Wikipedia brwiki https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikipedia Kaozeadenn Wikipedia Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 0 16119 2199760 2165254 2026-09-11T18:44:30Z ~2026-49301-84 93948 /* Ardamezioù */ 4,3,2,1 2199760 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Breizh | anv = Reoz | anvYezh = Rieừ | Yezh = gallaouek | anvOfisiel = Rieux | skeudenn = Rieux 56 - mairie.JPG | alc'hwez = Ar maerdi. | ardamezioù = Blason ville fr Rieux (Morbihan).svg | bro = {{Bro-Gwened}} | departamant = {{Mor-Bihan}} | arondisamant = [[Arondisamant Gwened|Gwened]] | etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Bro Redon|KK Bro Redon]] | bro velestradurel = [[Bro Redon ha Gwilen (lezenn Voynet)|Bro Redon ha Gwilen]] | kanton = [[Kanton Gwern-Porc'hoed|Gwern-Porc'hoed]] | cp = 56350 | maer = Thierry Poulain | amzer-gefridi = 2020-2026 | gorread = 27.78 | hedred = -2.10725 | ledred = 47.59782 | uk = | ubi = 0 | ubr = 81 | lec'hienn web = {{fr}}[https://www.rieux-morbihan.fr/ rieux-morbihan.fr] }} '''Reoz''' (''Rieux'' an anv ofisiel gallek) zo ur gumun e [[Breizh]] e [[kanton Gwern-Porc'hoed]] e departamant ar [[Mor-Bihan]]. == Douaroniezh == {{Lec'hiadur kêr|kêr=''Reoz''|gwalarn=[[Alaer]]|norzh=[[Sant-Yann-ar-Wern]]|biz=[[Redon]], [[Sant-Nikolaz-an-Hent]]|kornôg=[[Alaer]]|reter=[[Sant-Nikolaz-an-Hent]]|gevred=[[Fegerieg]]|su=[[Tehelieg]]|mervent=[[Sant-Aelwez]]|enklozadur=}} == Anv == * Erwan Vallerie (1995) : '''Reuz''', 862; 1021; '''Rius''', 1075; '''Rex''', 1112; '''Rieu''', 1255; '''Reux''', '''Rieux''', 1281; '''Reux''', 1282; 1284; '''Rex,''' 1363; 1496; '''Riex''', 1421; '''Rieux''', 1453; 1516 * Gerdarzh ː diwar an anv galian ha roman ''Duretia'', sur awalc'h tost d'an talvoudegezh ''red-'', roudour == Ardamezioù == * ''En glazur e zek bezantenn en aour, laket 4, 3, 2, 1'' == Istor == === [[Dispac'h Gall]] === * Melestradurezh : krouet e voe kumun Reoz e 1790. Gant lezenn an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet da bennlec'h [[Kanton Reoz (1790)|kanton Reoz]]<ref>{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 230</ref>; div gumun a oa ennañ: [[Begaon]] ha Reoz; e [[distrig Gwened]] e oa; diskaret e voe ar c'hanton gant lezenn an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 Genver|28 a viz Genver]] [[1801]]), dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix''. Lakaet e voe Reoz en [[arondisamant Gwened]] e 1800<ref>{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=29147 Cassini - EHESS - Reoz - Fichenn ar gumun]</ref>, hag e [[kanton Alaer]] e 1801. === {{XIXvet kantved}} === * Krouet e voe kumun [[Sant-Yann-ar-Wern]] d'an 20 a viz Gouere 1850 diwar ul lodenn eus kumun Reoz<ref>{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 14</ref>. === {{XXvet kantved}} === ==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== * Mervel a reas 71 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 3,76 % eus he foblañs e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56194&dpt=56&idsource=11059&table=bp02 Memorialgenweb]</ref>. ==== [[Eil brezel-bed]] ==== * Mervel a reas triwec'h den ag ar gumun abalamour d'ar brezel, daou anezhe a oa bac'het en [[Alamagn]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56194&dpt=56&idsource=11059&table=bp02 Memorialgenweb]</ref>. * Distrujet e voe an iliz katolik gant an [[Wehrmacht|Alamaned]] d'an [[28 a viz Eost]] [[1944]]. == Brezhoneg == * 24,0 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 390</ref>. == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery> Château de Rieux.jpg|Dismantroù ar c'hastell. </gallery> * [[Kastell Reoz]]. <gallery> Rieux (56) Monument aux morts.jpg|Ar monumant. Carte_postale_église_Rieux.jpg|An iliz katolik a-gent, distrujet e 1944. FranceBretagneRieuxEglise.jpg|An iliz katolik. </gallery> * Monumant ar re varv. * Iliz katolik ''Sant Melani''. == Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 == {{Demografiezh |titl=Niver a annezidi |dimx= |dimy= |popmax=3000 |passo1=500 |passo2=200 |bl1=1962 |bl2=1968 |bl3=1975 |bl4=1982 |bl5=1990 |bl6=1999 |bl7=2006 |bl8=2012 |bl9=2020 |bl10=2022 |p1=1846 |p2=2015 |p3=2263 |p4=2522 |p5=2717 |p6=2781 |p7=2921 |p8=2897 |p9=2862 |p10=2841 |mammenn=EBSSA }} == Tud == * '''Jean <abbr>IV</abbr> de Rieux''', ganet d'ar 27 a viz Mezheven 1447 ha marvet d'an 9 a viz C'hwevrer 1518, aotrou Reoz ha Roc'h-an-Argoed, marichal Breizh e 1470. === Ardamezeg ar familhoù === {| |[[Restr:Beaubois de Drefféac.gif|60px]] | :'''Beaubois''' :Aotrounez la Ricordais :''En gul, e nav berdiliaouenn en aour, 3, 3, 3'' |- |[[Restr:Jousselin de Tondest.png|60px]] | :'''Jousselin''' :Aotrounez Trevolo :''En glazur e dri c'hazh-balan en aour.'' |- |[[Restr:Blason ville fr Rieux (Morbihan).svg|60px]] | :'''de Rieux''' :Aotrounez al lec'h :''En glazur e zek bezantenn en aour, 4, 3, 2, 1'' • Sturienn : ''À tout heurt bélier, à tout heurt Rieux'' ; ha : ''Tout un''. <ref>{{fr}}[https://fr.wikisource.org/wiki/Nobiliaire_et_armorial_de_Bretagne/R Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne'']</ref> |} == Levrlennadur == == Liammoù diavaez == * {{br}} [http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56194 Reoz war lec'hienn Geobreizh] == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]] [[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]] er8gg2mdnemt9amyn07nlpjxxcix2fp 0 16673 2199758 1700893 2026-09-11T18:16:59Z Dakbzh 58931 + Kempenn ha difaz. 2199758 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Mieses.jpeg|right]] '''Jacques Mieses''', [[Bro-C'hall|Gall]] ag orin, a zo bet ganet d'ar [[27 C'hwevrer|27 a viz C'hwevrer]] [[1865]] e [[Leipzig]] ([[Alamagn]]) ha marvet d'an [[23 C'hwevrer|23 a viz C'hwevrer]] [[1954]] e [[Londrez]] ([[Breizh-Veur]]).</br>Mestrc'hoarier [[echedoù]] [[Alamagn|alaman a-vicher]], kazetennour ha skrivagner. E c'hoari tagus a dalvas dezhañ bout ar c'hoarier enoret gant ar brasañ niver a brizioù braventezh, met ne zeuas morse a-benn da vout an hini kentañ en un tournamant. Menegomp e bartienn a-enep da [[Frank Marshall]] e [[Monte Carlu]] e 1903: [http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1094553].</br>Gantañ e voe aozet tournamant etrebroadel 1911 [[Donostia]] ([[Euskadi]]). Anvet e voe Mestr Meur gant Kevre Etreboadel an Echedoù e 1950.</br>Yuzev ag orin e oa: er bloavezhioù 1930 e rankas kuitaat e vro evit mont da [[Breizh-Veur|Vreizh-Veur]], o vezañ e 1950 ar c'hentañ Mestr Meur Etrebroadel eus e vro nevez.</br> {{DEFAULTSORT:Mieses, Jacques}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1865]] [[Rummad:Marvioù 1954]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù alaman]] 99qqfrdkhh3f6rfz02tyuyau8up6y51 0 25281 2199808 2199652 2026-09-12T10:21:57Z Llydawr 145 2199808 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} {{Infobox Tud | anv = Meven Mordiern | alias = | skeudenn = Meven Mordiern.jpg | alc'hwez = | deiziad ganet = {{deiziad|29|Here|1878}} | lec'h ganet = [[Bourdel]] | bro ganet = | deiziad marv = {{deiziad|4|C'hwevrer|1949}} | lec'h marv = [[Kintin]] | bro marv = | annez = | broadelezh = | micher = yezhadurour, geriadurour | bloavezhioù = | ensavadurioù = | diplomet = | brudet evit = E labour gant [[Frañsez Vallée]] war ziorren ar brezhoneg | enorioù = | endro = | sinadur = | notennoù = }} '''Reun ar Rouz''' (René Le Roux), anavezetoc'h dindan e [[anv-pluenn]] '''Meven Mordiern''', zo ur skrivagner brezhonek hag ur yezhour gouiziek war ar [[brezhoneg]], an [[hengeltieg]] hag ar [[Kelted|Gelted kozh]]. Ganet e voe d'an [[29 Here|29 a viz Here]] [[1878]] e [[Bourdel]] ha mervel a reas d'ar [[4 C'hwevrer|4 a viz C'hwevrer]] [[1949]] e [[Kintin]]. Bet e voe unan eus krouerien ar brezhoneg unvanet hag [[brezhoneg arnevez|arnevez]], a-gevret gant [[Frañsez Vallée]] hag [[Emil Ernod]]. ==Yaouankiz== Mab d'ur [[mezeg milourel]] e oa Meven Mordiern. Mont a reas e dad war e leve en e vro c'henidik, tost da [[Vendôme|Wenngen]], pa oa-eñ [[babig]] c'hoazh. Ne oa ket liammet ''Meven Mordiern'' gant [[Breizh]] tamm ebet. Pa oa 13 vloaz ez eas d'ober e studioù e Pariz. Goude bezañ bet el lise Condorcet ez eas da [[Londrez]] e-pad ur bloavezh. Enrollet e voe, e-pad ar [[Brezel bed kentañ]], evit leuniañ ar [[bagon]]ioù a veze kaset d'an [[talbenn]]. ==Emgav gant ar Gelted hag ar brezhoneg== E [[1920]], hag eñ 42, pa varvas e vamm, e voe posubl dezhañ bevañ hep labourat a-drugarez d'an arc'hant lezet gant e dud. Gallout a reas en em ouestlañ d'ar studioù keltiek ha mont da chom en ur geriadenn, Sant-Elouri, e [[Porzhig]], nepell diouzh annez Frañsez Vallée hag hini ar c'heltiegour Emil Ernod, a genlaboure dija ganto. Entanet e oa bet gant istor ar [[Kelted|Gelted kozh]] hag e kave dispar bezañ gouest da zeskiñ unan eus ar [[yezhoù keltiek]] a oa bev c'hoazh. Studiañ pizh a reas ar brezhoneg muioc'h evel un danvez-studi eget evit e gomz gant tud ar vro. Dont a reas da vezañ un arbennigour war sevenadur ar Gelted hag ur c'heltiegour gouiziek-meurbet. Seblantout a rae dezhañ e oa e gefridi adsevel ar brezhoneg betek ober anezhañ ur yezh a live uhel evit ur vro arnevez. Kregiñ a reas da genlabourat gant Frañsez Vallée a droas e brezhoneg 12 levrig savet e galleg gant Mordiern hag embannet etre 1914 ha 1924 dindan an talbenn "[[Notennou diwar-benn ar Gelted koz, o istor hag o sevenadur]]".<br> ==Pouez oberenn Meven Mordiern war ar brezhoneg skrivet da vare [[Gwalarn (kelaouenn)|Gwalarn]]== Un pouez bras en deus bet oberenn Meven Mordiern war ar brezhoneg arnevez. Kemeret en doa ar boaz da weladenniñ [[Frañsez Vallée]] en ur ober (war droad a-wechoù) an hent etre Porzhig ha [[Sant-Brieg]] div wech ar sizhun ha e teue Vallée d'e di ivez gant an tren bihan dre arsav Sant-Elouri. A-wechoù e teue [[Emil Ernod]] da labourat ganto ivez. Degaset en deus e ouiziegezh vras war ar yezhoù keltiek evit reiñ harp da Vallée da sevel e c’heriadur bras galleg-brezhoneg. Degaset en deus ivez d'ar [[Luskad Gwalarn|Walarnerien]], [[Roparz Hemon]] en o zouez, kinnigoù e-leizh evit krouiñ ar gerioù teknikel a vanke d'ar brezhoneg. Skrivañ a rae da veur a genskriver ne c'hellfe ket ar brezhoneg padout ma ne zeufe ket da vezañ ur yezh vodern a zispakfe [[kavadenn]]où nevesañ koulz hag ar [[preder]]iadennoù a zo bet e-doug an [[amzer]]ioù kent. Ne felle ket dezhañ doujañ da [[sevenadur]] ar pobloù estreget ar Gelted, an [[Arabed]], an [[Indeziz]] hag ar [[Sina]]iz, an holl dostoc'h ouzh an [[Natur]] hervezañ.<br> Hervez Riwal Huon, "Ul labour all pouezus eo bet ar [[Grand dictionnaire français-breton]] moullet dre strobadoù, gant [[Frañsez Debauvais|Debauvais]] en [[Ti-moullerezh kreiz]] en doa prenet gant tud an emsav'" [sic] : "hag eñ, labourer pennek ha kalet, me 'gav din eo ''Meven Mordiern'' a gemeras an hirboan da adskrivañ evit ar moullañ testenn ar geriadur", ha pelloc'h, "Ur memor souezhus, ur youl diwalc'hus, ur youl ken bras all da zisplegañ e brezhoneg ar pezh a ouie, o deus graet anezhañ unan eus skrivagnerien fonnus ar c'hantved"<ref>Sellit ouzh pennad ''Al Liamm'' 455 meneget el levrlennadur, p. 73.</ref>.<br> Biskoazh n'en deus diskouezet e c'hellfe bezañ dedennet gant ar [[Emsav|vroadelouriezh vrezhon]], ha koulskoude e lakaas emban meur a studiadenn war ar yezhoù e-barzh ''Gwalarn'' ha ''Sav'' ha ne c'heller ket krediñ ne oa ket gouest da gompren mennozhioù an embannerien.<br> Ne voe ket evit degemerout ar reizhskrivadur nevez embannet goude emvod Gouere [[1941 e Breizh|1941]] evit [[peurunvan|peurunvaniñ ar brezhoneg]] ma oa akord Frañsez Vallée gantañ. Skrivañ a reas meur a lizher a-enep an diviz hag a-enep an aduidi, Roparz Hemon e penn kentañ anezho<ref>Iwan Wmffre, ''Breton Orthographies and Dialects: the Twentieth-century Orthography War in Brittany'', 2007.</ref>. == Diwezh e vuhez == Gant diskar talvoudegezh al lur gall e voe rivinet ''Meven Mordiern'' hag e renas bloavezhioù diwezhañ e vuhez er baourentez vrasañ. Mervel a reas en ospital Kintin d'ar 4 a viz C'hwevrer 1949, ha douaret e voe e-kichen e vignon François Vallée, a-drugarez da vrokusted [[Vefa Sant-Pêr]], prenet ganti [[bez]] breur an eskob David a oa vak. Ha chomet eo ar bez e Bered ar C'hornog, e Sant-Brieg. Legadiñ a reas Meven Mordiern e levrioù da c’houarnamant [[Stadoù-Unanet Amerika|SUA]], hag emaint e [[Levraoueg ar C’hendalc’h]] e [[Washington, D.C.|Washington D. C.]] hag e baperioù e [[Skol-veur Harvard]], e Cambridge ([[Massachusetts]]). == Anvioù-straed == Ur straed anvet diwar e anv-pluenn a c'heller kavout e Porzhig. E anv ofisiel, ''René Le Roux'', a zo dispaket war blakenn-straed un hent-kêr, e karter ar Ville Hellio, e Sant-Brieg, kenstur d'ar straed Emil Ernod ha nepell eus Bered ar C'hornog, e-lec'h m'emañ e vez. ==Oberennoù== * ''[[Sketla Segobrani]]''. 3 levr moullet e ti René Prud'homme. [[Sant-Brieg]], [[1923]], 3 levrenn (asambles gant [[Frañsez Vallée]], [[Emil Ernod]]) skeudennoù gant [[James Bouillé]]. * ''Hunvreou Sant-Helori (1935-1938)'' * ''Notennou diwar-Benn ar Gelted Koz : O Istor hag o Sevenadur'' Paris, Ed. de Bretagne - [[1944]] (a-gevred gant [[Frañsez Vallée]]) * ''Notennou diwar-Benn ar Gelted Koz o istor hag o sevenadur''. Dastumet hag urziet gant Meven Mordiern ha lakaet e brezoneg gant [[Frañsez Vallée|Abherve]]. Paris : Edition de la Bretagne, [[1946]]. * ''Talar an Hoc'h'', [[Preder]], 1964. * ''Istor eur c'halvedigez'', Mouladurioù Hor Yezh, [[1986]]. *''Eñvoriou bugeliez''. Mouladurioù Hor Yezh, 1983., 46 p. * ''Envorennou bugeliez :Lodenn 1'', Mouladurioù Hor Yezh, 1986 * ''Envorennou bugeliez : Lodenn 2'', Mouladurioù Hor Yezh, 1987 * "An ti e Gwiler : ar Vertelotierenn nepell diouz [[Gwenngen]], Loer-ha-Cher (1882-1891)'. E-barzh ''Hor Yezh'', niv. 205, [[1996]]. * ''Envorennoù bugeliezh''. E-barzh ''Hor Yezh'', n° 205, [[1996]]. * ''E fealded va c'houn hag e padelezh va c'harantez''. [[Lesneven]], Hor Yezh, [[2001]]. ==Troidigezh== * [[Jules Verne]], ''An dorrerion-vlokuz'', ''In'' : [[Ar Gevnidenn]], n°1, n°2 (1971), n°3, n°4., adembannet e 1992 gant [[An Here]]. ==Levrlennadur== * [[Abeozen]], ''Istor lennegezh vrezhonek an amzer-vremañ'', Embannadurioù Al Liamm, 1957. * [[Riwal Huon]], "Dazont an amzer-dremenet eo anvioù ar straedoù ?". E-barzh ''Al Liamm'', p. 63-75, niv. 455, Du-Kerzu 2022. Pajennoù diwar-benn Meven Mordiern e derou hag e diwezh ar studiadenn. * [[Lukian Raoul]], ''Geriadur ar skrivagnerien hag ar yezhourien vrezhonek'', Embannadurioù Al Liamm, 1992. Pennad : Le Roux, René. *[[Al Liamm]], niv. 14, Mae-Gouere 1949 * [[Fañch Morvannou]], "Deux hommes tranquilles : François Vallée et Meven Mordiern". E-barzh ''Histoire culturelle et lttéraire de la Bretagne. 3'', Champion-Slatkine, 1987. * [[Iwan Wmffre]], ''Breton Orthographies and Dialects: the Twentieth-century Orthography War in Brittany'', 2 levrenn, Oxford, Peter Lang, 2007, xxviii + 782 p == Notennoù ha daveennoù == {{Wikimammenn|Oberour:Meven Mordiern}} {{DEFAULTSORT:Mordiern, Meven}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1878]] [[Rummad:Marvioù 1949]] [[Rummad:Yezhoniourien Breizh]] [[Rummad:skrivagnerien vrezhonek]] 7avpbn0bi7v1t3zwhorh0beky99vqkz 0 26444 2199733 138403 2026-09-11T12:25:10Z Xqbot 6654 Robot : Dresañ an adkas doubl da [[Aogeias]] 2199733 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Aogeias]] ifuehgxrivfz37j65w6hgn9a5js8qd5 0 26748 2199756 1476715 2026-09-11T17:50:25Z Ar choler 52661 2199756 wikitext text/x-wiki An '''uhelder''' eo ar [[ment|vent]] zo etre penn uhelañ un dra hag ar penn izelañ anezhañ. Lakaomp ''uhelder un armel''. E [[douaroniezh]] e komzer eus '''uhelder''' ur [[menez]], da lavarout eo pegen uhel eo a-us live ar [[mor]]. [[Rummad:Muzulioù]] fqt20ifycs68twr9kys5mo9res9fbn6 0 38241 2199802 2179556 2026-09-12T09:23:29Z Leonzia 88972 ouzhpennet, databox 2199802 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Keit Vimp Bev''' (''Keit ha ma vimp bev'') zo anv ur gevredigezh ha [[ti-embann]] [[brezhonek]] hag a oa staliet e [[Laz]] ([[Kerne]]) e deroù e istor, hag e [[Karaez-Plougêr|Karaez]] abaoe 2025. Embann a ra levrioù evit ar yaouankiz ([[albom]]où, [[romant]]où, [[bannoù-treset]]) ha [[mareadeg]]où yaouankiz (Rouzig, Louarnig), Un nebeud romantoù evit an oadourien a vez embannet gantañ ivez. Embannet e vez ivez ar gazetenn sizhuniek [[Ya !]]. Krouet eo bet gant an ti-embann ar genstrivadegoù [[Priz ar Yaouankiz]] ha [[Priz ar Vugal]]e Krouet eo bet e 1982 gant [[Yann-Fañch Jacq]] ha chomet eo e penn ar gevredigezh. C'hwec'h goprad a zo o labourat ennañ. Sikouret eo an ti-embann gant [[Rannvro Breizh]], [[Kuzul departamant Penn-ar-Bed]] hag an [[DRAC]] (Direction régionale des Affaires culturelles). Keit Vimp Bev en deus resevet meur a briz. E [[2003]] o deus resevet ''Priz dazont ar Brezhoneg'' evit ar gazetenn ''[[Meuriad]]''. Hag ar gazetenn ''[[Ya !]]'' en deus resevet ''Priz France 3'' e [[2005]]. ==Istor== ===Orin=== Er penn-kentañ e oa ur strollad tud yaouank dizimez a blije dezho mont d'ar [[fest-noz|festoù-noz]]. Buan o doe c'hoant da vont pelloc'h. Kregiñ a rejont da labourat war tachenn an ekologiezh, oc'h aozañ devezhioù dastum boutailhoù gwer, war ar maez. Mont a raent da di an dud a c'houlenne anezho evit en ober. Naetaat a raent stêrioù ivez.{{Daveoù a vank}} Aozañ a rejont nozvezhioù tro-dro d'ar sevenadur, betek pediñ tud evel [[Patrik Ewen]] pe [[François Budet]]. Stajoù brezhoneg, festoù-noz, stajoù moullañ skritelloù a voe kinniget ganto ivez. War dachenn ar yezh o doa aozet ur seurt levraoueg a c'helle an dud kas-degas ganto. Gwelet a rejont labour [[Éditions du Lombard]], ha plijet-tre e voent gant o labour. Treiñ a rejont neuze ar [[bannoù-treset]] gant an dorn, a lagadenn da lagadenn. Met un nozvezh e voe laeret diganto o dastumad en e bezh.{{Daveoù a vank}} Prederiañ a rejont ha kompren a rejont e oa sot ober al labour treiñ evit ur skouerenn hepken. Soñjal a rejont embann da vat neuze. C'hoant o doa d'ober traoù brav, a galite hag a vefe dianav d'an dud. Setu n'e fellas ket dezho embann [[troioù-kaer Tintin]] hag a oa re vrudet. Kenlabourat a rejont gant Éditions du Lombard, dre ma oa levrioù a seurt-se o doa c'hoant da embann, evit tizhout ar re yaouank ivez. Komprenet o doa ne oa ket dedennus levrioù evel levrioù Al Liamm evit ar re yaouank. C'hoant o doa da dizhout ar re o doa c'hoant ober gant ar brezhoneg evit an dudi.{{Daveoù a vank}} ===Buhez kentañ=== Kroget e voe gant treiñ hag embann [[Yakari]] ha [[Buddy Longway]], treset gant [[Derib]], ha [[Jonathan]], treset gant [[Cosey]]. ==Buhez ar gevredigezh== An dud a youl-vat a ra war-dro ar gevredigezh: *Prezidantez ar gevredigezh : Charline Burnouf *Teñzorier : Yann-Fañch Jacq *Izili ar grevredigezh Ur skipailh tud gopret a zo : *Sekretourez / kontourez : Magali Gallais *Kenurzhier / kazetenner war YA! : Gwennole Pavec *Kenurzhierez / Maketennourez war Louarnig : Camille Argouarc'h *Grafour / Kenurzhier war Rouzig : Owen Poho *Kehentiñ / maketennourez levrioù : Angelina Beauvir E miz Ebrel 2024 e embannas ar gevredigezh kaout diaesterioù arc'hant bras<ref>{{Fr}} ''[https://www.letelegramme.fr/finistere/laz-29520/lediteur-de-livres-et-revues-en-breton-keit-vimp-bev-installe-a-laz-est-en-cessation-de-paiement-6574793.php L’éditeur de livres et revues en breton Keit Vimp Bev, installé à Laz, est en cessation de paiement]'', Le Télégramme, 29/04/2024 (lennet d'an 30/10/2024)</ref>. N'eo ket bet serret, met ur galv a zo bet boulc'het er mizioù war-lerc'h evit dastum 30.000 € a-benn saveteiñ anezhi da vat<ref>{{Fr}} ''[https://www.letelegramme.fr/finistere/carhaix-29270/lassociation-keit-vimp-bev-appelle-a-la-solidarite-pour-sauver-ledition-en-langue-bretonne-6622963.php L’association Keit Vimp Bev appelle à la solidarité pour sauver l’édition en langue bretonne]'', Le Télégramme, 09/07/2024 (lennet d'an 30/10/2024)</ref>. == Embannadurioù == ===Kazetennoù=== *[[Rouzig]], gant an arzhig Nabar pe get (kroget e miz Gwengolo 2001) *[[Louarnig]] (kroget e miz Even [[2000]]) *[[Meuriad]] (kroget e miz Genver [[2003]] ha paouezet e [[2007]]) *[[Ya !]] (amprouet e miz Mae-Even [[2004]] ha kroget e miz Mae [[2004]]) ===Levrioù evit ar vugale=== *''War bord ar mor'', gant [[Yann-Fañch Jacq]] ha [[Gw. Le Dors]] * Torret eo ar werenn, gant Yann-Fañch Jacq ha [[Lilyan]] * ''1, 2, 3... Toupig !'', gant [[Anne Salaün]], [[2008]] * ''Louzet eo an dour !'', gant Yann-Fañch Jacq ha [[Laurent Lefeuvre]], [[2008]] * ''Ostilhoù Gweltaz'', gant Yann-Fañch Jacq ha [[Fañch ar Ruz]], [[2008]] *''Kevrin Mouliki'', gant Terèsa Pambrun hag Amandine Laprun *''Troioù-kaer Lea'', gant Terèsa Pambrun hag Anne Doré *''Greunennig'', gant Terèsa Pambrun *''Troioù-kaer Rouzig'', gant [[Christophe Babonneau]] *''Rimadelloù al laboused'', gant [[Gwen Delalande]] *''Levr da livañ'', gant Christophe Babonneau ===Levrioù all=== *''Rimadelloù al loened'', gant [[Gwen Delalande]] *''Lizherenneg al lutun glas'', gant [[Christophe Babonneau]] ===Romantoù=== '''Evit ar vugale :''' <br />''Gwelet [[Priz ar vugale]]'' '''Evit ar re yaouank :''' <br />''Gwelet [[Priz ar Yaouankiz]]'' *''E doare Picasso'', gant [[Yann-Fañch Jacq]] *''Raket'', gant [[Gi Bideau]] *''Ur c'hasedig drol'', gant [[Laurence Lavrand]] *''War roudoù Adelaide'', gant Yann-Fañch Jacq *''Laeron ar menezhioù du'', gant Yann-Fañch Jacq *''Frederig'', gant [[Hans-Peter Richter]] troet gant [[Daniel Kernalegenn]] *''An urzhiataer hud'', gant [[Garmenig Ihuellou]] *''Heol, mor ha muntr'', gant Laurence Lavrand *''Troioù-kaer ar gwilhoù bras'', gant [[Yann Bijer]] *''Mestr an tremen'', gant Yann-Fañch Jacq, [[2009]] '''Evit an dud deuet :''' *''Ken yen hag an avel'', gant [[Yann-Fañch Jacq]] *''Gwrac'h ar menez'', gant [[Yann Failler]] troet gant [[Garmenig Ihuellou]] *''Ur galon re dener'', gant Yann-Fañch Jacq *''Bravoc'h e vo warc'hoazh'', gant Yann-Fañch Jacq *''Tomm eo bet deomp'', gant Yann-Fañch Jacq *''Evel ma tro an heol'', gant Yann-Fañch Jacq *''Liv ruz an hesk'', gant [[Yann Gerven]] *''A-berzh mamm-gozh'', gant Yann-Fañch Jacq *''Da fall ha da viken'', gant Yann-Fañch Jacq ===Bannoù-treset=== *''[[Paotr Louarn]]'', skrivet ha treset gant [[Laurent LeFeuvre]] (miz Here 2014), ar c'homics brezhonek kentañ *''[[Yakari]]'', gant [[Derib]]-[[Job (skrivagner)|Job]] : **''Yakari hag ar grizli'' **''Prizonidi an enezenn'' **''Yakari hag an ejen-moueek gwenn'' **''Yakari e bro ar bleizi'' *''[[Blevek]]'', gant [[Serge Montfort]] : **''Ma zri liñs'' **''Penn Menez an Arzh'' *''[[Buddy Longway]]'', gant [[Derib]] : ** Levrenn 1 : ''Chinook'' ** Levrenn 2 : ''An Enebour'' ** Levrenn 3 : ''Tri den a zo paseet'' ** Levrenn 4 : ''Ma unanik...'' ** Levrenn 5 : ''Ar Sekred'' ** Levrenn 6 : ''An Orignal'' ** Levrenn 7 : ''Goañv ar c'hezeg'' ** Levrenn 8 : ''An Dour tan'' ** Levrenn 9 : ''An abadennoù chaseal kentañ'' pe ''Kentañ abadennoù chase'' ** Levrenn 10 : ''An Diaoul gwenn'' *''Troioù-kaer [[Ifig-Loup]]'', gant [[Letrio]] ===CDoù ha DVDoù=== *''Fiñval'' ^{(gant piv ?)} *''Noe'' *''Ur marmouz bihan'' *''Karr-tan ma zad'' *''Pablo al louarnig ruz'' ===C'hoarioù=== *Skolig al louarn *Memor al laboused *Loto *Skolig al louarn *Memor Natur ha Breizh *C'hoari 7 familh ar c'horf *Tanagra *[[Gwezboell]] ==Prizioù== *Gant Keit Vimp Bev e vez embannet ar romantoùigoù evit [[Priz ar vugale]] ha [[Priz ar Yaouankiz]] savet dre ur genstrivadeg kinniget gant FEA. *Keit Vimp Bev en deus resevet Priz "[[Prizioù]] France 3" e 2001 hag ar gazetenn Ya ! he deus resevet ar memes priz e 2005 (Rummad "Brezhoneger ar bloaz"). ==Liamm diavaez== * [https://www.keit-vimp-bev.com/fr-br/ Lec'hienn an ti-embann Keit Vimp Bev] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched Breizh}} [[Rummad:Lennegezh yaouankiz brezhonek]] [[Rummad:Tier-embann brezhonek]] [[Rummad:Yann-Fañch Jacq]] nk0ha4o0rr4430xq9xyaptsoh33iaki 0 41324 2199801 2114261 2026-09-12T09:12:22Z Leonzia 88972 ouzhpennet, databox 2199801 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''An Alarc'h Embannadurioù''' a zo un [[ti-embann]] savet e [[2003]] hag a fard levrioù [[brezhonek]] ha levrioù [[gallek]] e [[Lannuon]]. Kevredet eo e-barzh [[Kuzul ar Brezhoneg]]. [[Maoris Joubin]] eo ar prezidant hag emañ sez ar gevarzhe er [[Ar C'houerc'had|C'houerc'had]]. == Abegoù evit ar sevel == Savet eo bet diwar intrudu [[Riwanon Kervella]] hag he breur, [[Divi Kervella]], o sellout [[freuz-stal]] ti-embann [[An Here]], aet da get e 2001 ha diaesterioù a c'houzanve [[Embannadurioù Al Liamm]] ha [[Mouladurioù Hor Yezh]] er mare-se. Hervez Riwanon Kervella e voe enoet kalz a skrivagnerien gant an enkadenn-mañ hag ez eont da glask an disoc'h da geñver Kuzul ar Brezhoneg ma oa Divi Kervella o labourat evit ar [[kent-moullañ|c'hent-moullañ]] ennañ<ref>Testeni Riwanon Kervella, e-barzh nn 460 Al Liamm (2023), p. 107.</ref>.<br> Choazet e voe an [[alarc'h]] evit al [[Logo|logo]] peogwir ez eo ul [[loen]] aes da zresañ ha livañ<ref>R. Kervella, 2003.</ref>, met gant Divi Kervella, e-unan, e voe islinennet ma voe an alarc'h arouez frankizoù Breizh hag [[ardamezouriezh|ardamezioù]] rouanez [[Klaoda Bro-C'hall|Klaoda]] ma voe ur [[bir|vir]] o treuzañ al [[Evn|labous]] warno<ref>Divi Kervella, ''Emblèmes et symboles des Bretons et des Celtes'', [[Coop Breizh]], p. 58. 1añ emmbannadur e 1998.</ref>. == Mont en-dro == Kevredet eo e-barzh Kuzul ar Brezhoneg ha e rannont ar memes chomlec'h post<ref>Tachenn Volta, 1 straed Ampère, 22300 Lannuon</ref> hag an aesterioù teknikel kinniget da bep embanner kevredet<ref>, kent-moullañ (difaziañ, maketennerezh…), dasparzherezh. Pa voe aet da Anaon Divi Kervella e 2017 e kendalc'h he c'hoar gant ar renerezh.</ref>.<br> == Politikerezh embann == Muioc'h-muiañ a oberennoù a zo bet embannet ken e voe 132 embannadennaet er-maez e diwezh 2023. Lies eo ar produadur gant meur a gennad lennegel ha ez eus un darn bras evit ar galleg hag al levrioù divyezhek, met n'eus ket kalz a ginnigoù levrioù yaouankiz c'hoazh.<br> Darn ar produadur a zo eoriet e [[Bro-Dreger]], embann pe adembann oberourien lec'hel, kempenn labourioù skiantel koulz ha dastum elfennoù lec'hel. Adkemeret eo bet al labour war [[geriadurouriezh ar brezhoneg]] gant eil embannadur kresket [[Dictionnaire français-breton (Martial Ménard)|geriadur galleg-brezhoneg]] [[Martial Ménard]] ha geriadurioù arbennik pe lec'hel (''Dictionnaire du breton du Trégor-Goëlo et de Haute-Cornouaille'' diwar dornskridoù [[Frañsez Vallée]], da skouer).<br> Diwar yalc'hadoù deroet gant [[Rannvro Breizh]] eo bet lakaet da vezañ troet oberennoù brudet al lennegezh bedel (oberennoù savet gant Margaret Atwood, [[Eve Ensler]], [[Johann Wolfgang von Goethe]], [[Nikolai Gogol|Nikolaz Gogol]], [[Charles Dickens]], [[Franz Kafka]], [[James Joyce]], [[Peter Tremayne]], hag all. ==Embannadennoù== ;brezhoneg * 2003 : [[Pêr ar Bihan|Pêr Diolier]], ''Trema heolioù kuzhet = Vers des soleils cachés'', 144 p. ISBN2-9520238-0-8. Barzhonegoù. * 2004 : [[Marsel ar Barzh]], ''An erc'h du'', 187 p. ISBN2-9620238-3-2. [[Emvuhezskrid]]. * 2006 : [[Yann-Fulub Dupuy]], ''Par dibar'', 121 p. ISBN2-9520238_7-5. Emvuhezskrid. * 2007 : Yann-Fulub Dupuy, ''Ar gariadez vaen'', 267 p. ISBN978-2-916835-02-2. [[Romant polis]]. * 2007 : ''Karantez dispaket'', 95 p. ISBN978-2_916835-03-7. 31 lizher skrivet evit an embannadenn-se gant meur a skrivagner. * 2010 : [[Eve Ensler]], ''Ar forzhioù a gomz'', 66 p. ISBN978-2-916835-21-1. Troet diwar ar pezh-c'hoari ''The vagina monologues'' gant [[Ninnog Latimier]]. * 2011 : [[Mich Beyer]], ''Andon ar gasoni'', 184 p. ISBN978-2-916835_33-4. Romant. * 2012 : [[Jakez Riou]], ''An ti satanazet'', 159 p. ISBN978-2-916835-41-9. Kontadenn. * 2013 : Yann-Fulub Dupuy, ''Milendall'', 447 p. Roll an tudennoù istorel. ISBN978-2-916835-52-5. Romant. * 2014 : Petros Markaris, ''Na baeit ket!'', 405 p. Roll-gerioù. ISBN978-2-916835-60-0. Romant polis troet diwar ar [[gresianeg]] gant [[Alan Botrel]]. * 2018 : [[Margaret Atwood]], ''Istor ar vatezh ruz'', 438 p. ISBN978-916835-87-7. Troet diwar ar romant saoznek, ''The Handmaid's Tale'' gant [[Alan Martel]]. Kontadenn. * 2018 : Yann-Fulub Dupuy, ''Galnys pe Priz ar Gwad'', 101 p. ISBN978-2-916835. Pezh-c'hoari. * 2019 : [[Jorj Kadoudal (soner)|Jorj Kadoudal]], '''Veze ket dañset plinn!'', 186 p. ISBN978-2-916835-94-5. Emvuhezskrid. * 2019 : Jon Kalman Stefansson, ''Baradoz hag ifern'', 233 p. ISBN978-2-916835-95-2. Troet diwar ar romant islandek ''Himnariki helviti'' gant Òlöf Petrusdottir ha Mich Beyer. * 2019 : Yann-Fulub Dupuy, ''Beuzet diwar ar pont bras'', 214 p. ISBN978-2-816835-97-6. Div gontadenn ha teir danevell. * 2021 : [[Jorj Abherve-Gwegen]], ''Morlenn'', 327 p. ISBN978-2-38190-01-4-8. Romant. ;Yezhoniezh brezhoneg * 2009, Pêr Pondaven, ''Geriadur an Arvor'', 90 p. ISBN978-2-916835-13-6. * 2010 : Ronan Koadig, ''Brezhoneg Goueloù'', 150 p. Dastumad Teñzor ar brezhoneg. ISBN978-2-916835-20-4 * 2014 : [[Frañsez Vallée]], ''Dictionnaire du breton du Tré gor-Goëlo et de Haute-Cornouaille'', 580 p. ISBN978-916835-57-0. Renerezh skiantel gant [[Herve Seubil gKernaudour|Herve Sebille Kernaudour]]. * 2014 : [[Eugène Chalm]], ''La grammaire bretonne pour tous'', 240 p. ISBN978-2-916835-07-5. 4e adembannadur reizhet  ha kresket (1añ embannadur gant Mouladurioù Hor Yezh). * 2015 : Christian Fagon, Yann Riou, ''Trésors du breton de l'île de Sein'', 336 p. ISBN978-2-916835-67-9. * 2017 : Jos Goapper, [[Mona Bouzec-Cassagnou|Mona Bouzec]], Yannick Souffez, ''Le breton des rives de l’Aven et du Bélon; Blaz ha blazig c'hoazh'', 520 p. ISBN978-916835-86-0. * 2017 : [[Gireg Konan]], ''Eostad'', 242 p. Dastumad Teñzor ar brezhoneg. ISBN978-2-916835-83-9.  [[Priz Langleiz]] 2018. * 2020 : [[Martial Ménard]], ''[[Dictionnaire français-breton (Martial Ménard)|Dictionnaire Français-Breton]]'', 1456 p. ISBN978-2-38190-004-9. Adembannadur gant kreskadennoù an oberenn fardet gant an [[Éditions Palantines]] e 2012. ;galleg * 2010 : [[Herve Herri]], ''C'était comme ça''. Emvuhezskrid troet diwar ar brezhoneg gant Kelc'h Sevenadurel Brezhonek Bro Montroulez. 1añ embannadur gant Al Liamm e 1982. * 2010 : Vivre à Langoat, ''[[Langoad|Langoat]] et ses noms de lieux'' * 2011 : [[Fañch Elies Abeozen]], ''Le pélerin de la Toussaint''. 