'harited]]. * Gant an nimfenn [[Rode]] en deus bet seizh mab, diazezerien an enez. * Gant an [[Okeanidenn]] [[Klymene]] en deus bet seizh merc'h, an ''[[Heliadezed]]'', hag ur mab, [[Faethon]]. == Lagad an heol == Abred e voe kemmesket gant [[Foibos]], hag [[Apollon]]. Koulskoude n'eo ket un doue meur, mevel eo da [[Zeus]], bemdez e vez o redek etre daou benn an oabl en e garr aour, da noz e vez o tiskuizhañ e penn pellañ ar c'hornôg, en hanternoz d'an Okeanos, en [[enez ar Wenvidien]]. En un taol lagad e wel kement tra a dremen war gorre an douar, hag e c'hall mont da ziskuilhañ d'an doueed. Hervez an ''[[Odysseia]]'', eñ an hini a oa aet da gemenn da [[Hefaistos]] e veze [[Afrodite]] o [[chouriñ]] gant [[Ares]], pe da z-[[Demeter]] eo [[Haides]] en devoa skrapet he merc'h [[Persefone|Kore]]. == Saver chatal == Atav hervez an ''[[Odysseia]]'', en doa chatal, bioù ha deñved, a veze mesaet e [[Trinakria]], anv kozh [[Sikilia]]. Pa zegouezhas [[Ulises]] eno e klevas digant e ziouganer [[Teiresias]] e oa arabat stekiñ ouzh al loened-se a oa sakr. Met e-keit ma oa o kousket e kouezhas e vartoloded war al loened d'o debriñ. Dic'haou a c'houlennas Helios digant [[Zeus]], hag eñ da skeiñ e dan-taran ouzh lestr Ulises, ha ne chomas bev nemetañ. == Doue doujet == Aes eo Helios da anavezout abalamour d'ar bannoù-heol a vez en-dro d'e benn. Alies e vez skeudennet gant e garr hag e denn-gezeg. Doujet bras e oa Helios, a c'hallje, eme tud Hellaz, paouez a sevel ma ne vije ket enoret. Abalamour ma wele pep tra e veze touet alies en e anv: "Dre Helios e touan kement-se" a dalveze "gwir eo, evel-se eo bet gwelet gant an heol". == Doue roman == E Roma e veze graet [[Sol]] eus Helios. == Hag ivez == {{Commonscat|Helios|Helios}} [[Rummad:Doueed Hellaz]] qtfz24diov8ic3ow902v6428xnxuayv 0 25281 2199652 2194090 2026-09-10T21:24:13Z Ch. Rogel 46 Astenn 2199652 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} {{Infobox Tud | anv = Meven Mordiern | alias = | skeudenn = Meven Mordiern.jpg | alc'hwez = | deiziad ganet = {{deiziad|29|Here|1878}} | lec'h ganet = [[Bourdel]] | bro ganet = | deiziad marv = {{deiziad|4|C'hwevrer|1949}} | lec'h marv = [[Kintin]] | bro marv = | annez = | broadelezh = | micher = yezhadurour, geriadurour | bloavezhioù = | ensavadurioù = | diplomet = | brudet evit = E labour gant [[Frañsez Vallée]] war ziorren ar brezhoneg | enorioù = | endro = | sinadur = | notennoù = }} '''Reun ar Rouz''' (René Le Roux), anavezetoc'h dindan e [[anv-pluenn]] '''Meven Mordiern''', zo ur skrivagner brezhonek hag ur yezhour gouiziek war ar [[brezhoneg]], an [[hengeltieg]] hag ar [[Kelted|Gelted kozh]]. Ganet e voe d'an [[29 Here|29 a viz Here]] [[1878]] e [[Bourdel]] ha mervel a reas d'ar [[4 C'hwevrer|4 a viz C'hwevrer]] [[1949]] e [[Kintin]]. Bet e voe unan eus krouerien ar brezhoneg unvanet hag [[brezhoneg arnevez|arnevez]], a-gevret gant [[Frañsez Vallée]] hag [[Emil Ernod]]. ==Yaouankiz== Mab d'ur [[Mezeg milourel|mezeg milourel]] e oa Meven Mordiern. Mont a reas e dad war e leve en e vro c'henidik, tost da [[Vendôme|Wenngen]], pa oa-eñ [[babig]] c'hoazh. Ne oa ket liammet ''Meven Mordiern'' gant [[Breizh]] tamm ebet. Pa oa 13 vloaz ez eas d'ober e studioù e Pariz. Goude bezañ bet el lise Condorcet ez eas da [[Londrez]] e-pad ur bloavezh. Enrollet e voe, e-pad ar [[Brezel bed kentañ]], evit leuniañ ar [[bagon]]ioù a veze kaset d'an [[talbenn]]. ==Emgav gant ar Gelted hag ar brezhoneg== E [[1920]], hag eñ 42, pa varvas e vamm, e voe posubl dezhañ bevañ hep labourat a-drugarez d'an arc'hant lezet gant e dud. Gallout a reas en em ouestlañ d'ar studioù keltiek ha mont da chom en ur geriadenn, Sant-Elouri, e [[Porzhig]], nepell diouzh annez Frañsez Vallée hag hini ar c'heltiegour Emil Ernod, a genlaboure dija ganto. Entanet e oa bet gant istor ar [[Kelted|Gelted kozh]] hag e kave dispar bezañ gouest da zeskiñ unan eus ar [[yezhoù keltiek]] a oa bev c'hoazh. Studiañ pizh a reas ar brezhoneg muioc'h evel un danvez-studi eget evit e gomz gant tud ar vro. Dont a reas da vezañ un arbennigour war sevenadur ar Gelted hag ur c'heltiegour gouiziek-meurbet. Seblantout a rae dezhañ e oa e gefridi adsevel ar brezhoneg betek ober anezhañ ur yezh a live uhel evit ur vro arnevez. Kregiñ a reas da genlabourat gant Frañsez Vallée a droas e brezhoneg 12 levrig savet e galleg gant Mordiern hag embannet etre 1914 ha 1924 dindan an talbenn "[[Notennou diwar-benn ar Gelted koz, o istor hag o sevenadur]]".<br> ==Pouez oberenn Meven Mordiern war ar brezhoneg skrivet da vare [[Gwalarn (kelaouenn)|Gwalarn]]== Un pouez bras en deus bet oberenn Meven Mordiern war ar brezhoneg arnevez. Kemeret en doa ar boaz da weladenniñ [[Frañsez Vallée]] en ur ober (war droad a-wechoù) an hent etre Porzhig ha [[Sant-Brieg]] div wech ar sizhun ha e teue Vallée d'e di ivez gant an tren bihan dre arsav Sant-Elouri. A-wechoù e teue [[Emil Ernod]] da labourat ganto ivez. Degaset en deus e ouiziegezh vras war ar yezhoù keltiek evit reiñ harp da Vallée da sevel e c’heriadur bras galleg-brezhoneg. Degaset en deus ivez d'ar [[Luskad Gwalarn|Walarnerien]], [[Roparz Hemon]] en o zouez, kinnigoù e-leizh evit krouiñ ar gerioù teknikel a vanke d'ar brezhoneg. Skrivañ a rae da veur a genskriver ne c'hellfe ket ar brezhoneg padout ma ne zeufe ket da vezañ ur yezh vodern a zispakfe [[kavadenn]]où nevesañ koulz hag ar [[preder]]iadennoù a zo bet e-doug an [[amzer]]ioù kent. Ne felle ket dezhañ doujañ da [[sevenadur]] ar pobloù estreget ar Gelted, an [[Arabed]], an [[Indeziz]] hag ar [[Sina]]iz, an holl dostoc'h ouzh an [[Natur]] hervezañ.<br> Hervez Riwal Huon, "Ul labour all pouezus zo bet ar [[Grand dictionnaire français-breton]] moullet dre strobadoù, gant [[Frañsez Debauvais|Debauvais]] en [[Ti-moullerezh kreiz]] en doa prenet gant tud an emsav'" [sic] : "hag eñ, labourer pennek ha kalet, me 'gav din eo ''Meven Mordiern'' a gemeras an hirboan da adskrivañ ar moullañ testenn ar geriadur", ha pelloc'h, "Ur memor souezhus, ur youl diwalc'hus, ur youl ken bras all da zisplegañ e brezhoneg ar pezh a ouie, o deus graet anezhañ unan eus skrivagnerien fonnus ar c'hantved"<ref>Sellit ouzh pennad ''Al Liamm'' 455 meneget el levrlennadur, p. 73.</ref>.<br> Biskoazh n'en deus diskouezet e c'hellfe bezañ dedennet gant ar [[Emsav|vroadelouriezh vrezhon]], ha koulskoude e lakaas emban meur a studiadenn war ar yezhoù e-barzh ''Gwalarn'' ha ''Sav'' ha ne c'heller ket krediñ ne oa ket gouest kompren mennozhioù an embannerien.<br> Ne voe ket evit degemerout ar reizhskrivadur nevez embannet goude emvod Gouere [[1941 e Breizh|1941]] evit [[peurunvan|peurunvaniñ ar brezhoneg]] ma oa akord Frañsez Vallée gantañ. Skrivañ a reas meur a lizher a enep an diviz hag a-enep an aduidi, Roparz Hemon e penn kentañ anezho<ref>Iwan Wmffre, ''Breton Orthographies and Dialects: the Twentieth-century Orthography War in Brittany'', 2007.</ref>. == Diwezh e vuhez == Gant diskar talvoudegezh al lur gall e voe rivinet ''Meven Mordiern'' hag e renas bloavezhioù diwezhañ e vuhez er baourentez vrasañ. Mervel a reas en ospital Kintin d'ar 4 a viz C'hwevrer 1949, ha douaret e voe e-kichen e vignon François Vallée, a-drugarez da vrokusted [[Vefa Sant-Pêr]], prenet ganti [[bez]] breur an eskob David a oa vak. Ha chomet eo ar bez e Bered ar C'hornog, e Sant-Brieg. Legadiñ a reas Meven Mordiern e levrioù da c’houarnamant [[Stadoù-Unanet Amerika|SUA]], hag emañ e [[Levraoueg ar C’hendalc’h]] e [[Washington, D.C.|Washington D. C.]] hag e baperioù e [[Skol-veur Harvard]], e Cambridge ([[Massachusetts]]). == Anvioù-straed == Ur straed anvet diwar e anv-pluenn a c'heller kavout e Porzhig. E anv ofisiel, ''René Le Roux'', a zo dispaket war blakenn-straed un hent-kêr, e karter ar Ville Hellio, e Sant-Brieg, kenstur d'ar straed Emil Ernod ha nepell eus Bered ar C'hornog, e-lec'h m'emañ e vez. ==Oberennoù== * ''[[Sketla Segobrani]]''. 3 levr moullet e ti René Prud'homme. [[Sant-Brieg]], [[1923]], 3 levrenn (asambles gant [[Frañsez Vallée]], [[Emil Ernod]]) skeudennoù gant [[James Bouillé]]. * ''Hunvreou Sant-Helori (1935-1938)'' * ''Notennou diwar-Benn ar Gelted Koz : O Istor hag o Sevenadur'' Paris, Ed. de Bretagne - [[1944]] (a-gevred gant [[Frañsez Vallée]]) * ''Notennou diwar-Benn ar Gelted Koz o istor hag o sevenadur''. Dastumet hag urziet gant Meven Mordiern ha lakaet e brezoneg gant [[Frañsez Vallée|Abherve]]. Paris : Edition de la Bretagne, [[1946]]. * ''Talar an Hoc'h'', [[Preder]], 1964. * ''Istor eur c'halvedigez'', Mouladurioù Hor Yezh, [[1986]]. *''Eñvoriou bugeliez''. Mouladurioù Hor Yezh, 1983., 46 p. * ''Envorennou bugeliez :Lodenn 1'', Mouladurioù Hor Yezh, 1986 * ''Envorennou bugeliez : Lodenn 2'', Mouladurioù Hor Yezh, 1987 * "An ti e Gwiler : ar Vertelotierenn nepell diouz [[Gwenngen]], Loer-ha-Cher (1882-1891)'. E-barzh ''Hor Yezh'', niv. 205, [[1996]]. * ''Envorennoù bugeliezh''. E-barzh ''Hor Yezh'', n° 205, [[1996]]. * ''E fealded va c'houn hag e padelezh va c'harantez''. [[Lesneven]], Hor Yezh, [[2001]]. ==Troidigezh== * [[Jules Verne]], ''An dorrerion-vlokuz'', ''In'' : [[Ar Gevnidenn]], n°1, n°2 (1971), n°3, n°4., adembannet e 1992 gant [[An Here]]. ==Levrlennadur== * [[Abeozen]], ''Istor lennegezh vrezhonek an amzer-vremañ'', Embannadurioù Al Liamm, 1957. * [[Riwal Huon]], "Dazont an amzer-dremenet eo anvioù ar straedoù ?". E-barzh ''Al Liamm'', p. 63-75, niv. 455, Du-Kerzu 2022. Pajennoù diwar-benn Meven Mordiern e derou hag e diwezh ar studiadenn. * [[Lukian Raoul]], ''Geriadur ar skrivagnerien hag ar yezhourien vrezhonek'', Embannadurioù Al Liamm, 1992. Pennad : Le Roux, René. *[[Al Liamm]], niv. 14, Mae-Gouere 1949 * [[Fañch Morvannou]], "Deux hommes tranquilles : François Vallée et Meven Mordiern". E-barzh ''Histoire culturelle et lttéraire de la Bretagne. 3'', Champion-Slatkine, 1987. * [[Iwan Wmffre]], ''Breton Orthographies and Dialects: the Twentieth-century Orthography War in Brittany'', 2 levrenn, Oxford, Peter Lang, 2007, xxviii + 782 p == Notennoù ha daveennoù == {{Wikimammenn|Oberour:Meven Mordiern}} {{DEFAULTSORT:Mordiern, Meven}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1878]] [[Rummad:Marvioù 1949]] [[Rummad:Yezhoniourien Breizh]] [[Rummad:skrivagnerien vrezhonek]] 1f0sgoqnh6e7ece2nb6z3o3zrcrpzlc 0 40569 2199665 2039069 2026-09-11T06:36:00Z ~2026-49050-61 93939 /* */ 2199665 wikitext text/x-wiki [[Restr :Diams-saut-elastique1.jpg|thumb|350px|Diam's e 2007]] '''Diam's''' eo anv-micher, ganerez rapperez [[Bro-C'hall|c'hall]] '''Mélanie Georgiades''', ganet d'ar [[25 a viz Gouere]] [[1980]] e [[Levkosía]], kêr-benn [[Kiprenez]]. D'an 30 a viz Gwengolo 2012 he devoa embannet he devoa dilezet ar vicher. ==He buhez== Gallez e oa he mamm hag eus [[Kiprenez]] he zad. Goude dizimezet he zud, pa oa 3 bloaz, e oa deuet da chom da [[Bro-C'hall|Vro-C'hall]]. Bevet he deus e-pad he bugaleaj e [[Brunoy]] ha [[Massy]], e departamant an [[Essonne]]. Tremenet he doe al lodenn vrasañ eus e grennardiezh en Ulis. Eno e kejas gant an arzour [[Sinik]]. Dizoloiñ a reas ar [[rap]] gant an albom ''The Chronic'' gant ar strollad [[Dr.Dre]]. Pa oa 14 bloaz he doe dibabet al lesanv « Diam's », hag a dalv Diamant. E [[1994]] he doe krouet he strollad kentañ pa oa e pañsion gant he mignon Fada, e trede klas. E [[1995]] ez eas da chom da vannlev [[Orsay]], ma chomas betek [[2003]]. Diam's a ganas hec'h-unan er skingomz «Générations» ha kanañ a reas en ur mod « freestyle », war-eeun, d'an abadenn skinwell kinniget gant Keman. E [[1996]] e lakas ar strollad « Echo Du Sud » e maksi 4 titl, ha berzh bras e reas. E [[1997]] e oa Diam's deuet da vezañ brudet awalac'h. E [[1998]] e kemeras perzh en ur c'hendastumad eus « Sachons dire non ». ''(Da vezañ kendalc'het)'' == Pladennoù== === Albomoù=== * [[1999]] : ''[[Premier Mandat|Premier mandat]]'' * [[2003]] : ''[[Brut de femme]]'' * [[2004]] : ''[[Ma vie / Mon Live]]'' * [[2006]] : ''[[Dans ma bulle]]'' * [[2007]] : ''[[Au Tour de Ma Bulle]]'' * [[2009]] : ''[[S.O.S.]]'' === Singleioù === * [[2003]] : [[Incassables]] * [[2003]] : [[DJ]] * [[2003]] : [[Evasion]] * [[2004]] : [[Suzy]] * [[2006]] : [[La Boulette]] * [[2006]] : [[Jeune Demoiselle]] * [[2006]] : [[Big Up]] * [[2007]] : [[Confessions Nocturnes]] * [[2007]] : [[Par Amour]] * [[2007]] : [[Ma France à Moi]] * [[2009]] : [[I Am Somebody]] * [[2009]] : [[Enfants du Désert]] * [[2010]] : [[Coeur de Bombe]] === DVDoù === *[[2004]]: Ma vie Mon live *[[2007]] : ''Au tour de ma bulle'' [[Rummad:Kanerezed Bro-C'hall]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1980]] [[Rummad:Kanerezed rap]] limqfpp9uqitkn4yudph4sb49rdfegd 2199666 2199665 2026-09-11T06:45:00Z ~2026-49050-61 93939 /* */ 2199666 wikitext text/x-wiki [[Restr :Diams-saut-elastique1.jpg|thumb|350px|Diam's e 2007]] '''Diam's''' eo anv-micher, ganerez ha rapperez [[Bro-C'hall|c'hall]] '''Mélanie Georgiades''', ganet d'ar [[25 a viz Gouere]] [[1980]] e [[Levkosía]], kêr-benn [[Kiprenez]]. D'an 30 a viz Gwengolo 2012 he devoa embannet he devoa dilezet ar vicher. ==He buhez== Gallez e oa he mamm hag eus [[Kiprenez]] he zad. Goude dizimezet he zud, pa oa 3 bloaz, e oa deuet da chom da [[Bro-C'hall|Vro-C'hall]]. Bevet he deus e-pad he bugaleaj e [[Brunoy]] ha [[Massy]], e departamant an [[Essonne]]. Tremenet he doe al lodenn vrasañ eus e grennardiezh en Ulis. Eno e kejas gant an arzour [[Sinik]]. Dizoloiñ a reas ar [[rap]] gant an albom ''The Chronic'' gant ar strollad [[Dr.Dre]]. Pa oa 14 bloaz he doe dibabet al lesanv « Diam's », hag a dalv Diamant. E [[1994]] he doe krouet he strollad kentañ pa oa e pañsion gant he mignon Fada, e trede klas. E [[1995]] ez eas da chom da vannlev [[Orsay]], ma chomas betek [[2003]]. Diam's a ganas hec'h-unan er skingomz «Générations» ha kanañ a reas en ur mod « freestyle », war-eeun, d'an abadenn skinwell kinniget gant Keman. E [[1996]] e lakas ar strollad « Echo Du Sud » e maksi 4 titl, ha berzh bras e reas. E [[1997]] e oa Diam's deuet da vezañ brudet awalac'h. E [[1998]] e kemeras perzh en ur c'hendastumad eus « Sachons dire non ». ''(Da vezañ kendalc'het)'' == Pladennoù== === Albomoù=== * [[1999]] : ''[[Premier Mandat|Premier mandat]]'' * [[2003]] : ''[[Brut de femme]]'' * [[2004]] : ''[[Ma vie / Mon Live]]'' * [[2006]] : ''[[Dans ma bulle]]'' * [[2007]] : ''[[Au Tour de Ma Bulle]]'' * [[2009]] : ''[[S.O.S.]]'' === Singleioù === * [[2003]] : [[Incassables]] * [[2003]] : [[DJ]] * [[2003]] : [[Evasion]] * [[2004]] : [[Suzy]] * [[2006]] : [[La Boulette]] * [[2006]] : [[Jeune Demoiselle]] * [[2006]] : [[Big Up]] * [[2007]] : [[Confessions Nocturnes]] * [[2007]] : [[Par Amour]] * [[2007]] : [[Ma France à Moi]] * [[2009]] : [[I Am Somebody]] * [[2009]] : [[Enfants du Désert]] * [[2010]] : [[Coeur de Bombe]] === DVDoù === *[[2004]]: Ma vie Mon live *[[2007]] : ''Au tour de ma bulle'' [[Rummad:Kanerezed Bro-C'hall]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1980]] [[Rummad:Kanerezed rap]] pvaovhtcztdmww7dneqmba2s4jzog2p 2199672 2199666 2026-09-11T08:13:11Z Kestenn 14086 2199672 wikitext text/x-wiki [[Restr :Diams-saut-elastique1.jpg|thumb|350px|Diam's e 2007]] '''Diam's''' eo anv-micher ar ganerez ha raperez [[Bro-C'hall|c'hall]] '''Mélanie Georgiades''', ganet d'ar [[25 a viz Gouere]] [[1980]] e [[Levkosía]], kêr-benn [[Kiprenez]]. D'an 30 a viz Gwengolo 2012 he devoa embannet he devoa dilezet ar vicher. ==Buhez== Gallez e oa he mamm hag eus [[Kiprenez]] he zad. Goude ma vije dizimezet he zud, pa oa 3 bloaz, e oa deuet da chom da [[Bro-C'hall|Vro-C'hall]]. Bevet he deus e-pad he bugaleaj e [[Brunoy]] ha [[Massy]], e departamant [[Essonne]]. Tremenet he doe al lodenn vrasañ eus e grennardiezh en Ulis. Eno e kejas gant an arzour [[Sinik]]. Dizoloiñ a reas ar [[rap]] gant an albom ''The Chronic'' gant ar raper [[Dr.Dre|Dr. Dre]]. Pa oa 14 bloaz he doe dibabet al lesanv « Diam's », hag a dalv Diamant. E [[1994]] he doe krouet he strollad kentañ pa oa e pañsion gant he mignon Fada, e trede klas. E [[1995]] ez eas da chom da vannlev [[Orsay]], ma chomas betek [[2003]]. Diam's a ganas hec'h-unan er skingomz «Générations» ha kanañ a reas en ur mod « freestyle », war-eeun, en abadenn skinwel kinniget gant Keman. E [[1996]] e lakaas ar strollad « Echo Du Sud » e maksi 4 titl, ha berzh bras e reas. E [[1997]] e oa Diam's deuet da vezañ brudet a-walc'h. E [[1998]] e kemeras perzh en ur c'hendastumad eus « Sachons dire non ». ''(Da vezañ kendalc'het)'' == Pladennoù== === Albomoù=== * [[1999]] : ''[[Premier Mandat|Premier mandat]]'' * [[2003]] : ''[[Brut de femme]]'' * [[2004]] : ''[[Ma vie / Mon Live]]'' * [[2006]] : ''[[Dans ma bulle]]'' * [[2007]] : ''[[Au Tour de Ma Bulle]]'' * [[2009]] : ''[[S.O.S.]]'' === Singleioù === * [[2003]] : [[Incassables]] * [[2003]] : [[DJ]] * [[2003]] : [[Evasion]] * [[2004]] : [[Suzy]] * [[2006]] : [[La Boulette]] * [[2006]] : [[Jeune Demoiselle]] * [[2006]] : [[Big Up]] * [[2007]] : [[Confessions Nocturnes]] * [[2007]] : [[Par Amour]] * [[2007]] : [[Ma France à Moi]] * [[2009]] : [[I Am Somebody]] * [[2009]] : [[Enfants du Désert]] * [[2010]] : [[Coeur de Bombe]] === DVDoù === *[[2004]]: Ma vie Mon live *[[2007]] : ''Au tour de ma bulle'' [[Rummad:Kanerezed Bro-C'hall]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1980]] [[Rummad:Kanerezed rap]] fe4phgssww46jypfcaevof2sqbozir8 0 47417 2199637 2124406 2026-09-10T20:04:33Z Ar choler 52661 hizivaat 2199637 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |-bgcolor="#adafda" ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:1.2em; color:#fff;" | Kumunioù Frañs |- ! {{Infobox/Titl|Zuidpene|bbd068|talbenn map|000}} |- | colspan="2"|[[Restr:Blason ville fr Zuytpeene (Nord).svg|60px|center]] ---- |- | colspan="2" style="text-align:center;"|[[Restr:Zuydpeene (Nord, Fr) mairie.JPG|270px|center]] An ti-kêr |- bgcolor="#bbd068" ! colspan="2" style="text-align:center;"|Melestradurezh |- |'''[[Riez]]'''||{{Frañs}} |- |'''[[Rannvro]]'''||{{FR-NPDC}} |- |'''Bro hengounel'''||{{Flandrez}} |- |'''[[Departamant]]'''||[[Norzh (departamant)|Norzh)]] |- |'''[[Arondisamant]]'''||[[Arondisamant Dukark|Dukark]] |- |'''[[Kanton]]'''||[[Kanton Wormhout|Wormhout]] |- |'''[[Etrekumuniezh]]'''||Cœur de Flandre |- |'''[[Kod INSEE]]'''||59669 |- |'''[[Kod post]]'''||59670 |- |'''[[Maer]]'''||Christian Bellynck<br>([[2026]]-[[2032]]) |- bgcolor="#bbd068" ! colspan="2" style="text-align:center;"|Douaroniezh |- !colspan="2" style="text-align:center;"| [https://www.google.com/maps/place/59670+Zuytpeene/@50.7903029,2.3485265,12z/data=!4m6!3m5!1s0x47dcfac4b8cdb977:0x40af13e81645010!8m2!3d50.7937!4d2.424257!16s%2Fm%2F03mgy8n?hl=fr&entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDkwNi4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D 50° 47' 25.09" N – 02° 20' 54.695" R] ---- |- |'''Gorread'''||11,08 km² |- |'''Uhelderioù'''<br>• kreiz<br>• izelañ<br>• uhelañ||<br>40 m<br>18 m<br>62 m |- |'''Poblañs'''<br><small>hep kontoù doubl</small><br>||557 (2023) [[File:Increase.svg|10px]] |- |'''Stankter'''||50 den/km² |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- |'''Internet''' || [https://zuytpeene.fr/ zuytpeene.fr] |} '''Zuidpene''' en [[izelvroeg]], ''Zuytpeene'' an anv gallek ofisiel, zo ur [[kumun c'hall|gumun]] e [[Flandrez Frañs]] ([[departamant gall|departamant]] [[Norzh (departamant)|Norzh]]), er [[Westhoek]], war lez ar stêr [[Pene]]. == Douaroniezh == ;Kumunioù amezek {{Lec'hiadur kêr|kêr=''Zuidpene''|gwalarn=[[Ochtezele]]|norzh=[[Wemaers-Cappel]]|biz=[[Kassel (Norzh)|Kassel]]|kornôg=[[Noordpeene]]|reter=|gevred=[[Bavinchove]]|su=|mervent=[[Clairmarais]] ([[Pas-de-Calais|62]])|enklozadur=}} == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery mode="packed" heights="220px"> Zuydpeene (Nord, Fr) église, façade sud.JPG|Iliz katolik ''Saint-Vaast'' Zuydpeene (Nord, Fr) monument aux morts.JPG|Monumant ar re varv </gallery> == Melestradurezh == {{DilennadDeroù|Titl=Roll maered ar gumun}} {{Dilennad|Deroù=1802<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://nordnum.univ-lille.fr/ark:/72505/a011570783526ve8Myi/from/a011518180376a8GuzC |title=Annuaire statistique du département du Nord pour l'an XI de la République 1802-1803, p. 273|accessdate=10/09/2026}}</ref>|Penn=1807<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://lillonum.univ-lille.fr/s/lillonum/ark:/72505/a011445962119tqd0b7#?c=&m=&s=&cv=186&xywh=-51%2C116%2C1779%2C1033 |title=Annuaire statistique du département du Nord. Année 1807, pp. 156-157|accessdate=10/09/2026}}</ref>|Anv=Jacques Derycke|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=Kent 1861|Penn=18/04/1880|Anv=Fidèle Franchois<ref>Mervet e-kerzh e leuriadur.</ref>|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1883|Penn=1914|Anv=Charles Augustin Joseph Hemart du Neufpré|Strollad=|Karg=Kastellour}} {{Dilennad|Deroù=1922|Penn=1929|Anv=Pamphile Pierens|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1929|Penn=1939|Anv=J. Caron|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1951|Penn=1971|Anv=P. Charley|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1971|Penn=1978|Anv=Jean Bolle|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=2001|Penn=2014|Anv=Jean Bolle|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=2014|Penn=(2032)|Anv=Christian Bellynck|Strollad=Distrollad|Karg=}} {{DilennadFedoù}} {{DilennadPenn}} == Emdroadur ar boblañs 1793-2023 == <div style="text-align:center;"> <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7) ImageSize = width:900 height:350 PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50 DateFormat = x.y Period =from:0 till:1000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:00 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1793 text:93 bar:1800 text:1800 bar:1806 text:06 bar:1821 text:21 bar:1831 text:31 bar:1836 text:36 bar:1841 text:41 bar:1846 text:46 bar:1851 text:51 bar:1856 text:56 bar:1861 text:61 bar:1866 text:66 bar:1872 text:72 bar:1876 text:76 bar:1881 text:81 bar:1886 text:86 bar:1891 text:91 bar:1896 text:96 bar:1901 text:1901 bar:1906 text:06 bar:1911 text:11 bar:1921 text:21 bar:1926 text:26 bar:1931 text:31 bar:1936 text:36 bar:1946 text:46 bar:1954 text:54 bar:1962 text:62 bar:1968 text:68 bar:1975 text:75 bar:1982 text:82 bar:1990 text:90 bar:1999 text:99 bar:2006 text:2005 bar:2007 text:06 bar:2012 text:10 bar:2017 text:15 bar:2022 text:20 bar:2023 text:23 PlotData= color:barra width:10 align:left bar:1793 from:0 till: 813 bar:1800 from:0 till: 835 bar:1806 from:0 till: 897 bar:1821 from:0 till: 913 bar:1831 from:0 till: 918 bar:1836 from:0 till: 941 bar:1841 from:0 till: 932 bar:1846 from:0 till: 871 bar:1851 from:0 till: 867 bar:1856 from:0 till: 802 bar:1861 from:0 till: 803 bar:1866 from:0 till: 775 bar:1872 from:0 till: 784 bar:1876 from:0 till: 809 bar:1881 from:0 till: 822 bar:1886 from:0 till: 840 bar:1891 from:0 till: 814 bar:1896 from:0 till: 763 bar:1901 from:0 till: 744 bar:1906 from:0 till: 741 bar:1911 from:0 till: 754 bar:1921 from:0 till: 672 bar:1926 from:0 till: 664 bar:1931 from:0 till: 607 bar:1936 from:0 till: 596 bar:1946 from:0 till: 619 bar:1954 from:0 till: 501 bar:1962 from:0 till: 463 bar:1968 from:0 till: 477 bar:1975 from:0 till: 453 bar:1982 from:0 till: 438 bar:1990 from:0 till: 432 bar:1999 from:0 till: 439 bar:2006 from:0 till: 549 bar:2007 from:0 till: 560 bar:2012 from:0 till: 532 bar:2017 from:0 till: 524 bar:2022 from:0 till: 542 bar:2023 from:0 till: 557 TextData= fontsize:S pos:(50,10) text: </timeline> • Andonioù : Cassini hag [[EBSSA]] </div> == Notennoù ha daveoù == {{Commonscat|Zuytpeene}} {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù Flandrez]] [[Rummad:Kumunioù an Norzh (departamant)|Zuidpene]] f05ddbaa7jtmk3yrytsp4t19ghmrpbi 0 50072 2199626 2146734 2026-09-10T17:33:54Z Ar choler 52661 2199626 wikitext text/x-wiki {{Disheñvelout}} '''Isabeau''' zo un [[anv-bihan]] [[gallek]], kar da [[Isabelle]], a roer koulz da verc'hed ha da baotred. ==Tud== *[[Isabeau de Bavière]] ([[1371]]-[[1435]]), [[pried]] ar roue gall [[Charlez V]]. *[[Isabeau Vincent]], ur [[Protestantiezh|brotestantez]] e dibenn ar {{XVIIvet kantved}}. *[[Isabeau de Sancerre]] († ~[[1319]]) *[[Isabeau de Sancerre]] († ~ [[1320]]) *[[Isabeau de Sancerre]] (~[[1342]]-[[1373]]) *[[Isabeau de Bretagne]] ([[1478]]-[[1490]]), c'hoar yaouañ [[Anna Breizh]] *[[Isabeau de Béarn-Bonasse]] (~[[1628]]-[[1652]] *[[Isabeau de R.]] (*[[1961]]), fentigellourez c'hall *[[Isabeau Proulx-Lemire]], [[aktour]] ha kaner [[kebeg]]at [[Rummad:anvioù-bihan gallek]] jiz2ifkoznlcxsdpr9x1h5iptz92yg0 0 84829 2199627 1825522 2026-09-10T19:18:24Z Dishual 612 2199627 wikitext text/x-wiki '''Port Asgaig''' (''Port Askaig'' e [[saozneg]]) zo ur porzhig en Enez [[Ìle]] en [[Inizi Gall]] e [[Bro-Skos]]. [[Rummad:Ìle]] [[Rummad:Kêrioù Bro-Skos]] 6mtlmvy3a8olwcuqg22pw4h6ny3vpq9 2199628 2199627 2026-09-10T19:22:47Z Dishual 612 2199628 wikitext text/x-wiki '''Port Asgaig''' (''Port Askaig'' e [[saozneg]]) zo ur porzhig e reter Enezenn [[Ìle]] en [[Inizi Gall]] e [[Bro-Skos]]. ==Ekonomiezh== E Port Asgaig e vez kavet ul [[leti]], ur porzh-servij hag ur styal nepell diouzh ar porzh met nebeut tiez a zo. E 2014, e oa ebt lakaet al lec'h evel unan eus ar re gwellañ evit bevañe Bro-Skos.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/business-28918709|title=UK's 'most desirable' postcodes revealed|work=BBC News |date=24 August 2014 |publisher=[[BBC News Online]]|access-date=25 August 2014}}</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ìle]] [[Rummad:Kêrioù Bro-Skos]] 0ldqdsidz09mhc4yz73k3pxio35dc5y 2199629 2199628 2026-09-10T19:22:57Z Dishual 612 2199629 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Port Asgaig''' (''Port Askaig'' e [[saozneg]]) zo ur porzhig e reter Enezenn [[Ìle]] en [[Inizi Gall]] e [[Bro-Skos]]. ==Ekonomiezh== E Port Asgaig e vez kavet ul [[leti]], ur porzh-servij hag ur styal nepell diouzh ar porzh met nebeut tiez a zo. E 2014, e oa ebt lakaet al lec'h evel unan eus ar re gwellañ evit bevañe Bro-Skos.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/business-28918709|title=UK's 'most desirable' postcodes revealed|work=BBC News |date=24 August 2014 |publisher=[[BBC News Online]]|access-date=25 August 2014}}</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ìle]] [[Rummad:Kêrioù Bro-Skos]] a8gypk7krbbjbev21h6d8wqryqyk1ba 0 115232 2199716 2138880 2026-09-11T09:04:40Z Kestenn 14086 2199716 wikitext text/x-wiki {{Disheñvelout anvioù-tud}} '''Diktys''' (''Diktys/Δίκτυς'' e henc'hresianeg, latinekaet e ''Dictys'') zo anv meur a zen e mojennoù Hellaz kozh. *'''[[Dictys Cretensis]]''', anv latin un istorour mojennel. * '''[[Diktys (mab Magnes)]]''', roue [[Serifos]] * '''Dictys''', ur martolod a glaskas fret gant [[Dionysos]] hag a voe troet e delfin gant an doue<ref>[[Caius Julius Hyginus|Hyginus]]. ''Fabulae'', [http://www.theoi.com/Text/HyginusFabulae3.html#134 134].</ref>. * '''[[Diktys (den-marc'h)]]''', un [[den-marc'h]] hag a oa en eured [[Peirithoos]] hag en em gannas ouzh al [[Lapited]]. * '''[[Diktys (mab Poseidon)]]''', mab da [[Poseidon]] hag [[Agamede]], merc'h da [[Aogeias]]<ref>[[Caius Julius Hyginus|Hyginus]]. ''Fabulae'', [http://www.theoi.com/Text/HyginusFabulae4.html 157].</ref>. * '''[[Diktys (Euripides)|''Diktys'' (Euripides)]]''', ur pezh-c'hoari gant [[Euripides]] ha ne chom nemet tammoù anezhañ. == Notennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Tudennoù gwengelouriezh Hellaz]] kzd0w9ok2d1o1xmu0a5dk0ahhjro2nz 0 129986 2199647 2188364 2026-09-10T21:19:08Z Kestenn 14086 /* Fuzuilh-chase */ 2199647 wikitext text/x-wiki [[Restr:Franchi Fast Pro.jpg|thumb|Ur fuzuilh chaseal tri zenn damaotomatek Franchi Fast Pro, kalibr 12/76.|260x260px]]Ur '''fuzuilh''' zo un [[arm-skoaz]], da lavaret eo un [[arm-tan]] hir evit tennañ a-bell hag a rank sañset bezañ implijet gant e zaouarn pe pozet war ur pezh ([[Geriaoueg an armoù-tan#Daoubez|daoubez]], trebez, [[Geriaoueg an armoù-tan#Sac'h-tennañ|sac'h]]) pa denner. E geriaoueg an [[Lu|arme]] ez eo ur fuzuilh un arm-tan dezhañ ur c'hanol rizennet. Pa raer anv eus armoù implijet er-maez eus an arme (evit [[chaseal]] dreist-holl) ez eo ur fuzuilh un arm dezhañ unan pe meur a ganol flour<ref>{{Fr}} Olivier ACHARD, ''L'Univers des fusils'', Solar 2002, p. 15</ref>. Lies eo ar fuzuilhoù. Ar '''fuzuilhoù-arsailh''' a zo implijet dreist-holl gant an armeoù. Ar '''fuzuilhoù-resisted''' a vez implijet gant an armeoù ha strolladoù surentez ar Stadoù evel ar [[polis]]. An holl fuzuilhoù modern a ra gant munisionoù enne [[poultr divoged]], met ar fuzuilhoù ijinet betek dibenn an XIX{{Vet}} kantved a rae gant [[poultr du]]. Implijet e vezont c'hoazh gant dastumerien hag e kenstrivadegoù tennañ gant armoù kozh. Pa raer anv eus un arm-tan hir rizennet e ganol(ioù) hag implijet evit chaseal pe e bed ar [[sportoù tennañ]] e implijer kentoc'h ar ger [[karabinenn]]. Met e geriaoueg an arme e implijer a-wechoù ar ger karabinenn evit armoù rizennet o c'hanol berroc'h o ment hag o hed-tenn ([[Karabiner 98k]], [[M1 (karabinenn)|M1 Carbine]]). == Fuzuilh-arsailh == {{Pennad pennañ|Fuzuilh-arsailh}} <gallery mode="nolines" align="center" widths="200" heights="200"> Restr:AK-47 assault rifle.jpg|Un AK-47, a zo e-touez ar fuzuilhoù-arsailh implijetañ er bed ablamour d'he soluter ha d'he friz izel.<ref>{{Fr}} [https://www.slate.fr/story/49857/kalachnikov] ''Comment la kalachnikov a changé le monde'', troet gant Jean-Clément NAU, Slate, 11 a viz C'hwevrer 2012</ref> Restr:Sturmgewehr 44.jpg|Ar Sturmgewehr 44, unan eus ar fuzuilhoù-arsailh kentañ ijinet e fin an [[Eil Brezel-bed]]. </gallery> Ur '''fuzuilh-arsailh''', pe '''fuzuilh-argad''', a zo graet evit tennañ betek 300 metrad gant ar mod damaotomatek, pe betek 30 metrad er mod aotomatek. Hendad ar fuzuilhoù-arsailh en istor a voe an [[Avtomat Fedorova]], krouet e [[Impalaeriezh Rusia]] e 1916. E fin an [[Eil Brezel-bed]] e voe ijinet en Alamagn ar [[Sturmgewehr 44]], a zo gwelet evel ar fuzuilh-arsailh vodern kentañ. Hiziv e implij ar braz eus an armoù-mañ ar c'halibr standart [[5,56 × 45 mm NATO]]. E-touez ar munisionoù all implijet ar muiañ e kaver ar [[7,62 × 51 mm NATO]] pe ar [[7,62 × 39 mm M43]] soviedel. === Skouerioù fuzuilhoù-arsailh === * [[Sturmgewehr 44]] ({{Trede Reich}}, 1942) * [[AK-47]] ({{URSS}}, 1947) * [[M16 (fuzuilh)|M16]] ({{SUA}}, 1958) * [[FAMAS]] ({{Frañs}}, 1973) * [[SIG SG 550|SIG 550]] ({{Suis}}, 1990) * [[HK 416|HK416]] ({{Alamagn}}, 2005) == Fuzuilh-emgann == {{Pennad pennañ|Fuzuilh-emgann}} Ur '''fuzuilh-emgann''' (''battle rifle'' e saozneg) a vez graet eus ur fuzuilh damaotomatek implijet gant ur soudard e-unan ha kambret evit munisionoù leun o galloud. Klotañ a ra gant armoù savet etre ar bloavezhioù 1940 ha 1970<ref>'''{{En}}''' ORTIZ Miguel, ''[https://www.wearethemighty.com/tactical/the-rise-fall-and-resurgence-of-the-battle-rifle/ The rise, fall and resurgence of the battle rifle]'', war We are the mighty, 10/07/2023 (lennet d'an 28/08/2024)</ref>. En Istor an armoù-brezel e ra al liamm etre ar fuzuilhoù-morailh implijet adalek trede kard an XIX{{Vet}} kantved hag ar fuzuilhoù-arsailh e servij abaoe trede kard an XX{{Vet}} kantved er braz eus armeoù ar bed. [[Restr:Springfield Armory M1 Garand Rifle-NMAH-AHB2015q026946.jpg|thumb|upright 1.2|Ur fuzuilh-emgann M1 Garand]] === Skouerioù fuzuilhoù-emgann === * [[M1 Garand]] ({{Stadoù-Unanet Amerika}}, 1933) * [[AVS-36]] ({{URSS}}, 1936) * [[SVT-40]] ({{URSS}}, 1938) * [[Gewehr 43]] ({{Trede Reich}}, 1943) * [[MAS 49]] ({{Frañs}}, 1949) * [[FN FAL]] ({{Belgia}}, 1953) * [[M14 (fuzuilh)|M14]] ({{Stadoù-Unanet Amerika}}, 1954) * [[HK G3|Heckler & Koch G3]] ({{Alamagn}}, 1955) * [[AR-10]] ({{SUA}}, 1956) == Fuzuilh-resisted == {{Pennad pennañ|Fuzuilh-resisted}}[[Restr:M40.png|thumb|Ur fuzuilh-resisted M40 amerikan gant he lunedenn hag he daoubez.]]Ur '''fuzuilh-resisted''' a vez implijet gant an armeoù da lazhañ enebourien pe distruj dafar en tu all da 300 metrad. Bremañ e vez atav pourveziet gant ul [[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]] da welet pell. E miz Mae 2017 ez eus bet lazhet un den war-hed 3 540 metr gant ur soudard kanadian en [[Irak]]<ref>{{Fr}} [https://www.20minutes.fr/monde/daesh/2092735-20170623-irak-sniper-canadien-abat-djihadiste-daesh-distance-3500-metres] ''Irak: Un sniper canadien abat un djihadiste de Daesh à une distance de 3.500 mètres'', 20 minutes avec agences, 23 a viz Gouere 2017</ref>. E-touez ar c'halibroù bras implijet ar muiañ hiziv e kaver an [[12,7 × 99 mm NATO|.50 BMG]], an [[.338 Lapua Magnum]], ar [[6,5 mm Creedmoor|6,5 Creedmoor]] hag ar re [[.375 CheyTac|.375]] ha [[.408 CheyTac]]. En XX{{Vet}} kantved ez eus bet implijet kenañ kalibroù evel an [[.30-06 Springfield]] gant arme Stadoù-Unanet Amerika. Ar c'halibr [[7.62×51mm NATO|.308 Winchester]] a vez implijet c'hoazh e fuzuilhoù-resisted kalz strolladoù polis er bed. A-wechoù e vez graet gant ur c'halibr bihanoc'h evel an [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 NATO]] implijet e fuzuilhoù [[SIG-Sauer 550]] ar [[GIGN]] e Frañs<ref>{{Fr}} [https://web.archive.org/web/20141019180834/http://www.gign.org/groupe-intervention/?page_id=1408] Pajenn ''GIGN.org''.</ref>. === Skouerioù fuzuilhoù-resisted === * [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] ({{URSS}}, 1963) * M40 ({{SUA}}, 1966), diazezet war ar garabinenn [[Remington 700]] * [[FR-F1]] ({{Frañs}}, 1966) * [[FN SCAR|FN SCAR-H PR]] ({{Belgia}}, 2004) * [[Barrett M82]] ({{SUA}}, 1980) * [[Remington 700|M24]] ({{SUA}}, 1988) * [[McMillan Tac-50|McMillan TAC-50]] LRSW ({{SUA}}, fin ar bloavezhioù 1980) * Accuracy International AWM ({{Rouantelezh Unanet}}, 1996) == Fuzuilh-chase == {{Pennad pennañ|Fuzuilh-chase}} <gallery mode="nolines" align="center" widths="200" heights="200"> Restr:Break-action shotgun close-up 01.jpg|Ur sell a-dostoc'h ouzh ur fuzuilh-chase digoret, dezhi daou ganol flour kichen-ha-kichen da wintañ, kalibr 18 Restr:Fusil BROWNING B25.JPG|Ur fuzuilh-chase daou denn [[Browning B25]] kalibr 12. He daou ganol a vez gwintet da gargañ anezhi </gallery> Ur '''fuzuilh-chase''' he deus alies daou ganol flour, a-wechoù unan (fuzuilhoù damaotomatek modern pe fuzuilhoù kozh un-tenn) pe dri. Pa vez daou ganol e c'hallont bezañ savet kichen-ha-kichen pe dreistlakaet an eil war egile. Implijet e vez da dennañ war loened tost a-walc'h (dindan 50 metrad). Gellet a ra bezañ karget gant [[Kartouchenn-chase|kartouchennoù-chase]] a ratozh, enne plom evit ar jiboez bihan pe ur boled (''[[slug]]'') evit al loened brasoc'h ([[Hoc'h-gouez|moc'h-gouez]], [[Karv|kirvi]]...). E-touez ar c'halibroù implijet ar muiañ e kaver ar c'halibroù [[Kalibr 12|12]] hag [[Kalibr 20|20]]. Ar [[Kalibr 16|c'halibr 16]] a oa an hini implijetañ e Frañs a-raok ar bloavezhioù 1970. Ar [[Kalibr .410|c'halibr .410]] (pe 36 magnum) a gaver e fuzuilhoù bihan da lazhañ loened bihan a-dost. En [[Europa (kevandir)|Europa]] eo kambret peurliesañ ar fuzuilhoù chase evit kartouchennoù 65 mm, 70 mm pe 76 mm (''magnum'') hirder o c'hartouchenn. Ne vezent ket implijet e bed an arme bete-vremañ, met diskouezet o deus ar fuzuilhoù-chase bezañ efedus a-enep d'an dronoù enepdafar pe enep-tud a vez implijet stankoc'h-stankañ, e [[Brezel etre Ukraina ha Rusia|brezel Ukraina]] da skouer<ref>{{Fr}} LAGNEAU Laurent, ''[https://www.opex360.com/2024/06/30/faut-il-doter-les-fantassins-de-fusils-de-chasse-pour-abattre-les-drones-fpv/ Faut-il doter les fantassins de fusils de chasse pour abattre les drones FPV ?]'', war Opex360, 30/06/2024</ref>. [[Restr:Combination gun examples.svg|thumb|upright 1.2|Kenaozadoù a c'haller gwelet eus kanolioù rizennet (bihanoc'h o zreuzkiz) ha kanolioù flour war armoù ''zwilling'', ''drilling'' ha ''vierling'' (eus an nec'h d'an traoñ)]] === ''Zwilling'', ''drilling'' ha ''vierling'' === War fuzuilhoù zo e kaver ur c'hanol rizennet asambles gant ur c'hanol flour. '''''Zwilling''''' a vez graet eus ar meskaj-se ; '''''drilling''''' a vez graet eus fuzuilhoù dezhe daou ganol flour hag unan rizennet, pe ar c'hontrol ; ha '''''vierling''''' eus ur fuzuilh dezhi daou ganol flour ha daou ganol rizennet. Armoù a seurt-se a zo savet evit ar chaseourien a fell dezhe bezañ gouest da implijout ur c'anol pe egile diouzh al loened a welint o chaseal. Ral eo ar fuzuilhoù-mañ e bed abalamour int ker ha luziet da broduiñ. Dont a ra o anv eus an [[alamaneg]] ''zwei, drei, vier'' (''daou, tri, pevar)''. === Skouerioù fuzuilhoù-chase === * Colt Model 1878 ({{SUA}}, 1878) * [[Browning Auto-5]] ({{Belgia}}, 1905) * [[Manufrance Robust]] ({{Frañs}}, 1913) * [[Browning B25]] ({{Belgia}}, 1925) * [[Verney-Carron Sagittaire]] ({{Frañs}}, 1966) * [[Baikal IZh-27]] ({{URSS}}, 1973) * [[Ruger Red Label]] ({{SUA}}, 1977) == Fuzuilh-pomp == {{Pennad pennañ|Fuzuilh-pomp}} Ur '''fuzuilh-pomp''' zo dezhi ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] korzennek dindan he c'hanol (peurliesañ), gouest da dennañ kartouchennoù-chase, hag a vez adarmet a-drugarez da fiñvadenn un elfenn eus fust an arm. [[Restr:M590A1.png|thumb|Ur '''fuzuilh-pomp''' [[Mossberg 590|Mossberg 590A1]].]] === Skouerioù fuzuilhoù-pomp === * [[Winchester Model 1897]] ({{Stadoù-Unanet Amerika}}, 1897) * [[Ithaca 37]] ({{Stadoù-Unanet Amerika}}, 1933) * [[Remington 870]] ({{Stadoù-Unanet Amerika}}, 1950) * [[Mossberg 500]] ({{Stadoù-Unanet Amerika}}, 1961) * [[Winchester Model 1200|Winchester 1200]] ({{Stadoù-Unanet Amerika}}, 1964) * [[Mossberg Maverick 88]] ({{Stadoù-Unanet Amerika}}, 1988) * [[Benelli Nova]] ({{Italia}}, 2001) == Gwelet ivez == * [[Geriaoueg an armoù-tan]]{{Wikeriadur}} == Levrlennadur == * {{En}} Joseph E. Smith, ''The book of pistols and revolvers'', Castle Books, 816 p., 1946 (embannadur kentañ) * {{fr}} HARTINK A. E., ''L'encyclopédie des fusils et carabines,'' Maxi-Livres, 2002, ISBN 2-7434-5698-1, 312 p. * {{Fr}} HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2035979650, 320 p. * {{br}} Rann an Ordrenañs, USA, ''Deskrivadur ar bistolenn M1911'', [[Ar Granenn]], 2022 * {{fr}} Chris McNAB, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, ISBN 979-1029509872, 304 p. * {{Fr}} LAMOTHE Arnaud, ''Guide pratique des armes à feu'', 2025, ISBN 979-10-415-6214-5, 346 p. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Sportoù tennañ]] [[Rummad:Seurtoù armoù-tan]] [[Rummad:Armoù-tan]] [[Rummad:Chase]] [[Rummad:Hoplologiezh]] [[Rummad:Dafar milourel]] lrn8baywqn9a6ooviuk8gcnr8cj7mq6 0 132378 2199661 2181266 2026-09-11T04:56:27Z Dishual 612 Dishual en deus kaset ar bajenn [[Library of Congress]] da [[Levraoueg ar C'hendalc'h]] 2181266 wikitext text/x-wiki [[Restr:Library of Congress (1).jpg|thumb|450px|Ur sell war al Library of Congress.]] '''Library of Congress''' ("LOC"), ''Levraoueg ar C'hendalc'h'' e brezhoneg<ref>[[Bernez an Nail]], ''Un dro e Levraoueg ar C'hendalc'h (Washington,USA)'', [[Al Liamm]] niv. 199, Meurzh-Ebrel [[1980]], p. 108.</ref> a vez graet eus al levraoueg enklask implijet en un doare ofisiel gant an [[Kongres ar Stadoù-Unanet|United States Congress]] ha dre-se eo deuet da vezañ levraoueg vroadel [[SUA]].<br> Bez' ez eo an aozadur kevredadel sevenadurel koshañ e Stadoù-Unanet Amerika. Al levraoueg a gaver ledet war tri skraber-oabl war [[Capitol Hill|torgenn ar C'hapitol]] e [[Washington, D.C.]].<br> Liammet eo ivez ouzh ar [[National Audio-Visual Conservation Center|Packard Campus]] e [[Culpeper, Virginia]] ; eno emañ Kreizenn vroadel mirout ar c'hleweled. <gallery mode="packed" heights="220px"> Restr:Seal of the United States Library of Congress.svg|Siell al Library of Congress Restr:US-LibraryOfCongress-BookLogo.svg|Logo al Library of Congress Restr:Flag of the United States Library of Congress 2.svg|Banniel an United States Library of Congress </gallery> ==Notennoù== {{Daveoù}} {{Commons}} [[Rummad:Washington]] [[Rummad:Levraouegoù]] 8tk6tamyjjk4r236xa3vi34a905j9lz 1 132543 2199663 1749252 2026-09-11T04:56:27Z Dishual 612 Dishual en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Library of Congress]] da [[Kaozeal:Levraoueg ar C'hendalc'h]] 1749252 wikitext text/x-wiki ''Levraoueg ar C'hendalc'h'' a lenner en ur pennad gant [[Bernez an Nail]], embannet e niv. 199 ar gelaouenn [[Al Liamm]] (1980). --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 23 Mae 2017 da 16:54 (UTC) Demat, petra lakaat neuze? Levraoueg kendalc'h Stadoù-Unanet Amerika? A galon --[[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 23 Mae 2017 da 18:11 (UTC) :A-du gant Llydawr. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 24 Mae 2017 da 00:18 (UTC) r5zei0ag1jef9870u5afm0b8i0vq86g 0 132812 2199698 2174260 2026-09-11T08:52:07Z Kestenn 14086 2199698 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|M2 Browning|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:M2 Browning, Musée de l'Armée.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur vindrailherez '''M2 Browning''' war he zrebez |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{SUA}} |- ! scope="row" |Doare |[[Mindrailherez]] |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |[[12,7 × 99 mm NATO]] (.50 BMG) |- ! scope="row" |Produerien |''Hiziv an deiz :''<br>[[FN Herstal]]<br>[[General Dynamics]]<br>''Bet :''<br>[[Colt's Manufacturing Company]]<br>[[Savage Arms]]<br>[[Springfield Armory]]<br>[[General Motors]]<br>[[Rock Island Arsenal]] ha reoù all |- ! scope="row" |Mare produiñ |Abaoe 1921 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>(stumm kentañ) |- ! scope="row" |Mas hollek gant an trebez (hep kartouchenn) |45,36 kg |- ! scope="row" |Hirder |1.653 mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |1.143 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Hed-tenn pleustrek |1.800 m |- ! scope="row" |Lusk-tennañ |500 tenn/mn |- ! scope="row" |Tizh mont e-maez ar boledoù |898 m/s |- ! scope="row" |Endalc'h |Bandennoù kartouchennoù |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |A |- |} An '''M2 Browning''' pe '''Browning .50 Caliber Machine Gun''' zo ur [[Mindrailherez|vindrailherez]] ponner savet e 1918 gant [[John Browning]]. Tres ar vindrailherez-se a zo bet awenet gant reoù an arm savet gant ar memes ijinour un nebeud bloavezhioù a-raok, ar [[Browning M1919]], a rae gant kartouchennoù [[.30-06 Springfield]]. Savet e oa bet diwar goulennoù resis gant an [[US Army]]. An M2 a implij kartouchennoù [[12,7 × 99 mm NATO|.50 BMG]], kalz galloudusoc'h ha kalz tevoc'h, a oa bet savet er memes mare evit ar vindrailherez, ar pezh en devoa roet e anv d'an arm (''BMG'' evit ''Browning Machine Gun''). Ar stumm kentañ anezhi a oa anvet M1921. Yenaet e veze dre zour, met dre ma oa re bonner ar sistem-se e voe savet warni ur sistem-yenaat dre aer<ref>{{Fr}} Mc NAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p.249</ref>. == Implij == Implijet e voe da vat gant arme ar Stadoù-Unanet adalek ar bloavezhioù 1930 evel arm a-enep ar c'hirri-nij da gentañ. Montet e voe tamm-ha-tamm war karrbedoù a bep seurt e-pad an [[Eil Brezel-bed]] evel an tankoù [[M4 Sherman]], [[M24 Chaffee]], [[M26 Pershing]]<ref>{{Fr}} FOSS Christopher F., ''Chars de la 2nde Guerre Mondiale'', PML, 1994, 159 p.</ref> pe ar bombezerezioù [[Boeing B-29 Superfortress|B-29 Superfortress]]<ref>{{Fr}} ''[https://aviationsmilitaires.net/v3/kb/aircraft/show/2407/boeing-b-29-superfortress Boeing B-29 Superfortress]'' war AviationsMilitaires.net (lennet d'an 23/06/2024)</ref>. Implijet e vez gant armeoù all er bed hiziv an deiz c'hoazh, evel en [[Arme Frañs|arme c'hall]] da skouer, war garrbedoù VAB, VBL pe an [[Leclerc (tank)|tank Leclerc]]<ref>{{Fr}} ''[https://www.defense.gouv.fr/terre/nos-materiels/nos-equipements-terre/nos-armes/mitrailleuse-lourde-browning-calibre-50-m2-hb Mitrailleuse lourde Browning calibre 50 M2 HB]'' war lec'hienn ''Ministère des Armées'' (lennet d'an 23/06/2024)</ref>. === Anvioù all === En US Army e vez roet anvioù disheñvel d'an M2 hervez an unvezioù a implij anezhi. Graet e vez a-wechoù ''Ma Deuce'' anezhi. An anv ofisiel evit an droadegiezh stadunanat eo '''Browning Machine Gun, Cal. .50, M2, HB, Flexible'''. == Skeudennoù == <gallery mode="packed" heights="100px"> Restr:20151027-PRTN-2590P-031 (22519360766).jpg Restr:2015 Kaneohe Bay Air Show 151016-M-ZQ619-044.jpg Restr:A close up of 0.50 Caliber (12.7 mm) Browning Ball M33 Ammunition loaded onto a Browning M2 HB 0.50 caliber heavy machine.JPEG Restr:Operation Atlantic Resolve Live-Fire Exercise.ogv Restr:Alpini on patrol in Afghanistan with Puma 6x6.jpg </gallery> == Daveennoù == {{Daveoù}} {{WW2SUATroad}} {{BREFRATroad}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Mindrailherezioù]] [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Dafar an USMC]] [[Rummad:Armoù SUA an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Armoù brezel Ukraina]] 9k8bvkcyl47yjhfx35833rkzm7d4sje 2199699 2199698 2026-09-11T08:52:27Z Kestenn 14086 2199699 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|M2 Browning|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:M2 Browning, Musée de l'Armée.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur vindrailherez '''M2 Browning''' war he zrebez |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{SUA}} |- ! scope="row" |Doare |[[Mindrailherez]] |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |[[12,7 × 99 mm NATO]] (.50 BMG) |- ! scope="row" |Produerien |''Hiziv an deiz :''<br>[[FN Herstal]]<br>[[General Dynamics]]<br>''Bet :''<br>[[Colt's Manufacturing Company]]<br>[[Savage Arms]]<br>[[Springfield Armory]]<br>[[General Motors]]<br>[[Rock Island Arsenal]] ha reoù all |- ! scope="row" |Mare produiñ |Abaoe 1921 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>(stumm kentañ) |- ! scope="row" |Mas hollek gant an trebez (hep kartouchenn) |45,36 kg |- ! scope="row" |Hirder |1.653 mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |1.143 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Hed-tenn pleustrek |1.800 m |- ! scope="row" |Lusk-tennañ |500 tenn/mn |- ! scope="row" |Tizh mont e-maez ar boledoù |898 m/s |- ! scope="row" |Endalc'h |Bandennoù kartouchennoù |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |A |- |} An '''M2 Browning''' pe '''Browning .50 Caliber Machine Gun''' zo ur [[Mindrailherez|vindrailherez]] ponner savet e 1918 gant [[John Browning]]. Tres ar vindrailherez-se a zo bet awenet gant reoù an arm savet gant ar memes ijinour un nebeud bloavezhioù a-raok, ar [[Browning M1919]], a rae gant kartouchennoù [[.30-06 Springfield]]. Savet e oa bet diwar goulennoù resis gant an [[US Army]]. An M2 a implij kartouchennoù [[12,7 × 99 mm NATO|.50 BMG]], kalz galloudusoc'h ha kalz tevoc'h, a oa bet savet er memes mare evit ar vindrailherez, ar pezh en devoa roet e anv d'an arm (''BMG'' evit ''Browning Machine Gun''). Ar stumm kentañ anezhi a oa anvet M1921. Yenaet e veze dre zour, met dre ma oa re bonner ar sistem-se e voe savet warni ur sistem-yenaat dre aer<ref>{{Fr}} Mc NAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p.249</ref>. == Implij == Implijet e voe da vat gant arme ar Stadoù-Unanet adalek ar bloavezhioù 1930 evel arm a-enep ar c'hirri-nij da gentañ. Montet e voe tamm-ha-tamm war karrbedoù a bep seurt e-pad an [[Eil Brezel-bed]] evel an tankoù [[M4 Sherman]], [[M24 Chaffee]], [[M26 Pershing]]<ref>{{Fr}} FOSS Christopher F., ''Chars de la 2nde Guerre Mondiale'', PML, 1994, 159 p.</ref> pe ar bombezerezioù [[Boeing B-29 Superfortress|B-29 Superfortress]]<ref>{{Fr}} ''[https://aviationsmilitaires.net/v3/kb/aircraft/show/2407/boeing-b-29-superfortress Boeing B-29 Superfortress]'' war AviationsMilitaires.net (lennet d'an 23/06/2024)</ref>. Implijet e vez gant armeoù all er bed hiziv an deiz c'hoazh, evel en [[Arme Frañs|arme c'hall]] da skouer, war garrbedoù VAB, VBL pe an [[Leclerc (tank)|tank Leclerc]]<ref>{{Fr}} ''[https://www.defense.gouv.fr/terre/nos-materiels/nos-equipements-terre/nos-armes/mitrailleuse-lourde-browning-calibre-50-m2-hb Mitrailleuse lourde Browning calibre 50 M2 HB]'' war lec'hienn ''Ministère des Armées'' (lennet d'an 23/06/2024)</ref>. === Anvioù all === En US Army e vez roet anvioù disheñvel d'an M2 hervez an unvezioù a implij anezhi. Graet e vez a-wechoù ''Ma Deuce'' anezhi. An anv ofisiel evit an droadegiezh stadunanat eo '''Browning Machine Gun, Cal. .50, M2, HB, Flexible'''. == Skeudennoù == <gallery mode="packed" heights="100px"> Restr:20151027-PRTN-2590P-031 (22519360766).jpg Restr:2015 Kaneohe Bay Air Show 151016-M-ZQ619-044.jpg Restr:A close up of 0.50 Caliber (12.7 mm) Browning Ball M33 Ammunition loaded onto a Browning M2 HB 0.50 caliber heavy machine.JPEG Restr:Operation Atlantic Resolve Live-Fire Exercise.ogv Restr:Alpini on patrol in Afghanistan with Puma 6x6.jpg </gallery> == Daveennoù == {{Daveoù}} {{WW2SUATroad}} {{BREFRATroad}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Mindrailherezioù]] [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Dafar an USMC]] [[Rummad:Armoù SUA an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Armoù brezel Ukraina]] 15izrqmhh5osdm5k1qkk4pnuyv94aaj 0 141447 2199717 2081938 2026-09-11T09:04:57Z Kestenn 14086 2199717 wikitext text/x-wiki [[File:Franz Adam - The Stable Lad.jpg|thumb|upright=1.2|''The Stable Lad'' ("Ar paotr-kezeg")<br>[[Eoullivadur]] gant [[Franz Adam]] ([[1860]])]] Ar '''marchosi''' eo kraou ar c'hezeg, ma vezont diwallet, ha maget gant ar [[paotr-kezeg]]. == Istor == ==Pennad kar== *[[Aogeias|Marchosioù Aogeias]] [[Rummad:Kezeg]] icqsfxj55y3hyj4l26uqs41biyea5pa 0 152163 2199648 2173216 2026-09-10T21:20:10Z Kestenn 14086 2199648 wikitext text/x-wiki [[File:Cartridge cross section.svg|thumb|Ue gartouchenn vodern :<br>''1.'' '''boled''' (ar vannadell) ; <br>''2.'' '''[[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]]''' a zalc'h pep tra a-gevret ; <br>''3.'' '''kargad poulzañ''' : [[poultr divoged]] pe [[poultr du]] ;<br>''4.'' '''[[Geriaoueg an armoù-tan#Strad|strad]]''', a ro d'ar [[Geriaoueg an armoù-tan#Kraban|c'hrabanoù]] ul lec'h da begañ en douilhez da dennañ anezhi eus ar gambr ur wezh implijet ; <br>''5.'' '''[[Emors (munisionoù)|emors]]''', a laka ar garg da darzhañ pa vez skoet gant ar skoer.]] Ur '''gartouchenn''' zo ur seurt [[munision]] a dalvez da gargañ an [[arm-tan|armoù-tan]]. Mont a ra d'he ober : ur garg poulzañ gant [[Poultr-tarzh|poultr]], ur vannadell pe meur a hini (drajez, [[Boled|bolod]]), hag un [[Emors (munisionoù)|emors]] paket e traoñ ur gronn metal anvet [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]] graet a-ratozh da vont klok e-barzh kambr ur c'hanol arm-tan. An douilhez, war-bouez he foñs, a c'hall bezañ savet e metal pe e plastek ; gwechall e c'halle bezañ e paper. Pal ur gartouchenn zo dougen ha maneañ en un doare aes ha prim peadra da dennañ gant un arm-tan<ref>{{Cite book|author=Sparano, Vin T.|chapter=Cartridges|title=The Complete Outdoors Encyclopedia|publisher=Macmillan|year=2000|isbn=978-0-312-26722-3|page=37|chapter-url=https://books.google.com/books?id=iTX3BYBnOTcC&pg=PA37}}</ref>. Betek fin an XIX{{Vet}} kantved, ar [[Poultr-tarzh#Poultr du|poultr du]] e oa an danvez-tarzh a veze implijet ar muiañ met kemeret eo bet e lec'h hogos dalc'hmat abaoe gant kenaozadurioù [[Poultr-tarzh#Poultr divoged|poultr divoged]] a-vremañ. Ar c'hartouchennoù zo un niver a seurtoù hag a ventoù dezhe hag a vez fardet peurliesañ da labourat evit pep a seurt armoù-tan resis. O muzulioù zo anavezet en un doare etrebroadel gant aozadurioù evel ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]], ar pezh a ro tu da ober gante e armoù savet gant embregerezhioù pe tud disheñvel. Bezañ zo ivez seurtoù kartouchennoù ispisial a vez savet evit kavout un efed resis, hag a vez implijet e degouezhioù 'zo hepken, evel el [[Lazhti|lazhtioù]] loened da skouer. Peurliesañ e vez merkoù pe livioù ispisial war ar c'hartouchennoù da sikour anavezout anezhe ha da viret na vefe implijet ar c'hartouchennoù dre zegouezh pe en un doare fall. Gallout a reer rummata ar c'hartouchennoù hervez ar seurt emors a implijont. Hiziv an deiz emañ an emors e-kreiz ar strad pe war e zro. Gwezhall e oa seurtoù emorsoù all zo aet diwar implij hiziv. Kenderc'hel a ra ar broduerien hag an armeoù da glask sevel kartouchennoù hep gronn da zerc'hel an elfennoù a-gevret. Implijet e vez a-wezhioù meizad ar c'hartouchennoù er [[kanolierezh|c'hanolierezh]] evel en armoù bihan. E degouezhioù all e vez dispartiet ar vannadell diouzh ar garg poulzañ. [[File:Cartridge Sample 2.jpg|right|thumb|upright=2|Kartouchennoù fuzuilhoù disheñvel : ('''1''')[[.17 HM2]] ('''2''')[[.17 HMR]] ('''3''')[[.22 Long Rifle|.22LR]] ('''4''')[[.22 WMR|.22 Win Mag R/F.22 WMR]] ('''5''')[[.17/23 SMc]] ('''6''')[[5mm/35 SMc]] ('''7''')[[.22 Hornet]] ('''8''')[[.223 Remington]] ('''9''')[[.223 WSSM]] ('''10''') [[.243 Winchester|.243 Win]] ('''11''')[[P.O. Ackley#Wildcats and Ackley Improved Cartridges|.243 Win Improved (Ackley)]] ('''12''')[[.25-06 Remington]] ('''13''')[[.270 Winchester]] ('''14''')[[7,62 × 51 mm NATO|.308 Win]] ('''15''')[[.30-06 Springfield]] ('''16''')[[.45-70|.45-70 Government]] ('''17''')[[.50-90 Sharps]]]] [[File:Big caliber cartridge comparison withDATA.jpg|thumb|upright=2]] ==Istor== [[File:US paper to centerfire rounds.jpg|thumb|upright=1.35|Kartouchennoù [[Stadoù-Unanet Amerika|amerikan]] 1860–1875<br>('''1''') Kartouchenn baper .44 evit ar C'holt Army 1860, [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Brezel diabarzh]]<br> ('''2''') Kartouchenn revolver .44 ar C'holt Thuer-Conversion, 1868<br>('''3''') Kartouchenn [[.44 Henry]] plaen<br>('''4''') Kartouchenn .44 Henry begek<br>('''5''') Kartouchenn Arsanailh Frankford .45 Colt, tanadur Benét<br>('''6''') Kartouchenn Arsanailh Frankford .45 Colt-Schofield, tanadur Benét]] War-dro 1450 e weler ar c'hentañ "kargouzennoù" e diaraog ar c'hartouchennoù, anezhe muzuliadoù poultr prientet en a-raok e-barzh un tamm gwiad pe parch, hag an "abostoloù" a oa heñvel o roll met fardet e prenn, war-dro 1480. Ar c'hartouchennoù a grogas da vezañ implijet er {{XVvet kantved}}. Implijet e oant gant soudarded [[Kristian Iañ, dilenner Saks|Kristian I{{añ}}, dilenner Saks]] ha [[Kristian II, dilenner Saks|e vab]] e diwezh ar {{XVIvet kantved}}<ref name="greener" /><ref>{{cite book|title=The Art of Chivalry: European Arms and Armor from the Metropolitan Museum of Art|last1=Nickel|first1=Helmut|last2=Pyhrr|first2=Stuart W.|last3=Tarassuk|first3=Leonid|page=174|year=2013|isbn=978-0300199413}}</ref> met armerezh [[Dresden]] he deus prouennoù eus o implij ken abred ha 1591<ref>{{cite journal|title=The Rudolph J. Nunnemacher Collection of Projectile Arms |last1=Metschl|first1=John|journal=Bulletin of the Public Museum of the City of Milwaukee|volume=9|year=1928|page=60}}</ref><ref name="greener" />. Capo Bianco a skriv e 1597 e veze implijet kartouchennoù paper abaoe pell gant soudarded [[Rouantelezh Naplez]]. Er {{XVIIvet kantved}} e oant en implij e pep lec'h en Europa<ref name="greener">{{Citation |title=The Gun and Its Development |chapter=Ammunition and Accessories.–Cartridges |first=William Wellington |last=Greener |year=1907 |publisher=Cassell |url=https://books.google.com/books?id=3HMCAAAAYAAJ |pages=570, 589 |access-date=22 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150322023527/http://books.google.com/books?id=3HMCAAAAYAAJ |archive-date=22 March 2015 |url-status=live }}</ref>. Kartouchenn 1586 a oa anezhi ur garg [[poultr du]] hag ur bolod en ur gartouchenn baper. Hervez ur vammenn all e voe implijet ar c'hartouchennoù adal 1590<ref name="ArmyTM">{{Citation |last=U.S. Army |title=Military Explosives |publisher=Department of the Army |series=Technical Manual |id=TM 9-1300-214 |date=September 1984}}, p. 2-3, stating "1590. Kartouchennoù gant bolod ha poultr war un dro a veze implijet evit armoù bihan."</ref>. Ar roue [[Gustav II Adolf|Gustav Adolf Sveden]] hag e soudarded a rae gant kartouchennoù er bloavezhioù 1600<ref>U.S. Army, ''Military Explosives'', 1984, pp. 2–3 a ra anv eus ar prantad 1611–1632 hag a zisklêr e oa kresket ar feur tennañ gant ar c'hartouchennoù nevez e-pad ar [[Brezel Tregont Vloaz]].</ref>. Ar c'hartouchennoù a oa e stumm kranennoù a oa gweet ar paper anezhe e pep penn. Edo ar bolod en ur penn, ha leuniet e oa ar peurrest gant poultr<ref>{{Citation |last=Sharpe |first=Philip B. |year=1938 |title=The Rifle in America |chapter=The Development of the Cartridge |location=New York |publisher=William Morrow }}, pp. 29–30.</ref> Implijet e veze ar seurt kartouchennoù gant armoù brezel karget dre beg ar c'hanol, aliesoc'h evit gant armoù chase moarvat. Roget e veze diazez ar c'hartouchennoù gant an dorn pe an dent gant ar soudarded, ha fennet e oa ar poultr er c'hanol. Goude-se e oa sanket ar paper hag ar bolod hed-ha-hed ar c'hanol<ref>Greener, 1907, p. 570</ref>. Da vare [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Brezel diabarzh ar Stadoù-Unanet]] e oa sañset ar soudarded teurel kuit ar paper, implijet e veze alies avat da stoufañ ar c'hanol<ref>Sharpe, 1938, p. 30</ref>. Da elumiñ ar garg e oa ret implijout ur poultr tanavoc'h e c'hreunennoù a dalveze da lakaat gwikefre an arm da vont en-dro. == Pennadoù kar == * [[Munision]] * [[Kartouchenn-chase]] ==Daveennoù== {{Daveoù}}{{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Armoù-tan]] [[Rummad:Chase]] [[Rummad:Pezhioù armoù-tan]] [[Rummad:Sportoù tennañ]] [[Rummad:Munisionoù]] [[Rummad:Hoplologiezh]] g72pi59h4v0dayoflhxlqiktcsdvjjw 0 157271 2199657 2029947 2026-09-11T03:07:32Z Yeagvr 33334 Yeagvr en deus kaset ar bajenn [[Salorno]] da [[Salorno sulla Strada del Vino]] 2029947 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Salorno''' (hervez an italianeg), pe '''Salurn''' (hervez an alamaneg), zo ur gumun [[italian]] e proviñs [[Sutirol]] (anvet ivez [[proviñs emren Bolzano-Bozen]]), e [[Trentino-Alto Adige]]. {{Kumunioù Proviñs Bolzano}} qebq19s6v9nn4e2eff0kgo73cc7vlmn 2199659 2199657 2026-09-11T03:08:20Z Yeagvr 33334 2199659 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Salorno sulla Strada del Vino''' zo ur gumun [[italian]] e proviñs [[Sutirol]] (anvet ivez [[proviñs emren Bolzano]]), e [[Trentino-Alto Adige]]. {{Kumunioù Proviñs Bolzano}} 3hrmxq1ynxuz3eiez0nxeqp8jj2dxx3 2199660 2199659 2026-09-11T04:53:42Z Dishual 612 Disc’hraet kemmoù [[Special:Diff/2199659|2199659]] a-berzh [[Special:Contributions/Yeagvr|Yeagvr]] ([[User talk:Yeagvr|kaozeal]]) 2199660 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Salorno''' (hervez an italianeg), pe '''Salurn''' (hervez an alamaneg), zo ur gumun [[italian]] e proviñs [[Sutirol]] (anvet ivez [[proviñs emren Bolzano-Bozen]]), e [[Trentino-Alto Adige]]. {{Kumunioù Proviñs Bolzano}} qebq19s6v9nn4e2eff0kgo73cc7vlmn 0 168838 2199649 2188410 2026-09-10T21:21:33Z Kestenn 14086 /* Kartouchennoù chase evit ar fuzuilhoù flour o c'hanol */ 2199649 wikitext text/x-wiki [[Restr:Obus de 75 mm en coupe.jpg|thumb|Troc'h un obuz 75 mm, ur munision kanolierezh.]] Ar '''munision''' eo ar pezh a garger en un [[arm-tan]]. Ennañ e kaver da nebeutañ ur gargad [[Poultr-tarzh|poultr]] da gas ur vannadell war-raok, hag ur vannadell pe meur a hini (drajez plom, [[boled]], [[obuz]]). Disheñvelaat a raer peurliesañ ar munisionoù armoù-tan hiniennel (dindan 20 mm o [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]]) diouzh ar munisionoù kanolierezh (a-us da 20 mm). Abaoe eil hanterenn an XX{{Vet}} kantved e c'hall munisionoù zo bezañ kaset dre o nerzh dezhe (roketennoù, [[Misil|misiloù]]), hag a-wechoù e c'hallont bezañ heñchet eus al leur pe kavout o hent o-unan. Ar vannadell a c'hall bezañ leuniet a-wechoù gant [[danvez-tarzh]], [[shrapnel]] pe produioù kimiek. == Munisionoù an armoù hiniennel == === Kartouchennoù an armoù hiniennel rizennet o c'hanol === Ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]] a vez anvet peurliesañ diwar kalibr o boled pe ar c'hanol gouest da zegemer anezhe, lavaret e milimetroù pe e meutadoù, gant titouroù all war-lerc'h. Savet eo an holl vunisionoù modern er memes mod : [[Geriaoueg an armoù-tan#Skoer|skoer]] an arm a laka an [[Emors (munisionoù)|emors]] a zo e strad ar gartouchenn da darzhañ en ur skeiñ warnañ. An emors a lak goude ar poultr da darzhañ en [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]]. Ar gaz produet a vount ar boled e-maez eus an arm dre ar c'hanol. An douilhez a vez tennet goude deus an arm, pe gant an tenner e-unan a-drugarez d'ur vorailh da skouer, pe gant an arm e-unan pa vez damaotomatek pe aotomatek. <gallery mode="nolines" align="center" widths="200" heights="200"> Restr:Cartouche Boxer.jpg|alt=Kartouchenn evit un arm-dorn, kanol rizennet : 1. boled, 2. douilhez, 3. kargad poultr, 4. strad, 5. emors|Elfennoù diabarzh ur gartouchenn : 1. boled, 2. douilhez, 3. kargad poultr, 4. kreuzenn, 5. emors Restr:Brastres kartouchenn kreuzenn.jpg|Elfennoù diavaez ur gartouchenn kalibr [[.338 Federal]] </gallery> ==== Douilhez ==== An douilhez a vez graet e [[laton]] peurliesañ. Gellet a ra bezañ eeun (evel war kalz kartouchennoù evit an armoù-dorn), pe e stumm ur voutailh (''bottleneck'') evel war ar braz eus ar munisionoù armoù-skoaz modern. Ur wech tennet ar boled e krog [[Geriaoueg an armoù-tan#Kraban|krabanoù]] an arm en douilhez dre he strad evit kas anezhi er-maez, a-drugarez d'ur '''bourled''' (''rimmed'', evit ar munisonoù koshañ) pe d'ur '''greuzenn''' (''rimless'', munisonoù modernoc'h). Un nebeud munisionoù dezhe ur greuzenn o deus ur '''gouriz''' (''belted'') ivez a-us d'ar strad evit aesaat an adkambriñ. <gallery mode="nolines" align="center" widths="200" heights="200"> Restr:Kleinkaliber 22lr.jpg|Kartouchennoù eeun, dezhe ur bourled : an [[.22 Long Rifle]]|alt=Kartouchennoù eeun, dezhe ur bourled : an .22 Long Rifle Restr:45 ACP - FMJ - SB - 1.jpg|Ur gartouchenn eeun, dezhi ur greuzenn : ar [[.45 ACP]] evit an armoù-dorn|alt=Ur gartouchenn eeun, dezhi ur greuzenn : ar .45 ACP evit an armoù-dorn Restr:7,62x54mmR Mosin Nagant.jpg|Ur gartouchenn stumm ur voutailh, gant ur bourled : ar [[7,62 × 54 mm R]]|alt=Ur gartouchenn stumm ur voutailh, gant ur bourled : ar 7,62 x 54 mm R Restr:45.7.92x33.jpg|Ur gartouchenn stumm ur voutailh, dezhi ur greuzenn : ar [[7,92 × 33 mm Kurz]]|alt=Ur gartouchenn stumm ur voutailh, dezhi ur greuzenn : ar 7,92 × 33 mm Kurz </gallery> [[Restr:22LR-9mm.jpg|kleiz|thumb|Douilhezoù ur munision skoet e kreiz ([[.22 Long Rifle|.22 LR]], a-gleiz) hag ur munision skoet war e dro ([[9 × 19 mm Parabellum|9mm Luger]], a-zehou). An toullig graet gant ar skoer a weler war pep hini anezhe.]] ==== Doare skeiñ ha tarzhadenn ==== An emors a c'hell en em gavout e kreiz ar strad (evit ar '''munisionoù skoet e kreiz''') pe dasparzhet war vord ar strad (evit ar '''munisionoù skoet war o zro'''). Stanket eo e foñs ar strad war ul lodenn anvet '''[[Geriaoueg an armoù-tan#Annev|annev]]'''. Tarzhañ a ra an emors pa vez skoet, ha degas a ra an darzhadenn da boultr ar gartouchenn war-eunn (evit ar munisionoù skoet war o zro), pe dre doulloù bihan evit ar munisionoù skoet en o c'hreiz<ref>'''{{Fr}}''' LAMOTHE Arnaud, ''Guide pratique des armes à feu'', 2025, ISBN 979-104156214-5, p. 24</ref>. Ar poultroù modern divoged a zo savet dreist-holl gant nitroseluloz. Kemeret o deus plas ar poultr du e dibenn an XIX{{Vet}} kantved. ==== Boled ==== Ar boledoù, pe bannadelloù, a gaver alies plom pe kouevr enne. Pouez ar boled a vez eztaolet e grammoù pe e greun (1 c'hreunenn = 0,0648 gramm hag 1 gramm = 15,4324 greunenn). Doareoù boledoù disheñvel a gaver hervez o stumm hag o im:pli : * LRN : ''Lead Round Nose'' ; boled plom simpl ha marc'hadmat, nann-wisket, ront e benn * FMJ : ''Full Metal Jacket'' ; boled gwisket, da lavaret eo goloet gant metal kalet. Ne zistumm ket pa sko ouzh un dra. * FMC flat : ''Full Metal Case'' ; boled gwisket, plat e benn, implijet er [[sportoù tennañ]] dreist-holl. * JSP : ''Jacketed Soft Point'' ; boled gwisket, nemet e benn a zo gwak. * JHP : ''Jacketed Hollow Point'' ; boled gwisket ha kleuz e benn, ar pezh a laka penn ar boled da zistummañ aesoc'h pa stok ouzh un dra en ur ober muioc'h a zistruj. * SJ ESC : ''Semi Jacketed Exposed Steel Core'' ; kalonenn e dir damwisket, da doullañ ar jiletennoù enepboledoù. * ''Spitzer'' : anv jenerek roet d'ar boledoù begek * ''Wadcutter'' pe ''Semi-wadcutter'' : boledoù plaen o beg[[Restr:Shotgun Shell 12-70 Gauge 70mm No 7.5 2.4mm 24g yellow CC BY-SA 4.0 by Grasyl.jpg|thumb|Ur gartouchenn chase [[Kalibr 12|kalibr 12/70]].|267x267px]] === Kartouchennoù chase evit ar fuzuilhoù flour o c'hanol === {{Pennañ|Kartouchenn-chase}} Er c'hartouchennoù-chase e kaver ur vourellenn etre ar poultr hag ar bannadelloù, ablamour da zasparzhañ mat nerzh tarzhadenn ar poultr. Ar bannadelloù a zo alies drajez plom, brasoc'h pe bihanoc'h hervez al loened chaseet, pe ur [[Slug|boled]] sanket penn-da-benn en douilhez evit chaseal loened brasoc'h ([[Hoc'h-gouez|moc'h-gouez]] da skouer). Muioc'h-mui a vannadelloù dir a vez implijet e-plas ar plom, a zo difennet abaoe 2023 evit chaseal war dakadoù gleb<ref>{{Fr}} ''[https://www.chasseurdefrance.com/le-dossier-plomb/ Le Plomb : changement des règles européennes à compter du 15 février 2023]'', war lec'hienn an FNC (lennet d'an 28/08/2024)</ref>. Douilhez ar c'hartouchennoù chase modern a zo graet o strad alies gant laton hag ar peurrest e plastik. === Taolennoù ar munisionoù modern nesañ evit an armoù hiniennel === ==== Munisionoù armoù-dorn ==== {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |+ ! ! colspan="10" |Roadennoù ar vannouriezh (munisionoù a gaver er stalioù) ! colspan="4" |''barregezhioù-implij skoueriek'' |- !Doare !treuzkiz boled !treuzkiz boled !hirder kartouchenn !hirder douilhez !pouez boled !pouez boled !tizh da nebeutañ !tizh d'ar muiañ !energiezh da nebeutañ !energiezh d'ar muiañ !''Pouez'' !''Tizh'' !''Energiezh'' !''[[Argil]]'' |- style="text-align:center;" |unanenn |mm |meutad |mm |mm |g |[[Greunenn (unanenn)|greun]] |m/s |m/s |J |J |''greun'' |''m/s'' |''J'' |''kg m/s'' |- ! colspan="15" |Munisionoù pistolennoù damaotomatek |- style="text-align:center;" |'''.[[.22 Long Rifle|22 LR]]''' |5,56 |.223 |25,40 |15,60 |1,9 - 2,6 |30 - 40 |370 |500 |180 |260 |'''''32''''' |'''''440''''' |'''''200''''' |'''''0,91''''' |- style="text-align:center;" |'''[[7,65 × 17 mm Browning|7,65 mm Browning (.32 ACP)]]''' |7,94 |.313 |25 |17,30 |4-5 |62-77 |280 |335 |170 |240 |'''''73''''' |'''''318''''' |'''''239''''' |'''''1,50''''' |- style="text-align:center;" |'''[[.380 ACP|9 mm Browning]]''' '''[[.380 ACP|(.380 ACP)]]''' |9,01 |.355 |25 |17,30 |6 |90 |290 |350 |280 |360 |'''''90''''' |'''''300''''' |'''''260''''' |'''''1,72''''' |- style="text-align:center;" |'''[[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]]''' |9,01 |.355 |29,70 |19,15 |8-12 |124-180 |330 |400 |480 |550 |'''''124''''' |'''''360''''' |'''''520''''' |'''''2,89''''' |- style="text-align:center;" |'''[[9 × 21 mm IMI|9 mm IMI]]''' |9,01 |.355 |29,70 |21,15 |8-12 |124-180 |330 |400 |480 |550 |'''''124''''' |'''''360''''' |'''''520''''' |'''''2,89''''' |- style="text-align:center;" |'''[[.38 Super|.38 Super Auto]]''' |9,04 |.356 |32,51 |22,86 |8-10 |124-154 |370 |430 |570 |740 |'''''130''''' |'''''370''''' |'''''580''''' |'''''3,12''''' |- style="text-align:center;" |'''[[.357 SIG]]''' |9,06 |.357 |28,96 |21,97 |6,5-8 |100-124 |410 |490 |690 |820 |'''''125''''' |'''''413''''' |'''''692''''' |'''''3,34''''' |- style="text-align:center;" |'''[[.40 S&W]]''' |10,17 |.400 |28,80 |21,60 |8,7-13 |135-200 |300 |340 |500 |700 |'''''180''''' |'''''295''''' |'''''510''''' |'''''3,44''''' |- style="text-align:center;" |'''[[10 mm Auto]]''' |10,17 |.400 |32,00 |25,20 |9-15 |140-230 |350 |490 |680 |960 |'''''180''''' |'''''380''''' |'''''996''''' |'''''4,82''''' |- style="text-align:center;" |'''[[.45 ACP]]''' |11,43 |.450 |32,40 |22,80 |11-15 |170-230 |255 |340 |480 |670 |'''''230''''' |'''''260''''' |'''''510''''' |'''''3,87''''' |- style="text-align:center;" |'''[[.45 GAP]]''' |11,43 |.450 |27,20 |19,20 |11-15 |170-230 |255 |340 |480 |670 |'''''200''''' |'''''310''''' |'''''624''''' |'''''4,03''''' |- style="text-align:center;" |'''[[.454 Casull]]''' |11,48 |.452 |45,00 |35,10 |16-26 |240-400 |430 |580 |2300 |2600 |'''''300''''' |'''''500''''' |'''''2460''''' |'''''9,72''''' |- style="text-align:center;" |'''[[.50 Action Express|.50 AE]]''' |12,70 |.500 |40,90 |32,60 |19-21 |300-325 |440 |470 |1900 |2200 |'''''300''''' |'''''470''''' |'''''2150''''' |'''''9,13''''' |- ! colspan="15" |Munisionoù revolver (pe evit an daou, met nebeut-implijet er pistolennoù) |- style="text-align:center;" |'''.[[.22 Long Rifle|22 LR]]''' |5,56 |.223 |25,40 |15,60 |1,9-2,6 |30-40 |370 |500 |180 |260 |'''''32''''' |'''''440''''' |'''''200''''' |'''''0,91''''' |- style="text-align:center;" |'''[[.22 WMR|.22 Magnum]]''' |5,56 |.223 |34,30 |26,80 |1,9-3,2 |30-50 |470 |700 |410 |440 |'''''40''''' |'''''572''''' |'''''430''''' |'''''1,48''''' |- style="text-align:center;" |'''[[.38 Special]]''' |9,06 |.357 |39,00 |29,30 |8-10 |124-154 |270 |350 |300 |450 |'''''158''''' |'''''295''''' |'''''435''''' |'''''3,02''''' |- style="text-align:center;" |'''[[.357 Magnum]]''' |9,06 |.357 |40,00 |33,00 |8-12 |124-180 |380 |520 |780 |1090 |'''''158''''' |'''''395''''' |'''''796''''' |'''''4,04''''' |- style="text-align:center;" |'''[[.41 Magnum]]''' |10,40 |.410 |40,40 |32,80 |11-17 |170-260 |380 |480 |900 |1800 |'''''210''''' |'''''375''''' |'''''956''''' |'''''5,10''''' |- style="text-align:center;" |'''[[.44 Magnum]]''' |10,90 |.429 |41,00 |32,60 |16-22 |240-340 |350 |450 |1000 |1800 |'''''240''''' |'''''360''''' |'''''1010''''' |'''''5,59''''' |- style="text-align:center;" |'''[[.460 S&W Magnum]]''' |11,48 |.452 |58,40 |46,00 |13-26 |200-400 |465 |700 |2700 |3800 |'''''260''''' |'''''630''''' |'''''3340''''' |'''''10,64''''' |} ==== Munisionoù armoù-skoaz ==== {| class="wikitable" style="font-size:90%;" ! ! colspan="10" |Roadennoù ar vannouriezh (munisionoù a gaver er stalioù) ! colspan="4" |''barregezhioù-implij skoueriek'' |- !Doare !treuz boled !treuz boled !hirder kartouchenn !hirder douilhez !pouez boled !pouez boled !tizh da nebeutañ !tizh d'ar muiañ !energiezh da nebeutañ !energiezh d'ar muiañ !''Pouez'' !''Tizh'' !''Energiezh'' !''Argil'' |- style="text-align:center;" |unanenn |mm |meutad |mm |mm |g |Greun |m/s |m/s |J |J |''Greun'' |''m/s'' |''J'' |''kg m/s'' |- style="text-align:center;" !.[[.22 Long Rifle|22 LR]] |5,60 |.223 |25,40 |15,60 |1,9-2,6 |30-40 |370 |500 |180 |260 |'''''32''''' |'''''440''''' |'''''200''''' |'''''0,91''''' |- style="text-align:center;" ![[5,56 × 45 mm NATO]] [[.223 Remington]] |5,69 |.224 |57,40 |44,70 |3-4 |30-60 |850 |993 |1670 |1890 |'''''55''''' |'''''988''''' |'''''1740''''' |'''''3,52''''' |- style="text-align:center;" ![[.222 Remington]] |5,69 |.224 |54,10 |43,20 |4-5 |50-77 |890 |1090 |1450 |1600 |'''''50''''' |'''''957''''' |'''''1285''''' |'''''3,10''''' |- style="text-align:center;" ![[.243 Winchester]] |6,20 |.243 |68,83 |51,90 |4-6 |62-90 |920 |1240 |2500 |2900 |'''''90''''' |'''''945''''' |'''''2600''''' |'''''5,51''''' |- style="text-align:center;" ![[.270 Winchester]] |7,00 |.275 |84,80 |64,50 |6 |90-130 |910 |1100 |3500 |4000 |'''''130''''' |'''''933''''' |'''''3670''''' |'''''7,86''''' |- style="text-align:center;" ![[7 × 57 mm Mauser]] |7,24 |.285 |78,00 |57,00 |8-12 |124-180 |700 |900 |3000 |3700 |'''''160''''' |'''''765''''' |'''''3035''''' |'''''7,93''''' |- style="text-align:center;" ![[7 × 64 mm|7 × 64 mm Brennecke]] |7,24 |.285 |84,00 |64,00 |8-12 |124-180 |820 |920 |3300 |4000 |'''''162''''' |'''''800''''' |'''''3360''''' |'''''8,40''''' |- style="text-align:center;" ![[7 mm Remington Magnum|7 mm Rem Mag]] |7,20 |.284 |84,00 |64,00 |8-10 |124-154 |870 |1100 |4000 |4400 |'''''150''''' |'''''945''''' |'''''4340''''' |'''''9,18''''' |- style="text-align:center;" !(7,62 × 51 mm NATO) [[7.62×51mm NATO|.308 Winchester]] |7,82 |.308 |69,90 |51,20 |6,5-8 |124-150 |780 |860 |2900 |3600 |'''''150''''' |'''''860''''' |'''''3594''''' |'''''8,36''''' |- style="text-align:center;" ![[.300 Winchester Magnum|.300 Win Mag]] |7,80 |.308 |85,00 |67,00 |8,7-13 |135-200 |900 |990 |4500 |5000 |'''''180''''' |'''''900''''' |'''''4725''''' |'''''10,50''''' |- style="text-align:center;" ![[.30-06 Springfield|.30-06 Springfield]] |7,80 |.308 |85,00 |63,00 |9-15 |140-230 |750 |890 |3800 |4000 |'''''180''''' |'''''825''''' |'''''3970''''' |'''''9,62''''' |- style="text-align:center;" ![[7,92 × 57 mm Mauser]] |8,22 |.324 |82,00 |57,00 |11-15 |170-230 |720 |800 |4800 |4800 |'''''200''''' |'''''740''''' |'''''3550''''' |'''''9,60''''' |- style="text-align:center;" ![[.338 Winchester Magnum|.338 Win Mag]] |8,60 |.338 |84,80 |64,00 |11-15 |170-230 |760 |900 |3500 |5300 |'''''200''''' |'''''900''''' |'''''5250''''' |'''''11,66''''' |- style="text-align:center;" ![[9,3 × 62 mm|9,3 × 62 mm Mauser]] |9,30 |.366 |83,60 |62,00 |16-26 |240-350 |720 |800 |4300 |5200 |'''''250''''' |'''''745''''' |'''''4495''''' |'''''12,06''''' |- style="text-align:center;" ![[.375 H&H Magnum|.375 H&#x26;H Magnum]] |9,50 |.375 |91,00 |72,40 |16-26 |240-350 |700 |882 |5500 |6300 |'''''270''''' |'''''800''''' |'''''5600''''' |'''''14,00''''' |} === Normoù ar munisionoù evit an armoù hiniennel === Daou vodad a genlabour asambles evit lakaat normoù war ment ha galloud ar munisionoù : * Ar '''[[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]]''' ''(Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute)'', bodet ennañ ar braz eus produerien armoù-dorn [[Norzhamerika]]. Savet eo bet e 1926 diwar c'houlenn gouarnamant ar [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]]. * Ar '''[[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]''' ''(Commission Internationale Permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives)'', enni 12 bro eus [[Europa (kevandir)|Europa]], [[Chile]] hag an [[Emirelezhioù Arab Unanet]]. O fal eo gwiriañ eo sur ar munisionoù graet pep produer hag hollvedel evit ar c'halibr-mañ-kalibr, kuit da gaout munisionoù dañjerus peogwir int re garget gant poultr pe dibosubl da lakaat en un arm peogwir int kambret fall da skouer. Ar munsionoù gwerzhet er broioù-se a rank tremen dre un [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|eskemmez amprouiñ]] a-raok bezañ lakaet en gwerzh. E [[Bro-C'hall|Frañs]] emañ [[eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] oc'h ober al labour-se. === Munisonoù gwerzhet ar muiañ === Evit meur a abeg eo diaes gouzout peseurt munisionoù a vez gwerzhet ar muiañ er bed. A-du emañ ar bras eus an dud arbennik<ref>{{En}} DYER Hilary, [https://www.tacretailer.com/rifles/9-top-selling-rifle-cartridges-of-all-time-maybe ''9 top-selling rifle cartridges of all time - Maybe''], war Tactical Retailer, 19/10/2023 (lennet d'an 03/05/2024)</ref> evit lakaat an .22 Long Rifle e penn ar renkadur. Hervez titouroù dastumet gant Jim Harmer e 2026<ref>{{En}} HARMER Jim, ''[https://backfire.tv/popular-cartridges/ Top 15 Most Popular Rifle Cartridges (2026 Edition)]'', Backfire, 19/02/2026 (lennet d'ar 24/04/2026)</ref>, renkadur ar munisionoù armoù-skoaz gwerzhet ar muiañ er Stadoù-Unanet a oa : * .22 Long Rifle * .223 Remington * 6,5 Creedmoor * .308 Winchester * [[7 mm PRC]] * [[6,5 mm PRC]] * .30-06 Springfield * .300 Win Mag * .270 Winchester * [[.450 Bushmaster]] * .243 Winchester * 7 mm Remington Mag * [[7 mm-08 Remington]] * .300 PRC Disheñvel e c'hall bezañ ar renkadur-mañ en Europa hag e broioù bet en Unaniezh Soviedel gwechall abalamour da abegoù istorel pe sevenadurel. ==Livajoù ha stampilhoù== War ur munision e c'haller kavout titouroù war e broduer, e galibr, e vloavezh pe e zoare da skouer. Peurliesañ int engravet er metal pe livet war ar munision. === Munisionoù bihan o c'halibr (dindan 20 mm) === ==== Stampilhoù war gartouchennoù skoet war o zro ==== Abalamour da vent bihan ar c'hartouchennoù skoet war o zro implijetañ (.22 Long Rifle, .17 HMR pe .22 WMR) ne gaver ket kalz titouroù warne war-bouez ur stampilh engravet e strad an douilhez evit diskouez anv ar produer. Etre unan ha teir lizherenn a zo engravet peurliesañ. {| class="wikitable" |+ !Luc’hskeudenn !Deskrivadur !Produer ha bro !Evezhiadennoù |- |[[Restr:Stampilh Aguila.jpg|kreizenn|frameless|100x100px]] |''A'' |[[Águila Ammunition|Aguila Ammunition]] ([[Mec'hiko|Mec’hiko]]) | |- | |''C'' hag ''F'' kemmesket |[[Cartoucherie Française]] ([[Bro-C'hall|Bro-C’hall]])<ref name=":0">{{Fr}} Lec'hienn ''[http://www.armeetpassion.com/sommaire.html Armes et passion]'', lodenn ''Cartouches à percussion annulaire'' (lennet d'ar 06/04/2024)</ref> |Krouet e 1903. Aet da get. |- |[[Restr:Stampilh CCI.jpg|kreizenn|frameless|100x100px]] |''C'' |[[CCI (munisionoù)|Cascade Cartridge Inc.]] ([[Stadoù-Unanet Amerika|SUA]]) | |- |[[Restr:Stampilh Eley.jpg|kreizenn|frameless|100x100px]] |''E'' |[[Eley|Eley Limited]] ([[Bro-Saoz]]) | |- |[[Restr:Stampilh Federal.jpg|kreizenn|frameless|100x100px]] |''F'' |[[Federal Ammunition]] (SUA) | |- | |''G'', ''F'' hag ''L'' kemmesket |[[Fiocchi Munizioni]] ([[Italia]]) |''GFL'' a dalvez ''Guilio Fiocchi Lecco''. Arouez kozh. |- |[[Restr:Stampilh RWS.jpg|kreizenn|frameless|100x100px]] |''R'' en ur skoed |[[Geco]] (SUA) |Norma, RWS, Geco ha Rottweil zo perzh eus ar strollad [[Ammotec]].<ref name=":3">{{Fr}} ''[https://web.archive.org/web/20240407191659/https://ammotec.fr/a-propos-de-nous/historique/ Ammotec avec les marques RWS, Rottweil, GECO et Norma]'' war lec'hienn Ammotec (lennet d'ar 06/04/2024)</ref> |- | |Daou ''G'' kemmesket |[[Société Française des Munitions]] (Gévelot) (Bro C’hall)<ref name=":0" /> |Daou ''G'' a dalvez ''Gévelot Gaupillat.'' Krouet e 1844. Aet da get. |- |[[Restr:Stampilh Hornady.jpg|kreizenn|frameless|100x100px]] |''H'' |[[Hornady (munisionoù)|Hornady Manufacturing Company]] (SUA) | |- | |Kroaz en ur rond |[[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] ([[Finland]]) |SK ha Lapua zo perzh eus ar strollad norvegian [[Nammo Group]]<ref name=":1">{{Fr}} FREEMAN David, ''[https://gunsmagazine-com.translate.goog/discover/lapua-and-sk-rimfire-ammo/?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=fr&_x_tr_hl=fr&_x_tr_pto=rq Munitions Lapua et SK rimfire]'', Guns Magazine, 2020 (lennet d'ar 06/04/2024)</ref>. |- |[[Restr:Stampilh CBC war Magtech.jpg|kreizenn|frameless|100x100px]] |''C'', ''B'' ha ''C'' war ul linenn a-dreuz |[[Magtech]] ([[Brazil]]) |''CBC'' a dalvez ''Companhia Brasileira de Cartuchos.'' |- |[[Restr:Stampilh RWS.jpg|kreizenn|frameless|100x100px]] |''R'' en ur skoed |[[Norma (munisionoù)|Norma Precision AB]] ([[Sveden]]) |Norma, RWS, Geco ha Rottweil zo perzh eus ar strollad [[Ammotec]]<ref name=":3" />. |- |[[Restr:Stampilh Remington.jpg|kreizenn|frameless|100x100px]] |''Rem'' |[[Remington|Remington Ammunition]] (SUA) | |- |[[Restr:Stampilh RWS.jpg|kreizenn|frameless|100x100px]] |''R'' en ur skoed |[[RWS|Rheinisch-Westfälischen Sprengstofffabriken]] ([[Alamagn]]) |Norma, RWS, Geco ha Rottweil zo perzh eus ar strollad [[Ammotec]]<ref name=":3" />. |- |[[Restr:Stampilh Sellier & Bellot.jpg|kreizenn|frameless|100x100px]] |Tri romb warne al lizherennoù ''S'' ha ''B'' |[[Sellier & Bellot]] ([[Tchekia]]) |An embregerezh a brodu ivez kartouchennoù evit ar merk gall ''Solognac'' (2024). Ar memes arouez a gaver warne. |- |[[Restr:Stampilh SK.jpg|kreizenn|frameless|106x106px]] |Kroaz en ur rond |[[SK (munisionoù)|SK]] ([[Alamagn]]) |SK ha Lapua zo perzh eus ar strollad norvegian [[Nammo Group]]<ref name=":1" />. |- | |''W'' |[[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] (SUA) | |} ==== Kartouchennoù skoet en o c’hreiz ==== O c'halibr a vez alies engravet war ar c'hartouchennoù modern, kuit da gaout gwallzarvoudoù diwar implij ur munision fall. Anv ar produer a gaver ivez. Stradoù kartouchennoù 'zo a zo gwerc'h<ref name=":2">{{Fr}} Hervez ''[https://www.grip.org//la-tracabilite-des-munitions/ Traçabilité des munitions]'' embannet gant ar GRIP, miz Du 2008</ref>, evel ar re broduet evit magañ an [[Trafikerezh armoù|trafikerezh armoù-tan]] pe pa ne fell ket d'ur Stad reiñ da c'houzout pelec'h int bet produet. Livioù war veg ar boled a verk perzhioù ispisial ar munisionoù implijet gant armeoù [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA :]]<ref name=":2" /> * ruz : boled roudenner * arc'hant : boled trebarzhus hag entaner * glas : boled entaner * du : boled trebarzhus * arc'hant ha ruz : boled trebarzhus, entaner ha roudenner * glas ha ruz : boled entaner ha roudenner * ruz ha du : boled trebarzhus ha roudenner * gwer : kartouchenn hep boled, penn e paper * mouk : kartouchenn hep boled, penn e koad * melen : munisionoù dezhe ur galloud-tarzhañ uhel * gell : munisionoù dezhe ur galloud-tarzhañ izel == Gwelet ivez == * [[Geriaoueg an armoù-tan]] * [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] * [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] == Liammoù diavaez == * {{Fr}}{{En}}{{De}} [https://bobp.cip-bobp.org/fr/tdcc_public Taolennoù normativel munisionoù an armoù hiniennel war lec'hienn ar CIP] * {{En}} [https://saami.org/ Lec'hienn ar SAAMI] * {{Fr}} [https://www.banc-epreuve.fr/ BE Saint-Étienne] == Daveennoù == {{Daveoù}}{{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Armoù-tan]] [[Rummad:Sportoù tennañ]] [[Rummad:Chase]] [[Rummad:Munisionoù]] [[Rummad:Dafar milourel]] 3u8vngeik46d45ofglw072t62y9nps2 0 168909 2199705 2190327 2026-09-11T08:55:49Z Kestenn 14086 2199705 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|.45 ACP|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:45caliberACP.jpg|frameless|250x250px]] <br /><br />Kartouchennoù '''.45 ACP''' dezho ur boled gwisket (a-gleiz) hag ur boled wadcutter (a-zehou) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" width="50%" |Kalibr |.45 |- ! scope="row" |Doare korf an douilhez |kreuzenn, eeun, e nikel pe e kouevr |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! scope="row" |Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! scope="row" |Ø bannadell |11,43 mm |- ! scope="row" |Ø trogleuziñ |11,2 mm |- ! scope="row" |Ø kolier |12 mm |- ! scope="row" |Ø korf an douilhez |12,1 mm |- ! scope="row" |Ø strad |12,2 mm |- ! scope="row" |Tevder ar strad |1,2 mm |- ! scope="row" |Hirder an douilhez |22,8 mm |- ! scope="row" |Hirder ar gartouchenn |32,4 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all |- ! scope="row" |Pouez ar vannadell |11 - 15 g |- ! scope="row" |Pouez ar gartouchenn |23 g |- ! scope="row" |Tizh ar boled V₀ |255 - 621 m/s |- ! scope="row" |Gwask ar gazoù d'ar muiañ |{{formatnum:1400}} bar |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |483 - {{formatnum:1124}} J |- ! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]] |LP |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |B |} Ar '''.45 ACP''' (''Automatic Colt Pistol''), anvet ivez '''.45 Auto''' pe c'hoazh '''11,43 × 23 mm''' (anv metrek) zo ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] savet gant [[John Browning]] adalek 1904 evit e gentpatrom pistolenn damaotomatek .45, a zeuio da vezañ ar [[Colt M1911]] (pe « Colt 45 ») e 1911. Emañ e-touez ar [[Munision|munisionoù]] implijet ar muiañ er [[Pistolenn|pistolennoù]] dre ar bed-holl. == Istor == Goude an [[amprouennoù Thompson - LaGarde]] e 1904 e c'houlennas an arme stadunanat e vije savet ur munision nevez, dezhañ ur c'halibr 0,45 meutad (11,43 mm), evit hec'h armoù-dorn. Betek-neuze e rae gant reoù 9 mm kentoc'h, met re wan e oa o galloud hervez an arme. [[Arsanailh Frankford]] hag embregerezhioù prevez evel [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ha [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] a savas asambles ur gartouchenn anvet ''.45 Winchester AP'', diwar tresadennoù John Browning, a laboure kentoc'h evit Colt d'ar poent-se. Arsanailh Frankord a ginnigas ur munision un tamm hiroc'h, anvet ''Cal. 45 Automatic Pistol Ball Cartridge Model of 1906''. Ne voe ket laouen ar gouarnamant stadunanat gant kinnig ebet, ha goulenn a reas e 1907 gant an [[Union Metallic Cartrige Co.]] gwellaat kartouchenn Colt ha Winchester. Berraet e voe he [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]] ha kemmet he c'hreuzenn. E 1909 e krogas da vezañ produet, ha goude un nebeud kemmoù e voe asantet gant an arme e miz Eost 1911 dindan an anv ''Cal. 45 Automatic Pistol ball cartridge model of 1911'' evit bezañ implijet er bistolenn Colt M1911<ref>{{Fr}} ''[http://www.armeetpassion.com/45%20acp-1.html 45 M.1911 (.45 ACP)]'', Arme et passion (lennet d'ar 07/05/2025)</ref>, gant ur boled standart 230 greunenn (14,90 g)<ref>{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/cartridge/45-acp-45-automatic-colt-pistol-11-43x25/ .45 ACP .45 Automatic Colt Pistol (11.43×25)]'', Modern Firearms (lennet d'ar 07/05/2025)</ref>. Kevezerezh a zo bet e-pad pell e armeoù ar bed etre ar .45 ACP hag an [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] evit an armoù-dorn. An 9 mm Para en deus bremañ kemeret an tu kreñv. ===Armoù brudet kambret e .45 ACP=== <gallery> Restr:M1911A1.png|[[Colt M1911|Colt M1911 A1]] Restr:ThompsonM1A1VWM.jpg|Pistolenn-vindrailher [[Thompson M1|Thompson M1A1]] Restr:M1942 liberator.jpg|Pistolenn [[FP-45 Liberator]] </gallery> == Deskrivadur == [[Restr:45_ACP_dimensions.jpg|thumb|Muzulioù ur gartouchenn .45 ACP.|kleiz]] An anv '''.45 ACP''' a dalvez e ra treuzkiz e voled 45/100 meutad, da lavaret eo 11,43 mm. Graet e vez anezhañ '''11,25 mm''' en [[Arc'hantina]] hag e [[Norvegia]]. Ablamour d'e voled ponner ha gorrek en deus ar .45 ACP un [[argil]] bras e-keñver e energiezh sinetik. E dreuzkiz uhel a lak endalc'h ar [[Karger (armoù-tan)|c'hargerioù]] da vezañ izel (7 pe 8 kartouchenn nemetken e karger ur Colt M1911 da skouer). E-pad an [[Eil Brezel-bed]] e oa e dizh izel un dra fall peogwir e lakae [[hed-tenn]] pleustrek an armoù stadunanat a implije anezhañ da 50 metr nemetken, pa oa hed-tenn an [[Maschinenpistole 40|MP40]] implijet gant an arme alaman war-dro 100 metr. Muioc'h a zanvez a vez implijet da broduiñ anezhañ, ar pezh a zo un dra fall e-pad ur brezel. Koulskoude, brasted e galibr hag e c'halloud etre o devez perzhioù mat diouzh ezhommoù an armeoù : * e vannadell bras he zreuzkiz a dreuzkas kalz energiezh d'ar sibl. Dre-se ez eus muioc'h a chañsoù da dizhout un organ pouezus. Uhel eo e [[Galloud-herzel|c'halloud-herzel]]. * n'eus ket kalz tan pe drouz a zeu e-maez eus an arm pa denner ; * ar gwask savet e kambr an arm zo izeloc'h evit e armoù all gant kalibroù damheñvel. Dousoc'h eo an argil evit an tenner ha gwelloc'h eo evit padelezh an arm. * ar vannadell ne dreuz ket ken buan ar sibl evit kalibroù all. Dre se e ranko un den gloazet ganti bezañ oberataet evit ma vo tennet ar boled ha muioc'h a nerzhioù a vo dispignet d'ober war e dro neuze. * dre ma c'hall beajiñ e voled dindan tizh ar son e c'hall bezañ implijet ur [[reduer-son]] war an arm. == Kalibroù deveret == * ar [[.45 Auto Rim]] (stumm evit ar revolverioù, dezhañ ur bourled) ; * ar [[.451 Detonics]] (ur stumm uheloc'h e energiezh) ; * ar [[.45 HP]] (bihanaet e zouilhez eus 1 mm da vont hebioù lezennoù [[Italia]]) ; * ar [[.45 GAP]] (stumm berroc'h e hirder krouet gant [[Glock (embregerezh)|Glock]] da c'hellet mont e-barzh armoù bihanoc'h) == Liammoù diavaez == * '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/50-browning-fr.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Levrlennadur == * {{fr}} HENROTIN Gérard, ''La mécanique du Colt .45 expliquée'', Ebook, Éditions H&L, war ''hlebooks.com'', 2013 * {{Fr}} MALHERBE Michel, ''Le Colt M. 1911 & ses dérivés modernes'', Crépin-Leblond, EAN 9782703003212 * Rann an Ordrenañs, USA, ''Deskrivadur ar bistolenn M1911'', [[Ar Granenn]], 2022, 30 p., ISBN 978-2-9561294-2-4 == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:WW2SUATroad}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:45 ACP}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù SUA]] re03dtbxdfyzat9syolj5suihojoxwv 0 169030 2199677 2199421 2026-09-11T08:39:29Z Kestenn 14086 2199677 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:John_M._Browning_with_his_Auto_5_shotgun_(2).jpg|thumb|John M. Browning gant ur fuzuilh Auto-5 (war-dro 1900)]] '''John Moses Browning''', ganet d'an 23 a viz Genver 1855 e [[Ogden (Utah)|Ogden]] ([[Tiriad Utah]], [[Stadoù-Unanet Amerika]]) ha marvet d'ar 26 a viz Du 1926 e [[Liège]] ([[Belgia]]), a oa un ijinour hag [[Armerezh|armeurer]] stadunanat en deus savet meur a seurt [[Arm-tan|armoù-tan]], mekanikerezhioù armoù-tan ha [[Munision|munisionoù]] implijet hiziv an deiz c'hoazh. Savet en deus e arm kentañ da 13 vloaz e stal armoù-tan e dad, ha disklêriet en deus e vreved kentañ evit un arm-tan d'ar 7 a viz Here 1879, ha-eñ 24 bloaz. Gwelet eo evel unan eus [[:Rummad:Krouerien armoù-tan|krouerien armoù-tan]] donezonetañ an XIX{{Vet}} hag XX{{Vet}} kantved. Digoret en deus klaz da ziorren an armoù tennata, damaotomatek hag aotomatek modern a-drugarez d'ar 128 breved disklêriet gantañ. == Ijinadennoù == E-touez e ijinadennoù brudetañ e kaver ar bistolenn [[Colt M1911]], bet kopiet meur a wech er bed abaoe ; ar [[Browning M1919|vindrailherez M1919]], ar [[BAR M1918]], hag ar [[Browning Auto-5]], ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilh-chase]] damaotomatek kentañ. Savet en deus ivez ar [[Winchester Model 1893]], ar [[fuzuilh-pomp]] kentañ. Labourat a reas gant an embregerezh stadunanat [[Winchester Repeating Arms Company]] eus 1883 betek 1898. Pa voe nac'het gant an embregerezh un emglev evit produiñ an Auto-5 nevez-savet gantañ ez eas da varc'hata gant an embregerezh belgiat [[FN Herstal]]. D'ar 26 a viz Du 1926 e varvas e Liège diwar un taol-kalon e savadurioù an FN Herstal. O labourat e oa war ur bistolenn [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm]] damaotomatek nevez, a deuas da vezañ an [[Browning HP|FN HP35]], brudet dindan e anv all, ''Browning Hi-Power'', ha war ur fuzuilh-chase dreistlakaet nevez a voe gwerzhet ouzhpenn 500.000 skouerenn anezhi adalek 1931, ar [[Browning B25|B25]]<ref>'''{{Fr}}''' ''[https://fr.browning.eu/blog/auto-5-bar-b2-hi-power-1900-focus-sur-5-armes-browning-vendues-a-plus-d-un-million-d-exemplaires.html Auto-5, BAR, B25, Hi-Power, 1900 : focus sur 5 armes Browning vendues à plus d’un million d’exemplaires]'', war lec'hienn an embregerezh Browning (lennet d'an 09/10/2024)</ref>. Kenlabourat a reas gant embregerezhioù all evit sevel pezhioù armoù pe mekanikerezhioù : [[Colt's Manufacturing Company|Colt]], [[Remington]], [[Savage Arms|Savage]] ha [[Stevens Arms|Stevens]]. == Produioù == === Kartouchennoù === * [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] * [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] * [[.38 ACP]] * [[.380 ACP]] * [[.45 ACP]] * [[12,7 × 99 mm NATO|.50 BMG]] * [[9 mm Browning Long]] === Armoù-tan === [[Restr:Colt M1911 noBG.jpg|thumb|Ur bistolenn [[Colt M1911]] savet gant John Browning.]] ==== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ==== * [[Browning M1900|FN M1899/M1900]] (.32 ACP) * [[Colt M1900|Colt Model 1900]] (.38 ACP) * Colt Model 1902 (.38 ACP) * Colt Model 1903 Pocket Hammer (.38 ACP) * [[FN Model 1903]] (9 mm Browning Long) * [[Colt M1903 Pocket Hammerless|Colt Model 1903 Pocket Hammerless]] (.32 ACP) * [[Browning M1906|FN Model 1906]] (.25 ACP) * Colt Model 1908 Vest Pocket (.25 ACP) * [[Colt M1908 Pocket Hammerless|Colt Model 1908 Pocket Hammerless]] (.380 ACP) * [[Browning M1910|FN Model 1910]] (.32 ACP, .380 ACP) * [[Colt M1911]] (.45 ACP) * [[FN Model 1922]] (.32 ACP, .380 ACP) * [[Browning HP|Browning Hi-Power]] ([[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]]) * [[Colt Woodsman]] ([[.22 Long Rifle|.22 LR]]) [[Restr:Browning auto 5 catalog.png|thumb|Ar Browning Auto-5 treset war katalog 1909 ar ''[[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne|Manufacture Française d'Armes et Cycles Saint-Étienne]]''.]] ==== Fuzuilhoù-chase ha [[Fuzuilh-pomp|fuzuilhoù-pomp]] ==== * Stevens Model 520/620 * Winchester Model 1887 * [[Winchester Model 1893]] * [[Winchester Model 1897]], diazez ar [[Winchester Model 1912]] * [[Browning Auto-5]] * [[Browning B25]] * [[Remington Model 17]] * Savage Model 720 * [[Ithaca 37]] (gwikefre diazez) [[Restr:M1918 Browning Automatic Rifle (7351276550).jpg|thumb|Tresadennoù stummoù disheñvel an M1918 BAR.]] ==== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ==== * Winchester Model 1885, fuzuilh un-tenn ''falling-block'' * [[Winchester Model 1886]], karabinenn tennata dre loc'henn-grogenn * Winchester Model 1890, karabinenn tennata ([[.22 Long Rifle|.22 LR]]) * [[Winchester Model 1892]], karabinenn tennata dre loc'henn-grogenn * [[Winchester Model 1894]], karabinenn tennata dre loc'henn-grogenn * Winchester Model 1895, karabinenn tennata dre loc'henn-grogenn * Winchester Model 1900, karabinenn un-tenn dre vorailh (.22 LR) * Remington Model 8, fuzuilh damaotomatek * Browning 22, fuzuilh damaotomatek (.22 LR) * Remington Model 24, fuzuilh damaotomatek (.22 LR) * [[FN Trombone]], karabinenn-bomp (.22 LR) * [[BAR M1918|U.S. M1918 Browning Automatic Rifle (BAR)]] [[Restr:Colt-Browning M1895 machine gun mid-cycle.jpg|thumb|An M1895, ar vindrailherez vodern yenaet dre aer kentañ.]] ==== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ==== * [[Colt-Browning M1895]] * [[Browning M1917]] * [[Browning M1919]] * [[M2 Browning]] (.50 BMG) * U.S. M4 == Gwelet ivez == * {{En}} Video [https://www.youtube.com/watch?v=7j8UQNPlhsY mont en-dro ur vindrailherez M1895], lesanvet "Potato Digger" ==Daveennoù== * {{Fr}} [https://fr.browning.eu/a-propos.html Istor John Moses Browning] war lec'hienn an embregerezh Browning {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}}{{DEFAULTSORT:Browning, John}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1855]] [[Rummad:Marvioù 1926]] [[Rummad:Krouerien armoù-tan]] [[Rummad:Ijinourien SUA]] 1521dpzv3dmt6ksuuaaq16beuj73vbg 0 169045 2199700 2189832 2026-09-11T08:53:28Z Kestenn 14086 2199700 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" |- {{Infobox/Titl|6,35 mm Browning|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:.25_ACP.jpg|frameless|313x313px]]<br>Ur gartouchenn '''6,35 mm Browning''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" width="50%" |Kalibr |.25 / 6,35 mm |- ! scope="row" |Doare douilhez |damvourled |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! scope="row" |Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}}<br>{{Belgia}} (hervez ar CIP) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! scope="row" |Ø bannadell |6,38 mm |- ! scope="row" |Ø trogleuziñ |6,17 mm |- ! scope="row" |Ø kolier |7 mm |- ! scope="row" |Ø korf an douilhez |7,1 mm |- ! scope="row" |Ø strad |7,7 mm |- ! scope="row" |Tevder ar strad |1,1 mm |- ! scope="row" |Hirder an douilhez |15,6 mm |- ! scope="row" |Hirder ar gartouchenn |23,1 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all |- ! scope="row" |Pouez ar vannadell |1 da 4 g |- ! scope="row" |Tizh ar boled V₀ |230 da 530 m/s |- ! scope="row" |Gwask ar gazoù d'ar muiañ |{{formatnum:1700}} bar |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |85 da 200 J |- ! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]] |SP |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |B |} Ar '''6,35 Browning''', e anv metrek '''6,35 × 16 mm SR''', anavezet ivez dindan an anvioù '''.25 ACP''' pe '''.25 Auto''', zo ur [[munision]] ijinet e 1903 gant ar Stadunanad [[John Browning|John M. Browning]] evit ar [[Pistolenn|pistolennoù]] damaotomatek bihan. == Istor == Deveret eo ar 6,35 Browning eus ar c'hartouchennoù kozh evel ar [[.25 Stevens]] hag ar [[6,35 mm Pickerts|6,35 Pickerts]]. Pal ar c'halibr-mañ e oa bezañ ken galloudus hag unan .32 Smith & Wesson ha ken bihan hag unan [[.22 Long Rifle|.22 LR]]. John Browning en doa choazet e vije skoet ar munision e-kreiz ha n'eo ket war e dro, ar pezh a zo gwelloc'h evit adkargañ an armoù damaotomatek pe aotomatek. == Implij == Izeloc'h eo energiezh ur vannadell 6,35 Browning evit unan [[.22 Long Rifle]], ha brasoc'h eo he zreuzkiz. Izeloc'h eo neuze he galloud-herzel. Ar gartouchenn vihanañ a c'haller [[Adkargañ (munisionoù)|adkargañ]] eo<ref>{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 200</ref>. Poblek e oa ar munision-mañ e penn-kentañ an XX{{Vet}} kantved evit an dud a glaske ober gant pistolennoù bihan : polis, ofiserien, siviled stadunanat o doa c'hoant da gaout un arm er gêr d'en em zifenn. Ar bistolenn [[Browning M1906]], a implije ar munision-mañ, a oa deuet da vezañ poblek peogwir e c'halle bezañ renket pe kuzhet en ur c'hodell. E fin an [[Eil Brezel Bed|Eil Brezel-bed]] en doa ar .25 ACP kollet tachenn dirak ar munision [[7,65 × 17 mm Browning|7,65 Court (.32 ACP)]] a oa marc'hadmatoc'h. Abaoe un nebeud bloavezhioù e teu diouzh ar c'hiz en-dro, hag armoù kambret e 6,35 Browning a vez kinniget bremañ gant ar merkoù [[Česká zbrojovka a.s.|CZ]] pe [[Beretta]]. == Er sevenadur == Meneget eo ar munision er ganaouenn anarkour gallek ''[[Cayenne (kanaouenn)|Cayenne]]'' savet gant [[Aristide Bruant]] e deroù an XX{{Vet}} kantved<ref>{{Fr}} ''"Moi qui étais son mec et pas une peau de vache, / Moi qui dans ma jeunesse pris des principes d'apache, / 'sortis mon 6.35, et d'une balle en plein cœur / Je l'étendis raide mort et fus serré sur l'heure !..."''</ref>. == Liammoù diavaez == * {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-iv/tabivcal-fr-page4.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:6,35 mm}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù SUA]] [[Rummad:Munisionoù Belgia]] n0b93axjlayusipvfvlr0bvuxa89fet 0 169047 2199706 2186605 2026-09-11T08:57:44Z Kestenn 14086 2199706 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|.50 BMG<br>12,7 x 99 mm NATO|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Rifle_cartridge_comparison.jpg|frameless|250x250px]] <br /><br />A gleiz da zehou : kartouchennoù '''.50 BMG''', [[.300 Winchester Magnum|.300 Win Mag]], [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]], [[7,62 × 39 mm M43]], [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 mm NATO]], [[.22 Long Rifle]]. |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù |- ! scope="row" width="50%" |Kalibr |.50 / 12,7 mm |- ! scope="row" |Doare korf an douilhez |kreuzenn, boutailh |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! scope="row" |Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! scope="row" |Ø bannadell |12,98 mm |- ! scope="row" |Ø trogleuziñ |12,65 mm |- ! scope="row" |Ø kolier |14,22 mm |- ! scope="row" |Ø skoaz |18,14 mm |- ! scope="row" |Ø korf an douilhez |20,42 mm |- ! scope="row" |Ø strad |20,42 mm |- ! scope="row" |Tevder ar strad |2,26 mm |- ! scope="row" |Hirder an douilhez |99,31 mm |- ! scope="row" |Hirder ar gartouchenn |138,43 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all |- ! scope="row" |Pouez ar vannadell |42 - 52 g |- ! scope="row" |Pouez ar gartouchenn |115 g |- ! scope="row" |Tizh ar boled V₀ |860 - 928 m/s |- ! scope="row" |Gwask ar gazoù d'ar muiañ |{{formatnum:4170}} bar |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |{{formatnum:17952}} - {{formatnum:20195}} J |- ! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]] |CCI 35 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |B |} An '''.50 BMG''' ''(Browning Machine Gun''), anvet ivez '''12,7 × 99 mm NATO''', zo ur [[munision]] evit ar [[Mindrailherez|mindrailherezioù]] ponner hag ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-resisted|fuzuilhoù-resisted]], implijet kalz gant armeoù [[AFNA]]. == Istor == Da vare ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]] e oa kambret kalz mindrailherezioù gant kartouchennoù standart ar fuzuilhoù [[troadegiezh]], met ne oe ket galloudus a-walc'h ar munisionoù evit toullañ hobregonoù pe diskar nijerezed. An [[United States Army Ordnance Corps]] a glaskas neuze ur gartouchenn dezhi ur boled ponner, 820 m/s e dizh. Esaeoù kartouchennoù 11 mm a oa bet graet e [[Bro-C'hall|Frañs]] dija. O fal a oa toullañ plakennoù houarnet tev. An embregerezh [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ha [[John Browning|John M. Browning]] a voe karget da sevel ar gartouchenn nevez hag e teuas ar .50 BMG diwar o labour e miz Gwengolo 1918<ref name=":0">{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 196</ref>. Ur stumm brasoc'h e oa eus ar c'hartouchennoù [[.30-06 Springfield]]. Soñjet e oa bet evel ur munision a-enep ar c'hirri-nij. Ar vindrailherez ijinet evit tennañ munisionoù-mañ e oa ar [[M2 Browning|Browning M2]]. Produet e voe e [[arsanailh Frankford]] da gentañ<ref name=":0" />.[[Restr:004_Préparation_des_bandes_pour_mitrailleuse_lourde_(12.7mm,_Cal_50)_(4043517472).jpg|kleiz|thumb|Ur soudard gall o prientiñ ur vandennad kartouchennoù .50 BMG e 1976.]] Implijet e voe ar .50 BMG hag ar vindrailherez Browning M2 adalek 1921 gant an [[Arme ar Stadoù-Unanet|U.S. Army]]. Talvoudus e voe ar munision-mañ d'ar [[Kevredidi an Eil Brezel-bed|Gevredidi]] en [[Eil Brezel-bed]] dre ma c'halle toullañ ar braz eus gwiskadoù houarnet skañv ar c'harbedoù alaman, e deroù ar brezel dreist-holl. Ne voe ket ken efedus e bourzh ar c'hirri-nij stadunanat peogwir e vanke galloud dezhañ da vezañ efedus en emgannoù en oabl. Implijet e voe memestra da aesaat pourveziañ armoù an [[United States Army Air Forces|USAAF]]<ref>{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/cartridge/50-bmg-12-7x99mm-nato-2/ .50 BMG (12.7×99 Browning Machine Gun)]'', Modern Firearms (lennet d'ar 15/03/2026)</ref>. Dibabet e voe evel munision standart gant [[AFNA]] nebeut amzer goude krouidigezh an aozadur. Hiziv an deiz e vez implijet c'hoazh ar c'halibr-mañ hag ar vindrailherez Browning M2 montet e [[Biñsaskell|biñsaskelloù]] pe e karbedoù. A-wechoù e vez implijet gant soudarded war-droad evel mindrailherez skoazell<ref>{{En}} ''[https://www.guns.com/news/browning-50-bmg-cal-bullet-history John Browning & .50 BMG History: America’s Heavy Slugger for Over 100 Years]'', Guns.com (lennet d'ar 15/03/2026)</ref>. [[Restr:12,7x99.svg|thumb|Muzulioù ar .50 BMG (e mm).|kleiz]] Daoust dezhañ bezañ bet ijinet evit ar mindrailherezioù e vez graet gant ar munision-mañ e fuzuilhoù-resisted uhel o c'halibr. Efedus eo evit distruj a-bell traoù n'int ket houarnet ([[Radar|radaroù]], kirri-nij). Ne vez ket implijet a-enep tud a-bell peogwir n'eo ket ken resis ha kalibroù modernoc'h all ([[6,5 mm Creedmoor|6,5 Creedmoor]] da skouer). == Liammoù diavaez == * '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/50-browning-fr.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Levrlennadur == * {{en}} Ron C. Fuchs & Ron J. Fuchs, ''.50 Cal BMG (12.7 x 99 mm) Cartridges'' == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:WW2SUATroad}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:50 BMG}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù SUA]] i8e3xhmo08x8idw47fk3xmk03vpbavn 0 169375 2199682 2193453 2026-09-11T08:41:30Z Kestenn 14086 2199682 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Colt M1911|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:m1911a1.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur bistolenn '''Colt M1911 M1A1''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek, un-ober |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |[[.45 ACP]] (da gentañ)<br>[[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]]<br>[[.38 Super|.38 Super Auto]]<br>[[.40 S&W]]<br>[[10 mm Auto]] |- ! scope="row" |Produer orin |[[Colt's Manufacturing Company|Colt's Patent Firearms Manufacturing Company]] |- ! scope="row" |Mare implij |1911–1985 ([[US Army]]) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas (hep kartouchenn) |1,100 kg |- ! scope="row" |Hirder |216 mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |89 da 127 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Hed-tenn pleustrek |50 m |- ! scope="row" |Tizh mont e-maez ar boledoù |253 m/s |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger-fiñv 7-8 kartouchenn (e .45 ACP) |- ! scope="row" |Adstummoù |M1A1, M1A3, M2 hag M3 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''Colt''' '''M1911''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek stadunanat dezhi ur [[Platinenn (arm-tan)|blatinenn un-ober]]. Awenet he deus tost an holl bistolennoù damaotomatek modern ha brudet-tre eo e bed an [[Arm-tan|armoù-tan]]. Arm-dorn standart an [[Arme ar Stadoù-Unanet|U.S. Army]] eo bet e-pad 74 vloaz eus 1911 betek 1985, a-raok e vije kemeret e blas gant ar [[Beretta 92]]. Ar braz eus ar skouerennoù zo bet produet gant ar [[Colt's Manufacturing Company|Colt's Patent Fire Arms Manufacturing Company]] e [[Hartford (Connecticut)]]. [[Restr:M1911 and M1911A1 pistols.JPG|kleiz|thumb|Stumm orin ar Colt M1911 (a-us) ha stumm modernizaet 1924, an M1911 A1 (dindan).]] == Istor == Savet eo bet gant [[John Browning|John Moses Browning]] ha choazet evel arm standart gant an US Ordnance Department d'an 29 a viz Meurzh 1911 a-raok e krogje ar produiñ d'an 28 a viz Kerzu er memes bloaz<ref>{{En}} SAPP Rick, ''Standard Catalog of Colt Firearms'', F+W Media, 2007, 288 <abbr>p.