198 p. ISBN: 978-2-916835-2-73. Troidigezh an teskad danevelloù ''[[Pirc'hirin Kala-Goañv]]'' gant [[Mikael Madeg]]. * 2011 : ''Karavell, 16 nouvelles'' * 2011 : ''Le Vieux-Marché / Ar C'houerc'had, ses noms de lieux et leur histoire'' * 2013 : Madeleine Lamour, ''Les enfants de Kerugan''. Emvuhezskrid. * 2016 : Mark Gaultier Koedlezvareg, ''Les fiancés, les prétendants et les époux de Anne de Bretagne-Dreux'', 40 p. ISBN978-2-916835-64-8. Istor Breizh. * 2016 : Madeleine Lamour, ''Du côté des Cinq Croix''. Emvuhezskrid. * 2016 : Mark Gaultier Koedlezvareg, ''[[Douarnenez]] - La vie et l’œuvre de Sophie Renot « l’ange de la charité » à travers une famille de [[tonellerezh|tonneliers]] et d’armateurs au XIXe siècle'', 484 p. ISBN978-2-916835-72-3 * 2016 : Louis Cozic, ''Je t'embrasse bien fort. À bientôt''. Kenskriverezh brezel. * 2018 : [[Charles Le Goffic]], ''Mon carnet de guerre 1914-1919''. Deizlevr brezel. * 2020 : ''À la pêche à pied avec Papy'' * 2021 : Ekaterina Vyacheslavovna Balobanova, ''Légendes des anciens châteaux de Bretagne'', 266 p. ISBN: 978-2-38190-009-4. ''Legendy o starinnykh zamkakh Bretani''  : kontadennoù hengounel roet diwar ar [[rusianeg]] gant Patrice ha Viktoriya Lajoye. * 2023 : [[Yann Bijer]], ''Le Naufragé'' == Levrlennadur == * Riwanon Kervella, ''20vet deiz-ha-bloaz An Alarc'h Embannadurioù''. E-barzh ''[[Al Liamm]]'', nn 460, Gwengolo-Here 2023, p. p. 107-109. ==Liammoù diavaez== *{{br}} {{fr}} {{en}} [https://web.archive.org/web/20210923031853/http://www.brezhoneg.org/br/catalogues?search_api_views_fulltext=An%20Alarc%27h Lec'hienn ar gevredigezh] == Pennadoù nes = * [[Divi Kervella]] * [[Kuzul ar Brezhoneg]] * Unvaniezh Bro-Dreger == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} {{Porched Breizh}} {{DEFAULTSORT:Alarc'h, An}} [[Rummad:Tier-embann brezhonek]] [[Rummad:Tier-embann gallek]] cuvxqz9k6fxh2nm3vvdv1f7o68hgu2p 0 43782 2199804 2113698 2026-09-12T09:59:08Z Leonzia 88972 ti embann (wikidata) pe kelaouenn (wikipedia br) 2199804 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Al Lanv''' zo ur gelaouenn vrezhonek diazezet e [[Kemper]], renet gant [[Padrig an Habask]]. ==Embannadurioù all== Ouzhpenn d'ar gelaouenn e vez embannet levrioù gant Al Lanv. * [[Remont Delaporte, Reun ar C'halan : div blanedenn]], 214 pajenn, Gouhere 2019 (ISBN 978-2-916745-33-6) ==Liammoù diavaez== *[https://web.archive.org/web/20190716135733/https://www.brezhoneg.org/br/maison-d-edition/catalogue-al-lanv Al Lanv war Kuzul ar Brezhoneg] *[http://rezore.blogspirit.com/archive/2007/11/16/kelaouenn-al-lanv.html rezore.blogspirit: manylion cyhoeddi] {{DEFAULTSORT:Lanv, Al}} [[Rummad:Kelaouennoù brezhonek]] [[Rummad:Kelaouennoù Breizh]] 4pmmmmmx3kd9ghbkqwmyj2i1ai4gmv4 2199805 2199804 2026-09-12T10:00:28Z Leonzia 88972 ouzhpennet "hag un ti-embann" cf wikidata 2199805 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Al Lanv''' zo ur gelaouenn hag un ti-embann, diazezet e [[Kemper]], renet gant [[Padrig an Habask]]. ==Embannadurioù all== Ouzhpenn d'ar gelaouenn e vez embannet levrioù gant Al Lanv. * [[Remont Delaporte, Reun ar C'halan : div blanedenn]], 214 pajenn, Gouhere 2019 (ISBN 978-2-916745-33-6) ==Liammoù diavaez== *[https://web.archive.org/web/20190716135733/https://www.brezhoneg.org/br/maison-d-edition/catalogue-al-lanv Al Lanv war Kuzul ar Brezhoneg] *[http://rezore.blogspirit.com/archive/2007/11/16/kelaouenn-al-lanv.html rezore.blogspirit: manylion cyhoeddi] {{DEFAULTSORT:Lanv, Al}} [[Rummad:Kelaouennoù brezhonek]] [[Rummad:Kelaouennoù Breizh]] e0jwy9pyh8yhqhkquorrb6zkmpiq28a 2199806 2199805 2026-09-12T10:04:15Z Leonzia 88972 ouzhpennet, embannadurioù 2199806 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Al Lanv''' zo ur gelaouenn hag un ti-embann, diazezet e [[Kemper]], renet gant [[Padrig an Habask]]. ==Embannadurioù all== Ouzhpenn d'ar gelaouenn e vez embannet levrioù gant Embannadurioù al Lanv. * [[Remont Delaporte, Reun ar C'halan : div blanedenn]], 214 pajenn, Gouhere 2019 (ISBN 978-2-916745-33-6) ==Liammoù diavaez== *[https://web.archive.org/web/20190716135733/https://www.brezhoneg.org/br/maison-d-edition/catalogue-al-lanv Al Lanv war Kuzul ar Brezhoneg] *[http://rezore.blogspirit.com/archive/2007/11/16/kelaouenn-al-lanv.html rezore.blogspirit: manylion cyhoeddi] {{DEFAULTSORT:Lanv, Al}} [[Rummad:Kelaouennoù brezhonek]] [[Rummad:Kelaouennoù Breizh]] f6r0rxc7vbgumz0xwclqycqo7tvecdm 0 43811 2199761 2143367 2026-09-11T19:04:08Z Dishual 612 2199761 wikitext text/x-wiki {{databox}} ''' Bandenn ar Pevar ''' ({{zh-stp|s=四人帮|t=四人幫|p=Sì rén bāng}}) eo an anv roet d'ur bodadig tud eus pennoù [[Strollad Komunour Sina]] e [[Republik Pobl Sina]], renet gant maouez Mao, [[Jiang Qing]], a voe harzet ha distroadet e 1976, war-lerc'h marv [[Mao Zedong]], hag a voe tamallet dezhe darvoudoù an [[Dispac'h Sevenadurel]]. Un anv disprizius, goveliet gant o enebourien, eo da gentañ penn met implijet e vez pa studier istor [[Republik Pobl Sina]]. <gallery> 1967-07 1967年4月20日北京市革命委员会成立 江青 (1to1).jpg|[[Jiang Qing]] 1967-07 1967年4月20日北京市革命委员会成立 张春桥-上海革委会主任 (1to1).jpg|[[Zhang Chunqiao]] Yao Wenyuan (1to1).jpg|[[Yao Wenyuan]] </gallery> [[Rummad:Istor Sina en XXvet kantved]] qb0kejq457er6ozp6gqkmruxifh26fx 0 52779 2199803 2119630 2026-09-12T09:51:51Z Leonzia 88972 ouzhpennet, databox 2199803 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Skol Vreizh''' zo un ti-embann hag ur gelaouenn, krouet gant [[Ar Falz]], ha diazezet e [[Montroulez]]. Paolig Combot eo rener Skol Vreizh. === Levrioù === * [[2002]] : ''[[Interamant Toñ Zidor]]'' gant [[Fañch Jestin]]. * [[2006]] : ''[[Marv eo Fañch !]]'' gant Fañch Jestin. * [[2008]] : ''[[Kañfarded Milin ar Wern]]'' gant [[Fañch Peru]]. * [[2024]] : ''Louarn ar skol – Le renard de l’école'' gant [[Frank Bodenes]] == Liammoù diavaez == * [http:///www.skolvreizh.com Lec'hienn ofisiel] {{Porched Breizh}} [[Rummad:Embannerien vrezhonek]] [[Rummad:Embannerien c'hallek]] [[Rummad:Kelaouennoù Breizh]] sg13wvau91lhv4ypztwswgqbv403qd7 0 55339 2199741 2094159 2026-09-11T15:21:25Z Kadwalan 423 2199741 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Kouignamann.JPG|thumb|Kouign-amann e doare [[Douarnenez]]]] Ar '''gouign-amann''' zo ur [[kouign|gouign]] fardet gant [[toaz]] bara, [[amann]] ha [[sukr]]. Ur rekipe brudet eus Breizh eo. ==Rekipe== Fardet e vez ar gouign-amann gant 40 % toaz bara, goloet gant ur meskaj a 30 % amann damsall ha 30 % sukr, pleget meur a wezh warnañ e-unan da stummañ feilhennoù ha skejet gant ur gontell da dresañ [[Romb (lun)|romb]]où war-c'horre<ref>{{cite journal|last=Mezidi Alem |first= Cosima|date= 22 a viz Gouere 2019 |title= Le kouign-amann, un dessert breton délicieusement calorique |url= https://www.ouest-france.fr/leditiondusoir/2019-07-22/le-kouign-amann-un-dessert-breton-delicieusement-calorique-b74810e4-36f5-4f49-9051-9b055e2c1e56|journal=Ouest France |location= |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=}}</ref>. E-keit ha ma poazh, e-pad un eur da gant ha tri-ugent derez, e tremen ar meskad amann ha sukr a-dreuz ar feilhennoù toaz hag e karamela, ar pezh a ro d'ar wastell-se un tekstur teuzus en diabarzh ha brusk en diavaez<ref>{{cite journal|last=Mezidi Alem |first= Cosima|date= 22 a viz Gouere 2019 |title= Le kouign-amann, un dessert breton délicieusement calorique |url= https://www.ouest-france.fr/leditiondusoir/2019-07-22/le-kouign-amann-un-dessert-breton-delicieusement-calorique-b74810e4-36f5-4f49-9051-9b055e2c1e56|journal=Ouest France |location= |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=}}</ref>. ==Istor== Ijinet e oa bet dre zegouezh gant ur baraer eus [[Douarnenez]] anvet [[Yves-René Scordia]] war-dro [[1860]]. === Orin === Hervez lod e vefe bet ijinet ar gouign-amann war-dro 1860 gant ar boulañjer-pastezer breton Yves-Rene Scordia (1828-1878), eus [[Douarnenez]]<ref>{{Lien web |url=https://douarnenez-tourisme.com/decouvrir/gastronomie/kouign-amann/ |titre= Kouign amann |site= www.douarnenez-tourisme.com |consulté le = Juillet 2022}}</ref>. Koulskoude, hervez mammennoù all, e vefe bet ijinet ar gouign-se gant Henri Postic, ur boulañjer staliet e kroashent ar straed Kabiten Pezenneg hag ar straed Jean Jaurès e [[Skaer]]. Jacques Thorel, a zalc'h ur preti er [[Ar Roc'h-Bernez|Roc'h-Bernez]], en defe kavet ur rekipe eus Skaer eus 1848, met marteze e oa anezhi a-raok. Hervez ar vrud e veze ar wastell a veze kinniget pa veze evet ur banne kafe goude an interamantoù. Merc'h Herri Postig en defe euredet ul liver savadurioù eus Douarnenez ha roet he defe he rekipe d'ur boulañjer eno. Hemañ en dije cheñchet anezhañ diwezhatoc'h ouzh e fardañ gant feilhennoù toaz<ref>[https://www.letelegramme.fr/ar/viewarticle1024.php?aaaammjj=20071202&article=2078413&type=ar Le kouign amann une invention scaéroise !] sur letelegramme.fr du 2 décembre 2007</ref>. Gwezhall, hervez [[Joseph Thorel]], e veze ar c'hiz amanennañ ha sukrañ an dilerc'hioù toaz bara, ha tremenet e vefe ar c'hiz-se er pastezerezh a-vremañ dindan stumm ar gouign-amann<ref>{{cite book |first1=Alain|last1=Bauer|first2=Laurent|last2=Plantier|title=Les 100 mots de la gastronomie: 100 mots par 100 chefs, critiques et gastronomes|publisher=Presses universitaires de France|series=Que sais-je ?|year=2010|isbn=978-2-13-058504-6|accessdate=2024-11-04}}</ref>{{,}}<ref>Liamm video : ''[https://www.ina.fr/ina-eclaire-actu/video/i20107026/le-kouign-amann-de-jacques-thorel Le Kouign Amann de Jacques Thorel], INA.fr], 2024-11-04</ref>. [[File:Kouign amann pastry from B. Patisserie in San Francisco.JPG|thumb|redresse|Kouign-amann bitik en ur bastezerezh c'hall eus [[San Francisco]] e [[Kalifornia]].]] === Brud === <!-- La popularisation du kouign-amann comme spécialité gastronomique bretonne s'inscrit dans une stratégie des acteurs publics et des acteurs du tourisme, à partir des années 1960, de promouvoir une identité touristique bretonne et un patrimoine régional ; la gastronomie (crêpes, galettes, kouign-amann, [[kig ha farz]], etc.) est au cœur de ce mouvement<ref>{{Article|prénom1=Lionel|nom1=Prigent|titre=Tourisme durable, attractivité touristique et gastronomie : le cas de la Bretagne:|périodique=Management & Avenir|volume=N° 85|numéro=3|pages=113–130|date=2016-05-12|issn=1768-5958|doi=10.3917/mav.085.0113|lire en ligne=https://www.cairn.info/revue-management-et-avenir-2016-3-page-113.htm?ref=doi|consulté le=2024-11-04}}</ref>. Le kouign-amann fait ainsi partie de la {{citation|''check-list'' identitaire}}<ref>{{Article|prénom1=Delphine|nom1=Dion|prénom2=Éric|nom2=Rémy|prénom3=Lionel|nom3=Sitz|titre=Le sentiment régional comme levier d’action marketing:|périodique=Décisions Marketing|volume=N° 58|numéro=2|pages=15–26|date=2010-04-01|issn=0779-7389|doi=10.3917/dm.058.0015|lire en ligne=https://www.cairn.info/revue-decisions-marketing-2010-2-page-15.htm?ref=doi|consulté le=2024-11-04}}</ref> bretonne. La ville de [[Douarnenez]] cultive néanmoins son image de berceau du kouign-amann : un concours annuel de kouign-amann y est organisé<ref>{{Lien web |langue=fr-FR |titre=À Douarnenez, qui veut participer ou être juré au concours de kouign-amann ? |url=https://www.letelegramme.fr/finistere/douarnenez-29100/a-douarnenez-qui-veut-participer-ou-etre-jure-au-concours-de-kouign-amann-6648407.php |site=Le Télégramme |date=2024-08-26 |consulté le=2024-11-04}}</ref>, les boulangers de la ville sont réunis dans une {{citation|Association du véritable kouign-amann de Douarnenez}}<ref>{{Lien web |langue=fr-FR |titre=Tous les boulangers de Douarnenez unis pour le véritable kouign amann ! |url=https://www.letelegramme.fr/finistere/douarnenez-29100/tous-les-boulangers-de-douarnenez-unis-pour-le-veritable-kouign-amann-6584570.php |site=Le Télégramme |date=2024-05-15 |consulté le=2024-11-04}}</ref>. --> En XXIvet kantved eo tremenet rekipe ar gouign-amann tramor, er [[Stadoù-Unanet]] hag er [[Japan]] peurgetket<ref>{{Lien web|url=https://www.ouest-france.fr/actu/actuDet_-Gastronomie.-Le-kouign-amann-a-la-conquete-de-l-Amerique_39382-2026955_actu.Htm|titre=À la conquête de l'Amérique|auteur=Jean-Laurent BrasRusso|date=29 décembre 2011|site=ouest-france.fr}}</ref>{{,}}<ref>{{Lien web|auteur1=Jean-Marie Pottier |url=http://www.slate.fr/story/103817/kouign-amann-etats-unis |titre=Le kouign-amann, «la pâtisserie française plus que centenaire dont personne n’a entendu parler» |jour=2 |mois=juillet |année=2015 |site=[[Slate (magazine)|Slate]] |consulté le=13 septembre 2016}}.</ref>. An ''[[New York Times]]'' en deus gouestlet ur pennad d'ar gouign-amann e [[2011]], ma ra anezhi "the fattiest pastry in all of Europe." (ar wastell drusañ eus holl Europa)<ref>Brendan Speiegel, [https://archive.nytimes.com/query.nytimes.com/gst/fullpage-9902E3DF1330F937A35751C1A9679D8B63.html « A Pastry From Brittany, Making Waves Stateside »], e ''The New York Times'', d'ar 4 a viz Kerzu 2011, lennet war archive.nytimes.com d'ar 27 a viz Eost 2018</ref>. Lakaet e voe gant ar gelaouenn ''Food & Wine'' e [[2018]] e-mesk ar 40 gwellañ rekipe a-viskoazh<ref>Thierry Peigné, [https://france3-regions.francetvinfo.fr/bretagne/finistere/etats-unis-kouign-amann-cite-parmi-40-meilleures-recettes-tous-temps-1531406.html « États-Unis : le kouign amann cité parmi les 40 meilleures recettes de tous les temps »], e ''France 3 Breizh'', d'ar 27 a viz Eost 2018, gwelet war france3-regions.francetvinfo.fr d'ar 27 a viz Eost 2018.</ref>. Er [[Stadoù-Unanet]] eo bet lakaet an [[20 a viz Mezheven]] da vezañ "Devezh broadel ar C'houign-amann" (''National Kouign-Amann Day'')<ref>[https://nationaldaycalendar.com/national-kouign-amann-day-june-20-2/ National Day Calendar]</ref>. Kemmet eo bet ar rekipe alies avat gant an Amerikaned ha gwerzhet e vez evel kouignouigoù a-vent gant ar gwastilli bihan "Traoù mat" pe hogozik. Bremañ e vez gwerzhet er stumm-se e Pariz ivez. ==Daveoù ha notennoù== {{Daveoù}} ==Liamm diavaez== *[http://ginie123.skyrock.com/43.html Le kouign-amann, la spécialité de Douarnenez] {{Porched Breizh}} [[Rummad:Pastezerezh Breizh]] [[Rummad:Gwestell]] gzkdm62skcd18fnzqtuxk02wo3of8mc 2199742 2199741 2026-09-11T15:22:22Z Kadwalan 423 /* Orin */ 2199742 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Kouignamann.JPG|thumb|Kouign-amann e doare [[Douarnenez]]]] Ar '''gouign-amann''' zo ur [[kouign|gouign]] fardet gant [[toaz]] bara, [[amann]] ha [[sukr]]. Ur rekipe brudet eus Breizh eo. ==Rekipe== Fardet e vez ar gouign-amann gant 40 % toaz bara, goloet gant ur meskaj a 30 % amann damsall ha 30 % sukr, pleget meur a wezh warnañ e-unan da stummañ feilhennoù ha skejet gant ur gontell da dresañ [[Romb (lun)|romb]]où war-c'horre<ref>{{cite journal|last=Mezidi Alem |first= Cosima|date= 22 a viz Gouere 2019 |title= Le kouign-amann, un dessert breton délicieusement calorique |url= https://www.ouest-france.fr/leditiondusoir/2019-07-22/le-kouign-amann-un-dessert-breton-delicieusement-calorique-b74810e4-36f5-4f49-9051-9b055e2c1e56|journal=Ouest France |location= |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=}}</ref>. E-keit ha ma poazh, e-pad un eur da gant ha tri-ugent derez, e tremen ar meskad amann ha sukr a-dreuz ar feilhennoù toaz hag e karamela, ar pezh a ro d'ar wastell-se un tekstur teuzus en diabarzh ha brusk en diavaez<ref>{{cite journal|last=Mezidi Alem |first= Cosima|date= 22 a viz Gouere 2019 |title= Le kouign-amann, un dessert breton délicieusement calorique |url= https://www.ouest-france.fr/leditiondusoir/2019-07-22/le-kouign-amann-un-dessert-breton-delicieusement-calorique-b74810e4-36f5-4f49-9051-9b055e2c1e56|journal=Ouest France |location= |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=}}</ref>. ==Istor== Ijinet e oa bet dre zegouezh gant ur baraer eus [[Douarnenez]] anvet [[Yves-René Scordia]] war-dro [[1860]]. === Orin === Hervez lod e vefe bet ijinet ar gouign-amann war-dro 1860 gant ar boulañjer-pastezer breton Yves-Rene Scordia (1828-1878), eus [[Douarnenez]]<ref>{{Lien web |url=https://douarnenez-tourisme.com/decouvrir/gastronomie/kouign-amann/ |titre= Kouign amann |site= www.douarnenez-tourisme.com |consulté le = Juillet 2022}}</ref>. Koulskoude, hervez mammennoù all, e vefe bet ijinet ar gouign-se gant Henri Postic, ur boulañjer staliet e kroashent ar straed Kabiten Pezenneg hag ar straed Jean Jaurès e [[Skaer]]. Jacques Thorel, a zalc'h ur preti er [[Ar Roc'h-Bernez|Roc'h-Bernez]], en defe kavet ur rekipe eus Skaer eus 1848, met marteze e oa anezhi a-raok. Hervez ar vrud e veze ar wastell a veze kinniget pa veze evet ur banne kafe goude an interamantoù. Merc'h Herri Postig en defe euredet ul liver savadurioù eus Douarnenez ha roet he defe he rekipe d'ur boulañjer eno. Hemañ en dije cheñchet anezhañ diwezhatoc'h ouzh e fardañ gant feilhennoù toaz<ref>[https://www.letelegramme.fr/ar/viewarticle1024.php?aaaammjj=20071202&article=2078413&type=ar Le kouign amann une invention scaéroise !] sur letelegramme.fr du 2 décembre 2007</ref>. Gwezhall, hervez [[Joseph Thorel]], e veze ar c'hiz amanennañ ha sukrañ an dilerc'hioù toaz bara, ha tremenet e vefe ar c'hiz-se er pastezerezh a-vremañ dindan stumm ar gouign-amann<ref>{{cite book |first1=Alain|last1=Bauer|first2=Laurent|last2=Plantier|title=Les 100 mots de la gastronomie: 100 mots par 100 chefs, critiques et gastronomes|publisher=Presses universitaires de France|series=Que sais-je ?|year=2010|isbn=978-2-13-058504-6|accessdate=2024-11-04}}</ref>{{,}}<ref>Liamm video : ''[https://www.ina.fr/ina-eclaire-actu/video/i20107026/le-kouign-amann-de-jacques-thorel Le Kouign Amann de Jacques Thorel]'', INA.fr], 2024-11-04</ref>. [[File:Kouign amann pastry from B. Patisserie in San Francisco.JPG|thumb|redresse|Kouign-amann bitik en ur bastezerezh c'hall eus [[San Francisco]] e [[Kalifornia]].]] === Brud === <!-- La popularisation du kouign-amann comme spécialité gastronomique bretonne s'inscrit dans une stratégie des acteurs publics et des acteurs du tourisme, à partir des années 1960, de promouvoir une identité touristique bretonne et un patrimoine régional ; la gastronomie (crêpes, galettes, kouign-amann, [[kig ha farz]], etc.) est au cœur de ce mouvement<ref>{{Article|prénom1=Lionel|nom1=Prigent|titre=Tourisme durable, attractivité touristique et gastronomie : le cas de la Bretagne:|périodique=Management & Avenir|volume=N° 85|numéro=3|pages=113–130|date=2016-05-12|issn=1768-5958|doi=10.3917/mav.085.0113|lire en ligne=https://www.cairn.info/revue-management-et-avenir-2016-3-page-113.htm?ref=doi|consulté le=2024-11-04}}</ref>. Le kouign-amann fait ainsi partie de la {{citation|''check-list'' identitaire}}<ref>{{Article|prénom1=Delphine|nom1=Dion|prénom2=Éric|nom2=Rémy|prénom3=Lionel|nom3=Sitz|titre=Le sentiment régional comme levier d’action marketing:|périodique=Décisions Marketing|volume=N° 58|numéro=2|pages=15–26|date=2010-04-01|issn=0779-7389|doi=10.3917/dm.058.0015|lire en ligne=https://www.cairn.info/revue-decisions-marketing-2010-2-page-15.htm?ref=doi|consulté le=2024-11-04}}</ref> bretonne. La ville de [[Douarnenez]] cultive néanmoins son image de berceau du kouign-amann : un concours annuel de kouign-amann y est organisé<ref>{{Lien web |langue=fr-FR |titre=À Douarnenez, qui veut participer ou être juré au concours de kouign-amann ? |url=https://www.letelegramme.fr/finistere/douarnenez-29100/a-douarnenez-qui-veut-participer-ou-etre-jure-au-concours-de-kouign-amann-6648407.php |site=Le Télégramme |date=2024-08-26 |consulté le=2024-11-04}}</ref>, les boulangers de la ville sont réunis dans une {{citation|Association du véritable kouign-amann de Douarnenez}}<ref>{{Lien web |langue=fr-FR |titre=Tous les boulangers de Douarnenez unis pour le véritable kouign amann ! |url=https://www.letelegramme.fr/finistere/douarnenez-29100/tous-les-boulangers-de-douarnenez-unis-pour-le-veritable-kouign-amann-6584570.php |site=Le Télégramme |date=2024-05-15 |consulté le=2024-11-04}}</ref>. --> En XXIvet kantved eo tremenet rekipe ar gouign-amann tramor, er [[Stadoù-Unanet]] hag er [[Japan]] peurgetket<ref>{{Lien web|url=https://www.ouest-france.fr/actu/actuDet_-Gastronomie.-Le-kouign-amann-a-la-conquete-de-l-Amerique_39382-2026955_actu.Htm|titre=À la conquête de l'Amérique|auteur=Jean-Laurent BrasRusso|date=29 décembre 2011|site=ouest-france.fr}}</ref>{{,}}<ref>{{Lien web|auteur1=Jean-Marie Pottier |url=http://www.slate.fr/story/103817/kouign-amann-etats-unis |titre=Le kouign-amann, «la pâtisserie française plus que centenaire dont personne n’a entendu parler» |jour=2 |mois=juillet |année=2015 |site=[[Slate (magazine)|Slate]] |consulté le=13 septembre 2016}}.</ref>. An ''[[New York Times]]'' en deus gouestlet ur pennad d'ar gouign-amann e [[2011]], ma ra anezhi "the fattiest pastry in all of Europe." (ar wastell drusañ eus holl Europa)<ref>Brendan Speiegel, [https://archive.nytimes.com/query.nytimes.com/gst/fullpage-9902E3DF1330F937A35751C1A9679D8B63.html « A Pastry From Brittany, Making Waves Stateside »], e ''The New York Times'', d'ar 4 a viz Kerzu 2011, lennet war archive.nytimes.com d'ar 27 a viz Eost 2018</ref>. Lakaet e voe gant ar gelaouenn ''Food & Wine'' e [[2018]] e-mesk ar 40 gwellañ rekipe a-viskoazh<ref>Thierry Peigné, [https://france3-regions.francetvinfo.fr/bretagne/finistere/etats-unis-kouign-amann-cite-parmi-40-meilleures-recettes-tous-temps-1531406.html « États-Unis : le kouign amann cité parmi les 40 meilleures recettes de tous les temps »], e ''France 3 Breizh'', d'ar 27 a viz Eost 2018, gwelet war france3-regions.francetvinfo.fr d'ar 27 a viz Eost 2018.</ref>. Er [[Stadoù-Unanet]] eo bet lakaet an [[20 a viz Mezheven]] da vezañ "Devezh broadel ar C'houign-amann" (''National Kouign-Amann Day'')<ref>[https://nationaldaycalendar.com/national-kouign-amann-day-june-20-2/ National Day Calendar]</ref>. Kemmet eo bet ar rekipe alies avat gant an Amerikaned ha gwerzhet e vez evel kouignouigoù a-vent gant ar gwastilli bihan "Traoù mat" pe hogozik. Bremañ e vez gwerzhet er stumm-se e Pariz ivez. ==Daveoù ha notennoù== {{Daveoù}} ==Liamm diavaez== *[http://ginie123.skyrock.com/43.html Le kouign-amann, la spécialité de Douarnenez] {{Porched Breizh}} [[Rummad:Pastezerezh Breizh]] [[Rummad:Gwestell]] jafzsulyiusmof2t24tebd4ed4xfoir 0 83421 2199745 1812723 2026-09-11T16:14:44Z Ar choler 52661 2199745 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- | [[Restr:Duessel-im-Neandertal.jpg|182px]] || [[Restr:Richtung-Neandertal.JPG|180px]] |- | Ar stêr [[Düssel]] || Etrezek traoñienn Neander |} An '''Neandertal''' en [[alamaneg]], "traoñienn Neander", zo un draoñienn vihan ma red ar stêr [[Düssel]] er [[Stadoù Alamagn|Stad alaman]] [[Nordrhein-Westfalen]], un 12 km er reter da gêr [[Düsseldorf|Züsseldorf]]. Rannet eo an draoñienn etre kumunioù [[Erkrath]] ha [[Mettmann]]. E [[1856]] eo e teuas al lec'h da vout brudet pa voe dizoloet Neanderthal 1, an [[Den Neandertal|''Homo neanderthalensis'']] kentañ. == Orin == Dont a ra anv an draoñienn ''(Tal)'' eus hini [[Joachim Neuman]] ([[1650]]-[[1680]]), ur pastor hag a zeue di alies, hag en doa [[Gresianeg|gresianekaet]] e anv e ''Neander''. Ar vougev, ''das Gesteins'' en alamaneg, hag a voe anvet ''Neanderhöhle'' ("Mougev Neander") diwezhatoc'h, a oa brudet he [[kened|c'hened]] : pleustret e veze kenañ abaoe digoradur an [[hent-houarn]] etre Düsseldorf hag [[Elberfeld]] e [[1871]]. [[Eskern]] a voe kavet er vougev, ha roet e voent d'ar [[ragistor]]our [[Johann Carl Fuhlrott]] ([[1803]]-[[1877]]) en Elberfeld, hag a lavaras e oant re un den koshoc'h eget an hini modern, a voe graet ''Homo neanderthalensis'' anezhañ e [[latin]], abalamour da vougev Neander. == Doareoù-skrivañ == Daou zoare zo da skrivañ anv an draoñienn : ''Neandertal'' eo a gaver er geriadurioù hiziv, met chomet eo an doare kozh ''Neanderthal'' war ar [[porzh-houarn]] hag ar [[mirdi]], evel ma veze a-raok kempenn ar skritur e [[1901]]. An doare kozh-se eo a gaver en anv skiantel an ''Homo neanderthalensis'' met ''Den Neandertal'' a skriver bremañ. [[Rummad:Alamagn]] [[Rummad:Nordrhein-Westfalen]] tfazy5wf9tkhyw6vjeqxwwvtd2mghxe 10 84351 2199809 2199440 2026-09-12T10:33:42Z Llydawr 145 nevessat 2199809 wikitext text/x-wiki Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]]. <!--### SKEUDENN ###--> [[Skeudenn:Ülle Madise.jpg|150px|right|Ülle Madise]] * [[6 a viz Gwengolo]] : gant ar strollad eus an tu-dehoù pellañ [[Alternative für Deutschland|Dazeilad evit Alamagn]] ez a ar maout, gant 43,8% eus ar mouezhioù, en dilennadeg evit al Landtag (ar parlamant rannvroel) e [[Saks-Anhalt]]. * [[4 a viz Gwengolo]] : gant bodadeg veur [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] eo kemeret an diviz da implijout evit ar c'hartennoù eus ar bed banndres Eckert IV e-lec'h hini Mercator. * [[2 a viz Gwengolo]] : dilennet eo [[Ülle Madise]] (''skeudenn'') gant parlamant [[Estonia]] da vezañ prezidantez ar vro-se. * [[29 a viz Eost]] : en [[Island]] e sav 52,5% eus ar voterien a-enep adkregiñ da glask mont e-barzh [[Unvaniezh Europa]]. * [[28 a viz Eost]] : marv eo ar roue [[Harald V]] e [[Norvegia]] ; mont a ra e vab [[Haakon VIII Norvegia|Haakon VIII]] da vezañ roue ar vro en e lec'h. * [[27 a viz Eost]] : marvet eo [[Ratko Mladić]], un ofiser bet e penn arme ar [[Republik Srpska (1992-1995)|Republika Srpska]] (Republik Serb, e [[Bosnia ha Herzegovina]]), e-pad [[Brezel Bosnia]] (1992-1996). * [[26 a viz Eost]] : [[dour-beuz]] war harzoù [[Nepal]] ha [[Tibet]] ; lazhet ez eus 939 den da nebeutañ ha 3900 all a zo dianket. * [[20 a viz Eost]] : dilennet eo [[Mirza Fakhrul Islam Alamgir]] da brezidant [[Bangladesh]]. * [[15 a viz Eost]] : ur [[kren-douar|c'hren-douar]], 7,7 M_w e ampled, a c'hoarvez en enez [[Flores (Indonezia)|Flores]], en [[Indonezia]]. * [[13 a viz Eost]] : addilennet eo [[Hakainde Hichilema]] da brezidant [[Zambia]]. {{diac'hubiñ}} <noinclude> [[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]] </noinclude> a3w4jn5shu2vnttzr45p25o4sm7qom4 0 115232 2199768 2199716 2026-09-11T19:55:32Z Ar choler 52661 Diktys ne oa ket mab da Boseidon 2199768 wikitext text/x-wiki {{Disheñvelout anvioù-tud}} '''Diktys''' ([[henc'hresianeg]] : Δίκτυς ''Diktys'', [[latin]]ekaet e ''Dictys'') zo anv meur a zen e mojennoù [[Henc'hres]]. * [[Dictys Cretensis]], anv latin un istorour mojennel. * [[Diktys (mab Magnes)|Diktys]], roue [[Serifos|Enez Serifos]]. * Dictys, ur martolod a glaskas fred gant [[Dionysos]] hag a voe troet e [[delfin]] gant an doue<ref>{{la}} {{cite web|url=https://www.thelatinlibrary.com/hyginus/hyginus5.shtml|title=Hyginus : Fabulae, /Thyrreni|accessdate=11/09/2026}}</ref>. * [[Diktys (den-marc'h)|Diktys]], un [[den-marc'h]] hag a oa en eured [[Peirithoos]] hag en em gannas ouzh al [[Lapited]]. * Diktys, ar pesketaer a saveteas [[Danae]]<ref>{{la}} {{cite web|url=https://www.thelatinlibrary.com/hyginus/hyginus5.shtml|title=Hyginus : Fabulae, /Danae|accessdate=11/09/2026}}</ref>. * [[Diktys (Euripides)|''Diktys'']], ur [[arz ar c'hoariva|pezh-c'hoari]] gant [[Euripides]] e 341 kt JK ha ne chom nemet tammoù anezhañ. == Notennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Tudennoù gwengelouriezh Hellaz]] m3qn2qsp39kicir6ogse7v4l5ulpvrw 0 123425 2199734 1676415 2026-09-11T12:25:15Z Xqbot 6654 Robot : Dresañ an adkas doubl da [[Aogeias]] 2199734 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Aogeias]] ifuehgxrivfz37j65w6hgn9a5js8qd5 0 129431 2199766 2199311 2026-09-11T19:23:03Z Dakbzh 58931 + Alexey Root. 2199766 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {| class="wikitable" style="margin:auto;" |- | <big>'''[[#A|A]]''' • '''[[#B|B]]''' • '''[[#C|C]]''' • '''[[#C'H|C'H]]''' • '''[[#D|D]]''' • '''[[#E|E]]''' • '''[[#F|F]]''' • '''[[#G|G]]''' • '''[[#H|H]]''' • '''[[#I|I]]''' • '''[[#J|J]]''' • '''[[#K|K]]''' • '''[[#L|L]]''' • '''[[#M|M]]''' • '''[[#N|N]]''' • '''[[#O|O]]''' • '''[[#P|P]]''' • '''[[#Q|Q]]''' • '''[[#R|R]]''' • '''[[#S|S]]''' • '''[[#T|T]]''' • '''[[#U|U]]''' • '''[[#V|V]]''' • '''[[#W|W]]''' • '''[[#X|X]]''' • '''[[#Y|Y]]''' • '''[[#Z|Z]]''' • '''[[#Tud arall|Tud arall]]'''</big> |} == A == <div style="column-count:2;"> *[[Jacob Aagaard]] (Danmark, Bro-Skos, *1973) *[[Manuel Aaron]] (India, *1935) *[[Damaris Abarca]] (Chile, *1980) *[[Imed Abdelnabbi]] (Egipt, *1957) *[[Abd al-Malik]] (Siria, 646-705) *[[Zineb Dina Abdi]] (Aljeria, *1981) *[[Arthur Abolianin]] (Belgia, *1966) *[[István Abonyi]] (Hungaria, 1886-1942) *[[Gerald Abrahams]] (Bro-Saoz, 1907-1980) *[[Tatev Abrahamyan]] (Armenia, SUA, *1988) *[[Leonardas Abramavičius]] (URSS, Lituania, a-raok 1912-1960) *[[Nune Abrahamian]] (Armenia, URSS) *[[Raji Abuazizah]] (Palestina, *2006) *[[Jude Acers]] (SUA, *1944) *[[Peter Acs]] (Hungaria, *1981) *[[Ernestina Adam]] (Arc'hantina, *2009) *[[Michael Adams]] (Kerne-Veur, *1971) *[[Weaver Adams]] (SUA, 1901-1963) *[[Utut Adianto]] (Indonezia, *1965) *[[Ahmed Adly]] (Egipt, *1987) *[[András Adorján]] (Hungaria, *1950) *[[Yochanan Afek]] (Israel, *1952) *[[Assem Afifi]], (Egipt, *1947) *[[Vladimir Afromeev]] (Rusia, *1954) *[[Naira Agababean]] (Moldova, URSS, *1951) *[[Simen Agdestein]] (Norvegia, *1967) *[[Evgeny Agrest]] (Belarus, Sveden, *1966) *[[Georgy Agzamov]] (Ouzbekistan, 1954-1986) *[[Carl Ahues]] (Alamagn, 1883-1968) *[[James Macrae Aitken]] (Bro-Skos, 1908-1983) *[[Ralf Åkesson]] (Sveden, *1961) *[[Elena Akhmilovskaya]] (Rusia, URSS, SUA, 1954-2012) *[[Anna Akhsharumova]] (Rusia, SUA, *1957) *[[Varuzhan Akobian]] (Armenia, SUA, *1983) *[[Vladimir Akobyan]] (URSS, Armenia, *1971) *[[Mohammed Al-Modiahki]] (Qatar, *1974) *[[Yosra Alaa El Din]] (Egipt, *1986) *[[Semyon Alapin]] (Lituania, 1856-1923) *[[Vladimir Alatortsev]] (Rusia, 1909-1987) *[[Adolf Albin]] (Roumania, 1848-1920) *[[Lev Alburt]] (URSS, Rusia, SUA, *1945) *[[Aleksandr Alec'hin]] (Rusia, Bro-C'hall 1892-1946) *[[Alexei Alec'hin]] (Rusia, 1888-1939) *[[Grace Alec'hin]] (SUA, Bro-Saoz, Bro-C'hall 1876-1956) *[[Aleksej Aleksandrov]] (Belarus, *1973) *[[Evgeni Alekseiev]] (Rusia, *1985) *[[Hugh Alexander]] (Bro-Saoz, 1899-1974) *[[Aaron Alexandre]] (Alamagn, Bro-C'hall, Bro-Saoz 1765-1850) *[[Nana Alexandria]] (URSS, Jorjia, *1949) *[[Silvia Alexieva]] (Bulgaria, Bro-C'hall, *1974) *[[Mohamed Allam]] (Palestina, *2001) *[[Johann Baptist Allgaier]] (Alamagn, Aostria, 1763-1823) *[[Zoltán Almási]] (Hungaria, *1976) *[[Izak Aloni]] (Polonia, Israel, 1905-1985) *[[Yoel Aloni]] (Israel, *1937) *[[Boris Alterman]] (Israel, *1970) *[[Husam Al-Takrori]] (Palestina, *1994) *[[Majed Altell]] (Palestina, *2005) *[[Tunç Amarat]] (Aostria) *[[Friedrich Amelung]] (Estonia, Latvia, 1842-1909) *[[Stephanie Amed]] (Arc'hantina, *1990) *[[Bassem Amin]] (Egipt, *1988) *[[Ivy Claire Amoko]] (Ouganda, *1987) *[[Farouk Amonatov]] (Tadjikistan, *1978) *[[Bruce Amos]] (Kanada, *1946) *[[Claudia Amura]] (Arc'hantina, *1970) *[[An Yangfeng]] (Sina, *1963) *[[Viswanathan Anand]] (India, *1969) *[[Erik Andersen (echedoù)|Erik Andersen]] (Danmark, 1904-1938) *[[Frank Anderson (echedoù)|Frank Anderson]] (Kanada, 1928-1980) *[[Adolf Anderssen]] (Alamagn 1818-1879) *[[Ulf Andersson]] (Sveden, *1951) *[[Dmitry Andreikin]] (Rusia, *1990) *[[Siranush Andriasian]] (Armenia, *1986) *[[Zaven Andriasian]] (Armenia, *1989) *[[Goretti Angolikin]] (Ouganda, *1986) *[[Dejan Antic]] (Serbia, *1968) *[[Rogelio Antonio Jr.]] (Filipinez, *1962) *[[Vladimir Antoshin]] (URSS, Rusia, 1929-1994) *[[Gabriela Antova]] (Bulgaria, *2002) *[[Antonio Antunes]] (Portugal, *1962) *[[Oskar Antze]] (Alamagn, *1878) *[[Manuel Apicella]] (Bro-C'hall, *1970) *[[Izaak Appel]] (Polonia, 1905-1941) *[[Fricis Apšenieks]] (Latvia, 1894-1941) *[[Lev Aptekar]] (Ukraina, Zeland-Nevez, *1936) *[[Adlane Arab]] (Aljeria, *1980) *[[José Joaquin Araiza]] (Mec'hiko, 1900-1971) *[[Ketevan Arakhamia-Grant]] (Jorjia, *1968) *[[Giovanna Arbunic]] (Chile, *1964) *[[Walter Arencibia]] (Kuba, *1967) *[[Alexander Areshchenko]] (Ukraina, *1986) *[[Keith Arkell]] (Bro-Saoz, *1961) *[[Ennio Arlandi]] (Italia, *1966) *[[Romanas Arlauskas]] (Lituania, Australia, 1917-2009) *[[Jon Arnason]] (Island, *1960) *[[Dagur Arngrímsson]] (Island, *1987) *[[Levon Aronian]] (Armenia, *1982) *[[Lev Aronin]] (Unvanizh Soviedel, Rusia, 1920-1983) *[[Farida Arouche]] (Aljeria, *1980) *[[Maritza Arribas Robaina]] (Kuba, *1971) *[[Andreas Ascharin]] (Estonia, Latvia, 1843-1896) *[[Jacob Ascher]] (Bro-Saoz, Kanada, 1841-1912) *[[Konstantin Aseev]] (URSS, Rusia, 1960-2004) *[[Venka Asenova]] (Bulgaria, 1930-2006) *[[Franc Ashiku]] (Albania, *1993) *[[Maurice Ashley]] (Jamaika, SUA, *1966) *[[Ludmila Aslanian]] (Armenia, URSS, *1957) *[[Alis Aslanyan]] (Armenia, URSS) *[[Karen Asrian]] (Armenia,URSS, 1980-2008) *[[As-Suli]] ([[Kalifelezh]] an [[Abbasided]], ''c.'' 880 - 946) *[[Lajos Asztalos]] (Aostria-Hungaria, Yougoslavia, Hungary, 1889-1956) *[[Ekaterina Atalik]] (Rusia, Turkey, *1982) *[[Suat Atalık]] (Turkia, *1964) *[[Henry Atkins]] (Bro-Saoz, 1872-1955) *[[Arnold Aurbach]] (Polonia, Bro-C'hall, c. 1888 - 1952) *[[Yuri Averbakh]] (URSS, Rusia, *1922) *[[Valeriy Aveskoulov]] (Ukraina, *1986) *[[Herbert Avram]] (SUA, 1913-2006) *[[Boris Avrukh]] (Israel, *1978) *[[Zurab Azmaiparashvili]] (Jorjia, *1960) </div> == B == <div style="column-count:2;"> *[[Hasmik Babaian]] (Armenia, URSS) *[[Aleksandr Babourin]] (URSS, Rusia, Iwerzhon, *1967) *[[Étienne Bacrot]] (Bro-C'hall, *1983) *[[Paul Baender]] (Alamagn, Bolivia, 1906-1985) *[[Giorgi Bagaturov]] (URSS, Jorjia, *1964) *[[Amir Bagheri]] (Iran, *1978) *[[Camilla Baginskaite]] (URSS, Lituania, SUA, *1967) *[[Vladimir Bagirov]] (URSS, Latvia, 1936-2000) *[[Mary Bain]] (SUA, 1904-1972) *[[David Graham Baird]] (SUA, 1854-1913) *[[Jorge Gómez Baillo]] (Arc'hantina, *1959) *[[Vladimir Baklan]] (Ukraina, *1978) *[[Yuri Balashov]] (URSS, Rusia, *1949) *[[Rosendo Balinas, Jr.]] (Filipinez, 1941-1998) *[[Zoltán von Balla]] (Hungaria, 1883-1945) *[[Csaba Balogh]] (Hungaria, *1987) *[[János Balogh (echedoù)|János Balogh]] (Roumania, Hungaria, 1892-1980) *[[Julio Balparda]] (Uruguay, ?