</abbr></ref>. Implijet e veze e-pad ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]] gant ar Stadoù-Unanet. E 1926 e voe modernizaet hag andanvet M1911A1. Ouzhpenn 1,3 milion a skouerennoù a voe produet e-pad an [[Eil Brezel-bed]] gant Colt hag embregerezhioù all evel [[Remington]]. Kambret e oa da gentañ e [[.45 ACP]]. Adstummoù pe kopiennoù a gaver bremañ e .38 Super Auto, .40 S&W, 10 mm Auto ha [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]], dreist-holl abaoe eo echu brevedoù an arm hervez lezenn. Priziet eo hag implijet kalz gant armeoù pe polisoù er bed a-bezh hiziv an deiz. Implijet eo bet e brezelioù brasañ an XX{{Vet}} kantved : Brezel-bed Kentañ, Eil Brezel-bed, [[Brezel Korea]], [[Brezel Aljeria]], [[Kentañ brezel Indez-Sina|Brezel Indez-Sina]], [[Brezel Viêt Nam]] hag all. Ar [[Beretta 92|Beretta M9]] he deus kemeret he flas evel arm-dorn standart kalz rannoù eus an [[Arme ar Stadoù-Unanet|US Army]] er bloavezhioù 1980. === Skouerennoù kinklet === Da vare an Eil Brezel-bed e voe kinklet plakennoù-lamm kalz pistolennoù M1911 gant soudarded stadunanat dre ma oant aes da cheñch. Tri seurt plakennoù kinklet a veze gwelet e-lec'h ar re orin e koad : * reoù e gwer kregen ; * reoù e olifant, keroc'h ha raloc'h ; * reoù e [[polimetakrilat metil]] (anvet boas ''Plexiglas'') savet a-drugarez da werennoù-dal ar c'hirri-nij. Dre ma oant treuzwelus e c'halle bezañ silet dindane skeudennoù a oa peurliesañ reoù aktourezed pe pin-ups, peotramant stag ouzh istor personel an hini a zouge anezhe (ur vedalenn, un anv, un ael pe ul loen da skouer)<ref>{{Fr}} PERQUIN Jean-Louis, ''Les customisations des Colt 45 pendant la Seconde Guerre Mondiale'' e La Gazette des Armes n°575, miz Even 2024, pp. 58-62</ref>. == Er sevenadur == * Ar Colt M1911 zo bet choazet evel arm ofisiel stad [[Utah]] e 2011, gant ar gouarnour [[Gary Herbert]]<ref>{{En}} ''[https://www.nrawomen.com/content/9-states-with-official-firearms 9 States With Official Firearms]'', NRA Women, 09/09/2021 (lennet d'an 03/05/2026)</ref>. == Levrlennadur == * {{br}} Rann an Ordrenañs, USA, ''Deskrivadur ar bistolenn M1911'', [[Ar Granenn]], 2022. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{WW2SUATroad}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] [[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Armoù SUA]] ol21sv9z9v1derxrzaq9ciihzjca2cb 0 169977 2199655 2199568 2026-09-10T21:27:28Z Kestenn 14086 2199655 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" |- {{Infobox/Titl|Kalibr 12|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Shotgun shell comparison.jpg|frameless|313x313px|]] <br /><br />Pevar c'halibr kartouchennoù-chase, a gleiz da zehou : [[Kalibr .410|.410]] - Kalibr 28 - [[Kalibr 20]] - '''Kalibr 12''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" width="50%" |Kalibr |12 / 18,5 mm |- ! scope="row" |Doare douilhez |bourled, eeun |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! scope="row" |Ø bannadelloù |Etre 1 hag 8,5 mm |- ! scope="row" |Ø trogleuziñ |18,5 mm |- ! scope="row" |Ø kolier |20,20 mm |- ! scope="row" |Ø korf an douilhez |20,60 mm |- ! scope="row" |Ø strad |22,45 mm |- ! scope="row" |Tevder ar strad |1,85 mm |- ! scope="row" |Hirderioù ar gartouchenn |35 mm<br>44 mm<br>55 mm<br>60 mm<br>65 mm<br>67 mm<br>70 mm<br>73 mm<br>76 mm<br>89 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Pouez ha perzhioù all |- ! scope="row" |Pouez ar bannadelloù |28 - 44 g |- ! scope="row" |Tizh ar bannadelloù V₀ |360 - 600 m/s |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |{{formatnum:3000}} - {{formatnum:5000}} J |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |C |- |} Ar '''c'hartouchennoù kalibr 12''' eo ar [[Kartouchenn-chase|c'hartouchennoù-chase]] implijetañ er [[Fuzuilh flour he c'hanol|fuzuilhoù flour o c'hanolioù]]. Poblek-tre int abaoe ar bloavezhioù 1950<ref> {{Fr}} ''[http://fcm25.canalblog.com/archives/2014/11/19/30989750.html Le calibre 12 n'est pas un 12 millimètres !]'' war ar blog FCM25, 19/11/2014 (lennet d'an 10/02/2024)</ref>. Liezimplij int ha gellout a reont bezañ karget gant drajez plom bihan, evit [[Labous|lapouseta]], chaseal [[Gad|gedon]], [[Louarn|lern]], pe gant drajez plom tev evit ar [[moc'h-gouez]]. Ur [[Slug|boled]] a c'haller lakaat e-barzh ivez evit ar moc'h-gouez pe an demmed. A-wechoù e vez staget an drajez plom etreze gant orjal a-benn brasaat galloud ar munision. [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] ar munision zo savet diwar ur strad metalek, e laton peurliesañ. Korf an douilhez, a oa e kartoñs gwechall, zo bremañ e plastek. == Stummoù == 18,5 mm eo treuzkiz un douilhez kalibr 12. Evit envel doare ur munision e ouzhpenner hirder e zouilhez : ur gartouchenn 12/76 a ra 76 mm hirder. Hirderioù liesseurt a gaver war ar marc'had. Ar re implijetañ e Bro-C'hall eo an '''12/65''' (32 g plom), an '''12/67''' (67,5 mm, etre 32 ha 36 g plom), '''12/70''' (40 g plom) ha muioc'h-mui an '''12/76''', anvet ivez «12 Magnum», enni 50 g plom. Hirderioù all a gaver : * 35 mm ; * 44 mm (pe ''Mini 12''), ral, produet gant [[Águila Ammunition|Aguila]]. * 50 mm : kartouchenn evit bannadelloù kaoutchoug ; * 55 mm ; * 60 mm : kartouchenn ral savet evit ar fuzuilh MAG-7. * 73 mm ; * 89 mm : kartouchenn nevez en em gavet e Frañs, anvet ivez ''Ultra Magnum'', enni etre 44 g ha 63 g plom. == Implijoù all == Ar c'hartouchennoù kalibr 12 a c'hell bezañ karget ivez gant ur fuzeenn alarm, ur boled kaoutchoug pe gaz lakrimojen evit bezañ implijet gant ar polis da skouer. == Gwelet ivez == * [[Kalibr 16]] * [[Kalibr 20]] * [[Kalibr 28]] * [[Kalibr .410]] == Liammoù diavaez == * {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-vii/12-55-fr.pdf Taolenn ar munision 12/76] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:12, kalibr}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Chase]] [[Rummad:Munisionoù-chase]] m5uj26dfv2m48oe9y5dtqaylxj3dcqn 0 170211 2199625 2199590 2026-09-10T17:05:46Z Kestenn 14086 /* Elfennoù armoù ha munisionoù */ 2199625 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2" | align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]] | align="left" valign="center"| <div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !''' </div> <div align="center" style="font-size:100%;"> An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis. '''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.''' </div> | align="right" valign="center"| [[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]] |}<div style="text-align:center;"> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] == === [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] === [[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]] === [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] === [[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]] === [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] === [[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]] === [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] === [[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]] === [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] === [[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]] === [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] === [[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]] === [[Karabinenn|Karabinennoù]] === [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]] === [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] === [[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]] === [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] === [[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] == === [[Pistolenn|Pistolennoù]] === '''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]] === [[Revolver|Revolverioù]] === [[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] == Armoù eneptank == ''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]] == [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] == [[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]] == [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] == [[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]] == [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] == [[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]] == Doareoù armoù-tan kozh == [[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]] == Armoù hiron hag ispisial == [[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]] |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div> |- | align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]] === Evit ar c'hanolioù flour === [[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]] === Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) === * {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]] * {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]] * {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]] * {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]] * {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]] * {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]] * {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]] * {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]] * {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]] * {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]] * {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]] * {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]] * {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]] * {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]] * {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]] * {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]] |} {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div> |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]] === Elfennoù armoù ha munisionoù === [[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] === Mont en-dro ha teknikoù tennañ === [[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]'' |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] === ==== Armoù (hervez o bro) ==== [[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[John Rigby & Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]] ==== Munisionoù ha dafar adkargañ ==== [[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ==== Dafar all ==== [[Lee Precision]] • [[Schmidt & Bender]] ==== Kenwerzh ==== [[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]] === Krouerien hag embregererien === [[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[John Pedersen]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Istor, lezenn ha kevredigezh === [[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]] ==== Mediaoù hag embann ==== ''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]'' ==== Tennerien ha tennerezed en Istor ==== [[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]] === Er sevenadur === [[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]'' === [[Sportoù tennañ]] === [[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]] ==== Tennerien ha tennerezed sport ==== [[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]] |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div> [[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]] ==== Armoù dre zarvoud istorel ==== '''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]] '''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]] '''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]] ==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ==== [[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]] |} <br> {{Porchedoù roll}} [[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]] [[Rummad:Armoù]] k8tq3ks5xx4m2fidelzh9l9dyz1t0lh 0 170559 2199696 2175255 2026-09-11T08:51:04Z Kestenn 14086 2199696 wikitext text/x-wiki ''Ar pennad-mañ zo diwar-benn ar fuzuilh-vindrailher BAR. Evit an arm-chase, gwelet [[Browning BAR]].'' {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Browning Automatic Rifle Model 1918|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Browning ar001.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur fuzuilh-vindrailher '''BAR M1918A2''', ar stumm implijet da vare an Eil Brezel-bed. |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Doare |[[Fuzuilh]] ha [[fuzuilh-vindrailher]] aotomatek |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest gazoù, piston |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |[[.30-06 Springfield]] (stumm orin) |- ! scope="row" |Produerien |[[Colt's Patent Firearms Manufacturing Company]], [[Winchester Repeating Arms Company]], Marlin-Rockwell Corporation, [[New England Small Arms Company]], Royal McBee Typewriter Company, [[IBM]], Carl Gustafs Stads Gevärsfaktori, Państwowa Fabryka Karabinów, [[FN Herstal]] |- ! scope="row" |Mare implij |1918 – 1973 (en arme stadunanat) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel (stumm M1918) |- ! scope="row" |Mas (hep kartouchenn) |7,26 kg |- ! scope="row" |Hirder |{{formatnum:1194}} mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |610 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Hed-tenn pleustrek |550 m |- ! scope="row" |Tizh ar boledoù V₀ |853 m/s |- ! scope="row" |Lusk-tennañ |550 t/mn |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger fiñv 20 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''BAR M1918''', pe '''Browning Automatic Rifle Model 1918''', zo ur [[fuzuilh-vindrailher]] aotomatek [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] ijinet e 1916 ha 1917 gant [[John Browning|John M. Browning]] evit ezhommoù an [[Arme ar Stadoù-Unanet|US Army]]. Implijet eo bet gant ar soudarded stadunanat ha gant broioù all betek ar bloavezhioù 1950<ref name=":0">{{Fr}} NcNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'imprévu, 2022, p. 247</ref>. == Istor hag implij == [[Restr:Val Browning M1918 BAR.jpg|kleiz|thumb|Val Browning, mab da [[John Browning]], gantañ ur skouerenn eus ar BAR M1918. Luc'hskeudenn tapet war an talbenn e Frañs d'an 19 a viz C'hwevrer 1918.]] Abaoe 1910 e laboure John Browning war an arm a oa o vont da vezañ ar BAR M1918. Nebeud a interest a oa bet diskouezet gant an arme stadunanat betek ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]]<ref>{{En}} MILLER David, ''The History of Browning Firearms'', The Lyons Press, 2006</ref>. E miz Ebrel 1917 e tisklêrias ar vro ar brezel d'an [[Impalaeriezh alaman|Impalaeriezh Alaman]]. Da gentañ e voe pourveziet ar soudarded amerikan gant fuzuilhoù-mindrailher gall [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]], met divizet e voe reiñ dezhe armoù savet er Stadoù-Unanet tamm-ha-tamm. Ar BAR a voe dibabet er memes bloavezh. Implijet e voe da gentañ evel ur [[fuzuilh]] aotomatek, met he fouez uhel (ouzhpenn seizh kilo) a lakae anezhi da vezañ diaes da zougen ha da implijout e-pad pell. Adalek 1924 e voe ouzhpennet un [[Geriaoueg an armoù-tan#Daoubez|daoubez]] da adstummoù ar BAR hag e teuas da vezañ ur fuzuilh-vindrailher<ref name=":0" />. Implijet e voe gant an arme stadunanat betek [[brezel Korea]] er bloavezhioù 1950. Gant fuzuilhoù BAR e voe pourveziet [[Republik Viêt Nam|nerzhioù ar Su]] e-pad [[Brezel Viêt Nam]]. == Stummoù == * '''BAR M1918''' : stumm kentañ, implijet gant an [[American Expeditionnary Forces]] e 1918 en Europa ; * '''BAR M1922''' : stumm implijet etre 1924 ha 1940, dezhañ un daoubez ha kemmoù all ; * '''BAR M1918A1''' : kempenn ar stumm M1918 evit degemer nevesadennoù evel an daoubez ; * '''BAR M1918A2''' : stumm produet ar muiañ en istor. An embregerezh [[IBM]] hag ar bodad embregerezhioù [[New England Small Arms Company]] a broduas anezhañ etre 1940 ha 1945 hag implijet e voe e-leizh da vare an [[Eil Brezel-bed]]. Pep kevrenn emgann stadunanat (12 soudard) a oa pourveziet gant ur BAR e fin ar brezel. == Er sevenadur == Ar BAR M1918 a c'haller gwelet pe implijout e meur a c'hoari video, en o zouez reoù ar rummadoù ''[[Call of Duty]], [[Medal of Honor]]'' pe ''[[Battlefield (heuliad c'hoarioù video)|Battlefield]]''. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Fuzuilhoù-mindrailher]] [[Rummad:Fuzuilhoù]] [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] [[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Armoù Brezel Korea]] [[Rummad:Armoù Brezel Vietnam]] g0nsgshzg2vfzramhnkqoo5m0fbu96e 0 170949 2199684 2173256 2026-09-11T08:42:16Z Kestenn 14086 2199684 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Browning Hi-Power|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:FN Hi Power.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur bistolenn '''Browning Hi-Power''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Belgia}} |- ! scope="row" |Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek, platinenn [[Platinenn (arm-tan)#Platinenn SA (un-ober)|un ober]] |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |[[9 × 19 mm Parabellum]] (da gentañ)<br>[[7,65 × 21 mm Parabellum|7,65 mm Parabellum]]<br>[[.40 S&W]] (adstummoù) |- ! scope="row" |Produer |[[FN Herstal]] |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas (hep kartouchenn) |1,01 kg |- ! scope="row" |Hirder |196 mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |112 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Hed-tenn pleustrek |25 m |- ! scope="row" |Tizh mont e-maez ar boledoù |354 m/s |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger fiñv 13 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''Browning Hi-Power''', anvet ivez '''Browning HP 35''', '''Browning GP 35''' pe '''FN Browning GP 35''', zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek produet gant an embregerezh belgiat [[FN Herstal]] abaoe 1935. Unan eus an [[Arm-tan|armoù-tan]] dorn brudetañ eo. == Istor == Pa varvas [[John Browning]] e miz Du 1926 e oa o labourat war ur bistolenn nevez evit an FN Herstal. Goude e varv e kendalc'has an ijinour belgiat [[Dieudonné Saive]] da labourat war an arm nevez. Produet e voe adalek 1935 dindan an anv '''Hi-Power''', pe '''GP''' ('''''Grande Puissance''''') e galleg. Choazet e voe evel arm-dorn standart nevez arme Belgia un tammig goude<ref name=":0">{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/belgium-semi-automatic-pistols/fn-browning-hp-high-power-eng/ FN Browning High Power]'', Modern Firearms (lennet d'an 02/02/2025)</ref>. Mont a rae en-dro gant ar sistem [[argil]] berr a veze implijet war bistolennoù all evel ar [[Colt M1911]], met Dieudonné Saive a zeuas a-benn da sevel eviti ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] uhel e endalc'h (13 [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchenn]]) pa oa 7 pe 8 kartouchenn endalc'h kargerioù ar braz eus ar pistolennoù all d'ar poent-se<ref>{{Fr}} Mc NAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p. 87</ref>. Ouzhpenn-se e tiskouezas an arm bezañ solut ha fiziapl. Ur [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA (Single Action, Un-Ober)|blatinenn un-ober]] a zo d'ar Browning HP. Meur a astumm eus an arm a zo bet abaoe 1935. Unan evit ar [[sportoù tennañ]], ar '''Competition''', produet adalek 1980, a oa gantañ ur [[Kouch (arm-tan)|c'houch]] reoliek, un eneppouez e dibenn e ganol, ha kemmoù all evel ur [[Draen (armoù)#Pouez-loc'hañ|pouez-loc'hañ]] izeloc'h<ref>{{Fr}} CADOUX Laurent, ''Le GP 35 Competition de la FN'', Cibles n°656, miz C'hwevrer 2025, pp. 60-65</ref>. Ur stumm daou-ober, an [[FN HP-DA]],a voe deveret anezhañ er bloavezhioù 1980<ref name=":0" />. Ar stumm modern produet abaoe 2018 gant FN USA a zo dezhañ ur c'harger uheloc'h e endalc'h ha lodennoù e polimer war dornell an arm<ref>{{En}} ''[https://fnamerica.com/products/fn-high-power-series/fn-high-power/ FN HIGH POWER™]'', war lec'hienn FN America (lennet d'an 02/02/2025)</ref>. == Implijerien == An eil arm koshañ implijet c'hoazh gant armeoù zo er bed eo ar Browning HP, goude ar Colt M1911. E-touez an degadoù a vroioù o deus prenet skouerennoù pe savet kopiennoù dindan aotre evit o arme e kaver ar [[Rouantelezh-Unanet]], [[Bro-C'hall]], [[Gres (bro)|Gres]], [[Iwerzhon]], [[Stadoù-Unanet Amerika]], [[Israel]], [[India]] pe [[Aostralia]]. An arm nemetañ eo a servijas da vat e daou du e-pad an [[Eil Brezel-bed]], pa rae ar [[Kevredidi an Eil Brezel-bed|Gevredidi]] gant skouerennoù produet e [[Kanada]] gant an embregerezh [[John Inglis and Company|Inglis]], hag an Alamaned gant reoù produet e uzinoù an FN Herstal ac'hubet e Belgia<ref name=":0" />. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù Belgia]] [[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]] hck9gjz1g2puudv9t89dzbx3mtmb43i 0 170975 2199691 2198554 2026-09-11T08:46:58Z Kestenn 14086 2199691 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Browning Auto-5 (Remington Model 11)|006400|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:RemingtonMd11.JPG|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur fuzuilh '''Remington Model 11''', kopienn ar Browning Auto-5 dindan aotre |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}}<br>{{Belgia}} |- ! scope="row" |Doare |[[Fuzuilh flour he c'hanol]] damaotomatek |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil hir ar c'hanol |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |[[Kalibr 12]]<br>[[Kalibr 16]]<br>[[Kalibr 20]] |- ! scope="row" |Produerien |[[FN Herstal]]<br>[[Remington]]<br>[[Savage Arms|Savage]] |- ! scope="row" |Mare implij |Abaoe 1905 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas (hep kartouchenn) |4,100 kg |- ! scope="row" |Hirder |{{formatnum:1270}} mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |711 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Hed-tenn pleustrek |30-40 m d'ar muiañ (kalibr 12) |- ! scope="row" |Endalc'h |1 gartouchenn er gambr + karger korzennek 4 c'hartouchenn (da gentañ) / 2 gartouchenn (adstumm) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |C (pe B evit ar stummoù 4+1 gartouchenn) |- |} Ar '''Browning Auto-5''', anvet ivez '''Browning Automatic 5''' pe '''Browning A5''', zo ur [[fuzuilh-chase]] bet produet eus 1902 betek 1998 gant an embregerezh belgiat [[FN Herstal]] ([[Liège]]). Ar fuzuilh-chase damaotomatek kentañ e voe<ref name=":0">{{Fr}} Mc NAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie Visuelle'', L'Imprévu, 2022, pp. 276-277</ref> hag unan eus an armoù anavezetañ e bed ar chase. 2,7 milion a skouerennoù anezhi a voe gwerzhet e-pad an XX{{Vet}} kantved<ref name=":1">{{En}} ''[https://www.militaryfactory.com/smallarms/detail.php?smallarms_id=699 Browning Auto-5]'' war al lec'hienn Military Factory (lennet d'ar 27/04/2024)</ref>. == Istor == Ijinet e voe an Auto-5 gant [[John Browning]] e 1898. Lakaat a reas ur breved warni e 1900<ref name=":0" />. Ar fuzuilh damaotomatek kentañ e oa, enni 5 [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchenn]] en he stumm orin. Mont a rae en-dro gant ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre argil hir ar c'hanol]], pourveziet gant ur [[Karger (armoù-tan)#Karger korzennek|c'harger korzennek]] ennañ 4 c'hartouchenn<ref name=":2">{{En}} Maxim Popenker, ''[https://modernfirearms.net/en/shotguns/belgium-shotguns/browning-auto-5-eng/ Browning Auto-5]'', Modern Firearms (lennet d'ar 24/08/2026)</ref>. Un dispac'h e oa pa rae ar chaseourien betek neuze gant fuzuilhoù daou ganol daou-denn nemetken, d'ar muiañ. Browning a ginnigas e arm nevez da [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]], a nac'has anezhañ. Emgav a dapas neuze e 1902 gant Marcellus Hartley, patron an embregerezh Remington, met hemañ a varvas deiz an emgav diwar un taol-kalon. A-benn ar fin ez eas Browning da ginnig e fuzuilh d'an embregerezh FN Herstal, a gomprenas buan e raje berzh hag a asantas produiñ anezhi adalek 1905. [[Restr:Browning Auto 5 zerlegt.JPG|kleiz|thumb|180x180px|Un Auto-5 divontet en ur mod diazez.]] Estreget e bed ar [[Chaseal|chase]] e voe implijet an Auto-5 : servijout a reas evel ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|trench gun]]'' (arm fozioù-brezel) etre daouarn ar soudarded stadunanat da vare ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]], a implije anezhi da aloubiñ an trañcheoù alaman. Lesanvet e vez ''humpback'' (''bosennek'') e saozneg. Stummoù all dindan aotre a voe produet gant an embregerezhioù [[Remington]] (Model 11) ha [[Savage Arms|Savage]] (Model 720, Model 745)<ref name=":1" />. [[Franchi]], [[Ernesto Breda (embregerezh)|Breda]] (Italia) ha [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] (Rusia) o deus graet kopiennoù eus an arm ivez<ref name=":2" />. == Er sevenadur == * An torfedour stadunanat [[Clyde Barrow]] a implijas un Auto-5 kalibr 16 troc'het he c'hanol e-pad e dec'hadenn daou vloavezh, eus 1932 betek e varv. An arm zo bet gwerzhet e {{formatnum:850000}}$ diouzh ar c'hresk en Texas e miz Eost 2026<ref>{{fr}} Yoan Duvel, ''[https://www.cibles-mag.com/2026/08/24/rock-island-le-fusil-de-clyde-barrow-senvole-a-850-000-dollars/ Rock Island : le fusil de Clyde Barrow s’envole à 850 000 dollars]'', Cibles, 24/08/2026</ref>. * Ur Remington Model 11 kalibr 20 a voe implijet gant ar c'haner stadunanat [[Kurt Cobain]] evit en em zistruj d'ar 5 a viz Ebrel 1994<ref>{{En}} FISHER Greg, ''[https://www.cbsnews.com/news/kurt-cobain-suicide-shotgun-seen-in-new-pictures-released-by-seattle-police/ Cops: New photos show Kurt Cobain suicide gun]'', CBS News, 17/03/2016 (lennet d'ar 01/05/2025)</ref><ref>{{Fr}} ''[https://www.lemonde.fr/big-browser/article/2016/03/18/des-photos-de-l-arme-que-kurt-cobain-a-utilise-pour-se-suicider_5991943_4832693.html Des photos de l'arme que Kurt Cobain a utilisé pour se suicider,]'' Le Monde, 18/03/2016 (lennet d'ar 01/05/2025)</ref>. == Levrlennadur == * {{En}} SHIRLEY H. M. Jr., ''Browning Auto-5 Shotguns, The Belgian FN Production'', eil embannadur, Wet Dog Publications, 2010, 100 p., ISBN 978-0970799760 == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Fuzuilhoù]] [[Rummad:Fuzuilhoù-chase]] [[Rummad:Armoù Belgia]] [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] ahtaalj1441qg6al1yw8fr0oqzycl7f 0 171112 2199650 2199584 2026-09-10T21:22:45Z Kestenn 14086 2199650 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" |- {{Infobox/Titl|Kalibr 20|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Shotgun shell comparison.jpg|frameless|313x313px|]] <br /><br />Pevar c'halibr kartouchennoù chase, a gleiz da zehou : [[Kalibr .410]] - [[Kalibr 28]] - '''Kalibr 20''' - [[Kalibr 12]] |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" width="50%" |Kalibr |15,6 mm |- ! scope="row" |Doare douilhez |bourled |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! scope="row" |Ø bannadelloù |Etre 1 hag 8,5 mm<br>15,6 mm (boled) |- ! scope="row" |Ø trogleuziñ |15,6 mm |- ! scope="row" |Ø kolier |17,35 mm |- ! scope="row" |Ø korf an douilhez |17,7 mm |- ! scope="row" |Ø strad |19,4 mm |- ! scope="row" |Tevder ar strad |1,55 mm |- ! scope="row" |Ø bourled |19,4 mm |- ! scope="row" |Hirder ar gartouchenn |58 mm<br>65 mm<br>67 mm<br>70 mm<br>76 mm<br>89 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Pouez ha perzhioù all |- ! scope="row" |Pouez ar bannadelloù |18 - 36 g |- ! scope="row" |Tizh ar bannadelloù V₀ |370 - 550 m/s |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |{{formatnum:1660}} - {{formatnum:2370}} J |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |C |- |} Ar '''c'halibr 20''' zo ur [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]] [[Kartouchenn-chase|kartouchennoù-chase]] implijet er [[Fuzuilh flour he c'hanol|fuzuilhoù flour o c'hanol]]. == Deskrivadur == En [[Europa (kevandir)|Europa]] ez eo 67, 70 pe 76 mm hirder boas douilhezioù ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]], evel evit ar [[Kalibr 12|c'halibr 12]]. [[Geriaoueg an armoù-tan#Drajez|Drajez]], drajez tev pe ur [[Slug|boled]] a c'haller lakaat e-barzh. Peurliesañ e vez karget ar c'halibr 20 gant : * 24 gramm drajez evit an douilhezioù 65 mm * 26 gramm drajez evit an douilhezioù 67 mm * 28 pe 30 gramm drajez evit an douilhezioù 70 mm * 34 pe 36 gramm drajez evit an douilhezioù 76 mm Douilhezioù 58 mm ha 89 mm a zo anezhe ivez. == Implij == Nebeutoc'h a [[argil]] a vez krouet gant ar c'halibr 20 evit gant ar [[Kalibr 16|c'halibroù 16]] pe 12. Gwelloc'h eo neuze evit an dud vihanoc'h pe wanoc'h. Mat eo ar c'halibr 20 evit chaseal loened bihan abalamour ne zistruj ket kement o c'hig bresk. == Gwelet ivez == * [[Kalibr 12]] * [[Kalibr 16]] * [[Kalibr 28]] * [[Kalibr .410]] == Liammoù diavaez == * {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-vii/tabvii-20-fr.pdf Taolenn ar munision 20/70] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] ==Daveennoù== {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:20, Kalibr}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Chase]] [[Rummad:Munisionoù-chase]] jhbwmxcnszu1ondhv0cn9sygoeci8pi 0 171113 2199653 2199587 2026-09-10T21:24:37Z Kestenn 14086 2199653 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" |- {{Infobox/Titl|Kalibr .410|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Shotgun shell comparison.jpg|frameless|313x313px|]] <br /><br />Pevar c'halibr kartouchennoù chase, a gleiz da zehou : '''.410''' - [[Kalibr 28]] - [[Kalibr 20]] - [[Kalibr 12]] |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" |Doare douilhez |bourled, eeun |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! scope="row" |Bro-orin |{{Rouantelezh-Unanet}} |- ! scope="row" |Bloavezh krouidigezh |1874 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! scope="row" |Ø bannadelloù |Etre 1 hag 8,5 mm<br>10,4 mm (boled) |- ! scope="row" |Ø kolier |11,75 mm |- ! scope="row" |Ø korf an douilhez |12 mm |- ! scope="row" |Ø strad |13,60 mm |- ! scope="row" |Tevder ar strad |1,55 mm |- ! scope="row" |Hirderioù ar gartouchenn |50,7 / 63,5 / 65 / 70 / 73 / 76 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Pouez ha perzhioù all |- ! scope="row" |Pouez ar bannadelloù |7 g - 23 g |- ! scope="row" |Tizh ar bannadelloù V₀ |335 - 550 m/s |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |948 - {{formatnum:1780}} J |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |C |- |} Ar [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]] '''.410''', anvet '''36''' ivez, zo un doare [[Kartouchenn-chase|kartouchennoù-chase]] evit ar [[Fuzuilh flour he c'hanol|fuzuilhoù flour o c'hanol]] 12 mm treuzkiz o c'horf. Peurliesañ e raer gant ".410" evit envel ar c'hartouchennoù kambret e 76 mm, da lavaret eo magnum ; e gwirionez ez eus eus kartouchennoù .410 o c'halibr dezhe hirderioù douilhezioù all, eus 50,7 da 73 mm. == Implij == Ur c'halibr bihan eo, dezhañ nebeut a [[argil]]. Implijet e vez peurliesañ evit [[chaseal]] ar jiboez bihan tost (dindan 35 metr). Memes ma n'eo ket ken galloudus hag ar [[Kalibr 12|c'halibr 12]] e c'hall lazhañ ur [[yourc'h]] pe ul [[louarn]] ma vez implijet gant ur boled ha n'eo ket gant drajez. == Gwelet ivez == * [[Kalibr 12]] * [[Kalibr 16]] * [[Kalibr 20]] * [[Kalibr 28]] == Liamm diavaez == * {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-vii/410-fr-6.pdf Taolenn ar munision .410 Magnum] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] ==Daveennoù== {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:410, Kalibr}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Chase]] [[Rummad:Munisionoù-chase]] [[Rummad:Munisionoù ar Rouantelezh-Unanet]] pynyihu3sbvpucqaifotn0ofzo8gmzz 0 171342 2199701 2189834 2026-09-11T08:54:23Z Kestenn 14086 2199701 wikitext text/x-wiki {{Droukveskañ|7,65 × 20 mm Long}} {| class="infobox" |- {{Infobox/Titl|7,65 × 17 mm Browning<br>(.32 ACP)|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:7.65x17 mm Browning ReconTanto.jpg|frameless|313x313px|-]] <br /><br />Div gartouchenn '''7,65 × 17 mm Browning''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" |Doare korf an douilhez |damgreuzenn, eeun |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! scope="row" |Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}}<br>{{Belgia}} (hervez ar CIP) |- bgcolor="#b0c4de" ! colspan="2" style="color:#000000; text-align:center;"|Muzulioù |- ! scope="row" |Ø bannadell |7,94 mm |- ! scope="row" |Ø trogleuziñ |7,63 mm |- ! scope="row" |Ø kolier |8,55 mm |- ! scope="row" |Ø korf an douilhez |8,6 mm |- ! scope="row" |Ø strad |9,1 mm |- ! scope="row" |Tevder ar strad |1,1 mm |- ! scope="row" |Hirder an douilhez |17,3 mm |- ! scope="row" |Hirder ar gartouchenn |25 mm |- bgcolor="#b0c4de" ! colspan="2" style="color:#000000; text-align:center;"|Perzhioù all |- ! scope="row" |Pouez ar vannadell |4 da 5 g |- ! scope="row" |Tizh mont e-maez V₀ |282 da 335 m/s |- ! scope="row" |Gwask ar gazoù d'ar muiañ |{{formatnum:1410}} bar |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |167 da 240 J |- ! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]] |SP |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |B |} Ar '''7,65 × 17 mm Browning''', anvet ivez '''.32 ACP''', '''.32 Automatic''', '''7,65 mm Browning Short''' pe '''7,65 × 17 mm SR''' hervez ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]], zo ur [[munision]] armoù-dorn ijinet gant ar stadunanat [[John Browning]] ha produet adalek 1899 evit an [[Browning M1900|FN M1900]], ar bistolenn damaotomatek kentañ graet gant an [[FN Herstal]]<ref>{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 201</ref>. Unan eus ar c'hartouchennoù poblekañ evit ar [[Pistolenn|pistolennoù]] eo bet en XX{{Vet}} kantved. Armoù modern a vez kambret eviti hiziv an deiz c'hoazh. == Un nebeud armoù kambret e .32 ACP == Kantadoù a armoù zo bet kambret e 7,65 mm Browning, en o zouez re vrudet evel : * [[Astra A-60]] * [[Beretta M1915]] * [[CZ 27|CZ 27 (vz. 27)]] * [[Browning M1900|FN/Browning M1900]] * [[FN Model 1910|FN/Browning Model 1910]] * [[MAB D|MAB Modèle D]] * [[Mauser 1914|Mauser 1914/1934]] * [[Star Izarra]] * [[Star M14]] * [[Walther PP]] * [[Walther PPK]] == Liammoù diavaez == * {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-iv/tabivcal-fr-page12.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:7,65 × 17 mm}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù Belgia]] [[Rummad:Munisionoù SUA]] 0p0hkqj6k0jktcr7aezxumoap62fbg0 0 171784 2199681 2193451 2026-09-11T08:41:14Z Kestenn 14086 2199681 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Browning M1910|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Browning 1910 (6971783833).jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur '''Browning M1910''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Belgia}} |- ! scope="row" |Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek, un-ober |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |[[.380 ACP]]<br>[[.32 ACP]] |- ! scope="row" |Produer |[[FN Herstal]] |- ! scope="row" |Mare produiñ |1910 - bloavezhioù 1960 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas (hep kartouchenn) |570 g |- ! scope="row" |Hirder |154 mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |88,5 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Tizh mont e-maez ar boledoù |299 m/s |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger fiñv 6 kartouchenn (e .380 ACP) pe 7 kartouchenn (e .32 ACP) |- ! scope="row" |Adstummoù |Browning M1922 (anvet ivez M1910/22) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''Browning M1910''', anvet ivez '''FN Model 1910''', zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA (Single Action, Un-Ober)|un-ober]] ijinet gant [[John Browning]] ha produet gant an embregerezh belgiat [[FN Herstal]] adalek 1910. Disheñvel e oa diouzh ar pistolennoù Browning savet betek-neuze abalamour da winterell he gwikefre-[[argil]] bezañ lakaet tro-dro d'he c'hanol. Skañvoc'h e oa neuze. Kambret e oa e [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] hag e [[.380 ACP]]. Un arm fiziapl e oa, ha berzh a reas e-touez kalz ofiserien en Europa<ref>{{Fr}} Mc NAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p.76</ref>. Ur stumm all anezhi anvet '''M1922''' pe '''M1910/22''' a voe produet. Hiroc'h ha ponneroc'h e oa, hag uheloc'h e oa hec'h endalc'h. == En Istor == [[Restr:Gabrillo Princip's pistol (3444725633).jpg|kleiz|thumb|An M1910 implijet gant Gavrilo Princip da vare lazhadenn Franz Ferdinand e miz Even 1914.]] Ur Browning M1910 a voe implijet gant [[Gavrilo Princip]] d'an 28 a viz Even 1914 evit lazhañ [[Franz Ferdinand Aostria-Este]]<ref>{{En}} ''[https://www.theworldwar.org/fr/learn/about-wwi/spotlight-belgian-automatic-pistol Pistolet automatique belge]'', The National WWI Museum and Memorial (lennet d'an 13/07/2024)</ref>. Ur skouerenn all eus an arm a servijas da zrouklazhañ ar prezidant gall [[Paul Doumer]] e 1932. Implijet e voe gant kalz broioù european e-pad an [[Eil Brezel-bed]], ha gant rezistanted evel an Izelvroadez [[Hannie Schaft]]. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù Belgia]] j44bvg4y1tb1lxbrwlb30sqfejw6jt8 0 171790 2199680 2193450 2026-09-11T08:41:02Z Kestenn 14086 2199680 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Browning M1906|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Henri Guisan FN Browning model 1906 IMG 3267.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Pistolenn bersonel '''Browning M1906''' ar jeneral suis [[Henry Guisan]] (1874-1960) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Belgia}} |- ! scope="row" |Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek, un-ober |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |[[.25 ACP]] |- ! scope="row" |Produer |[[FN Herstal]] |- ! scope="row" |Mare produiñ |1906 - 1959 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas (hep kartouchenn) |367 g |- ! scope="row" |Hirder |114 mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |53 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger fiñv 6 kartouchenn |- ! scope="row" |Kopiennoù |Colt M1908 Vest Pocket |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''Browning M1906''', anvet a-wechoù '''FN M1906''' pe '''FN M1905''' er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] abalamour da vloavezh he breved, zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek ijinet e 1905 gant [[John Browning]] ha produet etre 1906 ha 1959 gant an embregerezh beljiat [[FN Herstal]]. Evel armoù-dorn bihan all kambret e 6,35 mm eo bet poblek-tre e hanterenn gentañ an {{XXvet kantved}} e [[Bro-C'hall|Frañs]] hag er broioù industrializet evel arm emzifenn bihan, aes da lakaat en ur sac'h-dorn pe ur chupenn, ha dre ma c'halle forzh piv prenañ un arm-dorn dezhañ ur [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]] izeloc'h evit ar 7,65 mm (gant aotre an archerien pe ar polis) e Bro-C'hall a-raok [[Lezennoù war an armoù e Frañs#Dekred-lezenn an 18 a viz Ebrel 1939|lezennoù 1939]]. == Deskrivadur == Un arm bihan eo an M1906, 114 mm e hirder hollek. Kambret eo evit ar munision [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] ijinet eviti. Izel eo endalc'h e garger (6 kartouchenn). Un nevezinti e-keñver an armoù-dorn produet betek-neuze e oa he sistem surentez tripl a-raok gellet tennañ : ul loc'henn surentez, ur bouton da vontañ ouzh kein an dornikez, hag an tennañ dibosubl hep karger ebet<ref>{{En}} ''[https://www.nramuseum.org/guns/the-galleries/world-war-i-and-firearms-innovation/case-36-great-inventors/fabrique-nationale-model-1905-fn-semi-automatic-pistol.aspx Fabrique Nationale Model 1905 FN Semi automatic pistol]'' war NRA Museums (lennet d'ar 14/07/2024)</ref>. Ar [[Colt M1908 Vest Pocket]] zo kopienn an M1906 evit ar marc'had stadunanat. Ar [[Baby Browning]] produet gant an FN Herstal adalek 1931 zo awenet a galz gant an M1906. == En Istor == D'ar 16 a viz Meurzh 1914 e voe implijet un M1906 gant [[Henriette Caillaux]] evit lazhañ [[Gaston Calmette]], rener ''[[Le Figaro]]''. Abalamour d'he ment eo bet implijet kalz gant ar boliserien a felle dezhe implijout dafar diskred ha skañv, pe gant emsavadegoù rezistañs da vare an [[Eil Brezel-bed]]<ref>{{Fr}} D'ANDURAIN Julie, ''Le 6,35 de la "Comta" : une arme de femme, symbole de la Résistance'', e ''Les Français et les armes à feu'' ''[...]'', Maisonneuve & Larose, 2018, pp. 87-102</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù Belgia]] kbymq9mfcvbrvb8b8k4k6v22xk8806k 0 172013 2199697 2194330 2026-09-11T08:51:32Z Kestenn 14086 2199697 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Browning M1919|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Browning M1919a.png|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur vindrailherez '''Browning M1919''' (stumm A4) war he zrebez |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{SUA}} |- ! scope="row" |Doare |[[Mindrailherez]] |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol, yenaet dre aer |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] !{{Collapsible list | titl = |'''Stumm orin'''<br>[[.30-06 Springfield]]<br>'''Stummoù goude an Eil Brezel-bed'''<br>[[7,62 × 51 mm NATO]]<br>'''Stummoù produet er-maez eus SUA pe evit ar marc'had sivil'''<br>[[7,62 × 51 mm NATO]]<br>[[.303 British]]<br>[[7,92 × 57 mm Mauser]]<br>[[6,5 × 55 mm|6,5 × 55 mm Mauser]]<br>[[.22 Long Rifle]]<br>[[7,62 × 54 mm R]]<br>[[8 × 63 mm patron m/32]]<br>[[7,65 × 53 mm Mauser]]<br>[[7,5 × 54 mm 1929C]]}} |- ! scope="row" |Produerien |[[Buffalo Arms Corporation]]<br>[[Rock Island Arsenal]]<br>[[Nexteer Automotive|Saginaw Steering Gear]], ur rann eus [[General Motors]] |- ! scope="row" |Mare produiñ |Abaoe 1919 |- ! scope="row" |Niver produet |War-dro {{formatnum:500000}} |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>(stumm A4) |- ! scope="row" |Mas hollek (hep daoubez pe trebez) |14 kg |- ! scope="row" |Hirder |964 mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |610 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Hed-tenn pleustrek |{{formatnum:1400}} m |- ! scope="row" |Lusk-tennañ |Etre 400 ha 600 tenn/mn |- ! scope="row" |Tizh ar boledoù V₀ |853 m/s |- ! scope="row" |Endalc'h |Gourizoù 250 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |A |- |} Ar '''Browning M1919''' zo ur [[Mindrailherez|vindrailherez]] skañv ijinet gant [[John Browning]] e 1918 hag implijet stank gant kalz broioù er bed etre 1919 ha trede kard an XX{{Vet}} kantved. == Istor hag implij == An M1919 zo deveret eus ar vindrailherez [[Browning M1917]]<ref name=":0">{{Fr}} CADIOU Yves, ''Les Colt, Volume 4'', Éditions du Portail, 1999, pp. 66-67</ref> implijet e dibenn ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]] gant [[arme ar Stadoù-Unanet]]. An M1917 a veze yenaet dre zour, met ne oa ket aes da implijout ar sistem-mañ war garbedoù. E dibenn 1918 e kinnigas John Browning ur stumm nevez, yenaet dre ur mañchon didoullet tro-dro d'e ganol<ref name=":1">{{Fr}} McNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p. 248</ref>. Dibabet e voe buan gant arme ar Stadoù-Unanet hag implijet e voe adalek 1919 dindan an anv M1919. Kambret e oa e [[.30-06 Springfield]] evel ar fuzuilhoù standart [[Springfield M1903]] implijet d'ar mare-se. [[Restr:Resting on Peleliu Island.jpg|kleiz|thumb|Soudarded an [[United States Marine Corps|US Marine Corps]] gante ur vindrailherez M1919 da vare [[emgann Peleliu]] (miz Gwengolo - Miz Du 1944)]] Klask a reas an arme stadunanat ledanaat implij ar vindrailherez d'ar soudarded war o zreid oc'h ouzhpennañ un [[Geriaoueg an armoù-tan#Daoubez|daoubez]] hag ur [[Kouch (arm-tan)|c'houch]] dezhi. '''M1919 A1''' e voe anvet ar stumm-se. Er bloavezhioù 1920 ha deroù ar bloavezhioù 1930 e voe savet stummoù nevez, dezhe kemmoù bihan (stummoù '''A2''' hag '''A3'''). E 1936 e voe kinniget ar stumm '''M1919 A4''', dezhañ ur c'hanol hiroc'h ha tevoc'h, hag ur pech e beg ar c'hanol evit adimplijout gwelloc'h gazoù an tennoù e gwikefre an arm. Ar stumm-mañ a voe an hini produetañ dre ma servijas en [[Eil Brezel-bed]]. Ouzhpenn d'an implij gant an droaderien e voe montet war garbedoù a bep seurt : kirri [[Willys MB|Jeep]], halftracks, kamionoù [[GMC CCKV]]<ref name=":0" />, tankoù [[M3 Stuart]], [[M3 Grant/Lee]], [[M4 Sherman]], [[M24 Chaffee]] hag [[M26 Pershing]]<ref>{{Fr}} FOSS Christopher F., ''Chars de la 2e Guerre Mondiale'', PML Éditions, 1994, pp. 120-138</ref>. Goude ar brezel e voe savet stummoù all, kambret tamm-ha-tamm e [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] evit kordañ gant standardoù nevez [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]]. Implijet e voe an M1919 war tachennoù-emgann [[Brezel Korea|brezelioù Korea]] ha [[Brezel Viêt Nam|Viêt Nam]] dreist-holl. Ar [[M60 (mindrailherez)|vindrailherez M60]] a gemeras tamm-ha-tamm he flas e arme ar Stadoù-Unanet adalek deroù ar bloavezhioù 1960. Implijet e vez gant armeoù 'zo er bed hiziv-an-deiz c'hoazh<ref name=":1" />. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{WW2SUATroad}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Mindrailherezioù]] [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Armoù Brezel Vietnam]] [[Rummad:Armoù Brezel Korea]] p6bh3i1kjq3er894ht0uoq2bnfpyvvs 0 172070 2199703 2197754 2026-09-11T08:55:12Z Kestenn 14086 2199703 wikitext text/x-wiki {{Droukveskañ|.38 ACP}} {| class="infobox" {{Infobox/Titl|.380 ACP|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:380 ACP - FMJ - SB - 2.jpg|frameless|250x250px]] <br /><br />Ur gartouchenn '''.380 ACP''', stumm ''FMJ'' (''Full Metal Jacket'') |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù |- ! scope="row" width="50%" |Kalibr |.380 / 9,65 mm |- ! scope="row" |Doare korf an douilhez |kreuzenn, eeun |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! scope="row" |Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}}<br>{{Belgia}} (hervez ar CIP) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! scope="row" |Ø bannadell |9 mm |- ! scope="row" |Ø trogleuziñ |8,8 mm |- ! scope="row" |Ø kolier |9,5 mm |- ! scope="row" |Ø korf an douilhez |9,5 mm |- ! scope="row" |Ø strad |9,5 mm |- ! scope="row" |Tevder ar strad |1,1 mm |- ! scope="row" |Hirder an douilhez |17,3 mm |- ! scope="row" |Hirder ar gartouchenn |25 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all |- ! scope="row" |Pouez ar vannadell |3 - 6 g |- ! scope="row" |Tizh ar boled V₀ |312 - 559 m/s |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |275 - 457 J |- ! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]] |SP |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |B |} An '''.380 ACP''' (evit ''Automatic Colt Pistol''), anvet ivez '''.380 Auto''', '''9 × 17 mm''', '''9 mm Browning''', hag hervez ar broioù '''9 mm Short''', '''9 mm Kurz''', '''9 mm Corto''' pe '''9 mm Browning Court''' (e anv ofisiel hervez ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]) zo ur [[munision]] evit an armoù-dorn ijinet gant [[John Browning]] ha kinniget gant an embregerezh [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] e 1908 evit e bistolenn [[Colt M1903 Pocket Hammerless|Colt Model 1903 Pocket Hammerless]]<ref>{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 213</ref>. Deveret eo eus ar c'hartouchennoù [[.38 ACP]]. == Implij == Gwerzhet e voe er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] adalek 1908 hag en [[Europa (kevandir)|Europa]] adalek 1912. Implijet e voe evel kartouchenn standart gant armeoù un nebeud broioù a-raok an [[Eil Brezel-bed]] : [[Tchekoslovakia]], [[Hungaria]], [[Italia]] (er [[Beretta M1934]]), an [[Izelvroioù]] ha [[Yougoslavia]]. Kemeret e voe e blas gant ar c'hartouchennoù galloudusoc'h [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] ha [[9 × 18 mm Makarov|9 mm Makarov]] hervez ar broioù goude ar brezel. Kalz ofiserien eus ar [[Wehrmacht]] a implije anezhañ e pistolennoù [[Walther PPK]] prenet gante o-unan. An .380 ACP zo e-touez ar c'halibroù poblekañ evit an armoù-dorn goude an 9 mm Parabellum hag ar [[.45 ACP]]<ref name=":0">{{En}} HODGDON Michael, ''[https://web.archive.org/web/20240824070201/https://www.sspfirearms.com/2023/08/28/top-5-most-popular-handgun-calibers/?srsltid=AfmBOoovYVBj_ddpJ51QpgnbyUP4-ToHV--YxbCczcMTFVZjqb58JRee Top 5 most popular handgun calibers, SSP Firearms]'' (lennet d'an 22/08/2024)</ref>. An holl broduerien armoù-dorn brudet a-vremañ ([[Glock (embregerezh)|Glock]], [[Česká zbrojovka a.s.|CZ]] pe [[SIG Sauer]] en o zouez) a werzh armoù kambret er c'halibr-mañ. Gellet a ra bezañ implijet e armoù-dorn bihan pe etre a-drugarez d'e hirder ha d'e ledander izel<ref name=":0" />. Al [[Liberator (pistolenn)|Liberator]], unan eus an armoù kentañ a c'halled fardañ gant ur voullerez 3D, a zo kambret e .380 ACP<ref>{{En}} GREENBERG Andy'', [https://www.forbes.com/sites/andygreenberg/2013/05/05/meet-the-liberator-test-firing-the-worlds-first-fully-3d-printed-gun/ Meet The 'Liberator': Test-Firing The World First Fully-Printed 3D Gun]'', war Forbes, 06/05/2013 (lennet d'an 23/08/2024)</ref>. == Liammoù diavaez == * '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-iv/tabivcal-fr-page24.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:380 ACP}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù SUA]] 0up5ropr7jmbj0e42d61dgovv5yd5ve 0 172098 2199702 2148677 2026-09-11T08:54:53Z Kestenn 14086 2199702 wikitext text/x-wiki {{Droukveskañ|.380 ACP}} {| class="infobox" {{Infobox/Titl|.38 ACP|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:38 ACP.jpg|frameless|250x250px]] <br /><br />Ur gartouchenn '''.38 ACP''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" |Doare korf an douilhez |damgreuzenn, eeun |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! scope="row" |Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! scope="row" |Ø bannadell |9 mm |- ! scope="row" |Ø trogleuziñ |8,8 mm |- ! scope="row" |Ø kolier |9,8 mm |- ! scope="row" |Ø korf an douilhez |9,8 mm |- ! scope="row" |Ø strad |10,3 mm |- ! scope="row" |Tevder ar strad |1,3 mm |- ! scope="row" |Hirder an douilhez |22,9 mm |- ! scope="row" |Hirder ar gartouchenn |33 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all |- ! scope="row" |Pouez ar vannadell |7 - 8 g |- ! scope="row" |Tizh mont e-maez V₀ |320 - 350 m/s |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |423 - 458 J |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |B |} Ar munision '''.38 ACP''' (evit ''Automatic Colt Pistol''), anvet ivez '''.38 Auto''', '''.38 Automatic''' pe '''9 × 23 mm SR''' (anv metrek), zo ur [[munision]] armoù-dorn ijinet gant ar Stadunanad [[John Browning]] e dibenn an {{XIXvet}} kantved evit e bimpatrom pistolenn Colt 1897. An arm kentañ kambret e .38 ACP produet da vat a voe ar [[Colt M1900]]. Ne reas ket berzh ar c'halibr-mañ. An [[.38 Super]] zo deveret anezhañ. Muzulioù heñvel a zo etre an div gartouchenn, met dañjerus eo implijout an .38 Super en un arm kambret evit an .38 ACP abalamour da wask ar gazoù bezañ kalz uheloc'h gant an .38 Super. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:38 ACP}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù SUA]] 7e25i6s95mdloc9onuc9ocxbrxlxkyd 0 172149 2199685 2174208 2026-09-11T08:44:00Z Kestenn 14086 2199685 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Winchester Model 1886|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:WinchesterModel1886cutout.png|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur garabinenn '''Winchester Model 1886''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Doare |[[Karabinenn]] |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre loc'henn-grogenn |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |'''Stummoù orin :'''<br>[[.45-70|.45-70 Government]]<br>[[.45-90 Sharps]]<br>[[.40-82 Winchester]]<br>'''Stummoù all :'''<br>[[.40-65 Winchester]]<br>[[.38-56 Winchester]]<br>[[.50-110 Winchester]]<br>[[.40-70 Winchester]]<br>[[.38-70 Winchester]]<br>[[.33 Winchester]] |- ! scope="row" |Bloavezh krouidigezh |1884 |- ! scope="row" |Produer orin |[[Winchester Repeating Arms Company]] |- ! scope="row" |Mare produiñ |1886-1935, 1993 - bremañ |- ! scope="row" |Skouerennoù produet |War-dro {{formatnum:160000}} (a-raok 1935) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas |4,1 kg |- ! scope="row" |Hirder |{{formatnum:1130}} mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |510 mm<br>560 mm<br>610 mm<br>660 mm<br>710 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger korzennek 7, 8 pe 9 c'hartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |C pe D |- |} Ar '''Winchester Model 1886''' zo ur [[Karabinenn|garabinenn]] dezhi ul [[Geriaoueg an armoù-tan#Loc'henn-grogenn|loc'henn-grogenn]] ijinet gant [[John Browning]] e 1884<ref>{{En}} ''[https://www.browning.com/support/historic-timeline.html Historic Timeline]'' war lec'hienn Browning (lennet d'an 03/09/2024)</ref> ha gwerzhet gant an embregerezh stadunanat [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]. == Istor == Re vresk e oa [[Kulasenn (armoù-tan)|kulasenn]] ar c'harabinennoù [[Winchester Model 1866]] ha [[Winchester Model 1873]] evit degemer kartouchennoù uhel o galloud, hag implijet e veze enne [[Munision|munisionoù]] savet evit an armoù-dorn da gentañ, evel ar [[.44-40 Winchester]] pe an [[.38-40 Winchester]]. Abalamour da se ne c'hallent ket bezañ implijet evit chaseal jiboez bras [[Norzhamerika]]. E hanterenn gentañ ar bloavezhioù 1880 e c'houlennas T.-G. Barrett, rener Winchester, e vije savet un arm nevez evit diskoulmañ ar gudenn. Karget e voe John Browning d'en ober, ha kinnig a reas e 1884 ur garabinenn dezhi ur sistem kulasenn nevez gouest da anduriñ gwaskoù gaz uheloc’h<ref name=":0">{{Fr}} BIANCHI Didier, ''Le rifle Winchester 1886 Chiappa Firearms en .45-70'', Cibles n°650, miz Eost 2024, pp. 58-62</ref>. Anvet e voe Model 1886 gant an embregerezh. Kambret e voe da gentañ e [[.45-70|.45-70 Government]], [[.45-90 Sharps]] ha [[.40-82 Winchester]], met adstummoù a voe savet evit seizh [[Kalibr (armoù-tan)|kalibr]] ouzhpenn betek fin ar gwerzhioù e 1935. E 1895 e voe azasaet an arm ouzh ar c'hartouchennoù nevez enne [[poultr divoged]]<ref name=":1">{{En}} GARBERS Alan, ''[https://gunsmagazine.com/guns/winchester-model-1886/ Winchester Model 1886, Classic Shock and Awe]'', Guns Magazine, miz Gwengolo 2023 (lennet d'an 03/09/2024)</ref>. E 1993 a voe adlañset produiñ ar Model 1886, ha gwerzhet e vez hiziv an deiz stummoù produet gant Winchester (kalibroù .45-70 Government ha .45-90 Winchester)<ref>{{En}} ''[https://www.winchesterguns.com/products/rifles/model-1886.html?q=&prodLine=WRIFLE&productionType=Current%20Production|Exclusive%20Availability|Shot%20Show&subbrandDesc=MODEL%201886&sortOrder=default&caliberDesc=45-90%20Win Model 1886 | Lever-action rifles]'' war lec'hienn Winchester (lennet d'an 03/09/2024)</ref> pe gant embregerezhioù all evel ar saver armoù [[Chiappa Firearms|Chiappa]] en Italia<ref name=":0" />. == Implij == Abalamour d'ar galloud-tennañ nevez a zegase e voe implijet stank ar Model 1886 gant chaseourien, Amerindianed, torfedourien pe sklêrijennerien da vare [[astenn ar Stadoù-Unanet war-zu ar C'hornôg]]. Ar garabinenn tennata kentañ e oa war ar marc'had efedus evit lazhañ [[Bizon Amerika|bizoned]], [[Wapiti|wapitied]], [[Elan (bronneg)|elaned]] pe [[Grizli|grizlied]]<ref name=":1" />. Ar prezidant stadunanat [[Theodore Roosevelt]] a blije kalz ar c'harabinennoù Winchester dezhañ. En o mesk e kave gwelloc'h ar Model 1886, a implije pa laboure evel paotr-saout<ref>{{En}} ''[https://www.winchesterguns.com/products/rifles/model-1886/overview.html Model 1886 Lever-action rifles]'' war lec'hienn Winchester (lennet d'an 03/09/2024)</ref>. Ar Model 1886 kentañ produet (niverenn-serienn 1) a voe profet gant George E. Albee, un implijad eus Winchester, da Henry Lawton, ur c'habiten. An daou anezhe o doa servijet e [[arme ar Stadoù-Unanet]]. Lawton a oa o paouez kemer perzh e bac'hañ ar stourmer [[Apached|apache]] [[Geronimo]]<ref>{{En}} ''[http://rockislandauction.blogspot.com/2016/02/the-prize-for-capturing-geronimo-part-ii.html The Prize for Capturing Geronimo, Part II]'', war lec'hienn Rock Island Auction Company, 09/02/2016 (lennet d 'an 03/09/2024)</ref>. E 2016 e voe gwerzhet ar skouerenn eus ar garabinenn e sav-taol e 1,6 milion a zollaroù<ref>{{En}} SAGI Guy J., ''[https://www.americanrifleman.org/content/sold-the-1-26-million-winchester-1886-rifle/ Sold! The $1.26 Million Winchester 1886 Rifle]'', American Rifleman, 10/05/2016 (lennet d'an 03/09/2024)</ref>. Pourvezet e voe ar Model 1886 d'ar [[Rouantelezh-Unanet]] da vare ar [[Brezel-bed Kentañ]], e-lec'h ma servijas evel arm a-enep ar [[Zeppelin|Zeppelined]], a-drugarez da gartouchennoù .45-90 entanus<ref name=":1" />. Hiziv an deiz e vez prenet gant dastumerien pe implijet evit abadennoù [[Cowboy Action Shooting]]. == Levrlennadur == * {{En}} Martin Pegler, ''Winchester Lever-Action Rifles'', Osprey Publishing, 2015, 80 p., ISBN 978-1472806574 ==Daveennoù== {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Karabinennoù]] [[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] qf9drhmsc3j8x1my3jc3sadwjjsxr5e 0 172177 2199690 2174154 2026-09-11T08:46:37Z Kestenn 14086 2199690 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Winchester Model 1897|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Repeterhagelgevär - Livrustkammaren - 98434 (cropped).jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur fuzuilh-pomp '''Winchester Model 1897''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{SUA}} |- ! scope="row" |Doare |[[Fuzuilh flour he c'hanol]] |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre [[Fuzuilh-pomp|bomp]] |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |[[Kalibr 12]]<br>[[Kalibr 16]] |- ! scope="row" |Produer |[[Winchester Repeating Arms Company]] |- ! scope="row" |Mare produiñ |1897 - 1957 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas (hep kartouchenn) |3,6 kg |- ! scope="row" |Hirder |997 mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |510 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger korzennek 5 pe 6 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |D |- |} Ar '''Winchester Model 1897''' zo ur [[fuzuilh-pomp]] ijinet gant [[John Browning]] ha produet gant an embregerezh stadunanat [[Winchester Repeating Arms Company]] etre 1897 ha 1957. Unan eus [[Arm-tan|armoù-tan]] brudetañ ar merk eo. == Istor == Ar [[Winchester Model 1893]] ijinet gant John Browning a oa unan eus ar fuzuilhoù-pomp kentañ. Ne voe ket gwerzhet mat abalamour d'un nebeud sioù ha d'ar fed e oa un tamm bihan ha bresk evit degemer ar c'hartouchennoù-chase 67 ha 70 mm implijet d'ar poent-se. John Browning a renkas neuze kudennoù an M1893 en ur wellaat sistem serriñ ar [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]] hag en ur ziblasañ an toull-distrinkañ war ar c'hostez<ref name=":0">{{En}} CAMPBELL Dave, ''[https://www.americanrifleman.org/content/the-winchester-model-1897-a-look-back/ The Winchester Model 1897: A Look Back]'', war American Rifleman, 15/07/2020 (lennet d'ar 05/09/2024)</ref>. === Implij === Ar Model 1897 a voe dibabet gant [[arme ar Stadoù-Unanet]], a implijas anezhi adalek ar [[Brezel etre Filipinez hag ar Stadoù-Unanet|brezel a-enep ar Filipinez]] etre 1899 ha 1902. Servijout a reas stank da vare ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]], en desped da glemmoù ofisiel ar gouarnamant alaman a lavare ez ae an arm a-enep da [[Emglevioù Den Haag|eil emglev Den Haag]] (1907), a verze implij armoù a zegase poanioù diret, abalamour d'ar plomoù-chase tennet gantañ. Implijet e veze an arm evit gwareziñ postoù-evezhiañ distro da skouer, e-lec'h ma oa efedus evit reiñ ur galloud-tan uhel da soudarded taget gant enebourien niverusoc'h<ref>{{En}} WILLIAMSON Harold F., [[iarchive:gunthatwonwest0000unse/page/158/mode/2up|''Winchester, the gun that won the West'',]] Washington DC: Combat Forces, 1952, pp. 158-159</ref>. Talvoudus e c'hallje bezañ bet ar Model 1897 evit tennañ en trañcheoù strizh en ur leuniañ ar spas gant kalz bannadelloù war un dro da vare un argadenn, met ne voe ket implijet kalz evit se abalamour d'he hirder ha da goñdisionoù gleb ha lous al lec'hioù-emgann<ref name=":0" />. Un adstumm hep [[Geriaoueg an armoù-tan#Ki|ki]] deveret eus ar Model 1897 a voe implijet er brezel dreist-holl : ar [[Winchester Model 1912]], dezhañ ur [[Baionetez|vaionetez]], lesanvet war-lerc'h ''Trench Gun''<ref name=":1">{{En}} ''[https://www.gunsandammo.com/videodetail/gangster-guns-winchester-model-1897-model-12-12ga/364100/453508 Gangster Guns: Winchester Model 1897 & Model 12 12GA]'', war lec'hienn Guns&Ammo (gwelet d'ar 05/09/2024)</ref> evel kalz [[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|fuzuilhoù-emgann flour o c'hanol]] a seurt-se''.'' Un arm boutin e voe e-mesk kalz familhoù stadunanat hag etre daouarn poliserien ar vro er bloavezhioù 1920<ref name=":1" />. Paouezet e voe gant ar produiñ e 1957. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Fuzuilhoù]] [[Rummad:Fuzuilhoù-pomp]] [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] [[Rummad:Armoù implijet er westernoù]] 0u23vkvqr7ewaronez89a0dk1dkpro0 0 172190 2199654 2199581 2026-09-10T21:25:56Z Kestenn 14086 2199654 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" |- {{Infobox/Titl|Kalibr 16|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Cartuchos de escopeta calibre 16.jpg|frameless|313x313px]]Kartouchennoù-chase '''kalibr 16''', karget gant 32 c'hram drajez-plom, n°4 o ment |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000;" |Doare |- ! Kalibr |16 / 16,8 mm |- ! scope="row" |Doare douilhez |bourled, eeun |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000;" |Muzulioù |- ! scope="row" |Ø bannadelloù |Etre 1 hag 8,5 mm |- ! scope="row" |Ø trogleuziñ |16,8 mm |- ! scope="row" |Ø kolier |18,55 mm |- ! scope="row" |Ø korf an douilhez |18,90 mm |- ! scope="row" |Ø strad |20,64 mm |- ! scope="row" |Tevder ar strad |1,65 mm |- ! scope="row" |Hirder ar gartouchenn |65 / 67 / 70 / 76 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000;" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |C |- |} Ar '''c'hartouchennoù kalibr 16''' zo [[Kartouchenn-chase|kartouchennoù-chase]] evit ar [[Fuzuilh flour he c'hanol|fuzuilhoù flour o c'hanolioù]]. Gellout a reont bezañ karget gant drajez plom pe boledoù. Hirder an douilhez a c'hall bezañ 65 mm, 67 mm, 70 mm pe 76 mm. Karget e vezont peurliesañ gant ur pouez bannadelloù etre 26 ha 32 gram. == Implij == Poblek-tre e oa ar c'halibr-mañ e [[Bro-C'hall|Frañs]] eus deroù an XX{{Vet}} kantved betek ar bloavezhioù 1950-1970, e-lec'h ma veze implijet evit chaseal lapoused pe jiboez bihan dreist-holl. Ar [[Kalibr 12|c'halibr 12]] zo komañset da gemer e blas tamm-ha-tamm goude an Eil Brezel-bed. Loened brasoc'h evel ar [[Yourc'h|yourc'hed]] pe ar [[Hoc'h-gouez|moc'h-gouez]] a c'haller chaseal gant munisionoù kalibr 16 karget gant boledoù. Kalz a fuzuilhoù er c'halibr 16 a chom e dafar chaseourien e Frañs, ha kartouchennoù a gaver aes er vro-se, kambret e 16/67 dreist-holl. == Gwelet ivez == * [[Kalibr 12]] * [[Kalibr 20]] * [[Kalibr 28]] * [[Kalibr .410]] == Liammoù diavaez == * {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-vii/tabviical-fr-page6.pdf Taolenn ar munision 16/67] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:16, kalibr}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Chase]] [[Rummad:Munisionoù-chase]] jttd2u4x92d2ni5528guhgmlbe1bs0r 0 172191 2199656 2199357 2026-09-10T21:28:21Z Kestenn 14086 2199656 wikitext text/x-wiki [[Restr:Mossberg 500a 1.jpg|thumb|Ur fuzuilh-pomp '''Mossberg 500''', [[kalibr 12]]]] Ur '''fuzuilh-pomp''' zo un [[arm-tan]] hiniennel hir, dezhañ ur c'harger korzennek dindan e ganol peurliesañ, hag a vez adarmet a-drugarez da fiñvadenn mont-ha-dont un elfenn eus fust an arm. Ar braz eus an armoù-pomp zo kambret evit [[Kartouchenn-chase|kartouchennoù-chase]]. [[Karabinenn|Karabinennoù]]-pomp, rizennet o c'hanol, a zo anezhe ivez, met raloc'h int. == Deskrivadur == Ar fuzuilhoù-pomp kentañ gwerzhet da vat e oa ar re [[Winchester Model 1893]] ha [[Winchester Model 1897|Model 1897]] savet gant ar Stadunanad [[John Browning]]. Adarmet e vez [[Kulasenn (armoù-tan)|kulasenn]] ur fuzuilh-pomp en ur sachañ war un elfenn a rikl war ar [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] korzennek. Perzhioù mat ar sistem-mañ eo e c'hall bezañ tennet ar bannadelloù buanoc'h evit gant ur sistem [[Kulasenn (armoù-tan)#Doareoù kulasennoù|kulasenn-vorailh]] pe [[Geriaoueg an armoù-tan#Loc'henn-grogenn|loc'henn-grogenn]]. Gellet a ra ivez chom daouarn an tenner war ar [[Geriaoueg an armoù-tan#Fust|fust]] hag an [[Draen (armoù)|draen]]. Evit tennañ buanoc'h c'hoazh e c'haller implijout teknik ar ''slamfire'', da lavaret eo kenderc'hel da bouezañ war an draen en ur sachañ war dornell ar pomp : neuze e vez skoet ur gartouchenn nevez diouzhtu pa vez kambret. Kalz a fuzuilhoù-pomp a-vremañ zo kambret e [[kalibr 12]]. Flour pe rizennet e c'hall o c'hanol bezañ. Ar c'harabinennoù-pomp, rizennet o c'hanol, a zo raloc'h. Gellout a reont bezañ kambret e [[.22 Long Rifle]] ([[Winchester Model 1890]], [[FN Trombone]]) pe evit kalibroù brasoc'h, evel ar [[Remington Model 14]]. == Implij == Implijet ez eus bet fuzuilhoù-pomp adalek penn-kentañ an {{XXvet}} kantved en armeoù. Efedus int war hedoù-tenn berr a-walc'h (20 pe 30 metr d'ar muiañ-tout) evit leuniañ ar spas gant kalz bannadelloù : talvoudus e voent etre daouarn ar soudarded stadunanat da vare ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]]. Efedus int e takadoù-emgann kloz evel ar [[Janglenn|janglennoù]] pe e diabarzh ar savadurioù. Ur fuzuilh-pomp berr he c'hanol ha dezhi peadra da stagañ ur [[Baionetez|vaionetez]] outi a vez graet ''[[trench gun]]'' pe ''trench shotgun'' («arm-tan trañcheoù») anezhi. Polisoù 'zo er bed a implij fuzuilhoù-pomp evit kaout un arm d'en em zifenn ma 'z int taget gant un engroez pe meur a zen. ''Riot gun'' a vez graet er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] eus ar fuzuilhoù-pomp a servij d'en ober. Betek ar bloavezhioù 1980 e oa pourveziet kalz poliserien stadunanat gant armoù a seurt-se en o oto evit kaout ur galloud-tan uheloc'h evit ar [[Revolver|revolverioù]] pe ar [[Pistolenn|pistolennoù]], a-raok donedigezh ar [[Fuzuilh-arsailh|fuzuilhoù-arsailh]] damaotomatek en o dafar. Chaseal gant ur fuzuilh-pomp a vez graet kalz e [[Norzhamerika]], met nebeutoc'h en [[Europa (kevandir)|Europa]], dre hengoun. E [[Bro-C'hall|Frañs]] e c'haller implijout ur arm pemp tenn dezhañ d'ar muiañ evit en ober [[Lezennoù war an armoù e Frañs|hervez lezenn]]. == Skouerioù fuzuilhoù-pomp brudet == * [[Winchester Model 1897]] ({{Stadoù-Unanet Amerika}}, 1897) * [[Winchester Model 1912]] ({{Stadoù-Unanet Amerika}}, 1912) * [[Ithaca 37]] ({{Stadoù-Unanet Amerika}}, 1933) * [[Remington 870]] ({{Stadoù-Unanet Amerika}}, 1950) * [[Mossberg 500]] ({{Stadoù-Unanet Amerika}}, 1961) * [[Winchester Model 1200|Winchester Model 1200/1300]] ({{Stadoù-Unanet Amerika}}, 1964) * [[Mossberg Maverick 88]] ({{Stadoù-Unanet Amerika}}, 1988) * [[Benelli Nova]] ({{Italia}}, 2001) {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Armoù-tan]] [[Rummad:Seurtoù armoù-tan]] [[Rummad:Fuzuilhoù]] [[Rummad:Hoplologiezh]] [[Rummad:Dafar milourel]] 9344m9myoanv80byzo94mvhjhcpiy7t 0 172486 2199692 2174068 2026-09-11T08:47:26Z Kestenn 14086 2199692 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Browning B25|006400|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Fusil BROWNING B25.JPG|frameless|280x280px]] <br /><br />Sell a-dost ouzh [[Platinenn (arm-tan)|platinenn]] ur fuzuilh '''Browning B25''' [[kalibr 12]] |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Belgia}}<br>{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Mont en-dro |Fuzuilh da wintañ, daou ganol flour dreistlakaet |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |[[Kalibr 12]]<br>[[Kalibr 16]]<br>[[Kalibr 20]]<br>[[Kalibr 28]]<br>[[Kalibr .410]] |- ! scope="row" |Ijinerien |[[John Browning]]<br>[[Val A. Browning]] |- ! scope="row" |Mare ijinañ |1922-1931 |- ! scope="row" |Produerien |[[FN Herstal]]<br>[[Browning Arms Company]] |- ! scope="row" |Mare produiñ |Stumm kentañ produet e 1931-1940 ha 1948-1960<br>Adstummoù produet betek hiziv |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas (hep kartouchenn) |3,2 kg (kalibr 12) |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |510 mm - 660 mm - 710 mm - 760 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Hed-tenn pleustrek |Betek 30-35 m hervez ar c'halibr |- ! scope="row" |Endalc'h |2 gartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |C |- |} Ar '''Browning B25''', anvet ivez '''Browning Superposed''' er broioù saoznek, zo ur [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilh-chase]] daou ganol flour da wintañ ijinet gant [[John Browning]]. Produet eo bet etre 1931 ha 1960 gant an embregerezhioù [[FN Herstal]] da gentañ, ha gant [[Browning Arms Company|Browning]] hiziv-an-deiz. Ar fuzuilh poblek kentañ dezhi [[Geriaoueg an armoù-tan#Dreistlakaet|kanolioù dreistlakaet]] e voe, hag unan eus an armoù gwerzhetañ e-mesk ar chaseourien en XX{{Vet}} kantved eo bet. == Istor == Betek ar bloavezhioù 1920 e veze savet fuzuilhoù-chase dezhe daou ganol kichen-ha-kichen dreist-holl. Simpl a-walc'h e oa da broduiñ, met ne oa ket an aesañ evit bukañ mat. Fuzuilhoù dreistlakaet a veze produet e [[Bro-Saoz]] da skouer, met ker-ruz e oant. E 1922 e krogas John Browning da labourat war un arm a seurt-se. E bal e oa produiñ ur fuzuilh dreistlakaet marc'hadmat. Mervel a reas e miz Du 1926 a-raok gellet peurechuiñ al labour war munudoù 'zo, evel [[Draen (armoù)|draen]] an arm<ref>{{En}} HAWKS Chuck, ''[https://www.chuckhawks.com/browning_superposed_shotguns.htm Browning Superposed Shotguns]'', war lec'hienn an aozer (lennet d'an 09/10/2024)</ref>. Lakaet e voe ar fuzuilh nevez e gwerzh gant an FN Herstal e 1931. Kambret e oa er [[Kalibr 12|c'halibr 12]] hepken, hag un draen doupl a oa dezhi. Adalek 1936 e voe gwerzhet ur stumm kambret er [[Kalibr 16|c'halibr 16]]. [[Val A. Browning]], mab John, a gendalc'has gant al labour hag a savas ar sistem evit lakaat un draen nemetken d'an arm. Montet e voe war ar fuzuilhoù produet adalek 1939<ref name=":0">{{Fr}} FERRIOL Laurent, ''[https://web.archive.org/web/20241009201200/https://www.armoccase.com/blog/actualites/un-fusil-de-legende-le-browning-b25 Un fusil de légende: le Browning B25]'', Armocasse (lennet d'an 09/10/2024)</ref>. An [[Eil Brezel-bed]] a lakaas an harz war produiñ ar B25. Pa adkrogas e 1948 e voe kinniget er [[Kalibr 20|c'halibr 20]] ivez. Adalek ar bloavezhioù 1970 e voe gwerzhet adstummoù anezhi : '''B125''', '''B325''', '''B425''', '''B525''' ha '''B725'''. Lod anezhe a voe produet en uzinoù Miroku ([[Japan]]) evit klask digreskiñ o c'houst<ref name=":0" />. Ur stumm B15 a voe gwerzhet e-pad un nebeud bloavezhioù adalek 2015<ref>{{Fr}} ''[https://www.chassepassion.net/actualite-de-la-chasse/armes-equipements-munitions-accessoires/browning-b15-digne-successeur-du-b25/ Browning B15, digne successeur du B25 ?]'', Chasse Passion, 02/03/2016 (lennet d'an 09/10/2024)</ref>. Hiziv-an-deiz ne chom nemet ar B525 hag ar B725 war katalog Browning<ref>{{En}} Hervez [https://browning.eu/ lec'hienn Browning] (lennet d'an 09/10/2024)</ref>. Hervez Browning e voe gwerzhet ouzphenn 500.000 B25 etre 1931 ha 1980. Ma ouzhpenner hec'h holl adstummoù e vije bet gwerzhet tost da zaou vilion a skouerennoù anezhi betek bremañ<ref>{{Fr}} ''[https://fr.browning.eu/blog/auto-5-bar-b2-hi-power-1900-focus-sur-5-armes-browning-vendues-a-plus-d-un-million-d-exemplaires.html Auto-5, BAR, B25, Hi-Power, 1900 : focus sur 5 armes Browning vendues à plus d’un million d’exemplaires]'', war lec'hienn Browning (lennet d'an 09/10/2024)</ref>. ==Daveennoù== {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Fuzuilhoù-chase]] [[Rummad:Armoù Belgia]] [[Rummad:Armoù SUA]] oak64s9coovqktj41crdx79rghnp2sf 0 172947 2199651 2199583 2026-09-10T21:23:59Z Kestenn 14086 2199651 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" |- {{Infobox/Titl|Kalibr 28|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Shotgun shell comparison.jpg|liamm=Restr:Shotgun shell comparison.jpg|alt=Skeudenn ar pennad Kalibr 28|frameless|313x313px|]] <br /><br />Pevar c'halibr kartouchennoù-chase, a gleiz da zehou : [[Kalibr .410|.410]] - '''Kalibr 28''' - [[Kalibr 20]] - [[Kalibr 12]] |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" width="50%" |Kalibr |28 / 14,70 mm |- ! scope="row" |Doare douilhez |bourled |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! scope="row" |Ø bannadelloù |Etre 1 hag 8,5 mm |- ! scope="row" |Ø trogleuziñ |13,84 mm |- ! scope="row" |Ø kolier |15,55 mm |- ! scope="row" |Ø korf an douilhez |15,85 mm |- ! scope="row" |Ø strad |17,40 mm |- ! scope="row" |Tevder ar strad |1,55 mm |- ! scope="row" |Hirderioù ar gartouchenn |58,50 mm<br>63,50 mm<br>65 mm<br>70 mm<br>76 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Pouez ha perzhioù all |- ! scope="row" |Pouez ar bannadelloù |22 - 28 g |- ! scope="row" |Tizh ar bannadelloù V₀ |410 - 440 m/s |- ! scope="row" |Gwask ar gazoù d'ar muiañ |830 - {{formatnum:1050}} bar hervez hirder ar gartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |C |- |} Ar '''c'hartouchennoù kalibr 28''' zo [[Kartouchenn-chase|kartouchennoù-chase]] evit ar [[Fuzuilh flour he c'hanol|fuzuilhoù flour o c'hanolioù]]. Ur c'halibr etre eo, nebeutoc'h a [[argil]] hag a drouz gantañ evit ar c'halibroù [[Kalibr 12|12]] pe [[Kalibr 20|20]]<ref name=":0">{{En}} ''[https://www.gunmart.net/ammunition/shotgun-cartridges/28-gauge-cartridge-review 28 Gauge Cartridge Review]'', Gun Mart, 27/09/2017 (lennet d'ar 07/12/2024)</ref>, met fonnusoc'h e goumoulenn-blomoù hag uheloc'h e dizh mont er-maez evit ar [[Kalibr .410|.410]]<ref name=":1">{{Fr}} TISON Frank, ''[https://blog.airetnature.fr/calibre-28-contre-410-le-duel/ Calibre 28 contre 410, le duel !]'', Air & Nature, 03/06/2022 (lennet d'ar 07/12/2024)</ref>. Boaz e vez kambret e 70 mm, met gellet a raer kavout hirderioù kartouchennoù all evel 65 pe 76 mm. Kalz produerien a ginnig kartouchennoù ispisial er c'halibr 28 ([[Brenneke (bannadell)|brenneke]], [[ball-trap]], klujar en o zouez). Gounit a ra tachenn e bed ar chase abaoe un nebeud bloavezhioù<ref name=":0" /><ref name=":1" />. == Gwelet ivez == * [[Kalibr 12]] * [[Kalibr 16]] * [[Kalibr 20]] * [[Kalibr .410]] == Liamm diavaez == * [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-vii/tabvii-28-fra-2.pdf Taolenn ar munision 28/65] war lodenn TDCC lec'hienn ar CIP == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:28, kalibr}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù-chase]] o0o3nx7qdhhjpv2zjllnfj1jkwpy33b 0 173128 2199679 2193452 2026-09-11T08:40:38Z Kestenn 14086 2199679 wikitext text/x-wiki {{Droukveskañ|Colt M1903 Pocket Hammer}} {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Colt Model 1903<br>Pocket Hammerless|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Frederic Laboureur Colt 1903 Pocket pistol-2013.19.1-IMG 7577-white.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur bistolenn '''Colt M1903 Pocket Hammerless''' bet implijet gant ar [[Rezistañs c'hall e-pad an Eil Brezel-bed|rezistant gall]] Frédéric Laboureur e-pad [[emgannoù ar Mont Mouchet]] e 1944 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek, un-ober |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |[[.32 ACP|7,65 mm Browning]] (Model 1903)<br>[[.380 ACP]] (Model 1908) |- ! scope="row" |Produer orin |[[Colt's Manufacturing Company|Colt's Patent Firearms Manufacturing Company]] |- ! scope="row" |Mare produiñ |1903-1945 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas (hep kartouchenn) |0,680 kg |- ! scope="row" |Hirder |180 mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |100 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger fiñv 8 kartouchenn (e .32 ACP) pe 7 kartouchenn (e .380 ACP) |- ! scope="row" |Stummoù nes |Model 1903<br>Model 1908 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''Colt M1903 Pocket Hammerless''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] dezhi ur [[Platinenn (arm-tan)|blatinenn un-ober]], ijinet gant [[John Browning|John Moses Browning]]<ref name=":0">{{Fr}} ''[http://www.armeetpassion.com/colthammerless32pocket.html Colt Hammerless .32 Pocket Automatic]'', Arme et Passion (lennet d'ar 24/12/2024)</ref>. Implijet eo bet da vare an daou vrezel-bed, ha kopiet eo bet kalz e hanterenn gentañ an XX{{Vet}} kantved. == Istor ha deskrivadur == E 1901 e oa an [[FN Herstal]] belgiat o klask ur bistolenn uheloc'h he c'halibr evit ar Model 1900 produet evit arme ar vro. Un emglev a gavjont gant John Browning evit sevel un arm nevez, hag a voe brevedet e dibenn 1903<ref name=":1">{{Fr}} BARRET Marc, ''Le pistolet Colt 1903 pour l'armée belge'', Cibles n°654, miz Kerzu 2024, pp. 24-28</ref>. Ar Model 1903 a oa dezhi ur c'hi diabarzh hag ur [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]] frank<ref name=":0" />. Evit ar wech kentañ en doa un arm-dorn savet gant Browning ul loc'henn-surentez a-dreñv d'e zornikell. Kavet e vez ar sistem-mañ war ar [[Colt M1911]] milvrudet produet un nebeud bloavezhioù war-lerc'h. Kambret e voe da gentañ e [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]]. Pemp bloaz war-lerc'h e voe kinniget ar stumm Model 1908, heñvel-poch met kambret e [[.380 ACP]]<ref name=":1" />. Produet e voe an arm gant [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] dindan an anv Colt M1903 evit [[Amerika]] ha broioù ar [[Kenglad ar Broadoù|Commonwealth]], ha gant an FN Herstal evit ar peurrest eus ar bed, dindan an anv '''FN Model 1903'''. Ar stumm-mañ a oa brasoc'h ha kambret e [[9 mm Browning Long]]. 572.215 skouerenn eus ar Colt M1903 Hammerless a voe savet betek 1945 (ha war-dro 150.000 evit ar Model 1908). Un nebeud adstummoù disheñvel a gaver, dezhe kemmoù war ar riklerez hag ar c'houch dreist-holl<ref name=":1" />. Awenet he deus ar pistolenn [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] ha kalz armoù-dorn produet e hanterenn gentañ an XX{{Vet}}, dindan aotre pe get, gant industriezh [[Euskal Herria|euskarat]] an [[armerezh]]. == Implijerien == * {{Belgia}} : 24.002 pistolenn pourveziet d'an arme etre 1915 ha 1917 * {{Bro-C'hall}} * {{Rouantelezh Unanet}} : [[Royal Air Force]] dreist-holl, war-dro 21.000 skouerenn * {{Sina}} : polis kêr [[Shanghai|Shangai]] * {{Stadoù-Unanet Amerika}} : [[Arme ar Stadoù-Unanet|US Army]] ha [[United States Air Force|US Air Force]] (war-dro 20.200 skouerenn) * An arm zo bet implijet gant rouedadoù rezistañs en Europa da vare an [[Eil Brezel-bed]]. Da vare an [[Taol Anthropoid|oberadenn Anthropoid]] e oa e-touez arsanailh an tri Dchekoslovak a lazhas [[Reinhard Heydrich]] e [[Praha]] e miz Mae 1942. * Torfedourien stadunanat evel [[John Dillinger]], [[Al Capone]] pe [[Bonnie ha Clyde]] a rae gant ur Model 1903<ref name=":1" />. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] [[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Armoù Belgia]] [[Rummad:Armoù SUA]] 6c845g42ye69ijcq0btdo1haxddujys 0 173156 2199704 2190277 2026-09-11T08:55:29Z Kestenn 14086 2199704 wikitext text/x-wiki {{Droukveskañ|9 mm Browning Short}} {| class="infobox" |- {{Infobox/Titl|9 mm Browning Long|b0c4de|talbenn defaut|000}} | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:9mm long cartridge.jpg|frameless|250x250px]]<br>Ur gartouchenn '''9 mm Browning Long''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" |Doare korf an douilhez |damvourled, eeun |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! scope="row" |Bro orin |{{Belgia}} |- ! scope="row" |Bloavezh krouidigezh |1903 |- ! scope="row" |Ijinour |[[John Browning]] |- ! scope="row" |Produer |[[FN Herstal]] |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! scope="row" |Ø bannadell |9,09 mm |- ! scope="row" |Ø trogleuziñ |8,92 mm |- ! scope="row" |Ø kolier |9,68 mm |- ! scope="row" |Ø korf an douilhez |9,72 mm |- ! scope="row" |Ø strad |10,20 mm |- ! scope="row" |Tevder ar strad |1,25 mm |- ! scope="row" |Hirder an douilhez |20,20 mm |- ! scope="row" |Hirder ar gartouchenn |28 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all |- ! scope="row" |Pouez ar vannadell |7 g |- ! scope="row" |Tizh ar boled V₀ |300 da 350 m/s |- ! scope="row" |Energiezh ar vannadell |330 da 428 J |- ! scope="row" |[[Emors (munisionoù)|Emors]] |SP |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |B |} An '''9 mm Browning Long''', anvet ivez '''9 × 20 mm SR''', zo ur [[munision]] armoù-dorn ijinet e 1903 gant [[John Browning|John Moses Browning]], evit ar bistolenn [[FN Model 1903]] produet gant an embregerezh [[Belgia|belgiat]] [[FN Herstal]]<ref>{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/cartridge/9x20-browning-long/ 9×20 Browning Long]'', Modern Firearms (lennet d'ar 24/12/2024)</ref>. Choazet e voe evel [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchenn]] armoù-dorn standart gant [[arme Sveden]] e 1907. Implijet e voe er stumm ''Type Armée'' eus ar bistolenn [[Le Français (pistolenn)|Le Français]], hag un arm savet gant [[Webley & Scott]] a voe kambret eviti ivez<ref>{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 221</ref>. Poblek e voe e-pad trederenn gentañ an XX{{Vet}} kantved. Izeloc'h eo he galloud evit hini an [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]], ha dilezet eo bet gant an dennerien bremañ<ref>{{Es}} ''[https://municion.org/producto/9-mm-sr-browning-long/ 9 mm SR Browning Long]'', Municion.org (lennet d'ar 24/12/2024)</ref>. == Liammoù diavaez == * {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-iv/tabivcal-fr-page25.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù Belgia]] eqq83cg0dct5ohyo6yglgsk4wfk120i 0 173277 2199693 2174150 2026-09-11T08:49:04Z Kestenn 14086 2199693 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Ithaca Model 37|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Ithaca 37.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur fuzuilh-pomp '''Ithaca Model 37''' dezhi ur c'hanol berraet |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Doare |[[Fuzuilh flour he c'hanol]] |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre [[Fuzuilh-pomp|bomp]] |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |[[Kalibr 12]]<br>[[Kalibr 16]]<br>[[Kalibr 20]]<br>[[Kalibr 28]] |- ! scope="row" |Produer |[[Ithaca Gun Company]] |- ! scope="row" |Bloavezh krouidigezh |1933 |- ! scope="row" |Mare produiñ |Abaoe 1937 |- ! scope="row" |Niver produet |Ouzhpenn {{formatnum:2000000}} |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas (hep kartouchenn) |3,60 kg |- ! scope="row" |Hirder |Etre 760 ha {{formatnum:1010}} mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |Etre 330 ha 760 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Endalc'h |[[Karger (armoù-tan)#Karger korzennek|Karger korzennek]] 4, 5 pe 7 kartouchenn (mui unan er gambr) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |B |- |} An '''Ithaca''' zo ur [[fuzuilh-pomp]] produet gant an embregerezh [[stadunanat]] [[Ithaca Gun Company|Ithaca]] abaoe 1937. == Istor == [[Harry Howland]], ijinour en embregerezh Ithaca, a gemmas e 1931 sistem skeiñ ha distrinkañ ar [[Remington Model 17]] ijinet gant [[John Browning]]. Evit doujañ ouzh gwirioù e-keñver brevedoù e c'hortozas Ithaca 1937 evit kregiñ da broduiñ an Ithaca 37<ref>{{En}} HUTCHCROFT Joel J, ''[https://www.shootingtimes.com/editorial/review-ithaca-model-37-shotgun/99519 Review: Ithaca Model 37 Shotgun]'', Shooting Times, 16/02/2016 (lennet d'ar 05/01/2025)</ref>. Disheñvel e oa diouzh kalz fuzuilhoù-pomp all abalamour d'he [[Geriaoueg an armoù-tan#Toull-distrinkañ|zoull-distrinkañ]] bezañ dindan an arm ha n'eo ket war e gostez : abalamour da se eo priziet gant ar gleizidi, pa ne erru ket gazoù tomm war-zu o fenn da vare an tennañ. Gwikefre an arm a c'hall lezel an tenner d'ober [[Geriaoueg an armoù-tan#Slamfire|slamfire]] : trawalc'h eo chom pouezet e viz war an [[Draen (armoù)|draen]] hep sevel anezhañ evit kenderc'hel da dennañ, gant ma fiñver pomp an arm. Dre se e vez uhelaet [[lusk-tennañ]] an arm<ref name=":0">{{En}} THOMPSON Leroy, ''[https://www.firearmsnews.com/editorial/ithaca-model-37-shotgun-review/503037 The Ithaca Model 37 Riot Shotgun: Historical Lookback]'', Firearms News, 09/08/2024 (lennet d'ar 05/01/2025)</ref>. Meur a stumm eus an Ithaca 37 a zo bet produet abaoe 1937, evit ar c'halibroù [[Kalibr 12|12]], [[Kalibr 16|16]], [[Kalibr 20|20]] hag [[Kalibr 28|28]], dezhe kanolioù 20, 26, 28 pe 30 meutad (etre 510 ha 760 mm), ha [[Lamm (arm-tan)|lammoù]] pe munudoù disheñvel hervez o implij<ref name=":0" />. == Implij == Poblek eo bet e meteier ar polis hag an armeoù<ref>{{Fr}} McNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, pp. 276-277</ref>. Implijet eo bet gant an [[Korf Fuzuilhourien-vor ar Stadoù-Unanet|US Marines]] da vare [[brezel Viêt Nam]], ha gant an [[New York City Police Department|NYPD]] hag an [[Los Angeles Police Department|LAPD]] e-pad pell. E dibenn ar bloavezhioù 1970 e voe kemeret e blas gant ar [[Remington 870]] pe ar [[Mossberg 500]] e kalz unvezioù eus an arme stadunanat<ref name=":0" />. Ouzhpenn daou vilion a skouerennoù eus an Ithaca 37 zo bet produet betek hiziv. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Fuzuilhoù]] [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Fuzuilhoù-pomp]] [[Rummad:Fuzuilhoù-chase]] [[Rummad:Armoù Brezel Vietnam]] r2uzmi1fygzy8551nxv1v35buwsbe5z 0 173971 2199695 2197686 2026-09-11T08:50:09Z Kestenn 14086 2199695 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Browning M1917|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Browning Heavy Machine Gun, water cooled, M1917, 1918, WWI (32916860696).jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur vindrailherez '''Browning M1917''' (stumm kentañ) war he zrebez |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{SUA}} |- ! scope="row" |Doare |[[Mindrailherez]] |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil, yenaet dre zour |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |''Stumm orin''<br>[[.30-06 Springfield]]<br>''Stummoù all''<br>[[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]]<br>[[6,5 × 55 mm|6,5 × 55 mm Mauser]]<br>[[7,5 × 54 mm 1929C]]<br>[[7 × 57 mm Mauser]]<br>[[7,62 × 51 mm NATO]]<br>[[7,65 × 53 mm Mauser]]<br>[[7,92 × 57 mm Mauser]]<br>[[7,92 × 61 mm]]<br>[[8 × 52 mm R Siam]]<br>[[8 × 63 mm]] |- ! scope="row" |Ijiner |[[John Browning]] |- ! scope="row" |Produerien |[[Colt's Manufacturing Company]]<br>[[Remington]]<br>[[Westinghouse]] |- ! scope="row" |Mare produiñ |1917-1945 |- ! scope="row" |Mare implij |1917 - bloavezhioù 1970 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>(stumm A4) |- ! scope="row" |Mas hollek (gant he zrebez, an dour hag he munisionoù) |47 kg |- ! scope="row" |Hirder |980 mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |610 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Hed-tenn pleustrek |{{formatnum:1400}} m |- ! scope="row" |Lusk-tennañ |450 tenn/mn<br>600 tenn/mn (stumm M1917A1) |- ! scope="row" |Tizh ar boledoù V₀ |853 m/s |- ! scope="row" |Endalc'h |Gourizoù 250 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |A |- |} Ar '''Browning M1917''' zo ur [[Mindrailherez|vindrailherez]] ijinet gant ar Stadunanad [[John Browning]] e deroù an XX{{Vet}} kantved hag implijet gant [[arme ar Stadoù-Unanet]] ha kalz broioù all etre 1917 hag ar bloavezhioù 1970. == Istor ha deskrivadur == [[Restr:Browning fires a Browning 1918.jpg|kleiz|thumb|[[Valmore A. Browning]], mab an ijiner, o tennañ gant un M1917 e miz Here 1918 er [[Meuse (departamant)|Meuse]] ([[Bro-C'hall|Frañs]])]] Pa grogas ar Stadoù-Unanet er [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]] e 1917 e oa pourveziet o arme gant mindrailherezioù diwar-lerc'h bet savet e dibenn ar c'hantved kent, evel ar [[Colt-Browning M1895|Browning M1895]]. War an dachenn e voe implijet reoù savet gant o c'hevredidi gall pe saoz kentoc'h. John Browning a ginnigas neuze ur vindrailherez diorroet gantañ abaoe 1900<ref name=":0">{{Fr}} CADIOU Yves L., ''Les Colt Volume 4, Fusils, carabines et mitrailleuses'', Éditions du Portail, 1999, 120 p., ISBN 2-86551-042-5, pp. 64-66</ref>. Evit he sevel en doa dilezet [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre amprest-gazoù]] an M1895 evit ober gant ur sistem dre argil fiziaploc'h. Yenaet e oa dre zour, ha kambret e oa e [[.30-06 Springfield]], ur [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]] implijet dija e fuzuilhoù [[Springfield M1903]] an arme<ref>'''{{Fr}}''' HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, p. 188</ref>. Pourveziet e oa gant gourizoù lien 250 [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchenn]]. Ar c'hentpatrom kentañ a voe amprouet er memes bloavezh gant an arme, ha gouest e voe da dennañ {{formatnum:20000}} boled diouzh renk hep terriñ<ref>{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/machineguns/u-s-a-machineguns/browning-m1917-m1919-eng/ Browning M1917 M1919]'', Modern Firearms (lennet d'an 28/02/2025)</ref>. Choazet e voe buan-tre evel mindrailherez nevez. An embregerezh [[Colt's Manufacturing Company|Colt]], a oa perc'henn war gwirioù an arm, ne broduas nemet ul lodenn vihan (war-dro 600) eus ar {{formatnum:56610}} skouerenn savet betek fin 1918. Ar braz anezhe a voe produet gant [[Remington]] ha [[Westinghouse]]<ref name=":0" />. === Stummoù all === Ur stumm yenaet dre aer evit bezañ savet war ar c'hirri-nij a voe diorroet e dibenn ar brezel gant an embregerezh [[Marlin Firearms|Marlin Rockwell]] hag anvet '''M1918'''. Homañ a voe diazez ar vindrailherez [[Browning M1919|M1919]] implijet diwezhatoc'h gant ar Stadoù-Unanet. Er bloavezhioù 1930 e voe kemmet ar plakennoù a gaved dindan kulasenn an M1917 evit reoù solutoc'h : '''M1917A1''' e voe anvet ar stumm nevez produet adalek ar mare-se. An M1917 mod-kozh produet a-raok a voe treuzfurmet evit ar braz anezhe e M1917A1 gant [[Rock Island Arsenal|arsanailh Rock Island]]<ref name=":0" />. Stummoù eus an M1917 a voe produet gant broioù all ha dindan anvioù disheñvel : '''FN30''' gant an [[FN Herstal]] e [[Belgia]], '''ksp m/14-29''' ha '''ksp m/36''' e [[Sveden]], '''Ckm wz. 30''' e [[Polonia]] hag '''M/29''' e [[Norvegia]]. An embregerezh stadunanat [[Tippman Arms Co.]] en deus gwerzhet er bloavezhioù 1990 kopiennoù eus an M1917, kambret e [[.22 Long Rifle]], ha pourveziet gant gourizoù lien 100 kartouchenn<ref name=":0" />. == Implij == Ne erruas ar skouerennoù kentañ eus an M1917 nemet e 1918 war an talbenn, ha ne voent ket implijet puilh gant ar soudarded d'ar mare-se<ref name=":1">{{Fr}} McNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p. 248</ref>. Er bloavezhioù 1920 e voe kopiet an arm gant armeurerien sinaat evit pourveziañ [[gouarnamant Beiyang]] a-enep ar [[Kuomintang]]<ref name=":0" />. An M1917, daoust d'he gwikefre yenaat dre zour bezañ diwar-lerc'h er bloavezhioù 1940 dija, a servijas da arme ar Stadoù-Unanet e-pad an [[Eil Brezel-bed]], [[Brezel Korea]]<ref name=":1" />, hag e deroù [[brezel Viêt Nam]] zoken. <gallery> Restr:Val Browning M1917.jpg|Val Browning o tiskouez mont en-dro ar vindrailherez (Brezel-bed Kentañ) Restr:Norwegian Army Colt heavy machine gun at the Narvik front.jpg|Soudarded norvegiat oc'h ober gant un M/29 a-enep kirri-nij da vare [[emgann Narvik]] e 1940 Restr:Browning M1917 Marine Iwo Jima fixed.jpg|Un [[Korf Fuzuilhourien-vor ar Stadoù-Unanet|US Marine]] gant un M1917A1 e [[Emgann Iwo Jima|emgann Iwo-Jima]] (miz C'hwevrer pe miz Meurzh 1945) Restr:Model1917Korea.jpg|An M1917 e emgannoù brezel Korea </gallery> == Er sevenadur == * Er [[stirad skinwel]] [[The Pacific (ministirad)|''The Pacific'']] (2010) e weler ar vindrailherez implijet gant ar soudarded [[John Basilone]], [[Robert Leckie (skrivagner)|Robert Leckie]], J.P. Morgan ha [[Manny Rodriguez]] e-kerzh [[emgann Guadalcanal]]<ref>{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/Browning_M1917 Browning M1917]'', IMFDB (lennet d'an 28/02/2025)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{WW2SUATroad}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Mindrailherezioù]] [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] [[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Armoù Brezel Korea]] [[Rummad:Armoù Brezel Vietnam]] 4myiv8qjsxohp5h1z2hxupykzt7ksug 0 174451 2199678 2193712 2026-09-11T08:40:22Z Kestenn 14086 2199678 wikitext text/x-wiki {{Danvez pennad}} An '''FN Model 1903''' zo ur bistolenn damaotomatek ijinet gant [[John Browning]] ha produet gant an [[FN Herstal]] e [[Belgia]]. Kambret eo e [[9 mm Browning Long]]. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù Belgia]] e2pi7qpqxhruxtpqt1jr50fddpl2bm5 0 175946 2199645 2199616 2026-09-10T21:16:21Z Kestenn 14086 2199645 wikitext text/x-wiki [[Restr:BDFAuswerfer900.jpg|thumb|Fuzuilh dezhi daou ganol flour dreistlakaet. Digor eo an arm evit bezañ karget gant kartouchennoù (e du).]] Ur '''fuzuilh flour he c'hanol''' zo un arm-skoaz dezhañ unan pe meur a ganol flour, hep rizennoù, savet evit tennañ [[Kartouchenn-chase|kartouchennoù-chase]]. Ar braz eus ar fuzuilhoù-mañ a zo fuzuilhoù-chase anezhe, met lod a vez implijet e bed ar [[polis]] pe an [[Armeoù|arme]]. Betek kreiz an XIX{{Vet}} kantved e oa kanolioù flour da dost an holl armoù-tan hiniennel, ne vern o [[Platinenn (arm-tan)|flatinenn]] (mechenn, rod, kailhastr...). == Deskrivadur == === Doare === Ar fuzuilhoù flour o c'hanol a c'hall bezañ : * un-tenn, gant ur c'hanol hepken. Ral eo deuet an doare-mañ da vezañ hiziv-an-deiz ; * gant daou ganol un-tenn pep hini, hag a c'hall bezañ kichen-ha-kichen pe dreistlakaet (an eil a-us egile) ; * gant ur c'hanol hepken hag ur sistem tennata dre zorn dre bomp ([[fuzuilh-pomp]]) ; * gant ur c'hanol hepken, gant ur [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|sistem tennata damaotomatek]], dre argil peurliesañ. E kalz broioù evel [[Bro-C'hall]] eo endalc'h an armoù-mañ teir c'hartouchenn hepken abalamour d'al [[Lezennoù war an armoù e Frañs|lezenn]]. [[Restr:Cal12 N°8.jpg|kleiz|thumb|210x210px|Ur gartouchenn [[kalibr 12]], enni plomoù n°8, graet evit bezañ tennet gant ur fuzuilh flour he c'hanol.]] === Kalibr ha munisionoù === {{Pennañ|Kartouchenn-chase}} Eztaolet e vez kalibr ar fuzuilhoù flour o c'hanol gant un niver etre 4 ha 36. Ar c'halibr implijetañ hiziv-an-deiz, e bed ar chase koulz hag an nerzhioù surentez, eo an [[Kalibr 12|12]]. E bed ar chase, ar bannadelloù er c'hartouchennoù a c'hall bezañ plomoù, dezhe mentoù a bep seurt, pe reoù unpezh anvet ''[[slug]]'' (pe ''brenneke'' diwar [[Gwreskanv|wreskanvadur]]). E bed an nerzhioù surentez e c'hall bezañ kavet bannadelloù all : bouligoù kaoutchoug e-lec'h ar plomoù, boulenn gaoutchoug nemeti, bannadelloù lakrimojen, da verkañ, pe tarzh (poultr bouret evit lakaat elfennoù-stagañ an dorioù hep risk dazlamm)...<ref>{{Fr}} LAMOTHE Arnaud, ''Guide pratique des armes à feu'', 2025, p. 64, ISBN 979-10-415-6214-5</ref> == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Seurtoù armoù-tan]] [[Rummad:Fuzuilhoù]] 6r7ofw1gjxwor2f7agbac23lc7pgr77 2199646 2199645 2026-09-10T21:17:11Z Kestenn 14086 2199646 wikitext text/x-wiki [[Restr:BDFAuswerfer900.jpg|thumb|Fuzuilh dezhi daou ganol flour dreistlakaet. Digor eo an arm evit bezañ karget gant kartouchennoù (e du).]] Ur '''fuzuilh flour he c'hanol''' zo un [[arm-skoaz]] dezhañ unan pe meur a ganol flour, hep rizennoù, savet evit tennañ [[Kartouchenn-chase|kartouchennoù-chase]]. Ar braz eus ar fuzuilhoù-mañ a zo fuzuilhoù-chase anezhe, met lod a vez implijet e bed ar [[polis]] pe an [[Armeoù|arme]]. Betek kreiz an XIX{{Vet}} kantved e oa kanolioù flour da dost an holl armoù-tan hiniennel, ne vern o [[Platinenn (arm-tan)|flatinenn]] (mechenn, rod, kailhastr...). == Deskrivadur == === Doare === Ar fuzuilhoù flour o c'hanol a c'hall bezañ : * un-tenn, gant ur c'hanol hepken. Ral eo deuet an doare-mañ da vezañ hiziv-an-deiz ; * gant daou ganol un-tenn pep hini, hag a c'hall bezañ kichen-ha-kichen pe dreistlakaet (an eil a-us egile) ; * gant ur c'hanol hepken hag ur sistem tennata dre zorn dre bomp ([[fuzuilh-pomp]]) ; * gant ur c'hanol hepken, gant ur [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|sistem tennata damaotomatek]], dre argil peurliesañ. E kalz broioù evel [[Bro-C'hall]] eo endalc'h an armoù-mañ teir c'hartouchenn hepken abalamour d'al [[Lezennoù war an armoù e Frañs|lezenn]]. [[Restr:Cal12 N°8.jpg|kleiz|thumb|210x210px|Ur gartouchenn [[kalibr 12]], enni plomoù n°8, graet evit bezañ tennet gant ur fuzuilh flour he c'hanol.]] === Kalibr ha munisionoù === {{Pennañ|Kartouchenn-chase}} Eztaolet e vez kalibr ar fuzuilhoù flour o c'hanol gant un niver etre 4 ha 36. Ar c'halibr implijetañ hiziv-an-deiz, e bed ar chase koulz hag an nerzhioù surentez, eo an [[Kalibr 12|12]]. E bed ar chase, ar bannadelloù er c'hartouchennoù a c'hall bezañ plomoù, dezhe mentoù a bep seurt, pe reoù unpezh anvet ''[[slug]]'' (pe ''brenneke'' diwar [[Gwreskanv|wreskanvadur]]). E bed an nerzhioù surentez e c'hall bezañ kavet bannadelloù all : bouligoù kaoutchoug e-lec'h ar plomoù, boulenn gaoutchoug nemeti, bannadelloù lakrimojen, da verkañ, pe tarzh (poultr bouret evit lakaat elfennoù-stagañ an dorioù hep risk dazlamm)...<ref>{{Fr}} LAMOTHE Arnaud, ''Guide pratique des armes à feu'', 2025, p. 64, ISBN 979-10-415-6214-5</ref> == Pennadoù kar == * [[Fuzuilh]] * [[Karabinenn]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Seurtoù armoù-tan]] [[Rummad:Fuzuilhoù]] a3t4qkj06dswixrsuweaard19tzhavj 2199673 2199646 2026-09-11T08:15:39Z Kestenn 14086 /* Kalibr ha munisionoù */ 2199673 wikitext text/x-wiki [[Restr:BDFAuswerfer900.jpg|thumb|Fuzuilh dezhi daou ganol flour dreistlakaet. Digor eo an arm evit bezañ karget gant kartouchennoù (e du).]] Ur '''fuzuilh flour he c'hanol''' zo un [[arm-skoaz]] dezhañ unan pe meur a ganol flour, hep rizennoù, savet evit tennañ [[Kartouchenn-chase|kartouchennoù-chase]]. Ar braz eus ar fuzuilhoù-mañ a zo fuzuilhoù-chase anezhe, met lod a vez implijet e bed ar [[polis]] pe an [[Armeoù|arme]]. Betek kreiz an XIX{{Vet}} kantved e oa kanolioù flour da dost an holl armoù-tan hiniennel, ne vern o [[Platinenn (arm-tan)|flatinenn]] (mechenn, rod, kailhastr...). == Deskrivadur == === Doare === Ar fuzuilhoù flour o c'hanol a c'hall bezañ : * un-tenn, gant ur c'hanol hepken. Ral eo deuet an doare-mañ da vezañ hiziv-an-deiz ; * gant daou ganol un-tenn pep hini, hag a c'hall bezañ kichen-ha-kichen pe dreistlakaet (an eil a-us egile) ; * gant ur c'hanol hepken hag ur sistem tennata dre zorn dre bomp ([[fuzuilh-pomp]]) ; * gant ur c'hanol hepken, gant ur [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|sistem tennata damaotomatek]], dre argil peurliesañ. E kalz broioù evel [[Bro-C'hall]] eo endalc'h an armoù-mañ teir c'hartouchenn hepken abalamour d'al [[Lezennoù war an armoù e Frañs|lezenn]]. [[Restr:Cal12 N°8.jpg|kleiz|thumb|210x210px|Ur gartouchenn [[kalibr 12]], enni plomoù n°8, graet evit bezañ tennet gant ur fuzuilh flour he c'hanol.]] === Kalibr ha munisionoù === {{Pennañ|Kartouchenn-chase}} Eztaolet e vez kalibr ar fuzuilhoù flour o c'hanol gant un niver etre 4 ha 36. Ar c'halibr implijetañ hiziv-an-deiz, e bed ar chase koulz hag an nerzhioù surentez, eo an [[Kalibr 12|12]]. E bed ar chase, ar bannadelloù er c'hartouchennoù a c'hall bezañ drajez plomoù, dezhe mentoù a bep seurt, pe reoù unpezh anvet ''[[slug]]'' (pe ''brenneke'' diwar [[Gwreskanv|wreskanvadur]]). E bed an nerzhioù surentez e c'hall bezañ kavet bannadelloù all : bouligoù kaoutchoug e-lec'h ar plomoù, boulenn gaoutchoug nemeti, bannadelloù lakrimojen, da verkañ, pe tarzh (poultr bouret evit lakaat elfennoù-stagañ an dorioù hep risk dazlamm)...<ref>{{Fr}} LAMOTHE Arnaud, ''Guide pratique des armes à feu'', 2025, p. 64, ISBN 979-10-415-6214-5</ref> == Pennadoù kar == * [[Fuzuilh]] * [[Karabinenn]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Seurtoù armoù-tan]] [[Rummad:Fuzuilhoù]] 7qp6bzyzrf7sadoagc8iu029irptfiy 0 178566 2199687 2195019 2026-09-11T08:45:22Z Kestenn 14086 2199687 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Winchester Model 1894|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Winchester-94-32spl noBG.png|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur garabinenn '''Winchester Model 1894''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Doare |[[Karabinenn]] |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre loc'henn-grogenn |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] !{{Collapsible list | titl = |[[.32-40 Winchester]]<br>[[.38-55 Winchester]]<br>[[.30-30 Winchester]]<br>[[.25-35 Winchester]]<br>[[.32 Winchester Special]]<br>[[7-30 Waters]]<br>[[.307 Winchester]]<br>[[.356 Winchester]]<br>[[.375 Winchester]]<br>[[.357 Magnum]]<br>[[.44 Remington Magnum]]<br>[[.444 Marlin]]<br>[[.45 Colt]]<br>[[.450 Marlin]]<br>[[Kalibr .410]]}} |- ! scope="row" |Bloavezh krouidigezh |1894 |- ! scope="row" |Produerien |[[Winchester Repeating Arms Company]]<br>[[Miroku]] |- ! scope="row" |Mare produiñ |1894-2006<br>Abaoe 2011 (gant Miroku) |- ! scope="row" |Skouerennoù produet |War-dro 7,5 milion |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>''Stumm diazez'' |- ! scope="row" |Mas |3,1 kg |- ! scope="row" |Hirder |960 mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |510 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger korzennek 7, 8 pe 9 c'hartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |C pe D |- |} Ar '''Winchester Model 1894''' zo ur [[Karabinenn|garabinenn]] breouet gant [[John Browning]] e miz Eost 1894, ha gwerzhet adalek miz Du er memes bloaz gant an embregerezh stadunanat [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]<ref name=":0">{{Fr}} LUCOT Julien, ''De la carabine Hunt à la Winchester 1894'', Cibles n°650, miz Eost 2024, pp. 16-20</ref>. Unan eus an armoù-skoaz gwerzhetañ er bed eo, pa 'z eus bet produet war-dro 7,5 milion a skouerennoù anezhi betek bremañ. == Deskrivadur == Un arm berr a-walc'h e oa ar Winchester 1894 pa voe kinniget war ar marc'had : 960 mm en holl, gant ur c'hanol 510 mm. Ur stumm fuzuilh dezhañ ur c'hanol 610 mm zo bet ivez<ref name=":1">{{Fr}} ''[http://www.armeetpassion.com/winchester1894.html Winchester 1894]'', Arme et Passion (lennet d'ar 04/01/2025)</ref>. Kambret e oa e [[.32-40 Winchester|.32-40]] ha [[.38-55 Winchester]] enne [[poultr du]] da gentañ, met e 1895 e voe ar garabinenn-chase gentañ kambret evit ur munision ennañ [[poultr divoged]], an [[.30-30 Winchester]], a-drugarez d'ur c'hendeuz dir ha [[nikel]] evit govelliñ he c'hanol<ref name=":2">{{Fr}} CRUSSY Jean-Pierre, ''[https://www.armes-ufa.com/spip.php?article2546 La Winchester 1894 dans l’armée française]'', UFA, 10/12/2019 (lennet d'ar 04/01/2026)</ref>. Pourveziet eo gant kargerioù korzennek 7, 8 pe 9 zenn hervez ar stumm. He sistem [[Arm-tennata#Tennata dre zorn|tennata]] dre [[Geriaoueg an armoù-tan#Loc'henn-grogenn|loc'henn-grogenn]] a oa disheñvel diouzh hini ar [[Winchester Model 1886]] abalamour d'e vorailh bezañ just a-dreñv da gulasenn an arm, ha d'e surded tennañ a oa mouget pa veze bountet al loc'henn-grogenn betek penn<ref name=":1" />. Strinket e vez an [[Douilhez (elfenn munision)|douilhezioù]] dre an nec'h gant an holl skouerennoù produet a-raok 1983<ref name=":0" />. Degadoù a adstummoù anezhi zo bet kinniget dibaoe 1894<ref>{{En}} WAHL Paul, ''Gun trader's guide, Thirteenth Edition,'' Stoeger, p. 335-338</ref>. == Implij == Priziet e voe ar garabinenn e Norzhamerika gant chaseourien ha kalz tud a laboure war ar maez abalamour d'he stumm berr, aes da zornata, ha d'ar galloud degaset gant ar c'hartouchennoù divoged. E servij e voe en un nebeud armeoù, evit soudarded an adreñv peurliesañ. E Bro-C'hall da skouer, 15.100 skouerenn anezhi ha 15.100.000 kartouchenn .30-30 a voe urzhiet gant an arme e dibenn miz Gwengolo 1914, evit bezañ roet da soudarded ar c'hanolierezh, ar morlu, ar pourveziañ, an tren hag an aerlestrerezh dreist-holl<ref name=":2" />. == Levrlennadur == * {{En}} Martin Pegler, ''Winchester Lever-Action Rifles'', Osprey Publishing, 2015, 80 p., ISBN 978-1472806574 ==Daveennoù== {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Karabinennoù]] [[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] m74hv24x209698lcfqv9gmx3r3479ro 0 179310 2199686 2186290 2026-09-11T08:44:56Z Kestenn 14086 2199686 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Winchester Model 1892|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Winchester 92 short rifle transparent.png|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur garabinenn '''Winchester Model 1892''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Doare |[[Fuzuilh]] pe [[karabinenn]] (hervez he hirder) |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre loc'henn-grogenn |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |[[.32-20 Winchester]]<br>[[.38-40 Winchester]]<br>[[.44-40 Winchester]]<br>[[.25-20 Winchester]]<br>[[.218 Bee]]<br>''Stummoù modern''<br>[[.357 Magnum]]<br>[[.44 Magnum]] |- ! scope="row" |Bloavezh krouidigezh |1892 |- ! scope="row" |Ijiner |[[John Browning|John M. Browning]] |- ! scope="row" |Produerien |[[Winchester Repeating Arms Company]] |- ! scope="row" |Mare produiñ |(''Gant Winchester'')<br>1892-1941<br>Abaoe 2014 |- ! scope="row" |Skouerennoù produet |{{formatnum:1007608}} |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas |2,6 kg ''(stumm karabinenn)'' |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |510 mm ''(stumm karabinenn)'' |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger korzennek etre 5 ha 17 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |C pe D |- |} Ar '''Winchester Model 1892''' zo ur [[fuzuilh]] ha [[karabinenn]] breouet gant [[John Browning]] e 1892, ha bet produet etre 1892 ha 1941 gant an embregerezh stadunanat [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]. Kambret e oa he stummoù orin e [[.32-20 Winchester]], [[.38-40 Winchester]] ha [[.44-40 Winchester]]. Kinniget e voe adalek 1895 e [[.25-20 Winchester]]<ref name=":0">{{en}} SIMPSON Layne, ''[https://www.shootingtimes.com/editorial/winchester-model-1892-short-rifle-review/99606 Winchester Model 1892 Short Rifle Review]'', Shooting Times, 08/12/2014 (lennet d'ar 27/02/2026)</ref>, ha diwezhatoc'h e [[.218 Bee]]. Ur sistem [[Arm-tennata#Tennata dre zorn|tennata]] dre [[Geriaoueg an armoù-tan#Loc'henn-grogenn|loc'henn-grogenn]] a zo dezhi, hag ur c'harger korzennek disheñvel e endalc'h hervez ar stummoù : * ''Sporting Rifle'' ha ''Fancy Sporting Rifle'' : stummoù fuzuilh, kanolioù 24' hag endalc'h 13 kartouchenn ; * ''Carbine'' : stumm karabinenn, kanol 20' hag endalc'h 11 kartouchenn <ref>{{En}} WAHL Paul, ''Gun trader's guide, Thirteenth Edition,'' Stoeger, p. 331 </ref>; * ''Musket'', stumm hir he c'hanol (30') hag uhel e endalc'h (17 tenn), bet poblek-tre e Suamerika<ref name=":0" />. {{formatnum:1007608}} skouerenn eus ar Model 1892 a zo bet produet gant Winchester<ref>{{en}} MILLER Payton, ''[https://www.rifleshootermag.com/editorial/winchester-model-92-trapper-rifle/529461 Winchester Model 92 Trapper Rifle: Highly Collectible]'', Rifle Shooter, 14/08/2025 (lennet d'ar 27/02/2026)</ref>. Meur a gopienn zo bet savet adalek eil hanterenn an XX{{vet}} kantved gant embregerezhioù evel [[Amadeo Rossi|Rossi]] ha [[Chiappa Firearms|Chiappa]]<ref>{{en}} ''[https://www.gunmart.net/gun_review/chiappa_winchester_1892 Chiappa Winchester 1892]'', Gun Mart, 27/01/2017 (lennet d'ar 27/02/2026)</ref>. Winchester a oa adkroget d'ober an arm e 2014, e [[.357 Magnum]] pe e [[.44 Remington Magnum]]<ref>{{fr}} ''[https://fr.winchester.eu/tous-les-produits/armes/carabines/carabines-a-levier/model-1892.html MODEL 1892 SHORT RIFLE]'', lec'hienn Winchester (lennet d'ar 27/02/2026)</ref>. ==Implij== [[Restr:The searchers Ford Trailer screenshot (8-crop).jpg|kleiz|thumb|John Wayne o vukañ gant ur Model 1892 er film [[The Searchers (film, 1956)|''The Searchers'']] (1956).]] Priziet e oa an arm gant ar [[Cowboy|c'howboyed]]<ref>{{Fr}} HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2035979650, p. 180</ref>. Diwezhatoc'h e voe implijet e kalz [[Film Western|filmoù western]]. Unan eus armoù muiañ-karet hag implijetañ [[John Wayne]] e oa da skouer, ha skouerennoù en e goun a voe savet gant Winchester e 2007<ref name=":0" />. Koulskoude e voe krouet ar Model 1892 e dibenn [[Trec'h war ar C'hornôg|trec'h ar Stadoù-Unanet war ar C'hornôg]], ha n'emañ ket e-touez an ''"armoù o deus gounezet ar C'hornôg"''<ref>''"The guns that won the West"'' hervez un droienn saoznek voutin.