-1942) *[[Amikam Balshan]] (Israel, *1948) *[[Hristos Banikas]] (Gres, *1978) *[[Anatoly Bannik]] (URSS, Ukraina, *1921) *[[Ana Filipa Baptista]] (Portugal, *1990) *[[David Baramidze]] (Jorjia, Alamagn, *1988) *[[Zsigmond Barász]] (Hungaria, 1878-1935) *[[Abraham Baratz]] (Roumania, Bro-C'hall, 1895-1975) *[[Gerardo Barbero]] (Arc'hantina, Hungaria, 1961-2001) *[[Wim Barbier]] (Belgia, *1960) *[[Gedeon Barcza]] (Hungaria, 1911-1986) *[[Olaf Barda]] (Norvegia, 1909-1971) *[[Curt von Bardeleben]] (Alamagn, 1861-1924) *[[Leonard Barden]] (Bro-Saoz, *1929) *[[Evgeny Bareev]] (URSS, Rusia, *1966) *[[Robert Henry Barnes]] (Bro-Saoz, Zeland-Nevez 1849-1916) *[[Thomas Wilson Barnes]] (Bro-Saoz, 1825-1874) *[[Aleksey Barsov]] (URSS, Ouzbekistan, *1966) *[[Mateusz Bartel]] (Polonia, *1985) *[[Dibyendu Barua]] (India, *1966) *[[Cerdas Barus]] (Indonezia, *1961) *[[Marcel Barzin]] (Belgia, 1891-1980) *[[Michael Basman]] (Bro-Saoz, *1946) *[[Alberto Batori]] (Italia, 1884-1923) *[[Christian Bauer]] (Bro-C'hall, *1977) *[[Johann Bauer]] (Bohemia, Aostria, 1861-1891) *[[Friedrich Baumbach]] (Alamagn, *1935) *[[Albert Becker (echedoù)|Albert Becker]] (Aostria, Alamagn, Arc'hantina 1896-1984) *[[Anjelina Belakovskaia]] (URSS, Ukraina, SUA, *1969) *[[Liudmila Belavenets]] (URSS, Rusia, *1940) *[[Sergey Belavenets]] (URSS, Rusia, 1910-1942) *[[Ridha Belkadi]] (Tunizia, 1925-2012) *[[Slim Belkhodja]] (Tunizia, *1962) *[[Bilel Bellahcene]] (Bro-C'hall, Aljeria, *1984) *[[Saâd Belouadah]] (Aljeria, * 1979) *[[Aleksandr Belyavskiy]] (URSS, Ukraina, Slovenia, *1953) *[[Jana Bellin]] (Tchekoslovakia, Bro-Saoz, *1947) *[[Fabio Bellini]] (Italia, *1969) *[[Juan Bellón]] (Spagn, *1950) *[[Bruno Belotti]] (Italia, *1964) *[[Zdzisław Belsitzmann]] (Polonia, circa 1890-1920) *[[Khalil Bengherabi]] (Aljeria, *1979) *[[Levi Benima]] (Izelvroioù, 1837-1922) *[[Clarice Benini]] (Italia, 1905-1976) *[[Joel Benjamin]] (SUA, *1964) *[[Francisco Benkö]] (Alamagn, Arc'hantina, *1910) *[[Pal Benko]] (Bro-C'hall, Hungaria, SUA, *1928) *[[Gary Benson]] (Aostralia, *1957) *[[David Berczes]] (Hungaria, *1990) *[[María Angélica Berea de Montero]] (Arc'hantina, 1914-1983) *[[Emanuel Berg]] (Sveden, *1981) *[[Bela Berger]] (Hungaria, Australia, 1931-2005) *[[Johann Berger]] (Aostria, 1845-1933) *[[Victor Berger]] (URSS? Ukraina, Bro-Saoz, 1904-1996) *[[Nils Bergkvist]] (Sveden, 1900-?) *[[Teodors Bergs]] (URSS, Latvia, 1902-1966) *[[Hans Berliner]] (Alamagn, SUA, *1929) *[[Ivar Bern]] (Norvegia, *1967) *[[Karl Berndtsson]] (Sveden, 1892-1943) *[[Jacob Bernstein]] (SUA, ?-1958) *[[Osip Bernstein]] (Rusia, Ukraina, Bro-C'hall, 1882-1962) *[[Sidney Norman Bernstein]] (SUA, 1911-1992) *[[Yaacov Bernstein]] (Israel, *1939) *[[Mario Bertok]] (Kroatia, *1929) *[[Katarina Beskow]] (Sveden, 1867-1939) *[[Louis Betbeder Matibet]] (Bro-C'hall, *1901) *[[Kārlis Bētiņš]] (Latvia, 1867-1943) *[[Dante Beukes]] (Namibia, *2003) *[[Siegmund Beutum]] (Aostria, 1890-1966) *[[Vinay Bhat]] (SUA, *1984) *[[Sergio Bianchi (echedoù)|Sergio Bianchi]] (1920-1978) *[[Carlos Bielicki]] (Arc'hantina, *1940) *[[Martin Bier]] (Alamagn, 1854-1934) *[[Horace Bigelow]] (SUA, 1898-1980) *[[István Bilek]] (Hungaria, *1932) *[[Paul Rudolf von Bilguer]] (Alamagn, 1815-1840) *[[Maurice Billecard]] (Bro-C'hall, 1876-?) *[[Reefat Bin-Sattar]] (Bangladesh, *1974) *[[Henry Bird]] (Bro-Saoz, 1830-1908) *[[Nathan Birnboim]] (Israel, *1950) *[[Klaus Bischoff]] (Alamagn, *1961) *[[Arthur Bisguier]] (SUA, *1929) *[[Peter Biyiasas]] (Gres, Kanada, *1950) *[[Saevar Bjarnason]] (Island, *1954) *[[Dimitrije Bjelica]] (Serbia, *1935) *[[Roy Turnbull Black]] (SUA, 1888-1962) *[[Suzy Blackburn]] (Kembre,*?) *[[Joseph Henry Blackburne]] (Bro-Saoz, 1841-1924) *[[Armand Blackmar]] (SUA, 1826-1888) *[[Joseph Henry Blake (echedoù)|Joseph Henry Blake]] (Bro-Saoz, 1859-1951) *[[Abram Blass]] (Polonia, Israel, 1895-?) *[[Ottó Bláthy]] (Hungaria, 1860-1939) *[[Max Blau]] (Alamagn, Suis, 1918-1984) *[[Ludwig Bledow]] (Alamagn, 1795-1846) *[[Paweł Blehm]] (Polonia, *1980) *[[Dirk Bleijkmans]] (Izelvroioù, Indonezia, 1875-?) *[[Yaacov Bleiman]] (URSS, Lituania, Israel, 1947-2004) *[[Calvin Blocker]] (SUA, *1955) *[[Claude Bloodgood]] (SUA, 1937-2001) *[[Oscar Blum]] (Lituania, Bro-C'hall, bet ganet kent 1910) *[[Benjamin Blumenfeld]] (URSS, Belarus, Rusia, 1884-1947) *[[Max Blümich]] (Alamagn, 1886-1942) *[[Boris Blumin]] (Rusia, Kanada, SUA, 1907-1998) *[[Milko Bobotsov]] (Bulgaria, *1931) *[[Dmitry Bocharov]] (Rusia, *1982) *[[Samuel Boden]] (Bro-Saoz, 1826-1882) *[[Jozef Boey]] (Belgia, *1934) *[[Fedor Bogatyrchuk]] (Ukraina, Kanada, 1892-1984) *[[Efim Bogolyoubov]] (Ukraina, Alamagn, 1889-1952) *[[Paolo Boi]] (Italia, 1528-1598) *[[Tamara Boiakhchian]] (Armenia, URSS) *[[Venera Boiakhchian]] (Armenia, URSS) *[[Deyan Bojkov]] (Bulgaria, *1977) *[[Jacobo Bolbochán]] (Arc'hantina, 1906-1984) *[[Julio Bolbochán]] (Arc'hantina, 1920-1996) *[[Isaak Boleslavskiy]] (URSS, Ukraina, 1919-1977) *[[Viktor Bologan]] (Moldova, *1971) *[[Victor Angel Bolzoni]] (Belgia, *1962) *[[Giovanni Leonardo di Bona]] (Italia, 1542-1587) *[[Igor Bondarevsky]] (URSS, Rusia, 1913-1979) *[[Eero Böök]] (Finland, 1910-1990) *[[Anapaola Suri Borda Rodas]] (Arc'hantina, *2004) *[[Ylvije Boriçi]] (Albania, *1965) *[[Valentina Borisenko]] (Rusia, 1920-1993) *[[Borislava Borisova]] (Bulgaria, Sveden, *1951) *[[Nicolas Borouchowitz]] (Belgia, *1898) *[[Tea Bosboom-Lanchava]] (Izelvroioù, Jorjia, *1974) *[[Harallamb Boshku]] (Albania, 1953-2019) *[[George Steven Botterill|George Botterill]] (Bro-Saoz, Kembre, *1949) *[[Mic'hail Botvinnik]] (URSS, Rusia, 1911-1995) *[[Slim Bouaziz]] (Tunizia, *1950) *[[Mahfoud Boudiba]] (Aljeria, *1966) *[[Louis de la Bourdonnais]] (Bro-C'hall, 1795-1840) *[[César Boutteville]] (Viêt-Nam, Bro-C'hall, *1917) *[[Olena Boytsun]] (Ukraina, *1983) *[[Julius Brach]] (Tchekoslovakia, 1881-1938) *[[Stephen Brady]] (Iwerzhon, *1967) *[[Fernando Braga]] (Italia, *1958) *[[Marilyn Braun]] (SUA,1948-2018) *[[Gyula Breyer]] (Hungaria, 1893-1921) *[[Alfred Brinckmann]] (Alamagn, 1891-1967) *[[Sophie Brion]] (Belgia, *1985) *[[Milagros Tatiana Brizzi]] (Arc'hantina, *1996) *[[Mirko Bröder]] (Hungaria, Yougoslavia, Serbia, 1911-1943) *[[Miklós Bródy]] (Hungaria, Roumania, 1877-1949) *[[Vladimir Bron]] (URSS, Ukraina, 1909-1985) *[[David Bronstein]] (URSS, Ukraina, 1924-2006) *[[Luis Bronstein]] (Arc'hantina, 1946-2014) *[[Walter Browne]] (Aostralia, SUA, 1949-2015) *[[Marina Brunello]] (Italia, *1994) *[[Roberta Brunello]] (Italia, *1991) *[[Sabino Brunello]] (Italia, *1989) *[[Hazel Brunker]] (Kembre, *1932) *[[Fabio Bruno]] (Italia, *1960) *[[Agnieszka Brustman]] (Polonia, *1962) *[[Lázaro Bruzón]] (Kuba, *1982) *[[Stellan Brynell]] (Sveden, *1962) *[[Bu Xiangzhi]] (Sina, *1985) *[[Henry Thomas Buckle]] (Bro-Saoz, 1821-1862) *[[Gerardo Budowski]] (Alamagn, Bro-C'hall, Venezuela, Costa Rica, *1925) *[[Wincenty Budzyński]] (Polonia, Bro-C'hall, 1815-1866) *[[Constant Ferdinand Burille]] (Bro-C'hall, SUA, 1866-1914) *[[Amos Burn]] (Bro-Saoz, 1848-1925) *[[Algimantas Butnorius]] (URSS, Lituania, *1946) *[[Edoino Busetto]] (Italia, *1907) *[[Simone Bussers]] (Belgia) *[[Yelizaveta Bykova]] (URSS, Rusia, 1913-1989) *[[Donald Byrne]] (SUA, 1930-1976) *[[Robert Byrne (echedoù)|Robert Byrne]] (SUA, *1928) </div> == C == <div style="column-count:2;"> *[[Viviane Caels]] (Belgia, *1968) *[[Kler Çaku]] (Albania, *2010) *[[Jose Camacho Collados]] (Kembre, *1988) *[[Luciano Cámara]](Arc'hantina, 1916-2004) *[[Florencio Campomanes]] (Filipinez, 1927-2010) *[[Daniel Cámpora]] (Arc'hantina, *1957) *[[María José Campos]], (Arc'hantina, *1999) *[[Esteban Canal]] (Perou, Italia, 1896-1981) *[[Saúl Canessa]] (Arc'hantina, 1969-1992) *[[Arianne Caoili]] (Aostralia, *1986) *[[José Raúl Capablanca]] (Kuba, 1888-1942) *[[Guido Cappello]] (Italia, 1933-1996) *[[Skënder Çarçani]] (Albania, ? - ?) *[[Berna Carrasco]] (Chile, 1914-2013) *[[Rodolfo Tan Cardoso]] (Filipinez, *1937) *[[Ruth Volgl Cardoso]] (Brazil, 1934-2000) *[[Carl Carls]] (Alamagn, 1880-1958) *[[Magnus Carlsen]] (Norvegia, *1990) *[[Pontus Carlsson]] (Sveden, *1982) *[[Horatio Caro]] (Bro-Saoz, Alamagn, 1862-1920) *[[Berna Carrasco]] (Chile, 1914-2013) *[[Pietro Carrera]] (Sikilia, 1573-1647) *[[Fabiano Caruana]] (Div vroadelezh : SUA & Italia, *1992) *[[Alda Carvalho]] (Portugal, *1990) *[[Abigail Cast]] (Kembre, *1978) *[[Vincenzo Castaldi]] (Italia, 1916-1970) *[[Ferruccio Castiglioni]] (Italia, 1921-1971) *[[Mariano Castillo]] (Chile, 1905-1970) *[[Mišo Cebalo]] (Kroatia, *1945) *[[Ekrem Cekro]] (Belgia, *1950) *[[Altin Çela]] (Albania, *1975) *[[Giovanni Cenni]] (Italia, 1881-1957) *[[Alfonso Ceron]] (Spagn, 1535-?) *[[Louisa Ceulemans]] (Belgia, 1925-2007) *[[Alla Chaikovskaya]] (Jorjia, URSS, 1934-2007) *[[Oscar Chajes]] (Ukraina, Aostria, SUA, 1873-1928) *[[Ferenc Chalupetzky]] (Hungaria, 1886-1951) *[[Edward Chamier]] (Bro-Saoz, Bro-C'hall, 1840-1892) *[[Chan Peng Kong]] (Singapour, *1956) *[[Sandipan Chanda]] (India, *1983) *[[Chang Tung Lo]] (Sina, bet ganet a-raok 1960) *[[Murray Chandler]] (Zeland-Nevez, Bro-Saoz, *1960) *[[Pascal Charbonneau]] (Kanada, *1983) *[[Inga Charkhalashvili]] (Jorjia, *1983) *[[Rudolf Charousek]] (Hungaria, 1873-1900) *[[Hilda Chater]] (Kerne-Veur, Bro-Saoz, Iwerzhon, 1874-1968) *[[Chantal Chaudé de Silans]] (Bro-C'hall, 1919-2001) *[[Valery Chekhov]] (Rusia, *1955) *[[Vitalia Chekhover]] (Rusia, 1908-1965) *[[Chen De]] (Sina, *1949) *[[Ivan Cheparinov]] (Bulgaria, *1986) *[[Mariana Cherati]] (Arc'hantina, *1973) *[[Alexander Cherepkov]] (URSS, Rusia, *1920) *[[Irving Chernev]] (Rusia, SUA, 1900-1981) *[[Alexander Chernin]] (URSS, Ukraina, Hungaria, *1960) *[[Konstantin Chernyshov]] (URSS, Rusia, *1967) *[[André Chéron]] (Bro-C'hall, 1895-1980) *[[Adriano Chicco]] (Italia, 1907-1990) *[[Marianna Chierici]] (Italia, *1990) *[[Walid Chikhaoui]] (Tunizia, *1978) *[[Aleksey Chirov]] (URSS, Latvia, Spagn, *1972) *[[Duilio Collutiis]] (Italia, *1976) *[[Vladimir Chouchelov]] (URSS, Rusia, Belgia, *1969) *[[Larry Christiansen]] (SUA, *1956) *[[Slavko Cicak]] (Montenegro, Sveden, *1969) *[[Roberto Cifuentes]] (Chile, Izelvroioù, Spagn, *1957) *[[Pavlina Čilingirova]] (Bulgaria, *1955) *[[Victor Ciocâltea]] (Roumania, 1932-1983) *[[Pieter Claesen]] (Belgia, *1971) *[[Hermann Clemenz]] (Estonia, 1846-1908) *[[Albert Clerc]] (Bro-C'hall, 1830-1918) *[[Viktorija Čmilytė]] (Lituania, *1983) *[[James Cobb]] (Kembre, *1977) *[[John Cochrane (echedoù)|John Cochrane]] (Bro-Saoz, 1798-1878) *[[Erich Cohn]] (Alamagn, 1884-1918) *[[Wilhelm Cohn]] (Alamagn, 1859-1913) *[[Margarida Coimbra]] (Portugal, *1983) *[[Niala Collazo Hidalgo-Gato]] (Kuba, Spagn, *1983) *[[Edgard Colle]] (Belgium, 1897-1932) *[[John W. Collins]] (SUA, 1912-2001) *[[Eugene Ernest Colman]] (Bro-Saoz, 1878-1964) *[[Zulema Colman]] (Arc'hantina, *?) *[[Adrián García Conde]] (Mec'hiko, Bro-Saoz, 1886-1943) *[[Ennio Contedini]] (Italia, *1934) *[[Daniel Contin]] (Italia, Arc'hantina, *1962) *[[Stuart Conquest]] (Bro-Saoz, *1967) *[[John Grantley Cooper]] (Kembre, *1954) *[[Gorik Cools]] (Belgia, *1964) *[[John Grantley Cooper]] (Kembre, *1954) *[[Anya Corke]] (Bro-Saoz, Hong Kong, *1990) *[[Frants Cornelis]] (Belgia, *1942) *[[Nicolaas Cortlever]] (Izelvroioù, 1915-1995) *[[Juan Corzo]] (Kuba, 1873-1941) *[[Laura Costantini]] (Italia, *1985) *[[Roberto Cosulich]] (Italia, 1946-?) *[[Carlo Cozio]] (Italia, 1715-1780) *[[Spencer Crakanthorp]] (Aostralia, 1885-1936) *[[Pia Cramling]] (Sveden, *1963) *[[Robert Crépeaux]] (Bro-C'hall, 1900-1994) *[[Rachel Crotto]] (SUA, 1958-2025) *[[Walter Cruz]] (Brazil, 1910-1967) *[[István Csom]] (Hungaria, *1940) *[[Miguel Cuéllar]] (Kolombia, 1916-1985) *[[Josef Cukierman]] (Polonia, Bro-C'hall, 1900-1941) *[[John Curdo]] (SUA, *1931) *[[Elisabeth Cuypers]] (Belgia) *[[Ognjen Cvitan]] (Kroatia, *1961) *[[Hieronim Czarnowski]] (Polonia, Bro-C'hall, Aostria-Hungaria, 1834-1902) *[[Moshe Czerniak]] (Polonia, Israel, 1910-1984) </div> == C'H == <div style="column-count:2;"> *[[Aleksandr C'halifman]] (URSS, Rusia, *1966) *[[Ibragim C'hamrakoulov]] (Ouzbekistan, Spagn, *1982) *[[Igor C'henkin]] (Rusia, Alamagn, *1968) *[[Ratmir C'holmov]] (URSS, Lituania, 1925-2006) </div> == D == <div style="column-count:2;"> *[[Arthur Dake]] (SUA, 1910-2000) *[[Colm Daly]] (Iwerzhon, *1967) *[[Mohammed Damaj]] (Palestina, *2001) *[[Rui Damaso]] (Portugal, *1968) *[[Damião de Odemira|Pedro Damiano]] (Portugal, 1480-1544) *[[Mato Damjanović]] (Kroatia, 1927-2011) *[[Gösta Danielsson]] (Sveden, 1912-1978) *[[Silvio Danailov]] (Bulgaria, *1961) *[[Elina Danielian]] (Armenia, *1978) *[[A. Polak Daniels]] (Izelvroioù, a-raok 1855-goude 1883) *[[Gösta Danielsson]] (Sveden, 1912-1978) *[[Dawid Daniuszewski]] (Polonia, 1885-1944) *[[Klaus Darga]] (Alamagn, *1934) *[[Alberto David]] (Luksembourg, *1970) *[[Jacques Davidson]] (Izelvroioù, 1890-1961) *[[Mary Elizabeth Davies]] (Kembre, 1925-2015) *[[Nigel Rodney Davies|Nigel Davies]] (Kembre, Bro-Saoz, *1960) *[[Frederic Deacon]] (Bro-Saoz, 1829-1875) *[[Alba Decataldo]] (Italia, *1970) *[[Brenda Decorte]] (Belgia) *[[Chakkravarthy Deepan]] (India, *1987) *[[Nick de Firmian]] (SUA, *1957) *[[Alain Defize]] (Belgia, *1953) *[[Marigje Degrande]] (Belgia, *1992) *[[Boris De Greiff]] (Kolombia, *1930) *[[Odile de Heilbronner]] (Arc'hantina, 1930-?) *[[Ann Teresa Delaney]] (Iwerzhon, *1962) *[[Aleksander Delchev]] (Bulgaria, *1971) *[[Gunter Deleyn]] (Belgia, *1955) *[[Mairelys Delgado Crespo]] (Kuba, Spagn, *1974) *[[Eugene Delmar]] (SUA, 1841-1909) *[[Ercole Del Rio]] (Italia, 1723 pe 1726-1802) *[[Lucio Del Vecchio]] (1907-1980) *[[Yelena Dembo]] (Rusia, Israel, Hungaria, Gres, *1983) *[[Arnold Denker]] (SUA, 1914-2005) *[[Frans Dennis]] (Namibia, *1982) *[[Maria De Rosa]] (Italia, *1988) *[[Alexandre Deschapelles]] (Bro-C'hall, 1780-1847) *[[Andrei Deviatkin]] (Rusia, *1980) *[[Paul Devos]] (Belgia, 1911-1981) *[[Mathias de Wachter]] (Belgia, *1979) *[[Aleksandr Dgebouadze]] (Jorjia, URSS, Belgia, *1971) *[[André Diamant]] (Brazil, *1990) *[[Paulo Dias]] (Portugal, *1979) *[[Wilsaida Diaz]] (Republik Dominikan, *1991) *[[Emil Josef Diemer]] (Alamagn), 1908-1990) *[[Mark Diesen]] (SUA, 1957-2008) *[[Julius Dimer]] (Alamagn), 1871-1945) *[[Ding Liren]] (Sina), *1992) *[[Nathan Divinsky]] (Kanada, *1925) *[[Rune Djurhuus]] (Norvegia, *1970) *[[Maxim Dlugy]] (Rusia, SUA, *1966) *[[Josef Dobiáš]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1886-1981) *[[Yosef Dobkin]] (Rusia, Israel, *1909) *[[Tihomir Atanasov Dovramadjiev]] (Bulgaria, *1979) *[[Stefan Docx]] (Belgia, *1974) *[[Yury Dokhoian]] (Rusia, *1964) *[[Sergey Dolmatov]] (Rusia, *1959) *[[Lenier Dominguez]] (Kuba, *1983) *[[Józef Dominik]] (Polonia, 1894-1920) *[[Zadok Domnitz]] (Israel, *1933) *[[Elena Donaldson]] (Rusia, Georgia, SUA, *1957) *[[John W. Donaldson]] (SUA, *1958) *[[Ivo Donev]] (Aostria, *1959) *[[Jan Hein Donner]] (Izelvroioù, 1927-1988) *[[Iossif Dorfman]] (Ukraina, Bro-C'hall, *1952) *[[Ashote Draftian]] (Belgia, *1955) *[[Alexei Dreiev]] (URSS, Rusia, *1969) *[[Leonids Dreibergs]] (Latvia, SUA, 1908-1969) *[[Petar Drenchev]] (Bulgaria, *1977) *[[Kurt Dreyer]] (Alamagn, Afrika ar Su), 1909-1981) *[[Tihomil Drezga]] (Kroatia, SUA, 1903-1981) *[[Yuri Drozdovskij]] (Ukraina, *1984) *[[Leroy Dubeck]] (SUA, *1939) *[[Serafino Dubois]] (Italia, 1817-1899) *[[Daniil Dubov]] (Rusia, *1996) *[[Andreas Dückstein]] (Hungaria, Aostria, *1927) *[[Jean Dufresne]] (Alamagn, 1829-1893) *[[Yves Duhayon]] (Belgia, *1954) *[[Andreas Duhm]] (Alamagn, Suis, 1883-1975) *[[Dietrich Duhm]] (Alamagn, Suis, 1880-1954) *[[Hans Duhm]] (Alamagn, Suis, 1878-1946) *[[Arthur Dunkelblum]] (Polonia, Belgia, 1906-1979) *[[Joaquim Durão]] (Portugal, 1930-2015) *[[Oldřich Duras]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1882-1957) *[[Marc Dutreeuw]] (Belgia, *1960) *[[Fyodor Duz-Khotimirsky]] (Ukraina, 1879-1965) *[[Mark Dvoretsky]] (Rusia, *1947) *[[Joanna Dworakowska]] (Polonia, *1978) *[[Eduard Dyckhoff]] (Alamagn, 1880-1949) *[[Viacheslav Dydyshko]] (Belarus, *1949) *[[Boruch DynerBoruch Israel Dyner]] (Polonia, Belgia, Israel, 1903-1979) *[[Semen Dvoirys]] (Rusia, *1958) *[[Nana Dzagnidze]] (Jorjia, *1987) *[[Roman Dzindzichashvili]] (Jorjia, Israel, SUA, *1944) *[[Marat Dzhumaev]] (Ouzbekistan, *1976) </div> == E == <div style="column-count:2;"> *[[James Eade]] (SUA, *1957) *[[Zahar Efimenko]] (Ukraina, *1985) *[[Igor Efimov (Monako)|Igor Efimov]] (URSS, Jorjia, Rusia, *1960) *[[Marsel Efroimski]] (Israel, *1995) *[[Jaan Ehlvest]] (Estonia, *1962) *[[Rakhil Eidelson]] (Belarus, *1958) *[[Charles Sidney Eichab]] (Namibia, *1979) *[[Vereslav Eingorn]] (Ukraina, *1956) *[[Louis Eisenberg]] (Ukraina, SUA, 1876-goude 1909) *[[Bengt Ekenberg]] (Sveden, 1912-1986) *[[Folke Ekström]] (Sveden, 1906-2000) *[[Fouad El Taher]] (Egipt, *1965) *[[Essam El-Gindy]] (Egipt, *1966) *[[Erich Eliskases]] (Aostria, Alamagn, Arc'hantina, Brazil, 1913-1997) *[[Pavel Eljanov]] (Ukraina, *1983) *[[Moissei Eljaschoff]] (Lituania, 1870-1919) *[[Aluteni El Shaddai]] (Namibia, *1991) *[[Jaime Emma]] (Arc'hantina, 1938-2005) *[[John Emms (echedoù)|John Emms]] (Bro-Saoz, *1967) *[[Elijah Emojong]] (Ouganda, *1992) *[[Lucijs Endzelins]] (Estonia, Latvia, Aostralia, 1909-1981) *[[Jens Enevoldsen]] (Denmark, 1907-1980) *[[Ludwig Engels]] (Alamagn, Brazil, 1905-1967) *[[Berthold Englisch]] (Aostria, 1851-1897) *[[David Enoch]] (Israel, *1900) *[[Vladimir Epishin]] (Rusia, URSS, *1965) *[[Esther Epstein]] (Rusia, URSS, SUA, *1954) *[[Stefan Erdélyi]] (Hungaria, Roumania, 1905-1968) *[[Hanna Ereńska]] (Polonia, *1946) *[[Evgenij Ermenkov]] (Bulgaria, Palestina, *1949) *[[Wilhelm Ernst (echedoù)|Wilhelm Ernst]] (Alamagn, 1905-1952) *[[John Angus Erskine]] (Zeland-Nevez, Aostralia, 1873-1960) *[[Yakov Estrin]] (Rusia, 1923-1987) *[[Max Euwe]] (Izelvroioù, 1901-1981) *[[Deborah Evans-Quek]] (Kembre, *1961) *[[Larry Evans]] (SUA, 1932-2010) *[[William Evans|William Davies Evans]] (Kembre, 1790-1872) *[[Alexander Evensohn]] (Ukraina, 1892-1919) *[[Mohamed Ezat]] (Egipt, *1978) *[[Győző Exner]] (Hungaria, 1864-1945) </div> == F == <div style="column-count:2;"> *[[Gisella Facchini]] (Italia, *1954) *[[Samuel Factor]] (Polonia, SUA, 1883-1949) *[[Louisa Matilda Fagan]] (Italia, Bro-Saoz, 1850-1931) *[[Hugo Fähndrich]] (Hungaria, Aostria, 1851-1930) *[[Hans Fahrni]] (Bohemia, Suis, 1874-1939) *[[William Fairhurst]] (Bro-Saoz, Skos, Zeland-Nevez, 1903-1982) *[[Sammi Fajarowicz]] (Alamagn, 1908-1940) *[[Ekateríni Fakhirídou]] (Gres, *1964) *[[Raphael Falk]] (Rusia, 1856-1913) *[[Ernst Falkbeer]] (Aostria-Hungaria, 1819-1885) *[[Roquelina Fandiño Reyes]] (Kuba, *1968) *[[Yara Faqeeh]] (Palestina, *1999) *[[Álvaro Faria]] (Portugal, *1954) *[[Ali Farahat]] (Egipt, *1975) *[[Stefan Fazekas]] (Hungaria, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1898-1967) *[[Adham Fawzy]] (Egipt, *2000) *[[Sergey Fedorchuk]] (Ukraina, *1981) *[[Alexei Fedorov]] (Belarus, *1972) *[[John Fedorowicz]] (SUA, *1958) *[[Vladimir Fedoseev]] (Rusia, *1995) *[[Movsas Feigins]] (Latvia, Arc'hantina, 1908-1950) *[[Rafał Feinmesser]] (Polonia, *a-raok 1906) *[[Florin Felecan]] (Roumania, SUA, *1980) *[[Rubén Felgaer]] (Arc'hantina, *1981) *[[Virgilio Fenoglio]] (Arc'hantina, 1902-1990) *[[António Fernandes]] (Portugal, *1962) *[[María Florencia Fernández]] (Arc'hantina, *1991) *[[Diogo Fernando]] (Portugal, *1980) *[[Arthur Feuerstein]] (SUA, *1935) *[[Alexandr Fier]] (Brazil, *1988) *[[Martha Fierro]] (Ecuador, *1977) *[[Rubens Filguth]] (Brazil, *1956) *[[Miroslav Filip]] (Tchekoslovakia, Republik Tchek, 1928-2009) *[[Jakub Filipek]] (Belgia, *1979) *[[Anton Filippov]] (Ouzbekistan, *1986) *[[Reuben Fine]] (SUA, 1914-1993) *[[Ben Finegold]] (SUA, *1969) *[[Gina Linn Finegold]] (SUA) *[[Julius Finn]] (Polonia, SUA, 1871-1931) *[[Nick de Firmian]] (SUA, *1957) *[[Bobby Fischer]] (SUA, Island, 1943-2008) *[[Alex Fishbein]] (SUA, *1968) *[[Giuliana Fittante]] (Italia, *1951) *[[Alexander Flamberg]] (Polonia, 1880-1926) *[[Alfred Flatow (echedoù)|Alfred Flatow]] (Alamagn, Aostralia, *1937) *[[Glenn Flear]] (Bro-Saoz, *1959) *[[Ernst Flechsig]] (Alamagn, 1852-1890) *[[Bernhard Fleissig]] (Hungaria, Aostria, 1853-1931) *[[Max Fleissig]] (Hungaria, Aostria, 1845-goude 1882) *[[János Flesch]] (Hungaria, 1933-1983) *[[Salomon Flor]] (URSS, Ukraina, Tchekoslovakia, Rusia, 1908-1983) *[[Rodrigo Flores]] (Chile, 1913-2007) *[[Alberto Foguelman]] (Arc'hantina, *1923) *[[Sabina Foisor]] (SUA, *1989) *[[Jan Foltys]] (Tchekoslovakia, 1908-1952) *[[George Salto Fontein]] (Izelvroioù, 1890-1963) *[[Leó Forgács]] (Hungaria, 1881-1930) *[[Győző Forintos]] (Hungaria, *1935) *[[Greta Foulon]] (Belgia, *1946) *[[Albert Fox]] (SUA, 1881-1964) *[[Maurice Fox]] (Ukraina, Kanada, 1898-1988) *[[Alfons Franck]] (Belgia) *[[Zenon Franco]] (Paraguay, *1956) *[[Selim Franklin (echedoù)|Selim Franklin]] (Bro-Saoz, SUA, 1814-1884) *[[Janelle Mae Frayna]] (Filipinez, *1996) *[[Michael Freeman (echedoù)|Michael Freeman]] (Bro-Saoz, Zeland-Nevez, *1960) *[[Friedhelm Freise]] (Alamagn) *[[Laurent Fressinet]] (Bro-C'hall, *1981) *[[Sergey von Freymann]] (Rusia, URSS, Ouzbekistan, 1882-1946) *[[Joel Fridlizius]] (Sveden, 1869-1963) *[[Daniel Fridman]] (URSS, Latvia, Alamagn, *1976) *[[Frederic Friedel]] (Alamagn, *1945) *[[Gunnar Friedemann]] (Estonia, 1909-1943) *[[David Friedgood]] (Suafrika, Bro-Saoz, *1946) *[[Henryk Friedman]] (Polonia, 1903-1942) *[[Alexander Fritz]] (Alamagn, 1857-1932) *[[António Frois]] (Portugal, *1962) *[[Severin From]] (Danmark, 1828-1895) *[[Zirka Frómeta Castillo]] (Kuba, *1963) *[[Achilles Frydman]] (Polonia, 1905-1940) *[[Paulino Frydman]] (Polonia, Arc'hantina, 1905-1982) *[[Ľubomír Ftáčnik]] (Tchekoslovakia, Slovakia, *1957) *[[Andrija Fuderer]] (Yougoslavia, Vojvodina, Belgia, 1931-2011) *[[Semyon Furman]] (Rusia, 1920-1978) *[[Ivana Maria Furtado]] (India, *1999) *[[Géza Füster]] (Hungaria, Kanada, 1910-1990) *[[Roy Fyllingen]] (Norvegia, *1975) </div> == G == <div style="column-count:2;"> *[[Susanna Gaboyan]] (Armenia, *1996) *[[Vougar Gachimov]] (Azerbaidjan, 1986-2014) *[[Merab Gagunashvili]] (Jorjia, *1985) *[[Luís Galego]] (Portugal, *1966) *[[Aleksandr Galkin (echedoù)|Aleksandr Galkin]] (Rusia, *1979) *[[Joseph Gallagher]] (Iwerzhon, Bro-Saoz, Suis, *1964) *[[Alisa Galliamova]] (URSS, Rusia, *1972) *[[Lilit Galojan]] (Armenia, *1983) *[[Surya Shekhar Ganguly]] (India, *1983) *[[Nona Gaprindachvili]] (URSS, Jorjia, *1941) *[[Valeriane Gaprindashvili]] (Jorjia, *1982) *[[Carlos Garcia Palermo]] (Arc'hantina, Italia, *1953) *[[Raimundo García]] (Arc'hantina, *1936) *[[Timour Gareev]] (Ouzbekistan, *1988) *[[Eldar Gasanov]] (Ukraina, *1982) *[[Vugar Gashimov]] (Azerbaidjan, 1986-2014) *[[Anna Gasik]] (Polonia, *1988) *[[Genric'h Gasparyan]] (Armenia, URSS, 1910-1995) *[[Einar Gausel]] (Norvegia, *1963) *[[Viktor Gavrikov]] (Lituania, Suis, *1957) *[[Vladas Gefenas]] (URSS, Lituania, *1955) *[[Steven Geirnaert]] (Belgia, *1984) *[[Tamaz Gelashvili]] (URSS, Jorjia, *1978) *[[Boris Gelfand]] (URSS, Belarus, Israel, *1968) *[[Efim Geller]] (URSS, Ukraina, 1925-1998) *[[Uzi Geller]] (Israel, *1931) *[[Lili Gelovani]] (Jorjia, URSS, 1911-1973) *[[Petar Genov]] (Bulgaria, *1970) *[[Ljubka Genova]] (Bulgaria, *1983) *[[Ružka Genova]] (Bulgaria, *1963) *[[Kiril Georgiev]] (Bulgaria, *1965) *[[Krum Georgiev]] (Bulgaria, *1958) *[[Antonina Georgieva]] (Bulgaria, *1948) *[[Ernő Gereben]] (Hungaria, Suis 1907-1988) *[[Regina Gerlecka]] (Polonia, 1913-1983) *[[Eugenio German]] (Brazil, 1930-2001) *[[Theodor Germann]] (Latvia, 1879-1935) *[[Alik Gershon]] (Israel, *1980) *[[Edward Gerstenfeld]] (Polonia, Ukraina 1915-1943) *[[Georgy Geshev]] (Bulgaria, 1903-1937) *[[Maria Gevorgyan]] (Armenia, *1994) *[[Ehsan Ghaem Maghami]] (Iran, *1982) *[[Tigran Gharamian]] (Bro-C'hall, *1984) *[[Ameet Ghasi]] (Bro-Saoz, *1987) *[[Vera Ghazarian]] (Armenia, URSS) *[[Florin Gheorghiu]] (Roumania, *1944) *[[Amédée Gibaud]] (Bro-C'hall, 1885-1957) *[[Johannes Giersing]] (Danmark, 1872-1954) *[[Ellen Gilbert]] (SUA 1837-1900) *[[Jessie Gilbert]] (Bro-Saoz, 1987-2006) *[[Karl Gilg]] (Tchekoslovakia, Alamagn, 1901-1981) *[[Aivars Gipslis]] (URSS, Latvia, 1937-2000) *[[Anish Giri]] (Izelvroioù, *1994) *[[Angelo Giusti]] (Italia, 1901-1986) *[[Alberto Giustolisi]] (Italia, 1928-1990) *[[Matteo Gladig]] (Italia, 1880-1915) *[[Oleg Gladyszev]] (Rusia, *1977) *[[Eduard Glass]] (Aostria, 1902 - goude 1980) *[[Evgeny Gleizerov]] (URSS, Rusia, *1963) *[[Igor Glek]] (URSS, Rusia, Alamagn, *1961) *[[Svetozar Gligorić]] (Yougoslavia, Serbia, 1923-2012) *[[Jozef Gobert]] (Belgia) *[[Fernand Gobet]] (Suis, *1962) *[[Rumjana Gočeva]] (Bulgaria, *1957) *[[Michele Godena]] (Italia, *1967) *[[Carl Goering]] (Alamagn, 1841-1879) *[[Alphonse Goetz]] (Bro-C'hall, 1865-1934) *[[Leonid Gofshtein]] (Israel, *1953) *[[Ksenia Gogiava]] (Jorjia, URSS, 1916-1973) *[[Jason Goh Koon-Jong]] (Singapour, *1989) *[[Veronika Goi]] (Italia, *1980) *[[Goh Weiming]] (Singapour, *1983) *[[Samuel Gold]] (Hungaria, Aostria, SUA, 1835-1920) *[[Alexander Goldin]] (URSS, Rusia, *1965) *[[Rusudan Goletiani]] (URSS, Jorjia, SUA, *1980) *[[Celso Golmayo Torriente]] (Kuba, Spagn, 1879-1924) *[[Celso Golmayo Zúpide]] (Spagn, Kuba, 1820-1898) *[[Manuel Golmayo Torriente]] (Kuba, Spagn, 1883-1973) *[[Vitali Golod]] (URSS, Ukraina, Israel *1971) *[[Harry Golombek]] (Bro-Saoz, 1911-1995) *[[Alexander Goloshchapov]] (URSS, Ukraina, *1978) *[[Alexander Ferdinand von der Goltz]] (Alamagn, 1819-1858) *[[Valentina Golubenko]] (Estonia, Kroatia, *1990) *[[Mikhail Golubev]] (URSS, Ukraina, *1970) *[[Javiera Gómez]] (Chile, *2002) *[[Ângela Gonçalves]] (Portugal) *[[Aleksei Goncharov]] (Rusia, 1879-1913) *[[Gong Qianyun]] (Sina, *1985) *[[Jayson Gonzales]] (Filipinez, *1969) *[[Soledad González de Huguet]] (Arc'hantina, 1934-2012) *[[José González García]] (Mec'hiko, *1973) *[[Juan Carlos González Zamora]] (Mec'hiko, *1968) *[[David S. Goodman]] (Bro-Saoz, SUA, *1958) *[[Johan Goormachtigh]] (Belgia, *1955) *[[Irina Gorchkova]] (Belgia, *1977) *[[Stephen J. Gordon]] (Bro-Saoz, *1986) *[[Danny Gormally]] (Bro-Saoz, *1976) *[[George H. D. Gossip]] (SUA, Bro-Saoz, 1841-1907) *[[Solomon Gotthilf]] (URSS, Rusia, 1903-1967) *[[Hermann von Gottschall]] (Alamagn, 1862-1933) *[[Mic'hail Gourevitch (echedoù)|Mic'hail Gourevitch]] (URSS, Ukraina, Belgia, Turkia, *1959) *[[Tarek Goutali]] (Aljeria, *1983) *[[Boris Grachev]] (Rusia, *1986) *[[Aleksander Graf]] (URSS, Ouzbekistan, Alamagn, *1962) *[[Sonja Graf]] (Alamagn, Arc'hantina, SUA, 1908-1965) *[[Rita Gramignani]] (Italia, *1943) *[[Julio Granda]] (Perou, *1967) *[[Roberto Grau]] (Arc'hantina, 1900-1944) *[[Gioacchino Greco]] (Italia, 1600 - c. 1634) *[[Ewen McGowen Green]] (Zeland-Nevez, *1950) *[[Alon Greenfeld]] (SUA, Israel, *1964) *[[John Grefe]] (SUA, *1947) *[[Bernhard Gregory]] (Estonia, Alamagn, 1879-1939) *[[Gisela Kahn Gresser]] (SUA, 1906-2000) *[[Helgi Gretarsson]] (Island, *1977) *[[Richard Griffith (echedoù)|Richard Griffith]] (Bro-Saoz, 1872-1955) *[[Nikolay Grigoriev]] (URSS, Rusia, 1895-1935) *[[Avetik Grigoryan]] (Armenia, *1989) *[[Vincent Grimm]] (Aostria, Hungaria, 1800-1872) *[[Aleksandr Grichtchouk]] (URSS, Rusia, *1983) *[[Efstratios Grivas]] (Gres, *1966) *[[Henri Grob]] (Suis, 1904-1974) *[[Aristide Gromer]] (Bro-C'hall, *1909) *[[Adriaan de Groot]] (Izelvroioù, *1914) *[[Ernst Grünfeld]] (Aostria, 1893-1962) *[[Yehuda Gruenfeld]] (Polonia, Israel, *1956) *[[James Grundy (echedoù)|James Grundy]] (Bro-Saoz, SUA, 1855-1919) *[[Izaak Grynfeld]] (Polonia, Israel, *1920) *[[Gu Xiaobing]] (Sina, *1985) *[[Ion Gudju]] (Roumania, 1897-1988) *[[Richard Guerrero]] (Spagn, *1973) *[[Eduard Gufeld]] (URSS, Ukraina, SUA, 1936-2002) *[[Ilse Guggenberger]] (Kolombia, *1942) *[[Carlos Guimard]] (Arc'hantina, 1913-1998) *[[Cemil Gulbas]] (Belgia, *1980) *[[Boris Gulko]] (URSS, Rusia, SUA, *1947) *[[Gunnar Gundersen (echedoù)|Gunnar Gundersen]] (Bro-C'hall, Norvegia, Aostralia, 1882-1943) *[[Isidor Gunsberg]] (Hungaria, Bro-Saoz, 1854-1930) *[[Abhijeet Gupta]] (India, *1989) *[[Dmitry Gurevich]] (URSS, Rusia, SUA, *1956) *[[Ilya Gurevich]] (URSS, Ukraina, SUA, *1972) *[[Mikhail Gurevich (echedoù)|Mikhail Gurevich]] (URSS, Ukraina, Belgia, Turkia, *1959) *[[Bukhuti Gurgenidze]] (URSS, Jorjia, 1933-2008) *[[Nino Gurieli]] (Jorjia, URSS, *1961) *[[Jan Gustafsson]] (Alamagn, *1979) *[[Emanuel Guthi]] (Israel, *1930) *[[Lev Gutman]] (URSS, Latvia, Israel, Alamagn, *1945) *[[Fritz Gygli]] (Suis, 1896-1980) *[[Alfred William Gyles]] (Zeland-Nevez, 1888-1967) </div> == H == <div style="column-count:2;"> *[[Mohamed Haddouche]] (Aljeria, *1984) *[[Anna Hahn (echedoù)|Anna Hahn]] (Latvia, SUA, *1976) *[[Anna Hairapetian]] (Armenia, *1989) *[[Anna Hakobian]] (Armenia, URSS) *[[Vladimir Hakobyan]] (Armenia, *1971) *[[Vitalia Halberstadt]] (Ukraina, Bro-C'hall, 1903-1967) *[[Alexander Halprin]] (Rusia, Aostria, 1868-1921) *[[Ahmed Ibrahim Hamed]] (Egipt, *1954) *[[Tunc Hamarat]] (Turkia, Aostria, *1946) *[[Hicham Hamdouchi]] (Maroko, *1972) *[[Rani Hamid]] (Bangladesh, *1944) *[[Jon Ludvig Hammer]] (Norvegia, *1990) *[[Taqwa Hamouri]] (Palestina, *2006) *[[Carl Hamppe]] (Suis, Aostria, 1814-1876) *[[Milton Hanauer]] (SUA, 1908-1988) *[[Mclean Handjaba]] (Namibia, *1991) *[[James Hanham]] (SUA, 1840-1923) *[[Hermann von Hanneken (echedoù)|Hermann von Hanneken]] (Alamagn, 1810-1886) *[[Curt Hansen (echedoù)|Curt Hansen]] (Danmark, *1964) *[[Wilhelm Hanstein]] (Alamagn, 1811-1850) *[[Khosro Harandi]] (Iran, *1950) *[[Dronavalli Harika]] (India, *1991) *[[Pendyala Harikrishna]] (India, *1986) *[[Max Harmonist]] (Alamagn, 1864-1907) *[[Daniel Harrwitz]] (Alamagn, Bro-C'hall, 1823-1884) *[[William Hartston]] (Bro-Saoz, *1947) *[[Wolfgang Hasenfuss]] (Latvia, *1900) *[[Stewart Haslinger]] (Bro-Saoz, *1981) *[[Arnaud Hauchard]] (Bro-C'hall, *1971) *[[Toshi Haufiku]] (Namibia, *1989) *[[Cécile Haussernot]] (Bro-C'hall, *1998) *[[Stephane Hautot]] (Belgia, *1969) *[[Kornél Havasi]] (Hungaria, 1892-1945) *[[Mark Hebden]] (Bro-Saoz, *1958) *[[Jean Hebert]] (Kanada, *1957) *[[Hans-Joachim Hecht]] (Alamagn, *1939) *[[Jonny Hector]] (Sveden, *1964) *[[Fenny Heemskerk]] (Izelvroioù, 1919-2007) *[[Wolfgang Heidenfeld]] (Alamagn, Suafrika, Iwerzhon, 1911-1981) *[[Jakub Heilpern]] (Polonia, 1850-1910) *[[Herbert Heinicke]] (Brazil, Alamagn, 1905-1988) *[[Arved Heinrichsen]] (Lituania, 1879-1900) *[[Dan Heisman]] (SUA, *1950) *[[Grigory Helbach]] (Rusia, 1863-1930) *[[Karl Helling]] (Alamagn, 1904-1937) *[[Johan Hellsten]] (Sveden, *1975) *[[Hermann Helms]] (SUA, 1870-1963) *[[Ron Henley (echedoù)|Ron Henley]] (SUA, *1956) *[[Moriz Henneberger]] (Suis, 1878-1959) *[[Walter Henneberger]] (Suis, 1883-1969) *[[Luc Henris]] (Belgia, *1959) *[[Deen Hergott]] (Kanada, *1962) *[[Sigmund Herland]] (Roumania, 1865-1954) *[[Róża Herman]] (Polonia, 1902-1995) *[[Tania Regla Hernandez Alvarez]] (Kuba,Kostarika *1963) *[[Yudania Hernández Estévez]] (Kuba, Spagn, *1963) *[[Gilberto Hernández Guerrero]] (Mec'hiko, *1970) *[[Sabina Hernandez Penna]] (Arc'hantina, *1973) *[[Carla Herrera]] (Arc'hantina, *?) *[[Laura Herrera]] (Arc'hantina, *1971) *[[Abdelrahman Hesham]], (Egipt, *1992) *[[Tiger Hillarp Persson]] (Sveden, *1970) *[[Wilhelm Hilse]] (Alamagn, 1878-1940) *[[Moshe Hirschbein]] (Polonia, 1894-1940) *[[Moses Hirschel]] (Alamagn, 1754 - c. 1823) *[[Philipp Hirschfeld]] (Alamagn, 1840-1896) *[[Jóhann Hjartarson]] (Island, *1963) *[[Gohar Hlghatian]] (Armenia, URSS, *1975) *[[Slaheddine Hmadi]] (Tunizia, *1950) *[[Anastasiia Hnatyshyn]] (Ukraina, *2010) *[[Hoang Thanh Trang]] (Viêt-Nam, Hungaria, *1980) *[[Albert Hodges]] (SUA, 1861-1944) *[[Julian Hodgson]] (Bro-Saoz, *1963) *[[Leopold Hoffer]] (Hungaria, Bro-C'hall, Bro-Saoz, 1842-1913) *[[Karl Holländer]] (Alamagn, 1868-? ) *[[Edith Holloway]] (Bro-Saoz, 1868-1956) *[[Krystyna Hołuj-Radzikowska]] (Polonia, 1931-2006) *[[Walther von Holzhausen]] (Aostria, Alamagn, 1876-1935) *[[Baldur Hönlinger]] (Aostria, Alamagn, 1905-1990) *[[Bill Hook]] (SUA, British Virgin Islands, 1925–2010) *[[Vlastimil Hort]] (Tchekoslovakia, Alamagn, *1944) *[[Israel Horowitz]] (SUA, 1907-1973) *[[Bernhard Horwitz]] (Alamagn, Bro-Saoz, 1807-1885) *[[Henry Hosmer]] (SUA, 1837-1892) *[[Enamul Hossain]] (Bangladesh, *1981) *[[Hou Yifan]] (Sina, *1994) *[[Asma Houli]] (Aljeria, *1976) *[[Jovanka Houska]] (Bro-Saoz, *1980) *[[Clarence Howell]] (SUA, 1881-1936) *[[David Howell (echedoù)|David Howell]] (Bro-Saoz, *1990) *[[Manuel Leon Hoyos]] (Mec'hiko, *1989) *[[Zbyněk Hráček]] (Republik Tchek, *1970) *[[Karel Hromádka]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1887-1956) *[[Vincenc Hrubý]] (Bohemia, Aostria, Italia, 1856-1917) *[[Hsu Li Yang]] (Singapour, *1972) *[[Huang Qian]] (Sina, *1986) *[[Robert Hübner]] (Alamagn, *1948) *[[Werner Hug]] (Suis, *1952) *[[Beryl Hughes]] (Kembre, 1931-2017) *[[Krunoslav Hulak]] (Kroatia, *1951) *[[Koneru Humpy]] (India, *1987) *[[Isabel Hund]] (Alamagn) *[[Harriet Hunt]] (Bro-Saoz, *1978) *[[Stuart James Hutchings]] (Kembre, *1960) *[[Alexander Huzman]] (URSS, Ukraina, Israel, *1962) </div> == I == <div style="column-count:2;"> *[[Hatim Ibrahim 1975]], (Egipt, *1975) *[[Ildar Ibragimov]] (Rusia, SUA, *1967) *[[Bella Igla]] (Rusia, Israel, *1985) *[[Juan Iliesco]] (Roumania, Arc'hantina, 1898-1968) *[[Rolando Illa]] (SUA, Kuba, Arc'hantina, 1880-1937) *[[Miguel Illescas Córdoba]] (Spagn, *1965) *[[Alexander Ilyin-Zhenevsky]] (Rusia, 1894-1941) *[[Ernesto Inarkiev]] (Kirgizstan, Rusia, *1985) *[[Viorel Iordachescu]] (Moldova, *1977) *[[Nana Ioseliani]] (Jorjia, *1962) *[[Valentin Iotov]] (Bulgaria, *1988) *[[Andrei Istrăţescu]] (Roumania, *1985) *[[Saidali Iuldachev]] (Ouzbekistan, *1968) *[[Vassily Ivanchuk]] (Ukraina, *1969) *[[Ivan Ivanišević]] (Serbia, *1977) *[[Alexander Ivanov (echedoù)|Alexander Ivanov]] (SUA, *1956) *[[Igor Ivanov (echedoù)|Igor Ivanov]] (Rusia, Kanada, SUA, 1947-2005) *[[Božidar Ivanović]] (Montenegro, *1949) *[[Borislav Ivkov]] (Serbia, *1933) *[[Stefan Izbinsky]] (Ukraina, 1884-1912) *[[Zviad Izoria]] (Georgia, *1984) </div> == J == <div style="column-count:2;"> *[[Jana Jacková]] (Republik Tchek, *1982) *[[Egil Jacobsen]] (Danmark, 1897-1923) *[[Ernst Jacobson]] (Sveden, ?