</ref> evel ar [[Winchester Model 1873]] hag ar revolver [[Colt Single Action Army]], gwerzhet o-daou ugent vloaz a-raok<ref>{{En}} ENGESSER Joe, ''[https://www.rockislandauction.com/riac-blog/guns-that-won-the-west-150th-anniversary-of-the-colt-single-action-army-and-the-winchester-1873 Guns that Won the West: 150 Years of the Colt Single Action Army and the Winchester Model 1873]'', Rock Island Auction Company, 2023 (lennet d'ar 27/02/2026)</ref>. == Levrlennadur == * {{En}} Martin Pegler, ''Winchester Lever-Action Rifles'', Osprey Publishing, 2015, 80 p., ISBN 978-1472806574 ==Daveennoù== {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Karabinennoù]] [[Rummad:Fuzuilhoù]] 605aj9ay7mr2u6t7raik52jeu2p7yaa 0 179481 2199622 2194884 2026-09-10T15:20:03Z Dakbzh 58931 + Nev. renk Elo. 2199622 wikitext text/x-wiki '''Andzhelika Nenova''' (e [[bulgareg]] : '''Анжелика Ненова''' ''Anjelika Nenova'') a zo bet ganet e [[2010]] e [[Bulgaria]].<br>Ur c'hoarierez [[echedoù]] bulgar eo.<br>2 003 edo he [[renk Elo]] ''Standard'', 1 986 he renk Elo ''Fonnapl'' ha 1 839 he renk Elo ''Luc'hedenn'' e miz Gwengolo 2026<ref>{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/2939355 He fichenn FIDE]</ref>.<br>Mestrez FIDE (WFM) eo abaoe miz Gouhere 2026<ref>{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/2939355 He fichenn FIDE]</ref>. == Kevezadegoù == === [[Kampionad bulgar an echedoù|Kampionad bulgar ar maouezi]] === Trec'h e voe e 2025 en [[Etropole]], 6/7 (+ 5, = 2, - 0)<ref>{{bg}} [https://www.bulchess.com/post/%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0-%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0-%D1%88%D0%B0%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD-%D0%B7%D0%B0-2025-%D0%B3 Bul Chess d'ar 24 a viz Du 2025]</ref>. === Kampionad europat ar Maouezi === C'hoari a reas, 5/11 (+ 4, = 2, - 5), e [[Enez Rodos|Rodos]] ([[Gres]]) e mizioù Meurzh hag Ebrel 2025 <ref>{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=216302 He c'hoari e Chess Games]</ref>. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2939355 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Nenova_Andzhelika/708929 He c'hoari e Chess Base] * {{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=216302 He c'hoari e Chess Games] {{DEFAULTSORT:Nenova, Andzhelika}} [[Rummad:Ganedigezhioù 2010]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]] 6fj4h9n0dgra3s9596eaage1tk75teg 0 180495 2199688 2194320 2026-09-11T08:45:43Z Kestenn 14086 2199688 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Remington Model 8|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Remington Model 8 Semiauto Rifle-NMAH-AHB2015q114741.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur garabinenn '''Remington Model 8''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}}<br>{{Belgia}} |- ! scope="row" |Doare |[[Karabinenn]] damaotomatek |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil hir ar c'hanol |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] !{{Collapsible list | titl = Roll | [[.25 Remington]] | [[.30 Remington]] | [[.32 Remington]] | [[.35 Remington]] | [[.300 Savage]]}} | |- ! scope="row" |Ijiner |[[John Browning]] |- ! scope="row" |Bloavezh krouidigezh |1900 |- ! scope="row" |Produerien |[[Remington|Remington Arms]]<br>[[FN Herstal]] |- ! scope="row" |Mare produiñ |1905 - 1950 |- ! scope="row" |Niver produet |War-dro {{formatnum:167000}} en holl. * {{formatnum:26000}} ''Remington Autoloading Rifle'' * {{formatnum:4913}} ''FN Modèle 1900'' * {{formatnum:80600}} ''Model 8'' * {{formatnum:55581}} ''Model 81'' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas (hep kartouchenn) |3,6 kg |- ! scope="row" |Hirder |{{formatnum:1040}} mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |560 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger fiñv 5, 10 pe 15 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''Remington Model 8''' zo ur [[Karabinenn|garabinenn]] damaotomatek breouet gant [[John Browning]] e 1900, ha produet etre 1905 ha 1936 gant [[Remington]] er Stadoù-Unanet, dindan an anv ''Remington Autoloading Rifle'' betek 1911. An [[FN Herstal]] a broduas un nebeud miliadoù a skouerennoù anezhi e [[Liège]] etre 1910 ha 1929, dindan an anv ''FN Modèle 1900''. Remington a werzhas etre 1936 ha 1950 ur stumm kemmet un tammig, dindan an anv ''Model 81''<ref>{{en}} ''[https://web.archive.org/web/20130520070354/http://remington.com/products/archived/centerfire/autoloading/model-8.aspx Model 8 Autoloading Centerfire Rifle]'' war lec'hienn gozh Remington (diellet, lennet d'an 18/06/2026)</ref><ref>{{en}} ''[https://web.archive.org/web/20130104121332/http://www.remington.com/products/archived/centerfire/autoloading/model-81-woodsmaster.aspx Model 81 Woodsmaster Autoloading Centerfire Rifle]'' war lec'hienn gozh Remington (diellet, lennet d'an 18/06/2026)</ref>. War-dro {{formatnum:167000}} skouerenn eus an arm a voe produet en holl. == Istor == E deroù an XX{{vet}} kantved e voe gwerzhet ar c'harabinennoù [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|damaotomatek]] kentañ war ar marc'had sivil er Stadoù-Unanet, evel ar [[Winchester Model 1903|Model 1903]], gant [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]. An embregerezh Remington a ginnigas ar Remington Autoloading Rifle e 1905. Ur wikefre dre argil berr ar c'hanol a oa ganti. Kambret e oa evit kartouchennoù [[.25 Remington]], [[.30 Remington]], [[.32 Remington]] pe [[.35 Remington]], bet ijinet a-ratozh gant Remington evit keveziñ ouzh an [[.30-30 Winchester]] poblek e bed ar chase<ref>{{en}} Dave CAMPBELL, ''[https://www.americanrifleman.org/content/the-remington-model-8-a-look-back/ The Remington Model 8: A Look Back]'', American Rifleman, 10/03/2020 (lennet d'an 18/06/2026)</ref>. == Implij == Ouzhpenn gant chaseourien e voe implijet an arm gant un nebeud servijoù polis hag izili eus an [[Federal Bureau of Investigation|FBI]] er Stadoù-Unanet. Ur c'hant bennak anezhe a voe prenet gant gouarnamant Bro_C'hall e deroù ar [[Brezel-bed Kentañ]] hag implijet war-vourzh an aervagoù hag ar c'hirri-nij brezel kentañ<ref>{{en}} Maxim POPENKER, ''[https://modernfirearms.net/en/civilian-rifles/u-s-a-civilian-rifles/remington-model-8-2/ The Remington Model 8 / Model 81 / FN Browning model 1900 semi-automatic rifle (USA/Belgium)]'', Modern Firearms (lennet d'an 18/06/2026)</ref>. An [[Texas Ranger Division|Texas Ranger]] [[Frank Hamer]] a implijas ur Model 8 er c'halibr .35 evit lazhañ an dorfedourien [[Bonnie Parker ha Clyde Barrow]] e 1934<ref>{{en}}Rick CARTLEDGE, ''[https://sightm1911.com/lib/history/hamer_guns.htm The Guns of Frank Hamer]'', Slight 1911 (lennet d'an 18/06/2026)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Karabinennoù]] [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Armoù Belgia]] 0y77i383hxedk1h0hh15cc9cng9r54w 0 180853 2199694 2198977 2026-09-11T08:49:46Z Kestenn 14086 2199694 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Colt-Browning M1895|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Colt-Browning M1895 machine gun mid-cycle.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur vindrailherez '''Colt-Browning M1895''' war he zrebez, e-kreiz ur c'helc'hiad tennañ. Al loc'henn fiñvet gant ar gazoù evit bontañ ar gulasenn zo diskennet, dindan ar c'hanol. |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{SUA}} |- ! scope="row" |Doare |[[Mindrailherez]] |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest gazoù, yenaet dre aer |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |''E arme SUA :''<br>[[6 mm Lee Navy]]<br>[[.30-40 Krag]]<br>[[.30-06 Springfield]]<br>''Stummoù ezporzhiet :''<br>[[6,5 × 52 mm Carcano| 6,5 mm Carcano]]<br>[[7 × 57 mm Mauser]]<br>[[7,62 × 54 mm R]]<br>[[.303 British]] |- ! scope="row" |Ijiner |[[John Browning]] |- ! scope="row" |Produerien |[[Colt's Manufacturing Company]]<br>[[Marlin Firearms]] |- ! scope="row" |Bloavezh krouidigezh |1895 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas |16 kg (+ trebez 25,4 kg trebez) |- ! scope="row" |Hirder |{{formatnum:1040}} mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |711 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Lusk-tennañ |400-450 tenn/mn |- ! scope="row" |Endalc'h |Pourveziañ dre c'hourizoù lien |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |A |- |} Ar '''Colt-Browning M1895''' zo ur [[Mindrailherez|vindrailherez]] ijinet gant ar Stadunanad [[John Browning]]. Implijet e voe gant [[arme ar Stadoù-Unanet]] hag en un nebeud broioù all eus 1898 betek an [[Eil Brezel-bed]]. == Desrkivadur == Ur vindrailherez yenaet dre aer eo. Mont a ra he sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata]] en-dro a-drugarez d'ur wikefre amprest gazoù dibar : ul loc'henn dindan ar c'hanol a vez bontet gant gazoù an tenn er c'hanol ; en ur ober tost un hanter-gelc'h (170°) e lak [[Kulasenn (armoù-tan)|kulasenn]] an arm da vont war-gil evit skarzhañ an douilhez ha kambriñ ur munision nevez, alese he lesanv (''Potato digger'', "tennerez patatez"). Kement-mañ ne aotre ket tennañ tost d'an douar. Pourveziet eo an arm gant gourizoù kartouchennoù e lien<ref name=":0">{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/machineguns/u-s-a-machineguns/colt-browning-m1895-eng/ Colt Browning M1895]'', Modern Firearms (lennet d'an 08/08/2026)</ref><ref>'''{{Fr}}''' HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2035979650, p. 194</ref>. Ar stumm kentañ degemeret en [[Morlu ar Stadoù-Unanet|US Navy]] a oa kambret e [[6 mm Lee Navy]], kartouchenn standart ar morlu. Abalamour da emdroadur ar munisionoù [[Arm ordrenañs|ordrenañs]] e voe kambret goude-se e [[.30-40 Krag]], hag e [[.30-06 Springfield]] a-benn ar fin<ref name=":1">{{Fr}} CADIOU Yves L., ''Les Colt Volume 4, Fusils, carabines et mitrailleuses'', Éditions du Portail, 1999, 120 p., ISBN 2-86551-042-5, pp. 54-57</ref>. Stummoù savet evit bezañ ezporzhiet a voe kambret e [[6,5 × 52 mm Carcano| 6,5 mm Carcano]], [[7 × 57 mm Mauser|7 mm Mauser]], [[7,62 × 54 mm R]] ha [[.303 British]] ivez<ref name=":0" />. == Implij == An US Navy eo a brenas da gentañ 50 mindrailherez Colt-Browning M1895. Implijet e voent gant ar [[Korf Fuzuilhourien-vor ar Stadoù-Unanet|Marines]] e [[Guantánamo (kêr)|Guantanamo]] ([[Kuba]]) e 1898, da vare ar [[Brezel 1898 etre Spagn hag ar Stadoù-Unanet|brezel a-enep Spagn]]. Ne oa ket anavezet evel arm reolius. Broioù all evel Spagn, Rusia, Aostria, Sina hag Italia a brenas skouerennoù anezhi ivez. Breizh-Veur a implijas an arm e-pad [[Eil brezel ar Voered]] (1899-1902). Kanada e voe ar vro gentañ o tibab an arm en ur mod ofisiel, gant un nebeud kemmoù, e 1914 (stumm 1895/14). E servij e voe betek donedigezh ar mindrailherezioù [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] e-kreiz ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]]. Servijout a reas e [[Brezel diabarzh Spagn|brezel Spagn]] war an talbenn, hag en un nebeud broioù en Eil Brezel-bed, evel arm pourveziet da strolladoù an adreñv peurliesañ<ref name=":0" /><ref name=":1" />.<gallery> Restr:M1895 diagram.jpg|Tres hag a ziskouez loc'henn an tennata a-raok an tenn (a-us) ha dibleget dindan ar c'hanol (en traoñ). Restr:USS Algonquin (1898-1946).jpg|An USS ''Algonquin'' (1898-1946) er [[Brooklyn Navy Yard]] ([[New York]]) e 1898, gant ur vindrailherez M1895 savet war ar pont a-dreñv. Restr:Sergeant Davis with M1895 at Water Tank Hill.png|Ar serjant stadunanat John Davis (eus Gward Broadel Colorado) a-dreñv d'ur vindrailherez M1895 war Water Tank Hill, e-tal teltennoù an harzlabourerien e [[Ludlow (Colorado)|Ludlow]] ([[Colorado]]), e-pad [[Brezel Glaouvaez Colorado]] (1914). Restr:Polish-soviet war 1920 Polish defences near Milosna, August.jpg|Soudarded polonat gant un M1895/14 e-kerzh emgann Varsovia (1920). </gallery> == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Mindrailherezioù]] [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Armoù Brezel Spagn]] [[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] [[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]] bd2og0hgnp5fivvob63akukgzweispl 0 180890 2199683 2199118 2026-09-11T08:42:01Z Kestenn 14086 2199683 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Colt Woodsman|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Colt Woodsman - First Series.jpg|280px]] Rummad kentañ ar bistolenn '''Colt Woodsman''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek, un-ober |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! [[Munision|Munisionoù]] |[[.22 Long Rifle]] |- ! Ijiner |[[John Browning]] |- ! Produer |[[Colt's Manufacturing Company|Colt]] |- ! Mare produiñ |1915–1977 |- ! Niver produet |War-dro {{formatnum:690000}} |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>Stumm kentañ ''Woodsman Target'' |- ! Mas (hep kartouchenn) |War-dro 0,820 kg |- ! Hirder |216 mm |- ! Hirder ar c'hanol |152 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Endalc'h |Karger fiñv 10 kartouchenn |- ! Adstummoù |Target, Sport, Match Target (tri rummad) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |B |} Ar '''Colt Woodsman''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek kambret e [[.22 Long Rifle]], bet ijinet gant [[John Browning|John Moses Browning]] ha produet gant an emberegerezh stadunanat [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] eus 1915 betek 1977. == Deskrivadur == Mont a ra ar bistolenn Woodsman en-dro a-drugarez d'ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre argil simpl]]. Pourveziet eo gant ur c'harger 10 kartouchenn. Rummad kentañ ar Colt Woodsman, betek an niver-serienn {{formatnum:83790}}, a voe gwerzhet eus 1915 betek ar bloavezhioù 1920 dindan an anv ''Colt .22 Automatic Pistol, Target Model''. Savet e oa bet evit [[Munision|munisionoù]] izel o zizh, ha cheñchet e rank bezañ gwinterell o [[Kulasenn (armoù-tan)|c'hulasenn]] evit degemer kartouchennoù modern galloudusoc'h. A-hend-all eo heñvel ar pistolennoù-mañ ouzh reoù all ar rummad kentañ, bet produet betek 1941<ref>{{en}} SMITH Joseph E., ''The book of pistols and revolvers'', Castle Books, 1977, p. 74-82</ref>. War an eil rummad (1948-1955) e voe dilec'hiet loc'henn ar c'harger eus traoñ ar puñs betek a-dreñv an [[Draen (armoù)|draen]], hag ur framm ponneroc'h en doa an arm. War an trede rummad (1955-1977) e voe degaset kemmoù war ar [[Kouch (arm-tan)|c'houch]] ha ''grip'' an dornell peurgetket. [[Restr:Colt Woodsman Match Target .22 Rimfire Pistol.jpg|kleiz|thumb|200x200px|Ur Woodsman Match Target.]] Tri stumm eus ar Woodsman a voe graet en tri rummad-se : * '''''Target''''' : stumm kentañ produet adalek 1915 evit an dennerien dudi. Kanol 152 mm. * '''''Sport''''' : stumm berroc'h produet adalek 1933 evit pourveziañ ar valeerien, ar gamperien hag ar chaseourien gant un arm emzifenn simpl ha marc'hadmat. Kanol 114 mm. * '''''Match Target''''' : stumm produet eus 1938 betek 1942 evit ar [[sportoù tennañ]]. Kanol ponner 165 mm. War-dro {{formatnum:690000}} skouerenn eus ar Colt Woodsman a voe produet en holl. Ar [[Colt Huntsman]], ur bistolenn marc'hadmatoc'h diazezet warni, a voe gwerzhet gant Colt etre 1955 ha 1977<ref>{{en}} Payton MILLER, ''[https://gunsmagazine.com/our-experts/colt-huntsman/ Colt Huntsman. This “Economy Alternative” To The Iconic Woodsman]'', Guns Magazine, miz Gwengolo 2025 (lennet d'an 18/08/2026)</ref>. Ar skrivagner [[Ernest Hemingway]] en doa tri Colt Woodsman da nebeutañ. Implijout a rae anezho e safarioù e reter Afrika peurgetket<ref>{{en}} Joe Coogan, ''[https://www.americanrifleman.org/content/a-very-special-colt-woodsman/ A Very Special Colt Woodsman]'', American Rifleman, 17/02/2018 (lennet d'an 18/08/2026)</ref>. == Gwelet ivez == * [[Smith & Wesson Model 41]] * [[Ruger Standard]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù SUA]] is998uy2jheoft2tn9at9wvru30p74s 0 180969 2199617 2199535 2026-09-10T13:33:25Z Llydawr 145 2199617 wikitext text/x-wiki {{Databox}} An '''Nerzh-kas breizhveuriat''' ([[saozneg]]: ''British Expeditionary Force'', berraet en '''BEF''') a oa un aozadur milourel [[Arme Breizh-Veur e-kerzh ar C'hentañ Brezel-bed|eus tirlu Breizh-Veur]] war [[Talbenn ar C'hornôg (Kentañ Brezel-bed)|talbenn kornôg]] ar [[Brezel-bed kentañ|C'hentañ Brezel-bed]]. Stumm orin an aozadur a oa c'hwec'h rann-arme (pe divizion), kaset gant [[Rouantelezh Unanet Breizh-Veur hag Iwerzhon|Breizh-Veur]] da [[Trede Republik c'hall|Vro-C'hall]] e 1914 evit sikour da dalañ ouzh an dagadenn alaman. Kroget e oa da brientiñ un [[nerzh-kas]] breizhveuriat e 1906–1912 pa oa bet lakaet da dalvezout an [[adreizhoù Haldane]] eus arme Breizh-Veur gant [[Sekretour Stad ar Brezel]] [[Richard Burdon Haldane, 1añ beskont Haldane|Richard Haldane]] goude [[Eil brezel ar Voered]] (1899–1902). An anv "British Expeditionary Force" a oa chomet anv ofisiel al luioù breizhveuriat kaset da Vro-C'hall ha Flandrez a-hed ar C'hentañ Brezel-bed; met peurliesañ ne dalvez nemet evit ober anv eus an nerzhioù e Bro-C'hall e 1914, ha betek fin [[Kentañ emgann Ieper]] (22 a viz Du) pe betek ar 26 a viz Kerzu, pa oa bet rannet an nerzh-kas etre ar [[Iañ Lu (Rouantelezh-Unanet)|C'hentañ]] hag an [[IIvet Lu (Rouantelezh-Unanet)|Eil lu]] (un [[3e Lu (Rouantelezh-Unanet)|trede]], [[Pevare Lu (Rouantelezh-Unanet)|pevare]] ha [[Pempvet lu (Rouantelezh-Unanet)|pempvet lu]] a oa bet krouet diwezhatoc'h ar memes bloavezh). Ar bloavezh-se e oa bet an nerzh-kas breizhveuriat o talañ ouzh an argadennoù alaman, met e fin ar bloavezh 1914 - goude emgannoù taer [[Emgann Mons|Mons]], [[Emgann Le Cateau|Le Cateau]], [[Kentañ emgann an Aisne|an Aisne]] hag [[Kentañ emgann Ieper|Ieper]] -, ar BEF a oa bet darbet dezhañ bezañ distrujet. [[Impalaer Alamagn|An impalaer]] [[Gwilherm II (Alamagn)|Gwilherm II]] eus [[Impalaeriezh alaman|Alamagn]], hag a oa brudet evit kaout dispriz bras ouzh an nerzh-kas, a oa bet brudet e Breizh-Veur evit bezañ bet roet urzh d'an 19 a viz Eost 1914 da "lazhadegañ;... an dreitourien saoz ha da vale war lu bihan disprizius ar [[John French, 1añ Earl eus Ieper|jeneral French]]". Setu perak, er bloavezhioù da heul, dreistbeverien al luioù eus 1914 en em lesanve "'''The Old Contemptibles'''". N'eus bet kavet prouenn ebet eus un urzh evel-se gant ar C'haiser. Marteze avat e vije un oberenn propaganda brezel, rak betek-henn ne gaver kaoz eus ar frazenn-se nemet e paperioù pe skritelloù eus Breizh-Veur eus 1914. ==Krouidigezh== [[Restr:4th Bn Royal Fusiliers 22 August 1914.jpg|thumb|left|alt=In the foreground soldiers are sitting down with civilians walking behind them. In the distance are four storey buildings|[[Tommy Atkins|Tommies]] eus ar 4e batailhon, [[Royal Fusiliers|Fuzuilherien Roueel (Rejimant kêr Londrez)]] oc'h ehanañ war ur blasenn e [[Mons (Wallonia)|Mons]] d'an 22 a viz Eost 1914, an devezh a-raok [[emgann Mons]].]] Hervez emglev an [[Entente Cordiale]], ar [[Rouantelezh Unanet Breizh-Veur hag Iwerzhon|Rouantelezh-Unanet]] e oa bet ur "c'hompren" diplomatek gant [[Trede Republik c'hall|Bro-C'hall]] kenkas ma vije un dagadenn gant nerzhioù lu Impalaeriezh Alamagn war ar c'hevandir europat. Steuñvioù a oa bet prientet gant lu Breizh-Veur kenkas ma tarzhje ur brezel etre Alamagn ha Bro-C'hall. A-benn neuze e vije kaset un nerzh-kas da Vro-C'hall hag a vije savet gant c'hwec'h [[divizion troadegiezh]] ha pemp [[brigadenn]] [[Marc'hegerezh|marc'hegiezh]] dindan urzhioù ar jeneral Sir [[John French, 1añ Earl Ieper|John French]] da dalañ ouzh un dagadenn alaman er C'hornôg. An nerzh-kas a oa bet urzhiet e stumm [[Iañ korf (Breizh-Veur)|I{{añ}} korf]], renet gant ar jeneral Sir [[Douglas Haig]], an [[IIvet korf (Breizh-Veur)|Eil korf]], renet gant ar jeneral Sir [[James Grierson (ofiser breizhveuriat)|James Grierson]], hag a oa loc'het diouzh Breizh-Veur d'ar 15 a viz Eost 1914. An nerzh-kas a oa bet ouzhpennet dezhañ ar rakger "British" pa oa erruet an nerzh-kas A eus al [[British Indian Army|lu indian]]. [[Restr:Retreat from Mons.jpg|thumb|right|Marc'hegerien ha kezeg eus an divizion marc'hegiezh, e Nerzh-kas breizhveuriat, o kilañ diouzh Mons e miz Eost 1914.]] [[Rummad:Strolladoù hag aozadurioù soudardel krouet e 1914]] [[Rummad:Strolladoù hag aozadurioù soudardel lamet e 1918]] [[Rummad:Unvezioù ar British Army]] 8chz9kxfo8nytzdc7myhqu35xvv0i1m 0 180972 2199618 2198735 2026-09-10T13:40:59Z Llydawr 145 2199618 wikitext text/x-wiki Ur vro e kreiz Europa eo [[Silezia]], rannet he ziriad etre stadoù [[Tchekia]], [[Polonia]] hag [[Alamagn]]. Staget e voe Silezia ouzh Aostria-Hungaria, pa oa dija dindan dalc’h Bohemia kerkent ha 1526, ha goude-se ouzh Prusia e 1763 dre [[Feur-emglev Hubertsburg]]. Pa voe diskaret monarkiezh Hasbourg e 1918 e voe aloubet ar vro gant armeoù Polonia ha Tchekoslovakia, ha rannet ar vro e div lodenn (Silezia Uhel ha Silezia ar Reter). Tabut a savas diwar-benn dazont an tiriad. == Silezia ar Reter == [[File:Ceskoslovensko1920hradcany80overprintSOred.jpg|thumb|left|upright 0.8|Timbr eus Tchekoslovakia (1920)]] Melestradurezhioù postel Polonia ha Tchekoslovakia a implijas da gentañ (e 1920) timbroù-post, [[timbroù-taos]] ha [[timbroù-kazetennoù]] eus o bro, reizhet gant dreistmoulladurioù liesseurt evel "SO 1920" pe "S.O. 1920", pe zoken “19 SO 20”, ar pezh a oa pennlizherennoù ''Silésie Orientale'' e galleg, yezh ofisiel [[Unvaniezh Postoù ar Bed]]. Implijet e voent eus miz C'hwevrer betek miz Gwengolo 1920. Staget e voe an darn vrasañ eus Silezia ar Reter ouzh Polonia, ul lodenn vihanoc’h a savas rannvro [[Moravo-Silezia]], e Tchekoslovakia. N’eus ket bet embannet timbroù ispisial evit an tiriadoù aloubet avat. == Silezia Uhel == [[File:DRAbstG 1920 DM Oberschlesien MiNrD05 B002a.jpg| thumb|right|upright 0.7| Timbr eus Alamagn dreistmoullet (1920)]] [[File:DRAbstG 1920 Oberschlesien MiNr14 B002a.jpg|thumb|left|upright 0.8|Timbr ar boblvouezhiadeg (1920)]] Dindan dalc’h Prusia eo bet Silezia adalek dibenn an {{XVIIIvet kantved}}, ha goude ma voe sinet [[Feur-emglev Versailhez]] e 1919 e voe divizet aozañ ur boblvouezhiadeg e Silezia Uhel, ur rannvro poblet gant polonegerien (60% eus an dud) hag alamanegerien, da c’houzout ouzh peseurt stad (Polonia pe Alamagn) e vefe staget. E rannvro [[Opole]] (''Oppeln'' en alamaneg) e c’hoarvezas emgannoù, ensavadegoù liesseurt etre ar re a oa tomm o c’halon ouzh Alamagn hag ar re troet war Bolonia. War atiz sinerien Feur-emglev Versailhez e voe krouet e 1919 '''Kengor etrekevredet gouarnamant ha poblvouezhiadeg e Silezia Uhel''' (e galleg ''Commission interalliée de gouvernement et de plébiscite de Haute-Silésie''), un aozadur etrebroadel a-ratozh evit melestrañ rannvro Silezia Uhel, difenn an urzh hag ar peoc’h eno, hag aozañ ur boblvouezhiadeg da c'houzout ha staget e cede ouzh Alamagn pe ouzh Polonia. Gant ar poellgor-se e voe lakaet e gwerzh ken abred a 1920 timbroù Alamagn (ar rummad [[Germania (timbroù)|Germania]] da skouer), dreistmoullet gant '''CIHS''' (= ''Commission Interalliée Haute-Silésie'') e-barzh ur c’helc’h pe '''C.G.H.S.''' war an [[Timbr-servij|timbroù-servij]]. E 1921 koulskoude e voe embannet timbroù ispisial a ziskoueze ur gweledva seder : tresadenn un hentenn a gase d’ur vourc’h war ar maez, dindan [[koulm ar peoc'h]]. En traoñ hag en nec’h e oa bet skrivet '''COMMISSION de GOUVERNEMENT HAUTE SILESIE'''. Arouez gwellwelus un dazont plijus evit tout an dud, ha pa vefent polonegerien pe alamanegerien, d'ur c'houlz ma oa kreñv propaganda an daou du. Dreistmoullet eo bet an timbroù-se diwezhatoc'h pa oa tost deiz ar votadeg, gant '''Plébiscite 20 mars 1921'''. [[File:OSPropagandaDeutscherWertgleichWahltdeutsch21pf1921brown.jpg|thumb|left|upright 0.8|Falstimbr - Propaganda evit dibab Alamagn (1921)]] D’ar 21 a viz Meurzh 1921, 60 % eus annezidi Silezia ar Reter a votas evit bezañ ebarzhet en Alamagn, met ne voe ket doujet ouzh diviz ar muiañ-niver. Rannet e voe Silezia ar Reter e daou damm avat gant bodad-labour [[Kevredigezh ar Broadoù]], evit plijout da Bolonia ha da Alamagn war un dro. == Pennadoù kar == * [[Timbroù Polonia]] *[[Timbroù Alamagn - Republik Weimar]] [[Rummad:Silezia]] [[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Silezia, Timbroù]] ot6qgklhbzgbwr9iydy6foxpbvdhii6 2199624 2199618 2026-09-10T16:43:43Z Ar choler 52661 v-k 2199624 wikitext text/x-wiki Ur vro e kreiz [[Europa (kevandir)|Europa]] eo [[Silezia]], rannet he ziriad etre Stadoù [[Tchekia]], [[Polonia]] hag [[Alamagn]]. Staget e voe Silezia ouzh [[Aostria-Hungaria]], pa oa dija dindan dalc’h [[Bohemia]] ken abred ha [[1526]], ha goude-se ouzh [[Prusia]] e [[1763]] dre [[Feur-emglev Hubertsburg]]. Pa voe diskaret [[monarkiezh]] an [[Tiegezh Habsburg]] e [[1918]] e voe aloubet ar vro gant armeoù Polonia ha [[Tchekoslovakia]], ha rannet etr div lodenn (Silezia-Uhel ha Silezia ar Reter). Tabut a savas diwar-benn dazont an tiriad. == Silezia ar Reter == [[File:Ceskoslovensko1920hradcany80overprintSOred.jpg|thumb|left|upright 0.8|Timbr eus Tchekoslovakia (1920)]] Melestradurezhioù postel Polonia ha Tchekoslovakia a implijas da gentañ (e [[1920]]) [[timbr|timbroù-post]], [[timbroù-taos]] ha [[timbr-kazetenn|timbroù-kazetennoù]] eus o bro, reizhet gant dreistmoulladurioù liesseurt evel "SO 1920" pe "S.O. 1920", pe zoken “19 SO 20”, ar pezh a oa pennlizherennoù ''Silésie Orientale'' e galleg, yezh ofisiel [[Unvaniezh Postoù ar Bed]]. Implijet e voent eus miz C'hwevrer betek miz Gwengolo 1920. Staget e voe an darn vrasañ eus Silezia ar Reter ouzh Polonia, ul lodenn vihanoc’h a savas rannvro [[Moravo-Silezia]], e Tchekoslovakia. N’eus ket bet embannet timbroù ispisial evit an tiriadoù aloubet avat. {{clr|left}} == Silezia Uhel == [[File:DRAbstG 1920 DM Oberschlesien MiNrD05 B002a.jpg|thumb|upright 0.7|Timbr eus Alamagn dreistmoullet (1920)]] [[File:DRAbstG 1920 Oberschlesien MiNr14 B002a.jpg|thumb|left|upright 0.8|Timbr ar boblvouezhiadeg (1920)]] Dindan dalc’h Prusia eo bet Silezia adalek dibenn an {{XVIIIvet kantved}}, ha goude ma voe sinet [[Feur-emglev Versailhez]] e [[1919]] e voe divizet aozañ ur boblvouezhiadeg e Silezia-Uhel, ur rannvro poblet gant polonegerien (60% eus an dud) hag [[alamaneg]]erien, da c’houzout ouzh peseurt Stad (Polonia pe [[Alamagn]]) e vefe staget. E rannvro [[Opole]] (''Oppeln'' en alamaneg) e c’hoarvezas emgannoù, emsavadegoù liesseurt etre ar re a oa tomm o c’halon ouzh Alamagn hag ar re troet war Bolonia. War atiz sinerien Feur-emglev Versailhez e voe krouet e 1919 '''Kengor etrekevredet gouarnamant ha poblvouezhiadeg e Silezia Uhel''' (e galleg ''Commission interalliée de gouvernement et de plébiscite de Haute-Silésie''), un aozadur etrebroadel a-ratozh evit melestrañ rannvro Silezia Uhel, difenn an urzh hag ar peoc’h eno, hag aozañ ur boblvouezhiadeg da c'houzout ha staget e vefe ouzh Alamagn pe ouzh Polonia. Gant ar poellgor-se e voe lakaet e gwerzh ken abred ha 1920 timbroù Alamagn (ar rummad [[Germania (timbroù)|Germania]] da skouer), dreistmoullet gant '''CIHS''' (= ''Commission Interalliée Haute-Silésie'') e-barzh ur c’helc’h pe '''C.G.H.S.''' war an [[Timbr-servij|timbroù-servij]]. E [[1921]] koulskoude e voe embannet timbroù ispisial a ziskoueze ur gweledva seder : tresadenn un hent a gase d’ur vourc’h war ar maez, dindan [[koulm ar peoc'h]]. En traoñ hag en nec’h e oa bet skrivet '''COMMISSION de GOUVERNEMENT HAUTE SILESIE'''. Arouez gwellwelus un dazont plijus evit tout an dud, ha pa vefent polonegerien pe alamanegerien, d'ur c'houlz ma oa kreñv propaganda an daou du. Dreistmoullet eo bet an timbroù-se diwezhatoc'h pa oa tost deiz ar votadeg, gant '''Plébiscite 20 mars 1921'''. [[File:OSPropagandaDeutscherWertgleichWahltdeutsch21pf1921brown.jpg|thumb|left|upright 0.8|Falstimbr - Propaganda evit dibab Alamagn (1921)]] D’ar 21 a viz Meurzh 1921, 60% eus annezidi Silezia ar Reter a votas evit bezañ ebarzhet en Alamagn, met ne voe ket doujet da ziviz ar muiañ-niver. Rannet e voe Silezia ar Reter etre daou damm avat gant bodad-labour [[Kevredigezh ar Broadoù]], evit plijout da Bolonia ha da Alamagn war un dro. {{clr|left}} == Pennadoù kar == * [[Timbroù Polonia]] *[[Timbroù Alamagn - Republik Weimar]] [[Rummad:Silezia]] [[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Silezia, Timbroù]] gvi39btptyedr0qv2g3u2aj5llbxkyf 0 180980 2199727 2199614 2026-09-11T10:47:41Z Dishual 612 2199727 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Jean-Patern Ars''' a zo bet mestr-skol e brezhoneg, a zo skrivagner ha torfedour-reizhel. Desket en doa brezhoneg pa oa oadet a 22 vloaz. <ref>https://www.ouest-france.fr/bretagne/noyal-muzillac-56190/morbihan-nomine-aux-priziou-jean-patern-ars-brittophone-tardif-reve-meme-en-breton-829ab92e-c249-11ed-88ce-5eefbb0a1a52</ref>. Rener skol an deskadurezh katolik e [[Noal-Muzilheg]] e 2021 d'an oad a 27 vloaz, lakaet en doa da zigeriñ un hentenn divyezhek. E 2023 e oa bet lakaet e anv evel brezhoneger ar bloaz, e-kerzh [[Prizioù Rannvroel Dazont ar Brezhoneg]] <ref>https://www.letelegramme.fr/morbihan/vannes-56000/le-vannetais-jean-patern-ars-en-lice-pour-les-priziou-2023-de-la-langue-bretonne-4078850.php</ref>. == Gwallreuz == E miz Du 2023 eo bet kroget un enklask war Jean-Patern Ars, goude diskred war touchadurioù war bugale bet skolidi dezhañ. Distro diouzh ur veaj e bro [[Iwerzhon]], ar gerent o devoa merzhet e oa chomet dizimplij an dilhad-noz. Lod bugale o devoa komzet eus touchadurioù gant ar rener-skol. Harzet gant ar polis, anzavet en doa touchadurioù war bugale a-benn ar fin, ar re-se o vezañ oadet etre 7 ha dek vloaz. Toullbac'het eo bet e [[Plañvour]]. Abaoe 2024 eo rebechet gwalladennoù ur bugel etre 2012 ha 2014<ref> https://www.ouest-france.fr/societe/justice/dans-le-morbihan-lancien-directeur-decole-juge-a-partir-du-14-septembre-pour-viol-et-agressions-sexuelles-sur-mineurs-4a3ea876-29f0-11f1-b6d3-a26d21fbb514</ref>, ouzhpenn d'an touchadurioù. Ouzhpenn d'an touchadurioù e bed ar skol ez eus bet digoret un enklask dre ma oa ambrouger kampoù-hañv <ref>https://www.letelegramme.fr/morbihan/noyal-muzillac-une-autre-enquete-contre-le-directeur-decole-6596675.php</ref>Goulennet en doa bet da vezañ didoullbac'het en ur c'hortoz ar prosez met nac'het e oa bet e 2023<ref>https://www.ouest-france.fr/societe/justice/lavocate-du-directeur-decole-de-noyal-muzillac-il-na-pas-sa-place-en-detention-provisoire-63324e96-78c2-11ee-b7ba-95ef9cb6f5e8</ref> Ouzhpenn-se ez eus bet adkavet gant ar polis filmigoù ha poltredoù <ref>https://www.ladepeche.fr/2024/10/16/il-etait-accuse-dagressions-sexuelles-sur-des-enfants-un-ancien-directeur-decole-desormais-incarcere-pour-des-viols-sur-des-mineurs-12264972.php</ref>. Da vezañ barnet eo d'ar 14 a viz Gwengolo 2026, betek 70 gouzañver a vije bet kavet<ref>https://www.letelegramme.fr/bretagne/soupconne-dattouchements-sur-des-eleves-le-directeur-dune-ecole-de-noyal-muzillac-place-en-detention-6447207.php</ref>. Sañset e oa da vezañ dieubet en ur c'hortoz ar prosez e miz Ebrel 2026, ar prokulor en devoa goulennet e chomje en toull-bac'h hag eñ e-unan ivez en doa goulennet chom en toull-bac'h, <ref>https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/morbihan/vannes/l-ex-directeur-d-ecole-de-noyal-muzillac-accuse-de-viol-et-d-agressions-sexuelles-reste-en-prison-jusqu-a-son-proces-en-septembre-2026-3330383.html</ref>, ar pezh a voe graet. Kroget eo ar prosez foran d'an 10 a viz Gwengolo 2026 e Gwened hag echuet e vo d'an 18. <ref>https://www.ouest-france.fr/societe/justice/direct-un-ancien-directeur-decole-breton-juge-pour-viol-et-agressions-sexuelles-sur-des-enfants-le-proces-souvre-122988a9-dd36-4031-aa10-d772193d7160</ref>. Evit ar prosez eo rebechet dezhañ gwalladennoù ur paotrig, 20 tagadenn reizhel pe klask tagañ, bezañ perc'hennet skeudennoù ha filmigoù pedopornografek a vilieroù, ha bezañ bet enrollet dafar pedopornografek. == Oberennoù == * Pêrig a wel mat, [[Keit Vimp Bev]], 49 pajenn, 2019 == Notennoù ha davennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1994]] [[Rummad:Torfedourien reizhel]] pmlxcmpv7t3yup3jtjwwcpee3bb7490 2199728 2199727 2026-09-11T10:48:04Z Dishual 612 /* Gwallreuz */ 2199728 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Jean-Patern Ars''' a zo bet mestr-skol e brezhoneg, a zo skrivagner ha torfedour-reizhel. Desket en doa brezhoneg pa oa oadet a 22 vloaz. <ref>https://www.ouest-france.fr/bretagne/noyal-muzillac-56190/morbihan-nomine-aux-priziou-jean-patern-ars-brittophone-tardif-reve-meme-en-breton-829ab92e-c249-11ed-88ce-5eefbb0a1a52</ref>. Rener skol an deskadurezh katolik e [[Noal-Muzilheg]] e 2021 d'an oad a 27 vloaz, lakaet en doa da zigeriñ un hentenn divyezhek. E 2023 e oa bet lakaet e anv evel brezhoneger ar bloaz, e-kerzh [[Prizioù Rannvroel Dazont ar Brezhoneg]] <ref>https://www.letelegramme.fr/morbihan/vannes-56000/le-vannetais-jean-patern-ars-en-lice-pour-les-priziou-2023-de-la-langue-bretonne-4078850.php</ref>. == Gwallreuz == E miz Du 2023 eo bet kroget un enklask war Jean-Patern Ars, goude diskred war touchadurioù war bugale bet skolidi dezhañ. Distro diouzh ur veaj e bro [[Iwerzhon]], ar gerent o devoa merzhet e oa chomet dizimplij an dilhad-noz. Lod bugale o devoa komzet eus touchadurioù gant ar rener-skol. Harzet gant ar polis, anzavet en doa touchadurioù war bugale a-benn ar fin, ar re-se o vezañ oadet etre 7 ha dek vloaz. Toullbac'het eo bet e [[Plañvour]]. Abaoe 2024 eo rebechet gwalladennoù ur bugel etre 2012 ha 2014<ref> https://www.ouest-france.fr/societe/justice/dans-le-morbihan-lancien-directeur-decole-juge-a-partir-du-14-septembre-pour-viol-et-agressions-sexuelles-sur-mineurs-4a3ea876-29f0-11f1-b6d3-a26d21fbb514</ref>, ouzhpenn d'an touchadurioù. Ouzhpenn d'an touchadurioù e bed ar skol ez eus bet digoret un enklask dre ma oa ambrouger kampoù-hañv <ref>https://www.letelegramme.fr/morbihan/noyal-muzillac-une-autre-enquete-contre-le-directeur-decole-6596675.php</ref>Goulennet en doa bet da vezañ didoullbac'het en ur c'hortoz ar prosez met nac'het e oa bet e 2023<ref>https://www.ouest-france.fr/societe/justice/lavocate-du-directeur-decole-de-noyal-muzillac-il-na-pas-sa-place-en-detention-provisoire-63324e96-78c2-11ee-b7ba-95ef9cb6f5e8</ref> Ouzhpenn-se ez eus bet adkavet gant ar polis filmigoù ha poltredoù <ref>https://www.ladepeche.fr/2024/10/16/il-etait-accuse-dagressions-sexuelles-sur-des-enfants-un-ancien-directeur-decole-desormais-incarcere-pour-des-viols-sur-des-mineurs-12264972.php</ref>. Da vezañ barnet eo d'ar 14 a viz Gwengolo 2026, betek 70 gouzañver a vije bet kavet<ref>https://www.letelegramme.fr/bretagne/soupconne-dattouchements-sur-des-eleves-le-directeur-dune-ecole-de-noyal-muzillac-place-en-detention-6447207.php</ref>. Sañset e oa da vezañ dieubet en ur c'hortoz ar prosez e miz Ebrel 2026, ar prokulor en devoa goulennet e chomje en toull-bac'h hag eñ e-unan ivez en doa goulennet chom en toull-bac'h, <ref>https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/morbihan/vannes/l-ex-directeur-d-ecole-de-noyal-muzillac-accuse-de-viol-et-d-agressions-sexuelles-reste-en-prison-jusqu-a-son-proces-en-septembre-2026-3330383.html</ref>, ar pezh a voe graet. Kroget eo ar prosez foran d'an 10 a viz Gwengolo 2026 e Gwened hag echuet e vo d'an 18. <ref>https://www.ouest-france.fr/societe/justice/direct-un-ancien-directeur-decole-breton-juge-pour-viol-et-agressions-sexuelles-sur-des-enfants-le-proces-souvre-122988a9-dd36-4031-aa10-d772193d7160</ref>. Evit ar prosez eo rebechet dezhañ gwalladennoù ur paotrig, 20 tagadenn reizhel pe klask tagañ, bezañ perc'hennet skeudennoù ha filmigoù pedopornografek a vilieroù, ha bezañ bet enrollet dafar pedopornografek <ref>https://www.ouest-france.fr/societe/justice/proces-dun-ancien-directeur-decole-en-bretagne-laccuse-finit-par-reconnaitre-ses-attirances-pedophiles-b98c9272-acdd-11f1-8801-66f16947434c</ref>. == Oberennoù == * Pêrig a wel mat, [[Keit Vimp Bev]], 49 pajenn, 2019 == Notennoù ha davennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1994]] [[Rummad:Torfedourien reizhel]] qvh9xyu4b4gl2tbg13b887ip0omnzhf 0 180987 2199639 2199577 2026-09-10T20:12:50Z Dakbzh 58931 /* Kampionad stadunanat (Maouezi) */ 2199639 wikitext text/x-wiki [[Restr:ElenaDonaldson0301 012.jpg|right|180px|Elena Bronislavovna Akhmilovskaya e 2003.]] '''Elena Bronislavovna Akhmilovskaya''' (e [[rusianeg]]: '''Елена Брониславовна Ахмыловская'''), pe '''Elena Donaldson-Akhmilovskaya''' (11 a viz Meurzh 1954 e [[Leningrad]], [[RSKS Rusia]], [[URSS]] – 18 a viz Du 2012 e Kirkland, [[Washington (stad)|Washington]], [[SUA]]) a oa ur c'hoarierez echedoù soviedat ha stadunanat.</br>Mestrez-veur (WGM) ha Mestrez Etrebroadel (WIM) e teuas da vout e 1977<ref>{{en}} Chess International Titleholders, 1950-2016 Gino Di Felice, Embannadurioù McFarland, isbn 9781476671321</ref>, ha stummer FIDE e 2010<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=15604 He c'hoari e Chess Games]</ref>.<br/>2 375 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' pa varvas e 2012<br/>2 435 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1987.<br/> === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionezed bedel echedoù|Kampionad bedel ar Maouezi]] ==== ===== Prantad 1978 - 1981 ===== {| class="wikitable"  |Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Dregantad efedusted||Notennoù ha daveennoù    |-    |1981||{{URSS}}, [[Bordjomi]]||Tournamant an danezioù-kampionez||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||6/8||42,8||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1991-cand.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1989-1991 Candidates' tournament :: Borjomi 1990 - Olimp Base]</ref>/ |-  |}  ===== Prantad 1981 - 1984 ===== {| class="wikitable"  |Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Notennoù ha daveennoù    |-    |Gwengolo 1982||{{URSS}}, [[Tbilisi]]||Tournamant etretakadel||8/14 (+ 6, = 4, - 4)||57,1||4-6 rampo/15||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1984-izt.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1981-1984 interzonal :: Tbilisi 1982 - Olimp Base]</ref>.    |-   |}  ===== Prantad 1985 - 1986 ===== {| class="wikitable"  |Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Notennoù ha daveennoù    |-    |Genver 1985||{{URSS}}, [[Tchernihiv]]||Tournamant takadel soviedat||7,5/12 (+ 5, = 5, - 2)||62,5||2-4 rampo/13||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1986-zonalurs.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1985-1986 Soviet zonal :: Chernigov 1985 - Olimp Base]</ref>.    |-    |Gouhere 1985||{{Kuba}}, [[La Habana]]||Tournamant etretakadel||9,5/13 (+ 7, = 5, - 1)||73,1||2/14||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1986-izh.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1985-1986 Interzonal :: Havana 1985 - Olimp Base]</ref>.    |-    |C'hwevrer 1986||{{Sveden}}, [[Malmö]]||Tournamant an danvezioù-kampionez||9,5/14 (+ 7, = 5, - 2)||67,8||1/8||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1986-cand.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1985-1986 Candidates' tournament :: Malmö 1986 - Olimp Base]</ref>. |-    |Gwengolo 1986||{{Bulgaria}}, [[Sofia]]||Gourfenn (danvezioù-kampionez)||5,5/14 (+ 2, = 5, - 5)||39,2||2/2||Koll a reas a-enep da [[Maia Tchibourdanidze]]<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1986-wch.html World Championship match :: Sofia 1986 FIDE Women's World Chess Championship cycle 1985-1986 - Olimp Base]</ref>. |-   |}  ===== Prantad 1987 - 1988 ===== {| class="wikitable"  |Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Notennoù ha daveennoù    |-    |Genver 1988||{{URSS}}, [[Tsqaltubo]]||Tournamant an danvezioù-kampionez||10/14 (+ 7, = 6, - 1)||71,4||1-2 rampo/8||Rampo e voe gant [[Nana Ioseliani]]<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1988-cand.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1987-1988 Candidates' tournament :: Tsqaltubo 1988 - Olimp Base]</ref>.    |-    |C'hwevrer 1988||{{URSS}}, [[Tsqaltubo]]||Dirampoiñ||2/5 (+ 0, = 4, - 1)||40||2/2||Trec'het e voe gant [[Nana Ioseliani]]<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1988-cand.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1987-1988 Candidates' tournament :: Tsqaltubo 1988 - Olimp Base]</ref>.    |-    |} ===== Prantad 1989 - 1991 ===== {| class="wikitable"  |Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Dregantad efedusted||Notennoù ha daveennoù    |-    |Here 1990||{{URSS}}, [[Bordjomi]]||Tournamant an danezioù-kampionez||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||6/8||42,8||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1991-cand.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1989-1991 Candidates' tournament :: Borjomi 1990 - Olimp Base]</ref>. |-   |}  ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe teir gwezh : e 1990, e 1993, rampo gant [[Irina Levitina]] hag e 1994<ref>{{en}}[https://www.nytimes.com/2012/11/21/crosswords/chess/elena-akhmilovskaya-donaldson-chess-champ-in-ussr-and-us-dies-at-55.html Bruce Weber, ''Elena Donaldson, Chess Champion in U.S.S.R. and Then U.S., Dies at 55'' [[The New York Times]], d'an 20 a viz Du 2012]</ref>. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù  |-   |1990||31||-||-||-||1||aour|| |-   |1993||33||[[Bloomington]]||7,5/9 (+ 6, = 3, - 0)||83,3 ||1-2 rampo gant [[Irina Levitina]]/10||aour|| |-   |Gouhere 1994||34||[[Bloomington]]||7,5/9 (+ 6, = 3, - 0)||83,3 ||1/10||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1994.html 34th Women's US Chess Championship :: Bloomington, IN 1994 - Olimp Base]</ref>. |-  |Genver 2003||42||[[Seattle]]||4/9 (+ 2, = 4, - 3)||44,4||4/13||-|| |-   |} ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (kemmesk)|Kampionad stadunanat (kemmesk)]] ==== C'hoari a reas div wezh : e 2002 hag e 2003. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù  |-   |Genver 2002||47||[[Seattle]]||4/9 (+ 2, = 4, - 3)||44,4||40/56||-||<ref> {{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usa-2002.html 47th US Chess championship :: Seattle, WA 2002 - Olimp Base]</ref>.   |-   |Genver 2003||48||[[Seattle]]||4/9 (+ 2, = 4, - 3)||44,4||39-44 rampo/58||-||<ref> {{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usa-2002.html 47th US Chess championship :: Seattle, WA 2002 - Olimp Base]</ref>.   |-   |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk) ==== C'hoariet he deus peder gwezh e skipailh Burevestnik (SPET). {| class="wikitable" !|Bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Notennoù ha daveennoù  |-  |1976||9||[[Tbilisi]]||2 (maouezi)||4,5/7 (+ 4, = 1, - 2)||64,3||1||aour||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1976sc/1976sova.html 9th Soviet Team Chess Cup: Tbilisi 1976 - Olimp Base]</ref> |-  |1978||10||[[Ordzhonikidze]]||2 (maouezi)||4/7 (+ 4, = 3, - 0)||57,1||-||-||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1978sc/1978sova.html 10th Soviet Team Chess Cup: Ordzhonikidze 1978 - Olimp Base]</ref>   |-  |1980||11||[[Rostov-an-Don]]||1 (maouezi)||4,5/7 (+ 2, = 5, - 0)||64,3||2||argant||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1980sc/1980sova.html 11th Soviet Team Chess Cup: Rostov-on-Don 1980 - Olimp Base]</ref>.   |- |1982||12||[[Kislovodsk]]||2 (maouezi)||5,5/7 (+ 4, = 3, - 0)||78,6||1||aour||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1982sc/1982sova.html 12th Soviet Team Chess Cup: Kislovodsk 1982 - Olimp Base]</ref>. |-  |} ==== Kampionad URSS (kemmesk) ==== C'hoari a reas div wezh e skipailh [[RSKS Rusia]] <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersst/ka824o4u.html Soviet Team Chess Championship – Olimp Base]</ref>.  {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel|| Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù  |-  |1979||1 (maouezi)||14||[[Moskov]]||6/8 (+ 5, = 2, - 1)||75||2||argant||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1979st/1979spet.html 14th Soviet Team Chess Championship: Moscow 1979 – Olimp Base]</ref>.  |-  |1983||1 (maouezi)||16||[[Moskov]]||6/8 (+ 4, = 4, - 0)||75||1||aour||7||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1983st/1983spet.html 16th Soviet Team Chess Championship: Moscow 1983 – Olimp Base]</ref>.  |-  |} ==== Pellolimpiadoù (kemmesk) ==== C'hoariet he deus ur wezh e skipailh URSS<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1978to/1978urs.html 1st Telechess Olympiad: 1977/1978 - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |-  |1978||1||2/2 (+ 2, = 0, - 0)||100||1||aour |-  |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus e skipailh [[URSS]] etre 1978 ha 1988 hag e skipailh [[SUA]] etre 1990 ha 2002<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/pbjz9lbk.html Women's Chess Olympiads - Olimp Base]</ref>.  {| class="wikitable" !|Bloaz ||Tablezenn|| Niverenn an Olimpiad (Maouezi)|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh|| Notennoù ha daveennoù   |-   |1978||erlec'hierez 1||8 (23)||{{Arc'hantina}}, [[Buenos Aires]]||10/10 (+ 10, = 0, - 0)||100||1||aour||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1978w/1978urs.html 8th Women's Chess Olympiad: Buenos Aires 1978 - Olimp Base]</ref>.   |-   |1986||2||12 (27)||{{EAU}}, [[Dubai]]||8,5/12 (+ 7, = 3, - 2)||70,8||5||-||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1986w/1986urs.html 27th Chess Olympiad (women): Dubai 1986 - Olimp Base]</ref>.  |-  |1988||2||13 (28)||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||8,5/9 (+ 8, = 1, - 0)||94,4||2||argant||2||argant||<ref>.{{en}}[https://www.olimpbase.org/1988w/1988urs.html 28th Chess Olympiad (women): Thessaloniki 1988 - Olimp Base]</ref>.   |-   |1990||3||14 (27)||{{YUG}}, [[Novi Sad]]||7,5/14 (+ 5, = 5, - 4)||53,6||26||-||6||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1990w/1990usa.html 26th Chess Olympiad (women): Thessaloniki 1988 - Olimp Base]</ref>.   |-   |1992||2||15 (29)||{{Filipinez}}, [[Manila]]||7,5/12 (+ 6, = 3, - 3)||62,5||7||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1992w/1992usa.html 30th Chess Olympiad (women): Manila 1992 - Olimp Base]</ref>.   |-   |1994||1||17 (31)||{{Rusia}}, [[Moskov]]||6,5/11 (+ 4, = 4, - 3)||54,5||32||-||22||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1994w/1994usa.html 31st Chess Olympiad (women): Moscow 1994 - Olimp Base]</ref>.   |-  |1998||erlec'hierez||18 (33)||{{Rusia}}, [[Elista]]||4,5/8 (+ 2, = 5, - 1)||56,3||19||-||10||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1998w/1998usa.html 33rd Chess Olympiad (women): Elista 1998 - Olimp Base]</ref>.  |-  |2002||erlec'hierez||20 (35)||{{Slovenia}}, [[Bled]]||4,5/7 (+ 3, = 3, - 1)||64,3||13||-||9||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1992w/1992usa.html 35th Chess Olympiad (women): Bled 2002 - Olimp Base]</ref>.   |-   |}  == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=15604 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Elena_Akhmilovskaya He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Akhmilovskaya, Elena}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1954]] [[Rummad:Marvioù 2012]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] qzc9jfe5d5h44fhuewqnnnmtpdk91na 0 181040 2199689 2199416 2026-09-11T08:46:07Z Kestenn 14086 2199689 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|FN Trombone|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:FN Trombone.jpg |frameless|280x280px]]<br><br>Ur garabinenn '''FN Trombone''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Belgia}} |- ! Doare |[[Karabinenn]] |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre bomp |- ! [[Munision]]où |[[.22 Long Rifle]]<br>[[.22 Long]]<br>[[.22 Short]] |- ! Ijiner |[[John Browning]] |- ! scope="row" |Bloavezh krouidigezh |1921 |- ! Produer |[[FN Herstal]] |- ! Mare produiñ |1922-1974 |- ! Niver produet |War-dro {{formatnum:150000}} |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! Mas (hep kartouchenn) |2 kg |- ! Hirder |{{formatnum:1000}} mm |- ! Hirder ar c'hanol |510 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Endalc'h |Karger korzennek 11 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |C |- |} An '''FN Trombone''', anvet '''Browning Trombone''' a-wechoù, zo ur [[Karabinenn|garabinenn]] tennata dre [[Fuzuilh-pomp|bomp]], bet produet gant an [[FN Herstal]] e Belgia etre 1922 ha 1974. Ijinet e voe gant ar Stadunanad [[John Browning]]<ref>{{en}} ''[https://www.iwm.org.uk/collections/item/object/30035267 FN (Fabrique Nationale) .22 calibre pump action ('trombone') rifle takedown]'', Imperial War Museums (lennet d’ar 07/09/2026)</ref>. Awenet eo he sistem-pourveziañ gant hini ar [[Remington Model 12]]. He skoer hag he strinker zo tost ouzh reoù ar [[Marlin Model 1897]]. Kambret eo e [[.22 Long Rifle]], [[.22 Long]] pe [[.22 Short]], ha pourveziet eo gant ur c’harger korzennek 11 kartouchenn<ref name=":0">{{En}} ''[https://www.thefirearmblog.com/blog/2024/04/15/rimfire-report-fn-trombone/ The Rimfire Report: Was the FN Trombone a Sour Note in Rimfire History?]'', The Firearm Blog, 15/04/2024 (lennet d'ar 07/09/2026)</ref>. Flour a-walc’h eo he gwikefre, met bresk e oa fustoù ha lammoù an FN Trombone kentañ a-wechoù. War-dro {{formatnum:150000}} skouerenn eus an arm zo bet produet en holl ; ar braz anezhe zo bet gwerzhet en Europa<ref name=":0" />. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Karabinennoù]] [[Rummad:Armoù Belgia]] jm4j3huuh3xgaaz43o3euocypmdlslh 0 181053 2199632 2199615 2026-09-10T19:52:59Z Dakbzh 58931 + Kampionad bedel. 2199632 wikitext text/x-wiki '''Anna Markovna Ac'hcharoumova''', e rusianeg : '''Анна Марковна Ахшарумова''' (9 a viz Genver 1957 e [[Moskov]], [[RSKS Rusia]], [[URSS]]), a zo ur c'hoarierez echedoù [[Rusia|rusian]], [[URSS|soviedat]] ha [[stadunanat]].<br>Mestrez Etrebroadel (WGM) eo abaoe 1990, Mestrez-veur (WIM) e oa abaoe 1978<ref name="FIDE">{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/2000784 He fichenn FIDE]</ref>.<br>2 310 eo he [[renk Elo]] ''Standard'' diwezhañ ha 2 287 he renk Elo ''Fonnapl''<ref name="FIDE" />.