-?) *[[Michel Jadoul]] (Belgia, *1957) *[[Carl Jaenisch]] (Finland, Rusia, 1813-1872) *[[Charles Jaffé]] (Rusia, SUA, 1883-1941) *[[Jerzy Jagielski]] (Polonia, Alamagn, 1897-1955) *[[Dmitry Jakovenko]] (Rusia, *1983) *[[Lora Jakovleva]] (URSS, Rusia, *1932) *[[Natia Janjgava]] (Jorjia, URSS, *1972) *[[Dragoljub Janošević]] (Serbia, *1923) *[[Chaim Janowski]] (Polonia, Alamagn, Japan, c. 1868 - 1935) *[[Dawid Janowski]] (Polonia, Bro-C'hall, 1868-1927) *[[Vlastimil Jansa]] (Tchekoslovakia, Republik Tchek, *1942) *[[Nicolai Jasnogrodsky]] (Ukraina, Bro-Saoz, SUA, 1859-1914) *[[Carlos Jauregui]] (Chile, Kanada, *1932) *[[Lela Javakhishvili]] (Jorjia, *1984) *[[Florian Jenni]] (Suis, *1980) *[[Stephen Jessel]] (Iwerzhon, *1986) *[[Eleazar Jiménez]] (Kuba, *1928) *[[Baadur Jobava]] (Jorjia, *1983) *[[Leif Erlend Johannessen]] (Norvegia, *1980) *[[Svein Johannessen]] (Norvegia, 1937-2007) *[[Ingi Randver Jóhannsson]] (Island, 1936-2010) *[[Darryl Johansen]] (Aostralia, *1959) *[[Walter John]] (Polonia, Alamagn, 1879-1940) *[[Hans Johner]] (Suis, 1889-1975) *[[Paul Johner]] (Suis, 1887-1938) *[[Jean-François Jolly]] (Breizh, *1986) *[[Gawain Jones]] (Bro-Saoz, *1987) *[[Iolo Ceredig Jones]] (Kembre, 1947-2021) *[[Richard Stuart Jones]] (Kembre, *1983) *[[T. Llew Jones]] (Kembre, 1915-2009) *[[Kirsten Jorrit]] (Namibia, *1979) *[[Ju Wenjun]] (Sina, *1991) *[[Carlos Eleodoro Juárez]] (Arc'hantina, 1938-2024) *[[Max Judd]] (Polonia, SUA, 1851-1906) *[[Klaus Junge]] (Chile, Alamagn, 1924-1945) *[[Otto Junge]] (Chile, Alamagn, 1887-1978) *[[Miervaldis Jursevskis]] (Latvia, Kanada, *1921) </div> == K == <div style="column-count:2;"> *[[Mejdi Kaabi]] (Tunizia, 1961-2019) *[[Joyce Kabengano]] (Ouganda, *1990) *[[Ketino Kachiani]] (Jorjia, URSS, Alamagn, *1971) *[[Bernhard Kagan]] (Polonia, Alamagn, 1866-1932) *[[Shimon Kagan]] (Israel, *1942) *[[Victor Kahn]] (Rusia, Bro-C'hall, 1889-1971) *[[Gregory Kaidanov]] (URSS, Ukraina, Rusia, SUA, *1959) *[[Osmo Kaila]] (Finland, 1916-1991) *[[Eliso Kakabadze]] (Jorjia, URSS, 1929-1998) *[[Tsitsino Kakhabrishvili]] (Jorjia, *1946) *[[Svetlana Kalandarishvili]] (Jorjia, URSS, *1937) *[[Lusik Kalashian]] (Armenia, URSS) *[[Charles Kalme]] (Latvia, Alamagn, SUA, 1939-2003) *[[Sigitas Kalvaitis]] (Lituania, *1987) *[[Gata Kamski]] (URSS, Tatarstan, Rusia, SUA, *1974) *[[Ilya Kan]] (URSS, Rusia, 1909-1978) *[[Marcus Kann]] (Aostria, 1820-1886) *[[Tarun Kanyamarala]] (India, Iwerzhon *2004) *[[Trisha Kanyamarala]] (India, Iwerzhon *2005) *[[Albert Kapengut]] (Belarus, *1945) *[[Julio Kaplan]] (Arc'hantina, Puerto Rico, SUA, *1950) *[[Darja Kapš]] (Slovenia, *1981) *[[Nikola Karaklajić]] (Yougoslavia, 1926-2008) *[[Silva Karapetian]] (Armenia, URSS) *[[Mona May Karff]] (Moldova, Rusia, Palestina, SUA, 1914-1998) *[[Aída Karguer]] (Arc'hantina, 1931-1976) *[[Sergei Kariakin (Estonia)|Sergei Kariakin]] (URSS, Estonia, *1964) *[[Sergei Kariakin (Ukraina)|Sergei Kariakin]] (Ukraina, Rusia, *1990) *[[Ilir Karkanaqe]] (Albania, 1956-2012) *[[Anastasiya Karlovich]] (Ukraina, *1982) *[[Jalghoum Karmel]] (Palestina, *1994) *[[Anatoliy Karpov]] (URSS, Rusia, *1951) *[[Allison Karuaera]] (Namibia, *?) *[[Isaac Kashdan]] (SUA, 1905-1985) *[[Rustam Kasimdzhanov]] (URSS,Ouzbekistan, *1979) *[[Tsiala Kasoshvili]] (Jorjia, URSS, *1963) *[[Garry Kasparov]] (URSS, Azerbaijan, Rusia, *1963) *[[Genrikh Kasparyan]] (URSS, Armenia, 1910-1995) *[[Robert Katende]] (Ouganda, *1982) *[[Miroslav Katětov]] (Tchekoslovakia, 1918-1995) *[[Fani Kats]] (URSS, Rusia, 1895-1964) *[[Arthur Kaufmann]] (Roumania, Aostria, 1872-1940) *[[Lubomir Kavalek]] (Tchekoslovakia, SUA, *1943) *[[Bechir Kchouk]] (Tunizia, *1924) *[[Raymond Keene]] (Bro-Saoz, *1948) *[[Hermann Keidanski]] (Polonia, Alamagn, 1865-1938) *[[Dieter Keller]] (Suis, *1936) *[[Edith Keller-Herrmann]] (Alamagn, *1921) *[[Rudolf Keller]] (Alamagn, 1917-1993) *[[Brian Kelly (echedoù)|Brian Kelly]] (Iwerzhon, *1978) *[[Emil Kemény]] (Hungaria, SUA, 1860-1925) *[[Edvīns Ķeņģis]] (Latvia, *1959) *[[Hugh Alexander Kennedy]] (Iwerzhon, Bro-Saoz, 1809-1878) *[[Eamon Keogh]] (Iwerzhon, *1944) *[[Paul Keres]] (URSS, Estonia, 1916-1975) *[[Tim Kett]] (Kembre, *1962) *[[Alexander Kevitz]] (SUA, 1902-1981) *[[Rohini Khadilkar]] (India, *1963) *[[Erna Khalafian]] (Armenia, URSS) *[[Mona Khaled]] (Egipt, *1994) *[[Mir Sultan Khan]] (India, Pakistan, 1905-1966) *[[Anahit Kharatyan]] (Armenia, *1987) *[[Andrei Kharlov]] (Rusia, 1968-2014) *[[Murtas Kazhgaleyev]] (Kazakstan, *1973) *[[Abram Khavin]] (Ukraina, 1914-1974) *[[Denis Khismatullin]] (Rusia, *1984) *[[Tamar Khmiadashvili]] (Jorjia, *1944) *[[Goodwill Khoa]] (Namibia, *1989) *[[Ratmir Kholmov]] (Rusia, Belarus, Lituania, 1925-2006) *[[Bella Khotenashvili]] (Jorjia, URSS, *1977) *[[Miranda Khorava]] (Jorjia, URSS, 1985) *[[Natalia Khoudgarian]] (Rusia, Kanada, *1975) *[[Sopiko Khukhashvili]] (Jorjia, URSS, *1975) *[[Nino Khurtsidze]] (Jorjia, URSS, *1975) *[[Inga Khurtsilava]] (Jorjia, URSS, *1975) *[[Feliks Kibbermann]] (Estonia, a-raok 1914) *[[Georg Kieninger]] (Alamagn, 1902-1975) *[[Lionel Kieseritzky]] (Estonia, Bro-C'hall, 1806-1853) *[[R.K. Kieseritzky]] (Estonia, Rusia, c. 1870 - goude 1922) *[[Grace Kigeni]] (Ouganda, *1983) *[[Daniel J. King|Daniel King]] (Bro-Saoz, *1963) *[[Olof Kinnmark]] (Sveden, 1897-1970) *[[Ove Kinnmark]] (Sveden, *1944) *[[Georg Klaus]] (Alamagn, 1912-1974) *[[Jan Kleczyński, Jr.]] (Polonia, 1875-1939) *[[Jan Kleczyński, Sr.]] (Polonia, 1837-1895) *[[Ernest Klein (echedoù)|Ernst Klein]] (Aostria, Bro-Saoz, 1910-1990) *[[Paul Klein (echedoù)|Paul Klein]] (Alamagn, Ecuador, *1930) *[[Josef Kling]] (Alamagn, 1811-1876) *[[Jānis Klovāns]] (Latvia, 1935-2010) *[[Gyula Kluger]] (Hungaria, 1914-1994) *[[Hans Kmoch]] (Aostria, Izelvroioù, SUA, 1894-1973) *[[Rainer Knaak]] (Alamagn, *1953) *[[Viktor Knorre]] (Rusia, 1840-1919) *[[Mikhail Kobalia]] (Rusia, *1978) *[[Alexander Koblencs]] (Latvia, 1916-1993) *[[Berthold Koch]] (Alamagn, 1899-1988) *[[Alexander Kochyev]] (Rusia, *1956) *[[Maja Koen]] (Bulgaria, *1993) *[[Artur Kogan]] (Ukraina, Israel, *1974) *[[Boris Kogan]] (Rusia, SUA, 1940-1993) *[[Anton Kohler]] (Alamagn, *a-raok 1914) *[[Stanisław Kohn]] (Polonia, 1895-1940) *[[Friedrich Köhnlein]] (Alamagn, 1879-1916) *[[Dmitry Kokarev (echedoù)|Dmitry Kokarev]] (Rusia, *1982) *[[Atanas Kolev]] (Bulgaria, *1967) *[[Ignác Kolisch]] (Slovakia, Aostria-Hungaria, 1837-1899) *[[Jakub Kolski]] (Polonia, 1899-1941) *[[George Koltanowski]] (Belgia, SUA, 1903-2000) *[[Henrijeta Konarkowska-Sokolov]] (Polonia, Serbia, *1938) *[[Humpy Koneru]] (India, *1987) *[[Imre König]] (Hungaria, Yougoslavia, Bro-Saoz, SUA, 1899-1992) *[[Jerzy Konikowski]] (Polonia, Alamagn, *1947) *[[F. H. Königs]] (Belgia, 1849-1941 pe 1942) *[[Alexander Konstantinopolsky]] (Ukraina, 1910-1990) *[[Danny Kopec]] (SUA, *1954) *[[Inna Koren]] (Azerbaidjan, URSS, SUA, *1964) *[[Viktor Kortchnoy]] (URSS, Rusia, Suis, *1931) *[[Akshayraj Kore]] (India 1988) *[[Anton Korobov]] (Ukraina, *1985) *[[Imre Korody]] (Hungaria, 1905-1969) *[[Alexey Korotylev]] (Rusia, *1977) *[[J. Kornreich]] (Belgia) *[[Yona Kosashvili]] (URSS, Jorjia, Israel, *1970) *[[Gary Koshnitsky]] (Moldova, Aostralia, 1907-1999) *[[Nadejda Kosintseva]] (Rusia, *1985) *[[Tatiana Kosintseva]] (Rusia, *1986) *[[Aleksandra Kostenyouk]] (Rusia, *1984) *[[Boris Kostić]] (Aostria-Hungaria, Yugoslavia, 1887-1963) *[[Silvia Kot]] (Arc'hantina, *1950) *[[Jan Kotrč]] (Tchekoslovakia, 1862-1943) *[[Vasilios Kotronias]] (Gres, *1964) *[[Pavel Kotsur]] (Kazakstan, *1974) *[[Aleksandr Kotov]] (URSS, Rusia, 1913-1981) *[[Čeněk Kottnauer]] (Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1910-1996) *[[Bachar Kouatly]] (Siria, Liban, Bro-C'hall, *1958) *[[Aleksander Koukouch]] (Belgia) *[[Youriy Kouzoubov]] (Ukraina, *1990) *[[Vlatko Kovačević]] (Kroatia, *1942) *[[Alexander Kovchan]] (Ukraina, *1983) *[[Boris Koyalovich]] (Rusia, 1867-1941) *[[Valentina Kozlovskaya]] (Rusia, *1938) *[[Zdenko Kozul]] (Kroatia, *1966) *[[Jesse Kraai]] (SUA, *1972) *[[Yair Kraidman]] (Israel, *1932) *[[Adolf Kraemer]] (Alamagn, 1898-1972) *[[Adolf Kramer]] (Alamagn, 1871-1934) *[[Haije Kramer]] (Izelvroioù, 1917-2004) *[[Vladimir Kramnik]] (URSS, Rusia, *1975) *[[Michał Krasenkow]] (URSS, Rusia, Polonia, *1963) *[[Beloslava Krasteva]] (Bulgaria, *2004) *[[Orla Hermann Krause]] (Danmark, 1867-1935) *[[Martyn Kravtsiv]] (Ukraina, *1990) *[[Boris Kreiman]] (Rusia, SUA, *1976) *[[Josef Krejcik]] (Aostria, 1885-1957) *[[Leon Kremer]] (Polonia, 1901-1941) *[[Mira Kremer]] (Alamagn, 1905-1987) *[[Martin Kreuzer]] (Alamagn, *1962) *[[Berta Krezberg]] (URSS, Rusia, 1911-1992) *[[Ljuba Kristol]] (URSS, Rusia, Israel, *1944) *[[Stanislav Kriventsov]] (URSS, Rusia, SUA, *1973) *[[Nikolai Krogius]] (Rusia, *1930) *[[Paul Krüger (echedoù)|Paul Krüger]] (Alamagn, 1871-1939) *[[Velichka Krumova]] (Bulgaria, *1942) *[[Irina Krush]] (Ukraina, SUA, *1983) *[[Yuriy Kryvoruchko (echedoù)|Yuriy Kryvoruchko]] (Ukraina, *1986) *[[Arvid Kubbel]] (Rusia, 1889-1938) *[[Leonid Kubbel]] (Rusia, 1891-1942) *[[Sergey Kudrin]] (Rusia, SUA, *1959) *[[Adam Kuligowski]] (Polonia, *1955) *[[Kaido Külaots]] (Estonia, *1976) *[[Abhijit Kunte]] (India, *1977) *[[Abraham Kupchik]] (Belarus, SUA, 1892-1970) *[[Viktor Kupreichik]] (Belarus, *1949) *[[Bojan Kurajica]] (Bosnia and Herzegovina, *1947) *[[Igor Kurnosov]] (Rusia, 1985-2013) *[[Alla Kushnir]] (Rusia, Israel, 1941-2013) *[[Gennady Kuzmin]] (Rusia, *1946) *[[Aloyzas Kveinys]] (URSS, Lituania, * 1962) *[[Jan Kvicala]] (Tchekoslovakia, 1868-1939) </div> == L == <div style="column-count:2;"> *[[Martín Labollita]] (Arc'hantina, *1980) *[[Khelil Lagha]] (Tunizia) *[[Genrieta Lagvilava]] (Jorjia, Belarus, URSS, *1969) *[[Kateryna Lahno]] (Ukraina, *1989) *[[Bogdan Lalić]] (Yougoslavia, Kroatia, Bro-Saoz, *1964) *[[Erwin L'Ami]] (Izelvroioù, *1985) *[[Paul Adrian Lamford]] (Kembre, *1953) *[[Frank Lamprecht]] (Alamagn, *1968) *[[E. Lancel]] (Belgia) *[[Konstantin Landa]] (Rusia, *1972) *[[Salo Landau]] (Polonia, Izelvroioù, 1903-1944) *[[Gary Lane]] (Bro-Saoz, Aostralia, *1964) *[[Lisa Lane]] (SUA, 1933-2024) *[[Max Lange]] (Alamagn, 1832-1899) *[[Salomon Langleben]] (Polonia, 1862-1939) *[[Mario Lanzani]] (Italia, *1963) *[[Bent Larsen]] (Danmark, 1935-2010) *[[Ernst Larsson]] (Sveden, 1897-1963) *[[Baron Tassilo von Heydebrand und der Lasa]] (Prusia/Alamagn, 1818-1899) *[[Berthold Lasker]] (Alamagn, 1860-1928) *[[Edward Lasker]] (Polonia, Alamagn, SUA, 1885-1981) *[[Emanuel Lasker]] (Alamagn, Rusia, SUA, 1868-1941) *[[Khadidja Latreche]] (Aljeria, *1990) *[[Sabrina Latreche]] (Aljeria, *1993) *[[Milda Lauberte]] (Latvia, *1918) *[[Bruno Laurent]] (Belgia, *1975) *[[Leho Laurine]] (Estonia, Sveden, 1904-1998) *[[Joel Lautier]] (Kanada, Bro-C'hall, *1973) *[[Nora Laya Cabrera]] (Kuba, SUA *1950) *[[Darwin Laylo]] (Filipinez, *1980) *[[Fred Lazard]] (Bro-C'hall, 1883-1948) *[[Gustave Lazard]] (Bro-C'hall, 1876-1949) *[[Milunka Lazarević]] (Serbia, *1932) *[[Viktor Laznicka]] (Republik Tchek, *1988) *[[Kim Le Quang]] (Belgia, *1971) *[[Lê Quang Liêm]] (Viêt-Nam, *1991) *[[Dora Leal]] (Portugal, *1984) *[[Sergey Lebedev (echedoù)|Sergey Lebedev]] (Rusia, 1868-1942) *[[Julia Lebel-Arias]] (Arc'hantina, Bro-c'hall, Monako, *1946) *[[Helmuth Leicher]] (Namibia, *?) *[[Peter Lee (echedoù)|Peter Lee]] (Bro-Saoz, *1943) *[[Peter Leepin]] (Suis, 1920-1995) *[[Legall de Kermeur]] (Breizh, Bro-C'hall, 1702-1792) *[[Damien Le Goff]] (Breizh, *1987) *[[Anatoly Lein]] (Rusia, SUA, *1931) *[[Catarina Leite]] (Portugal, *1983) *[[Péter Lékó]] (Hungaria, *1979) *[[Robert Lemaire]] (Belgia) *[[Tatiana Lemačko]] (URSS, Bulgaria, Suis, 1948-2020) *[[Alex Lenderman]] (SUA, *1989) *[[James A. Leonard]] (SUA, 1841-1862) *[[Giovanni Leonardo]] (Italia, 1542-1587) *[[Ignatius Leong]] (Sina, Singapour, *1972) *[[Paul Saladin Leonhardt]] (Polonia, Alamagn, 1877-1934) *[[Konstantin Lerner]] (Ukraina, 1950-2011) *[[Alexandre Lesiege]] (Kanada, *1975) *[[Norman Lessing]] (SUA, 1911-2001) *[[René Letelier]] (Chile, 1915-2006) *[[Grigory Levenfish]] (Polonia, Rusia, 1889-1961) *[[Aleksandr Levin]] (Rusia, 1871-1929) *[[Jacob Levin (echedoù)|Jacob Levin]] (SUA, 1904-?) *[[Naum Levin]] (Ukraina, Aostralia, *1933) *[[Irina Levitina]] (Rusia, SUA, *1954) *[[Stepan Levitsky]] (Rusia, 1876-1924) *[[David Levy (echedoù)|David Levy]] (Bro-Skos, *1945) *[[Jerzy Lewi]] (Polonia, Sveden, 1949-1972) *[[Moritz Lewitt]] (Alamagn, 1863-1936) *[[David H. Li]] (Sina, SUA, *1972) *[[Li Chao (echedoù)|Li Chao]] (Sina, *1989) *[[Andor Lilienthal]] (URSS, Rusia, Hungaria, 1911-2010) *[[Luciano Lilloni]] (Italia, 1929-2000) *[[Li Ruofan]] (Singapour, *1978) *[[Li Shilong]] (Sina, *1977) *[[Li Shongjian]] (Sina, *1939) *[[Li Wenliang (echedoù)|Li Wenliang]] (Sina, *1967) *[[Li Zunian]] (Sina, *1958) *[[Liang Chong]] (Sina, *1980) *[[Liang Jinrong]] (Sina, *1960) *[[Vladimir Liberzon]] (Rusia, Israel, *1937) *[[Theodor Lichtenhein]] (Alamagn, SUA, 1829-1874) *[[Espen Lie]] (Norvegia, *1984) *[[Kjetil Aleksander Lie]] (Norvegia, *1980) *[[Andor Lilienthal]] (Hungaria, Rusia, 1911-2010) *[[Darcy Lima]] (Brazil, *1962) *[[Paul Limbos]] (Belgia, *1914) *[[Oleiny Linares Nápoles]] (Kuba, *1983) *[[Lin Ta]] (Sina, *1963) *[[Lin Weiguo]] (Sina, *1970) *[[Paul Lipke]] (Alamagn, 1870-1955) *[[Isaac Lipnitsky]] (Ukraina, 1923-1959) *[[Samuel Lipschütz]] (Hungaria, SUA, 1863-1905) *[[Georgy Lisitsin]] (Rusia, 1909-1972) *[[Paul List]] (Ukraina, Alamagn, Bro-Saoz, 1887-1954) *[[Marta Litinskaya-Shul]] (Ukraina, *1949) *[[John Littlewood (echedoù)|John Littlewood]] (Bro-Saoz, *1931) *[[Lisandra Llaudy Pupo]] (Kuba, *1988) *[[Liu Shilan]] (Sina, *1962) *[[Liu Wenzhe]] (Sina, *1940) *[[Ljubomir Ljubojević]] (Yougoslavia, Serbia, *1950) *[[Eric Lobron]] (SUA, Alamagn, *1960) *[[Louise Loeffler]] (Belgia) *[[Josef Lokvenc]] (Aostria, 1899-1974) *[[Giambattista Lolli]] (Italia, 1698-1769) *[[Rudolf Loman]] (Izelvroioù, 1861-1932) *[[William Lombardy]] (SUA, *1937) *[[Maia Lomineishvili]] (Jorjia, 1977) *[[Gabriela López]] (Arc'hantina, *1975) *[[Ruy López de Segura]] (Spagn, c. 1530 - c. 1580) *[[Martín Lorenzini]] (Arc'hantina, *1975) *[[Edward Löwe]] (Bro-Saoz, 1794-1880) *[[Otto Löwenborg]] (Sveden, 1888-1969) *[[Johann Löwenthal]] (Hungaria, Bro-Saoz, 1810-1876) *[[Leopold Löwy, Jr]] (Aostria, 1871-goude 1909) *[[Leopold Löwy, Sr]] (Aostria, 1840-goude 1904) *[[Moishe Lowtzky]] (Ukraina, Polonia, 1881-1940) *[[Sam Loyd]] (SUA, 1841 - 1911) *[[Smbat Lputian]] (URSS, Armenia, *1958) *[[Luis Ramirez Lucena]] (Spagn, c. 1465 - c. 1530) *[[Markas Luckis]] (Lituania, Arc'hantina, 1905-1973) *[[Carolina Luján]] (Arc'hantina, *1985) *[[Andrey Lukin]] (URSS, Rusia, *1948) *[[Stig Lundholm]] (Sveden, *1917) *[[Erik Lundin]] (Sveden, 1904-1988) *[[Francisco Lupi]] (Portugal, a-raok 1910-1954) *[[Constantin Lupulescu]] (Roumania, *1984) *[[Thomas Luther]] (Alamagn, *1969) *[[Christopher Lutz]] (Alamagn, *1971) *[[Galina Lyapunova]] (Armenia, URSS) </div> == M == <div style="column-count:2;"> *[[Alexander MacDonnell]] (Iwerzhon, 1798-1835) *[[Gottlieb Machate]] (Alamagn, 1904-1974) *[[Aleksandras Machtas]] (Lituania, Israel, 1892-1973) *[[Bartłomiej Macieja]] (Polonia, *1977) *[[George Henry MacKenzie]] (Bro-Skos, SUA, 1837-1891) *[[Nicholas MacLeod]] (Kanada, 1870-1965) *[[Karl MacPhillips]] (Iwerzhon, *1988) *[[Carlos Maderna]] (Arc'hantina, 1910-1976) *[[Ildikó Mádl]] (Hungaria, *1969) *[[Anne-Marie Maeckelbergh]] (Belgia, *1965) *[[Thibaut Maenhout]] (Belgia, *1989) *[[Wim Maes]] (Belgia, *1972) *[[Elmar Magerramov]] (Azerbaijan, *1958) *[[Elisa Maggiolo]] (Arc'hantina, *1980) *[[Nino Maisuradze]] (Jorjia, Bro-C'hall, *1982) *[[Joanna Majdan]] (Polonia, *1988) *[[Kazimierz Makarczyk]] (Polonia, 1901-1972) *[[Sirush Makints]] (Armenia, URSS] *[[Vladimir Makogonov]] (Azerbaijan, 1904-1993) *[[Gyula Makovetz]] (Hungaria, 1860-1903) *[[Marina Makropoulou]] (Roumania, Grs, *1960) *[[Sandra Malajovich]] (Arc'hantina, *1968) *[[Vadim Malakhatko]] (Ukraina, Belgia, *1977) *[[Vladimir Malakhov (echedoù)|Vladimir Malakhov]] (Rusia, *1980) *[[Guillermo Malbrán]] (Arc'hantina, 1967-2025) *[[Vidmantas Mališauskas]] (Lituania, *1963) *[[Vladimir Malaniuk]] (Rusia, Ukraina, *1957) *[[Boris Maliutin]] (Rusia, 1883-1920) *[[Nidjat Mamedov]] (Azerbaidjan, *1985) *[[Chakhriyar Mamedyarov]] (Azerbaidjan, *1985) *[[Rauf Mammadov]] (Azerbaidjan, *1988) *[[Maria Manakova]] (Serbia, *1974) *[[Federico Manca]] (Italia, *1969) *[[Meri Mangrian]] (Armenia, URSS) *[[Rima Manukian]] (Armenia, URSS) *[[Karmen Mar]] (Slovenia, *1987) *[[Napoleon Marache]] (Bro-C'hall, SUA, 1818-1875) *[[Max Marchand]] (Izelvroioù, 1888-1957) *[[Georg Marco]] (Roumania, Aostria, 1863-1923) *[[Andy Marechal]] (Belgia, *1978) *[[Sandro Mareco]] (Arc'hantina, *1987) *[[Dimitar Marholev]] (Bulgaria, *1971) *[[Alisa Marić]] (Serbia, *1970) *[[Mirjana Marić]] (Serbia, *1970) *[[Mihail Marin]] (Roumania, *1965) *[[Beatriz Marinello]] (Chile, *1964) *[[Denis Marion]] (Belgia, 1906-2000) *[[Sergio Mariotti]] (Italia, *1946) *[[Nefelina Marjanian]] (Armenia, URSS) *[[Ján Markoš]] (Slovakia, *1985) *[[Tomasz Markowski (echedoù)|Tomasz Markowski]] (Polonia, *1975) *[[Robert Markuš]] (Serbia, *1984) *[[Géza Maróczy]] (Hungaria, 1870-1951) *[[Davide Marotti]] (Italia, 1881-1940) *[[Dražen Marović]] (Kroatia, *1938) *[[Yaniet Marrero López]] (Kuba, *1983) *[[Frank Marshall]] (SUA, 1877-1944) *[[Ayelén Martínez]] (Arc'hantina, *1993) *[[Dion Martinez]] (Kuba, SUA, 1837-1928) *[[Giovanni Martinolich]] (Italia, 1884-1910) *[[Rico Mascarinas]] (Filipinez, *1954) *[[Houshang Mashian]] (Iran, Israel, *1938) *[[James Mason (echedoù)|James Mason]] (Iwerzhon, SUA, Bro-Saoz, 1849-1905) *[[Dimitrios Mastrovasilis]] (Gres, *1983) *[[Aleksandar Matanović]] (Serbia, *1930) *[[Hermanis Matisons]] (Latvia, 1894-1932) *[[Ana Matnadze]] (Jorjia, *1983) *[[Milan Matulović]] (Serbia, *1935) *[[Svetlana Matveeva]] (Rusia, *1969) *[[Marc'Andria Maurizzi]] (Korsika, *2007) *[[Carl Mayet]] (Alamagn, 1810-1868) *[[Isaak Mazel]] (Belarus, Rusia, 1911-1943) *[[Athial Mbaha]] (Namibia, *1976) *[[Neil McDonald (echedoù)|Neil McDonald]] (Bro-Saoz, *1967) *[[Alexander McDonnell]] (Iwerzhon, 1798-1835) *[[Colin McNab]] (Bro-Skos, *1961) *[[Luke McShane]] (Bro-Saoz, *1984) *[[Henrique Mecking]] (Brazil, *1952) *[[Antonio Medina]] (Spagn, 1919-2003) *[[Edmar Mednis]] (Latvia, SUA, 1937-2002) *[[Susanto Megaranto]] (Indonezia, *1987) *[[Dritan Mehmeti]] (Albania, *1978) *[[Armenuhi Mehrabian]] (Armenia, URSS) *[[Philipp Meitner]] (Aostria, 1838-1910) *[[Ketevan Melashvili]] (Jorjia, URSS *1960) *[[Nino Melashvili]] (Jorjia, URSS *1961) *[[Salome Melia]] (Jorjia, *1987) *[[Marieta Melik-Pashaian]] (Armenia, URSS) *[[Olga Menčíková|Olga Mentchikova]] (Rusia, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1907-1944) *[[Vyera Mentchikova]] (Rusia, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1906-1944) *[[Julius Mendheim]] (Alamagn, 1788-1836) *[[Lishen Mentile]] (Namibia, *1996) *[[Tamila Meskhi]] (Jorjia, URSS *1963) *[[Jonathan Mestel]] (Bro-Saoz, *1957) *[[Roberto Messa]] (Italia, *1957) *[[Johannes Metger]] (Alamagn, 1850-1926) *[[Richard Meulders]] (Belgia, *1955) *[[Anahí Meza]] (Arc'hantina, *1985) *[[Voldemars Mežgailis]] (Latvia, *1912) *[[Amina Mezioud]] (Aljeria, *1988) *[[Paul Michel (echedoù)|Paul Michel]] (Alamagn, Arc'hantina, 1905-1977) *[[Walter Michel]] (Suis, 1888-goude 1935) *[[Christian Michel Yunis]] (Chile, Palestina, 1968*) *[[Carlo Micheli]] (Italia, *1946) *[[Reginald Price Michell]] (Bro-Saoz, 1873-1938) *[[Bart Michiels]] (Belgia, *1986) *[[Snezana Micic]] (Yougoslavia, Belgia, *1966) *[[E. E. Middleton]] (Breizh-Veur) *[[Jacques Mieses]] (Alamagn, Bro-Saoz, 1865-1954) *[[Samuel Mieses]] (Alamagn, 1841-1884) *[[Vladas Mikėnas]] (URSS, Estonia, Lituania, 1910-1992) *[[Adrian Mikhalchishin]] (URSS, Ukraina, Slovenia, *1954) *[[Victor Mikhalevski]] (Belarus, Israel, *1972) *[[Igor Miladinović]] (Serbia, *1974) *[[Tony Miles]] (Bro-Saoz, 1955-2001) *[[Zdravko Milev]] (Bulgaria, 1929-1984) *[[Borislav Milic]] (Yougoslavia, 1925-1986) *[[Ioana Miller]] (Iwerzhon, 1995) *[[Sophie Milliet]] (Bro-C'hall, *1983) *[[Stuart Milner-Barry]] (Bro-Saoz, 1906-1995) *[[Vadim Milov]] (Rusia, Israel, Suis, *1972) *[[Artashes Minasian]] (Armenia, *1987) *[[Johannes Minckwitz]] (Alamagn, 1843-1901) *[[Nikolay Minev]] (Bulgaria, SUA, *1931) *[[Dragoljub Minić]] (Montenegro, 1936-2005) *[[Yerisbel Miranda Llanes]] (Kuba, *1987) *[[Evgeniy Mirochnitchenko]] (Ukraina, *1978) *[[Margarita Mirza-Avagian]] (Armenia, URSS) *[[Azer Mirzoev]] (Azerbaidjan, *1978) *[[Vesna Mišanović]] (Bosnia, *1964) *[[Kamil Mitoń]] (Polonia, *1984) *[[Lilit Mkrtchian (echedoù)|Lilit Mkrtchian]] (Armenia, URSS, *1982) *[[Anahit H. Mkrtchyan]] (Armenia, *2009) *[[Mariam Mkrtchyan]] (Armenia, *2004) *[[Stasch Mlotkowski]] (SUA, 1881-1943) *[[Ayah Moaataz]] (Egipt, *1997) *[[Abram Model]] (Latvia, Rusia, 1896-1976) *[[Charles Moehle]] (SUA, 1859-1898) *[[Jorgen Moeller]] (Danmark, 1873-1944) *[[Jan Moeyersons]] (Belgia) *[[Chahin Mohandesi]] (Iran, *1962) *[[Ariah Mohiliver]] (Polonia, Israel, *1904) *[[Stefan Mohr]] (Alamagn, *1967) *[[Alexander Moiseenko]] (Ukraina, *1980) *[[Baldur Möller]] (Island, *a-raok 1921) *[[Augustus Mongredien]] (Bro-Saoz, 1807-1888) *[[Léon Monosson]] (Belarus, Bro-C'hall, 1892-1943) *[[Julius du Mont]] (Bro-C'hall, Bro-Saoz, 1881-1956) *[[Mario Monticelli]] (Italia, 1902-1995) *[[María Teresa Mora]] (Kuba, 1902-1980) *[[Elshan Moradi]] (Iran, *1985) *[[Luciana Morales Mendoza]] (Perou, *1987) *[[Kalikst Morawski]] (Polonia, 1859 - c. 1939) *[[Bruno Moritz]] (Alamagn, Ecuador, 1900- ?) *[[Iván Morovic]] (Chile, *1963) *[[Alexander Moroz (echedoù)|Alexander Moroz]] (Ukraina, 1961-2009) *[[Aleksandr Morozevitch]] (URSS, Rusia, *1977) *[[Paul Charles Morphy]] (SUA, 1837-1884) *[[John Morrison (echedoù)|John Morrison]] (Kanada, 1889-1975) *[[Niaz Morshed]] (Bangladesh, *1966) *[[Paul Motwani]] (Bro-Skos, *1962) *[[Alexander Motylev]] (Rusia, *1979) *[[Alaaeddine Moussa]] (Liban, Palestina, 1968) *[[Anna Mouzytchouk]] (Ukraina, Slovenia, *1990) *[[Sergei Movsesian]] (Armenia, Slovakia, *1978) *[[Paul Mross]] (Polonia, Alamagn, *1910) *[[Martin Mrva]] (Slovakia, *1971) *[[André Muffang]] (Bro-C'hall, 1897-1989) *[[Hans Müller]] (Aostria, 1896-1971) *[[Leonhard Müller (c'hoarier echedoù)|Leonhard Müller]] (Namibia, *1979) *[[Karsten Müller]] (Alamagn, *1970) *[[César Muñoz]] (Ecuador, *1929) *[[Piotr Murdzia]] (Polonia, *1975) *[[Jacob Murey]] (Rusia, Israel, *1941) *[[Augusto de Muro]] (Arc'hantina, ? -1959) *[[Phiona Mutesi]] (Ouganda, *1996) *[[Anna Muzychuk]] (Ukraina, Slovenia, *1990) *[[Lhamsuren Myagmarsuren]] (Mongolia, *1938) *[[Hugh Myers]] (SUA, 1930-2008) </div> == N == <div style="column-count:2;"> *[[Ashot Nadanian]] (Armenia, *1972) *[[Arkadij Naiditsch]] (Latvia, Alamagn, *1985) *[[Oskar Naegeli]] (Suis, 1885-1959) *[[Géza Nagy]] (Hungaria, 1892-1953) *[[Miguel Najdorf]] (Polonia, Arc'hantina, 1910-1997) *[[Peninah Nakabo]] (Ouganda, *1992) *[[Hikaru Nakamura]] (Japan, SUA, *1987) *[[Christine Namaganda]] (Ouganda, *1986) *[[Otto Nakapunda]] (Namibia, *1975) *[[Gloria Nansubuga]] (Ouganda, *2001) *[[William Napier]] (Bro-Saoz, SUA, 1881-1952) *[[Mario Napolitano]] (Italia, 1910-1995) *[[Renato Naranja]] (Filipinez, *1940) *[[Srinath Narayanan]] (India, *1994) *[[Daniel Naroditsky]] (SUA, 1995-2025) *[[Lina Nassr]], (Aljeria, *2003) *[[Rui de Carvalho Nascimento]] (Portugal, 1914-2012) *[[Wajd Natsheh]] (Palestina, *2001) *[[David Navara]] (Republik Tchek, *1985) *[[Heskiel Ndahangwapo]] (Namibia, *2000) *[[Vera Nebolsina]] (Rusia, *1989) *[[Ozren Nedeljković]] (Serbia, 1903-1984) *[[Gastón Needleman]] (Arc'hantina, *1990) *[[Iris Neels]] (Belgia, *1980) *[[Parimarjan Negi]] (India, *1993) *[[Iivo Nei]] (Estonia, *1931) *[[Oleg Neikirch]] (Jorjia, Bulgaria, 1914-1985) *[[Kateřina Němcová]] (Republik Tchek, *1990) *[[Ivan Nemet]] (Yougoslavia, Serbia, Suis, 1943-2007) *[[Vladimir Nenarokov]] (Rusia, 1880-1953) *[[Andzhelika Nenova]] (Bulgaria, *2010) *[[Jolly Nepando]] (Namibia, *1993) *[[Ian Nepomniachtchi]] (Rusia, *1990) *[[Vincenzo Nestler]] (Italia, 1912-1988) *[[Augustin Neumann]] (Aostria, 1879-1906) *[[Gustav Neumann]] (Alamagn, 1838-1881) *[[Vladislav Nevednichy]] (Roumania, *1969) *[[Valeriy Neverov]] (Ukraina, *1962) *[[Rashid Nezhmetdinov]] (Rusia, 1912-1974) *[[Nguyễn Ngọc Trường Sơn]] (Viêt Nam, *1990) *[[Ni Hua]] (Sina, *1983) *[[Arno Nickel]] (Alamagn, *1952) *[[Bryon Nickoloff]] (Kanada, 1956-2004) *[[Bjørn Nielsen]] (Danmark, 1907-1949) *[[Peter Heine Nielsen]] (Danmark, *1973) *[[Torkil Nielsen]] (Faroe Islands, *1964) *[[Walter Niephaus]] (Alamagn, 1923-1992) *[[Friso Nijboer]] (Izelvroioù, *1965) *[[Yuri Nikolaevsky]] (Ukraina, *1937) *[[Ioannis Nikolaidis]] (Gres, *1971) *[[Predrag Nikolić]] (Bosnia-ha-Herzegovina, *1960) *[[Adriana Nikolova]] (Bulgaria, *1988) *[[Allan Nilsson]] (Sveden, 1899-1949) *[[Aaron Nimzowitsch]] (Latvia, Danmark, 1886-1935) *[[Ning Chunhong]] (Sina, *1968) *[[Dieter Nisipeanu]] (Roumania, *1976) *[[Max Baron Nitzborn]] (Namibia, *1971) *[[Kamel Njili]] (Tunizia, *1982) *[[Ngangane Ndjoze]] (Namibia, *?) *[[Josef Noa]] (Hungaria, 1856-1903) *[[Jesus Nogueiras]] (Kuba, *1959) *[[Aileen Noonan]] (Iwerzhon, *1950) *[[Federico Norcia]] (Italia, 1904-1985) *[[Holger Norman-Hansen]] (Danmark, 1899-1984) *[[David Norwood]] (Bro-Saoz, *1968) *[[Daniël Noteboom]] (Izelvroioù, 1910-1932) *[[Igor Novikov (echedoù)|Igor Novikov]] (Ukraina, SUA, *1962) *[[Nikolay Novotelnov]] (Rusia, 1911-2006) *[[Heinz Nowarra]] (Alamagn, 1897-1945 ?) *[[Haruna Nsubuga]] (Ouganda, *1991) *[[John Nunn]] (Bro-Saoz, *1955) *[[Friedrich Nürnberg]] (Alamagn, 1909 -1984) *[[Gertrud Nüsken]] (Alamagn, 1917 -1972) *[[Tomi Nyback]] (Finland, *1985) *[[Gustaf Nyholm]] (Sveden, 1880-1957) *[[Illya Nyzhnyk]] (Ukraina, *1996) </div> == O == <div style="column-count:2;"> *[[Rex Oberholzer]] (Namibia, *1970) *[[Kevin O'Connell (echedoù)|Kevin O'Connell]] (Bro-Saoz, Iwerzhon, *1949) *[[Handszar Odeev]] (Turkmenistan, *1972) *[[Leif Øgaard]] (Norvegia, *1952) *[[Alice O'Gorman]] (Iwerzhon, *2000) *[[John O'Hanlon (echedoù)|John O'Hanlon]] (Iwerzhon, 1876-1960) *[[Tõnu Õim]] (Estonia, *1941) *[[Kaarle Ojanen]] (Finland, *1918) *[[Alberic O'Kelly de Galway]] (Belgia, 1911-1980) *[[Friðrik Ólafsson]] (Island, *1935) *[[Helgi Ólafsson]] (Island, *1956) *[[Mikhailo Oleksienko]] (Ukraina, *1986) *[[Lembit Oll]] (URSS, Estonia, 1966-1999) *[[Adolf Georg Olland]] (Izelvroioù, 1867-1933) *[[Anton Olson]] (Sveden, 1881-goude 1928) *[[Umida Omonova]] (Ouzbekistan, *2006) *[[Gülümser Öney]] (Bulgaria, Turkia, *1956) *[[Aleksandr Onistchouk]] (Ukraina, SUA *1975) *[[Abdelaziz Onkoud]] (Maroko, *1972) *[[Karel Opočensky]] (Tchekoslovakia, 1892-1975) *[[Wilhelm Orbach]] (Alamagn, 1894-1944) *[[Lisandra Teresa Ordaz Valdés]] (Kuba, *1988) *[[Menachem Oren]] (Polonia, Israel, 1901-1962) *[[Lexy Ortega]] (Kuba, Italia, *1960) *[[Dorren O'Siochrú]] (Iwerzhon, *1950) *[[Gerard Oskam]] (Izelvroioù, 1880-1952) *[[Berge Ostenstad]] (Norvegia, *1964) *[[Mahfoud Oussedik]] (Aljeria, *1992) *[[John Owen (echedoù)|John Owen]] (Bro-Saoz, 1827-1901) *[[Karlis Ozols]] (Latvia, Aostralia, 1912-2001) </div> == P == <div style="column-count:2;"> *[[Ludek Pachman]] (Tchekoslovakia, Alamagn, 1924-2003) *[[Nikola Padevsky]] (Bulgaria, *1933) *[[Elisabeth Pähtz]] (Alamagn, *1985) *[[Nazí Paikidze]] (Rusia, Jorjia, SUA, *1993) *[[Adamantia Paizis]] (Italia, *1972) *[[Mladen Palac]] (Kroatia, *1971) *[[Sam Palatnik]] (Ukraina, SUA, *1950) *[[Luis Palau (echedoù)|Luis Palau]] (Arc'hantina, 1897-1971 ) *[[Victor Palciauskas]] (Lituania, SUA, *1941) *[[Richard Palliser]] (Bro-Saoz, *1981) *[[Rudolf Palme]] (Aostria, 1910-2005) *[[Ryan Palmer (echedoù)|Ryan Palmer]] (Jamaica, *1974) *[[Fiorentino Palmiotto]] (Italia, *1929) *[[Davor Palo]] (Danmark, *1985) *[[Eero Paloheimo]] (Finland, *1936) *[[Fiammetta Panella]] (Italia, *1988) *[[Óscar Panno]] (Arc'hantina, *1935) *[[Vasily Panov]] (Rusia, 1906-1973) *[[Enrico Paoli]] (Italia, 1908-2005) *[[Mark Paragua]] (Filipinez, *1984) *[[Shadi Paridar]] (Iran, *1986) *[[Mircea Parligras]] (Roumania, *1980) *[[Bruno Parma]] (Slovenia, *1941) *[[Frank Parr]] (Bro-Saoz, 1918-2003) *[[Llambi Pasko]] (Albania, *1991) *[[Dante Pasqua]] (Italia, 1898-1974) *[[Louis Paulsen]] (Alamagn, 1833-1891) *[[Wilfried Paulsen]] (Alamagn, 1828-1901) *[[Duško Pavasovič]] (Kroatia, Slovenia, *1975) *[[Max Pavey]] (SUA, 1918-1957) *[[Eugène Pécher]] (Belgia, *1841 pe 1842 - 1905) *[[Simonne Peeters]] (Belgia) *[[Vera Pejčeva]] (Bulgaria, *1969) *[[Jiří Pelikán (echedoù)|Jiří Pelikán]] (Tchekoslovakia, Arc'hantina, 1906-1985) *[[Yannick Pelletier]] (Suis, *1976) *[[Roman Pelts]] (Ukraina, Kanada, *1937) *[[Peng Xiaomin]] (Sina, *1973) *[[Peng Zhaoqin]] (Sina, Izelvroioù, *1968) *[[Jonathan Penrose]] (Bro-Saoz, *1933) *[[Thierry Penson]] (Belgia, *1955) *[[Corina Peptan]] (Roumania, *1978) *[[Fernando Peralta (c'hoarier echedoù)|Fernando Peralta]] (Arc'hantina, *1979) *[[Carlos Pereira dos Santos]] (Portugal, *1972) *[[Ruben Pereira]] (Portugal, *1991) *[[Eneida Pérez]] (Republik Dominikan, Alamagn *1964) *[[Amelia Pérez de Navas]] (Arc'hantina, *?) *[[Federico Pérez Ponsa]] (Arc'hantina, *1993) *[[Julius Perlis]] (Polonia, Aostria, 1880-1913) *[[Barbara Pernici]] (Italia, *1956) *[[Frederic Perrin]] (Bro-Saoz, SUA, 1815-1889) *[[Raaphi Persitz]] (Bro-Saoz, Israel, Suis, *1934) *[[Nick Pert]] (Bro-Saoz, *1981) *[[John Peters (echedoù)|John Peters]] (SUA, *1951) *[[Jusefs