<br>2 400 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gouhere 1988<ref>{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=84377 He c'hoari e Chess Games]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionezed bedel echedoù|Kampionad bedel ar Maouezi]] ==== ===== Prantad 1985 - 1986 ===== {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Notennoù ha daveennoù    |-    |Genver 1985||{{URSS}}, [[Tchernihiv]]||Tournamant takadel soviedat||5/12 (+ 3, = 4, - 5)||41,7||10/13||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1986-zonalurs.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1985-1986 Soviet zonal :: Chernigov 1985 - Olimp Base]</ref>.    |-   |} ===== Prantad 1989 - 1991 ===== {| class="wikitable"  |Bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Dregantad efedusted||Notennoù ha daveennoù    |-    |1990||{{Malaysia}}, [[Genting Highlands]]||Tournamant etretakadel||11/17 (+ 9, = 4, - 4)||5-6 rampo/18||64,7||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1991-izg.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1989-1991 Interzonal tournament :: Genting Highlands 1990 - Olimp Base]</ref>. |-   |}   === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad URSS (kemmesk) ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[RSKS Rusia]] '''A'''.  {| class="wikitable"  !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù   |-  |1979||1 (maouezi)||17||[[Volgograd]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,9||-||-||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1985st/1985rus.html 17th Soviet Team Chess Championship: Volgograd 1985 – Olimp Base]</ref>.  |-  |} ==== Pellolimpiadoù (kemmesk) ==== C'hoariet he deus ur wezh e skipailh URSS{{en}}[https://www.olimpbase.org/1978to/1978urs.html 1st Telechess Olympiad: 1977/1978 - Olimp Base].  {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk he skipailh||Medalenn skipailh  |-   |1978||1||2/2 (+ 2, = 0, - 0)||100||1||aour  |-   |} ==== Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk) ==== C'hoariet he deus div wezh e skipailh Burevestnik (SPET). {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Notennoù ha daveennoù  |-  |1976||9||[[Tbilisi]]||Merc'hed||4,5/7 (+ 4, = 1, - 2)||64,3||2||argant||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1976sc/1976bure.html 9th Soviet Team Chess Cup: Tbilisi 1976 - Olimp Base]</ref>. |- |1984||13||[[Kyiv]]||2 (maouezi)||3,5/7 (+ 1, = 5, - 1)||50||-||-||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1984sc/1984bure.html 13th Soviet Team Chess Cup: Kyiv 1984 - Olimp Base]</ref>. |-  |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh SUA.  {| class="wikitable"!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Notennoù ha daveennoù |-   |Du 1988||1||13 (28)||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||8,5/13 (+ 6, = 5, - 2)||62,4||9||-||9||-||<ref>.{{en}}[https://www.olimpbase.org/1988w/1988urs.html 28th Chess Olympiad (women): Thessaloniki 1988 - Olimp Base]</ref>.   |-   |Here – Du 1990||2||14 (29)||{{YUG}}, [[Novi Sad]]||8,5/13 (+ 7, = 3, - 3)||64,2||11||-||6||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1990w/1990usa.html 29th Chess Olympiad (women): Novi Sad 1990 - Olimp Base]</ref>.   |-   |Gwengolo – Here 1996||2||17 (32)||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,9||-||-||35||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1996w/1996usa.html 32nd Chess Olympiad (women): Yerevan 1996 - Olimp Base]</ref>.   |-   |}  == Liammoù diavaez == * {{en}} [https://ratings.fide.com/profile/2000784 He fichenn FIDE] * {{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=84377 He c'hoari e Chess Games] * {{en}} [https://www.365chess.com/players/Anna_M_Akhsharumova He c'hoari e 365 Chess]  == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} {{DEFAULTSORT:Akhsharumova, Anna}}  [[Rummad:Ganedigezhioù 1957]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù rusian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] jer1apb01tr76bveutdczkvl869s251 2199633 2199632 2026-09-10T19:56:59Z Dakbzh 58931 /* Kevezadegoù */ 2199633 wikitext text/x-wiki '''Anna Markovna Ac'hcharoumova''', e rusianeg : '''Анна Марковна Ахшарумова''' (9 a viz Genver 1957 e [[Moskov]], [[RSKS Rusia]], [[URSS]]), a zo ur c'hoarierez echedoù [[Rusia|rusian]], [[URSS|soviedat]] ha [[stadunanat]].<br>Mestrez Etrebroadel (WGM) eo abaoe 1990, Mestrez-veur (WIM) e oa abaoe 1978<ref name="FIDE">{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/2000784 He fichenn FIDE]</ref>.<br>2 310 eo he [[renk Elo]] ''Standard'' diwezhañ ha 2 287 he renk Elo ''Fonnapl''<ref name="FIDE" />.<br>2 400 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gouhere 1988<ref>{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=84377 He c'hoari e Chess Games]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionezed bedel echedoù|Kampionad bedel ar Maouezi]] ==== ===== Prantad 1985 - 1986 ===== {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Notennoù ha daveennoù    |-    |Genver 1985||{{URSS}}, [[Tchernihiv]]||Tournamant takadel soviedat||5/12 (+ 3, = 4, - 5)||41,7||10/13||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1986-zonalurs.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1985-1986 Soviet zonal :: Chernigov 1985 - Olimp Base]</ref>.    |-   |} ===== Prantad 1989 - 1991 ===== {| class="wikitable"!|Bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Notennoù ha daveennoù    |-    |1990||{{Malaysia}}, [[Genting Highlands]]||Tournamant etretakadel||11/17 (+ 9, = 4, - 4)||5-6 rampo/18||64,7||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1991-izg.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1989-1991 Interzonal tournament :: Genting Highlands 1990 - Olimp Base]</ref>. |-   |}   === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad URSS (kemmesk) ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[RSKS Rusia]] '''A'''.  {| class="wikitable"  !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù   |-  |1979||1 (maouezi)||17||[[Volgograd]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,9||-||-||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1985st/1985rus.html 17th Soviet Team Chess Championship: Volgograd 1985 – Olimp Base]</ref>.  |-  |} ==== Pellolimpiadoù (kemmesk) ==== C'hoariet he deus ur wezh e skipailh URSS{{en}}[https://www.olimpbase.org/1978to/1978urs.html 1st Telechess Olympiad: 1977/1978 - Olimp Base].  {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk he skipailh||Medalenn skipailh  |-   |1978||1||2/2 (+ 2, = 0, - 0)||100||1||aour  |-   |} ==== Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk) ==== C'hoariet he deus div wezh e skipailh Burevestnik (SPET). {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Notennoù ha daveennoù  |-  |1976||9||[[Tbilisi]]||Merc'hed||4,5/7 (+ 4, = 1, - 2)||64,3||2||argant||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1976sc/1976bure.html 9th Soviet Team Chess Cup: Tbilisi 1976 - Olimp Base]</ref>. |- |1984||13||[[Kyiv]]||2 (maouezi)||3,5/7 (+ 1, = 5, - 1)||50||-||-||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1984sc/1984bure.html 13th Soviet Team Chess Cup: Kyiv 1984 - Olimp Base]</ref>. |-  |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh SUA.  {| class="wikitable"!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Notennoù ha daveennoù |-   |Du 1988||1||13 (28)||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||8,5/13 (+ 6, = 5, - 2)||62,4||9||-||9||-||<ref>.{{en}}[https://www.olimpbase.org/1988w/1988urs.html 28th Chess Olympiad (women): Thessaloniki 1988 - Olimp Base]</ref>.   |-   |Here – Du 1990||2||14 (29)||{{YUG}}, [[Novi Sad]]||8,5/13 (+ 7, = 3, - 3)||64,2||11||-||6||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1990w/1990usa.html 29th Chess Olympiad (women): Novi Sad 1990 - Olimp Base]</ref>.   |-   |Gwengolo – Here 1996||2||17 (32)||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,9||-||-||35||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1996w/1996usa.html 32nd Chess Olympiad (women): Yerevan 1996 - Olimp Base]</ref>.   |-   |}  == Liammoù diavaez == * {{en}} [https://ratings.fide.com/profile/2000784 He fichenn FIDE] * {{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=84377 He c'hoari e Chess Games] * {{en}} [https://www.365chess.com/players/Anna_M_Akhsharumova He c'hoari e 365 Chess]  == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} {{DEFAULTSORT:Akhsharumova, Anna}}  [[Rummad:Ganedigezhioù 1957]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù rusian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] f7ym0lp8u0v7u8w3j3holmynk7vwecp 2199634 2199633 2026-09-10T19:57:42Z Dakbzh 58931 /* Olimpiadoù ar Maouezi */ 2199634 wikitext text/x-wiki '''Anna Markovna Ac'hcharoumova''', e rusianeg : '''Анна Марковна Ахшарумова''' (9 a viz Genver 1957 e [[Moskov]], [[RSKS Rusia]], [[URSS]]), a zo ur c'hoarierez echedoù [[Rusia|rusian]], [[URSS|soviedat]] ha [[stadunanat]].<br>Mestrez Etrebroadel (WGM) eo abaoe 1990, Mestrez-veur (WIM) e oa abaoe 1978<ref name="FIDE">{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/2000784 He fichenn FIDE]</ref>.<br>2 310 eo he [[renk Elo]] ''Standard'' diwezhañ ha 2 287 he renk Elo ''Fonnapl''<ref name="FIDE" />.<br>2 400 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gouhere 1988<ref>{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=84377 He c'hoari e Chess Games]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionezed bedel echedoù|Kampionad bedel ar Maouezi]] ==== ===== Prantad 1985 - 1986 ===== {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Notennoù ha daveennoù    |-    |Genver 1985||{{URSS}}, [[Tchernihiv]]||Tournamant takadel soviedat||5/12 (+ 3, = 4, - 5)||41,7||10/13||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1986-zonalurs.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1985-1986 Soviet zonal :: Chernigov 1985 - Olimp Base]</ref>.    |-   |} ===== Prantad 1989 - 1991 ===== {| class="wikitable"!|Bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Notennoù ha daveennoù    |-    |1990||{{Malaysia}}, [[Genting Highlands]]||Tournamant etretakadel||11/17 (+ 9, = 4, - 4)||5-6 rampo/18||64,7||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1991-izg.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1989-1991 Interzonal tournament :: Genting Highlands 1990 - Olimp Base]</ref>. |-   |}   === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad URSS (kemmesk) ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[RSKS Rusia]] '''A'''.  {| class="wikitable"  !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù   |-  |1979||1 (maouezi)||17||[[Volgograd]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,9||-||-||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1985st/1985rus.html 17th Soviet Team Chess Championship: Volgograd 1985 – Olimp Base]</ref>.  |-  |} ==== Pellolimpiadoù (kemmesk) ==== C'hoariet he deus ur wezh e skipailh URSS{{en}}[https://www.olimpbase.org/1978to/1978urs.html 1st Telechess Olympiad: 1977/1978 - Olimp Base].  {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk he skipailh||Medalenn skipailh  |-   |1978||1||2/2 (+ 2, = 0, - 0)||100||1||aour  |-   |} ==== Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk) ==== C'hoariet he deus div wezh e skipailh Burevestnik (SPET). {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Notennoù ha daveennoù  |-  |1976||9||[[Tbilisi]]||Merc'hed||4,5/7 (+ 4, = 1, - 2)||64,3||2||argant||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1976sc/1976bure.html 9th Soviet Team Chess Cup: Tbilisi 1976 - Olimp Base]</ref>. |- |1984||13||[[Kyiv]]||2 (maouezi)||3,5/7 (+ 1, = 5, - 1)||50||-||-||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1984sc/1984bure.html 13th Soviet Team Chess Cup: Kyiv 1984 - Olimp Base]</ref>. |-  |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh SUA.  {|class="wikitable"!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Notennoù ha daveennoù |-   |Du 1988||1||13 (28)||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||8,5/13 (+ 6, = 5, - 2)||62,4||9||-||9||-||<ref>.{{en}}[https://www.olimpbase.org/1988w/1988urs.html 28th Chess Olympiad (women): Thessaloniki 1988 - Olimp Base]</ref>.   |-   |Here – Du 1990||2||14 (29)||{{YUG}}, [[Novi Sad]]||8,5/13 (+ 7, = 3, - 3)||64,2||11||-||6||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1990w/1990usa.html 29th Chess Olympiad (women): Novi Sad 1990 - Olimp Base]</ref>.   |-   |Gwengolo – Here 1996||2||17 (32)||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,9||-||-||35||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1996w/1996usa.html 32nd Chess Olympiad (women): Yerevan 1996 - Olimp Base]</ref>.   |-   |}  == Liammoù diavaez == * {{en}} [https://ratings.fide.com/profile/2000784 He fichenn FIDE] * {{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=84377 He c'hoari e Chess Games] * {{en}} [https://www.365chess.com/players/Anna_M_Akhsharumova He c'hoari e 365 Chess]  == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} {{DEFAULTSORT:Akhsharumova, Anna}}  [[Rummad:Ganedigezhioù 1957]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù rusian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] 8a1zjtujlx7e1x05yb25a58gaps8uvg 2199636 2199634 2026-09-10T19:58:49Z Dakbzh 58931 2199636 wikitext text/x-wiki '''Anna Markovna Ac'hcharoumova''', e rusianeg : '''Анна Марковна Ахшарумова''' (9 a viz Genver 1957 e [[Moskov]], [[RSKS Rusia]], [[URSS]]), a zo ur c'hoarierez echedoù [[Rusia|rusian]], [[URSS|soviedat]] ha [[stadunanat]].<br>Mestrez Etrebroadel (WGM) eo abaoe 1990, Mestrez-veur (WIM) e oa abaoe 1978<ref name="FIDE">{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/2000784 He fichenn FIDE]</ref>.<br>2 310 eo he [[renk Elo]] ''Standard'' diwezhañ ha 2 287 he renk Elo ''Fonnapl''<ref name="FIDE" />.<br>2 400 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gouhere 1988<ref>{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=84377 He c'hoari e Chess Games]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionezed bedel echedoù|Kampionad bedel ar Maouezi]] ==== ===== Prantad 1985 - 1986 ===== {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Notennoù ha daveennoù    |-    |Genver 1985||{{URSS}}, [[Tchernihiv]]||Tournamant takadel soviedat||5/12 (+ 3, = 4, - 5)||41,7||10/13||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1986-zonalurs.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1985-1986 Soviet zonal :: Chernigov 1985 - Olimp Base]</ref>.    |-   |} ===== Prantad 1989 - 1991 ===== {| class="wikitable"!|Bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Notennoù ha daveennoù    |-    |1990||{{Malaysia}}, [[Genting Highlands]]||Tournamant etretakadel||11/17 (+ 9, = 4, - 4)||5-6 rampo/18||64,7||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1991-izg.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1989-1991 Interzonal tournament :: Genting Highlands 1990 - Olimp Base]</ref>. |-   |}   === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad URSS (kemmesk) ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[RSKS Rusia]] '''A'''.  {| class="wikitable"  !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù   |-  |1979||1 (maouezi)||17||[[Volgograd]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,9||-||-||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1985st/1985rus.html 17th Soviet Team Chess Championship: Volgograd 1985 – Olimp Base]</ref>.  |-  |} ==== Pellolimpiadoù (kemmesk) ==== C'hoariet he deus ur wezh e skipailh URSS{{en}}[https://www.olimpbase.org/1978to/1978urs.html 1st Telechess Olympiad: 1977/1978 - Olimp Base].  {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk he skipailh||Medalenn skipailh  |-   |1978||1||2/2 (+ 2, = 0, - 0)||100||1||aour  |-   |} ==== Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk) ==== C'hoariet he deus div wezh e skipailh Burevestnik (SPET). {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Notennoù ha daveennoù  |-  |1976||9||[[Tbilisi]]||Merc'hed||4,5/7 (+ 4, = 1, - 2)||64,3||2||argant||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1976sc/1976bure.html 9th Soviet Team Chess Cup: Tbilisi 1976 - Olimp Base]</ref>. |- |1984||13||[[Kyiv]]||2 (maouezi)||3,5/7 (+ 1, = 5, - 1)||50||-||-||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1984sc/1984bure.html 13th Soviet Team Chess Cup: Kyiv 1984 - Olimp Base]</ref>. |-  |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh SUA.  {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Notennoù ha daveennoù |-   |Du 1988||1||13 (28)||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||8,5/13 (+ 6, = 5, - 2)||62,4||9||-||9||-||<ref>.{{en}}[https://www.olimpbase.org/1988w/1988urs.html 28th Chess Olympiad (women): Thessaloniki 1988 - Olimp Base]</ref>.   |-   |Here – Du 1990||2||14 (29)||{{YUG}}, [[Novi Sad]]||8,5/13 (+ 7, = 3, - 3)||64,2||11||-||6||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1990w/1990usa.html 29th Chess Olympiad (women): Novi Sad 1990 - Olimp Base]</ref>.   |-   |Gwengolo – Here 1996||2||17 (32)||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,9||-||-||35||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1996w/1996usa.html 32nd Chess Olympiad (women): Yerevan 1996 - Olimp Base]</ref>.   |-   |}  == Liammoù diavaez == * {{en}} [https://ratings.fide.com/profile/2000784 He fichenn FIDE] * {{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=84377 He c'hoari e Chess Games] * {{en}} [https://www.365chess.com/players/Anna_M_Akhsharumova He c'hoari e 365 Chess]  == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} {{DEFAULTSORT:Akhsharumova, Anna}}  [[Rummad:Ganedigezhioù 1957]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù rusian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] 3a0m76lhheppwu0wxhwghreej84aofo 2199638 2199636 2026-09-10T20:07:05Z Dakbzh 58931 2199638 wikitext text/x-wiki '''Anna Markovna Ac'hcharoumova''', e rusianeg : '''Анна Марковна Ахшарумова''' (9 a viz Genver 1957 e [[Moskov]], [[RSKS Rusia]], [[URSS]]), a zo ur c'hoarierez echedoù [[Rusia|rusian]], [[URSS|soviedat]] ha [[stadunanat]].<br>Mestrez Etrebroadel (WGM) eo abaoe 1990, Mestrez-veur (WIM) e oa abaoe 1978<ref name="FIDE">{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/2000784 He fichenn FIDE]</ref>.<br>2 310 eo he [[renk Elo]] ''Standard'' diwezhañ ha 2 287 he renk Elo ''Fonnapl''<ref name="FIDE" />.<br>2 400 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gouhere 1988<ref>{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=84377 He c'hoari e Chess Games]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionezed bedel echedoù|Kampionad bedel ar Maouezi]] ==== ===== Prantad 1985 - 1986 ===== {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Notennoù ha daveennoù |-    |Genver 1985||{{URSS}}, [[Tchernihiv]]||Tournamant takadel soviedat||5/12 (+ 3, = 4, - 5)||41,7||10/13||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1986-zonalurs.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1985-1986 Soviet zonal :: Chernigov 1985 - Olimp Base]</ref>.    |-   |} ===== Prantad 1989 - 1991 ===== {| class="wikitable"  !|Bloaz||Bro ha kêr||Kevezadeg||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Notennoù ha daveennoù |-    |1990||{{Malaysia}}, [[Genting Highlands]]||Tournamant etretakadel||11/17 (+ 9, = 4, - 4)||5-6 rampo/18||64,7||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1991-izg.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1989-1991 Interzonal tournament :: Genting Highlands 1990 - Olimp Base]</ref>. |-   |}   === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad URSS (kemmesk) ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[RSKS Rusia]] '''A'''.  {| class="wikitable"  !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù   |-  |1979||1 (maouezi)||17||[[Volgograd]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,9||-||-||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1985st/1985rus.html 17th Soviet Team Chess Championship: Volgograd 1985 – Olimp Base]</ref>.  |-  |} ==== Pellolimpiadoù (kemmesk) ==== C'hoariet he deus ur wezh e skipailh URSS{{en}}[https://www.olimpbase.org/1978to/1978urs.html 1st Telechess Olympiad: 1977/1978 - Olimp Base].  {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk he skipailh||Medalenn skipailh  |-   |1978||1||2/2 (+ 2, = 0, - 0)||100||1||aour  |-   |} ==== Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk) ==== C'hoariet he deus div wezh e skipailh Burevestnik (SPET). {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Notennoù ha daveennoù  |-  |1976||9||[[Tbilisi]]||Merc'hed||4,5/7 (+ 4, = 1, - 2)||64,3||2||argant||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1976sc/1976bure.html 9th Soviet Team Chess Cup: Tbilisi 1976 - Olimp Base]</ref>. |- |1984||13||[[Kyiv]]||2 (maouezi)||3,5/7 (+ 1, = 5, - 1)||50||-||-||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1984sc/1984bure.html 13th Soviet Team Chess Cup: Kyiv 1984 - Olimp Base]</ref>. |-  |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh SUA.  {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Notennoù ha daveennoù |-   |Du 1988||1||13 (28)||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||8,5/13 (+ 6, = 5, - 2)||62,4||9||-||9||-||<ref>.{{en}}[https://www.olimpbase.org/1988w/1988urs.html 28th Chess Olympiad (women): Thessaloniki 1988 - Olimp Base]</ref>.   |-   |Here – Du 1990||2||14 (29)||{{YUG}}, [[Novi Sad]]||8,5/13 (+ 7, = 3, - 3)||64,2||11||-||6||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1990w/1990usa.html 29th Chess Olympiad (women): Novi Sad 1990 - Olimp Base]</ref>.   |-   |Gwengolo – Here 1996||2||17 (32)||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,9||-||-||35||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1996w/1996usa.html 32nd Chess Olympiad (women): Yerevan 1996 - Olimp Base]</ref>.   |-   |}  == Liammoù diavaez == * {{en}} [https://ratings.fide.com/profile/2000784 He fichenn FIDE] * {{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=84377 He c'hoari e Chess Games] * {{en}} [https://www.365chess.com/players/Anna_M_Akhsharumova He c'hoari e 365 Chess]  == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} {{DEFAULTSORT:Akhsharumova, Anna}}  [[Rummad:Ganedigezhioù 1957]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù rusian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] 7rpld9xe614w0gbzhvpld1yqs67szs6 2199640 2199638 2026-09-10T20:18:47Z Dakbzh 58931 + Kampionad stadunanat (Maouezi) - 1987. 2199640 wikitext text/x-wiki '''Anna Markovna Ac'hcharoumova''', e rusianeg : '''Анна Марковна Ахшарумова''' (9 a viz Genver 1957 e [[Moskov]], [[RSKS Rusia]], [[URSS]]), a zo ur c'hoarierez echedoù [[Rusia|rusian]], [[URSS|soviedat]] ha [[stadunanat]].<br>Mestrez Etrebroadel (WGM) eo abaoe 1990, Mestrez-veur (WIM) e oa abaoe 1978<ref name="FIDE">{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/2000784 He fichenn FIDE]</ref>.<br>2 310 eo he [[renk Elo]] ''Standard'' diwezhañ ha 2 287 he renk Elo ''Fonnapl''<ref name="FIDE" />.<br>2 400 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gouhere 1988<ref>{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=84377 He c'hoari e Chess Games]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionezed bedel echedoù|Kampionad bedel ar Maouezi]] ==== ===== Prantad 1985 - 1986 ===== {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Notennoù ha daveennoù |-    |Genver 1985||{{URSS}}, [[Tchernihiv]]||Tournamant takadel soviedat||5/12 (+ 3, = 4, - 5)||41,7||10/13||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1986-zonalurs.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1985-1986 Soviet zonal :: Chernigov 1985 - Olimp Base]</ref>.    |-   |} ===== Prantad 1989 - 1991 ===== {| class="wikitable"  !|Bloaz||Bro ha kêr||Kevezadeg||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Notennoù ha daveennoù |-    |1990||{{Malaysia}}, [[Genting Highlands]]||Tournamant etretakadel||11/17 (+ 9, = 4, - 4)||5-6 rampo/18||64,7||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1991-izg.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1989-1991 Interzonal tournament :: Genting Highlands 1990 - Olimp Base]</ref>. |-   |}   ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe e 1987<ref>{{en}}[http://www.edochess.ca/batgirl/womenchamps.html ''The U.S. Woman's Chess Champions'', Sarah's Chess Journal]</ref>. === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad URSS (kemmesk) ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh [[RSKS Rusia]] '''A'''.  {| class="wikitable"  !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù   |-  |1979||1 (maouezi)||17||[[Volgograd]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,9||-||-||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1985st/1985rus.html 17th Soviet Team Chess Championship: Volgograd 1985 – Olimp Base]</ref>.  |-  |} ==== Pellolimpiadoù (kemmesk) ==== C'hoariet he deus ur wezh e skipailh URSS{{en}}[https://www.olimpbase.org/1978to/1978urs.html 1st Telechess Olympiad: 1977/1978 - Olimp Base].  {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk he skipailh||Medalenn skipailh  |-   |1978||1||2/2 (+ 2, = 0, - 0)||100||1||aour  |-   |} ==== Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk) ==== C'hoariet he deus div wezh e skipailh Burevestnik (SPET). {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Notennoù ha daveennoù  |-  |1976||9||[[Tbilisi]]||Merc'hed||4,5/7 (+ 4, = 1, - 2)||64,3||2||argant||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1976sc/1976bure.html 9th Soviet Team Chess Cup: Tbilisi 1976 - Olimp Base]</ref>. |- |1984||13||[[Kyiv]]||2 (maouezi)||3,5/7 (+ 1, = 5, - 1)||50||-||-||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1984sc/1984bure.html 13th Soviet Team Chess Cup: Kyiv 1984 - Olimp Base]</ref>. |-  |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh SUA.  {| class="wikitable"  !|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh||Notennoù ha daveennoù |-   |Du 1988||1||13 (28)||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||8,5/13 (+ 6, = 5, - 2)||62,4||9||-||9||-||<ref>.{{en}}[https://www.olimpbase.org/1988w/1988urs.html 28th Chess Olympiad (women): Thessaloniki 1988 - Olimp Base]</ref>.   |-   |Here – Du 1990||2||14 (29)||{{YUG}}, [[Novi Sad]]||8,5/13 (+ 7, = 3, - 3)||64,2||11||-||6||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1990w/1990usa.html 29th Chess Olympiad (women): Novi Sad 1990 - Olimp Base]</ref>.   |-   |Gwengolo – Here 1996||2||17 (32)||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,9||-||-||35||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1996w/1996usa.html 32nd Chess Olympiad (women): Yerevan 1996 - Olimp Base]</ref>.   |-   |}  == Liammoù diavaez == * {{en}} [https://ratings.fide.com/profile/2000784 He fichenn FIDE] * {{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=84377 He c'hoari e Chess Games] * {{en}} [https://www.365chess.com/players/Anna_M_Akhsharumova He c'hoari e 365 Chess]  == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} {{DEFAULTSORT:Akhsharumova, Anna}}  [[Rummad:Ganedigezhioù 1957]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù rusian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] poz5kkxi44w3b4xe99bzmgly7ehmyd9 0 181058 2199635 2199549 2026-09-10T19:58:28Z Ch. Rogel 46 Ouzhp. ha reizh. 2199635 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} '''Bilz''' a zo un dudenn el [[lennegezh]] vrezhonek dre gomz a gaver e bimbatrom e lennegezhioù dre gomz all. Lakaet eo bet da [[lesanv]] bihannaat ur paotrig lirzhin ha [[gwidre]]üs gant [[Fañch al Lae]] en e romant ''[[Bilzig]]''. == Roudoù skrivet an dudenn vrezhon == Ur ''Bilzic'' a oa meneget e-barzh moulladennoù [[Aleksandr Ledan]] e [[1815]]. Kavet e vez e-barzh kontadennoù dastumet gant [[Fañch an Uhel]] tudennoù gwidreüs gouest da douellañ pennoù bras, evel er gontadenn ''Les finesses de Bilz''<ref>[https://fr.wikisource.org/wiki/Page:Luzel_-_Veill%C3%A9es_bretonnes,_Mauger,_1879.djvu/230 Fañch an Uhel, ''Veillées bretonnes'', Mauger, 1879.]</ref>. « Ar miliner hag e aotrou »<ref>[https://fr.wikisource.org/wiki/Contes_populaires_de_Basse-Bretagne/Le_Meunier_et_son_Seigneur ''Le meunier et son seigneur''], Contes populaires de Basse-Bretagne, 1887.</ref> a c’hell diskouez an dudenn hep menegiñ he anv.<br> Er gontadenn « Saik ar fin », embannet gant [[Adrian Karne-Kerneveno|Adrian Karne]] e 1912, e weler termenet mat spered an tudennoù oc’h ober troioù-kamm : {{quotation|Hag an hini a zo war-n-han beac'h pounner e zle, hennez a rank klask finesaou, korvigellou, troidellou ha troiou kamm.| ''Saïk ar paotr fin'', Brest, 1912, p. 36.}} E 1915 e ra dave [[Frañsez Even]] da ziv ster a zo gant ar ger ''bilz'' : da gentañ evit un den ha n'eus ket boaz gantañ debriñ kalz<ref>"Qui mange peu" en test orin embannet e-barzh ''Kroaz ar Vretoned'', niv. 115, 16 Mae 1915. Klevet e [[Goueloù]]. </ref> ha da eil, ster "tudennig er c'hontadennoù" ("petit personnage des contes") displeget gant "Ur seurt [[Meudig]] er c'hontadennoù"<ref>"Sorte de Petit Poucet des contes". E-barzh ''Kroaz ar Vretoned'', niv. 115, 16 Mae 1915, ivez.</ref>. Met, m'e dilu Meudig evit n'en dennañ eus an trapoù ne ya ket ur spered gwidreüs gantañ.<br> Gant Fañch al Lae ez eus bet lakaet war wel ma veze roet da baotredigoù 'zo al lesanv a ziskoueze e oant lirzhin ha prest d’ober farsadennoù p'en deus kontet buhez ur [[mous]]ig e [[Lokireg]] en e romant, ''Bilzig'', e [[1925 e Breizh|1925]].<br> Adkavout a reer anv an dudenn er [[arz ar c'hoariva|pezhig-c’hoari]] farsus ''Bilez'' savet gant [[Erwan ar Moal]] e [[1926]]<ref>Erwan ar Moal, ''Bilez hag e vestr'', pezh-c'hoari farsus e daou arvest, Brest, [[Feiz ha Breiz]], 1926, 26 p.</ref>. == Tudenn ar paotr gwidreüs ha joaius == Kavet e vez meur a gontadenn o empentiñ un den, a-wezhioù ul loen, a oar korvigellañ pennoù bras dre finesiñ ha dre widreoù. Unan eus ar re goshañ el lennegezh skrivet eo [[Till Eulenspiegel]], a zo bet moullet e [[kur|gurioù]] en [[Alamagn]] e penn ar {{XVIvet kantved}}. Er ''[[Roman de Renart]]'' savet e galleg kozh er [[Krennamzer|Grennamzer]], Renart, al loen fin, a zo e spered tost da bimpatrom an holl istorioù eus ar seurt. An dudenn a orin eus [[Turkia|Turkia]] hag kavet e meur a [[lennegezh arabek|gontadennoù arabek]], [[Nasr Eddin Hodja]] e anv, a c’hell bezañ keñveriet outo ivez. Meur a adstumm zo bet dastumet er broioù keltiek. Steuñvenn istorioù ar Vilzed hag o c’henseurted a c’hell bezañ « penaos un hinienn eus ar metoù dibourvez a c'hoari aotrouniezh pennoù bras ar bed-mañ a-drugarez d'e gorvigellerezh ». == Tudenn heñvelanv == Adkemeret eo bet an anv gant Pierre Bernard en e [[bannoù-treset|vannoù-treset]] gallek, ''Une aventure de Bilz de Batz'', e [[1974]]<ref>{{fr}} [https://bibliotheque.idbe.bzh/document.php?id=bilz-de-batz-26503&l=fr Niverelaet gant an IDBE]</ref>.'' == Anv-familh == An anv-familh « Belz », « Belzic », ''Bilzic'' ha ''Bilzique''<ref>https://www.geneanet.org/genealogie/belzic/BELZIC War Geneanet e weler war-dro 50 000 den seurtanvet, "Belz" "Belzic " ha "Le Belzic", o vezañ ar re baotañ.</ref>, a c'hell seblantout bezañ liammet ouzh an anvioù ''Bilz'' ha ''Bilzig'', met hervez [[Albert Deshayes]] e teuont eus anv ar barrez [[Belz]]<ref>{{fr}} Deshayes, Albert. ''Dictionnaire des noms de famille bretons''. Douarnenez : Le Chasse-Marée/ArMen, 1995, p. 319-b {{ISBN|978-2-903708-61-0}}</ref>. Pa seller ouzh lec'hienn dispakañ lignezoù [[Geneanet]] e weler eo an holl dud anvet evel-se a orin eus Bro-Wened, ken eo kadarnaet goulakadenn Albert Deshayes. == Pennadoù nes == *[[Bilzig]] *[[Nasr Eddin Hodja]] * [[Roman de Renart]] *[[Till Eulenspiegel]] == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} [[Rummad:Tudennoù el lennegezh]] gq8pw0399pjjpqbt78xnpffqzyz70oq 1 181061 2199620 2199563 2026-09-10T14:53:59Z Kadwalan 423 /* AOgeias */ Respont 2199620 wikitext text/x-wiki == AOgeias == Dleet e vefe skrivañ "ao" e-lec'h "au" na vez ket implijet e brezhoneg. Gant "ao" e vez brezhonekaet ar gerioù estren. [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 9 Gwengolo 2026 da 16:29 (UTC) :"Aou" ne gordfe ket gwelloc'h gant an distagadur klasel ? [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 9 Gwengolo 2026 da 17:23 (UTC) ::Ar pezh a gont n'eo ket an distagadur klasel met an treuzlizherennadur e brezhoneg. "au" en anvioù estren a vez treuzlizherennet gant "ao" evel "automatique" > aotomatek, "embaumer" > embaomiñ... E-Mesk an anvioù henc'hresianek treuzlizherennet evel-se amañ e Wikipedia e c'haller menegiñ : [[Naosikaa]] (Ναυσικά/Ναυσικᾶ e henc'hresianeg), An [[Argonaoted]] ( Αργοναύται e henc'hresianeg), [[Aotomedousa]] (Αὐτομεδούση pe Αὐτομέδουσα), "[[Glaokos (mab Hippolokhos)]] (Γλαῦκος) ha [[Glaokos (mab Minos)|Glaokos]], [[Glaokos (Korinthos)]], [[Glaokos (doue)]], etc... [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 10 Gwengolo 2026 da 14:53 (UTC) 5o2pdxmxuvpd3emwtge8xijfr2y5zvo 2199621 2199620 2026-09-10T14:58:43Z Kestenn 14086 /* AOgeias */ Respont 2199621 wikitext text/x-wiki == AOgeias == Dleet e vefe skrivañ "ao" e-lec'h "au" na vez ket implijet e brezhoneg. Gant "ao" e vez brezhonekaet ar gerioù estren. [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 9 Gwengolo 2026 da 16:29 (UTC) :"Aou" ne gordfe ket gwelloc'h gant an distagadur klasel ? [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 9 Gwengolo 2026 da 17:23 (UTC) ::Ar pezh a gont n'eo ket an distagadur klasel met an treuzlizherennadur e brezhoneg. "au" en anvioù estren a vez treuzlizherennet gant "ao" evel "automatique" > aotomatek, "embaumer" > embaomiñ... E-Mesk an anvioù henc'hresianek treuzlizherennet evel-se amañ e Wikipedia e c'haller menegiñ : [[Naosikaa]] (Ναυσικά/Ναυσικᾶ e henc'hresianeg), An [[Argonaoted]] ( Αργοναύται e henc'hresianeg), [[Aotomedousa]] (Αὐτομεδούση pe Αὐτομέδουσα), "[[Glaokos (mab Hippolokhos)]] (Γλαῦκος) ha [[Glaokos (mab Minos)|Glaokos]], [[Glaokos (Korinthos)]], [[Glaokos (doue)]], etc... [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 10 Gwengolo 2026 da 14:53 (UTC) :::Mat, trugarez dit. Emaon o vont da adenvel, nemet ma savfe un den all a-enep. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 10 Gwengolo 2026 da 14:58 (UTC) ana7wcv1vhswxgu0ukbas3qghpm7nrh 2199623 2199621 2026-09-10T15:42:21Z Kadwalan 423 /* AOgeias */ Respont 2199623 wikitext text/x-wiki == AOgeias == Dleet e vefe skrivañ "ao" e-lec'h "au" na vez ket implijet e brezhoneg. Gant "ao" e vez brezhonekaet ar gerioù estren. [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 9 Gwengolo 2026 da 16:29 (UTC) :"Aou" ne gordfe ket gwelloc'h gant an distagadur klasel ? [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 9 Gwengolo 2026 da 17:23 (UTC) ::Ar pezh a gont n'eo ket an distagadur klasel met an treuzlizherennadur e brezhoneg. "au" en anvioù estren a vez treuzlizherennet gant "ao" evel "automatique" > aotomatek, "embaumer" > embaomiñ... E-Mesk an anvioù henc'hresianek treuzlizherennet evel-se amañ e Wikipedia e c'haller menegiñ : [[Naosikaa]] (Ναυσικά/Ναυσικᾶ e henc'hresianeg), An [[Argonaoted]] ( Αργοναύται e henc'hresianeg), [[Aotomedousa]] (Αὐτομεδούση pe Αὐτομέδουσα), "[[Glaokos (mab Hippolokhos)]] (Γλαῦκος) ha [[Glaokos (mab Minos)|Glaokos]], [[Glaokos (Korinthos)]], [[Glaokos (doue)]], etc... [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 10 Gwengolo 2026 da 14:53 (UTC) :::Mat, trugarez dit. Emaon o vont da adenvel, nemet ma savfe un den all a-enep. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 10 Gwengolo 2026 da 14:58 (UTC) ::::Trugarez [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 10 Gwengolo 2026 da 15:42 (UTC) gc4ot2n0bcl7y6vaosdxv54vyl4xjts 2199709 2199623 2026-09-11T08:59:25Z Kestenn 14086 Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Augeias]] da [[Kaozeal:Aogeias]]: Titl ne glote ket gant reolennoù envel: Hervez diviz (s.o. kaozeal) 2199623 wikitext text/x-wiki == AOgeias == Dleet e vefe skrivañ "ao" e-lec'h "au" na vez ket implijet e brezhoneg. Gant "ao" e vez brezhonekaet ar gerioù estren. [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 9 Gwengolo 2026 da 16:29 (UTC) :"Aou" ne gordfe ket gwelloc'h gant an distagadur klasel ? [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 9 Gwengolo 2026 da 17:23 (UTC) ::Ar pezh a gont n'eo ket an distagadur klasel met an treuzlizherennadur e brezhoneg. "au" en anvioù estren a vez treuzlizherennet gant "ao" evel "automatique" > aotomatek, "embaumer" > embaomiñ... E-Mesk an anvioù henc'hresianek treuzlizherennet evel-se amañ e Wikipedia e c'haller menegiñ : [[Naosikaa]] (Ναυσικά/Ναυσικᾶ e henc'hresianeg), An [[Argonaoted]] ( Αργοναύται e henc'hresianeg), [[Aotomedousa]] (Αὐτομεδούση pe Αὐτομέδουσα), "[[Glaokos (mab Hippolokhos)]] (Γλαῦκος) ha [[Glaokos (mab Minos)|Glaokos]], [[Glaokos (Korinthos)]], [[Glaokos (doue)]], etc... [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 10 Gwengolo 2026 da 14:53 (UTC) :::Mat, trugarez dit. Emaon o vont da adenvel, nemet ma savfe un den all a-enep. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 10 Gwengolo 2026 da 14:58 (UTC) ::::Trugarez [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 10 Gwengolo 2026 da 15:42 (UTC) gc4ot2n0bcl7y6vaosdxv54vyl4xjts 2199712 2199709 2026-09-11T09:02:05Z Kestenn 14086 /* AOgeias */ Respont 2199712 wikitext text/x-wiki == AOgeias == Dleet e vefe skrivañ "ao" e-lec'h "au" na vez ket implijet e brezhoneg. Gant "ao" e vez brezhonekaet ar gerioù estren. [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 9 Gwengolo 2026 da 16:29 (UTC) :"Aou" ne gordfe ket gwelloc'h gant an distagadur klasel ? [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 9 Gwengolo 2026 da 17:23 (UTC) ::Ar pezh a gont n'eo ket an distagadur klasel met an treuzlizherennadur e brezhoneg. "au" en anvioù estren a vez treuzlizherennet gant "ao" evel "automatique" > aotomatek, "embaumer" > embaomiñ... E-Mesk an anvioù henc'hresianek treuzlizherennet evel-se amañ e Wikipedia e c'haller menegiñ : [[Naosikaa]] (Ναυσικά/Ναυσικᾶ e henc'hresianeg), An [[Argonaoted]] ( Αργοναύται e henc'hresianeg), [[Aotomedousa]] (Αὐτομεδούση pe Αὐτομέδουσα), "[[Glaokos (mab Hippolokhos)]] (Γλαῦκος) ha [[Glaokos (mab Minos)|Glaokos]], [[Glaokos (Korinthos)]], [[Glaokos (doue)]], etc... [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 10 Gwengolo 2026 da 14:53 (UTC) :::Mat, trugarez dit. Emaon o vont da adenvel, nemet ma savfe un den all a-enep. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 10 Gwengolo 2026 da 14:58 (UTC) ::::Trugarez [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 10 Gwengolo 2026 da 15:42 (UTC) :::::{{Graet}} Graet eo. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 11 Gwengolo 2026 da 09:02 (UTC) q8noiwyiublnk35y27iit4ru9nyreys 0 181068 2199619 2026-09-10T14:26:15Z Kadwalan 423 Adkas war-du [[Meven Mordiern]] 2199619 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Meven Mordiern]] ktg060mwz6f9b7ovzkojtik52yqc3pe 0 181069 2199630 2026-09-10T19:33:35Z Dishual 612 Pajenn krouet gant : "{{databox}} '''Victoriano Gómez Urrutia''', ganet e [[1943]] ha marvet d'an [[8 a viz C'hwevrer]] [[1971]], a oa un den suspedet da vezañ ul [[lazher a steudad]] ha gwaller bugale [[El Salvador|salvadorian]]. An den diwezhañ e vo da vezañ [[Boan a varv en El Salvador|lakaet d'ar marv en El Salvador]]. Lazhet e voe e-kerzh ul [[lazhadenn foran]] dre bezañ [[Fuzuilhadenn (boan a varv)|fuzuilhet]] evit muntr ur vaouez hag he merc'h e [[Departamant San Miguel]].<ref>..." 2199630 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Victoriano Gómez Urrutia''', ganet e [[1943]] ha marvet d'an [[8 a viz C'hwevrer]] [[1971]], a oa un den suspedet da vezañ ul [[lazher a steudad]] ha gwaller bugale [[El Salvador|salvadorian]]. An den diwezhañ e vo da vezañ [[Boan a varv en El Salvador|lakaet d'ar marv en El Salvador]]. Lazhet e voe e-kerzh ul [[lazhadenn foran]] dre bezañ [[Fuzuilhadenn (boan a varv)|fuzuilhet]] evit muntr ur vaouez hag he merc'h e [[Departamant San Miguel]].<ref>Gómez Urrutia en doa anzavet daou muntr nebeut amzer a-raok bezañ lakaet d'ar marv, hervezañ e oa bet lazhet an daou zen evit en em zifenn.</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Gomez Urrutia, Victoriano}} Rummad:Ganedigezhioù 1943 Rummad:Marvioù 1971 [[Rummad:Tud fuzuilhet]] 0f3xumgc8f9w08izk3xyv49711ermpj 2199631 2199630 2026-09-10T19:33:50Z Dishual 612 2199631 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Victoriano Gómez Urrutia''', ganet e [[1943]] ha marvet d'an [[8 a viz C'hwevrer]] [[1971]], a oa un den suspedet da vezañ ul [[lazher a steudad]] ha gwaller bugale [[El Salvador|salvadorian]]. An den diwezhañ e vo da vezañ [[Boan a varv en El Salvador|lakaet d'ar marv en El Salvador]]. Lazhet e voe e-kerzh ul [[lazhadenn foran]] dre bezañ [[Fuzuilhadenn (boan a varv)|fuzuilhet]] evit muntr ur vaouez hag he merc'h e [[Departamant San Miguel]].<ref>Gómez Urrutia en doa anzavet daou muntr nebeut amzer a-raok bezañ lakaet d'ar marv, hervezañ e oa bet lazhet an daou zen evit en em zifenn.</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Gomez Urrutia, Victoriano}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1943]] [[Rummad:Marvioù 1971]] [[Rummad:Tud fuzuilhet]] bhv07zq0dzmpe9awctry56o7j8r1mjr 2199641 2199631 2026-09-10T20:57:16Z Dishual 612 2199641 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Victoriano Gómez Urrutia''', ganet e [[1943]] ha marvet d'an [[8 a viz C'hwevrer]] [[1971]], a oa un den suspedet da vezañ ul [[lazher a steudad]] ha gwaller bugale [[El Salvador|salvadorian]]. An den diwezhañ e voe da vezañ [[Boan a varv en El Salvador|lakaet d'ar marv en El Salvador]]. Lazhet e voe e-kerzh ul [[lazhadenn foran]] dre bezañ [[Fuzuilhadenn (boan a varv)|fuzuilhet]] evit muntr ur vaouez hag he merc'h e [[Departamant San Miguel]].<ref>Gómez Urrutia en doa anzavet daou muntr nebeut amzer a-raok bezañ lakaet d'ar marv, hervezañ e oa bet lazhet an daou zen evit en em zifenn.</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Gomez Urrutia, Victoriano}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1943]] [[Rummad:Marvioù 1971]] [[Rummad:Tud fuzuilhet]] 72ie7ly8i83xkq2hphddptnl8b5w0cs 0 181070 2199642 2026-09-10T21:05:58Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "Ur '''gartouchenn-chase''' zo ur [[munision]] implijet er [[Fuzuilh flour he c'hanol|fuzuilhoù flour o c'hanol]], evit chaseal peurliesañ. == Termenadur ar c'halibr == Eztaolet e vez [[Kalibr (armoù-tan)|kalibr]] ar c'hartouchennoù-chase a-drugarez d'ur sistem diazezet war rannoù al [[Lur (unanenn dolz)|lur]] ''avoirdupois'' saoz (453,59 g). Treuzkiz ur c'hanol [[kalibr 12]], da skouer, a glot gant treuzkiz ur sferenn savet diwar 1/12 lur plom, da lavaret eo 18,..." 2199642 wikitext text/x-wiki Ur '''gartouchenn-chase''' zo ur [[munision]] implijet er [[Fuzuilh flour he c'hanol|fuzuilhoù flour o c'hanol]], evit chaseal peurliesañ. == Termenadur ar c'halibr == Eztaolet e vez [[Kalibr (armoù-tan)|kalibr]] ar c'hartouchennoù-chase a-drugarez d'ur sistem diazezet war rannoù al [[Lur (unanenn dolz)|lur]] ''avoirdupois'' saoz (453,59 g). Treuzkiz ur c'hanol [[kalibr 12]], da skouer, a glot gant treuzkiz ur sferenn savet diwar 1/12 lur plom, da lavaret eo 18,5 mm. Seul uheloc'h sifr ar c'halibr, seul izeloc'h treuzkiz ar gartouchenn eta<ref>{{Fr}} LAMOTHE Arnaud, ''Guide pratique des armes à feu'', 2025, p. 20, ISBN 979-10-415-6214-5</ref>. Hirder ar [[Geriaoueg an armoù-tan#Kambr|gambr]], da lavaret eo hirder an [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]], a vez resisaet peurliesañ goude : ur gartouchenn 12/70 a dalvez evit ur munision 12 e galibr ha 70 mm e hirder. Ar c'halibr 12 eo an hini implijetañ bremañ, dirak an [[Kalibr 20|20]], an [[Kalibr 28|28]] hag ar 36 (anvet [[Kalibr .410|.410]] boaz). Ar [[Kalibr 16|c'halibr 16]] zo bet implijet e-leizh en amzer dremenet, e Frañs peurgetket, met kollet en deus tachenn hiziv an deiz. == Elfennoù == === Douilhez === Ar c'hartouchennoù-chase zo munisionoù skoet en o c'hreiz. O douilhezioù o deus ur strad e laton peurliesañ. O c'horf a oa e kartoñs gwechall, met danvezioù plastek a vez implijet hiziv an deiz. Karget eo ar munisionoù modern gant [[poultr divoged]]. Douilhez ar munision a zo pleget he bordoù war-zu he diabarzh evit mirout he endalc'h (poultr, bourell ha drajez). === Bourell === Ur vourellenn a vez lakaet etre ar poultr hag ar bannadelloù. Servijout a ra da zasparzhañ ingal nerzh tarzhadennn ar c'hargad poulzañ, a-benn ma vefe reoliek ar goumoulenn drajez. Tri seurt bourell a gaver : * ar vourellenn druz : an hini hengounel eo, savet gant feltr pe lij warne druzoni. Lakaat a ra ar goumoulenn drajez da zigeriñ abred a-walc'h, setu e c'hall bezañ implijet evit tennañ tost. * ar vourellenn vrozh : dalc'het eo an drajez e-barzh ur golo, ha chom a reont bodet pelloc'h goude an tenn. Implijet e vez bourell brozh ouzh sibloù pell eta<ref>{{fr}} Baudouin de Saint-Léger, ''[https://www.chassons.com/armes-et-munitions/bourre-grasse-et-bourre-juppe/63284/ Cartouches à « bourre grasse » ou à « bourre à jupe », quel choix en fonction de sa chasse?]'', Chassons.com, 30/07/2023 (lennet d'an 10/09/2026)</ref>. * ar vourellenn groaz a zo ur golo heñvel he stumm ouzh ar vourellenn vrozh, met faoutet eo evit digeriñ diouzhtu pa 'z a er-maez eus ar c'hanol. Dasparzhet e vez an drajez diouzhtu neuze, hag efedus eo ar bourell kroaz e hedoù-tenn berr-kenañ. === Bannadelloù === ==== Drajez ==== Alies e vez karget ar c'hartouchennoù-chase gant meur a vannadell sferek anvet drajez. Plom a vez implijet d'o fardañ en ur mod hengounel. Abalamour d'an danvez-mañ bezañ dañjerus evit ar yec'hed hag an endro e vez implijet muioc'h-mui dir, bismut pe gouevr. Ur sifr a verk treuzkiz an drajezennoù : seul uheloc'h ar sifr, seul brasoc'h o zreuzkiz. Ret eo azasaat ment an drajez hervez al loened chaseet. Evit drajez-plom, da skouer, e c'hall bezañ tennet gant <ref name=":1">{{fr}} ''[https://www.armurerie-gilles.com/@FR-FR/cartouches-de-chasse-plomb-que-signifie-le-numero-de-plomb-quel-numero-de-plomb-en-fonction-du-gibier.html Cartouches de chasse plomb : Que signifie le numéro de plomb ? Quel numéro de plomb en fonction du gibier ?]'', Armurerie Gilles (lennet d'an 10/09/2026)</ref>: {| class="wikitable" |+ !Loened chaseet !Ment ar plomoù |- |Lern |2 - 3 |- |Fazaned |5 - 7 |- |Gedon |3 - 6 |- |Lapined |6 - 8 |- |Pichoned |6 - 8 |- |Klujiri |7 |- |Kefeleged-koad |8 - 10 |- |Gioc'hed |8 |} Ouzhpenn ment an drajez, o mas hollek er gartouchenn a c'hall bezañ disheñvel. Eztaolet e vez e gramoù. ==== Drajez tev ==== Drajez tev a raer eus bannadelloù sferek tev-tre ha ponner. N'haller ket lakaat kalz anezhe en ur gartouchenn (etre 6 ha 28 evit ur c'halibr 12 da skouer). Implijet e vez, e-lec'h m'eo aotreet, evit chaseal bronneged bras a-dost<ref>{{fr}} Julien Taddei, ''[https://blog.armurerie-france.fr/blog/wordpress/chevrotine-les-usages-a-la-chasse-sur-le-territoire-francais/ Chevrotine : Les usages à la chasse sur le territoire français]'', Armurerie France, 03/03/2026 (lennet d'an 10/09/2026)</ref>. Estreget e bed ar chase, an drajez tev a vez impljet evit tennañ war an dronoù, e [[Brezel etre Ukraina ha Rusia|brezel Ukraina]] peurgetket<ref>{{fr}} Grégoire Sauvage, ''[https://www.france24.com/fr/europe/20260223-guerre-ukraine-fpv-terrestres-intercepteurs-comment-drones-ont-r%C3%A9volutionn%C3%A9-champ-bataille FPV, terrestres, intercepteurs... ces drones qui ont révolutionné le champ de bataille en Ukraine]'', France 24, 23/02/2026 (lennet d'an 10/09/2026)</ref>. An drajez tev a c'hall bezañ staget etreze gant un orjalenn laton evit kreskiñ o galloud toullañ. ==== Boledoù==== {{Pennañ|Slug}} Ar c'hartouchennoù-chase a c'hall bezañ karget gant boledoù, anvet ''slug'' ivez diwar ar saozneg, a zo gorrek abalamour d'o fouez met efedus a-enep ar jiboez bras abalamour d'o zreuzkiz<ref name=":2">{{Fr}} LAMOTHE Arnaud, ''Guide pratique des armes à feu'', 2025, pp. 62-67, ISBN 979-10-415-6214-5</ref>. ==== Bannadelloù all ==== Bannadelloù all a vez implijet gant armeoù pe nerzhioù surentez diabarzh : reoù savet diwar poultr zink pe prierezh a zo graet evit terriñ framm an dorioù hep bannañ tammoù dañjerus. Bannadelloù all a c'hall bezañ mogedus pe lakrimojen<ref name=":2" />. == Lezenn e Frañs == E Bro-C'hall eo renket ar c'hartouchennoù-chase er [[Lezennoù war an armoù e Frañs#Rummad C : armoù a ranker diskleriañ|rummad C]] hervez lezenn. An drajez zo berzet evit chaseal jiboez bras (kirvi pe moc'h-gouez da skouer). Implij an drajez tev zo aotreet en-dro abaoe 2024 evit hemolc'hiñ ar moc'h-gouez en un tregont departamant bennak. Difennet e oa a-raok abalamour ne oa ket marvus a-walc'h war loened bras, met n'eo ket ken dañjerus hag ar boledoù pa vez tennet a-dost<ref>{{fr}} Isabelle Leca, ''[https://www.lechasseurfrancais.com/chasse/la-chevrotine-autorisee-pour-le-sanglier-dans-30-departements-165141.html La chevrotine autorisée pour le sanglier dans 30 départements]'', Le Chasseur Français, 08/09/2024 (lennet d'an 10/09/2026)</ref>. Implij ar bannadelloù plom e 100 metr pe nebeutoc'h eus un takad gleb zo difennet e Bro-C'hall abaoe miz C'hwevrer 2023<ref>{{Fr}} ''[https://www.chasseurdefrance.com/le-dossier-plomb/ Le Plomb : changement des règles européennes à compter du 15 février 2023]'', Fédération Nationale des Chasseurs (lennet d'an 10/09/2026)</ref>. Bannadelloù e dir, e bismut pe e kouevr a vez implijet en o lec'h. Gant lezennoù Europa eo raktreset berzañ ar plom er munisionoù a-benn un nebeud bloavezhioù : ar fuzuilhoù flour o c'hanol modern a rank bremañ bezañ amprouet evit ar bannadelloù e dir, a zo tagusoc'h evit metal ar c'hanolioù. Ur flourdilizenn stampilhet war an arm a verk eo bet amprouet evit ar bannadelloù dir<ref name=":1" />. == Daveennoù == {{Daveoù|bannoù = 2}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Munisionoù]] [[Rummad:Munisionoù-chase]] [[Rummad:Chase]] pxju0pilxaf2209d200ubsdhow16ilc 2199643 2199642 2026-09-10T21:11:56Z Kestenn 14086 2199643 wikitext text/x-wiki [[Restr:Shotgun shell comparison.jpg|thumb|Pevar c'halibr kartouchennoù-chase, a gleiz da zehou : .410 - 28 - 20 - 12]] Ur '''gartouchenn-chase''' zo ur [[munision]] implijet er [[Fuzuilh flour he c'hanol|fuzuilhoù flour o c'hanol]], evit chaseal peurliesañ. == Termenadur ar c'halibr == Eztaolet e vez [[Kalibr (armoù-tan)|kalibr]] ar c'hartouchennoù-chase a-drugarez d'ur sistem diazezet war rannoù al [[Lur (unanenn dolz)|lur]] ''avoirdupois'' saoz (453,59 g). Treuzkiz ur c'hanol [[kalibr 12]], da skouer, a glot gant treuzkiz ur sferenn savet diwar 1/12 lur plom, da lavaret eo 18,5 mm. Seul uheloc'h sifr ar c'halibr, seul izeloc'h treuzkiz ar gartouchenn eta<ref>{{Fr}} LAMOTHE Arnaud, ''Guide pratique des armes à feu'', 2025, p. 20, ISBN 979-10-415-6214-5</ref>. Hirder ar [[Geriaoueg an armoù-tan#Kambr|gambr]], da lavaret eo hirder an [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]], a vez resisaet peurliesañ goude : ur gartouchenn 12/70 a dalvez evit ur munision 12 e galibr ha 70 mm e hirder. Ar c'halibr 12 eo an hini implijetañ bremañ, dirak an [[Kalibr 20|20]], an [[Kalibr 28|28]] hag ar 36 (anvet [[Kalibr .410|.410]] boaz). Ar [[Kalibr 16|c'halibr 16]] zo bet implijet e-leizh en amzer dremenet, e Frañs peurgetket, met kollet en deus tachenn hiziv an deiz. == Elfennoù == [[Restr:Cal12 N°8.jpg|thumb|Ur gartouchenn kalibr 12 gant un douilhez treuzwelus. Gellout a raer gwelet, a gleiz da zehoù : ar strad, ar poultr, ar vourell (livioù roz ha lij), hag an drajez (n°8 o ment).]] === Douilhez === Ar c'hartouchennoù-chase zo munisionoù skoet en o c'hreiz, dezhe ur bourled. O douilhezioù o deus ur strad e laton peurliesañ. O c'horf a oa e kartoñs gwechall, met danvezioù plastek a vez implijet hiziv an deiz. Karget eo ar munisionoù modern gant [[poultr divoged]]. Douilhez ar munision a zo pleget he bordoù war-zu he diabarzh evit mirout he endalc'h (poultr, bourell ha drajez). === Bourell === Ur vourellenn a vez lakaet etre ar poultr hag ar bannadelloù. Servijout a ra da zasparzhañ ingal nerzh tarzhadennn ar c'hargad poulzañ, a-benn ma vefe reoliek ar goumoulenn drajez. Tri seurt bourell a gaver : * ar vourellenn druz : an hini hengounel eo, savet gant feltr pe lij warne druzoni. Lakaat a ra ar goumoulenn drajez da zigeriñ abred a-walc'h, setu e c'hall bezañ implijet evit tennañ tost. * ar vourellenn vrozh : dalc'het eo an drajez e-barzh ur golo, ha chom a reont bodet pelloc'h goude an tenn. Implijet e vez bourell brozh ouzh sibloù pell eta<ref>{{fr}} Baudouin de Saint-Léger, ''[https://www.chassons.com/armes-et-munitions/bourre-grasse-et-bourre-juppe/63284/ Cartouches à « bourre grasse » ou à « bourre à jupe », quel choix en fonction de sa chasse?]'', Chassons.com, 30/07/2023 (lennet d'an 10/09/2026)</ref>. * ar vourellenn groaz a zo ur golo heñvel he stumm ouzh ar vourellenn vrozh, met faoutet eo evit digeriñ diouzhtu pa 'z a er-maez