Petkevich]] (Latvia, *1940) *[[Arshak Petrosian]] (Armenia, *1953) *[[Davit G. Petrosian]] (Armenia, *1984) *[[Tigran Petrosian]] (Armenia, Jorjia, URSS, 1929-1984) *[[Aleksandr Petrov]] (Rusia, 1794-1867) *[[Marlen Petrova]] (Bulgaria, *1961) *[[Vladimirs Petrovs]] (Latvia, 1907-1943) *[[Gergana Peycheva]] (Bulgaria, *2003) *[[Gerhard Pfeiffer]] (Alamagn, 1923-2000) *[[Phạm Minh Hoàng]] (Viêt Nam, Breizh, *1978) *[[François Philidor]] (Bro-C'hall, 1726-1795) *[[Evgeniy Piankov]] (URSS, Ukraina, *1941) *[[Luis Piazzini]] (Arc'hantina, 1905-1980) *[[Tom Piceu]] (Belgia, *1978) *[[Jeroen Piket]] (Izelvroioù, *1969) *[[Harry Nelson Pillsbury]] (SUA, 1872-1906) *[[Herman Pilnik]] (Alamagn, Arc'hantina, 1914-1981) *[[Karol Piltz]] (Polonia, 1903-1939) *[[Sulennis Piña Vega]] (Kuba, *1981) *[[Albert Pinkus]] (SUA, 1903-1984) *[[József Pintér]] (Hungaria, *1953) *[[Ariana Pintor]] (Portugal, *1988) *[[Vasja Pirc]] (Slovenia, 1907-1980) *[[Rudolf Pitschak]] (Tchekoslovakia, SUA, *1902) *[[Karl Pitschel]] (Aostria, 1829-1883) *[[Aaron Pixton]] (SUA, *1986) *[[Ján Plachetka]] (Slovakia, *1945) *[[Albin Planinc]] (Yougoslavia, Slovenia, 1944-2008) *[[James Plaskett]] (Bro-Saoz, Spagn, *1960) *[[Kazimierz Plater]] (Polonia, 1915-2004) *[[Igor Platonov]] (Ukraina, 1934-1995) *[[Joseph Platz]] (Alamagn, SUA, 1905-1981) *[[Isaías Pleci]] (Arc'hantina, 1907-1979) *[[David Podhorzer]] (Aostria, *a-raok 1916) *[[Natalia Pogonina]] (Rusia, *1985) *[[Henryk Pogorieły]] (Polonia, 1908-1943) *[[Ernest Pogosyants]] (Ukraina, 1935-1990) *[[Iosif Pogrebyssky]] (Ukraina, 1906-1971) *[[Amos Pokorný]] (Tchekoslovakia, 1890-1949) *[[Rudolph Pokorny]] (Bohemia, Mec'hiko, SUA, 1880-goude 1920) *[[Richard Polaczek]] (Belgia, *1965) *[[Giulio Polerio]] (Italia, 1548-1612) *[[Judit Polgar]] (Hungaria, *1976) *[[Zsuzsa Polgar]] (Hungaria, SUA, *1969) *[[Zsofia Polgar]] (Hungaria, Israel, *1974) *[[Elisabeta Polihroniade]] (Roumania, 1935-2016) *[[David Polland]] (SUA, *1915) *[[William Pollock (echedoù)|William Pollock]] (Rouantelezh-Unanet, 1859-1896) *[[Lev Polugaevski]] (URSS, Belarus, Rusia, 1934-1995) *[[Arturo Pomar]] (Spagn, *1931) *[[Rouslan Ponomariov]] (Ukraina, 1983) *[[Domenico Ponziani]] (Italia, 1719-1796) *[[Stepan Popel]] (Polonia, Bro-C'hall, SUA, 1909-1987) *[[Ignatz von Popiel]] (Aostria-Hungaria, Polonia, 1863-1941) *[[Petar Popović (echedoù)|Petar Popović]] (Yugoslavia, Serbia, *1959) *[[Artur Poplawski]] (Polonia, Suis, 1860-1918) *[[Yosef Porath]] (Alamagn, Israel, 1909-1996) *[[Moritz Porges]] (Bohemia/Aostria-Hungaria, 1857-1909) *[[Giorgio Porreca]] (Italia, 1927-1988) *[[Lajos Portisch]] (Hungaria, *1937) *[[Domenico Postpischl]] (Italia, 1905-1980) *[[Ehrhardt Post]] (Alamagn, 1881-1947) *[[Evgeny Postny]] (Israel, *1981) *[[Peter Potemkine]] (Rusia, Bro-C'hall, 1886-1926) *[[Vladimir Potkin]] (Rusia, *1982) *[[Ludovit Potuček]] (Slovakia, *a-raok 1921) *[[Christian Poulsen (echedoù)|Christian Poulsen]] (Danmark, 1912-1981) *[[AtoSUA Pourkashiyan]] (Iran, *1988) *[[Lynda Annette Powell]] (Kembre, *?) *[[Borki Predojević]] (Bosnia, *1987) *[[Edith Charlotte Price]] (Bro-Saoz, 1872-1952) *[[Roberto Primavera]] (Italia, *1981) *[[Lodewijk Prins]] (Izelvroioù, *1913) *[[Ladislav Prokeš]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1884-1966) *[[Svetlana Prudnikova]] (Rusia, *1967) *[[Dawid Przepiórka]] (Polonia, 1880-1942) *[[Lev Psakhis]] (Rusia, Israel, *1958) *[[Lenka Ptacnikova]] (Tchekoslovakia, Island, *1976) *[[Stojan Puc]] (Slovenia, 1921-2004) *[[Viktors Pupols]] (Latvia, SUA, *1935) *[[Cecil Purdy]] (Zeland-Nevez, Aostralia, 1906-1979) *[[John Purdy (echedoù)|John Purdy]] (Aostralia, *1935) *[[Benoît Purenne]] (Breizh, *1997) </div> == Q == <div style="column-count:2;"> *[[Llambi Qendro]] (Albania, *1963) *[[Qi Jingxuan]] (Sina, *1947) *[[Qin Kanying]] (Sina, *1974) *[[Oscar Quiñones (echedoù)|Oscar Quiñones]] (Perou, *1941) *[[Miguel Quinteros]] (Arc'hantina, *1947) </div> == R == <div style="column-count:2;"> *[[Braslav Rabar]] (Yougoslavia, Kroatia, 1919-1973) *[[Abram Rabinovitch]] (URSS, Lituania, Rusia, 1878-1943) *[[Ilya Rabinovich]] (Rusia, 1891-1942) *[[Viktoria Radeva]] (Bulgaria, *2001) *[[Elitsa Raeva]] (Bulgaria, *1987) *[[Teimour Radjabov]] (Azerbaidjan, *1987) *[[Ivan Radoulov]] (Bulgaria, *1939) *[[Markus Ragger]] (Aostria, *1988) *[[Viacheslav Ragozin]] (URSS, Rusia, 1908-1962) *[[Ziaur Rahman (echedoù)|Ziaur Rahman]] (Bangladesh, *1974) *[[Maurice Raizman]] (Moldova/Rusia, Bro-C'hall 1905-1974) *[[Iweta Rajlich]] (Polonia, *1981) *[[Vasik Rajlich]] (SUA, *1971) *[[Lorenc Rama]] (Albania, *1964) *[[Ramachandran Ramesh]] (India, *1976) *[[Alejandro Ramírez (echedoù)|Alejandro Ramírez]] (Costa Rica, *1988) *[[Vivian Ramón Pita]] (Kuba,*1963) *[[Maaja Ranniku]] (URSS, Estonia, 1941-2004) *[[Richárd Rapport]] (Hungaria, *1996) *[[Nukhim Rashkovsky]] (URSS, Rusia, *1946) *[[Ilmar Raud]] (Estonia, Arc'hantina, 1913-1941) *[[Vsevolod Rauzer]] (URSS, Ukraina, 1908-1941) *[[Khaled Abdel Razik]], (Egipt, *1975) *[[Yuri Razuvayev]] (URSS, Rusia, 1945-2012) *[[Damián Reca]] (Arc'hantina, 1894-1937) *[[Hans Ree]] (Izelvroioù, *1944) *[[Brian Reilly]] (Bro-C'hall, Bro-Saoz, Iwerzhon, 1901-1991) *[[Dimitri Reinderman]] (Izelvroioù, *1972) *[[Fred Reinfeld]] (SUA, 1910-1964) *[[Heinrich Reinhardt]] (Alamagn, Arc'hantina, 1903-1990) *[[Salome Reischer]] (Aostria, Palestina, SUA, 1899-1980) *[[Teodor Regedziński]] (Polonia, 1894-1954) *[[Arturo Reggio]] (Italia, 1863-1917) *[[Josef Rejfir]] (Tchekoslovakia, 1909-1962) *[[Ludwig Rellstab (echedoù)|Ludwig Rellstab]] (Alamagn, 1904-1983) *[[Georges Renaud]] (Bro-C'hall, 1893-1975) *[[Samuel Reshevsky]] (Polonia, SUA, 1911-1992) *[[Pál Réthy]] (Hungaria, 1905-1962) *[[Richárd Réti]] (Aostria-Hungaria, Tchekoslovakia, 1889-1929) *[[Ramón Rey Ardid]] (Spagn, 1903-1988) *[[Alexander Riazantsev]] (Rusia, *1985) *[[Zoltán Ribli]] (Hungaria, *1951) *[[Pablo Ricardi]] (Arc'hantina, *1962) *[[Isaac Rice]] (SUA, 1850-1915) *[[Jane Richmond]] (Kembre, *1961) *[[Hannes Richter]] (Namibia, *?) *[[Kurt Richter]] (Alamagn, 1900-1969) *[[Recardo Ricky Innes]] (Namibia, *?) *[[Antonio Rico]] (Spagn, 1908-1988) *[[Alessandra Riegler]] (Italia, *1961) *[[Fritz Riemann]] (Alamagn, 1859-1932) *[[Friedl Rinder]] (Alamagn, 1905-2001) *[[Horst Rittner]] (Alamagn, *1930) *[[Nikolai Riumin]] (Rusia, 1908-1942) *[[Adele Rivero]] (SUA, 1908-1992) *[[Jules Arnous de Rivière]] (Breizh, Bro-C'hall, 1830-1905) *[[Aimen Rizouk]] (Aljeria, *1979) *[[Marina Rizzo]] (Arc'hantina, *1965) *[[Karl Robatsch]] (Aostria, 1928-2000) *[[Walter Robinow]] (Alamagn, 1867-1938) *[[Ray Robson]] (SUA, *1994) *[[Sérgio Rocha]] (Portugal, *1972) *[[Ludwig Rödl]] (Alamagn, 1907-1970) *[[Maxim Rodshtein]] (Israel, *1989) *[[Hans Roepstorff]] (Alamagn, 1910-1945) *[[Ian Rogers (echedoù)|Ian Rogers]] (Aostralia, *1960) *[[Gustav Rogmann]] (Alamagn, 1909-1947) *[[Kenneth Rogoff]] (SUA, *1953) *[[Dorian Rogozenko]] (Roumania, *1973) *[[Ivan Vladimir Rohaček]] (Slovakia, 1909-1977) *[[Michael Rohde (echedoù)|Michael Rohde]] (SUA, *1959) *[[Michael Roiz]] (Rusia, Israel *1983) *[[Oleg Romanichin]] (URSS, Ukraina, *1952) *[[Alexander Romanovsky (echedoù)|Alexander Romanovsky]] (Lituania, Rusia, 1880-1943) *[[Piotr Romanovski]] (URSS, Rusia, 1892-1964) *[[Max Romih]] (Kroatia, Italia, 1893-1979) *[[Chris de Ronde]] (Izelvroioù, *[[Niccolo Ronchetti]] (Italia, *1989) *[[Catharina Roodzant]] (Izelvroioù, 1896-1999) *[[Marcel Roofthoofd]] (Belgia, *1952) *[[Nancy Roos]] (SUA, 1905-1957) *[[Alexey Root]] (SUA, *1965) *[[Salme Rootare]] (Estonia, 1913-1987) *[[Vidrik Rootare]] (Estonia, c. 1900 - 1985) *[[Jan Rooze]] (Belgia, *1947) *[[Jakob Rosanes]] (Ukraina/Aostria-Hungaria, Alamagn, 1842-1922) *[[Bernardo Roselli]] (Uruguay, *1965) *[[Leon Rosen]] (Polonia, SUA, 1869-1942) *[[Andreas Rosendahl]] (Danmark, 1864-1909) *[[Karl Wilhelm Rosenkrantz]] (Latvia, Rusia, 1876-goude 1928) *[[Jacob Rosenthal]] (SUA, 1881-1954) *[[Samuel Rosenthal]] (Polonia, Bro-C'hall 1837-1902) *[[Laura Ross (echedoù)|Laura Ross]] (SUA, *1988) *[[Stefano Rosselli del Turco]] (Italia, 1877-1947) *[[Héctor Rossetto]] (Arc'hantina, 1922-2009) *[[Nikolaz Rossolimo]] (Ukraina, Bro-C'hall, SUA, 1910-1975) *[[Gersz Rotlewi]] (Polonia, 1889-1920) *[[Lyoudmila Roudenko]] (URSS, Ukraina, Rusia, 1904-1986) *[[Eugène Rousseau]] (Bro-C'hall, SUA, c. 1810 - c. 1870) *[[Jonathan Rowson]] (Bro-Skos, *1977) *[[Solomon Rozental]] (URSS, Lituania, Belarus, 1890-1955) *[[Eduardas Rozentalis]] (URSS, Lituania, *1963) *[[Vesna Rožič]] (Slovenia, 1987–2013) *[[Ruan Lufei]] (Sina, *1987) *[[Serge Rubanraut]] (Sina, Aostralia, 1948-2008) *[[Karl Ruben]] (Danmark, *1903) *[[Jorge Rubinetti]] (Arc'hantina, 1945-2016) *[[Akiba Rubinstein]] (Polonia, Alamagn, Belgia, 1882-1961) *[[Emanuel Rubinstein]] (Polonia, 1897-?) *[[José Rubinstein]] (Arc'hantina, *1940) *[[Simon Rubinstein]] (Aostria, Suafrika, *c. 1910) *[[Solomon Rubinstein]] (Polonia, SUA, 1868-1931) *[[Sergei Rublevsky]] (Rusia, *1974) *[[Olga Rubtsova]] (Rusia, 1909-1994) *[[Iosif Rudakovsky]] (Ukraina, 1914-1947) *[[Mary Rudge]] (Bro-Saoz, 1842-1919) *[[Nikoly Rudnev]] (Ukraina, Ouzbekistan, 1895-1944) *[[Anna Rudolf]] (Hungaria, *1987) *[[Alexander Rueb]] (Izelvroioù, 1882-1959) *[[Andrey Rychagov]] (Rusia, *1979) *[[Mikhail Rytshagov]] (Estonia, *1967) </div> == S == <div style="column-count:2;"> *[[Peter Alexandrovich Saburov]] (Rusia, 1835-1918) *[[Peter Petrovich Saburov]] (Rusia, Suis, 1880-1932) *[[Antonio Sacconi]] (Italia, 1895-1968) *[[Matthew Sadler]] (Bro-Saoz, *1974) *[[Darmen Sadvakasov]] (Kazakstan, *1979) *[[Danial Saiboulatov]] (Belgia, *1970) *[[Yousof Safvat]] (Iran, bet ganet e?) *[[Pierre Charles Fournier de Saint Amant]] (Bro-C'hall, 1800-1872) *[[Jaroslav Šajtar]] (Tchekoslovakia, 1921-2003) *[[Konstantin Sakaiev]] (URSS, Tatarstan, Rusia, *1974) *[[Yuri Sakharov]] (URSS, Ukraina, 1922-1981) *[[Ihab Salem]] (Palestina, *1973) *[[Ada María Salgado]] (Kuba, *?) *[[Nurgjul Salimova]] (Bulgaria, *2003) *[[Valery Salov]] (URSS, Rusia, *1964) *[[Mic'hail Saltaev]] (URSS, Ouzbekistan, *1962) *[[Alessandro Salvio]] (Italia, c. 1570 - c. 1640) *[[Carlo Salvioli]] (Italia, 1848-1930) *[[Gersz Salwe]] (Polonia, 1862-1920) *[[Friedrich Sämisch]] (Alamagn, 1896-1975) *[[Sergiu Samarian]] (Roumania, Alamagn, 1923-1991) *[[Grigory Sanakoev]] (Rusia, *1935) *[[Luis Augusto Sánchez]] (Kolombia, 1917-1981) *[[Raúl Sanguineti]] (Arc'hantina, 1933-2000) *[[Anthony Santasiere]] (SUA, 1904-1977) *[[Maria Vincenza Santurbano]] (Italia, *1968) *[[Emmanuel Sapira]] (Roumania, Belgia, 1900-1943) *[[Tânia Saraiva]] (Portugal, *1976) *[[Gediminas Sarakauskas]] (Lituania, *1977) *[[Zivilė Sarakauskienė]] (Lituania, *1978) *[[Ortvin Sarapu]] (Estonia, Zeland-Nevez, 1924-1999) *[[Jonathan Sarfati]] (Aostralia, Zeland-Nevez, *1964) *[[Shushanna Sargsyan]] (Armenia, *1992) *[[Gabriel Sarkisyan]] (Armenia, *1983) *[[Ivan Šarić (echedoù)|Ivan Šarić]] (Kroatia, *1990) *[[Spartaco Sarno]] (Italia, *1964) *[[Zoltan Sarosy]] (Hungaria, Kanada, *1906) *[[María Belen Sarquis]] (Arc'hantina, *1988) *[[Jacob Sarratt]] (Bro-Saoz, 1772-1819) *[[Gaëtan Sarthou]] (Breizh, *1973) *[[Walaa Sarwat]], (Egipt, *1960) *[[Jeff Sarwer]] (Kanada, *1978) *[[Krishnan Sasikiran]] (India, *1981) *[[Harold Saunders (echedoù)|Harold Saunders]] (Bro-Saoz, 1875-1950) *[[Stanislav Savchenko]] (Ukraina, *1967) *[[Diane Savereide]], (SUA, *1954) *[[Vladimir Savon]] (Ukraina, 1940-2005) *[[Stefka Savova]] (Bulgaria, *1958) *[[Eman Sawan]] (Palestina, *2007) *[[Gyula Sax]] (Hungaria, *1951) *[[Hans Jürgen Schäfer]] (Namibia, *?) *[[Emil Schallopp]] (Alamagn, 1843-1919) *[[Morris Schapiro]] (Lituania, SUA, 1903-1996) *[[Willem Schelfhout]] (Izelvroioù, 1874-1951) *[[Theodor von Scheve]] (Alamagn, 1851-1922) *[[Emanuel Schiffers]] (Rusia, 1850-1904) *[[Willi Schlage]] (Alamagn, 1888-1940) *[[Carl Schlechter]] (Aostria, 1874-1918) *[[Roland Schmaltz]] (Alamagn, *1974) *[[Carl Friedrich Schmid]] (Latvia, 1840-1897) *[[Lothar Schmid]] (Alamagn, *1928) *[[Paul Felix Schmidt]] (Estonia, Alamagn, SUA, 1916-1984) *[[Wlodzimierz Schmidt]] (Polonia, *1943) *[[Ludwig Schmitt]] (Alamagn, *a-raok 1910) *[[Wilhelm Schönmann]] (Alamagn, 1889-1970) *[[Georg Schories]] (Alamagn, 1874-1934) *[[Karl Schorn]] (Alamagn, 1803-1850) *[[Arnold Schottländer]] (Alamagn, 1854-1909) *[[František Schubert]] (Tchekoslovakia, 1894-1940) *[[Robert Schuermans]] (Belgia, *1950) *[[John William Schulten]] (SUA, 1821-1875) *[[Jan Schulz]] (Tchekoslovakia, 1899-1953) *[[Helmut Schumacher]] (Belgia, *1931) *[[Aaron Schwartzman]] (Arc'hantina, *1908) *[[Gabriel Schwartzman]] (Roumania, SUA, *1976) *[[Leon Schwartzmann]] (Polonia, Bro-C'hall, 1887-1942) *[[Paulette Schwartzmann]] (Bro-C'hall, Arc'hantina, 1894-1953) *[[Adolf Schwarz]] (Hungaria, Aostria, 1836-1910) *[[Jacques Schwarz]] (Aostria, 1856-1921) *[[Samuel Schweber]] (Arc'hantina, *1936) *[[Kamel Seba]] (Aljeria, *1975) *[[Marie Sebag]] (Bro-C'hall, *1986) *[[Elena Sedina]] (Italia, *1968) *[[Mohammed Seder]] (Palestina, *2009) *[[Yasser Seirawan]] (Siria, SUA, *1960) *[[Adolf Seitz]] (Alamagn, Arc'hantina 1898-1970) *[[Alexey Selezniev]] (Rusia, Bro-C'hall, 1888-1967) *[[Lidia Semenova]] (Ukraina, *1951) *[[Pietro Seni]] (Italia, 1841-1909) *[[Olav Sepp]] (Estonia, *1969) *[[Edward Guthlac Sergeant]] (Bro-Saoz, 1881-1961) *[[Philip Walsingham Sergeant]] (Bro-Saoz, 1872-1952) *[[Aleksandr Sergeyev (echedoù)|Aleksandr Sergeyev]] (Rusia, 1897-1970) *[[Drazen Sermek]] (Slovenia, *1969) *[[Gregory Serper]] (Ouzbekistan, SUA, *1969) *[[Eglantina Shabanaj]] (Albania, *1979) *[[Alexander Shabalov]] (Latvia, SUA, *1967) *[[Greg Shahade]] (SUA, *1978) *[[Jennifer Shahade]] (SUA, *1980) *[[Leonid Shamkovich]] (Rusia, Israel, SUA, 1923-2005) *[[Gauri Shankar]] (India, *1992) *[[Samuel Shankland]] (SUA, *1991) *[[Andrey Shariyazdanov]] (Rusia, *1976) *[[Elizabeth Shaughnessy]] (Iwerzhon, SUA, *1937) *[[Wajdy Shebetah]] (Palestina, *1978) *[[Shen Yang]] (Sina, *1989) *[[James Sherwin]] (SUA, Bro-Saoz, *1933) *[[Vesmina Shikova]] (Bulgaria, *1951) *[[Leonora Shllaku]] (Albania, *?) *[[Rauha Shipindo]] (Namibia, *1990) *[[Sergei Shipov]] (Rusia, *1966) *[[Kamran Shirazi]] (Iran, SUA, Bro-C'hall, *1952) *[[Rubén Shocron]] (Arc'hantina, Sua, 1921-2013) *[[Samy Shoker]] (Bro-C'hall, Egipt, *1987) *[[Nigel Short]] (Bro-Saoz, *1965) *[[Philip Short]] (Iwerzhon, *1960) *[[Ahmed Shoubaita]] (Palestina, *1983) *[[Jackson Showalter]] (SUA, 1860-1935) *[[Yury Shulman]] (Belarus, SUA, *1975) *[[Ilya Shumov]] (Rusia, 1819-1881) *[[Laert Shytaj]] (Albania, Italia, *1986) *[[Félix Sicre]] (Kuba, 1817-1871) *[[Bruno Edgar Siegheim]] (Alamagn, Suafrika, 1875-1952) *[[Guðmundur Sigurjónsson]] (Island, *1947) *[[Teodor Siliqi]] (Albania, 1931-2011) *[[Jeremy Silman]] (SUA, *1954) *[[Fernando Silva]] (Portugal, *1950) *[[Vladimir Simagin]] (Rusia, 1919-1968) *[[Albert Simonson]] (SUA, 1914-1965) *[[Amon Simutowe]] (Zambia, *1982) *[[Leone Singer]] (Italia, 1893-1975) *[[Sonia Sirletti]] (Italia, *1971) *[[Marcel Sisniega Campbell]] (Mec'hiko, *1959) *[[Stanislaus Sittenfeld]] (Polonia, Bro-C'hall, 1865-1902) *[[Sanan Sjugirov]] (Rusia, *1993) *[[Karel Skalička]] (Tchekoslovakia, Arc'hantina, 1896-1979) *[[Almira Skripchenko]] (Moldova, Bro-C'hall, *1976) *[[Bogdan Śliwa]] (Polonia, 1922-2003) *[[Sam Sloan]] (United States, *1944) *[[Roman Slobodjan]] (Alamagn, *1975) *[[Jorn Sloth]] (Danmark, *1944) *[[Jan Smeets]] (Izelvroioù, *1985) *[[Jan Smejkal]] (Tchekoslovakia, *1946) *[[David Smerdon]] (Aostralia, *1984) *[[Shlomo Smiltiner]] (Israel, *1915) *[[Ilya Smirin]] (Belarus, Israel, *1968) *[[Pavel Smirnov]] (Rusia, *1982) *[[Stephen Francis Smith]] (Kanada, Bro-Saoz, 1861-1928) *[[Lynda Smith]] (Kembre, *1968) *[[Olivia Smith]] (Kembre, *1987) *[[Vasily Osipovich Smyslov]] (URSS, Rusia, 1881-1943) *[[Vasily Smyslov]] (URSS, Rusia, 1921-2010) *[[Wesley So]] (Filipinez, *1993) *[[Bartosz Soćko]] (Polonia, *1978) *[[Monika SockoMonika Soćko]] (Polonia, *1978) *[[Faridah Basta Sohair]] (Egipt, *1987) *[[Andrei Sokolov]] (Rusia, Bro-C'hall, *1963) *[[Ivan Sokolov (echedoù)|Ivan Sokolov]] (Bosnia, Izelvroioù, *1968) *[[Alexey Sokolsky]] (Ukraina, Belarus, 1908-1969) *[[Dragan Solak]] (Serbia, 1980) *[[Alexander Solovtsov]] (Rusia, 1847-1923) *[[Andrew Soltis]] (SUA, *1947) *[[Edith Soppe]] (Arc'hantina, 1961-2005) *[[Guillermo Soppe]] (Arc'hantina, *1960) *[[Ariel Sorin]] (Arc'hantina, *1967) *[[Genna Sosonko]] (Rusia, Izelvroioù, *1943) *[[Victor Soultanbeieff]] (Rusia, Belgia, 1895-1972) *[[Vladimir Sournin]] (Rusia, SUA, 1875-1942) *[[Zbyszka Southall]] (Kembre, 1923-1979) *[[João de Souza Mendes]] (Brazil, 1892-1969) *[[Hugo Spangenberg]] (Arc'hantina, *1975) *[[Vasil Spasov]] (Bulgaria, *1971) *[[Boris Spassky]] (URSS, Rusia, Bro-C'hall, *1937) *[[Jon Speelman]] (Bro-Saoz, *1956) *[[Abraham Speijer]] (Izelvroioù, 1873-1956) *[[Rudolf Spielmann]] (Aostria, Sveden, 1883-1942) *[[Kevin Spraggett]] (Kanada, *1954) *[[Luigi Sprega]] (Italia, 1829-1887) *[[Martina Sproten]] (Belgia, *1970) *[[Ana Srebrnič]] (Slovenia, *1984) *[[Arthur Ssegwanyi]] (Ouganda, *1988) *[[Gideon Ståhlberg]] (Sveden, 1908-1967) *[[Cherubino Staldi]] (Italia, 1911-1988) *[[Wilhelm von Stamm]] (Latvia, ?-1905) *[[Phillip Stamma]] (Siria, Bro-Saoz, Bro-C'hall, 1705-1755) *[[Nikolaus Stanec]] (Aostria, *1968) *[[Charles Stanley]] (Bro-Saoz, SUA, 1819-1901) *[[Nava Starr]] (URSS, Latvia, Kanada, *1949) *[[Howard Staunton]] (Bro-Saoz, 1810-1874) *[[Michael Stean]] (Bro-Saoz, *1953) *[[Antoaneta Stefanova]] (Bulgaria, *1979) *[[Hannes Stefansson]] (Island, *1972) *[[Elias Stein (echedoù)|Elias Stein]] (Alsace, Izelvroioù, 1748-1812) *[[Leonid Stein]] (URSS, Ukraina, 1934-1973) *[[Endre Steiner]] (Hungaria, 1901-1944) *[[Lajos Steiner]] (Hungaria, Aostralia 1903-1975) *[[Herman Steiner]] (Slovakia/Hungaria, SUA, 1905-1955) *[[Wilhelm Steinitz]] (Bohemia, Aostria, Bro-Saoz, SUA, 1836-1900) *[[Daniel Stellwagen]] (Izelvroioù, *1987) *[[Åke Stenborg]] (Sveden, 1926-2010) *[[Károly Sterk]] (Hungaria, 1881-1946) *[[Adolf Stern (echedoù)|Adolf Stern]] (Alamagn, 1849-1907) *[[Agnes Stevenson]] (Bro-Saoz, a-raok 1901-1935) *[[Lara Stock]] (Kroatia, *1992) *[[Marianne Stoffels]] (Belgia) *[[Mark Stolberg]] (URSS, Rusia, 1922-1943) *[[Gösta Stoltz]] (Sveden, 1904-1963) *[[Leon Stolzenberg]] (Polonia, SUA, 1895-1974) *[[Zurab Sturua]] (URSS, Jorjia, *1964) *[[Mihai Suba]] (Roumania, *1947) *[[Mladen Šubarić]] (Kroatia, *1920) *[[Hugo Süchting]] (Alamagn, 1874-1916) *[[Olga Suc'hareva]] (Rusia, *1984) *[[Alexey Suetin]] (URSS, Rusia, 1926-2001) *[[Berthold Suhle]] (Polonia, Alamagn, 1837-1904) *[[Franciszek Sulik]] (Polonia, Arc'hantina, Aostralia, 1908-2000) *[[David John Sully]] (Kembre, *1977) *[[Šarūnas Šulskis]] (Lituania, *1972) *[[Aaron Summerscale]] (Bro-Saoz, *1969) *[[Anne Sunnucks]] (Bro-Saoz, *1927) *[[Jaime Sunye Neto]] (Brazil, *1957) *[[Emil Sutovsky]] (Azerbaidjan, Israel, *1977) *[[Duncan Suttles]] (Kanada, *1945) *[[Evgeny Sveshnikov]] (Latvia, *1950) *[[Dmitry Svetushkin]] (Moldova, *1980) *[[Piotr Svidler]] (URSS, Rusia, *1976) *[[Celeste Swartz]] (Namibia, *1990) *[[Stephne Swartz]] (Namibia, *?) *[[Rudolf Swiderski]] (Alamagn, 1878-1909) *[[Mariama Sy]] (Senegal, *1990) *[[Eugenio Szabados]] (Hungaria, Italia, 1898-1974) *[[László Szabó]] (Hungaria, 1917-1998) *[[Gedali Szapiro]] (Polonia, Israel, *1929) *[[Salomon Szapiro]] (Polonia, 1882-1944) *[[Rudolph Sze]] (Sina, SUA, c. 1890 - 1938) *[[József Szén]] (Hungaria, 1805-1857) *[[József Szily]] (Hungaria, 1913-1976) *[[Jorge Szmetan]] (Arc'hantina, 1950-2015) *[[Aleksander Sznapik]] (Polonia, *1951) *[[Abram Szpiro]] (Alamagn, Polonia, 1912-1943) </div> == T == <div style="column-count:2;"> *[[Alejandra Tadei]] (Arc'hantina, *?) *[[Mark Taimanov]] (URSS, Ukraina, Rusia, *1926) *[[Elena Tairova]] (Belarus, 1991-2010) *[[Sándor Takács]] (Hungaria, 1893-1932) *[[Mikhail Tal]] (URSS, Latvia, 1936-1992) *[[Attallah Tamra]] (Palestina, *1960) *[[Tan Chengxuan]] (Sina, *1963) *[[Hiong Liong Tan]] (Indonezia, Izelvroioù, *1938) *[[Lian Ann Tan]] (Singapour, *1947) *[[Tan Zhongyi]] (Sina, *1991) *[[László Tapasztó]] (Hungaria, Venezuela, SUA, *1930) *[[James Tarjan]] (SUA, *1952) *[[Siegbert Tarrasch]] (Alamagn, 1862-1934) *[[Savielly Tartakower]] (Aostria/Polonia, Bro-C'hall, 1887-1956) *[[Stefano Tatai]] (Italia, *1938) *[[Jean Taubenhaus]] (Polonia, Bro-C'hall, 1850-1919) *[[Lev Taussig]] (Tchechoslovakia, 1880-?) *[[Povilas Tautvaišas]] (Lituania, SUA, 1916-1980) *[[Ivan Tcheparinov]] (Bulgaria, *1986) *[[Maia Tchibourdanidze]] (URSS, Jorjia, *1961) *[[Mic'hail Tchigorin]] (Rusia, 1850-1908) *[[Jan Willem te Kolsté]] (Izelvroioù, 1874-1936) *[[Richard Teichmann]] (Alamagn, 1868-1925) *[[Marcelo Tempone]] (Arc'hantina, *1962) *[[Oscar Tenner]] (Alamagn, SUA, 1880-1948) *[[Sofio Tereladze]] (Jorjia, URSS, *1972) *[[Kevin Terrieux]] (Breizh, *1985) *[[Rudolf Teschner]] (Alamagn, 1922-2006) *[[VItalia Teterev]] (Belarus, *1983) *[[Praveen Thipsay]] (India, *1959) *[[Murugan Thiruchelvam]] (Bro-Saoz, *1988) *[[George Alan Thomas]] (Turkia, Bro-Saoz, 1881-1972) *[[James Thompson (echedoù)|James Thompson]] (Bro-Saoz, SUA, 1804-1870) *[[Theophilus Thompson]] (SUA, *1855) *[[Tian Tian (echedoù)|Tian Tian]] (Sina, *1983) *[[Viktor Tietz]] (Tchekoslovakia, 1859-1937) *[[Hans Tikkanen]] (Sveden, *1985) *[[Jan Timman]] (Izelvroioù, *1951) *[[Gert Jan Timmerman]] (Izelvroioù, *1956) *[[Artyom Timofeiev]] (Rusia, *1985) *[[Hugo Tirard]] (Bro-C'hall, *1977) *[[Jonathan Tisdall]] (SUA, Iwerzhon, Norvegia, *1958) *[[Sergei Tiviakov]] (Rusia, Izelvroioù, *1973) *[[Nicola Tjaronda]] (Namibia, *1998) *[[Kamutuua Tjatindi]] (Namibia, *1986) *[[Vladislav Tkachiev]] (Rusia, Kazakstan, Bro-C'hall *1973) *[[Miodrag Todorcevic]] (Serbia, Bro-C'hall, *1940) *[[Paunka Todorova]] (Bulgaria, *1930) *[[Manana Togonidze]] (Jorjia, URSS,*1937) *[[Alexander Tolush]] (Rusia, 1910-1969) *[[Evgeni Tomachevsky]] (Rusia, *1987) *[[Vasilije Tomović]] (Montenegro, 1906-?) *[[Tong Yuanming]] (Sina, *1972) *[[Alice Tonini]] (Italia, ?) *[[José Tonoli]] (Belgia, 1931-2006) *[[Veselin Topalov]] (Bulgaria, *1975) *[[Zehra Topel]] (Bulgaria, Turkia, *1987) *[[Eugenio Torre]] (Filipinez, *1951) *[[Carlos Torre]] (México, 1902-1978) *[[Vittorio Torre]] (Italia, {{XIXvet kantved}}-1921) *[[Yury Toshev]] (Bulgaria, 1907-1974) *[[Bela Toth]] (Hungaria, Italia, *1943) *[[Hayat Toubal]] (Aljeria, *1985) *[[Wissam Toubal]] (Aljeria, *1984) *[[Izaak Towbin]] (Ukraina, Polonia, 1899-1941) *[[Karel Traxler]] (Tchekoslovakia, 1866-1936) *[[Dora Trepat de Navarro]] (Arc'hantina, 1910-1971) *[[Herbert William Trenchard]] (Bro-Saoz, 1857-1934) *[[John Trevelyan]] (Kembre, 1948) *[[František Treybal]] (Tchekoslovakia, 1882-1942) *[[Karel Treybal]] (Tchekoslovakia, 1885-1941) *[[George Treysman]] (SUA, 1881-1959) *[[Petar Trifunović]] (Kroatia, Serbia, 1910-1980) *[[Georgi Tringov]] (Bulgaria, 1937-2000) *[[Nicolas Tripoteau]] (Breizh, *1983) *[[Aleksei Troitzky]] (URSS, Rusia, 1866-1942) *[[Evelina Trojanska]] (Bulgaria, 1929-2000) *[[Paul Truong]] (Viêt Nam, SUA, *1965) *[[Anatol Tschepurnoff]] (Finland, 1871-1942) *[[Mark Tseitlin]] (Rusia, Israel, *1943) *[[Mikhail Tseitlin]] (Belarus, Rusia, *1947) *[[VItalia Tseshkovsky]] (Rusia, 1944-2011) *[[Alexander Tsvetkov]] (Bulgaria, *1914) *[[Leon Tuhan-Baranowski]] (Polonia, Alamagn, 1907-1954) *[[Vladimir Tukmakov]] (Ukraina, *1946) *[[Myroslav Turiansky]] (Ukraina, SUA, 1912-1998) *[[Alan Turing]] (Bro-Saoz, 1912-1954) *[[Johannes Türn]] (Estonia, 1899-1993) *[[Abe Turner]] (SUA, 1924-1962) *[[Maxim Turov]] (Rusia, *1979) *[[Izador Turover]] (Belgia, SUA, 1892-1978) *[[T H TylorTheodore Tylor]] (Bro-Saoz, 1900-1968) *[[Dimitri Tyomkin]] (Kanada, *1977) *[[Alexandru Tyroler]] (Roumania, 1891-1990) </div> == U == <div style="column-count:2;"> *[[Uatiavi Jossy Uapingene]] (Namibia, *1994) *[[Louis Uedemann]] (SUA, 1854-1912) *[[Shinsaku Uesugi]] (Japan, *1991) *[[Wolfgang Uhlmann]] (Alamagn, *1935) *[[Tüdeviin Üitümen]] (Mongolia, *1939) *[[Maximilian Ujtelky]] (Hungaria/Slovakia, 1915-1979) *[[Mikhail Ulibin]] (Rusia, *1971) *[[Mikhail Umansky]] (Rusia, *1952) *[[Wolfgang Unzicker]] (Alamagn, 1925-2006) *[[Anicetas Uogelė]] (URSS, Lituania, *1933) *[[Anna Ushenina]] (Ukraina, *1985) </div> == V == <div style="column-count:2;"> *[[Maxime Vachier-Lagrave]] (Bro-C'hall, *1990) *[[Rafael Vaganian]] (URSS, Armenia, *1951) *[[Samuil Vainshtein]] (URSS, Rusia, 1894-1942) *[[Anatoly Vaisser]] (Kazakstan, Bro-C'hall, *1949) *[[Paul Vaitonis]] (Lituania, Kanada, 1911-1983) *[[Árpád Vajda]] (Hungaria, 1896-1967) *[[Maritza Valdes]] (Portugal, *1966) *[[Francisco Vallejo Pons]] (Spagn, *1982) *[[Magdalena Valombola]] (Namibia, *1993) *[[Michael Valvo]] (SUA, 1942-2004) *[[Eddy Van Beers]] (Belgia, *1973) *[[Johannes van den Bosch]] (Izelvroioù, 1906–1994) *[[Arnold van den Hoek]] (Izelvroioù, 1921–1945) *[[Paul van der Sterren]] (Izelvroioù, *1956) *[[Geert Van der Stricht]] (Belgia, *1972) *[[John van der Wiel]] (Izelvroioù, *1959) *[[Arnold van Foreest]] (Izelvroioù, 1863–1954) *[[Dirk van Foreest]] (Izelvroioù, 1862–1956) *[[Elena Van Hoecke]] (Belgia, *1987) *[[Norman van Lennep]] (Izelvroioù, 1872–1897) *[[Herman Claudius van Riemsdijk]] (Izelvroioù, Brazil, *1948) *[[Theo van Scheltinga]] (Izelvroioù, 1914–1994) *[[Carl Van Schoor]] (Belgia) *[[Louis van Vliet]] (Izelvroioù, 1870-1932) *[[Loek van Wely]] (Izelvroioù, *1972) *[[Thibaut Vandenbussche]] (Belgia, *1987) *[[Caroline Vanderbeken]] (Belgia) *[[Serge Vanderwaeren]] (Belgia, *1964) *[[Chantal Vandevoort]] (Belgia, *1967) *[[Pascal Vandevoort]] (Belgia, *1971) *[[Albert Vandezande]] (Belgia, *1935) *[[Martine Vanhecke]] (Belgia) *[[Frits Van Seters]](Izelvroioù, 1913-1976) *[[Cyril Vansittart]] (Bro-Saoz, Italia, 1852-1887) *[[Marlena Vardanian]] (Armenia, URSS) *[[Zoltán Varga (echedoù)|Zoltán Varga]] (Hungaria, *1970) *[[Egon Varnusz]] (Hungaria, *1933) *[[Ada Vaschetti]] (Arc'hantina, 1948-1989) *[[Evgeni Vasiukov]] (Rusia, *1933) *[[Petar Velikov]] (Bulgaria, *1951) *[[Dragoljub Velimirović]] (Serbia, 1942-2014) *[[Maria Velcheva]] (Bulgaria, *1987) *[[Gavriil Veresov]] (Rusia, 1912-1979) *[[Beniamino Vergani]] (Italia, 1863-1927) *[[Roeland Verstraeten]] (Belgia) *[[Giovanni Vescovi]] (Brazil, *1978) *[[Boris Verlinsky]] (Ukraina, Rusia, 1888-1950) *[[Youri Vetemaa]] (Estonia, Belgia, 1956-2003) *[[Iva Videnova]] (Bulgaria, *1987) *[[Milan Vidmar]] (Yougoslavia, Slovenia, 1885-1962) *[[Milan Vidmar, Jr.]] (Yougoslavia, Slovenia, 1909-1980) *[[Fátima Vieira]] (Portugal, *1969) *[[Subbaraman Vijayalakshmi]] (India, *1979) *[[Benito Villegas]] (Arc'hantina, 1877-1952) *[[Sandra Villegas]] (Arc'hantina, *1972) *[[Yakov Vilner]] (URSS, Ukraina, 1899 - c. 1930) *[[William Samuel Viner]] (Aostralia, 1881-1933) *[[Heidi Vints]] (Belgia, *1987) *[[Yge Visser]] (Izelvroioù, *1963) *[[Isakas Vistaneckis]] (URSS, Lituania, Israel, 1910-2000) *[[Nikita Vitiougov]] (Rusia, *1987) *[[Alvis Vitolinš]] (Latvia, 1946-1997) *[[Evgeny Vladimirov]] (Kazakstan, *1957) *[[Erwin Voellmy]] (Suis, 1886-1951) *[[Margarita Vojska]] (Bulgaria, *1963) *[[Sergey Volkov (echedoù)|Sergey Volkov]] (Rusia, *1974) *[[Andrei Volokitin]] (Ukraina, *1986) *[[Larisa Volpert]] (Rusia, *1926) *[[Andrey Vovk (echedoù)|Andrey Vovk]] (Ukraina, *1991) *[[Yuri Vovk]] (Ukraina, *1988) *[[Zvonko Vranesic]] (Kroatia, Kanada, *1938) *[[Albana Vuji]] (Albania, *1969) *[[Milan Vukcevich]] (Serbia, SUA, 1937-2003) *[[Milan Vukić]] (Serbia, Bosnia, *1942) *[[Vladimir Vuković]] (Kroatia, 1898-1975) *[[Konstantin Vygodchikov]] (Belarus, Rusia, 1892-1941) *[[Alexey Vyzmanavin]] (Rusia, 1960-2000) </div> == W == <div style="column-count:2;"> *[[Robert Wade (echedoù)|Robert Wade]] (Zeland-Nevez, Bro-Saoz, 1921-2008) *[[Shahenda Wafa]] (Egipt, *1998) *[[Shrook Wafa]] (Egipt, *1997) *[[Kareim Wageih]], (Egipt, *1992) *[[Alexander Wagner]] (Polonia, 1868-1942) *[[Heinrich Wagner]] (Alamagn, 1888-1959) *[[Victor Wahltuch]] (Bro-Saoz, 1875-1953) *[[Josh Waitzkin]] (United States, *1976) *[[Carl August Walbrodt]] (Izelvroioù, Alamagn, 1871-1902) *[[George Walker (echedoù)|George Walker]] (Bro-Saoz, 1803-1879) *[[Max Walter]] (Slovakia, 1896-1940) *[[Harold Wanyama]] (Ouganda, *1981) *[[Wang Hao (echedoù)|Wang Hao]] (Sina, *1989) *[[Wang Lei (echedoù)|Wang Lei]] (Sina, *1975) *[[Wang Pin]] (Sina, *1974) *[[Wang Puchen]] (Sina, Zeland-Nevez, *1990) *[[Wang Rui (echedoù)|Wang Rui]] (Sina, *1978) *[[Wang Yu (echedoù)|Wang Yu]] (Sina, *1982) *[[Wang Yue]] (Sina, *1987) *[[Fabrice Wantiez]] (Belgia, *1971) *[[Chris Ward (echedoù)|Chris Ward]] (Bro-Saoz, *1968) *[[Preston Ware]] (SUA, 1821-1891) *[[Cathy Warwick]] (Bro-Saoz, *1968) *[[Miyoko Watai]] (Japan, *1945) *[[John L. Watson]] (SUA, *1951) *[[William Watson (echedoù)|William Watson]] (Bro-Saoz, *1962) *[[William Wayte]] (Bro-Saoz, 1829-1898) *[[Simon Webb (echedoù)|Simon Webb]] (Bro-Saoz, 1949-2005) *[[Tom Wedberg]] (Sveden, *1953) *[[Ronald Weemaes]] (Belgia, *1955) *[[Henri Weenink]] (Izelvroioù, 1892-1931) *[[Otto Wegemund]] (Alamagn, 1870-1928) *[[Wolfgang Weil]] (Aostria, 1912-1945) *[[Max Weiss]] (Hungaria, Aostria, 1857-1927) *[[Peter Wells (echedoù)|Peter Wells]] (Bro-Saoz, *1965) *[[Carl Wemmers]] (Alamagn, 1845-1882) *[[Wen Yang (echedoù)|Wen Yang]] (Sina, *1988) *[[Jan Werle]] (Izelvroioù, *1984) *[[Guy West]] (Aostralia, *1958) *[[Heikki Westerinen]] (Finland, *1944) *[[Bernardo Wexler]] (Roumania, Arc'hantina, 1925-1988) *[[Kasimir de Weydlich]] (Polonia, 1859-1913) *[[Norman Tweed Whitaker]] (SUA, 1890-1975) *[[Michael Wiedenkeller]] (Sveden, *1963) *[[Arthur Wijnans]] (Indonezia, Izelvroioù, 1920-1945) *[[Robert Willaert]] (Belgia) *[[Arthur Howard Williams]] (Kembre, *1950) *[[Elijah Williams (echedoù)|Elijah Williams]] (Bro-Saoz, 1810-1854) *[[Leighton Williams]] (Kembre, *1977) *[[Henri Winants]] (Belgia, *1929) *[[Luc Winants]] (Belgia, *1963) *[[Szymon Winawer]] (Polonia, 1838-1920) *[[Karl Gottlieb von Windisch]] (Slovakia, Hungaria, Aostria, 1725-1793) *[[Peter Winston]] (SUA, *1958) *[[William Winter (echedoù)|William Winter]] (Bro-Saoz, 1898-1955) *[[Victor Winz]] (Alamagn, Israel, Arc'hantina, *1906) *[[John Wisker]] (Bro-Saoz, 1846-1884) *[[Alexander Wittek]] (Kroatia, Aostria, 1852-1894) *[[Aleksandar Wohl]] (Aostralia, *1963) *[[Antoni Wojciechowski]] (Polonia, 1905-1938) *[[Radosław Wojtaszek]] (Polonia, *1987) *[[Aleksandr Wojtkiewicz]] (URSS, Latvia, Polonia, SUA, 1963-2006) *[[Heinrich Wolf]] (Aostria, 1875-1943) *[[Siegfried Reginald Wolf]] (Aostria, Israel, 1867-1951) *[[Paula Wolf-Kalmar]] (Aostria, 1881-1931) *[[Balduin Wolff]] (Alamagn, 1819-1907) *[[Patrick Wolff]] (SUA, *1968) *[[Wong Meng Kong]] (Singapour, *1963) *[[Baruch Harold Wood]] (Bro-Saoz, 1909-1989) *[[Wu Mingqian]] (Sina, *1961) *[[Wu Shaobin]] (Sina, Singapour, *1969) *[[Wu Wenjin]] (Sina, *1976) *[[Marmaduke Wyvill]] (Bro-Saoz, 1814-1896) </div> == X == <div style="column-count:2;"> *[[Xie Jun]] (Sina, *1970) *[[Xu Jun]] (Sina, *1962) *[[Xu Yuanyuan]] (Sina, *1981) *[[Xu Yuhua]] (Sina, *1976) </div> == Y == <div style="column-count:2;"> *[[Myroslava Yakivchik]] (Ukraina, *1984) *[[Dmitriy Yakovenko]] (Rusia, *1983) *[[Yuri Yakovich]] (URSS, Rusia, *1962) *[[Daniel Yanofsky]] (Polonia, Kanada, 1925-2000) *[[Frederick Yates]] (Bro-Saoz, 1884-1932) *[[Ye Jiangchuan]] (Sina, *1960) *[[Ye Rongguang]] (Sina, *1963) *[[Olavo Yépez]] (Ecuador, *1937) *[[Trotzky Yepez]] (Ecuador, 1940-2010) *[[Alex Yermolinsky]] (SUA, *1958) *[[Betul Cemre Yildiz]] (Turkia, *1989) *[[Yin Hao (echedoù)|Yin Hao]] (Sina, *1979) *[[Svetla Yordanova]] (Bulgaria, *1976) *[[Saidali Youldatchev]] (Ouzbekistan, *1968) *[[Jennifer Yu (c’hoarierez echedoù)|Jennifer Yu]] (SUA, *2002) *[[Yu Shaoteng]] (Sina, *1979) *[[Leonid Yudasin]] (Rusia, Israel, *1959) *[[Mikhail Yudovich]] (Rusia, 1911-1987) *[[Peter Yurdansky]] (Rusia, 1891-1937) *[[Artur Yusupov]] (Rusia, Alamagn, *1960) </div> == Z == <div style="column-count:2;"> *[[Józef Żabiński]] (Polonia, 1860-1928) *[[Aron Zabłudowski]] (Polonia, 1909-1941) *[[Aldo Zadrima]] (Albania, *1948) *[[Vladimir Zagorovsky]] (Rusia, 1925-1994) *[[Sergey Zagrebelny]] (Ouzbekistan, *1965) *[[Amir Zaibi]] (Tunizia, *1988) *[[Alexander Zaitsev]] (Rusia, 1935-1971) *[[Igor Zaitsev]] (Rusia, *1938) *[[Salomėja Zaksaitė]] (Lituania, *1985) *[[Lazar Zalkind]] (Ukraina, 1886-1945) *[[Oswaldo Zambrana]] (Bolivia, *1981) *[[Abram Zamikhovsky]] (Ukraina, 1908-1978) *[[Fermo Zannoni]] (Italia, 1862-1896) *[[Alonso Zapata]] (Kolombia, *1958) *[[Varvara Zargarian]] (Jorjia, URSS, 1895-?) *[[Pablo Zarnicki]] (Arc'hantina, *1972) *[[Hanna Vitaliivna Zatonskykh]] (Ukraina, SUA, *1978) *[[Tatiana Zatulovskaya]] (Azerbaidjan, Rusia, Israel, *1935) *[[Beata Zawadzka]] (Polonia, *1986) *[[Jolanta Zawadzka]] (Polonia, *1987) *[[Sven Zeidler]] (Kembre, *1965) *[[Elmārs Zemgalis]] (Latvia, SUA, *1923) *[[Zhang Jilin]] (Sina, *1986) *[[Zhang Pengxiang]] (Sina, *1980) *[[Zhang Weida]] (Sina, *1949) *[[Zhang Xiaowen (echedoù)|Zhang Xiaowen]] (Sina, *1989) *[[Zhang Zhong]] (Sina, Singapour, *1978) *[[Zhao Jun (echedoù)|Zhao Jun]] (Sina, *1986) *[[Zhao Lan]] (Sina, *1963) *[[Zhao Xue]] (Sina, *1985) *[[Zhao Zong-Yuan]] (Sina, Aostralia, *1986) *[[Peng Zhaoqin]] (Sina, *1968) *[[Viktor Zheliandinov]] (Ukraina, *1935) *[[Zhou Jianchao]] (Sina, *1988) *[[Zhou Weiqi]] (Sina, *1986) *[[Zhu Chen]] (Sina, Katar, *1976) *[[Natalia Zhukova]] (Ukraina, *1979) *[[Noureddine Ziane]] (Maroko, *1975) *[[Alvise Zichichi]] (Italia, 1938-2003) *[[Yaacov Zilberman]] (Israel, *1954) *[[Otto Zimmermann]] (Suis, 1892-1979) *[[Adolf Zinkl]] (Bohemia, Aostria, 1871-1944) *[[Emil Zinner]] (Tchekoslovakia, 1909-1942) *[[František Zíta]] (Tchekoslovakia, 1909-1977) *[[Eugene Znosko-Borovsky]] (Rusia, Bro-C'hall, 1884-1954) *[[Leo Zobel]] (Slovakia, 1895-1962) *[[Alexander Zubarev]] (Ukraina, *1979) *[[Nikolai Zubarev]] (Rusia, 1894-1951) *[[Bernard Zuckerman]] (SUA, *1943) *[[Marisa Zuriel]] (Arc'hantina, *1982) *[[Johannes Zukertort]] (Polonia, Alamagn, Bro-Saoz, 1842-1888) *[[Vadim Zvjaginsev]] (Rusia, *1976) *[[Kira Zvorykina]] (Ukraina, Rusia, Belarus, Bulgaria, 1919-2014) *[[Adolf Zytogorski]] (Polonia, Bro-Saoz, 1807-1882) </div> ==Tud arall== Setu amañ ul listennad tud a zo brudet e domanioù all, met a zo bet o c'hoari echedoù ingal pe o deus disklêriet bout dedennet gant ar c'hoari, pe o deus savet oberennoù arzel m'emañ ar c'hoari echedoù unan eus an elfennoù pennañ. <div style="column-count:3;"> *[[Ben Affleck]] *[[Claude Akins]] *[[Alan Alda]] *[[Alfonso X Kastilha]] (ar Fur) *[[Sholem Aleichem]] *[[Woody Allen]] *[[Atahualpa]] *[[George Airy]] *[[Martin Amis]] *[[Konrad von Ammenhausen]] *[[LaVar Arrington]] *[[Isaac Asimov]] *[[Szymon Askenazy]] *[[August II (Braunschweig-Wolfenbüttel)]] *[[Lew Ayres]] *[[Lauren Bacall]] *[[Newell Banks]] (SUA)<ref>Kampion ar Bed ar c'hoari damez amerikan, 1887-1977.</ref> *[[John Barrymore]] *[[Lionel Barrymore]] *[[Menachem Begin]] *[[Clare Benedict]] *[[Móric Beňovský]] *[[Polly Bergen]] *[[Ingmar Bergman]] *[[Humphrey Bogart]] *[[Bono]] *[[Charles Boyer]] *[[Marlon Brando]] *[[Franz Brentano]] *[[Mel Brooks]] *[[Zbigniew Brzezinski]] *[[Henry Thomas Buckle]]<ref>Istorour saoz.</ref> *[[Tony Buzan]] *[[John Cage]] *[[Nicolas Cage]] *[[Gerolamo Cardano]] *[[Roberto Carnevale]] *[[Ludovico Carracci]] *[[Lewis Carroll]] *[[Fidel Castro]] *[[Miguel de Cervantes]] *[[Jacobus de Cessolis]] *[[Wilt Chamberlain]] *[[Charlie Chaplin]] *[[Aldo Clementi]] *[[Joseph Conrad]] *[[Aleister Crowley]]<ref>Kevrinour.</ref> *[[Bobby Darin]] *[[Henry Darrow]] *[[Steve Davis]] *[[Olivia de Havilland]] *[[Eugène Delacroix]] *[[Dustin Diamond]] *[[Marlene Dietrich]] *[[Anurag Dikshit]] *[[Gustave Doré]] *[[Tony Dow]] *[[Marcel Duchamp]] *[[Albert Einstein]] *[[Arpad Elo]] *[[Paul Erdős]] *[[Erik Estrada]] *[[Leonhard Euler]] *[[Abraham ibn Ezra]] *[[Douglas Fairbanks]] *[[Morgan Fairchild]] *[[Peter Falk]] *[[Richard Farleigh]] *[[Jose Ferrer]] *[[Richard Feynman]] *[[Heidi Fleiss]] *[[Henry Fonda]] *[[Hans Frank]] *[[Benjamin Franklin]] *[[Stephen Fry]] *[[Zsa Zsa Gabor]] *[[Jeremy Gaige]] *[[Ava Gardner]] *[[Carl Friedrich Gauss]] *[[Johann Wolfgang Goethe]] *[[Witold Gombrowicz]] *[[Richard K. Guy]] *[[GZA]]<ref>Dañser ''hip hop'' stadunanat.</ref> *[[Yehuda Halevi]] *[[Woody Harrelson]] *[[Dominik Hašek]] *[[Sefer Hasidim]] *[[Katharine Hepburn]] *[[David Hume]] *[[Carl Icahn]] *[[Inosant III]] *[[Karl Veur]] *[[Karl XII]] *[[Karol Irzykowski]] *[[Moses Isserles]] *[[Kate Jackson]] *[[Thomas Jefferson]] *[[Yann-Baol II]] *[[Mór Jókai]] *[[Franz Kafka]] *[[Carmen Kass]] *[[Wolfgang von Kempelen]] *[[Omar Khayyám]] *[[Ephraim Kishon]]<ref>Flemmganer, ''Kishon chesster'' echedoù computer.</ref> *[[Knut II Danmark]]<ref>Roue Bro-Saoz, Danmark ha Norvegia.</ref> *[[Alfred Kreymborg]] *[[Stanley Kubrick]] *[[Edmund Landau]] *[[Yosef Lapid]] *[[Adrien-Marie Legendre]] *[[Gottfried Wilhelm Leibniz]] *[[Stanisław Lem]] *[[Vladimir Lenin|Vladimir Ilyich Lenin]] *[[Leon XIII]] *[[Lennox Lewis]] *[[Myrna Loy]] *[[Samuel Loyd]] *[[Madonna (kanerez)|Madonna]] *[[Maimonides]] (Rambam) *[[Steve Martin]] *[[Karl Marx]] *[[Jerry Mathers]] *[[Henri Matisse]] *[[Jean-Louis-Ernest Meissonier]] *[[Dmitri Mendeleev]] *[[Moses Mendelssohn]] *[[Adam Mickiewicz]] *[[Abraham de Moivre]] *[[Patrick Moore]] *[[Vladimir Nabokov]] *[[Napoleon Iañ]] *[[John von Neumann]] *[[Victor Niederhoffer]] *[[Jose Ortega y Gasset]] *[[Grigori Perelman]] *[[Gregor Piatigorsky]] *[[Józef Piłsudski]] *[[Grigori Alexandrovich Potemkin]] *[[Sergei Prokofiev]] *[[Alexander Pushkin]] *[[Anthony Quinn]] *[[Rashi]] *[[Basil Rathbone]] *[[Man Ray]] *[[Rembrandt]] *[[Armand Jean du Plessis de Richelieu|Kardinal Richelieu]] *[[Keanu Reeves]] *[[Julia Roberts]] *[[Mike Romanoff]] *[[Albert Salomon von Rothschild]] *[[Jean-Jacques Rousseau]] *[[Bertrand Russell]] *[[Rza]] *[[Saladin]] *[[Jonathan Sarfati]]<ref>Skiantour ha skrivagner aostralian.</ref> *[[Arnold Schwarzenegger]] *[[George C. Scott]]<ref>Aktour stadunanat.</ref> *[[Nathan Sharansky]] *[[Will Smith]] *[[Raymond Smullyan]] *[[Juan Maria Solare]]<ref>Sonaozour ha pianoour arc'hantinat.</ref> *[[George Soros]] *[[Howard Stern]] *[[Sting]] *[[Teresa de Avila]]<ref>Santez vaeronez ar c'hoarierion echedoù.</ref> *[[Peter Thiel]] *[[Josip Broz Tito]] *[[Leo Tolstoy]] *[[Roland Topor]] *[[Victoria (Rouantelezh-Unanet)|Victoria]] *[[Marco Girolamo Vida]] *[[Jacques Villon]] *[[Billy Wilder]] *[[George Washington]] *[[John Wayne]] *[[Boaz Weinstein]] *[[H. G. Wells]] *[[Guy Williams (aktour)Guy Williams]] *[[Charles Wreford-Brown]] *[[Wu-Tang Clan]] *[[Stefan Zweig]] </div> == Mammenn == * Nicolas Giffard hag Alain Biénabe. ''Le Guide des échecs - Traité complet''. Pariz : Robert Laffont (dastumad ''Bouquins''), 2007 {{ISBN|978-2-221-05913-5}} == Notennoù == {{Daveoù|bannoù=3}} [[Rummad:Echedoù]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù]] 30wu60q0ajlqxmla3hmddlotlscb7cr 0 143687 2199786 2187058 2026-09-11T21:31:27Z Ch. Rogel 46 Astenn bihan ha reizh. 2199786 wikitext text/x-wiki '''Emgleo Sant Iltud''' (berraet a-wezhioù e ESI) a oa ur gevredigezh kenwerzhel katolik dindan stumm ur [[kevelouri|gevelouri]] savet evit embann ha skignañ levrioù brezhonek, ha krouet e 1921 e [[Kastell-Paol]] (straed an Ursulined kozh), diwar atiz [[Yann-Vari Perrot]] pa oa o klask adsevel ar [[Bleun-Brug]] koulz ha kreñvañ ar gelaouenn ''[[Feiz ha Breiz]]''. Ti-embann ''[[Feiz ha Breiz]]'' hag ar Bleun-Brug, hag e oant war-nes bezañ adsavet goude ar [[Brezel-bed kentañ]], e voe<ref>[[Teskanv]] ESI e weler e dibenn ''Feiz ha Breiz'' e Genver 1924.</ref> ha kentañ [[embann brezhonek|ti oc'h embann levrioù brezhonek]] nemetken eo bet. Gwerzhañ levrioù brezhonek savet gant ar veleien, koulz ha levrioù disakr evel re [[Embannadurioù Gwalarn|Gwalarn]], a zo bet un tamm mat eus e obererezh ivez. == Perak Sant Iltud ? == Pa teskriv buhezskrid koshañ (XII{{vet}} kantved) an abad [[Ildud|Iltud]] evel ur priñs, hanter brezhon hag hanter kembreat, kenderv d'ar [[roue Arzhur]], hag en doa dibabet mont da lean ha krouiñ un abati e-lec'h ma vije bet stummet un degad sent vras [[Breizh]] ha [[Kembre]] e c'heller kompren perak eo bet lakaet Sant Iltud da batrom etrekeltiek an deskadurezh kristen gant Perrot hag e geneiled.<br> Kavet e vez meur a iliz pe chapel dediet da Iltud e Kembre, koulz hag e Breizh, ha Yann-Vari Perrot, desavet e [[Plouarzhel]], a anaveze mat Lanildud mechañs. Ouzhpenn-se eo dediet da Sant Iltud iliz parrez [[Koadoud]], e-lec'h ma oa [[Erwan ar Moal]], kenlabourer feal Yann-Vari Perrot, o chom.</ref>. == Framm ha palioù == An anv ofisiel e oa ''Société coopérative catholique d'Édition et de Propagande de la langue bretonne Emgleo Sant Iltud'' hag ar statudoù a voe moullet gant ''Le Nouvelliste de Bretagne'', e 1922. Savet e voe ar gevredigezh dre [[kevrann|gevrannoù]] gant statudoù ar gevelouri a oa da baeañ 100 lur evit mont enni. Kalz a bennadurezhioù a yeas da brenañ kevrannoù ([[Jeanne Malivel]], [[Emil Ernod|Emil Ernaod]], [[Loeiz Dujardin]], Erwan ar Moal, [[James Bouillé]] hag un toullad [[beleg|beleien]] eus Breizh-Izel, Yann-Vari Perrot en o zouez).<br> Hervez eil mellad ar statudoù e oa he fal "''lakaat da zont er-maez, prenañ ha gwerzhañ embannadurioù a bep seurt, kraflevrioù ha kelaouennou e brezhoneg, dafar paper, traezoù arzel, skeudennoù-moul, ha, diouzh an degouezh, plediñ gant stalioù-levrioù brezonek''"<ref>Troidigezh gant Jorj Abherve-Gwegen diwar an destenn orin : "''La Société a pour objet : l'édition, l'achat, la vente de toutes sortes de publications, brochures, périodiques en langue bretonne, objets de papeterie, objets d'art, gravures et, éventuellement, l'exploitation de magasins de librairie en langue bretonne.''"</ref>.<br> Diwar bolontez Yann-Vari Perrot, anvet da [[kure|gure]] e [[Plougerne]] e 1920, e voe krouet an ti-embann hag er bloaz-se e voe adsavet gouel ar Bleun-Brug e [[Kastell-Paol]].<br> Ar pezhioù-c'hoari, ur spered katolik ganto, evit ar [[patronaj]]où parrez ha buhezioù ar sent vrezhon a yeas d'ober ar muiañ-niver eus an embannadennoù.<br> == Mont en-dro == Kentañ merour melestrer oberiant a hañval bezañ bet an doktor [[Loeiz Dujardin]] a oa prezidant ar Bleun-Brug (1920-1927) er mare an diazezadur, met a-raok Meurzh 1922<ref>E studiadenn Jorj Abherve-Gwegen e lenner un arroud diwar ul lizher kaset gant Yann-Vari Perrot da Youenn Drezen : "''Emgleo Sant Ildut a zo savet. An A. Dujardin, mezeg e [[Lokournan]], eo a zo en he fenn.''"</ref>, eo bet meneget [[Erwan ar Moal]] da gentañ hag ar C'hastellad, Loeiz Dissès, da c'houde. E prantad kentañ e voe staliet "ti Emgleo Sant Ildut, 15 Grand-Rue - ar c'henta leordi kristen brezonek savet e Breiz"<ref>''Feiz ha Breiz'', niv. 1-1924, Genver 1924 ha 3-1924, Meurzh 1924.</ref>.<br> E C'hwevrer 1924 e krogas [[Youenn Drezen]] gant e labour "rédacteur" (skridaozer) er ''C'hourrier du Finistère'' er savadur m'edo an ti-moullañ e dalc'h an Iliz katolik dre hanterouriezh tud mennet da souten he falioù, ''[[Imprimerie de la Presse libérale]]'' e anv, met daou anv all a gaver er skridoù brezhonek : ''Moulerez ar C'hastell'' ha ''Moulerez ar Skridoù Mat''. Eno e oa moullet ''Feiz ha Breiz'' hag ''[[Arvorig (kelaouenn)|Arvorig]]''.<br> En deroù e voe goulennet digant Youenn Drezen kemer ''Emgleo Sant Iltud'' war e chouk <ref>War bajenn gentañ niverenn 1-1924 ar gelaouenn viziek ''Feiz ha Breiz'' e weler anv "Yv. Drezen" karget eus melestradurezh Bleun-Brug hag Emgleo Sant Ildut". Pelloc'h e lenner en niv. 6-2014 (Mezheven 1924): ''Ti Emgleo Sant Ildut'' a zo e Brest, 4 rue du Château, abaoe an deiz kenta a vezeven. Evit kaout al leoriou a zo e gwerz ennañ, skriva de M. Y. Drezen, administrateur de l'E. S. I., rédacteur au Courrier du Finistère, 4 rue du Château, Brest. Kavet e vo amañ, er miz a zeu, roll an holl leoriou-ze, gant o friz''.</ref> hag er memes amzer e voe karget Youenn Drezen da adlakaat anv ar gevredigezh el [[lez-varn kenwerzh]], hag eñ lakaet da verour melestrer.<br> Dilojet e voe ar gevelouri da gKeriltud, 11 rue Algésiras, e Brest hag e veze gwerzhet levrioù embannet ganti koulz ha levrioù relijiel all. == Politikerezh embann == 21 levr a c'hell bezañ gwelet evel embannet gant ''Emgleo Sant Iltud'' ha gwelet a reer ne oa ket diorren al lennegezh vrezhonek ar pal kentañ pa'z eo levrigoù kenteliañ hervez mennozhioù katolik ha brezhon a ya d'ober an darn vuiañ anezho. Seizh oberenn zo beleien o saverien, ha tri all zo bet savet gant Erwan ar Moal, un den lik, kendiazezer ar gevelouri hag eil prezidant ar Bleun-Brug.<br> Kendrec'het e oa Yann-Vari Perrot gant efedusted ar c'hoariva evit stummañ ar gristenien yaouank ha sevel a rae pezhioù-c'hoari pe kempenn a rae pezhioù savet e gwenedeg gant [[Job ar Bayon]]. Gant ur pezh-c'hoari savet gantañ ha pezioù-c'hoari [[Yann Vari Joanno]], an tri fezh savet gant Erwan ar Moal hag hini Hollsent ar Garreg e konter seiz pezh-c'hoari.<br> [[Istor Breizh]], sellet diouzh ur savboent relijiel, a oa un hent evit kenteliañ an dud a blije d'ar re o doa savet ar Bleun-Brug ha ma ne vije ket gant ar c'hoariva, e vije mat sevel levrigoù aes ha buan da lenn. Da gentañ, dre ginnig buhezioù sent Breizh ma oa Yann-Vari Perrot un arbennigour warno, p'en doa savet un pikol levr diwar o fenn<ref>Embannet e voe ''Buez ar Zent'' gantañ e 1911 hag e veze kavet ha lennet a-stroll al levr-se en ur bern tiegezhioù e Breizh-Izel etre en daou vrezel.</ref>.<br> Daou levr all zo divyezhek, ur pezh-c'hoari diwar-benn tec'hadenn ha distro [[Abati Sant Wenole Landevenneg|menec'h Landeveneg]] hag un diverradenn eus levr istor Breizh savet gant [[Jeanne Coroller-Danio|Jeanne Coroller]], ''Histoire de notre Bretagne'' (1922)<ref> Ar pezh-c'hoari a voe c'hoariet e Gouel ar Bleun-Brug e Douarnenez, e hañv 1929.</ref>.<br> Ur seurt all a levrigoù a voe teskadoù sonioù (div levrenn evit an holl dud hag ul levrig evit ar vugale) hag an daou deskad ar c’hanoù hag ar pezhioù sonerezh dispaket e-doug gouelioù ar Bleun-Brug Ne weler ket anv eus an ti-embann war al levrig diwar-benn [[Ronan (sant)|Sant Ronan]] gant [[Loeiz Dujardin]], ur mignon bras da Yann-Vari Perrot, dindan timbr Moulerezh ar C’hastell e 1935<ref>Un doare gallek a voe embannet ivez, kredabl gant ar gevelouri ivez. Pa glot mat gant raktres Yann-Vari Perrot, e c'heller lakaat anezhañ da vab ''Emgleo Sant-Iltud''</ref>. == Ar staligoù evit gwerzhañ levrioù brezhonek == E niverenn 1-1924 ''Feiz ha Breiz'' (Genver 1924) e kaver meneg eus Y. Drezen evel karget eus ar velestradurezh, hag e-touez notennoù an dibenn ez eus un [[enlevadur]] : ''Lennit ta! Etre an Iliz-veur ha tour Kreisker, er ru Vraz, e KASTELL-PAOL, e-lec'h m'edo ar C'hrédit Nantais, e kavec'h, adalek ar bloaz nevez : TI EMGLEO SANT ILDUT dalc'het gant Loeiz DISSES. It eno da brena kement levr brezonek ho po ezomm. Degemer mat evit ar Vretoned a bep bro!''. <br> E niverenn 4-1924 ''Feiz ha Breiz'' (Meurzh 1924) e weler pegoulz e voe kaset sez ar gevelouri eus Kastell-Paol da Vrest. War ar bajenn gentañ ez eus anv eus Loeiz Dissés o chom e Kastell-Paol evit ar velestradurezh ha war ar bajenn ziwezhañ e weler logo ESI. E korf ar gelaouenn ez eus ul lizher gant ur den yaouank o chom e Plogoneg a glask ul levrdi brezhonek. Er respont ez eus anv eus Ti Emgleo Sant Iltud, Grand-Rue, e Kastell-Paol.<br> E miz Mezheven, goude ma voe staliet mat paotr nevez ar "Presse libérale" ez aio labour gwerzh al levrioù kristen war chouk Youenn Drezen. En e vurev skridaozer e veze dispaket levrioù brezhonek ha lakaet e gwerzh, pe levrioù brezhonek relijiel, pe levrioù brezhonek nann relijiel. Ur stalig levrioù en deus dalc'het e darvoudoù relijiel zo, gouelioù ar Bleun-Brug, da skouer.<br> War-dro 1930 e voe lakaet da c’houzout dre ''Feiz ha Breiz''e oa posubl pourchas levr pe levr e levrdi Kerildut, 11 rue Algésiras, Brest, digant an Itron Raoul da gentañ hag er bloaz 1931, digant an Dimezell, Pauline Torcol<ref>Anz a zo eus al levrdi m'edo ''Almanag Feiz ha Breiz 1931'' e gwerzh e-barzh ''Gwalarn'', niv. 36, Genver 1931, p. 36.</ref>. E Brest e voe digoret ul [[levrdi]], dezhañ an anv Keriltud a gaver war al levrioù a-wezhioù. ==Levrioù embannet== N'eo ket merket anv rik an embanner war bep levr evel m'emañ ar boaz gant an tiez-embann. Kavout a reer merket "Moulerez ar C'hastell" pe ''Feiz ha Breiz'' » ha « Keriltud » a-wezhioù, met ret eo o stagañ ouzh ar gevelouri embann ''Emgleo Sant Iltud''. Kataloget fall eo bet an darn vuiañ anezho gant [[Levraoueg Vroadel Bro-C'hall]] a laka anv klok pe diglok an ti-moullañ (Moulerezh ar C'hastell), e-lec'h hini an ti-embann pa ne oa ket gouest d’e anavezout. ;1922 * [[Yann-Vari Gwilhoù]], ''Christo : St Theodot, patron en ostizien’’, 174 p. ;1923 * Félix Menguy, ''Sant Iltud'', gant an Otrou Menguy, Person [[Koadoud|Koadout]]. Tennet eus [[Buhez ar Sent|Buhe ar Zent]. * Yann-Vari Gwilhoù, ''Nikolazig'' lakaet e brezhoneg Leon gant [[Yann-Vari Perrot]], pezh-c'hoari diwar ur skrid gwenedek gant [[Job ar Bayon]] * Job ar Bayon, ''Salaün ar Foll'', pezh-c'hoari lakaet e brezhoneg Leon gant Yann-Vari Perrot diwar ur skrid gwenedek gant Job ar Bayon * ''Morceaux et chœurs exécutés au XIIIme Concours des Bleun-Brug (13 gwengolo 1923)'', Kastell-Paol. [[Kevrollenn]]où.. * ''Soniou Feiz ha Breiz. 2'', Moulet evit Emgleo sant Iltud, 4, ru ar C'hastell, Brest, 59 p. Kevrollennoù. ;1925 * [[Jakez Riou]], ''Lizer an hini maro'', Brest, Moulerezh ar C'hastell, 64 p. Deiziadet "meurzh 1924" evit an echuiñ gant an oberour. Embannet er ''C'hourrier du Finistère'' en araok. [[Yann Vari Joanno]], ''[[Santez Trifina (pezh-c'hoari)|Santez Trifina]], pez-c'hoari tennet diouz istor Breiz’’. Meneg : Emgleo Breiz a zo perc’hen war an destenn-mañ. * François Cornou, ''Jean de Landévennec'', pez-c'hoari gallek e pevar arvest, heuliet gant un azazadur brezhoneg gant Yann-Vari Perrot, ''Yann Landevenneg'', Brest, Moulerezh ar C'hastell, 151 p. * Erwan ar Moal, ''Ar Chiminaou, pez-c'hoari e daou arvest'', Moulerezh ar C'hastell, 22 p. ;1926 * [[Klaoda ar Prad]], ''Buhez skouerius Genovefa, kontez a Vraban'', skeudennet gant O. de Villers, Brest, Moulerezh ar C'hastell, 97 p. Embannet a-dammoù war ''Feiz ha Breiz'' er bloavezioù kent. * Erwan ar Moal, ''Bilez hag e vestr'', pezh-c'hoari farsus e daou arvest, Brest, embannet gant Feiz ha Breiz, 26 p. * J. U ([[Yann-Vari Ugen]]), ''Eun diverra eus buhez Viktoria Konan a Zant Luk, leanez e Retred Kemper, gilhotinet d'an 31 a viz Gouere e Pariz'', Brest, Moulerez ar C'hastell, 58 p. * [[Hollsent ar Garreg]], ''Hollvelen'', pezh-c'hoari e pevar arvest, Moulerez ar C'hastell, 139 p. ;1929 * Erwan ar Moal, ''Enor d'al labourer'', pezh-c'hoari en eun arvest * Cécile Danio ([[Jeanne Coroller-Danio|Jeanne Coroller]]), ''Le mystère de Bretagne pe War roudou hon tadou : pez burzudus e tisklaerier ennan eun diverra eus istor hor Breiz'', troet gant Yann-Vari Perrot, Brest, Moulerez ar C’hastell ;1930 * ''Soniou bugale tennet eus Feiz ha Breiz'', Keriltud, 16 p. Kevrollennoù. Ouzhpennet goude an titl : ''o goulenn [sic] e Keriltud’’. Kevrollennoù * ''Soniou feiz ha Breiz. 3’’, Brest, Keriltud, 1930, 120 p. * ''Kanaouennou ugentvet gouel ar Bleun-Brug : graet e Gwengamp d'an II a viz Gwengolo 1930 = Morceaux et choeurs exécutés au XXème concours du Bleun-Brug’', Guingamp, le 11 septembre 1930, Brest, Ti Emgleo Sant Iltud, 23 p. Kevrollennoù. * ''Almanag Feiz ha Breiz 1931'', Brest, Keriltud ;1932 * ''Morceaux et chœurs exécutés au XXIIme Concours des Bleun-Brug (15 gwengolo 1932)’’. Kevrollennoù. E 1935 e voe moullet gant Moulerezh ar C'hastell ul levrig savet gant Loeiz Dujardin, ''Sant Ronan'', en ur stumm hag ur vent heñvel ouzh buhezioù sent all. == Levrlennadur == * [[Jorj Abherve-Gwegen]], ''Youenn Drezen hag Emgleo Sant Iltud''. E-barzh ''E koun Youenn Drezen'', Embannadurioù [[Al Lanv]], 2022, p. p. 41-63. * Youenn Caouissin, ''Yann-Vari Perrot, une âme pour la Bretagne'', Via Romana, 2021. == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} [[Rummad:Bleun-Brug]] [[Rummad:Embann brezhoneg]] [[Rummad:Embannerien vrezhonek]] [[Rummad:Gwask katolik e Breizh]] [[Rummad:Sent Breizh]] klbgthui5xgp0sya0m14uhb28bhf23r 2199793 2199786 2026-09-12T07:17:51Z Leonzia 88972 /* Perak Sant Iltud ? */ stumm </ref> 2199793 wikitext text/x-wiki '''Emgleo Sant Iltud''' (berraet a-wezhioù e ESI) a oa ur gevredigezh kenwerzhel katolik dindan stumm ur [[kevelouri|gevelouri]] savet evit embann ha skignañ levrioù brezhonek, ha krouet e 1921 e [[Kastell-Paol]] (straed an Ursulined kozh), diwar atiz [[Yann-Vari Perrot]] pa oa o klask adsevel ar [[Bleun-Brug]] koulz ha kreñvañ ar gelaouenn ''[[Feiz ha Breiz]]''. Ti-embann ''[[Feiz ha Breiz]]'' hag ar Bleun-Brug, hag e oant war-nes bezañ adsavet goude ar [[Brezel-bed kentañ]], e voe<ref>[[Teskanv]] ESI e weler e dibenn ''Feiz ha Breiz'' e Genver 1924.</ref> ha kentañ [[embann brezhonek|ti oc'h embann levrioù brezhonek]] nemetken eo bet. Gwerzhañ levrioù brezhonek savet gant ar veleien, koulz ha levrioù disakr evel re [[Embannadurioù Gwalarn|Gwalarn]], a zo bet un tamm mat eus e obererezh ivez. == Perak Sant Iltud ? == Pa teskriv buhezskrid koshañ (XII{{vet}} kantved) an abad [[Ildud|Iltud]] evel ur priñs, hanter brezhon hag hanter kembreat, kenderv d'ar [[roue Arzhur]], hag en doa dibabet mont da lean ha krouiñ un abati e-lec'h ma vije bet stummet un degad sent vras [[Breizh]] ha [[Kembre]] e c'heller kompren perak eo bet lakaet Sant Iltud da batrom etrekeltiek an deskadurezh kristen gant Perrot hag e geneiled.<br> Kavet e vez meur a iliz pe chapel dediet da Iltud e Kembre, koulz hag e Breizh, ha Yann-Vari Perrot, desavet e [[Plouarzhel]], a anaveze mat Lanildud mechañs. Ouzhpenn-se eo dediet da Sant Iltud iliz parrez [[Koadoud]], e-lec'h ma oa [[Erwan ar Moal]], kenlabourer feal Yann-Vari Perrot, o chom. == Framm ha palioù == An anv ofisiel e oa ''Société coopérative catholique d'Édition et de Propagande de la langue bretonne Emgleo Sant Iltud'' hag ar statudoù a voe moullet gant ''Le Nouvelliste de Bretagne'', e 1922. Savet e voe ar gevredigezh dre [[kevrann|gevrannoù]] gant statudoù ar gevelouri a oa da baeañ 100 lur evit mont enni. Kalz a bennadurezhioù a yeas da brenañ kevrannoù ([[Jeanne Malivel]], [[Emil Ernod|Emil Ernaod]], [[Loeiz Dujardin]], Erwan ar Moal, [[James Bouillé]] hag un toullad [[beleg|beleien]] eus Breizh-Izel, Yann-Vari Perrot en o zouez).<br> Hervez eil mellad ar statudoù e oa he fal "''lakaat da zont er-maez, prenañ ha gwerzhañ embannadurioù a bep seurt, kraflevrioù ha kelaouennou e brezhoneg, dafar paper, traezoù arzel, skeudennoù-moul, ha, diouzh an degouezh, plediñ gant stalioù-levrioù brezonek''"<ref>Troidigezh gant Jorj Abherve-Gwegen diwar an destenn orin : "''La Société a pour objet : l'édition, l'achat, la vente de toutes sortes de publications, brochures, périodiques en langue bretonne, objets de papeterie, objets d'art, gravures et, éventuellement, l'exploitation de magasins de librairie en langue bretonne.''"</ref>.<br> Diwar bolontez Yann-Vari Perrot, anvet da [[kure|gure]] e [[Plougerne]] e 1920, e voe krouet an ti-embann hag er bloaz-se e voe adsavet gouel ar Bleun-Brug e [[Kastell-Paol]].<br> Ar pezhioù-c'hoari, ur spered katolik ganto, evit ar [[patronaj]]où parrez ha buhezioù ar sent vrezhon a yeas d'ober ar muiañ-niver eus an embannadennoù.<br> == Mont en-dro == Kentañ merour melestrer oberiant a hañval bezañ bet an doktor [[Loeiz Dujardin]] a oa prezidant ar Bleun-Brug (1920-1927) er mare an diazezadur, met a-raok Meurzh 1922<ref>E studiadenn Jorj Abherve-Gwegen e lenner un arroud diwar ul lizher kaset gant Yann-Vari Perrot da Youenn Drezen : "''Emgleo Sant Ildut a zo savet. An A. Dujardin, mezeg e [[Lokournan]], eo a zo en he fenn.''"</ref>, eo bet meneget [[Erwan ar Moal]] da gentañ hag ar C'hastellad, Loeiz Dissès, da c'houde. E prantad kentañ e voe staliet "ti Emgleo Sant Ildut, 15 Grand-Rue - ar c'henta leordi kristen brezonek savet e Breiz"<ref>''Feiz ha Breiz'', niv. 1-1924, Genver 1924 ha 3-1924, Meurzh 1924.</ref>.<br> E C'hwevrer 1924 e krogas [[Youenn Drezen]] gant e labour "rédacteur" (skridaozer) er ''C'hourrier du Finistère'' er savadur m'edo an ti-moullañ e dalc'h an Iliz katolik dre hanterouriezh tud mennet da souten he falioù, ''[[Imprimerie de la Presse libérale]]'' e anv, met daou anv all a gaver er skridoù brezhonek : ''Moulerez ar C'hastell'' ha ''Moulerez ar Skridoù Mat''. Eno e oa moullet ''Feiz ha Breiz'' hag ''[[Arvorig (kelaouenn)|Arvorig]]''.<br> En deroù e voe goulennet digant Youenn Drezen kemer ''Emgleo Sant Iltud'' war e chouk <ref>War bajenn gentañ niverenn 1-1924 ar gelaouenn viziek ''Feiz ha Breiz'' e weler anv "Yv. Drezen" karget eus melestradurezh Bleun-Brug hag Emgleo Sant Ildut". Pelloc'h e lenner en niv. 6-2014 (Mezheven 1924): ''Ti Emgleo Sant Ildut'' a zo e Brest, 4 rue du Château, abaoe an deiz kenta a vezeven. Evit kaout al leoriou a zo e gwerz ennañ, skriva de M. Y. Drezen, administrateur de l'E. S. I., rédacteur au Courrier du Finistère, 4 rue du Château, Brest. Kavet e vo amañ, er miz a zeu, roll an holl leoriou-ze, gant o friz''.</ref> hag er memes amzer e voe karget Youenn Drezen da adlakaat anv ar gevredigezh el [[lez-varn kenwerzh]], hag eñ lakaet da verour melestrer.<br> Dilojet e voe ar gevelouri da gKeriltud, 11 rue Algésiras, e Brest hag e veze gwerzhet levrioù embannet ganti koulz ha levrioù relijiel all. == Politikerezh embann == 21 levr a c'hell bezañ gwelet evel embannet gant ''Emgleo Sant Iltud'' ha gwelet a reer ne oa ket diorren al lennegezh vrezhonek ar pal kentañ pa'z eo levrigoù kenteliañ hervez mennozhioù katolik ha brezhon a ya d'ober an darn vuiañ anezho. Seizh oberenn zo beleien o saverien, ha tri all zo bet savet gant Erwan ar Moal, un den lik, kendiazezer ar gevelouri hag eil prezidant ar Bleun-Brug.<br> Kendrec'het e oa Yann-Vari Perrot gant efedusted ar c'hoariva evit stummañ ar gristenien yaouank ha sevel a rae pezhioù-c'hoari pe kempenn a rae pezhioù savet e gwenedeg gant [[Job ar Bayon]]. Gant ur pezh-c'hoari savet gantañ ha pezioù-c'hoari [[Yann Vari Joanno]], an tri fezh savet gant Erwan ar Moal hag hini Hollsent ar Garreg e konter seiz pezh-c'hoari.<br> [[Istor Breizh]], sellet diouzh ur savboent relijiel, a oa un hent evit kenteliañ an dud a blije d'ar re o doa savet ar Bleun-Brug ha ma ne vije ket gant ar c'hoariva, e vije mat sevel levrigoù aes ha buan da lenn. Da gentañ, dre ginnig buhezioù sent Breizh ma oa Yann-Vari Perrot un arbennigour warno, p'en doa savet un pikol levr diwar o fenn<ref>Embannet e voe ''Buez ar Zent'' gantañ e 1911 hag e veze kavet ha lennet a-stroll al levr-se en ur bern tiegezhioù e Breizh-Izel etre en daou vrezel.</ref>.<br> Daou levr all zo divyezhek, ur pezh-c'hoari diwar-benn tec'hadenn ha distro [[Abati Sant Wenole Landevenneg|menec'h Landeveneg]] hag un diverradenn eus levr istor Breizh savet gant [[Jeanne Coroller-Danio|Jeanne Coroller]], ''Histoire de notre Bretagne'' (1922)<ref> Ar pezh-c'hoari a voe c'hoariet e Gouel ar Bleun-Brug e Douarnenez, e hañv 1929.</ref>.<br> Ur seurt all a levrigoù a voe teskadoù sonioù (div levrenn evit an holl dud hag ul levrig evit ar vugale) hag an daou deskad ar c’hanoù hag ar pezhioù sonerezh dispaket e-doug gouelioù ar Bleun-Brug Ne weler ket anv eus an ti-embann war al levrig diwar-benn [[Ronan (sant)|Sant Ronan]] gant [[Loeiz Dujardin]], ur mignon bras da Yann-Vari Perrot, dindan timbr Moulerezh ar C’hastell e 1935<ref>Un doare gallek a voe embannet ivez, kredabl gant ar gevelouri ivez. Pa glot mat gant raktres Yann-Vari Perrot, e c'heller lakaat anezhañ da vab ''Emgleo Sant-Iltud''</ref>. == Ar staligoù evit gwerzhañ levrioù brezhonek == E niverenn 1-1924 ''Feiz ha Breiz'' (Genver 1924) e kaver meneg eus Y. Drezen evel karget eus ar velestradurezh, hag e-touez notennoù an dibenn ez eus un [[enlevadur]] : ''Lennit ta! Etre an Iliz-veur ha tour Kreisker, er ru Vraz, e KASTELL-PAOL, e-lec'h m'edo ar C'hrédit Nantais, e kavec'h, adalek ar bloaz nevez : TI EMGLEO SANT ILDUT dalc'het gant Loeiz DISSES. It eno da brena kement levr brezonek ho po ezomm. Degemer mat evit ar Vretoned a bep bro!''. <br> E niverenn 4-1924 ''Feiz ha Breiz'' (Meurzh 1924) e weler pegoulz e voe kaset sez ar gevelouri eus Kastell-Paol da Vrest. War ar bajenn gentañ ez eus anv eus Loeiz Dissés o chom e Kastell-Paol evit ar velestradurezh ha war ar bajenn ziwezhañ e weler logo ESI. E korf ar gelaouenn ez eus ul lizher gant ur den yaouank o chom e Plogoneg a glask ul levrdi brezhonek. Er respont ez eus anv eus Ti Emgleo Sant Iltud, Grand-Rue, e Kastell-Paol.<br> E miz Mezheven, goude ma voe staliet mat paotr nevez ar "Presse libérale" ez aio labour gwerzh al levrioù kristen war chouk Youenn Drezen. En e vurev skridaozer e veze dispaket levrioù brezhonek ha lakaet e gwerzh, pe levrioù brezhonek relijiel, pe levrioù brezhonek nann relijiel. Ur stalig levrioù en deus dalc'het e darvoudoù relijiel zo, gouelioù ar Bleun-Brug, da skouer.<br> War-dro 1930 e voe lakaet da c’houzout dre ''Feiz ha Breiz''e oa posubl pourchas levr pe levr e levrdi Kerildut, 11 rue Algésiras, Brest, digant an Itron Raoul da gentañ hag er bloaz 1931, digant an Dimezell, Pauline Torcol<ref>Anz a zo eus al levrdi m'edo ''Almanag Feiz ha Breiz 1931'' e gwerzh e-barzh ''Gwalarn'', niv. 36, Genver 1931, p. 36.</ref>. E Brest e voe digoret ul [[levrdi]], dezhañ an anv Keriltud a gaver war al levrioù a-wezhioù. ==Levrioù embannet== N'eo ket merket anv rik an embanner war bep levr evel m'emañ ar boaz gant an tiez-embann. Kavout a reer merket "Moulerez ar C'hastell" pe ''Feiz ha Breiz'' » ha « Keriltud » a-wezhioù, met ret eo o stagañ ouzh ar gevelouri embann ''Emgleo Sant Iltud''. Kataloget fall eo bet an darn vuiañ anezho gant [[Levraoueg Vroadel Bro-C'hall]] a laka anv klok pe diglok an ti-moullañ (Moulerezh ar C'hastell), e-lec'h hini an ti-embann pa ne oa ket gouest d’e anavezout. ;1922 * [[Yann-Vari Gwilhoù]], ''Christo : St Theodot, patron en ostizien’’, 174 p. ;1923 * Félix Menguy, ''Sant Iltud'', gant an Otrou Menguy, Person [[Koadoud|Koadout]]. Tennet eus [[Buhez ar Sent|Buhe ar Zent]. * Yann-Vari Gwilhoù, ''Nikolazig'' lakaet e brezhoneg Leon gant [[Yann-Vari Perrot]], pezh-c'hoari diwar ur skrid gwenedek gant [[Job ar Bayon]] * Job ar Bayon, ''Salaün ar Foll'', pezh-c'hoari lakaet e brezhoneg Leon gant Yann-Vari Perrot diwar ur skrid gwenedek gant Job ar Bayon * ''Morceaux et chœurs exécutés au XIIIme Concours des Bleun-Brug (13 gwengolo 1923)'', Kastell-Paol. [[Kevrollenn]]où.. * ''Soniou Feiz ha Breiz. 2'', Moulet evit Emgleo sant Iltud, 4, ru ar C'hastell, Brest, 59 p. Kevrollennoù. ;1925 * [[Jakez Riou]], ''Lizer an hini maro'', Brest, Moulerezh ar C'hastell, 64 p. Deiziadet "meurzh 1924" evit an echuiñ gant an oberour. Embannet er ''C'hourrier du Finistère'' en araok. [[Yann Vari Joanno]], ''[[Santez Trifina (pezh-c'hoari)|Santez Trifina]], pez-c'hoari tennet diouz istor Breiz’’. Meneg : Emgleo Breiz a zo perc’hen war an destenn-mañ. * François Cornou, ''Jean de Landévennec'', pez-c'hoari gallek e pevar arvest, heuliet gant un azazadur brezhoneg gant Yann-Vari Perrot, ''Yann Landevenneg'', Brest, Moulerezh ar C'hastell, 151 p. * Erwan ar Moal, ''Ar Chiminaou, pez-c'hoari e daou arvest'', Moulerezh ar C'hastell, 22 p. ;1926 * [[Klaoda ar Prad]], ''Buhez skouerius Genovefa, kontez a Vraban'', skeudennet gant O. de Villers, Brest, Moulerezh ar C'hastell, 97 p. Embannet a-dammoù war ''Feiz ha Breiz'' er bloavezioù kent. * Erwan ar Moal, ''Bilez hag e vestr'', pezh-c'hoari farsus e daou arvest, Brest, embannet gant Feiz ha Breiz, 26 p. * J. U ([[Yann-Vari Ugen]]), ''Eun diverra eus buhez Viktoria Konan a Zant Luk, leanez e Retred Kemper, gilhotinet d'an 31 a viz Gouere e Pariz'', Brest, Moulerez ar C'hastell, 58 p. * [[Hollsent ar Garreg]], ''Hollvelen'', pezh-c'hoari e pevar arvest, Moulerez ar C'hastell, 139 p. ;1929 * Erwan ar Moal, ''Enor d'al labourer'', pezh-c'hoari en eun arvest * Cécile Danio ([[Jeanne Coroller-Danio|Jeanne Coroller]]), ''Le mystère de Bretagne pe War roudou hon tadou : pez burzudus e tisklaerier ennan eun diverra eus istor hor Breiz'', troet gant Yann-Vari Perrot, Brest, Moulerez ar C’hastell ;1930 * ''Soniou bugale tennet eus Feiz ha Breiz'', Keriltud, 16 p. Kevrollennoù. Ouzhpennet goude an titl : ''o goulenn [sic] e Keriltud’’. Kevrollennoù * ''Soniou feiz ha Breiz. 