eus ar c'hanol. Dasparzhet e vez an drajez diouzhtu neuze, hag efedus eo ar bourell kroaz e hedoù-tenn berr-kenañ. === Bannadelloù === ==== Drajez ==== Alies e vez karget ar c'hartouchennoù-chase gant meur a vannadell sferek anvet drajez. Plom a vez implijet d'o fardañ en ur mod hengounel. Abalamour d'an danvez-mañ bezañ dañjerus evit ar yec'hed hag an endro e vez implijet muioc'h-mui dir, bismut pe gouevr. Ur sifr a verk treuzkiz an drajezennoù : seul uheloc'h ar sifr, seul brasoc'h o zreuzkiz. Ret eo azasaat ment an drajez hervez al loened chaseet. Evit drajez-plom, da skouer, e c'hall bezañ tennet gant <ref name=":1">{{fr}} ''[https://www.armurerie-gilles.com/@FR-FR/cartouches-de-chasse-plomb-que-signifie-le-numero-de-plomb-quel-numero-de-plomb-en-fonction-du-gibier.html Cartouches de chasse plomb : Que signifie le numéro de plomb ? Quel numéro de plomb en fonction du gibier ?]'', Armurerie Gilles (lennet d'an 10/09/2026)</ref>: {| class="wikitable" |+ !Loened chaseet !Ment ar plomoù |- |Lern |2 - 3 |- |Fazaned |5 - 7 |- |Gedon |3 - 6 |- |Lapined |6 - 8 |- |Pichoned |6 - 8 |- |Klujiri |7 |- |Kefeleged-koad |8 - 10 |- |Gioc'hed |8 |} Ouzhpenn ment an drajez, o mas hollek er gartouchenn a c'hall bezañ disheñvel. Eztaolet e vez e gramoù. ==== Drajez tev ==== Drajez tev a raer eus bannadelloù sferek tev-tre ha ponner. N'haller ket lakaat kalz anezhe en ur gartouchenn (etre 6 ha 28 evit ur c'halibr 12 da skouer). Implijet e vez, e-lec'h m'eo aotreet, evit chaseal bronneged bras a-dost<ref>{{fr}} Julien Taddei, ''[https://blog.armurerie-france.fr/blog/wordpress/chevrotine-les-usages-a-la-chasse-sur-le-territoire-francais/ Chevrotine : Les usages à la chasse sur le territoire français]'', Armurerie France, 03/03/2026 (lennet d'an 10/09/2026)</ref>. Estreget e bed ar chase, an drajez tev a vez impljet evit tennañ war an dronoù, e [[Brezel etre Ukraina ha Rusia|brezel Ukraina]] peurgetket<ref>{{fr}} Grégoire Sauvage, ''[https://www.france24.com/fr/europe/20260223-guerre-ukraine-fpv-terrestres-intercepteurs-comment-drones-ont-r%C3%A9volutionn%C3%A9-champ-bataille FPV, terrestres, intercepteurs... ces drones qui ont révolutionné le champ de bataille en Ukraine]'', France 24, 23/02/2026 (lennet d'an 10/09/2026)</ref>. An drajez tev a c'hall bezañ staget etreze gant un orjalenn laton evit kreskiñ o galloud toullañ. [[Restr:Brenneke.jpg|kleiz|thumb|200x200px|Ur gartouchenn didroc'het, enni ur boled doare ''[[Brenneke (bannadell)|brenneke]]''.]] ==== Boledoù==== {{Pennañ|Slug}} Ar c'hartouchennoù-chase a c'hall bezañ karget gant boledoù, anvet ''slug'' ivez diwar ar saozneg, a zo gorrek abalamour d'o fouez met efedus a-enep ar jiboez bras abalamour d'o zreuzkiz<ref name=":2">{{Fr}} LAMOTHE Arnaud, ''Guide pratique des armes à feu'', 2025, pp. 62-67, ISBN 979-10-415-6214-5</ref>. ==== Bannadelloù all ==== Bannadelloù all a vez implijet gant armeoù pe nerzhioù surentez diabarzh : reoù savet diwar poultr zink pe prierezh a zo graet evit terriñ framm an dorioù hep bannañ tammoù dañjerus. Bannadelloù all a c'hall bezañ mogedus pe lakrimojen<ref name=":2" />. == Lezenn e Frañs == E Bro-C'hall eo renket ar c'hartouchennoù-chase er [[Lezennoù war an armoù e Frañs#Rummad C : armoù a ranker diskleriañ|rummad C]] hervez lezenn. An drajez zo berzet evit chaseal jiboez bras (kirvi pe moc'h-gouez da skouer). Implij an drajez tev zo aotreet en-dro abaoe 2024 evit hemolc'hiñ ar moc'h-gouez en un tregont departamant bennak. Difennet e oa a-raok abalamour ne oa ket marvus a-walc'h war loened bras, met n'eo ket ken dañjerus hag ar boledoù pa vez tennet a-dost<ref>{{fr}} Isabelle Leca, ''[https://www.lechasseurfrancais.com/chasse/la-chevrotine-autorisee-pour-le-sanglier-dans-30-departements-165141.html La chevrotine autorisée pour le sanglier dans 30 départements]'', Le Chasseur Français, 08/09/2024 (lennet d'an 10/09/2026)</ref>. Implij ar bannadelloù plom e 100 metr pe nebeutoc'h eus un takad gleb zo difennet e Bro-C'hall abaoe miz C'hwevrer 2023<ref>{{Fr}} ''[https://www.chasseurdefrance.com/le-dossier-plomb/ Le Plomb : changement des règles européennes à compter du 15 février 2023]'', Fédération Nationale des Chasseurs (lennet d'an 10/09/2026)</ref>. Bannadelloù e dir, e bismut pe e kouevr a vez implijet en o lec'h. Gant lezennoù Europa eo raktreset berzañ ar plom er munisionoù a-benn un nebeud bloavezhioù : ar fuzuilhoù flour o c'hanol modern a rank bremañ bezañ amprouet evit ar bannadelloù e dir, a zo tagusoc'h evit metal ar c'hanolioù. Ur flourdilizenn stampilhet war an arm a verk eo bet amprouet evit ar bannadelloù dir<ref name=":1" />. == Daveennoù == {{Daveoù|bannoù = 2}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Munisionoù]] [[Rummad:Munisionoù-chase]] [[Rummad:Chase]] govcqka1topmimduerrnuhcreatu2az 2199644 2199643 2026-09-10T21:15:36Z Kestenn 14086 2199644 wikitext text/x-wiki [[Restr:Shotgun shell comparison.jpg|thumb|Pevar c'halibr kartouchennoù-chase, a gleiz da zehou : .410 - 28 - 20 - 12]] Ar '''c'hartouchennoù-chase''' zo un doare [[munision|munisionoù]] implijet er [[Fuzuilh flour he c'hanol|fuzuilhoù flour o c'hanol]], evit chaseal peurliesañ. Boaz int karget gant sferennoù metalek bihan anvet drajez, evit krouiñ ur goumoulenn bannadelloù ha lieskementiñ o chañsoù da dizhout o sibl. Boledoù a c'hall bezañ ensoc'het er c'hartouchennoù-mañ ivez. == Termenadur ar c'halibr == Eztaolet e vez [[Kalibr (armoù-tan)|kalibr]] ar c'hartouchennoù-chase a-drugarez d'ur sistem diazezet war rannoù al [[Lur (unanenn dolz)|lur]] ''avoirdupois'' saoz (453,59 g). Treuzkiz ur c'hanol [[kalibr 12]], da skouer, a glot gant treuzkiz ur sferenn savet diwar 1/12 lur plom, da lavaret eo 18,5 mm. Seul uheloc'h sifr ar c'halibr, seul izeloc'h treuzkiz ar gartouchenn eta<ref>{{Fr}} LAMOTHE Arnaud, ''Guide pratique des armes à feu'', 2025, p. 20, ISBN 979-10-415-6214-5</ref>. Hirder ar [[Geriaoueg an armoù-tan#Kambr|gambr]], da lavaret eo hirder an [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]], a vez resisaet peurliesañ goude : ur gartouchenn 12/70 a dalvez evit ur munision 12 e galibr ha 70 mm e hirder. Ar c'halibr 12 eo an hini implijetañ bremañ, dirak an [[Kalibr 20|20]], an [[Kalibr 28|28]] hag ar 36 (anvet [[Kalibr .410|.410]] boaz). Ar [[Kalibr 16|c'halibr 16]] zo bet implijet e-leizh en amzer dremenet, e Frañs peurgetket, met kollet en deus tachenn hiziv an deiz. == Elfennoù == [[Restr:Cal12 N°8.jpg|thumb|Ur gartouchenn kalibr 12 gant un douilhez treuzwelus. Gellout a raer gwelet, a gleiz da zehoù : ar strad, ar poultr, ar vourell (livioù roz ha lij), hag an drajez (n°8 o ment).]] === Douilhez === Ar c'hartouchennoù-chase zo munisionoù skoet en o c'hreiz, dezhe ur bourled. O douilhezioù o deus ur strad e laton peurliesañ. O c'horf a oa e kartoñs gwechall, met danvezioù plastek a vez implijet hiziv an deiz. Karget eo ar munisionoù modern gant [[poultr divoged]]. Douilhez ar munision a zo pleget he bordoù war-zu he diabarzh evit mirout he endalc'h (poultr, bourell ha drajez). === Bourell === Ur vourellenn a vez lakaet etre ar poultr hag ar bannadelloù. Servijout a ra da zasparzhañ ingal nerzh tarzhadennn ar c'hargad poulzañ, a-benn ma vefe reoliek ar goumoulenn drajez. Tri seurt bourell a gaver : * ar vourellenn druz : an hini hengounel eo, savet gant feltr pe lij warne druzoni. Lakaat a ra ar goumoulenn drajez da zigeriñ abred a-walc'h, setu e c'hall bezañ implijet evit tennañ tost. * ar vourellenn vrozh : dalc'het eo an drajez e-barzh ur golo, ha chom a reont bodet pelloc'h goude an tenn. Implijet e vez bourell brozh ouzh sibloù pell eta<ref>{{fr}} Baudouin de Saint-Léger, ''[https://www.chassons.com/armes-et-munitions/bourre-grasse-et-bourre-juppe/63284/ Cartouches à « bourre grasse » ou à « bourre à jupe », quel choix en fonction de sa chasse?]'', Chassons.com, 30/07/2023 (lennet d'an 10/09/2026)</ref>. * ar vourellenn groaz a zo ur golo heñvel he stumm ouzh ar vourellenn vrozh, met faoutet eo evit digeriñ diouzhtu pa 'z a er-maez eus ar c'hanol. Dasparzhet e vez an drajez diouzhtu neuze, hag efedus eo ar bourell kroaz e hedoù-tenn berr-kenañ. === Bannadelloù === ==== Drajez ==== Alies e vez karget ar c'hartouchennoù-chase gant meur a vannadell sferek anvet drajez. Plom a vez implijet d'o fardañ en ur mod hengounel. Abalamour d'an danvez-mañ bezañ dañjerus evit ar yec'hed hag an endro e vez implijet muioc'h-mui dir, bismut pe gouevr. Ur sifr a verk treuzkiz an drajezennoù : seul uheloc'h ar sifr, seul brasoc'h o zreuzkiz. Ret eo azasaat ment an drajez hervez al loened chaseet. Evit drajez-plom, da skouer, e c'hall bezañ tennet gant <ref name=":1">{{fr}} ''[https://www.armurerie-gilles.com/@FR-FR/cartouches-de-chasse-plomb-que-signifie-le-numero-de-plomb-quel-numero-de-plomb-en-fonction-du-gibier.html Cartouches de chasse plomb : Que signifie le numéro de plomb ? Quel numéro de plomb en fonction du gibier ?]'', Armurerie Gilles (lennet d'an 10/09/2026)</ref>: {| class="wikitable" |+ !Loened chaseet !Ment ar plomoù |- |Lern |2 - 3 |- |Fazaned |5 - 7 |- |Gedon |3 - 6 |- |Lapined |6 - 8 |- |Pichoned |6 - 8 |- |Klujiri |7 |- |Kefeleged-koad |8 - 10 |- |Gioc'hed |8 |} Ouzhpenn ment an drajez, o mas hollek er gartouchenn a c'hall bezañ disheñvel. Eztaolet e vez e gramoù. ==== Drajez tev ==== Drajez tev a raer eus bannadelloù sferek tev-tre ha ponner. N'haller ket lakaat kalz anezhe en ur gartouchenn (etre 6 ha 28 evit ur c'halibr 12 da skouer). Implijet e vez, e-lec'h m'eo aotreet, evit chaseal bronneged bras a-dost<ref>{{fr}} Julien Taddei, ''[https://blog.armurerie-france.fr/blog/wordpress/chevrotine-les-usages-a-la-chasse-sur-le-territoire-francais/ Chevrotine : Les usages à la chasse sur le territoire français]'', Armurerie France, 03/03/2026 (lennet d'an 10/09/2026)</ref>. Estreget e bed ar chase, an drajez tev a vez impljet evit tennañ war an dronoù, e [[Brezel etre Ukraina ha Rusia|brezel Ukraina]] peurgetket<ref>{{fr}} Grégoire Sauvage, ''[https://www.france24.com/fr/europe/20260223-guerre-ukraine-fpv-terrestres-intercepteurs-comment-drones-ont-r%C3%A9volutionn%C3%A9-champ-bataille FPV, terrestres, intercepteurs... ces drones qui ont révolutionné le champ de bataille en Ukraine]'', France 24, 23/02/2026 (lennet d'an 10/09/2026)</ref>. An drajez tev a c'hall bezañ staget etreze gant un orjalenn laton evit kreskiñ o galloud toullañ. [[Restr:Brenneke.jpg|kleiz|thumb|200x200px|Ur gartouchenn didroc'het, enni ur boled doare ''[[Brenneke (bannadell)|brenneke]]''.]] ==== Boledoù==== {{Pennañ|Slug}} Ar c'hartouchennoù-chase a c'hall bezañ karget gant boledoù, anvet ''slug'' ivez diwar ar saozneg, a zo gorrek abalamour d'o fouez met efedus a-enep ar jiboez bras abalamour d'o zreuzkiz<ref name=":2">{{Fr}} LAMOTHE Arnaud, ''Guide pratique des armes à feu'', 2025, pp. 62-67, ISBN 979-10-415-6214-5</ref>. ==== Bannadelloù all ==== Bannadelloù all a vez implijet gant armeoù pe nerzhioù surentez diabarzh : reoù savet diwar poultr zink pe prierezh a zo graet evit terriñ framm an dorioù hep bannañ tammoù dañjerus. Bannadelloù all a c'hall bezañ mogedus pe lakrimojen<ref name=":2" />. == Lezenn e Frañs == E Bro-C'hall eo renket ar c'hartouchennoù-chase er [[Lezennoù war an armoù e Frañs#Rummad C : armoù a ranker diskleriañ|rummad C]] hervez lezenn. An drajez zo berzet evit chaseal jiboez bras (kirvi pe moc'h-gouez da skouer). Implij an drajez tev zo aotreet en-dro abaoe 2024 evit hemolc'hiñ ar moc'h-gouez en un tregont departamant bennak. Difennet e oa a-raok abalamour ne oa ket marvus a-walc'h war loened bras, met n'eo ket ken dañjerus hag ar boledoù pa vez tennet a-dost<ref>{{fr}} Isabelle Leca, ''[https://www.lechasseurfrancais.com/chasse/la-chevrotine-autorisee-pour-le-sanglier-dans-30-departements-165141.html La chevrotine autorisée pour le sanglier dans 30 départements]'', Le Chasseur Français, 08/09/2024 (lennet d'an 10/09/2026)</ref>. Implij ar bannadelloù plom e 100 metr pe nebeutoc'h eus un takad gleb zo difennet e Bro-C'hall abaoe miz C'hwevrer 2023<ref>{{Fr}} ''[https://www.chasseurdefrance.com/le-dossier-plomb/ Le Plomb : changement des règles européennes à compter du 15 février 2023]'', Fédération Nationale des Chasseurs (lennet d'an 10/09/2026)</ref>. Bannadelloù e dir, e bismut pe e kouevr a vez implijet en o lec'h. Gant lezennoù Europa eo raktreset berzañ ar plom er munisionoù a-benn un nebeud bloavezhioù : ar fuzuilhoù flour o c'hanol modern a rank bremañ bezañ amprouet evit ar bannadelloù e dir, a zo tagusoc'h evit metal ar c'hanolioù. Ur flourdilizenn stampilhet war an arm a verk eo bet amprouet evit ar bannadelloù dir<ref name=":1" />. == Daveennoù == {{Daveoù|bannoù = 2}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Munisionoù]] [[Rummad:Munisionoù-chase]] [[Rummad:Chase]] 47sgp2wq98k4kp48bxo2ntzsesb2ylx 0 181071 2199658 2026-09-11T03:07:33Z Yeagvr 33334 Yeagvr en deus kaset ar bajenn [[Salorno]] da [[Salorno sulla Strada del Vino]] 2199658 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Salorno sulla Strada del Vino]] sjuaq72p6lv5v2p0fgya9deo2i00djf 0 181072 2199662 2026-09-11T04:56:27Z Dishual 612 Dishual en deus kaset ar bajenn [[Library of Congress]] da [[Levraoueg ar C'hendalc'h]] 2199662 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Levraoueg ar C'hendalc'h]] jfg261ichtou48p8c6erxd3wlxj34c1 1 181073 2199664 2026-09-11T04:56:27Z Dishual 612 Dishual en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Library of Congress]] da [[Kaozeal:Levraoueg ar C'hendalc'h]] 2199664 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Kaozeal:Levraoueg ar C'hendalc'h]] 9rfhnyaye3dnfgsyqtfxtfrhjqajaqm 0 181074 2199667 2026-09-11T06:57:39Z ~2026-49050-61 93939 /* */ 2199667 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sonerezh (arzour) | karta = | anv = Laurent Voulzy | anv orin = Lucien Voulzy | alias = | skeudenn = [[Restr:Voulzy Concert Belle-Ile (2).jpg|250px]] | alc'hwez = Laurent Voulzy e 2007 | ganet = {{Deiziad|18|Kerzu|1948}} | lec'h gan = [[Pariz]], {{Frañs}} | doare = [[Chanson]], [[pop rock]], [[soft rock]] | label = [[Sony Music]] }} '''Laurent Voulzy''', pe '''Lucien Voulzy''' e anv gwir (ganet d'ar 18 a viz Kerzu 1948, e [[Pariz]]), zo ur soner, kaner ha sonaozer [[Frañs|c'hall]]. 657ci9mcqd2zv0uicbzeop51th1yhxv 2199671 2199667 2026-09-11T08:10:54Z Kestenn 14086 2199671 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sonerezh (arzour) | karta = | anv = Laurent Voulzy | anv orin = Lucien Voulzy | alias = | skeudenn = [[Restr:Voulzy Concert Belle-Ile (2).jpg|250px]] | alc'hwez = Laurent Voulzy e 2007 | ganet = {{Deiziad|18|Kerzu|1948}} | lec'h gan = [[Pariz]], {{Frañs}} | doare = [[Chanson]], [[pop rock]], [[soft rock]] | label = [[Sony Music]] }} '''Laurent Voulzy''', pe '''Lucien Voulzy''' e anv gwir (ganet d'ar 18 a viz Kerzu 1948, e [[Pariz]]), zo ur soner, kaner ha sonaozer [[Frañs|c'hall]]. == Liamm diavaez == * {{Fr}} [https://www.laurentvoulzy.com/ Lec'hienn ofisiel] {{ALC'HWEZDIBAB:Voulzy, Laurent}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1948]] [[Rummad:Kanerien Bro-C'hall]] [[Rummad:Sonerien Bro-C'hall]] t2ikc921fmjf9gthu3fw3331hs7umv3 0 181075 2199668 2026-09-11T08:04:32Z Dishual 612 Pajenn krouet gant : "{{databox}} '''Pogrom Istanbul''', pe '''Kabaduilhoù Istanbul''',<ref>E [[gresianeg]] e vez graet '''Darvoudoù Gwengolo''' ''Σεπτεμβριανά''/ Septemvriana; [[turkeg]]: ''6–7 Eylül Olayları'', anvet ivez '''[[Kristallnacht]] turkeg''' a oa bet un hollad tagadennoù feuls [[Fromoù enep gresian|enep gresian]] harpet gant ar Stad a-enep [[Gresianed Turkia|Gresianed]] [[Istanbul]] d'ar 6 ha 7 a viz Gwengolo 1955.<ref name=":0">{{Cite book |last=Jongerden..." 2199668 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Pogrom Istanbul''', pe '''Kabaduilhoù Istanbul''',<ref>E [[gresianeg]] e vez graet '''Darvoudoù Gwengolo''' ''Σεπτεμβριανά''/ Septemvriana; [[turkeg]]: ''6–7 Eylül Olayları'', anvet ivez '''[[Kristallnacht]] turkeg''' a oa bet un hollad tagadennoù feuls [[Fromoù enep gresian|enep gresian]] harpet gant ar Stad a-enep [[Gresianed Turkia|Gresianed]] [[Istanbul]] d'ar 6 ha 7 a viz Gwengolo 1955.<ref name=":0">{{Cite book |last=Jongerden |first=Joost |url=https://books.google.com/books?id=qfcyEAAAQBAJ&pg=PT56 |title=The Routledge Handbook on Contemporary Turkey |date=2021 |publisher=Routledge |isbn=978-0-429-55906-8 |page=56 |language=en |quote=In 1934 and 1955, the Thrace and Istanbul pogroms respectively, were state-sponsored attacks which were committed against non-Muslim populations as part of the Turkish government's plan to create a homogeneous Turkish nation during the post-Republican period. |access-date=15 February 2022 |archive-date=5 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405223700/https://books.google.com/books?id=qfcyEAAAQBAJ&pg=PT56 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite book |last=Katsoulas |first=Spyros |url=https://books.google.com/books?id=5IxNEAAAQBAJ&pg=PT59 |title=The United States and Greek–Turkish Relations: The Guardian's Dilemma |date= 2021 |publisher=Routledge |isbn=978-1-000-51433-9 |page=59 |language=en |quote=In September 1955, the Turkish government orchestrated anti-Greek riots in Istanbul, amassing an angry mob for a pogrom that left tens of people dead, thousands of houses and shops destroyed, and an indelible mark on Greek–Turkish history. |access-date=30 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530210735/https://books.google.com/books?id=5IxNEAAAQBAJ&pg=PT59 |url-status=live }}</ref> Ar pogrom a oa bet aozet gant [[Strollad Demokratel (Turkia)|Strollad Demokratel]] e Turkia hag harpet gant aozadurioù lies ([[Seferberlik Taktik Kurulu]], [[Kontrgerilla|enepguerrilla]] ha [[Milli Emniyet Hizmeti|Servij surentez vroadel]]).<ref>{{cite journal |last1=Benlisoy |first1=Foti |title=Anti-Greek riots of September 1955 in Constantinople (Istanbul) |journal=Constantinople.ehw.gr |date=2008 |url=http://www.ehw.gr/l.aspx?id=11464 |access-date=8 September 2020 |quote=There is a general consensus that the events broke out on the government's initiative and they were organised in collaboration with the secret police |archive-date=22 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210422193715/http://www.ehw.gr/l.aspx?id=11464 |url-status=live }}</ref> An darvoudoù feuls a oa bet awenet pa oa bet ur vombezenn o tarzhañ e c'hoñsuldi Turk [[Thessaloniki]], e [[Makedonia (Gres)]], [[Gres (bro)|Gres]], lec'h ma oa bet [[Ti Atatürk|ganet]] [[Mustafa Kemal Atatürk]] e 1881.<ref name=guven1>{{Cite news |last=Güven |first=Dilek |url=http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380 |title=6–7 Eylül Olayları (1) |work=[[Radikal]] |date=2005-09-06 |language=tr |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080915030905/http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380 |archive-date=2008-09-15}}</ref> Ar vombezenn a oa bet plantet gant un urcher turk er c'hoñsuldi, hag a voe harzet diwezatoc'h hag a gofeas pep tra. Keleier Turkia a oa chomet mut war e harzadenn, hag e-serr e oa bet kroget da embann sioul e vije un taol gant Gresianiz.<ref name="zayas">{{cite journal |last1=de Zayas |first1=Alfred |date=August 2007 |title=The Istanbul Pogrom of 6–7 September 1955 in the Light of International Law |url=http://scholarcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |journal=Genocide Studies and Prevention |volume=2 |issue=2 |pages=137–154 |issn=1911-0359 |quote=The Septemvriana satisfies the criteria of article 2 of the 1948 Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (UNCG) because the ''intent to destroy in whole or in part'' the Greek minority in Istanbul was demonstrably present, the pogrom having been orchestrated by the government of Turkish Prime Minister Adnan Menderes. Even if the number of deaths (estimated at thirty-seven) among members of the Greek community was relatively low, the result of the pogrom was the flight and emigration of the Greek minority of Istanbul, which once numbered some 100,000 and was subsequently reduced to a few thousand. The vast destruction of Greek property, businesses, and churches provides evidence of the Turkish authorities' intent to terrorize the Greeks in Istanbul into abandoning the territory, thus eliminating the Greek minority. This practice falls within the ambit of the crime of ''ethnic cleansing,'' which the UN General Assembly and the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia have interpreted as constituting a form of genocide... Besides the deaths, thousands were injured; some 200 Greek women were raped, and there are reports that Greek boys were raped as well. Many Greek men, including at least one priest, were subjected to forced circumcision. The riots were accompanied by enormous material damage, estimated by Greek authorities at US$500 million, including the burning of churches and the devastation of shops and private homes. As a result of the pogrom, the [[Greeks#Religion|Christian Greek]] minority eventually emigrated from Turkey. |access-date=11 October 2015 |archive-date=19 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519230229/https://digitalcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |url-status=live }}</ref> Un engroez a durked, hag a oa bet dezouget gant kamionoù e kêr, o devoa taget kumuniezh gresian Istanbul e-pad 9 eurvezh. Ne oa ket bet disklêriet anat gant an tagerien e oa ar pal lazhañ gresianiz, ouzhpenn da 12 den a oa bet lazhet goude bezañ bet skoet warno pe devet. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Pogromoù Turkia]] [[Rummad:Gwallziforc'hiañ e Turkia]] [[Rummad:Pogromoù enep kristen]] [[Rummad:Broadelouriezh Turkia]] 8qibzxjekcv9kjf89dx08u8b7cfgt2u 2199669 2199668 2026-09-11T08:06:58Z Dishual 612 2199669 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Pogrom Istanbul''', pe '''Kabaduilhoù Istanbul''',<ref>E [[gresianeg]] e vez graet '''Darvoudoù Gwengolo''' ''Σεπτεμβριανά''/ Septemvriana; [[turkeg]]: ''6–7 Eylül Olayları'', anvet ivez '''[[Kristallnacht]] turkeg'''<ref> a oa bet un hollad tagadennoù feuls [[Fromoù enep gresian|enep gresian]] harpet gant ar Stad a-enep [[Gresianed Turkia|Gresianed]] [[Istanbul]] d'ar 6 ha 7 a viz Gwengolo 1955.<ref name=":0">{{Cite book |last=Jongerden |first=Joost |url=https://books.google.com/books?id=qfcyEAAAQBAJ&pg=PT56 |title=The Routledge Handbook on Contemporary Turkey |date=2021 |publisher=Routledge |isbn=978-0-429-55906-8 |page=56 |language=en |quote=In 1934 and 1955, the Thrace and Istanbul pogroms respectively, were state-sponsored attacks which were committed against non-Muslim populations as part of the Turkish government's plan to create a homogeneous Turkish nation during the post-Republican period. |access-date=15 February 2022 |archive-date=5 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405223700/https://books.google.com/books?id=qfcyEAAAQBAJ&pg=PT56 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite book |last=Katsoulas |first=Spyros |url=https://books.google.com/books?id=5IxNEAAAQBAJ&pg=PT59 |title=The United States and Greek–Turkish Relations: The Guardian's Dilemma |date= 2021 |publisher=Routledge |isbn=978-1-000-51433-9 |page=59 |language=en |quote=In September 1955, the Turkish government orchestrated anti-Greek riots in Istanbul, amassing an angry mob for a pogrom that left tens of people dead, thousands of houses and shops destroyed, and an indelible mark on Greek–Turkish history. |access-date=30 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530210735/https://books.google.com/books?id=5IxNEAAAQBAJ&pg=PT59 |url-status=live }}</ref> Ar pogrom a oa bet aozet gant [[Strollad Demokratel (Turkia)|Strollad Demokratel]] e Turkia hag harpet gant aozadurioù lies ([[Seferberlik Taktik Kurulu]], [[Kontrgerilla|enepguerrilla]] ha [[Milli Emniyet Hizmeti|Servij surentez vroadel]]).<ref>{{cite journal |last1=Benlisoy |first1=Foti |title=Anti-Greek riots of September 1955 in Constantinople (Istanbul) |journal=Constantinople.ehw.gr |date=2008 |url=http://www.ehw.gr/l.aspx?id=11464 |access-date=8 September 2020 |quote=There is a general consensus that the events broke out on the government's initiative and they were organised in collaboration with the secret police |archive-date=22 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210422193715/http://www.ehw.gr/l.aspx?id=11464 |url-status=live }}</ref> An darvoudoù feuls a oa bet awenet pa oa bet ur vombezenn o tarzhañ e c'hoñsuldi Turk [[Thessaloniki]], e [[Makedonia (Gres)]], [[Gres (bro)|Gres]], lec'h ma oa bet [[Ti Atatürk|ganet]] [[Mustafa Kemal Atatürk]] e 1881.<ref name=guven1>{{Cite news |last=Güven |first=Dilek |url=http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380 |title=6–7 Eylül Olayları (1) |work=[[Radikal]] |date=2005-09-06 |language=tr |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080915030905/http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380 |archive-date=2008-09-15}}</ref> Ar vombezenn a oa bet plantet gant un urcher turk er c'hoñsuldi, hag a voe harzet diwezatoc'h hag a gofeas pep tra. Keleier Turkia a oa chomet mut war e harzadenn, hag e-serr e oa bet kroget da embann sioul e vije un taol gant Gresianiz.<ref name="zayas">{{cite journal |last1=de Zayas |first1=Alfred |date=August 2007 |title=The Istanbul Pogrom of 6–7 September 1955 in the Light of International Law |url=http://scholarcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |journal=Genocide Studies and Prevention |volume=2 |issue=2 |pages=137–154 |issn=1911-0359 |quote=The Septemvriana satisfies the criteria of article 2 of the 1948 Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (UNCG) because the ''intent to destroy in whole or in part'' the Greek minority in Istanbul was demonstrably present, the pogrom having been orchestrated by the government of Turkish Prime Minister Adnan Menderes. Even if the number of deaths (estimated at thirty-seven) among members of the Greek community was relatively low, the result of the pogrom was the flight and emigration of the Greek minority of Istanbul, which once numbered some 100,000 and was subsequently reduced to a few thousand. The vast destruction of Greek property, businesses, and churches provides evidence of the Turkish authorities' intent to terrorize the Greeks in Istanbul into abandoning the territory, thus eliminating the Greek minority. This practice falls within the ambit of the crime of ''ethnic cleansing,'' which the UN General Assembly and the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia have interpreted as constituting a form of genocide... Besides the deaths, thousands were injured; some 200 Greek women were raped, and there are reports that Greek boys were raped as well. Many Greek men, including at least one priest, were subjected to forced circumcision. The riots were accompanied by enormous material damage, estimated by Greek authorities at US$500 million, including the burning of churches and the devastation of shops and private homes. As a result of the pogrom, the [[Greeks#Religion|Christian Greek]] minority eventually emigrated from Turkey. |access-date=11 October 2015 |archive-date=19 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519230229/https://digitalcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |url-status=live }}</ref> Un engroez a durked, hag a oa bet dezouget gant kamionoù e kêr, o devoa taget kumuniezh gresian Istanbul e-pad 9 eurvezh. Ne oa ket bet disklêriet anat gant an tagerien e oa ar pal lazhañ gresianiz, ouzhpenn da 12 den a oa bet lazhet goude bezañ bet skoet warno pe devet. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Pogromoù Turkia]] [[Rummad:Gwallziforc'hiañ e Turkia]] [[Rummad:Pogromoù enep kristen]] [[Rummad:Broadelouriezh Turkia]] ogkneex8bf9ic4wd80thspsxou2ss90 2199670 2199669 2026-09-11T08:07:23Z Dishual 612 2199670 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Pogrom Istanbul''', pe '''Kabaduilhoù Istanbul''',<ref>E [[gresianeg]] e vez graet '''Darvoudoù Gwengolo''' ''Σεπτεμβριανά''/ Septemvriana; [[turkeg]]: ''6–7 Eylül Olayları'', anvet ivez '''[[Kristallnacht]] turkeg'''</ref> a oa bet un hollad tagadennoù feuls [[Fromoù enep gresian|enep gresian]] harpet gant ar Stad a-enep [[Gresianed Turkia|Gresianed]] [[Istanbul]] d'ar 6 ha 7 a viz Gwengolo 1955.<ref name=":0">{{Cite book |last=Jongerden |first=Joost |url=https://books.google.com/books?id=qfcyEAAAQBAJ&pg=PT56 |title=The Routledge Handbook on Contemporary Turkey |date=2021 |publisher=Routledge |isbn=978-0-429-55906-8 |page=56 |language=en |quote=In 1934 and 1955, the Thrace and Istanbul pogroms respectively, were state-sponsored attacks which were committed against non-Muslim populations as part of the Turkish government's plan to create a homogeneous Turkish nation during the post-Republican period. |access-date=15 February 2022 |archive-date=5 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405223700/https://books.google.com/books?id=qfcyEAAAQBAJ&pg=PT56 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite book |last=Katsoulas |first=Spyros |url=https://books.google.com/books?id=5IxNEAAAQBAJ&pg=PT59 |title=The United States and Greek–Turkish Relations: The Guardian's Dilemma |date= 2021 |publisher=Routledge |isbn=978-1-000-51433-9 |page=59 |language=en |quote=In September 1955, the Turkish government orchestrated anti-Greek riots in Istanbul, amassing an angry mob for a pogrom that left tens of people dead, thousands of houses and shops destroyed, and an indelible mark on Greek–Turkish history. |access-date=30 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530210735/https://books.google.com/books?id=5IxNEAAAQBAJ&pg=PT59 |url-status=live }}</ref> Ar pogrom a oa bet aozet gant [[Strollad Demokratel (Turkia)|Strollad Demokratel]] e Turkia hag harpet gant aozadurioù lies ([[Seferberlik Taktik Kurulu]], [[Kontrgerilla|enepguerrilla]] ha [[Milli Emniyet Hizmeti|Servij surentez vroadel]]).<ref>{{cite journal |last1=Benlisoy |first1=Foti |title=Anti-Greek riots of September 1955 in Constantinople (Istanbul) |journal=Constantinople.ehw.gr |date=2008 |url=http://www.ehw.gr/l.aspx?id=11464 |access-date=8 September 2020 |quote=There is a general consensus that the events broke out on the government's initiative and they were organised in collaboration with the secret police |archive-date=22 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210422193715/http://www.ehw.gr/l.aspx?id=11464 |url-status=live }}</ref> An darvoudoù feuls a oa bet awenet pa oa bet ur vombezenn o tarzhañ e c'hoñsuldi Turk [[Thessaloniki]], e [[Makedonia (Gres)]], [[Gres (bro)|Gres]], lec'h ma oa bet [[Ti Atatürk|ganet]] [[Mustafa Kemal Atatürk]] e 1881.<ref name=guven1>{{Cite news |last=Güven |first=Dilek |url=http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380 |title=6–7 Eylül Olayları (1) |work=[[Radikal]] |date=2005-09-06 |language=tr |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080915030905/http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380 |archive-date=2008-09-15}}</ref> Ar vombezenn a oa bet plantet gant un urcher turk er c'hoñsuldi, hag a voe harzet diwezatoc'h hag a gofeas pep tra. Keleier Turkia a oa chomet mut war e harzadenn, hag e-serr e oa bet kroget da embann sioul e vije un taol gant Gresianiz.<ref name="zayas">{{cite journal |last1=de Zayas |first1=Alfred |date=August 2007 |title=The Istanbul Pogrom of 6–7 September 1955 in the Light of International Law |url=http://scholarcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |journal=Genocide Studies and Prevention |volume=2 |issue=2 |pages=137–154 |issn=1911-0359 |quote=The Septemvriana satisfies the criteria of article 2 of the 1948 Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (UNCG) because the ''intent to destroy in whole or in part'' the Greek minority in Istanbul was demonstrably present, the pogrom having been orchestrated by the government of Turkish Prime Minister Adnan Menderes. Even if the number of deaths (estimated at thirty-seven) among members of the Greek community was relatively low, the result of the pogrom was the flight and emigration of the Greek minority of Istanbul, which once numbered some 100,000 and was subsequently reduced to a few thousand. The vast destruction of Greek property, businesses, and churches provides evidence of the Turkish authorities' intent to terrorize the Greeks in Istanbul into abandoning the territory, thus eliminating the Greek minority. This practice falls within the ambit of the crime of ''ethnic cleansing,'' which the UN General Assembly and the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia have interpreted as constituting a form of genocide... Besides the deaths, thousands were injured; some 200 Greek women were raped, and there are reports that Greek boys were raped as well. Many Greek men, including at least one priest, were subjected to forced circumcision. The riots were accompanied by enormous material damage, estimated by Greek authorities at US$500 million, including the burning of churches and the devastation of shops and private homes. As a result of the pogrom, the [[Greeks#Religion|Christian Greek]] minority eventually emigrated from Turkey. |access-date=11 October 2015 |archive-date=19 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519230229/https://digitalcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |url-status=live }}</ref> Un engroez a durked, hag a oa bet dezouget gant kamionoù e kêr, o devoa taget kumuniezh gresian Istanbul e-pad 9 eurvezh. Ne oa ket bet disklêriet anat gant an tagerien e oa ar pal lazhañ gresianiz, ouzhpenn da 12 den a oa bet lazhet goude bezañ bet skoet warno pe devet. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Pogromoù Turkia]] [[Rummad:Gwallziforc'hiañ e Turkia]] [[Rummad:Pogromoù enep kristen]] [[Rummad:Broadelouriezh Turkia]] lm96zqr653kz60li1oo581dkcmy35o7 2199674 2199670 2026-09-11T08:18:40Z Dishual 612 2199674 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Pogrom Istanbul''', pe '''Kabaduilhoù Istanbul''',<ref>E [[gresianeg]] e vez graet '''Darvoudoù Gwengolo''' ''Σεπτεμβριανά''/ Septemvriana; [[turkeg]]: ''6–7 Eylül Olayları'', anvet ivez '''[[Kristallnacht]] turkeg'''</ref> a oa bet un hollad tagadennoù feuls [[Fromoù enep gresian|enep gresian]] harpet gant Stad Turkia a-enep [[Gresianed Turkia|Gresianed]] [[Istanbul]] d'ar 6 ha 7 a viz Gwengolo 1955.<ref name=":0">{{Cite book |last=Jongerden |first=Joost |url=https://books.google.com/books?id=qfcyEAAAQBAJ&pg=PT56 |title=The Routledge Handbook on Contemporary Turkey |date=2021 |publisher=Routledge |isbn=978-0-429-55906-8 |page=56 |language=en |quote=In 1934 and 1955, the Thrace and Istanbul pogroms respectively, were state-sponsored attacks which were committed against non-Muslim populations as part of the Turkish government's plan to create a homogeneous Turkish nation during the post-Republican period. |access-date=15 February 2022 |archive-date=5 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405223700/https://books.google.com/books?id=qfcyEAAAQBAJ&pg=PT56 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite book |last=Katsoulas |first=Spyros |url=https://books.google.com/books?id=5IxNEAAAQBAJ&pg=PT59 |title=The United States and Greek–Turkish Relations: The Guardian's Dilemma |date= 2021 |publisher=Routledge |isbn=978-1-000-51433-9 |page=59 |language=en |quote=In September 1955, the Turkish government orchestrated anti-Greek riots in Istanbul, amassing an angry mob for a pogrom that left tens of people dead, thousands of houses and shops destroyed, and an indelible mark on Greek–Turkish history. |access-date=30 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530210735/https://books.google.com/books?id=5IxNEAAAQBAJ&pg=PT59 |url-status=live }}</ref> Ar pogrom a oa bet aozet gant [[Strollad Demokratel (Turkia)|Strollad Demokratel]] e Turkia hag harpet gant aozadurioù lies ([[Seferberlik Taktik Kurulu]], [[Kontrgerilla|enepguerrilla]] ha [[Milli Emniyet Hizmeti|Servij surentez vroadel]]).<ref>{{cite journal |last1=Benlisoy |first1=Foti |title=Anti-Greek riots of September 1955 in Constantinople (Istanbul) |journal=Constantinople.ehw.gr |date=2008 |url=http://www.ehw.gr/l.aspx?id=11464 |access-date=8 September 2020 |quote=There is a general consensus that the events broke out on the government's initiative and they were organised in collaboration with the secret police |archive-date=22 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210422193715/http://www.ehw.gr/l.aspx?id=11464 |url-status=live }}</ref> An darvoudoù feuls a oa bet awenet pa oa bet ur vombezenn o tarzhañ e c'hoñsuldi Turk [[Thessaloniki]], e [[Makedonia (Gres)]], [[Gres (bro)|Gres]], lec'h ma oa bet [[Ti Atatürk|ganet]] [[Mustafa Kemal Atatürk]] e 1881.<ref name=guven1>{{Cite news |last=Güven |first=Dilek |url=http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380 |title=6–7 Eylül Olayları (1) |work=[[Radikal]] |date=2005-09-06 |language=tr |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080915030905/http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380 |archive-date=2008-09-15}}</ref> Ar vombezenn a oa bet plantet gant un urcher turk er c'hoñsuldi, hag a voe harzet diwezatoc'h hag a gofeas pep tra. Keleier Turkia a oa chomet mut war e harzadenn, hag e-serr e oa bet kroget da embann sioul e vije un taol gant Gresianiz.<ref name="zayas">{{cite journal |last1=de Zayas |first1=Alfred |date=August 2007 |title=The Istanbul Pogrom of 6–7 September 1955 in the Light of International Law |url=http://scholarcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |journal=Genocide Studies and Prevention |volume=2 |issue=2 |pages=137–154 |issn=1911-0359 |quote=The Septemvriana satisfies the criteria of article 2 of the 1948 Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (UNCG) because the ''intent to destroy in whole or in part'' the Greek minority in Istanbul was demonstrably present, the pogrom having been orchestrated by the government of Turkish Prime Minister Adnan Menderes. Even if the number of deaths (estimated at thirty-seven) among members of the Greek community was relatively low, the result of the pogrom was the flight and emigration of the Greek minority of Istanbul, which once numbered some 100,000 and was subsequently reduced to a few thousand. The vast destruction of Greek property, businesses, and churches provides evidence of the Turkish authorities' intent to terrorize the Greeks in Istanbul into abandoning the territory, thus eliminating the Greek minority. This practice falls within the ambit of the crime of ''ethnic cleansing,'' which the UN General Assembly and the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia have interpreted as constituting a form of genocide... Besides the deaths, thousands were injured; some 200 Greek women were raped, and there are reports that Greek boys were raped as well. Many Greek men, including at least one priest, were subjected to forced circumcision. The riots were accompanied by enormous material damage, estimated by Greek authorities at US$500 million, including the burning of churches and the devastation of shops and private homes. As a result of the pogrom, the [[Greeks#Religion|Christian Greek]] minority eventually emigrated from Turkey. |access-date=11 October 2015 |archive-date=19 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519230229/https://digitalcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |url-status=live }}</ref> Un engroez a durked, hag a oa bet dezouget gant kamionoù e kêr, o devoa taget kumuniezh gresian Istanbul e-pad 9 eurvezh. Ne oa ket bet disklêriet anat gant an tagerien e oa ar pal lazhañ gresianiz, ouzhpenn da 12 den a oa bet lazhet goude bezañ bet skoet warno pe devet. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Pogromoù Turkia]] [[Rummad:Gwallziforc'hiañ e Turkia]] [[Rummad:Pogromoù enep kristen]] [[Rummad:Broadelouriezh Turkia]] 8jvxoent9arac4mltqy40i71rjgupjr 2199675 2199674 2026-09-11T08:20:21Z Dishual 612 2199675 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Pogrom Istanbul''', pe '''Kabaduilhoù Istanbul''',<ref>E [[gresianeg]] e vez graet '''Darvoudoù Gwengolo''' ''Σεπτεμβριανά''/ Septemvriana; [[turkeg]]: ''6–7 Eylül Olayları'', anvet ivez '''[[Kristallnacht]] turkeg'''</ref> a oa bet un hollad tagadennoù feuls [[Fromoù enep gresian|enep gresian]] harpet gant Stad Turkia a-enep [[Gresianed Turkia|Gresianed]] [[Istanbul]] d'ar 6 ha 7 a viz Gwengolo 1955.<ref name=":0">{{Cite book |last=Jongerden |first=Joost |url=https://books.google.com/books?id=qfcyEAAAQBAJ&pg=PT56 |title=The Routledge Handbook on Contemporary Turkey |date=2021 |publisher=Routledge |isbn=978-0-429-55906-8 |page=56 |language=en |quote=In 1934 and 1955, the Thrace and Istanbul pogroms respectively, were state-sponsored attacks which were committed against non-Muslim populations as part of the Turkish government's plan to create a homogeneous Turkish nation during the post-Republican period. |access-date=15 February 2022 |archive-date=5 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405223700/https://books.google.com/books?id=qfcyEAAAQBAJ&pg=PT56 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite book |last=Katsoulas |first=Spyros |url=https://books.google.com/books?id=5IxNEAAAQBAJ&pg=PT59 |title=The United States and Greek–Turkish Relations: The Guardian's Dilemma |date= 2021 |publisher=Routledge |isbn=978-1-000-51433-9 |page=59 |language=en |quote=In September 1955, the Turkish government orchestrated anti-Greek riots in Istanbul, amassing an angry mob for a pogrom that left tens of people dead, thousands of houses and shops destroyed, and an indelible mark on Greek–Turkish history. |access-date=30 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530210735/https://books.google.com/books?id=5IxNEAAAQBAJ&pg=PT59 |url-status=live }}</ref> Ar pogrom a oa bet aozet gant [[Strollad Demokratel (Turkia)|Strollad Demokratel]] Turkia hag harpet gant aozadurioù lies ([[Seferberlik Taktik Kurulu]], [[Kontrgerilla|enepguerrilla]] ha [[Milli Emniyet Hizmeti|Servij surentez vroadel]]).<ref>{{cite journal |last1=Benlisoy |first1=Foti |title=Anti-Greek riots of September 1955 in Constantinople (Istanbul) |journal=Constantinople.ehw.gr |date=2008 |url=http://www.ehw.gr/l.aspx?id=11464 |access-date=8 September 2020 |quote=There is a general consensus that the events broke out on the government's initiative and they were organised in collaboration with the secret police |archive-date=22 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210422193715/http://www.ehw.gr/l.aspx?id=11464 |url-status=live }}</ref> An darvoudoù feuls a oa bet awenet pa oa bet ur vombezenn o tarzhañ er c'hoñsuldi Turk e [[Thessaloniki]], e [[Makedonia (Gres)|Makedonia]], [[Gres (bro)|Gres]], lec'h ma oa bet [[Ti Atatürk|ganet]] [[Mustafa Kemal Atatürk]] e 1881.<ref name=guven1>{{Cite news |last=Güven |first=Dilek |url=http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380 |title=6–7 Eylül Olayları (1) |work=[[Radikal]] |date=2005-09-06 |language=tr |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080915030905/http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380 |archive-date=2008-09-15}}</ref> Ar vombezenn a oa bet plantet gant un urcher turk er c'hoñsuldi, hag a voe harzet diwezatoc'h hag a gofeas pep tra. Keleier Turkia a oa chomet mut war e harzadenn, hag e-serr e oa bet kroget da embann sioul e vije un taol gant Gresianiz.<ref name="zayas">{{cite journal |last1=de Zayas |first1=Alfred |date=August 2007 |title=The Istanbul Pogrom of 6–7 September 1955 in the Light of International Law |url=http://scholarcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |journal=Genocide Studies and Prevention |volume=2 |issue=2 |pages=137–154 |issn=1911-0359 |quote=The Septemvriana satisfies the criteria of article 2 of the 1948 Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (UNCG) because the ''intent to destroy in whole or in part'' the Greek minority in Istanbul was demonstrably present, the pogrom having been orchestrated by the government of Turkish Prime Minister Adnan Menderes. Even if the number of deaths (estimated at thirty-seven) among members of the Greek community was relatively low, the result of the pogrom was the flight and emigration of the Greek minority of Istanbul, which once numbered some 100,000 and was subsequently reduced to a few thousand. The vast destruction of Greek property, businesses, and churches provides evidence of the Turkish authorities' intent to terrorize the Greeks in Istanbul into abandoning the territory, thus eliminating the Greek minority. This practice falls within the ambit of the crime of ''ethnic cleansing,'' which the UN General Assembly and the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia have interpreted as constituting a form of genocide... Besides the deaths, thousands were injured; some 200 Greek women were raped, and there are reports that Greek boys were raped as well. Many Greek men, including at least one priest, were subjected to forced circumcision. The riots were accompanied by enormous material damage, estimated by Greek authorities at US$500 million, including the burning of churches and the devastation of shops and private homes. As a result of the pogrom, the [[Greeks#Religion|Christian Greek]] minority eventually emigrated from Turkey. |access-date=11 October 2015 |archive-date=19 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519230229/https://digitalcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |url-status=live }}</ref> Un engroez a durked, hag a oa bet dezouget gant kamionoù e kêr, o devoa taget kumuniezh gresian Istanbul e-pad 9 eurvezh. Ne oa ket bet disklêriet anat gant an tagerien e oa ar pal lazhañ gresianiz, ouzhpenn da 12 den a oa bet lazhet goude bezañ bet skoet warno pe devet. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Pogromoù Turkia]] [[Rummad:Gwallziforc'hiañ e Turkia]] [[Rummad:Pogromoù enep kristen]] [[Rummad:Broadelouriezh Turkia]] 5td85ekji1397hnioda3xwvmfxpkl7s 2199719 2199675 2026-09-11T09:14:53Z Dishual 612 2199719 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Pogrom Istanbul''', pe '''Kabaduilhoù Istanbul''',<ref>E [[gresianeg]] e vez graet '''Darvoudoù Gwengolo''' ''Σεπτεμβριανά''/ Septemvriana; [[turkeg]]: ''6–7 Eylül Olayları'', anvet ivez '''[[Kristallnacht]] turkeg'''</ref> a oa bet un hollad tagadennoù feuls [[Fromoù enep gresian|enep gresian]] harpet gant Stad Turkia a-enep [[Gresianed Turkia|Gresianed]] [[Istanbul]] d'ar 6 ha 7 a viz Gwengolo 1955.<ref name=":0">{{Cite book |last=Jongerden |first=Joost |url=https://books.google.com/books?id=qfcyEAAAQBAJ&pg=PT56 |title=The Routledge Handbook on Contemporary Turkey |date=2021 |publisher=Routledge |isbn=978-0-429-55906-8 |page=56 |language=en |quote=In 1934 and 1955, the Thrace and Istanbul pogroms respectively, were state-sponsored attacks which were committed against non-Muslim populations as part of the Turkish government's plan to create a homogeneous Turkish nation during the post-Republican period. |access-date=15 February 2022 |archive-date=5 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405223700/https://books.google.com/books?id=qfcyEAAAQBAJ&pg=PT56 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite book |last=Katsoulas |first=Spyros |url=https://books.google.com/books?id=5IxNEAAAQBAJ&pg=PT59 |title=The United States and Greek–Turkish Relations: The Guardian's Dilemma |date= 2021 |publisher=Routledge |isbn=978-1-000-51433-9 |page=59 |language=en |quote=In September 1955, the Turkish government orchestrated anti-Greek riots in Istanbul, amassing an angry mob for a pogrom that left tens of people dead, thousands of houses and shops destroyed, and an indelible mark on Greek–Turkish history. |access-date=30 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530210735/https://books.google.com/books?id=5IxNEAAAQBAJ&pg=PT59 |url-status=live }}</ref> Ar pogrom a oa bet aozet gant [[Strollad Demokratel (Turkia)|Strollad Demokratel]] Turkia hag harpet gant aozadurioù lies ([[Seferberlik Taktik Kurulu]], [[Kontrgerilla|enepguerrilla]] ha [[Milli Emniyet Hizmeti|Servij surentez vroadel]]).<ref>{{cite journal |last1=Benlisoy |first1=Foti |title=Anti-Greek riots of September 1955 in Constantinople (Istanbul) |journal=Constantinople.ehw.gr |date=2008 |url=http://www.ehw.gr/l.aspx?id=11464 |access-date=8 September 2020 |quote=There is a general consensus that the events broke out on the government's initiative and they were organised in collaboration with the secret police |archive-date=22 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210422193715/http://www.ehw.gr/l.aspx?id=11464 |url-status=live }}</ref> An darvoudoù feuls a oa bet awenet pa oa bet ur vombezenn o tarzhañ er c'hoñsuldi Turk e [[Thessaloniki]], e [[Makedonia (Gres)|Makedonia]], [[Gres (bro)|Gres]], lec'h ma oa bet [[Ti Atatürk|ganet]] [[Mustafa Kemal Atatürk]] e 1881.<ref name=guven1>{{Cite news |last=Güven |first=Dilek |url=http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380 |title=6–7 Eylül Olayları (1) |work=[[Radikal]] |date=2005-09-06 |language=tr |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080915030905/http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380 |archive-date=2008-09-15}}</ref> Ar vombezenn a oa bet plantet gant un urcher turk er c'hoñsuldi, hag a voe harzet diwezatoc'h hag a gofeas pep tra. Keleier Turkia a oa chomet mut war e harzadenn, hag e-serr e oa bet kroget da embann sioul e vije un taol gant Gresianiz.<ref name="zayas">{{cite journal |last1=de Zayas |first1=Alfred |date=August 2007 |title=The Istanbul Pogrom of 6–7 September 1955 in the Light of International Law |url=http://scholarcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |journal=Genocide Studies and Prevention |volume=2 |issue=2 |pages=137–154 |issn=1911-0359 |quote=The Septemvriana satisfies the criteria of article 2 of the 1948 Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (UNCG) because the ''intent to destroy in whole or in part'' the Greek minority in Istanbul was demonstrably present, the pogrom having been orchestrated by the government of Turkish Prime Minister Adnan Menderes. Even if the number of deaths (estimated at thirty-seven) among members of the Greek community was relatively low, the result of the pogrom was the flight and emigration of the Greek minority of Istanbul, which once numbered some 100,000 and was subsequently reduced to a few thousand. The vast destruction of Greek property, businesses, and churches provides evidence of the Turkish authorities' intent to terrorize the Greeks in Istanbul into abandoning the territory, thus eliminating the Greek minority. This practice falls within the ambit of the crime of ''ethnic cleansing,'' which the UN General Assembly and the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia have interpreted as constituting a form of genocide... Besides the deaths, thousands were injured; some 200 Greek women were raped, and there are reports that Greek boys were raped as well. Many Greek men, including at least one priest, were subjected to forced circumcision. The riots were accompanied by enormous material damage, estimated by Greek authorities at US$500 million, including the burning of churches and the devastation of shops and private homes. As a result of the pogrom, the [[Greeks#Religion|Christian Greek]] minority eventually emigrated from Turkey. |access-date=11 October 2015 |archive-date=19 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519230229/https://digitalcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |url-status=live }}</ref> Un engroez a durked, hag a oa bet dezouget gant kamionoù e kêr, o devoa taget kumuniezh gresian Istanbul e-pad 9 eurvezh. Ne oa ket bet disklêriet anat gant an tagerien e oa ar pal lazhañ gresianiz, ouzhpenn da 12 den a oa bet lazhet goude bezañ bet skoet warno pe devet. An [[Armenenianed Istanbul|Armenianed]] ha [[Yuzevien Istanbul|yuzevien]] a oa bet taget ivez.<ref name="zayas2">{{cite journal |last1=de Zayas |first1=Alfred |title=The Istanbul Pogrom of 6–7 September 1955 in the Light of International Law |journal=Genocide Studies and Prevention |date=August 2007 |volume=2 |issue=2 |page=138 |url=http://scholarcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |issn=1911-0359 |access-date=11 October 2015 |archive-date=19 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519230229/https://digitalcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |url-status=live }}</ref> The police were mostly ineffective, and the violence continued until the government [[Martial law and state of emergency in Turkey|declared martial law]] in Istanbul, called in the army and ordered it to put down the riots.