3’’, Brest, Keriltud, 1930, 120 p. * ''Kanaouennou ugentvet gouel ar Bleun-Brug : graet e Gwengamp d'an II a viz Gwengolo 1930 = Morceaux et choeurs exécutés au XXème concours du Bleun-Brug’', Guingamp, le 11 septembre 1930, Brest, Ti Emgleo Sant Iltud, 23 p. Kevrollennoù. * ''Almanag Feiz ha Breiz 1931'', Brest, Keriltud ;1932 * ''Morceaux et chœurs exécutés au XXIIme Concours des Bleun-Brug (15 gwengolo 1932)’’. Kevrollennoù. E 1935 e voe moullet gant Moulerezh ar C'hastell ul levrig savet gant Loeiz Dujardin, ''Sant Ronan'', en ur stumm hag ur vent heñvel ouzh buhezioù sent all. == Levrlennadur == * [[Jorj Abherve-Gwegen]], ''Youenn Drezen hag Emgleo Sant Iltud''. E-barzh ''E koun Youenn Drezen'', Embannadurioù [[Al Lanv]], 2022, p. p. 41-63. * Youenn Caouissin, ''Yann-Vari Perrot, une âme pour la Bretagne'', Via Romana, 2021. == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} [[Rummad:Bleun-Brug]] [[Rummad:Embann brezhoneg]] [[Rummad:Embannerien vrezhonek]] [[Rummad:Gwask katolik e Breizh]] [[Rummad:Sent Breizh]] ebq8aeohekz6jdztcdhs52quyg48x40 2199794 2199793 2026-09-12T07:47:43Z Leonzia 88972 /* Levrioù embannet */ stumm, klochedoù 2199794 wikitext text/x-wiki '''Emgleo Sant Iltud''' (berraet a-wezhioù e ESI) a oa ur gevredigezh kenwerzhel katolik dindan stumm ur [[kevelouri|gevelouri]] savet evit embann ha skignañ levrioù brezhonek, ha krouet e 1921 e [[Kastell-Paol]] (straed an Ursulined kozh), diwar atiz [[Yann-Vari Perrot]] pa oa o klask adsevel ar [[Bleun-Brug]] koulz ha kreñvañ ar gelaouenn ''[[Feiz ha Breiz]]''. Ti-embann ''[[Feiz ha Breiz]]'' hag ar Bleun-Brug, hag e oant war-nes bezañ adsavet goude ar [[Brezel-bed kentañ]], e voe<ref>[[Teskanv]] ESI e weler e dibenn ''Feiz ha Breiz'' e Genver 1924.</ref> ha kentañ [[embann brezhonek|ti oc'h embann levrioù brezhonek]] nemetken eo bet. Gwerzhañ levrioù brezhonek savet gant ar veleien, koulz ha levrioù disakr evel re [[Embannadurioù Gwalarn|Gwalarn]], a zo bet un tamm mat eus e obererezh ivez. == Perak Sant Iltud ? == Pa teskriv buhezskrid koshañ (XII{{vet}} kantved) an abad [[Ildud|Iltud]] evel ur priñs, hanter brezhon hag hanter kembreat, kenderv d'ar [[roue Arzhur]], hag en doa dibabet mont da lean ha krouiñ un abati e-lec'h ma vije bet stummet un degad sent vras [[Breizh]] ha [[Kembre]] e c'heller kompren perak eo bet lakaet Sant Iltud da batrom etrekeltiek an deskadurezh kristen gant Perrot hag e geneiled.<br> Kavet e vez meur a iliz pe chapel dediet da Iltud e Kembre, koulz hag e Breizh, ha Yann-Vari Perrot, desavet e [[Plouarzhel]], a anaveze mat Lanildud mechañs. Ouzhpenn-se eo dediet da Sant Iltud iliz parrez [[Koadoud]], e-lec'h ma oa [[Erwan ar Moal]], kenlabourer feal Yann-Vari Perrot, o chom. == Framm ha palioù == An anv ofisiel e oa ''Société coopérative catholique d'Édition et de Propagande de la langue bretonne Emgleo Sant Iltud'' hag ar statudoù a voe moullet gant ''Le Nouvelliste de Bretagne'', e 1922. Savet e voe ar gevredigezh dre [[kevrann|gevrannoù]] gant statudoù ar gevelouri a oa da baeañ 100 lur evit mont enni. Kalz a bennadurezhioù a yeas da brenañ kevrannoù ([[Jeanne Malivel]], [[Emil Ernod|Emil Ernaod]], [[Loeiz Dujardin]], Erwan ar Moal, [[James Bouillé]] hag un toullad [[beleg|beleien]] eus Breizh-Izel, Yann-Vari Perrot en o zouez).<br> Hervez eil mellad ar statudoù e oa he fal "''lakaat da zont er-maez, prenañ ha gwerzhañ embannadurioù a bep seurt, kraflevrioù ha kelaouennou e brezhoneg, dafar paper, traezoù arzel, skeudennoù-moul, ha, diouzh an degouezh, plediñ gant stalioù-levrioù brezonek''"<ref>Troidigezh gant Jorj Abherve-Gwegen diwar an destenn orin : "''La Société a pour objet : l'édition, l'achat, la vente de toutes sortes de publications, brochures, périodiques en langue bretonne, objets de papeterie, objets d'art, gravures et, éventuellement, l'exploitation de magasins de librairie en langue bretonne.''"</ref>.<br> Diwar bolontez Yann-Vari Perrot, anvet da [[kure|gure]] e [[Plougerne]] e 1920, e voe krouet an ti-embann hag er bloaz-se e voe adsavet gouel ar Bleun-Brug e [[Kastell-Paol]].<br> Ar pezhioù-c'hoari, ur spered katolik ganto, evit ar [[patronaj]]où parrez ha buhezioù ar sent vrezhon a yeas d'ober ar muiañ-niver eus an embannadennoù.<br> == Mont en-dro == Kentañ merour melestrer oberiant a hañval bezañ bet an doktor [[Loeiz Dujardin]] a oa prezidant ar Bleun-Brug (1920-1927) er mare an diazezadur, met a-raok Meurzh 1922<ref>E studiadenn Jorj Abherve-Gwegen e lenner un arroud diwar ul lizher kaset gant Yann-Vari Perrot da Youenn Drezen : "''Emgleo Sant Ildut a zo savet. An A. Dujardin, mezeg e [[Lokournan]], eo a zo en he fenn.''"</ref>, eo bet meneget [[Erwan ar Moal]] da gentañ hag ar C'hastellad, Loeiz Dissès, da c'houde. E prantad kentañ e voe staliet "ti Emgleo Sant Ildut, 15 Grand-Rue - ar c'henta leordi kristen brezonek savet e Breiz"<ref>''Feiz ha Breiz'', niv. 1-1924, Genver 1924 ha 3-1924, Meurzh 1924.</ref>.<br> E C'hwevrer 1924 e krogas [[Youenn Drezen]] gant e labour "rédacteur" (skridaozer) er ''C'hourrier du Finistère'' er savadur m'edo an ti-moullañ e dalc'h an Iliz katolik dre hanterouriezh tud mennet da souten he falioù, ''[[Imprimerie de la Presse libérale]]'' e anv, met daou anv all a gaver er skridoù brezhonek : ''Moulerez ar C'hastell'' ha ''Moulerez ar Skridoù Mat''. Eno e oa moullet ''Feiz ha Breiz'' hag ''[[Arvorig (kelaouenn)|Arvorig]]''.<br> En deroù e voe goulennet digant Youenn Drezen kemer ''Emgleo Sant Iltud'' war e chouk <ref>War bajenn gentañ niverenn 1-1924 ar gelaouenn viziek ''Feiz ha Breiz'' e weler anv "Yv. Drezen" karget eus melestradurezh Bleun-Brug hag Emgleo Sant Ildut". Pelloc'h e lenner en niv. 6-2014 (Mezheven 1924): ''Ti Emgleo Sant Ildut'' a zo e Brest, 4 rue du Château, abaoe an deiz kenta a vezeven. Evit kaout al leoriou a zo e gwerz ennañ, skriva de M. Y. Drezen, administrateur de l'E. S. I., rédacteur au Courrier du Finistère, 4 rue du Château, Brest. Kavet e vo amañ, er miz a zeu, roll an holl leoriou-ze, gant o friz''.</ref> hag er memes amzer e voe karget Youenn Drezen da adlakaat anv ar gevredigezh el [[lez-varn kenwerzh]], hag eñ lakaet da verour melestrer.<br> Dilojet e voe ar gevelouri da gKeriltud, 11 rue Algésiras, e Brest hag e veze gwerzhet levrioù embannet ganti koulz ha levrioù relijiel all. == Politikerezh embann == 21 levr a c'hell bezañ gwelet evel embannet gant ''Emgleo Sant Iltud'' ha gwelet a reer ne oa ket diorren al lennegezh vrezhonek ar pal kentañ pa'z eo levrigoù kenteliañ hervez mennozhioù katolik ha brezhon a ya d'ober an darn vuiañ anezho. Seizh oberenn zo beleien o saverien, ha tri all zo bet savet gant Erwan ar Moal, un den lik, kendiazezer ar gevelouri hag eil prezidant ar Bleun-Brug.<br> Kendrec'het e oa Yann-Vari Perrot gant efedusted ar c'hoariva evit stummañ ar gristenien yaouank ha sevel a rae pezhioù-c'hoari pe kempenn a rae pezhioù savet e gwenedeg gant [[Job ar Bayon]]. Gant ur pezh-c'hoari savet gantañ ha pezioù-c'hoari [[Yann Vari Joanno]], an tri fezh savet gant Erwan ar Moal hag hini Hollsent ar Garreg e konter seiz pezh-c'hoari.<br> [[Istor Breizh]], sellet diouzh ur savboent relijiel, a oa un hent evit kenteliañ an dud a blije d'ar re o doa savet ar Bleun-Brug ha ma ne vije ket gant ar c'hoariva, e vije mat sevel levrigoù aes ha buan da lenn. Da gentañ, dre ginnig buhezioù sent Breizh ma oa Yann-Vari Perrot un arbennigour warno, p'en doa savet un pikol levr diwar o fenn<ref>Embannet e voe ''Buez ar Zent'' gantañ e 1911 hag e veze kavet ha lennet a-stroll al levr-se en ur bern tiegezhioù e Breizh-Izel etre en daou vrezel.</ref>.<br> Daou levr all zo divyezhek, ur pezh-c'hoari diwar-benn tec'hadenn ha distro [[Abati Sant Wenole Landevenneg|menec'h Landeveneg]] hag un diverradenn eus levr istor Breizh savet gant [[Jeanne Coroller-Danio|Jeanne Coroller]], ''Histoire de notre Bretagne'' (1922)<ref> Ar pezh-c'hoari a voe c'hoariet e Gouel ar Bleun-Brug e Douarnenez, e hañv 1929.</ref>.<br> Ur seurt all a levrigoù a voe teskadoù sonioù (div levrenn evit an holl dud hag ul levrig evit ar vugale) hag an daou deskad ar c’hanoù hag ar pezhioù sonerezh dispaket e-doug gouelioù ar Bleun-Brug Ne weler ket anv eus an ti-embann war al levrig diwar-benn [[Ronan (sant)|Sant Ronan]] gant [[Loeiz Dujardin]], ur mignon bras da Yann-Vari Perrot, dindan timbr Moulerezh ar C’hastell e 1935<ref>Un doare gallek a voe embannet ivez, kredabl gant ar gevelouri ivez. Pa glot mat gant raktres Yann-Vari Perrot, e c'heller lakaat anezhañ da vab ''Emgleo Sant-Iltud''</ref>. == Ar staligoù evit gwerzhañ levrioù brezhonek == E niverenn 1-1924 ''Feiz ha Breiz'' (Genver 1924) e kaver meneg eus Y. Drezen evel karget eus ar velestradurezh, hag e-touez notennoù an dibenn ez eus un [[enlevadur]] : ''Lennit ta! Etre an Iliz-veur ha tour Kreisker, er ru Vraz, e KASTELL-PAOL, e-lec'h m'edo ar C'hrédit Nantais, e kavec'h, adalek ar bloaz nevez : TI EMGLEO SANT ILDUT dalc'het gant Loeiz DISSES. It eno da brena kement levr brezonek ho po ezomm. Degemer mat evit ar Vretoned a bep bro!''. <br> E niverenn 4-1924 ''Feiz ha Breiz'' (Meurzh 1924) e weler pegoulz e voe kaset sez ar gevelouri eus Kastell-Paol da Vrest. War ar bajenn gentañ ez eus anv eus Loeiz Dissés o chom e Kastell-Paol evit ar velestradurezh ha war ar bajenn ziwezhañ e weler logo ESI. E korf ar gelaouenn ez eus ul lizher gant ur den yaouank o chom e Plogoneg a glask ul levrdi brezhonek. Er respont ez eus anv eus Ti Emgleo Sant Iltud, Grand-Rue, e Kastell-Paol.<br> E miz Mezheven, goude ma voe staliet mat paotr nevez ar "Presse libérale" ez aio labour gwerzh al levrioù kristen war chouk Youenn Drezen. En e vurev skridaozer e veze dispaket levrioù brezhonek ha lakaet e gwerzh, pe levrioù brezhonek relijiel, pe levrioù brezhonek nann relijiel. Ur stalig levrioù en deus dalc'het e darvoudoù relijiel zo, gouelioù ar Bleun-Brug, da skouer.<br> War-dro 1930 e voe lakaet da c’houzout dre ''Feiz ha Breiz''e oa posubl pourchas levr pe levr e levrdi Kerildut, 11 rue Algésiras, Brest, digant an Itron Raoul da gentañ hag er bloaz 1931, digant an Dimezell, Pauline Torcol<ref>Anz a zo eus al levrdi m'edo ''Almanag Feiz ha Breiz 1931'' e gwerzh e-barzh ''Gwalarn'', niv. 36, Genver 1931, p. 36.</ref>. E Brest e voe digoret ul [[levrdi]], dezhañ an anv Keriltud a gaver war al levrioù a-wezhioù. ==Levrioù embannet== N'eo ket merket anv rik an embanner war bep levr evel m'emañ ar boaz gant an tiez-embann. Kavout a reer merket "''Moulerez ar C'hastell''" pe "''Feiz ha Breiz"'' ha "''Keriltud''" a-wezhioù, met ret eo o stagañ ouzh ar gevelouri embann ''Emgleo Sant Iltud''. Kataloget fall eo bet an darn vuiañ anezho gant [[Levraoueg Vroadel Bro-C'hall]] a laka anv klok pe diglok an ti-moullañ (Moulerezh ar C'hastell), e-lec'h hini an ti-embann pa ne oa ket gouest d’e anavezout. ;1922 * [[Yann-Vari Gwilhoù]], ''Christo : St Theodot, patron en ostizien’’, 174 p. ;1923 * Félix Menguy, ''Sant Iltud'', gant an Otrou Menguy, Person [[Koadoud|Koadout]]. Tennet eus [[Buhez ar Sent|Buhe ar Zent]. * Yann-Vari Gwilhoù, ''Nikolazig'' lakaet e brezhoneg Leon gant [[Yann-Vari Perrot]], pezh-c'hoari diwar ur skrid gwenedek gant [[Job ar Bayon]] * Job ar Bayon, ''Salaün ar Foll'', pezh-c'hoari lakaet e brezhoneg Leon gant Yann-Vari Perrot diwar ur skrid gwenedek gant Job ar Bayon * ''Morceaux et chœurs exécutés au XIIIme Concours des Bleun-Brug (13 gwengolo 1923)'', Kastell-Paol. [[Kevrollenn]]où.. * ''Soniou Feiz ha Breiz. 2'', Moulet evit Emgleo sant Iltud, 4, ru ar C'hastell, Brest, 59 p. Kevrollennoù. ;1925 * [[Jakez Riou]], ''Lizer an hini maro'', Brest, Moulerezh ar C'hastell, 64 p. Deiziadet "meurzh 1924" evit an echuiñ gant an oberour. Embannet er ''C'hourrier du Finistère'' en araok. [[Yann Vari Joanno]], ''[[Santez Trifina (pezh-c'hoari)|Santez Trifina]], pez-c'hoari tennet diouz istor Breiz’’. Meneg : Emgleo Breiz a zo perc’hen war an destenn-mañ. * François Cornou, ''Jean de Landévennec'', pez-c'hoari gallek e pevar arvest, heuliet gant un azazadur brezhoneg gant Yann-Vari Perrot, ''Yann Landevenneg'', Brest, Moulerezh ar C'hastell, 151 p. * Erwan ar Moal, ''Ar Chiminaou, pez-c'hoari e daou arvest'', Moulerezh ar C'hastell, 22 p. ;1926 * [[Klaoda ar Prad]], ''Buhez skouerius Genovefa, kontez a Vraban'', skeudennet gant O. de Villers, Brest, Moulerezh ar C'hastell, 97 p. Embannet a-dammoù war ''Feiz ha Breiz'' er bloavezioù kent. * Erwan ar Moal, ''Bilez hag e vestr'', pezh-c'hoari farsus e daou arvest, Brest, embannet gant Feiz ha Breiz, 26 p. * J. U ([[Yann-Vari Ugen]]), ''Eun diverra eus buhez Viktoria Konan a Zant Luk, leanez e Retred Kemper, gilhotinet d'an 31 a viz Gouere e Pariz'', Brest, Moulerez ar C'hastell, 58 p. * [[Hollsent ar Garreg]], ''Hollvelen'', pezh-c'hoari e pevar arvest, Moulerez ar C'hastell, 139 p. ;1929 * Erwan ar Moal, ''Enor d'al labourer'', pezh-c'hoari en eun arvest * Cécile Danio ([[Jeanne Coroller-Danio|Jeanne Coroller]]), ''Le mystère de Bretagne pe War roudou hon tadou : pez burzudus e tisklaerier ennan eun diverra eus istor hor Breiz'', troet gant Yann-Vari Perrot, Brest, Moulerez ar C’hastell ;1930 * ''Soniou bugale tennet eus Feiz ha Breiz'', Keriltud, 16 p. Kevrollennoù. Ouzhpennet goude an titl : ''o goulenn [sic] e Keriltud’’. Kevrollennoù * ''Soniou feiz ha Breiz. 3’’, Brest, Keriltud, 1930, 120 p. * ''Kanaouennou ugentvet gouel ar Bleun-Brug : graet e Gwengamp d'an II a viz Gwengolo 1930 = Morceaux et choeurs exécutés au XXème concours du Bleun-Brug’', Guingamp, le 11 septembre 1930, Brest, Ti Emgleo Sant Iltud, 23 p. Kevrollennoù. * ''Almanag Feiz ha Breiz 1931'', Brest, Keriltud ;1932 * ''Morceaux et chœurs exécutés au XXIIme Concours des Bleun-Brug (15 gwengolo 1932)’’. Kevrollennoù. E 1935 e voe moullet gant Moulerezh ar C'hastell ul levrig savet gant Loeiz Dujardin, ''Sant Ronan'', en ur stumm hag ur vent heñvel ouzh buhezioù sent all. == Levrlennadur == * [[Jorj Abherve-Gwegen]], ''Youenn Drezen hag Emgleo Sant Iltud''. E-barzh ''E koun Youenn Drezen'', Embannadurioù [[Al Lanv]], 2022, p. p. 41-63. * Youenn Caouissin, ''Yann-Vari Perrot, une âme pour la Bretagne'', Via Romana, 2021. == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} [[Rummad:Bleun-Brug]] [[Rummad:Embann brezhoneg]] [[Rummad:Embannerien vrezhonek]] [[Rummad:Gwask katolik e Breizh]] [[Rummad:Sent Breizh]] 4ub8tjicwgnnx2je5ldmryk0zl5ln47 2199795 2199794 2026-09-12T07:48:41Z Leonzia 88972 /* Levrioù embannet */ stumm, liamm 2199795 wikitext text/x-wiki '''Emgleo Sant Iltud''' (berraet a-wezhioù e ESI) a oa ur gevredigezh kenwerzhel katolik dindan stumm ur [[kevelouri|gevelouri]] savet evit embann ha skignañ levrioù brezhonek, ha krouet e 1921 e [[Kastell-Paol]] (straed an Ursulined kozh), diwar atiz [[Yann-Vari Perrot]] pa oa o klask adsevel ar [[Bleun-Brug]] koulz ha kreñvañ ar gelaouenn ''[[Feiz ha Breiz]]''. Ti-embann ''[[Feiz ha Breiz]]'' hag ar Bleun-Brug, hag e oant war-nes bezañ adsavet goude ar [[Brezel-bed kentañ]], e voe<ref>[[Teskanv]] ESI e weler e dibenn ''Feiz ha Breiz'' e Genver 1924.</ref> ha kentañ [[embann brezhonek|ti oc'h embann levrioù brezhonek]] nemetken eo bet. Gwerzhañ levrioù brezhonek savet gant ar veleien, koulz ha levrioù disakr evel re [[Embannadurioù Gwalarn|Gwalarn]], a zo bet un tamm mat eus e obererezh ivez. == Perak Sant Iltud ? == Pa teskriv buhezskrid koshañ (XII{{vet}} kantved) an abad [[Ildud|Iltud]] evel ur priñs, hanter brezhon hag hanter kembreat, kenderv d'ar [[roue Arzhur]], hag en doa dibabet mont da lean ha krouiñ un abati e-lec'h ma vije bet stummet un degad sent vras [[Breizh]] ha [[Kembre]] e c'heller kompren perak eo bet lakaet Sant Iltud da batrom etrekeltiek an deskadurezh kristen gant Perrot hag e geneiled.<br> Kavet e vez meur a iliz pe chapel dediet da Iltud e Kembre, koulz hag e Breizh, ha Yann-Vari Perrot, desavet e [[Plouarzhel]], a anaveze mat Lanildud mechañs. Ouzhpenn-se eo dediet da Sant Iltud iliz parrez [[Koadoud]], e-lec'h ma oa [[Erwan ar Moal]], kenlabourer feal Yann-Vari Perrot, o chom. == Framm ha palioù == An anv ofisiel e oa ''Société coopérative catholique d'Édition et de Propagande de la langue bretonne Emgleo Sant Iltud'' hag ar statudoù a voe moullet gant ''Le Nouvelliste de Bretagne'', e 1922. Savet e voe ar gevredigezh dre [[kevrann|gevrannoù]] gant statudoù ar gevelouri a oa da baeañ 100 lur evit mont enni. Kalz a bennadurezhioù a yeas da brenañ kevrannoù ([[Jeanne Malivel]], [[Emil Ernod|Emil Ernaod]], [[Loeiz Dujardin]], Erwan ar Moal, [[James Bouillé]] hag un toullad [[beleg|beleien]] eus Breizh-Izel, Yann-Vari Perrot en o zouez).<br> Hervez eil mellad ar statudoù e oa he fal "''lakaat da zont er-maez, prenañ ha gwerzhañ embannadurioù a bep seurt, kraflevrioù ha kelaouennou e brezhoneg, dafar paper, traezoù arzel, skeudennoù-moul, ha, diouzh an degouezh, plediñ gant stalioù-levrioù brezonek''"<ref>Troidigezh gant Jorj Abherve-Gwegen diwar an destenn orin : "''La Société a pour objet : l'édition, l'achat, la vente de toutes sortes de publications, brochures, périodiques en langue bretonne, objets de papeterie, objets d'art, gravures et, éventuellement, l'exploitation de magasins de librairie en langue bretonne.''"</ref>.<br> Diwar bolontez Yann-Vari Perrot, anvet da [[kure|gure]] e [[Plougerne]] e 1920, e voe krouet an ti-embann hag er bloaz-se e voe adsavet gouel ar Bleun-Brug e [[Kastell-Paol]].<br> Ar pezhioù-c'hoari, ur spered katolik ganto, evit ar [[patronaj]]où parrez ha buhezioù ar sent vrezhon a yeas d'ober ar muiañ-niver eus an embannadennoù.<br> == Mont en-dro == Kentañ merour melestrer oberiant a hañval bezañ bet an doktor [[Loeiz Dujardin]] a oa prezidant ar Bleun-Brug (1920-1927) er mare an diazezadur, met a-raok Meurzh 1922<ref>E studiadenn Jorj Abherve-Gwegen e lenner un arroud diwar ul lizher kaset gant Yann-Vari Perrot da Youenn Drezen : "''Emgleo Sant Ildut a zo savet. An A. Dujardin, mezeg e [[Lokournan]], eo a zo en he fenn.''"</ref>, eo bet meneget [[Erwan ar Moal]] da gentañ hag ar C'hastellad, Loeiz Dissès, da c'houde. E prantad kentañ e voe staliet "ti Emgleo Sant Ildut, 15 Grand-Rue - ar c'henta leordi kristen brezonek savet e Breiz"<ref>''Feiz ha Breiz'', niv. 1-1924, Genver 1924 ha 3-1924, Meurzh 1924.</ref>.<br> E C'hwevrer 1924 e krogas [[Youenn Drezen]] gant e labour "rédacteur" (skridaozer) er ''C'hourrier du Finistère'' er savadur m'edo an ti-moullañ e dalc'h an Iliz katolik dre hanterouriezh tud mennet da souten he falioù, ''[[Imprimerie de la Presse libérale]]'' e anv, met daou anv all a gaver er skridoù brezhonek : ''Moulerez ar C'hastell'' ha ''Moulerez ar Skridoù Mat''. Eno e oa moullet ''Feiz ha Breiz'' hag ''[[Arvorig (kelaouenn)|Arvorig]]''.<br> En deroù e voe goulennet digant Youenn Drezen kemer ''Emgleo Sant Iltud'' war e chouk <ref>War bajenn gentañ niverenn 1-1924 ar gelaouenn viziek ''Feiz ha Breiz'' e weler anv "Yv. Drezen" karget eus melestradurezh Bleun-Brug hag Emgleo Sant Ildut". Pelloc'h e lenner en niv. 6-2014 (Mezheven 1924): ''Ti Emgleo Sant Ildut'' a zo e Brest, 4 rue du Château, abaoe an deiz kenta a vezeven. Evit kaout al leoriou a zo e gwerz ennañ, skriva de M. Y. Drezen, administrateur de l'E. S. I., rédacteur au Courrier du Finistère, 4 rue du Château, Brest. Kavet e vo amañ, er miz a zeu, roll an holl leoriou-ze, gant o friz''.</ref> hag er memes amzer e voe karget Youenn Drezen da adlakaat anv ar gevredigezh el [[lez-varn kenwerzh]], hag eñ lakaet da verour melestrer.<br> Dilojet e voe ar gevelouri da gKeriltud, 11 rue Algésiras, e Brest hag e veze gwerzhet levrioù embannet ganti koulz ha levrioù relijiel all. == Politikerezh embann == 21 levr a c'hell bezañ gwelet evel embannet gant ''Emgleo Sant Iltud'' ha gwelet a reer ne oa ket diorren al lennegezh vrezhonek ar pal kentañ pa'z eo levrigoù kenteliañ hervez mennozhioù katolik ha brezhon a ya d'ober an darn vuiañ anezho. Seizh oberenn zo beleien o saverien, ha tri all zo bet savet gant Erwan ar Moal, un den lik, kendiazezer ar gevelouri hag eil prezidant ar Bleun-Brug.<br> Kendrec'het e oa Yann-Vari Perrot gant efedusted ar c'hoariva evit stummañ ar gristenien yaouank ha sevel a rae pezhioù-c'hoari pe kempenn a rae pezhioù savet e gwenedeg gant [[Job ar Bayon]]. Gant ur pezh-c'hoari savet gantañ ha pezioù-c'hoari [[Yann Vari Joanno]], an tri fezh savet gant Erwan ar Moal hag hini Hollsent ar Garreg e konter seiz pezh-c'hoari.<br> [[Istor Breizh]], sellet diouzh ur savboent relijiel, a oa un hent evit kenteliañ an dud a blije d'ar re o doa savet ar Bleun-Brug ha ma ne vije ket gant ar c'hoariva, e vije mat sevel levrigoù aes ha buan da lenn. Da gentañ, dre ginnig buhezioù sent Breizh ma oa Yann-Vari Perrot un arbennigour warno, p'en doa savet un pikol levr diwar o fenn<ref>Embannet e voe ''Buez ar Zent'' gantañ e 1911 hag e veze kavet ha lennet a-stroll al levr-se en ur bern tiegezhioù e Breizh-Izel etre en daou vrezel.</ref>.<br> Daou levr all zo divyezhek, ur pezh-c'hoari diwar-benn tec'hadenn ha distro [[Abati Sant Wenole Landevenneg|menec'h Landeveneg]] hag un diverradenn eus levr istor Breizh savet gant [[Jeanne Coroller-Danio|Jeanne Coroller]], ''Histoire de notre Bretagne'' (1922)<ref> Ar pezh-c'hoari a voe c'hoariet e Gouel ar Bleun-Brug e Douarnenez, e hañv 1929.</ref>.<br> Ur seurt all a levrigoù a voe teskadoù sonioù (div levrenn evit an holl dud hag ul levrig evit ar vugale) hag an daou deskad ar c’hanoù hag ar pezhioù sonerezh dispaket e-doug gouelioù ar Bleun-Brug Ne weler ket anv eus an ti-embann war al levrig diwar-benn [[Ronan (sant)|Sant Ronan]] gant [[Loeiz Dujardin]], ur mignon bras da Yann-Vari Perrot, dindan timbr Moulerezh ar C’hastell e 1935<ref>Un doare gallek a voe embannet ivez, kredabl gant ar gevelouri ivez. Pa glot mat gant raktres Yann-Vari Perrot, e c'heller lakaat anezhañ da vab ''Emgleo Sant-Iltud''</ref>. == Ar staligoù evit gwerzhañ levrioù brezhonek == E niverenn 1-1924 ''Feiz ha Breiz'' (Genver 1924) e kaver meneg eus Y. Drezen evel karget eus ar velestradurezh, hag e-touez notennoù an dibenn ez eus un [[enlevadur]] : ''Lennit ta! Etre an Iliz-veur ha tour Kreisker, er ru Vraz, e KASTELL-PAOL, e-lec'h m'edo ar C'hrédit Nantais, e kavec'h, adalek ar bloaz nevez : TI EMGLEO SANT ILDUT dalc'het gant Loeiz DISSES. It eno da brena kement levr brezonek ho po ezomm. Degemer mat evit ar Vretoned a bep bro!''. <br> E niverenn 4-1924 ''Feiz ha Breiz'' (Meurzh 1924) e weler pegoulz e voe kaset sez ar gevelouri eus Kastell-Paol da Vrest. War ar bajenn gentañ ez eus anv eus Loeiz Dissés o chom e Kastell-Paol evit ar velestradurezh ha war ar bajenn ziwezhañ e weler logo ESI. E korf ar gelaouenn ez eus ul lizher gant ur den yaouank o chom e Plogoneg a glask ul levrdi brezhonek. Er respont ez eus anv eus Ti Emgleo Sant Iltud, Grand-Rue, e Kastell-Paol.<br> E miz Mezheven, goude ma voe staliet mat paotr nevez ar "Presse libérale" ez aio labour gwerzh al levrioù kristen war chouk Youenn Drezen. En e vurev skridaozer e veze dispaket levrioù brezhonek ha lakaet e gwerzh, pe levrioù brezhonek relijiel, pe levrioù brezhonek nann relijiel. Ur stalig levrioù en deus dalc'het e darvoudoù relijiel zo, gouelioù ar Bleun-Brug, da skouer.<br> War-dro 1930 e voe lakaet da c’houzout dre ''Feiz ha Breiz''e oa posubl pourchas levr pe levr e levrdi Kerildut, 11 rue Algésiras, Brest, digant an Itron Raoul da gentañ hag er bloaz 1931, digant an Dimezell, Pauline Torcol<ref>Anz a zo eus al levrdi m'edo ''Almanag Feiz ha Breiz 1931'' e gwerzh e-barzh ''Gwalarn'', niv. 36, Genver 1931, p. 36.</ref>. E Brest e voe digoret ul [[levrdi]], dezhañ an anv Keriltud a gaver war al levrioù a-wezhioù. ==Levrioù embannet== N'eo ket merket anv rik an embanner war bep levr evel m'emañ ar boaz gant an tiez-embann. Kavout a reer merket "''Moulerez ar C'hastell''" pe "''Feiz ha Breiz"'' ha "''Keriltud''" a-wezhioù, met ret eo o stagañ ouzh ar gevelouri embann ''Emgleo Sant Iltud''. Kataloget fall eo bet an darn vuiañ anezho gant [[Levraoueg Vroadel Bro-C'hall]] a laka anv klok pe diglok an ti-moullañ (Moulerezh ar C'hastell), e-lec'h hini an ti-embann pa ne oa ket gouest d’e anavezout. ;1922 * [[Yann-Vari Gwilhoù]], ''Christo : St Theodot, patron en ostizien’’, 174 p. ;1923 * Félix Menguy, ''Sant Iltud'', gant an Otrou Menguy, Person [[Koadoud|Koadout]]. Tennet eus [[Buhez ar Sent|Buhe ar Zent]]. * Yann-Vari Gwilhoù, ''Nikolazig'' lakaet e brezhoneg Leon gant [[Yann-Vari Perrot]], pezh-c'hoari diwar ur skrid gwenedek gant [[Job ar Bayon]] * Job ar Bayon, ''Salaün ar Foll'', pezh-c'hoari lakaet e brezhoneg Leon gant Yann-Vari Perrot diwar ur skrid gwenedek gant Job ar Bayon * ''Morceaux et chœurs exécutés au XIIIme Concours des Bleun-Brug (13 gwengolo 1923)'', Kastell-Paol. [[Kevrollenn]]où.. * ''Soniou Feiz ha Breiz. 2'', Moulet evit Emgleo sant Iltud, 4, ru ar C'hastell, Brest, 59 p. Kevrollennoù. ;1925 * [[Jakez Riou]], ''Lizer an hini maro'', Brest, Moulerezh ar C'hastell, 64 p. Deiziadet "meurzh 1924" evit an echuiñ gant an oberour. Embannet er ''C'hourrier du Finistère'' en araok. [[Yann Vari Joanno]], ''[[Santez Trifina (pezh-c'hoari)|Santez Trifina]], pez-c'hoari tennet diouz istor Breiz’’. Meneg : Emgleo Breiz a zo perc’hen war an destenn-mañ. * François Cornou, ''Jean de Landévennec'', pez-c'hoari gallek e pevar arvest, heuliet gant un azazadur brezhoneg gant Yann-Vari Perrot, ''Yann Landevenneg'', Brest, Moulerezh ar C'hastell, 151 p. * Erwan ar Moal, ''Ar Chiminaou, pez-c'hoari e daou arvest'', Moulerezh ar C'hastell, 22 p. ;1926 * [[Klaoda ar Prad]], ''Buhez skouerius Genovefa, kontez a Vraban'', skeudennet gant O. de Villers, Brest, Moulerezh ar C'hastell, 97 p. Embannet a-dammoù war ''Feiz ha Breiz'' er bloavezioù kent. * Erwan ar Moal, ''Bilez hag e vestr'', pezh-c'hoari farsus e daou arvest, Brest, embannet gant Feiz ha Breiz, 26 p. * J. U ([[Yann-Vari Ugen]]), ''Eun diverra eus buhez Viktoria Konan a Zant Luk, leanez e Retred Kemper, gilhotinet d'an 31 a viz Gouere e Pariz'', Brest, Moulerez ar C'hastell, 58 p. * [[Hollsent ar Garreg]], ''Hollvelen'', pezh-c'hoari e pevar arvest, Moulerez ar C'hastell, 139 p. ;1929 * Erwan ar Moal, ''Enor d'al labourer'', pezh-c'hoari en eun arvest * Cécile Danio ([[Jeanne Coroller-Danio|Jeanne Coroller]]), ''Le mystère de Bretagne pe War roudou hon tadou : pez burzudus e tisklaerier ennan eun diverra eus istor hor Breiz'', troet gant Yann-Vari Perrot, Brest, Moulerez ar C’hastell ;1930 * ''Soniou bugale tennet eus Feiz ha Breiz'', Keriltud, 16 p. Kevrollennoù. Ouzhpennet goude an titl : ''o goulenn [sic] e Keriltud’’. Kevrollennoù * ''Soniou feiz ha Breiz. 3’’, Brest, Keriltud, 1930, 120 p. * ''Kanaouennou ugentvet gouel ar Bleun-Brug : graet e Gwengamp d'an II a viz Gwengolo 1930 = Morceaux et choeurs exécutés au XXème concours du Bleun-Brug’', Guingamp, le 11 septembre 1930, Brest, Ti Emgleo Sant Iltud, 23 p. Kevrollennoù. * ''Almanag Feiz ha Breiz 1931'', Brest, Keriltud ;1932 * ''Morceaux et chœurs exécutés au XXIIme Concours des Bleun-Brug (15 gwengolo 1932)’’. Kevrollennoù. E 1935 e voe moullet gant Moulerezh ar C'hastell ul levrig savet gant Loeiz Dujardin, ''Sant Ronan'', en ur stumm hag ur vent heñvel ouzh buhezioù sent all. == Levrlennadur == * [[Jorj Abherve-Gwegen]], ''Youenn Drezen hag Emgleo Sant Iltud''. E-barzh ''E koun Youenn Drezen'', Embannadurioù [[Al Lanv]], 2022, p. p. 41-63. * Youenn Caouissin, ''Yann-Vari Perrot, une âme pour la Bretagne'', Via Romana, 2021. == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} [[Rummad:Bleun-Brug]] [[Rummad:Embann brezhoneg]] [[Rummad:Embannerien vrezhonek]] [[Rummad:Gwask katolik e Breizh]] [[Rummad:Sent Breizh]] ika6jmgmswgq9eqov0wo1hlbw2vdml0 2199807 2199795 2026-09-12T10:15:58Z Llydawr 145 2199807 wikitext text/x-wiki '''Emgleo Sant Iltud''' (berraet a-wezhioù e ESI) a oa ur gevredigezh kenwerzhel katolik dindan stumm ur [[kevelouri|gevelouri]] savet evit embann ha skignañ levrioù brezhonek, ha krouet e 1921 e [[Kastell-Paol]] (straed an Ursulined kozh), diwar atiz [[Yann-Vari Perrot]] pa oa o klask adsevel ar [[Bleun-Brug]] koulz ha kreñvaat ar gelaouenn ''[[Feiz ha Breiz]]''. Ti-embann ''[[Feiz ha Breiz]]'' hag ar Bleun-Brug, hag a oa war-nes bezañ adsavet goude ar [[Brezel-bed kentañ]], e voe<ref>[[Teskanv]] ESI e weler e dibenn ''Feiz ha Breiz'' e Genver 1924.</ref> ha kentañ [[embann brezhonek|ti oc'h embann levrioù brezhonek]] nemetken eo bet. Gwerzhañ levrioù brezhonek savet gant beleien, koulz ha levrioù disakr evel re [[Embannadurioù Gwalarn|Gwalarn]], a zo bet un tamm mat eus e obererezh ivez. == Perak Sant Iltud ? == En e vuhezskrid koshañ (XII{{vet}} kantved) eo deskirvet an abad [[Ildud|Iltud]] evel ur priñs, hanter brezhon hag hanter kembreat, kenderv d'ar [[roue Arzhur]], hag en doa divizet mont da lean ha krouiñ un abati e-lec'h ma vije bet stummet un dek bennak a sent vras [[Breizh]] ha [[Kembre]]. Kompren a c'heller perak eo bet lakaet Sant Iltud da batrom etrekeltiek an deskadurezh kristen gant Perrot hag e geneiled.<br> Kavet e vez meur a iliz pe chapel gouestlet da Iltud e Kembre, koulz hag e Breizh, ha Yann-Vari Perrot, desavet e [[Plouarzhel]], a anaveze mat Lanildud mechañs. Ouzhpenn-se, da Sant Iltud eo dediet iliz parrez [[Koadoud]], e-lec'h ma oa [[Erwan ar Moal]], kenlabourer feal Yann-Vari Perrot, o chom. == Framm ha palioù == An anv ofisiel e oa ''Société coopérative catholique d'Édition et de Propagande de la langue bretonne Emgleo Sant Iltud'' hag ar statudoù a voe moullet gant ''Le Nouvelliste de Bretagne'', e 1922. Savet e voe ar gevredigezh dre [[kevrann|gevrannoù]] gant statudoù ur gevelouri a oa da baeañ 100 lur evit mont enni. Kalz tud anavezet a yeas da brenañ kevrannoù ([[Jeanne Malivel]], [[Emil Ernod|Emil Ernaod]], [[Loeiz Dujardin]], Erwan ar Moal, [[James Bouillé]] hag un toullad [[beleg|beleien]] eus Breizh-Izel, Yann-Vari Perrot en o zouez).<br> Hervez eil mellad ar statudoù e oa he fal "''lakaat da zont er-maez, prenañ ha gwerzhañ embannadurioù a bep seurt, kraflevrioù ha kelaouennou e brezhoneg, dafar paper, traezoù arzel, skeudennoù-moul, ha, diouzh an degouezh, plediñ gant stalioù-levrioù brezonek''"<ref>Troidigezh gant Jorj Abherve-Gwegen diwar an destenn orin : "''La Société a pour objet : l'édition, l'achat, la vente de toutes sortes de publications, brochures, périodiques en langue bretonne, objets de papeterie, objets d'art, gravures et, éventuellement, l'exploitation de magasins de librairie en langue bretonne.''"</ref>.<br> Diwar bolontez Yann-Vari Perrot, anvet da [[kure|gure]] e [[Plougerne]] e 1920, e voe krouet an ti-embann hag er bloaz-se e voe adsavet gouel ar Bleun-Brug e [[Kastell-Paol]].<br> Ar pezhioù-c'hoari, ur spered katolik ganto, evit ar [[patronaj]]où parrez ha buhezioù ar sent vrezhon a yeas d'ober ar muiañ-niver eus an embannadennoù.<br> == Mont en-dro == Kentañ merour melestrer oberiant a hañval bezañ bet an doktor [[Loeiz Dujardin]] a oa prezidant ar Bleun-Brug (1920-1927) e mare an diazezadur, met a-raok Meurzh 1922<ref>E studiadenn Jorj Abherve-Gwegen e lenner un arroud diwar ul lizher kaset gant Yann-Vari Perrot da Youenn Drezen : "''Emgleo Sant Ildut a zo savet. An A. Dujardin, mezeg e [[Lokournan]], eo a zo en he fenn.''"</ref>, eo bet meneget [[Erwan ar Moal]] da gentañ hag ar C'hastellad, Loeiz Dissès, da c'houde. Er prantad kentañ e voe staliet "ti Emgleo Sant Ildut, 15 Grand-Rue - ar c'henta leordi kristen brezonek savet e Breiz"<ref>''Feiz ha Breiz'', niv. 1-1924, Genver 1924 ha 3-1924, Meurzh 1924.</ref>.