<ref>{{Cite web |url=http://www.weloveist.com/istanbul-pogrom |title=The Istanbul Pogrom |date=2014-03-17 |website=We Love Istanbul |last=Yaman |first=Ilker |access-date=8 September 2016 |archive-date=7 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007134057/http://www.weloveist.com/istanbul-pogrom |url-status=live }}</ref> An dafar labezet a oa bet istimet da dalvezout ar sammad 500 milion a zollarioù stadunanat (a-vras 6 miliard a zollarioù), gant ilizoù devet, stalioù ha tiez distrujet.<ref name="zayas" /> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Pogromoù Turkia]] [[Rummad:Gwallziforc'hiañ e Turkia]] [[Rummad:Pogromoù enep kristen]] [[Rummad:Broadelouriezh Turkia]] fuqsdl5h190o2qvhrramg5uu6uobrt2 2199721 2199719 2026-09-11T09:47:34Z Dishual 612 2199721 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Pogrom Istanbul''', pe '''Kabaduilhoù Istanbul''',<ref>E [[gresianeg]] e vez graet '''Darvoudoù Gwengolo''' ''Σεπτεμβριανά''/ Septemvriana; [[turkeg]]: ''6–7 Eylül Olayları'', anvet ivez '''[[Kristallnacht]] turkeg'''</ref> a oa bet un hollad tagadennoù feuls [[Fromoù enep gresian|enep gresian]] harpet gant Stad Turkia a-enep [[Gresianed Turkia|Gresianed]] [[Istanbul]] d'ar 6 ha 7 a viz Gwengolo 1955.<ref name=":0">{{Cite book |last=Jongerden |first=Joost |url=https://books.google.com/books?id=qfcyEAAAQBAJ&pg=PT56 |title=The Routledge Handbook on Contemporary Turkey |date=2021 |publisher=Routledge |isbn=978-0-429-55906-8 |page=56 |language=en |quote=In 1934 and 1955, the Thrace and Istanbul pogroms respectively, were state-sponsored attacks which were committed against non-Muslim populations as part of the Turkish government's plan to create a homogeneous Turkish nation during the post-Republican period. |access-date=15 February 2022 |archive-date=5 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405223700/https://books.google.com/books?id=qfcyEAAAQBAJ&pg=PT56 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite book |last=Katsoulas |first=Spyros |url=https://books.google.com/books?id=5IxNEAAAQBAJ&pg=PT59 |title=The United States and Greek–Turkish Relations: The Guardian's Dilemma |date= 2021 |publisher=Routledge |isbn=978-1-000-51433-9 |page=59 |language=en |quote=In September 1955, the Turkish government orchestrated anti-Greek riots in Istanbul, amassing an angry mob for a pogrom that left tens of people dead, thousands of houses and shops destroyed, and an indelible mark on Greek–Turkish history. |access-date=30 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530210735/https://books.google.com/books?id=5IxNEAAAQBAJ&pg=PT59 |url-status=live }}</ref> Ar pogrom a oa bet aozet gant [[Strollad Demokratel (Turkia)|Strollad Demokratel]] Turkia hag harpet gant aozadurioù lies ([[Seferberlik Taktik Kurulu]], [[Kontrgerilla|enepguerrilla]] ha [[Milli Emniyet Hizmeti|Servij surentez vroadel]]).<ref>{{cite journal |last1=Benlisoy |first1=Foti |title=Anti-Greek riots of September 1955 in Constantinople (Istanbul) |journal=Constantinople.ehw.gr |date=2008 |url=http://www.ehw.gr/l.aspx?id=11464 |access-date=8 September 2020 |quote=There is a general consensus that the events broke out on the government's initiative and they were organised in collaboration with the secret police |archive-date=22 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210422193715/http://www.ehw.gr/l.aspx?id=11464 |url-status=live }}</ref> An darvoudoù feuls a oa bet awenet pa oa bet ur vombezenn o tarzhañ er c'hoñsuldi Turk e [[Thessaloniki]], e [[Makedonia (Gres)|Makedonia]], [[Gres (bro)|Gres]], lec'h ma oa bet [[Ti Atatürk|ganet]] [[Mustafa Kemal Atatürk]] e 1881.<ref name=guven1>{{Cite news |last=Güven |first=Dilek |url=http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380 |title=6–7 Eylül Olayları (1) |work=[[Radikal]] |date=2005-09-06 |language=tr |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080915030905/http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380 |archive-date=2008-09-15}}</ref> Ar vombezenn a oa bet plantet gant un urcher turk er c'hoñsuldi, hag a voe harzet diwezatoc'h hag a gofeas pep tra. Keleier Turkia a oa chomet mut war e harzadenn, hag e-serr e oa bet kroget da embann sioul e vije un taol gant Gresianiz.<ref name="zayas">{{cite journal |last1=de Zayas |first1=Alfred |date=August 2007 |title=The Istanbul Pogrom of 6–7 September 1955 in the Light of International Law |url=http://scholarcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |journal=Genocide Studies and Prevention |volume=2 |issue=2 |pages=137–154 |issn=1911-0359 |quote=The Septemvriana satisfies the criteria of article 2 of the 1948 Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (UNCG) because the ''intent to destroy in whole or in part'' the Greek minority in Istanbul was demonstrably present, the pogrom having been orchestrated by the government of Turkish Prime Minister Adnan Menderes. Even if the number of deaths (estimated at thirty-seven) among members of the Greek community was relatively low, the result of the pogrom was the flight and emigration of the Greek minority of Istanbul, which once numbered some 100,000 and was subsequently reduced to a few thousand. The vast destruction of Greek property, businesses, and churches provides evidence of the Turkish authorities' intent to terrorize the Greeks in Istanbul into abandoning the territory, thus eliminating the Greek minority. This practice falls within the ambit of the crime of ''ethnic cleansing,'' which the UN General Assembly and the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia have interpreted as constituting a form of genocide... Ouzhpenn d'an holl dud lazhet, milieroù a voe gloazet; 200 maouez gresian a voe gwallet, dezrevelloù a embann e oa bet gwallet paotred yaouank ivez. Kalz paotred, gant ur beleg da nebeutañ, a voe trodroc'het dre rediñ. Disoc'h ar c'hrabaduilhoù a oa bet distrujoù ramzel, hervez pennadurezhioù Gres 500 milion $ US, gant ilizoù devet ha distruj stalioù ha tiez. An disoc'h gwasañ eus ar pogrom, ar minorelezh gresian a oa bet o tec'hout diouzh Turkia. |access-date=11 October 2015 |archive-date=19 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519230229/https://digitalcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |url-status=live }}</ref> Un engroez a durked, hag a oa bet dezouget gant kamionoù e kêr, o devoa taget kumuniezh gresian Istanbul e-pad 9 eurvezh. Ne oa ket bet disklêriet anat gant an tagerien e oa ar pal lazhañ gresianiz, ouzhpenn da 12 den a oa bet lazhet goude bezañ bet skoet warno pe devet. An [[Armenenianed Istanbul|Armenianed]] ha [[Yuzevien Istanbul|yuzevien]] a oa bet taget ivez.<ref name="zayas2">{{cite journal |last1=de Zayas |first1=Alfred |title=The Istanbul Pogrom of 6–7 September 1955 in the Light of International Law |journal=Genocide Studies and Prevention |date=August 2007 |volume=2 |issue=2 |page=138 |url=http://scholarcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |issn=1911-0359 |access-date=11 October 2015 |archive-date=19 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519230229/https://digitalcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |url-status=live }}</ref> The police were mostly ineffective, and the violence continued until the government [[Martial law and state of emergency in Turkey|declared martial law]] in Istanbul, called in the army and ordered it to put down the riots.<ref>{{Cite web |url=http://www.weloveist.com/istanbul-pogrom |title=The Istanbul Pogrom |date=2014-03-17 |website=We Love Istanbul |last=Yaman |first=Ilker |access-date=8 September 2016 |archive-date=7 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007134057/http://www.weloveist.com/istanbul-pogrom |url-status=live }}</ref> An dafar labezet a oa bet istimet da dalvezout ar sammad 500 milion a zollarioù stadunanat (a-vras 6 miliard a zollarioù), gant ilizoù devet, stalioù ha tiez distrujet.<ref name="zayas" /> Goude [[Taol-Stad e Turkia e 1960|taol-stad 1960]], ar c'hentañ ministr [[Adnan Menderes]] gant ministr an Aferioù estren [[Fatin Rüştü Zorlu]] a voe kondaonet evit bezañ broudet ar pogrome e-kerzh [[barnadennoù Yassıada]]. A-benn ar fin e voent kavet kablus ha kondaonet d'ar marv dre ar [[post-kroug|groug]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Pogromoù Turkia]] [[Rummad:Gwallziforc'hiañ e Turkia]] [[Rummad:Pogromoù enep kristen]] [[Rummad:Broadelouriezh Turkia]] nxptkhocpwgxlxc7fttrn9214jdrxkt 2199722 2199721 2026-09-11T09:50:08Z Dishual 612 2199722 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Pogrom Istanbul''', pe '''Kabaduilhoù Istanbul''',<ref>E [[gresianeg]] e vez graet '''Darvoudoù Gwengolo''' ''Σεπτεμβριανά''/ Septemvriana; [[turkeg]]: ''6–7 Eylül Olayları'', anvet ivez '''[[Kristallnacht]] turkeg'''</ref> a oa bet un hollad tagadennoù feuls [[Fromoù enep gresian|enep gresian]] harpet gant Stad Turkia a-enep [[Gresianed Turkia|Gresianed]] [[Istanbul]] d'ar 6 ha 7 a viz Gwengolo 1955.<ref name=":0">{{Cite book |last=Jongerden |first=Joost |url=https://books.google.com/books?id=qfcyEAAAQBAJ&pg=PT56 |title=The Routledge Handbook on Contemporary Turkey |date=2021 |publisher=Routledge |isbn=978-0-429-55906-8 |page=56 |language=en |quote=In 1934 and 1955, the Thrace and Istanbul pogroms respectively, were state-sponsored attacks which were committed against non-Muslim populations as part of the Turkish government's plan to create a homogeneous Turkish nation during the post-Republican period. |access-date=15 February 2022 |archive-date=5 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405223700/https://books.google.com/books?id=qfcyEAAAQBAJ&pg=PT56 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite book |last=Katsoulas |first=Spyros |url=https://books.google.com/books?id=5IxNEAAAQBAJ&pg=PT59 |title=The United States and Greek–Turkish Relations: The Guardian's Dilemma |date= 2021 |publisher=Routledge |isbn=978-1-000-51433-9 |page=59 |language=en |quote=In September 1955, the Turkish government orchestrated anti-Greek riots in Istanbul, amassing an angry mob for a pogrom that left tens of people dead, thousands of houses and shops destroyed, and an indelible mark on Greek–Turkish history. |access-date=30 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530210735/https://books.google.com/books?id=5IxNEAAAQBAJ&pg=PT59 |url-status=live }}</ref> Ar pogrom a oa bet aozet gant [[Strollad Demokratel (Turkia)|Strollad Demokratel]] Turkia hag harpet gant aozadurioù lies ([[Seferberlik Taktik Kurulu]], [[Kontrgerilla|enepguerrilla]] ha [[Milli Emniyet Hizmeti|Servij surentez vroadel]]).<ref>{{cite journal |last1=Benlisoy |first1=Foti |title=Anti-Greek riots of September 1955 in Constantinople (Istanbul) |journal=Constantinople.ehw.gr |date=2008 |url=http://www.ehw.gr/l.aspx?id=11464 |access-date=8 September 2020 |quote=There is a general consensus that the events broke out on the government's initiative and they were organised in collaboration with the secret police |archive-date=22 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210422193715/http://www.ehw.gr/l.aspx?id=11464 |url-status=live }}</ref> An darvoudoù feuls a oa bet awenet pa oa bet ur vombezenn o tarzhañ er c'hoñsuldi Turk e [[Thessaloniki]], e [[Makedonia (Gres)|Makedonia]], [[Gres (bro)|Gres]], lec'h ma oa bet [[Ti Atatürk|ganet]] [[Mustafa Kemal Atatürk]] e 1881.<ref name=guven1>{{Cite news |last=Güven |first=Dilek |url=http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380 |title=6–7 Eylül Olayları (1) |work=[[Radikal]] |date=2005-09-06 |language=tr |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080915030905/http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380 |archive-date=2008-09-15}}</ref> Ar vombezenn a oa bet plantet gant un urcher turk er c'hoñsuldi, hag a voe harzet diwezatoc'h hag a gofeas pep tra. Keleier Turkia a oa chomet mut war e harzadenn, hag e-serr e oa bet kroget da embann sioul e vije un taol gant Gresianiz.<ref name="zayas">{{cite journal |last1=de Zayas |first1=Alfred |date=August 2007 |title=The Istanbul Pogrom of 6–7 September 1955 in the Light of International Law |url=http://scholarcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |journal=Genocide Studies and Prevention |volume=2 |issue=2 |pages=137–154 |issn=1911-0359 |quote=The Septemvriana satisfies the criteria of article 2 of the 1948 Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (UNCG) because the ''intent to destroy in whole or in part'' the Greek minority in Istanbul was demonstrably present, the pogrom having been orchestrated by the government of Turkish Prime Minister Adnan Menderes. Even if the number of deaths (estimated at thirty-seven) among members of the Greek community was relatively low, the result of the pogrom was the flight and emigration of the Greek minority of Istanbul, which once numbered some 100,000 and was subsequently reduced to a few thousand. The vast destruction of Greek property, businesses, and churches provides evidence of the Turkish authorities' intent to terrorize the Greeks in Istanbul into abandoning the territory, thus eliminating the Greek minority. This practice falls within the ambit of the crime of ''ethnic cleansing,'' which the UN General Assembly and the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia have interpreted as constituting a form of genocide... Ouzhpenn d'an holl dud lazhet, milieroù a voe gloazet; 200 maouez gresian a voe gwallet, dezrevelloù a embann e oa bet gwallet paotred yaouank ivez. Kalz paotred, gant ur beleg da nebeutañ, a voe trodroc'het dre rediñ. Disoc'h ar c'hrabaduilhoù a oa bet distrujoù ramzel, hervez pennadurezhioù Gres 500 milion $ US, gant ilizoù devet ha distruj stalioù ha tiez. An disoc'h gwasañ eus ar pogrom, ar minorelezh gresian a oa bet o tec'hout diouzh Turkia. |access-date=11 October 2015 |archive-date=19 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519230229/https://digitalcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |url-status=live }}</ref> Un engroez a durked, hag a oa bet dezouget gant kamionoù e kêr, o devoa taget kumuniezh gresian Istanbul e-pad 9 eurvezh. Ne oa ket bet disklêriet anat gant an tagerien e oa ar pal lazhañ gresianiz, ouzhpenn da 12 den a oa bet lazhet goude bezañ bet skoet warno pe devet. An [[Armenenianed Istanbul|Armenianed]] ha [[Yuzevien Istanbul|yuzevien]] a oa bet taget ivez.<ref name="zayas2">{{cite journal |last1=de Zayas |first1=Alfred |title=The Istanbul Pogrom of 6–7 September 1955 in the Light of International Law |journal=Genocide Studies and Prevention |date=August 2007 |volume=2 |issue=2 |page=138 |url=http://scholarcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |issn=1911-0359 |access-date=11 October 2015 |archive-date=19 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519230229/https://digitalcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |url-status=live }}</ref> Ar polis na oa ket bet oberiant-tre, hag ar feulster a oa kendalc'het betek ma vije disklêriet al [[lezenn vrezel]] en Istanbul, galvet an arme hag urzhiet d'ar soudarded da baouez gant an dizurzh.<ref>{{Cite web |url=http://www.weloveist.com/istanbul-pogrom |title=The Istanbul Pogrom |date=2014-03-17 |website=We Love Istanbul |last=Yaman |first=Ilker |access-date=8 September 2016 |archive-date=7 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007134057/http://www.weloveist.com/istanbul-pogrom |url-status=live }}</ref> An dafar labezet a oa bet istimet da dalvezout ar sammad 500 milion a zollarioù stadunanat (a-vras 6 miliard a zollarioù), gant ilizoù devet, stalioù ha tiez distrujet.<ref name="zayas" /> Goude [[Taol-Stad e Turkia e 1960|taol-stad 1960]], ar c'hentañ ministr [[Adnan Menderes]] gant ministr an Aferioù estren [[Fatin Rüştü Zorlu]] a voe kondaonet evit bezañ broudet ar pogrome e-kerzh [[barnadennoù Yassıada]]. A-benn ar fin e voent kavet kablus ha kondaonet d'ar marv dre ar [[post-kroug|groug]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Pogromoù Turkia]] [[Rummad:Gwallziforc'hiañ e Turkia]] [[Rummad:Pogromoù enep kristen]] [[Rummad:Broadelouriezh Turkia]] 8t4iagw1oadbhg1igzo2rw5qbith000 2199723 2199722 2026-09-11T09:51:03Z Dishual 612 2199723 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Pogrom Istanbul''', pe '''Kabaduilhoù Istanbul''',<ref>E [[gresianeg]] e vez graet '''Darvoudoù Gwengolo''' ''Σεπτεμβριανά''/ Septemvriana; [[turkeg]]: ''6–7 Eylül Olayları'', anvet ivez '''[[Kristallnacht]] turkeg'''</ref> a oa bet un hollad tagadennoù feuls [[Fromoù enep gresian|enep gresian]] harpet gant Stad Turkia a-enep [[Gresianed Turkia|Gresianed]] [[Istanbul]] d'ar 6 ha 7 a viz Gwengolo 1955.<ref name=":0">{{Cite book |last=Jongerden |first=Joost |url=https://books.google.com/books?id=qfcyEAAAQBAJ&pg=PT56 |title=The Routledge Handbook on Contemporary Turkey |date=2021 |publisher=Routledge |isbn=978-0-429-55906-8 |page=56 |language=en |quote=In 1934 and 1955, the Thrace and Istanbul pogroms respectively, were state-sponsored attacks which were committed against non-Muslim populations as part of the Turkish government's plan to create a homogeneous Turkish nation during the post-Republican period. |access-date=15 February 2022 |archive-date=5 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405223700/https://books.google.com/books?id=qfcyEAAAQBAJ&pg=PT56 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite book |last=Katsoulas |first=Spyros |url=https://books.google.com/books?id=5IxNEAAAQBAJ&pg=PT59 |title=The United States and Greek–Turkish Relations: The Guardian's Dilemma |date= 2021 |publisher=Routledge |isbn=978-1-000-51433-9 |page=59 |language=en |quote=In September 1955, the Turkish government orchestrated anti-Greek riots in Istanbul, amassing an angry mob for a pogrom that left tens of people dead, thousands of houses and shops destroyed, and an indelible mark on Greek–Turkish history. |access-date=30 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530210735/https://books.google.com/books?id=5IxNEAAAQBAJ&pg=PT59 |url-status=live }}</ref> Ar pogrom a oa bet aozet gant [[Strollad Demokratel (Turkia)|Strollad Demokratel]] Turkia hag harpet gant aozadurioù lies ([[Seferberlik Taktik Kurulu]], [[Kontrgerilla|enepguerrilla]] ha [[Milli Emniyet Hizmeti|Servij surentez vroadel]]).<ref>{{cite journal |last1=Benlisoy |first1=Foti |title=Anti-Greek riots of September 1955 in Constantinople (Istanbul) |journal=Constantinople.ehw.gr |date=2008 |url=http://www.ehw.gr/l.aspx?id=11464 |access-date=8 September 2020 |quote=There is a general consensus that the events broke out on the government's initiative and they were organised in collaboration with the secret police |archive-date=22 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210422193715/http://www.ehw.gr/l.aspx?id=11464 |url-status=live }}</ref> An darvoudoù feuls a oa bet awenet pa oa bet ur vombezenn o tarzhañ er c'hoñsuldi Turk e [[Thessaloniki]], e [[Makedonia (Gres)|Makedonia]], [[Gres (bro)|Gres]], lec'h ma oa bet [[Ti Atatürk|ganet]] [[Mustafa Kemal Atatürk]] e 1881.<ref name=guven1>{{Cite news |last=Güven |first=Dilek |url=http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380 |title=6–7 Eylül Olayları (1) |work=[[Radikal]] |date=2005-09-06 |language=tr |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080915030905/http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380 |archive-date=2008-09-15}}</ref> Ar vombezenn a oa bet plantet gant un urcher turk er c'hoñsuldi, hag a voe harzet diwezatoc'h hag a gofeas pep tra. Keleier Turkia a oa chomet mut war e harzadenn, hag e-serr e oa bet kroget da embann sioul e vije un taol gant Gresianiz.<ref name="zayas">{{cite journal |last1=de Zayas |first1=Alfred |date=August 2007 |title=The Istanbul Pogrom of 6–7 September 1955 in the Light of International Law |url=http://scholarcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |journal=Genocide Studies and Prevention |volume=2 |issue=2 |pages=137–154 |issn=1911-0359 |quote=The Septemvriana satisfies the criteria of article 2 of the 1948 Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (UNCG) because the ''intent to destroy in whole or in part'' the Greek minority in Istanbul was demonstrably present, the pogrom having been orchestrated by the government of Turkish Prime Minister Adnan Menderes. Even if the number of deaths (estimated at thirty-seven) among members of the Greek community was relatively low, the result of the pogrom was the flight and emigration of the Greek minority of Istanbul, which once numbered some 100,000 and was subsequently reduced to a few thousand. The vast destruction of Greek property, businesses, and churches provides evidence of the Turkish authorities' intent to terrorize the Greeks in Istanbul into abandoning the territory, thus eliminating the Greek minority. This practice falls within the ambit of the crime of ''ethnic cleansing,'' which the UN General Assembly and the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia have interpreted as constituting a form of genocide... Ouzhpenn d'an holl dud lazhet, milieroù a voe gloazet; 200 maouez gresian a voe gwallet, dezrevelloù a embann e oa bet gwallet paotred yaouank ivez. Kalz paotred, gant ur beleg da nebeutañ, a voe trodroc'het dre rediñ. Disoc'h ar c'hrabaduilhoù a oa bet distrujoù ramzel, hervez pennadurezhioù Gres 500 milion $ US, gant ilizoù devet ha distruj stalioù ha tiez. An disoc'h gwasañ eus ar pogrom, ar minorelezh gresian a oa bet o tec'hout diouzh Turkia. |access-date=11 October 2015 |archive-date=19 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519230229/https://digitalcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |url-status=live }}</ref> Un engroez a durked, hag a oa bet dezouget gant kamionoù e kêr, o devoa taget kumuniezh gresian Istanbul e-pad 9 eurvezh. Ne oa ket bet disklêriet anat gant an tagerien e oa ar pal lazhañ gresianiz, ouzhpenn da 12 den a oa bet lazhet goude bezañ bet skoet warno pe devet. An [[Armenenianed Istanbul|Armenianed]] ha [[Yuzevien Istanbul|yuzevien]] a oa bet taget ivez.<ref name="zayas2">{{cite journal |last1=de Zayas |first1=Alfred |title=The Istanbul Pogrom of 6–7 September 1955 in the Light of International Law |journal=Genocide Studies and Prevention |date=August 2007 |volume=2 |issue=2 |page=138 |url=http://scholarcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |issn=1911-0359 |access-date=11 October 2015 |archive-date=19 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519230229/https://digitalcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |url-status=live }}</ref> Ar polis na oa ket bet oberiant-tre, hag ar feulster a oa kendalc'het betek ma vije disklêriet al [[lezenn vrezel]] en Istanbul, galvet an arme hag urzhiet d'ar soudarded da baouez gant an dizurzh.<ref>{{Cite web |url=http://www.weloveist.com/istanbul-pogrom |title=The Istanbul Pogrom |date=2014-03-17 |website=We Love Istanbul |last=Yaman |first=Ilker |access-date=8 September 2016 |archive-date=7 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007134057/http://www.weloveist.com/istanbul-pogrom |url-status=live }}</ref> An dafar labezet a oa bet istimet da dalvezout ar sammad 500 milion a zollarioù stadunanat (a-vras 6 miliard a zollarioù e 2025), gant ilizoù devet, stalioù ha tiez distrujet.<ref name="zayas" /> Goude [[Taol-Stad e Turkia e 1960|taol-stad 1960]], ar c'hentañ ministr [[Adnan Menderes]] gant ministr an Aferioù estren [[Fatin Rüştü Zorlu]] a voe kondaonet evit bezañ broudet ar pogrome e-kerzh [[barnadennoù Yassıada]]. A-benn ar fin e voent kavet kablus ha kondaonet d'ar marv dre ar [[post-kroug|groug]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Pogromoù Turkia]] [[Rummad:Gwallziforc'hiañ e Turkia]] [[Rummad:Pogromoù enep kristen]] [[Rummad:Broadelouriezh Turkia]] shok1ki2atx0cxotxzfj82jlf2qll2k 2199724 2199723 2026-09-11T09:53:52Z Dishual 612 2199724 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Pogrom Istanbul''', pe '''Kabaduilhoù Istanbul''',<ref>E [[gresianeg]] e vez graet '''Darvoudoù Gwengolo''' ''Σεπτεμβριανά''/ Septemvriana; [[turkeg]]: ''6–7 Eylül Olayları'', anvet ivez '''[[Kristallnacht]] turkeg'''</ref> a oa bet un hollad tagadennoù feuls [[Fromoù enep gresian|enep gresian]] harpet gant Stad Turkia a-enep [[Gresianed Turkia|Gresianed]] [[Istanbul]] d'ar 6 ha 7 a viz Gwengolo 1955.<ref name=":0">{{Cite book |last=Jongerden |first=Joost |url=https://books.google.com/books?id=qfcyEAAAQBAJ&pg=PT56 |title=The Routledge Handbook on Contemporary Turkey |date=2021 |publisher=Routledge |isbn=978-0-429-55906-8 |page=56 |language=en |quote=In 1934 and 1955, the Thrace and Istanbul pogroms respectively, were state-sponsored attacks which were committed against non-Muslim populations as part of the Turkish government's plan to create a homogeneous Turkish nation during the post-Republican period. |access-date=15 February 2022 |archive-date=5 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405223700/https://books.google.com/books?id=qfcyEAAAQBAJ&pg=PT56 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite book |last=Katsoulas |first=Spyros |url=https://books.google.com/books?id=5IxNEAAAQBAJ&pg=PT59 |title=The United States and Greek–Turkish Relations: The Guardian's Dilemma |date= 2021 |publisher=Routledge |isbn=978-1-000-51433-9 |page=59 |language=en |quote=In September 1955, the Turkish government orchestrated anti-Greek riots in Istanbul, amassing an angry mob for a pogrom that left tens of people dead, thousands of houses and shops destroyed, and an indelible mark on Greek–Turkish history. |access-date=30 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530210735/https://books.google.com/books?id=5IxNEAAAQBAJ&pg=PT59 |url-status=live }}</ref> Ar pogrom a oa bet aozet gant [[Strollad Demokratel (Turkia)|Strollad Demokratel]] Turkia hag harpet gant aozadurioù lies ([[Seferberlik Taktik Kurulu]], [[Kontrgerilla|enepguerrilla]] ha [[Milli Emniyet Hizmeti|Servij surentez vroadel]]).<ref>{{cite journal |last1=Benlisoy |first1=Foti |title=Anti-Greek riots of September 1955 in Constantinople (Istanbul) |journal=Constantinople.ehw.gr |date=2008 |url=http://www.ehw.gr/l.aspx?id=11464 |access-date=8 September 2020 |quote=There is a general consensus that the events broke out on the government's initiative and they were organised in collaboration with the secret police |archive-date=22 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210422193715/http://www.ehw.gr/l.aspx?id=11464 |url-status=live }}</ref> An darvoudoù feuls a oa bet awenet pa oa bet ur vombezenn o tarzhañ er c'hoñsuldi Turk e [[Thessaloniki]], e [[Makedonia (Gres)|Makedonia]], [[Gres (bro)|Gres]], lec'h ma oa bet [[Ti Atatürk|ganet]] [[Mustafa Kemal Atatürk]] e 1881.<ref name=guven1>{{Cite news |last=Güven |first=Dilek |url=http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380 |title=6–7 Eylül Olayları (1) |work=[[Radikal]] |date=2005-09-06 |language=tr |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080915030905/http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380 |archive-date=2008-09-15}}</ref> Ar vombezenn a oa bet plantet gant un urcher turk er c'hoñsuldi, hag a voe harzet diwezatoc'h hag a gofeas pep tra. Keleier Turkia a oa chomet mut war e harzadenn, hag e-serr e oa bet kroget da embann sioul e vije un taol gant Gresianiz.<ref name="zayas">{{cite journal |last1=de Zayas |first1=Alfred |date=August 2007 |title=The Istanbul Pogrom of 6–7 September 1955 in the Light of International Law |url=http://scholarcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |journal=Genocide Studies and Prevention |volume=2 |issue=2 |pages=137–154 |issn=1911-0359 |quote=The Septemvriana satisfies the criteria of article 2 of the 1948 Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (UNCG) because the ''intent to destroy in whole or in part'' the Greek minority in Istanbul was demonstrably present, the pogrom having been orchestrated by the government of Turkish Prime Minister Adnan Menderes. Even if the number of deaths (estimated at thirty-seven) among members of the Greek community was relatively low, the result of the pogrom was the flight and emigration of the Greek minority of Istanbul, which once numbered some 100,000 and was subsequently reduced to a few thousand. The vast destruction of Greek property, businesses, and churches provides evidence of the Turkish authorities' intent to terrorize the Greeks in Istanbul into abandoning the territory, thus eliminating the Greek minority. This practice falls within the ambit of the crime of ''ethnic cleansing,'' which the UN General Assembly and the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia have interpreted as constituting a form of genocide... Ouzhpenn d'an holl dud lazhet, milieroù a voe gloazet; 200 maouez gresian a voe gwallet, dezrevelloù a embann e oa bet gwallet paotred yaouank ivez. Kalz paotred, gant ur beleg da nebeutañ, a voe trodroc'het dre rediñ. Disoc'h ar c'hrabaduilhoù a oa bet distrujoù ramzel, hervez pennadurezhioù Gres 500 milion $ US, gant ilizoù devet ha distruj stalioù ha tiez. An disoc'h gwasañ eus ar pogrom, ar minorelezh gresian a oa bet o tec'hout diouzh Turkia. |access-date=11 October 2015 |archive-date=19 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519230229/https://digitalcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |url-status=live }}</ref> Un engroez a durked, hag a oa bet dezouget gant kamionoù e kêr, o devoa taget kumuniezh gresian Istanbul e-pad 9 eurvezh. Ne oa ket bet disklêriet anat gant an tagerien e oa ar pal lazhañ gresianiz, ouzhpenn da 12 den a oa bet lazhet goude bezañ bet skoet warno pe devet. An [[Armenenianed Istanbul|Armenianed]] ha [[Yuzevien Istanbul|yuzevien]] a oa bet taget ivez.<ref name="zayas2">{{cite journal |last1=de Zayas |first1=Alfred |title=The Istanbul Pogrom of 6–7 September 1955 in the Light of International Law |journal=Genocide Studies and Prevention |date=August 2007 |volume=2 |issue=2 |page=138 |url=http://scholarcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |issn=1911-0359 |access-date=11 October 2015 |archive-date=19 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519230229/https://digitalcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |url-status=live }}</ref> Ar polis na oa ket bet oberiant-tre, hag ar feulster a oa kendalc'het betek ma vije disklêriet al [[lezenn vrezel]] en Istanbul, galvet an arme hag urzhiet d'ar soudarded da baouez gant an dizurzh.<ref>{{Cite web |url=http://www.weloveist.com/istanbul-pogrom |title=The Istanbul Pogrom |date=2014-03-17 |website=We Love Istanbul |last=Yaman |first=Ilker |access-date=8 September 2016 |archive-date=7 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007134057/http://www.weloveist.com/istanbul-pogrom |url-status=live }}</ref> An dafar labezet a oa bet istimet da dalvezout ar sammad 500 milion a zollarioù stadunanat (a-vras 6 miliard a zollarioù e 2025), gant ilizoù devet, stalioù ha tiez distrujet.<ref name="zayas" /> Goude [[Taol-Stad e Turkia e 1960|taol-stad 1960]], ar c'hentañ ministr [[Adnan Menderes]] gant ministr an Aferioù estren [[Fatin Rüştü Zorlu]] a voe kondaonet evit bezañ broudet ar pogrom e-kerzh [[barnadennoù Yassıada]]. A-benn ar fin e voent kavet kablus ha kondaonet d'ar marv dre ar [[post-kroug|groug]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Pogromoù Turkia]] [[Rummad:Gwallziforc'hiañ e Turkia]] [[Rummad:Pogromoù enep kristen]] [[Rummad:Broadelouriezh Turkia]] 9a5bvukagplc0jymwd9jlekl9pxfudl 2199725 2199724 2026-09-11T09:54:51Z Dishual 612 2199725 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Pogrom Istanbul''', pe '''Kabaduilhoù Istanbul''',<ref>E [[gresianeg]] e vez graet '''Darvoudoù Gwengolo''' ''Σεπτεμβριανά''/ Septemvriana; [[turkeg]]: ''6–7 Eylül Olayları'', anvet ivez '''[[Kristallnacht]] turkeg'''</ref> a oa bet un hollad tagadennoù feuls [[Fromoù enep gresian|enep gresian]] harpet gant Stad Turkia a-enep [[Gresianed Turkia|Gresianed]] [[Istanbul]] d'ar 6 ha 7 a viz Gwengolo 1955.<ref name=":0">{{Cite book |last=Jongerden |first=Joost |url=https://books.google.com/books?id=qfcyEAAAQBAJ&pg=PT56 |title=The Routledge Handbook on Contemporary Turkey |date=2021 |publisher=Routledge |isbn=978-0-429-55906-8 |page=56 |language=en |quote=In 1934 and 1955, the Thrace and Istanbul pogroms respectively, were state-sponsored attacks which were committed against non-Muslim populations as part of the Turkish government's plan to create a homogeneous Turkish nation during the post-Republican period. |access-date=15 February 2022 |archive-date=5 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405223700/https://books.google.com/books?id=qfcyEAAAQBAJ&pg=PT56 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite book |last=Katsoulas |first=Spyros |url=https://books.google.com/books?id=5IxNEAAAQBAJ&pg=PT59 |title=The United States and Greek–Turkish Relations: The Guardian's Dilemma |date= 2021 |publisher=Routledge |isbn=978-1-000-51433-9 |page=59 |language=en |quote=In September 1955, the Turkish government orchestrated anti-Greek riots in Istanbul, amassing an angry mob for a pogrom that left tens of people dead, thousands of houses and shops destroyed, and an indelible mark on Greek–Turkish history. |access-date=30 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530210735/https://books.google.com/books?id=5IxNEAAAQBAJ&pg=PT59 |url-status=live }}</ref> Ar pogrom a oa bet aozet gant [[Strollad Demokratel (Turkia)|Strollad Demokratel]] Turkia hag harpet gant aozadurioù lies ([[Seferberlik Taktik Kurulu]], [[Kontrgerilla|enepguerrilla]] ha [[Milli Emniyet Hizmeti|Servij surentez vroadel]]).<ref>{{cite journal |last1=Benlisoy |first1=Foti |title=Anti-Greek riots of September 1955 in Constantinople (Istanbul) |journal=Constantinople.ehw.gr |date=2008 |url=http://www.ehw.gr/l.aspx?id=11464 |access-date=8 September 2020 |quote=There is a general consensus that the events broke out on the government's initiative and they were organised in collaboration with the secret police |archive-date=22 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210422193715/http://www.ehw.gr/l.aspx?id=11464 |url-status=live }}</ref> An darvoudoù feuls a oa bet awenet pa oa bet ur vombezenn o tarzhañ er c'hoñsuldi Turk e [[Thessaloniki]], e [[Makedonia (Gres)|Makedonia]], [[Gres (bro)|Gres]], lec'h ma oa bet [[Ti Atatürk|ganet]] [[Mustafa Kemal Atatürk]] e 1881.<ref name=guven1>{{Cite news |last=Güven |first=Dilek |url=http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380 |title=6–7 Eylül Olayları (1) |work=[[Radikal]] |date=2005-09-06 |language=tr |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080915030905/http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380 |archive-date=2008-09-15}}</ref> Ar vombezenn a oa bet plantet gant un urcher turk er c'hoñsuldi, hag a voe harzet diwezatoc'h hag a gofeas pep tra. Keleier Turkia a oa chomet mut war e harzadenn, hag e-serr e oa bet kroget da embann sioul e vije un taol gant Gresianiz.<ref name="zayas">{{cite journal |last1=de Zayas |first1=Alfred |date=August 2007 |title=The Istanbul Pogrom of 6–7 September 1955 in the Light of International Law |url=http://scholarcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |journal=Genocide Studies and Prevention |volume=2 |issue=2 |pages=137–154 |issn=1911-0359 |quote=The Septemvriana satisfies the criteria of article 2 of the 1948 Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (UNCG) because the ''intent to destroy in whole or in part'' the Greek minority in Istanbul was demonstrably present, the pogrom having been orchestrated by the government of Turkish Prime Minister Adnan Menderes. Even if the number of deaths (estimated at thirty-seven) among members of the Greek community was relatively low, the result of the pogrom was the flight and emigration of the Greek minority of Istanbul, which once numbered some 100,000 and was subsequently reduced to a few thousand. The vast destruction of Greek property, businesses, and churches provides evidence of the Turkish authorities' intent to terrorize the Greeks in Istanbul into abandoning the territory, thus eliminating the Greek minority. This practice falls within the ambit of the crime of ''ethnic cleansing,'' which the UN General Assembly and the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia have interpreted as constituting a form of genocide... Ouzhpenn d'an holl dud lazhet, milieroù a voe gloazet; 200 maouez gresian a voe gwallet, dezrevelloù a embann e oa bet gwallet paotred yaouank ivez. Kalz paotred, gant ur beleg da nebeutañ, a voe trodroc'het dre rediñ. Disoc'h ar c'hrabaduilhoù a oa bet distrujoù ramzel, hervez pennadurezhioù Gres 500 milion $ US, gant ilizoù devet ha distruj stalioù ha tiez. An disoc'h gwasañ eus ar pogrom, ar minorelezh gresian a oa bet o tec'hout diouzh Turkia. |access-date=11 October 2015 |archive-date=19 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519230229/https://digitalcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |url-status=live }}</ref> Un engroez a durked, hag a oa bet dezouget gant kamionoù e kêr, o devoa taget kumuniezh gresian Istanbul e-pad 9 eurvezh. Ne oa ket bet disklêriet anat gant an tagerien e oa ar pal lazhañ gresianiz, 12 den d'an nebeutañ a oa bet lazhet goude bezañ bet skoet warno pe devet. An [[Armenenianed Istanbul|Armenianed]] ha [[Yuzevien Istanbul|yuzevien]] a oa bet taget ivez.<ref name="zayas2">{{cite journal |last1=de Zayas |first1=Alfred |title=The Istanbul Pogrom of 6–7 September 1955 in the Light of International Law |journal=Genocide Studies and Prevention |date=August 2007 |volume=2 |issue=2 |page=138 |url=http://scholarcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |issn=1911-0359 |access-date=11 October 2015 |archive-date=19 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519230229/https://digitalcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/ |url-status=live }}</ref> Ar polis na oa ket bet oberiant-tre, hag ar feulster a oa kendalc'het betek ma vije disklêriet al [[lezenn vrezel]] en Istanbul, galvet an arme hag urzhiet d'ar soudarded da baouez gant an dizurzh.<ref>{{Cite web |url=http://www.weloveist.com/istanbul-pogrom |title=The Istanbul Pogrom |date=2014-03-17 |website=We Love Istanbul |last=Yaman |first=Ilker |access-date=8 September 2016 |archive-date=7 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007134057/http://www.weloveist.com/istanbul-pogrom |url-status=live }}</ref> An dafar labezet a oa bet istimet da dalvezout ar sammad 500 milion a zollarioù stadunanat (a-vras 6 miliard a zollarioù e 2025), gant ilizoù devet, stalioù ha tiez distrujet.<ref name="zayas" /> Goude [[Taol-Stad e Turkia e 1960|taol-stad 1960]], ar c'hentañ ministr [[Adnan Menderes]] gant ministr an Aferioù estren [[Fatin Rüştü Zorlu]] a voe kondaonet evit bezañ broudet ar pogrom e-kerzh [[barnadennoù Yassıada]]. A-benn ar fin e voent kavet kablus ha kondaonet d'ar marv dre ar [[post-kroug|groug]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Pogromoù Turkia]] [[Rummad:Gwallziforc'hiañ e Turkia]] [[Rummad:Pogromoù enep kristen]] [[Rummad:Broadelouriezh Turkia]] j6231fcgeuin4pgee0avmaepc75kmd3 2199726 2199725 2026-09-11T10:11:07Z Ar choler 52661 2199726 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Pogrom Istanbul''', pe '''Kabaduilhoù Istanbul'''<ref>[[Gresianeg]] : Σεπτεμβριανά ''Septemvriana'', "Darvoudoù miz Gwengolo" ; [[turkeg]] : ''6–7 Eylül Olayları'', anvet ''[[Kristallnacht]] turkek'' ivez.</ref> a oa bet un hollad tagadennoù feuls [[Fromoù enep gresian|enep gresian]] harpet gant Stad [[Turkia]] a-enep Gresianed Turkia en [[Istanbul]] d'ar 6 ha d'ar 7 a viz Gwengolo [[1955]]. Evel e [[1934]] e [[Trakia]], an tagadaennoù a oa kaset a-enep tud na oant ket [[Islam|muzulmiz]], a pezh a oa un elfenn eus ur raktres gouarnamantel evit krouiñ ur vroad tuk unvan goude ar mare republikan<ref>{{en}} Jongerden, Joost (rener). ''The Routledge Handbook on Contemporary Turkey''. London : Routledge, 2023, p. 56 {{ISBN|978-1-032-02369-4}}</ref> ; en Istanbul, ar [[pogrom]] a lazhas degadoù dud, miliadoù a diez hag a stalioù a voe distrujet, ar pezh a lezas ur merk sanket-don en Istor Turkia<ref>{{en}} Katsoulas, Spyros. ''The United States and Greek–Turkish Relations: The Guardian's Dilemma''. London : Routledge, 2021, p. 59 {{ISBN|978-1-000-51433-9}}</ref>. Ar pogrom a oa bet aozet gant [[Strollad Demokratel (Turkia)|Strollad Demokratel]] Turkia hag harpet gant meur a aozadur ([[Seferberlik Taktik Kurulu]], [[Kontrgerilla|enepguerrilla]] ha [[Milli Emniyet Hizmeti|Servij surentez vroadel]]). Loc'het e oa bet an darvoudoù feuls a-c'houde ma oa bet ur vombezenn o tarzhañ er c'hoñsuldi turk e [[Thessaloniki]], e [[Makedonia (Gres)|Makedonia]], e [[Gres (bro)|Gres]], el lec'h ma oa bet ganet [[Mustafa Kemal Atatürk]] e [[1881]]<ref>{{tr}} Güven, Dilek. {{Cite web|url=http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380|title=6–7 Eylül Olayları (1) • Radikal, 06/09/2005|accessdate=11/09/2026}}</ref>. Ar vombezenn a oa bet plantet gant un urcher turk er c'hoñsuldi, hag a voe harzet diwezatoc'h hag a gofesas pep tra. Keleier Turkia a oa chomet mut war e harzadenn, hag e-ser e oa bet kroget da embann sioul e vije un taol gant Gresianed.<ref name="AZ">{{en}} de Zayas, Alfred. {{cite web|url=http://scholarcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/|title=The Istanbul Pogrom of 6–7 September 1955 in the Light of International Law • Genocide Studies and Prevention, levrenn 2, niverenn 2, pp. 137–154|accessdate=11/09/2026}}</ref>. Un engroezad Turked, hag a oa bet dezouget gant sammgirri e kêr, o devoa taget kumuniezh ar C'hresianed en Istanbul e-pad 9 eurvezh. Ne oa ket bet disklêriet anat gant an dagerien e oa o fal lazhañ Gresianed, met ouzhpenn da 12 den a oa bet lazhet goude bezañ bet skoet warno pe devet. [[Armenia]]ned ha [[Yuzevien]] Istanbul a oa bet taget ivez.<ref name="AZ" />.<br> Diefedus e voe ar polis, ha kenderc'hel a reas ar feulster betek ma voe disklêriet al lezenn vrezel gant ar gouarnamant en Istanbul, galvet an arme ha gourc'hemennet dezhi lakaat gant an emsavadegoù da baouez<ref>{{en}} Yaman, Ilker. {{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20161007134057/http://www.weloveist.com/istanbul-pogrom|title=The Istanbul Pogrom • We Love Istanbul, 17/03/2014|accessdate=11/09/2026}}</ref>. An dafar labezet a oa bet istimet da dalvezout ar sammad a 500 milion a [[dollar ar Stadoù Unanet|zollaroù stadunanat]] (a-vras 6 miliard a zollaroù e [[2025]]), gant ilizoù devet, stalioù ha tiez distrujet.<ref name="AZ" />. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Pogromoù Turkia]] [[Rummad:Gwallziforc'hiañ e Turkia]] [[Rummad:Pogromoù enep kristen]] [[Rummad:Broadelouriezh Turkia]] bwfu4pws19j1c4rhr74vxi3m40pet5e 10 181076 2199676 2026-09-11T08:37:57Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "{{navbox |style = wide |name = Browning |title = [[John Browning]] |state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} |listclass = hlist |group1 = [[Pistolenn]]où |list1 = [[FN M1900]] • [[Colt M1900]] • [[Colt M1902]] • [[FN Model 1903]] • [[Colt Model 1903 Pocket Hammer|M1903 Pocket Hammer]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Browning M1906]] • [[Colt Model 1908 Vest Pocket|M1908 Vest Pocket]] • [[Browning M1910]] • [[Colt M1911]]..." 2199676 wikitext text/x-wiki {{navbox |style = wide |name = Browning |title = [[John Browning]] |state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} |listclass = hlist |group1 = [[Pistolenn]]où |list1 = [[FN M1900]] • [[Colt M1900]] • [[Colt M1902]] • [[FN Model 1903]] • [[Colt Model 1903 Pocket Hammer|M1903 Pocket Hammer]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Browning M1906]] • [[Colt Model 1908 Vest Pocket|M1908 Vest Pocket]] • [[Browning M1910]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • [[FN Baby Browning|Baby Browning]] • [[Browning Hi-Power|Hi-Power]] |group2 = [[Fuzuilh]]où ha [[karabinenn]]où |list2 = [[Winchester Model 1885]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892|Winchester 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1895]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington Model 24]] • [[FN Trombone]] |group3 = [[Fuzuilh flour he c'hanol|Fuzuilhoù flour o c'hanol]] |list3 = [[Winchester Model 1887/1901|Winchester Model 1887]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Browning Auto-5|Browning Auto-5 / Remington Model 11]] • [[Remington Model 17]] • [[Stevens Model 520/620]] • [[Browning B25]] • [[Ithaca 37]] |group4 = [[Mindrailherez]]ioù ha [[Fuzuilh-vindrailher|fuzuilhoù-mindrailher]] |list4 = [[Colt-Browning M1895]] • [[Browning M1917]] • [[BAR M1918]] • [[Browning M1919]] • [[M2 Browning]] |group5 = [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchennoù]] |list5 = [[.25 ACP]] • [[.32 ACP]] • [[.38 ACP]] • [[.380 ACP]] • [[9 mm Browning Long]] • [[.45 ACP]] • [[.50 BMG]] }} cbcg11xn2enmbmysbzfeidhnsd3sd4p 0 181077 2199708 2026-09-11T08:59:25Z Kestenn 14086 Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Augeias]] da [[Aogeias]]: Titl ne glote ket gant reolennoù envel: Hervez diviz (s.o. kaozeal) 2199708 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Aogeias]] ifuehgxrivfz37j65w6hgn9a5js8qd5 1 181078 2199710 2026-09-11T08:59:25Z Kestenn 14086 Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Augeias]] da [[Kaozeal:Aogeias]]: Titl ne glote ket gant reolennoù envel: Hervez diviz (s.o. kaozeal) 2199710 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Kaozeal:Aogeias]] 1kit75cjodmbpm1s3uoaybre7e3xpo0 0 181079 2199730 2026-09-11T11:31:52Z Dakbzh 58931 + Graet. 2199730 wikitext text/x-wiki '''Alexey Wilhelmina Root''' (24 a viz Gouhere 1965), a zo ur c'hoarierez hag ur skrivagnerez [[echedoù]] [[stadunanat]].</br>Mestrez-veur (WIM) eo abaoe 1990<ref>{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/2004658 He fichenn FIDE]</ref>.</br>1 837 eo he renk Elo ''Standard'' diwezhañ ha 1 893 he renk Elo ''Luc'hedenn''</ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2004658 He fichenn FIDE].</br>2 080 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1990<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=94317 He c'hoari e Chess Games]</ref>.  == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe e 1989<ref>{{en}}[http://www.edochess.ca/batgirl/womenchamps.html ''The U.S. Woman's Chess Champions'', Sarah's Chess Journal]</ref>. == Oberennoù skrivet == *{{cite book | title=Children and Chess: A Guide for Educators | year=2006 | publisher=Libraries Unlimited | isbn=978-1591583585}}  *{{cite book | title=Science, Math, Checkmate: 32 Chess Activities for Inquiry and Problem Solving | year=2008 | publisher=Libraries Unlimited | isbn=978-1591585718}}  *{{cite book | title=Read, Write, Checkmate: Enrich Literacy with Chess Activities | year=2009 | publisher=Libraries Unlimited | isbn=978-1591587545}}  *{{cite book | title=People, Places, Checkmates: Teaching Social Studies with Chess | year=2010 | publisher=Libraries Unlimited | isbn=978-1591588504}}  *{{cite book | title=Living Chess Game, The: Fine Arts Activities for Kids 9-14 | year=2010 | publisher=Libraries Unlimited | isbn=978-1598843804}}  *{{cite book | title=Thinking with Chess: Teaching Children Ages 5-14 | year=2015 | publisher=Mongoose Press | isbn=978-1936277360}}  *{{cite book | title=United States Women's Chess Champions, 1937-2020 | year=2022 | publisher=McFarland | isbn=978-1476686936}} == Liammoù diavaez == *{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/2004658 He fichenn FIDE] *{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/Root_Alexey/221623 He c'hoari e Chess Base]   *{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=94317 He c'hoari e Chess Games] == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} {{DEFAULTSORT:Root, Alexey}}  [[Rummad:Ganedigezhioù 1957]]  [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] 8u1px8opnoijcralcdy6h47enp1pn5p 2199731 2199730 2026-09-11T11:33:07Z Dakbzh 58931 2199731 wikitext text/x-wiki '''Alexey Wilhelmina Root''' (24 a viz Gouhere 1965), a zo ur c'hoarierez hag ur skrivagnerez [[echedoù]] [[stadunanat]].</br>Mestrez-veur (WIM) eo abaoe 1990<ref>{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/2004658 He fichenn FIDE]</ref>.</br>1 837 eo he renk Elo ''Standard'' diwezhañ ha 1 893 he renk Elo ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2004658 He fichenn FIDE]</ref>.</br>2 080 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1990<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=94317 He c'hoari e Chess Games]</ref>.  == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe e 1989<ref>{{en}}[http://www.edochess.ca/batgirl/womenchamps.html ''The U.S. Woman's Chess Champions'', Sarah's Chess Journal]</ref>. == Oberennoù skrivet == *{{cite book | title=Children and Chess: A Guide for Educators | year=2006 | publisher=Libraries Unlimited | isbn=978-1591583585}}  *{{cite book | title=Science, Math, Checkmate: 32 Chess Activities for Inquiry and Problem Solving | year=2008 | publisher=Libraries Unlimited | isbn=978-1591585718}}  *{{cite book | title=Read, Write, Checkmate: Enrich Literacy with Chess Activities | year=2009 | publisher=Libraries Unlimited | isbn=978-1591587545}}  *{{cite book | title=People, Places, Checkmates: Teaching Social Studies with Chess | year=2010 | publisher=Libraries Unlimited | isbn=978-1591588504}}  *{{cite book | title=Living Chess Game, The: Fine Arts Activities for Kids 9-14 | year=2010 | publisher=Libraries Unlimited | isbn=978-1598843804}}  *{{cite book | title=Thinking with Chess: Teaching Children Ages 5-14 | year=2015 | publisher=Mongoose Press | isbn=978-1936277360}}  *{{cite book | title=United States Women's Chess Champions, 1937-2020 | year=2022 | publisher=McFarland | isbn=978-1476686936}} == Liammoù diavaez == *{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/2004658 He fichenn FIDE] *{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/Root_Alexey/221623 He c'hoari e Chess Base]   *{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=94317 He c'hoari e Chess Games] == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} {{DEFAULTSORT:Root, Alexey}}  [[Rummad:Ganedigezhioù 1957]]  [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] swdayq6zrm2xj5t42zr3g68fb6nxawc 2199732 2199731 2026-09-11T11:37:13Z Dakbzh 58931 2199732 wikitext text/x-wiki '''Alexey Wilhelmina Root''' (24 a viz Gouhere 1965), a zo ur c'hoarierez hag ur skrivagnerez [[echedoù]] [[stadunanat]].</br>Mestrez-veur (WIM) eo abaoe 1990<ref>{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/2004658 He fichenn FIDE]</ref>.</br>1 837 eo he [[renk Elo]] ''Standard'' diwezhañ ha 1 893 he renk Elo ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2004658 He fichenn FIDE]</ref>.</br>2 080 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1990<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=94317 He c'hoari e Chess Games]</ref>.  == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe e 1989<ref>{{en}}[http://www.edochess.ca/batgirl/womenchamps.html ''The U.S. Woman's Chess Champions'', Sarah's Chess Journal]</ref>. == Oberennoù skrivet == *{{cite book | title=Children and Chess: A Guide for Educators | year=2006 | publisher=Libraries Unlimited | isbn=978-1591583585}}  *{{cite book | title=Science, Math, Checkmate: 32 Chess Activities for Inquiry and Problem Solving | year=2008 | publisher=Libraries Unlimited | isbn=978-1591585718}}  *{{cite book | title=Read, Write, Checkmate: Enrich Literacy with Chess Activities | year=2009 | publisher=Libraries Unlimited | isbn=978-1591587545}}  *{{cite book | title=People, Places, Checkmates: Teaching Social Studies with Chess | year=2010 | publisher=Libraries Unlimited | isbn=978-1591588504}}  *{{cite book | title=Living Chess Game, The: Fine Arts Activities for Kids 9-14 | year=2010 | publisher=Libraries Unlimited | isbn=978-1598843804}}  *{{cite book | title=Thinking with Chess: Teaching Children Ages 5-14 | year=2015 | publisher=Mongoose Press | isbn=978-1936277360}}  *{{cite book | title=United States Women's Chess Champions, 1937-2020 | year=2022 | publisher=McFarland | isbn=978-1476686936}} == Liammoù diavaez == *{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/2004658 He fichenn FIDE] *{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/Root_Alexey/221623 He c'hoari e Chess Base]   *{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=94317 He c'hoari e Chess Games] == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} {{DEFAULTSORT:Root, Alexey}}  [[Rummad:Ganedigezhioù 1957]]  [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] 8gkruedzzvjr0jujoaaq4bpg1u5vjef