<br> E C'hwevrer 1924 e krogas [[Youenn Drezen]] gant e labour "rédacteur" (skridaozer) er ''C'hourrier du Finistère'' er savadur m'edo an ti-moullañ e dalc'h an Iliz katolik dre hanterouriezh tud mennet da souten he falioù, ''[[Imprimerie de la Presse libérale]]'' e anv, met daou anv all a gaver er skridoù brezhonek : ''Moulerez ar C'hastell'' ha ''Moulerez ar Skridoù Mat''. Eno e oa moullet ''Feiz ha Breiz'' hag ''[[Arvorig (kelaouenn)|Arvorig]]''.<br> En deroù e voe goulennet digant Youenn Drezen kemer ''Emgleo Sant Iltud'' war e chouk <ref>War bajenn gentañ niverenn 1-1924 ar gelaouenn viziek ''Feiz ha Breiz'' e weler anv "Yv. Drezen" karget eus melestradurezh Bleun-Brug hag Emgleo Sant Ildut". Pelloc'h e lenner en niv. 6-2014 (Mezheven 1924): ''Ti Emgleo Sant Ildut'' a zo e Brest, 4 rue du Château, abaoe an deiz kenta a vezeven. Evit kaout al leoriou a zo e gwerz ennañ, skriva de M. Y. Drezen, administrateur de l'E. S. I., rédacteur au Courrier du Finistère, 4 rue du Château, Brest. Kavet e vo amañ, er miz a zeu, roll an holl leoriou-ze, gant o friz''.</ref> hag er memes amzer e voe karget Youenn Drezen da adlakaat anv ar gevredigezh el [[lez-varn kenwerzh]], hag eñ lakaet da verour melestrer.<br> Dilojet e voe ar gevelouri da gKeriltud, 11 rue Algésiras, e Brest hag e veze gwerzhet levrioù embannet ganti koulz ha levrioù relijiel all. == Politikerezh embann == 21 levr a c'hell bezañ gwelet evel embannet gant ''Emgleo Sant Iltud'' ha gwelet a reer ne oa ket diorren al lennegezh vrezhonek ar pal kentañ pa'z eo levrigoù kenteliañ hervez mennozhioù katolik ha brezhon a ya d'ober an darn vuiañ anezho. Seizh oberenn zo beleien o saverien, ha tri all zo bet savet gant Erwan ar Moal, un den lik, kendiazezer ar gevelouri hag eil prezidant ar Bleun-Brug.<br> Kendrec'het e oa Yann-Vari Perrot gant efedusted ar c'hoariva evit stummañ ar gristenien yaouank ha sevel a rae pezhioù-c'hoari pe kempenn a rae pezhioù savet e gwenedeg gant [[Job ar Bayon]]. Gant ur pezh-c'hoari savet gantañ ha pezhioù-c'hoari [[Yann Vari Joanno]], an tri fezh savet gant Erwan ar Moal hag hini [[Hollsent ar Garreg]] e konter seiz pezh-c'hoari.<br> [[Istor Breizh]], sellet diouzh ur savboent relijiel, a oa un hent evit kenteliañ an dud a blije d'ar re o doa savet ar Bleun-Brug ha ma ne vije ket gant ar c'hoariva, e vije mat sevel levrigoù aes ha buan da lenn. Da gentañ, dre ginnig buhezioù sent Breizh ma oa Yann-Vari Perrot un arbennigour warno, p'en doa savet un pikol levr diwar o fenn<ref>Embannet e voe ''Buez ar Zent'' gantañ e 1911 hag e veze kavet ha lennet a-stroll al levr-se en ur bern tiegezhioù e Breizh-Izel etre en daou vrezel.</ref>.<br> Daou levr all zo divyezhek, ur pezh-c'hoari diwar-benn tec'hadenn ha distro [[Abati Sant Wenole Landevenneg|menec'h Landeveneg]] hag un diverradenn eus levr istor Breizh savet gant [[Jeanne Coroller-Danio|Jeanne Coroller]], ''Histoire de notre Bretagne'' (1922)<ref> Ar pezh-c'hoari a voe c'hoariet e Gouel ar Bleun-Brug e Douarnenez, e hañv 1929.</ref>.<br> Ur seurt all a levrigoù a voe teskadoù sonioù (div levrenn evit an holl dud hag ul levrig evit ar vugale) hag an daou deskad ar c’hanoù hag ar pezhioù sonerezh dispaket e-doug gouelioù ar Bleun-Brug Ne weler ket anv an ti-embann war al levrig diwar-benn [[Ronan (sant)|Sant Ronan]] gant [[Loeiz Dujardin]], ur mignon bras da Yann-Vari Perrot, dindan timbr Moulerezh ar C’hastell e 1935<ref>Un doare gallek a voe embannet ivez, kredabl gant ar gevelouri ivez. Pa glot mat gant raktres Yann-Vari Perrot, e c'heller lakaat anezhañ da vab ''Emgleo Sant-Iltud''</ref>. == Ar staligoù evit gwerzhañ levrioù brezhonek == E niverenn 1-1924 ''Feiz ha Breiz'' (Genver 1924) e kaver meneg eus Y. Drezen evel karget eus ar velestradurezh, hag e-touez notennoù an dibenn e c'heller lenn : ''Lennit ta! Etre an Iliz-veur ha tour Kreisker, er ru Vraz, e KASTELL-PAOL, e-lec'h m'edo ar C'hrédit Nantais, e kavec'h, adalek ar bloaz nevez : TI EMGLEO SANT ILDUT dalc'het gant Loeiz DISSES. It eno da brena kement levr brezonek ho po ezomm. Degemer mat evit ar Vretoned a bep bro!''. <br> E niverenn 4-1924 ''Feiz ha Breiz'' (Meurzh 1924) e weler pegoulz e voe kaset sez ar gevelouri eus Kastell-Paol da Vrest. War ar bajenn gentañ ez eus anv eus Loeiz Dissés o chom e Kastell-Paol evit ar velestradurezh ha war ar bajenn ziwezhañ e weler logo ESI. E korf ar gelaouenn ez eus ul lizher gant ur den yaouank o chom e Plogoneg a glask ul levrdi brezhonek. Er respont ez eus anv eus Ti Emgleo Sant Iltud, Grand-Rue, e Kastell-Paol.<br> E miz Mezheven, goude ma voe staliet mat paotr nevez ar "Presse libérale" ez aio labour gwerzh al levrioù kristen war chouk Youenn Drezen. En e vurev skridaozer e veze dispaket levrioù brezhonek ha lakaet e gwerzh, pe levrioù brezhonek relijiel, pe levrioù brezhonek nann relijiel. Ur stalig levrioù en deus dalc'het en abadennoù relijiel zo, gouelioù ar Bleun-Brug, da skouer.<br> War-dro 1930 e voe lakaet da c’houzout dre ''Feiz ha Breiz''e oa posubl pourchas levr pe levr e levrdi Kerildut, 11 rue Algésiras, Brest, digant an Itron Raoul da gentañ hag er bloaz 1931, digant an Dimezell, Pauline Torcol<ref>Anz a zo eus al levrdi m'edo ''Almanag Feiz ha Breiz 1931'' e gwerzh e-barzh ''Gwalarn'', niv. 36, Genver 1931, p. 36.</ref>. E Brest e voe digoret ul [[levrdi]], dezhañ an anv Keriltud a gaver war al levrioù a-wezhioù. ==Levrioù embannet== N'eo ket merket anv rik an embanner war bep levr evel m'emañ ar boaz gant an tiez-embann. Kavout a reer merket "''Moulerez ar C'hastell''" pe "''Feiz ha Breiz"'' ha "''Keriltud''" a-wezhioù, met ret eo o stagañ ouzh ar gevelouri embann ''Emgleo Sant Iltud''. Kataloget fall eo bet an darn vuiañ anezho gant [[Levraoueg Vroadel Bro-C'hall]] a laka anv klok pe diglok an ti-moullañ (Moulerezh ar C'hastell), e-lec'h hini an ti-embann pa ne oa ket gouest d’e anavezout. ;1922 * [[Yann-Vari Gwilhoù]], ''Christo : St Theodot, patron en ostizien’’, 174 p. ;1923 * Félix Menguy, ''Sant Iltud'', gant an Otrou Menguy, Person [[Koadoud|Koadout]]. Tennet eus [[Buhez ar Sent|Buhe ar Zent]]. * Yann-Vari Gwilhoù, ''Nikolazig'' lakaet e brezhoneg Leon gant [[Yann-Vari Perrot]], pezh-c'hoari diwar ur skrid gwenedek gant [[Job ar Bayon]] * Job ar Bayon, ''Salaün ar Foll'', pezh-c'hoari lakaet e brezhoneg Leon gant Yann-Vari Perrot diwar ur skrid gwenedek gant Job ar Bayon * ''Morceaux et chœurs exécutés au XIIIme Concours des Bleun-Brug (13 gwengolo 1923)'', Kastell-Paol. [[Kevrollenn]]où.. * ''Soniou Feiz ha Breiz. 2'', Moulet evit Emgleo sant Iltud, 4, ru ar C'hastell, Brest, 59 p. Kevrollennoù. ;1925 * [[Jakez Riou]], ''Lizer an hini maro'', Brest, Moulerezh ar C'hastell, 64 p. Deiziadet "meurzh 1924" evit an echuiñ gant an oberour. Embannet er ''C'hourrier du Finistère'' en araok. [[Yann Vari Joanno]], ''[[Santez Trifina (pezh-c'hoari)|Santez Trifina]], pez-c'hoari tennet diouz istor Breiz’’. Meneg : Emgleo Breiz a zo perc’hen war an destenn-mañ. * François Cornou, ''Jean de Landévennec'', pez-c'hoari gallek e pevar arvest, heuliet gant un azazadur brezhoneg gant Yann-Vari Perrot, ''Yann Landevenneg'', Brest, Moulerezh ar C'hastell, 151 p. * Erwan ar Moal, ''Ar Chiminaou, pez-c'hoari e daou arvest'', Moulerezh ar C'hastell, 22 p. ;1926 * [[Klaoda ar Prad]], ''Buhez skouerius Genovefa, kontez a Vraban'', skeudennet gant O. de Villers, Brest, Moulerezh ar C'hastell, 97 p. Embannet a-dammoù war ''Feiz ha Breiz'' er bloavezioù kent. * Erwan ar Moal, ''Bilez hag e vestr'', pezh-c'hoari farsus e daou arvest, Brest, embannet gant Feiz ha Breiz, 26 p. * J. U ([[Yann-Vari Ugen]]), ''Eun diverra eus buhez Viktoria Konan a Zant Luk, leanez e Retred Kemper, gilhotinet d'an 31 a viz Gouere e Pariz'', Brest, Moulerez ar C'hastell, 58 p. * [[Hollsent ar Garreg]], ''Hollvelen'', pezh-c'hoari e pevar arvest, Moulerez ar C'hastell, 139 p. ;1929 * Erwan ar Moal, ''Enor d'al labourer'', pezh-c'hoari en eun arvest * Cécile Danio ([[Jeanne Coroller-Danio|Jeanne Coroller]]), ''Le mystère de Bretagne pe War roudou hon tadou : pez burzudus e tisklaerier ennan eun diverra eus istor hor Breiz'', troet gant Yann-Vari Perrot, Brest, Moulerez ar C’hastell ;1930 * ''Soniou bugale tennet eus Feiz ha Breiz'', Keriltud, 16 p. Kevrollennoù. Ouzhpennet goude an titl : ''o goulenn [sic] e Keriltud’’. Kevrollennoù * ''Soniou feiz ha Breiz. 3’’, Brest, Keriltud, 1930, 120 p. * ''Kanaouennou ugentvet gouel ar Bleun-Brug : graet e Gwengamp d'an II a viz Gwengolo 1930 = Morceaux et choeurs exécutés au XXème concours du Bleun-Brug’', Guingamp, le 11 septembre 1930, Brest, Ti Emgleo Sant Iltud, 23 p. Kevrollennoù. * ''Almanag Feiz ha Breiz 1931'', Brest, Keriltud ;1932 * ''Morceaux et chœurs exécutés au XXIIme Concours des Bleun-Brug (15 gwengolo 1932)’’. Kevrollennoù. E 1935 e voe moullet gant Moulerezh ar C'hastell ul levrig savet gant Loeiz Dujardin, ''Sant Ronan'', en ur stumm hag ur vent heñvel ouzh buhezioù sent all. == Levrlennadur == * [[Jorj Abherve-Gwegen]], ''Youenn Drezen hag Emgleo Sant Iltud''. E-barzh ''E koun Youenn Drezen'', Embannadurioù [[Al Lanv]], 2022, p. p. 41-63. * Youenn Caouissin, ''Yann-Vari Perrot, une âme pour la Bretagne'', Via Romana, 2021. == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} [[Rummad:Bleun-Brug]] [[Rummad:Embann brezhoneg]] [[Rummad:Embannerien vrezhonek]] [[Rummad:Gwask katolik e Breizh]] [[Rummad:Sent Breizh]] d717amzj1xore0t5qlxd58e68rz95z3 0 148072 2199757 1981707 2026-09-11T18:03:07Z Ar choler 52661 infobox 2199757 wikitext text/x-wiki {{pennad zo| Chañaral}} {| class="infobox" style="font-size=90%:" |- {{Infobox/Titl|Proviñs Chañaral|abc|talbenn map}} |- bgcolor="#abc" ! colspan="2"| <div class="center" style="font-size:1.15em;">''Provincia de Chañaral''</div> |- | colspan="2"| {| width="100%" |- valign="top"" | width="50%"| [[File:Logo de la DPP Chañaral.svg|100px|center]] | rowspan="2" width="50%"|<div style="position: relative"> [[File:Chile location map.svg|100px|center]] <div style="position: absolute; left:65px; top:40px">[[File:Red pog.svg|10px]]</div> <div style="position: absolute; left:20px; top:50px"><small>'''Proviñs Chañara'''</small></div> </div> |- | width="50%" style="text-align:center;"| [[File:Provincia de Chañaral.svg|60px|center]] Lec'hiadur<br>e Rannvro Atacama |} ---- |- ! colspan="2" style="text-align:center;"| [https://www.google.com/maps/place/26%C2%B017'00.0%22S+69%C2%B052'00.0%22W/@-26.283333,-69.866667,8z/data=!4m4!3m3!8m2!3d-26.283333!4d-69.866667?hl=es&entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDkwOC4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D 26° 17′ 00″ S – 69° 52′ 00″ K] ---- |- | '''[[Riez]] || {{Chile}} |- | '''[[Rannvroioù Chile|Rannvro]] || [[File:Flag of Atacama, Chile.svg|20px]] [[Rannvro Atacama|Atacama]] |- | '''[[Kêr-benn]] || [[Chañaral]] |- | '''[[Pellgomz]]''' || +56&middot;52 |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- | '''[[Gorread]]''' || {{formatnum:24436.2}} km² |- | '''[[Uhelder]]''' || • Kreiz : {{formatnum:2550}} m |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- | '''[[Poblañs]]''' || {{formatnum:30598}} a dud |- | '''[[Stankter]]''' || 1,25 den/km² |} {{Commonscat|Chañaral Province}} '''Proviñs Chañaral''' zo ur proviñs e [[Chile]] e norzh [[Rannvro Atacama]], {{formatnum:24436.2}} km² dindani ha {{formatnum:30598}} a dud enni. Kêr [[Chañaral]] eo ar gêr-benn. [[Rummad:Proviñs Chañaral]] [[Rummad:Proviñsoù Chile|Chanaral]] [[Rummad:Rannvro Atacama]] 3z83m7sif9hewmgicqbzm4bn6nuzg84 0 165403 2199771 2137898 2026-09-11T20:25:19Z Juan carlos perez rodriguez 80737 /* Republik Slovenia */ 2199771 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} [[Restr:Prvenstvo Slovenije v šahu 2009.jpg|thumb|upright 1.5|Kampionad 2009 en Otočec]] '''Kampionad slovenat an echedoù''' eo kampionad broadel an [[echedoù]] e [[Slovenia]]. E [[1936]] e voe graet evit ar wech kentañ. Abaoe [[1948]] e vez aozet kampionad ar maouezi. E [[1992]] e tarzhas [[Yougoslavia]], krouet e voe Stadoù nevez ha ne voe ket aozet ar c’hampionad ken. Savet e voe kampionadoù broadel er stadoù nevez : [[Kampionad bosniat an echedoù|Bosnia ha Herzegovina]], [[Kampionad kroatiat an echedoù|Kroatia]], [[Kampionad makedonian an echedoù|Makedonia]], Slovenia, [[Kampionad Serbia-Montenegro an echedoù| Republik Kevreadel Yougoslavia]], hag en diwezh e voe savet ar Stad [[Kampionad montenegrat an echedoù|montenegrat]], dispartiet diouzh [[Kampionad serb an echedoù|Serbia]]. == Kampioned == === Rouantelezh Yougoslavia === :{| class="sortable wikitable" !Bloaz !! Lec’h !! Kampion |- |1936||[[Ljubljana]]||[[Jože Sorli]] |} === Republik Sokialour Slovenia === :{| class="sortable wikitable" !Bloaz !! Lec’h !! Kampion !! Lec’h !! Kampionez |- |1946|| Ljubljana||[[Milan Germek]]||-||- |- |1947|| [[Kranj]]||[[Milan Longer]]||-||- |- |1948|| [[Celje]]|| [[Mlinar]]||Ljubljana||[[Slava Cvenkl]] |- |1949||-||-||Ljubljana||Slava Cvenkl |- |1950||-||-||Ljubljana||[[Majda Kokalj]] |- |1951||Ljubljana||[[Vasja Pirc]]||Ljubljana||[[Alojzija Pongrac]] |- |1952||Ljubljana||[[Milan Vidmar]]||-||- |- |1953||Ljubljana||Milan Germek<br>Vasja Pirc||Ljubljana||[[Slava Cvenkl]] |- |1954||Ljubljana||[[Stojan Puc]]<br>[[Cveto Trampuž]]||Ljubljana||[[Božena Osterc]] |- |1955||Ljubljana||[[Zdravko Gabrovšek]]||Ljubljana||[[Lojzka Dvoršak]] |- |1956||Ljubljana||[[Branko Grosek]]||[[Dobrna]]||Božena Osterc |- |1957||[[Laško]]||[[Slavko Krivec]]||[[Idrija]]||[[Herma Svarcer]] |- |1958||Ljubljana||Stojan Puc||Ljubljana|| [[Majda Struc]] |- |1959||Ljubljana||[[Bruno Parma]]||Ljubljana||[[Milka Ljiljak]] |- |1960||[[Izola]]||[[Janez Stupica]]||[[Murska Sobota]]|||[[Mira Piberl]] |- |1961||Ljubljana||Bruno Parma||Ljubljana||Mira Piberl |- |1962||Ljubljana||[[Marjan Ankerst]]||Dobrna||Mira Piberl |- |1963||Ljubljana||[[Zvone Krzisnik]]||Ljubljana||Mira Piberl |- |1964||Ljubljana||Marjan Ankerst||Ljubljana||Milka Ljiljak |- |1965||Ljubljana||Stojan Puc<br>[[Janez Podkrajšek]]||Ljubljana ||Milka Ljiljak |- |1966||Ljubljana||Janez Stupica||[[Maribor]]||Milka Ljiljak |- |1967||Ljubljana||Stojan Puc||Ljubljana||[[Mira Vospernik]] |- |1968||Ljubljana||[[Albin Planinc]]||Maribor||Herma Svarcer |- |1969||Ljubljana||[[Rudolf Osterman]]||Ljubljana||[[Ana Praznik]] |- |1970||Ljubljana||[[Vladimir Ivačič]]||Maribor||[[Brigita Serianz]] |- |1971||Ljubljana||Albin Planinc||[[Otočec]]||[[Pavla Košir]] |- |1972||Ljubljana|||[[Janez Barle]]||[[Dravograd]]||Ana Praznik |- |1973||Maribor||[[Jože Papler]]||Ljubljana||[[Francka Petek]] |- |1974||[[Šmarješke Toplice]]||Janez Barle||[[Radovljica]]||Pavla Košir |- |1975||[[Ptuj]]||[[Ivo Mihevc]]||Murska Sobota||Herma Svarcer |- |1976||Ljubljana||Vladimir Ivačič||[[Jesenice]]||Herma Svarcer |- |1977||Laško||[[Marjan Slak]]||Maribor||Francka Petek |- |1978||Radovljica||[[Rok Krzisnik]]||Maribor||[[Brigita Rakic-Serianc]] |- |1979||Maribor||[[Oskar Orel]]<br>[[Darko Steiner]]||Ljubljana||[[Nevenka Golc]] |- |1980||[[Trbovlje]]||Janez Barle||Maribor||Nevenka Golc |- |1981||Ljubljana||Janez Barle||Kranj||Francka Petek |- |1982||Kranj||[[Iztok Jelen]]||Celje||Mira Vospernik |- |1983||Maribor||Iztok Jelen||Kranj||[[Tatjana Vavpotic-Kosanski]] |- |1984||Radovljica||Janez Barle||Kranj|||Tatjana Vavpotic-Kosanski |- |1985||Ptuj||[[Leon Gostiša]]||Kranj||Francka Petek |- |1986||Kranj||Leon Gostiša||Ptuj||[[Simona Orel]] |- |1987||[[Zalec]]||Leon Gostiša||Maribor||Tatjana Vavpotic-Kosanski |- |1988||[[Vrhnika]]||[[Aljoša Grosar]]||[[Postojna]]||Simona Orel |- |1989||[[Portorož]]||[[Damjan Plesec]]||Ljubljana||[[Anita Ličina]] |- |1990||Ptuj||[[Igor Jelen]]||Ljubljana||[[Andreja Erjavec]] |} === Republik Slovenia === :{| class="sortable wikitable" !Bloaz !! Lec’h !! Kampion !! Lec’h !! Kampionez |- |1991||Ljubljana||Aljoša Grosar||Ptuj||Anita Ličina |- |1992||Postojna||Leon Gostiša||[[Bled]]||[[Kiti Grosar]] |- |1993||Radovljica||[[Dražen Sermek]]||Murska Sobota||[[Nataša Krmelj]] |- |1994||[[Nova Gorica]]||Leon Gostiša||[[Podlehnik]]||Kiti Grosar |- |1995||Vrhnika||[[Bogdan Podlesnik]]||Ljubljana||[[Narcisa Mihevc]] |- |1996||[[Griže, Žalec|Griže]]||[[Alexander Beliavsky]]||Griže||Anita Ličina |- |1997||[[Krško]]||[[Marko Tratar]]||Ljubljana||[[Jana Krivec]] |- |1998||Maribor||Dražen Sermek||Maribor||Kiti Grosar |- |1999||Kranj||[[Duško Pavasovič]]||Kranj||[[Narcisa Mihevc-Mohr]] |- |2000||[[Škofja Loka]]||[[Primož Šoln]]||Škofja Loka||Jana Krivec |- |2001||Griže||Aljoša Grosar||Griže||[[Darja Kapš]] |- |2002||Dobrna||[[Adrian Mihalcisin]]||Dobrna||Jana Krivec |- |2003||Bled||[[Jure Borišek]]||Bled||Jana Krivec |- |2004||Maribor||[[Tadej Sakelšek]]||Maribor||Darja Kapš |- |2005||Ptuj||Jure Borišek||Ptuj||Jana Krivec |- |2006||Ljubljana ||Duško Pavasovič||Ljubljana||Jana Krivec |- |2007||Ljubljana||Duško Pavasovič||Ljubljana||[[Vesna Rožič]] |- |2008||Ljubljana||[[Luka Lenič]]||Ljubljana||[[Ana Srebrnič]] |- |2009||Otočec||Luka Lenič||Otočec||Jana Krivec |- |2010||Ljubljana||Luka Lenič||Ljubljana||Vesna Rožič |- |2011||Ljubljana||Alexander Beliavsky||Ljubljana||[[Špela Kolarič]] |- |2012||Ljubljana||[[Žan Tomazini]]||Ljubljana||Ana Srebrnič |- |2013||Ljubljana||Luka Lenič||Ljubljana||[[Laura Unuk]] |- |2014|| ||[[Matej Šebenik]]<ref>{{cite web|url=http://www.chessdom.com/gm-marko-tratar-is-new-champion-of-slovenia/ |title=GM Marko Tratar is new champion of Slovenia |publisher=Chessdom|date=2015-08-12|access-date=2016-11-22}}</ref>||[[Moravske Toplice]]||Špela Kolarič |- |2015||Ptuj||Marko Tratar||Ljubljana||[[Ivana Hreščak]] |- |2016||Otočec||Žan Tomazini||Otočec||Špela Kolarič |- |2017||Maribor||[[Jure Škoberne]]||Maribor||[[Teja Vidic]] |- |2018||Ljubljana||[[Boris Markoja]]||Ljubljana||[[Lara Janželj]] |- |2019||[[Radenci]]||[[Boris Markoja]]||Radenci||[[Monika Rozman]] |- |2020<ref>{{cite web |url=https://chess-results.com/tnr532286.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&flag=30 |title=2020 Slovenian Championship Results (chess-results.com) |publisher=Chess-Results.com |date=2020-09-09 |access-date=2020-09-09}}</ref>||Portorož||[[Vid Dobrovoljc]]||Portorož||Ivana Hreščak |- |2021<ref>{{cite web |url=https://chess-results.com/tnr567601.aspx?lan=1&turdet=YES |title=2021 Slovenian Championship Results (chess-results.com) |publisher=Chess-Results.com |date=2021-07-11 |access-date=2021-07-11}}</ref>||Otočec||[[Maj Zirkelbach]]||Otočec||[[Zala Urh]] |- |2022<ref>{{cite web |url=https://chess-results.com/tnr648595.aspx?lan=1&art=4&flag=30 |title=2022 Slovenian Championship Results (chess-results.com) |publisher=Chess-Results.com |date=2022-07-10 |access-date=2023-03-31}}</ref>||Radenci||Matej Šebenik||Radenci||[[Petra Kejžar]] |- |2023<ref>{{cite web |url=https://chess-results.com/tnr755300.aspx?lan=1&art=4&flag=30 |title=2023 Slovenian Championship Results (chess-results.com) |publisher=Chess-Results.com |date=2023-05-02 |access-date=2023-05-02}}</ref>||Radenci||Jure Škoberne||Radenci||[[Barbara Skuhala]] |- |2024 || [[Ljubljana]] || [[Jan Šubelj]] || [[Ljubljana]] || [[Teja Vidic]] |- |2025 <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr1228608.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Kampionad slovenat 2025]</ref> || [[Maribor]] || [[Aljoša Tomazini]] || [[Maribor]] || [[Teja Vidic]] |- |2026 <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr1468127.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Kampionad slovenat 2026]</ref> || [[Ljubljana]] || [[Pierre Barrot]] || [[Ljubljana]] || [[Laura Unuk]] |- |} == Kampioned Slovenia echedoù dre lizherennoù == <div style="column-width:25em"> # [[Francek Brglez]] (1992-1994) # [[Joze Vetrih]] (1993-1995) # [[Matej Kersic]] (1994-1996) # [[Peter Kanz]] (1996-1998) # Roadenn ebet. # Roadenn ebet. # Roadenn ebet. # [[Leon Krjanc]] (2005-2006) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=168 8.Kampionad lizhiri (1.KL)]</ref> # [[Aleš Malnar]] (2006-2008) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=1539 9.Kampionad lizhiri (2.KL)]</ref> # [[Jernej Sivic]] (2006-2008) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=9861 10.Kampionad lizhiri (3.KL)]</ref> # [[Bojan Fajs]] (2007-2009) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=13252 11.Kampionad lizhiri (4.KL)]</ref> # [[Gregor Vohl]] (2008-2011) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=17149 12.Kampionad lizhiri (5.KL)]</ref> # [[Milan Horvat]] (2009-2012) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=19939 13.Kampionad lizhiri (6.KL)]</ref> # [[Klemen Sorčnik]] (2010-2012) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=22877 14.Kampionad lizhiri (7.KL)]</ref> # [[Oscar Janežič]] (2011-2013) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=27140 15.Kampionad lizhiri (8.KL)]</ref> # [[Darko Babič]] (2012-2014) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=31654 16.Kampionad lizhiri (9.KL)]</ref> # [[Marijan Seško]] (2013-2015) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=40073 17.Kampionad lizhiri (10.KL)]</ref> # [[Igor Kos]] (2014-2016) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=48166 18.Kampionad lizhiri (11.KL]</ref> # [[Frank Zajšek]] (2015-2017) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=56023 19.Kampionad lizhiri]</ref> # [[Niko Praznik]] (2016-2018) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=61538 20.Kampionad lizhiri]</ref> # [[Borut Komarika]] (2017-2020) <ref>[Https://www.iccf.com/event?id=71171 21.Kampionad lizhiri]</ref> # [[Borut Komarika]] (2018-2020) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=76213 22.Kampionad lizhiri]</ref> # [[Borut Komarika]], [[Ciril Peterc]] (2019-2020) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=81486 23.Kampionad lizhiri]</ref> # [[Janko Potrata]] (2020-2021) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=88520 24.Kampionad lizhiri]</ref> # [[Andrej Kavic]] (2021-2023) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=95282 25.Kampionad lizhiri]</ref> # [[Madrjan Veček]] (2022-2024) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=99670 26.Kampionad lizhiri]</ref> </div> == Pennadoù kar == * [[Kampionad bosniat an echedoù]] * [[Kampionad kroatiat an echedoù]] * [[Kampionad makedonian an echedoù]] * [[Kampionad serb an echedoù]] * [[Kampionad Serbia-Montenegro an echedoù]] * [[Kampionad yougoslaviat an echedoù]] == Liammoù diavaez == * The Week in Chess<ref>{{cite web|url=https://theweekinchess.com/html/twic668.html#20 |title=The Week in Chess 668 |publisher=Chesscenter.com |access-date=2011-12-17}}</ref>{{,}}<ref> {{cite web|url=https://theweekinchess.com/html/twic405.html#13 |title=The Week in Chess 405 |publisher=Theweekinchess.com |date= |accessdate=2022-08-24}}</ref> * [[FIDE]] : [https://web.archive.org/web/20230810231348/https://ratings.fide.com/tournament_report.phtml?event16=69224&t=0 2012 women], [https://web.archive.org/web/20230810230810/https://ratings.fide.com/tournament_report.phtml?event16=79371&t=0 2013], [https://web.archive.org/web/20230810230740/https://ratings.fide.com/tournament_report.phtml?event16=83606&t=0 2013 women], [https://web.archive.org/web/20230810230543/https://ratings.fide.com/tournament_report.phtml?event16=95375&t=0 2014 women], [https://web.archive.org/web/20230810230544/https://ratings.fide.com/tournament_report.phtml?event16=112198&t=0 2015 women] == Notennoù == {{daveoù}} [[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Slovenia]] n2a1qkkdkb65lhnsxfdhrcbaho7skee 2199772 2199771 2026-09-11T20:29:40Z Juan carlos perez rodriguez 80737 /* Kampioned Slovenia echedoù dre lizherennoù */ 2199772 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} [[Restr:Prvenstvo Slovenije v šahu 2009.jpg|thumb|upright 1.5|Kampionad 2009 en Otočec]] '''Kampionad slovenat an echedoù''' eo kampionad broadel an [[echedoù]] e [[Slovenia]]. E [[1936]] e voe graet evit ar wech kentañ. Abaoe [[1948]] e vez aozet kampionad ar maouezi. E [[1992]] e tarzhas [[Yougoslavia]], krouet e voe Stadoù nevez ha ne voe ket aozet ar c’hampionad ken. Savet e voe kampionadoù broadel er stadoù nevez : [[Kampionad bosniat an echedoù|Bosnia ha Herzegovina]], [[Kampionad kroatiat an echedoù|Kroatia]], [[Kampionad makedonian an echedoù|Makedonia]], Slovenia, [[Kampionad Serbia-Montenegro an echedoù| Republik Kevreadel Yougoslavia]], hag en diwezh e voe savet ar Stad [[Kampionad montenegrat an echedoù|montenegrat]], dispartiet diouzh [[Kampionad serb an echedoù|Serbia]]. == Kampioned == === Rouantelezh Yougoslavia === :{| class="sortable wikitable" !Bloaz !! Lec’h !! Kampion |- |1936||[[Ljubljana]]||[[Jože Sorli]] |} === Republik Sokialour Slovenia === :{| class="sortable wikitable" !Bloaz !! Lec’h !! Kampion !! Lec’h !! Kampionez |- |1946|| Ljubljana||[[Milan Germek]]||-||- |- |1947|| [[Kranj]]||[[Milan Longer]]||-||- |- |1948|| [[Celje]]|| [[Mlinar]]||Ljubljana||[[Slava Cvenkl]] |- |1949||-||-||Ljubljana||Slava Cvenkl |- |1950||-||-||Ljubljana||[[Majda Kokalj]] |- |1951||Ljubljana||[[Vasja Pirc]]||Ljubljana||[[Alojzija Pongrac]] |- |1952||Ljubljana||[[Milan Vidmar]]||-||- |- |1953||Ljubljana||Milan Germek<br>Vasja Pirc||Ljubljana||[[Slava Cvenkl]] |- |1954||Ljubljana||[[Stojan Puc]]<br>[[Cveto Trampuž]]||Ljubljana||[[Božena Osterc]] |- |1955||Ljubljana||[[Zdravko Gabrovšek]]||Ljubljana||[[Lojzka Dvoršak]] |- |1956||Ljubljana||[[Branko Grosek]]||[[Dobrna]]||Božena Osterc |- |1957||[[Laško]]||[[Slavko Krivec]]||[[Idrija]]||[[Herma Svarcer]] |- |1958||Ljubljana||Stojan Puc||Ljubljana|| [[Majda Struc]] |- |1959||Ljubljana||[[Bruno Parma]]||Ljubljana||[[Milka Ljiljak]] |- |1960||[[Izola]]||[[Janez Stupica]]||[[Murska Sobota]]|||[[Mira Piberl]] |- |1961||Ljubljana||Bruno Parma||Ljubljana||Mira Piberl |- |1962||Ljubljana||[[Marjan Ankerst]]||Dobrna||Mira Piberl |- |1963||Ljubljana||[[Zvone Krzisnik]]||Ljubljana||Mira Piberl |- |1964||Ljubljana||Marjan Ankerst||Ljubljana||Milka Ljiljak |- |1965||Ljubljana||Stojan Puc<br>[[Janez Podkrajšek]]||Ljubljana ||Milka Ljiljak |- |1966||Ljubljana||Janez Stupica||[[Maribor]]||Milka Ljiljak |- |1967||Ljubljana||Stojan Puc||Ljubljana||[[Mira Vospernik]] |- |1968||Ljubljana||[[Albin Planinc]]||Maribor||Herma Svarcer |- |1969||Ljubljana||[[Rudolf Osterman]]||Ljubljana||[[Ana Praznik]] |- |1970||Ljubljana||[[Vladimir Ivačič]]||Maribor||[[Brigita Serianz]] |- |1971||Ljubljana||Albin Planinc||[[Otočec]]||[[Pavla Košir]] |- |1972||Ljubljana|||[[Janez Barle]]||[[Dravograd]]||Ana Praznik |- |1973||Maribor||[[Jože Papler]]||Ljubljana||[[Francka Petek]] |- |1974||[[Šmarješke Toplice]]||Janez Barle||[[Radovljica]]||Pavla Košir |- |1975||[[Ptuj]]||[[Ivo Mihevc]]||Murska Sobota||Herma Svarcer |- |1976||Ljubljana||Vladimir Ivačič||[[Jesenice]]||Herma Svarcer |- |1977||Laško||[[Marjan Slak]]||Maribor||Francka Petek |- |1978||Radovljica||[[Rok Krzisnik]]||Maribor||[[Brigita Rakic-Serianc]] |- |1979||Maribor||[[Oskar Orel]]<br>[[Darko Steiner]]||Ljubljana||[[Nevenka Golc]] |- |1980||[[Trbovlje]]||Janez Barle||Maribor||Nevenka Golc |- |1981||Ljubljana||Janez Barle||Kranj||Francka Petek |- |1982||Kranj||[[Iztok Jelen]]||Celje||Mira Vospernik |- |1983||Maribor||Iztok Jelen||Kranj||[[Tatjana Vavpotic-Kosanski]] |- |1984||Radovljica||Janez Barle||Kranj|||Tatjana Vavpotic-Kosanski |- |1985||Ptuj||[[Leon Gostiša]]||Kranj||Francka Petek |- |1986||Kranj||Leon Gostiša||Ptuj||[[Simona Orel]] |- |1987||[[Zalec]]||Leon Gostiša||Maribor||Tatjana Vavpotic-Kosanski |- |1988||[[Vrhnika]]||[[Aljoša Grosar]]||[[Postojna]]||Simona Orel |- |1989||[[Portorož]]||[[Damjan Plesec]]||Ljubljana||[[Anita Ličina]] |- |1990||Ptuj||[[Igor Jelen]]||Ljubljana||[[Andreja Erjavec]] |} === Republik Slovenia === :{| class="sortable wikitable" !Bloaz !! Lec’h !! Kampion !! Lec’h !! Kampionez |- |1991||Ljubljana||Aljoša Grosar||Ptuj||Anita Ličina |- |1992||Postojna||Leon Gostiša||[[Bled]]||[[Kiti Grosar]] |- |1993||Radovljica||[[Dražen Sermek]]||Murska Sobota||[[Nataša Krmelj]] |- |1994||[[Nova Gorica]]||Leon Gostiša||[[Podlehnik]]||Kiti Grosar |- |1995||Vrhnika||[[Bogdan Podlesnik]]||Ljubljana||[[Narcisa Mihevc]] |- |1996||[[Griže, Žalec|Griže]]||[[Alexander Beliavsky]]||Griže||Anita Ličina |- |1997||[[Krško]]||[[Marko Tratar]]||Ljubljana||[[Jana Krivec]] |- |1998||Maribor||Dražen Sermek||Maribor||Kiti Grosar |- |1999||Kranj||[[Duško Pavasovič]]||Kranj||[[Narcisa Mihevc-Mohr]] |- |2000||[[Škofja Loka]]||[[Primož Šoln]]||Škofja Loka||Jana Krivec |- |2001||Griže||Aljoša Grosar||Griže||[[Darja Kapš]] |- |2002||Dobrna||[[Adrian Mihalcisin]]||Dobrna||Jana Krivec |- |2003||Bled||[[Jure Borišek]]||Bled||Jana Krivec |- |2004||Maribor||[[Tadej Sakelšek]]||Maribor||Darja Kapš |- |2005||Ptuj||Jure Borišek||Ptuj||Jana Krivec |- |2006||Ljubljana ||Duško Pavasovič||Ljubljana||Jana Krivec |- |2007||Ljubljana||Duško Pavasovič||Ljubljana||[[Vesna Rožič]] |- |2008||Ljubljana||[[Luka Lenič]]||Ljubljana||[[Ana Srebrnič]] |- |2009||Otočec||Luka Lenič||Otočec||Jana Krivec |- |2010||Ljubljana||Luka Lenič||Ljubljana||Vesna Rožič |- |2011||Ljubljana||Alexander Beliavsky||Ljubljana||[[Špela Kolarič]] |- |2012||Ljubljana||[[Žan Tomazini]]||Ljubljana||Ana Srebrnič |- |2013||Ljubljana||Luka Lenič||Ljubljana||[[Laura Unuk]] |- |2014|| ||[[Matej Šebenik]]<ref>{{cite web|url=http://www.chessdom.com/gm-marko-tratar-is-new-champion-of-slovenia/ |title=GM Marko Tratar is new champion of Slovenia |publisher=Chessdom|date=2015-08-12|access-date=2016-11-22}}</ref>||[[Moravske Toplice]]||Špela Kolarič |- |2015||Ptuj||Marko Tratar||Ljubljana||[[Ivana Hreščak]] |- |2016||Otočec||Žan Tomazini||Otočec||Špela Kolarič |- |2017||Maribor||[[Jure Škoberne]]||Maribor||[[Teja Vidic]] |- |2018||Ljubljana||[[Boris Markoja]]||Ljubljana||[[Lara Janželj]] |- |2019||[[Radenci]]||[[Boris Markoja]]||Radenci||[[Monika Rozman]] |- |2020<ref>{{cite web |url=https://chess-results.com/tnr532286.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&flag=30 |title=2020 Slovenian Championship Results (chess-results.com) |publisher=Chess-Results.com |date=2020-09-09 |access-date=2020-09-09}}</ref>||Portorož||[[Vid Dobrovoljc]]||Portorož||Ivana Hreščak |- |2021<ref>{{cite web |url=https://chess-results.com/tnr567601.aspx?lan=1&turdet=YES |title=2021 Slovenian Championship Results (chess-results.com) |publisher=Chess-Results.com |date=2021-07-11 |access-date=2021-07-11}}</ref>||Otočec||[[Maj Zirkelbach]]||Otočec||[[Zala Urh]] |- |2022<ref>{{cite web |url=https://chess-results.com/tnr648595.aspx?lan=1&art=4&flag=30 |title=2022 Slovenian Championship Results (chess-results.com) |publisher=Chess-Results.com |date=2022-07-10 |access-date=2023-03-31}}</ref>||Radenci||Matej Šebenik||Radenci||[[Petra Kejžar]] |- |2023<ref>{{cite web |url=https://chess-results.com/tnr755300.aspx?lan=1&art=4&flag=30 |title=2023 Slovenian Championship Results (chess-results.com) |publisher=Chess-Results.com |date=2023-05-02 |access-date=2023-05-02}}</ref>||Radenci||Jure Škoberne||Radenci||[[Barbara Skuhala]] |- |2024 || [[Ljubljana]] || [[Jan Šubelj]] || [[Ljubljana]] || [[Teja Vidic]] |- |2025 <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr1228608.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Kampionad slovenat 2025]</ref> || [[Maribor]] || [[Aljoša Tomazini]] || [[Maribor]] || [[Teja Vidic]] |- |2026 <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr1468127.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Kampionad slovenat 2026]</ref> || [[Ljubljana]] || [[Pierre Barrot]] || [[Ljubljana]] || [[Laura Unuk]] |- |} == Kampioned Slovenia echedoù dre lizherennoù == <div style="column-count:2"> # [[Francek Brglez]] (1992-1994) # [[Joze Vetrih]] (1993-1995) # [[Matej Kersic]] (1994-1996) # [[Peter Kanz]] (1996-1998) # Roadenn ebet. # Roadenn ebet. # Roadenn ebet. # [[Leon Krjanc]] (2005-2006) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=168 8.Kampionad lizhiri (1.KL)]</ref> # [[Aleš Malnar]] (2006-2008) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=1539 9.Kampionad lizhiri (2.KL)]</ref> # [[Jernej Sivic]] (2006-2008) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=9861 10.Kampionad lizhiri (3.KL)]</ref> # [[Bojan Fajs]] (2007-2009) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=13252 11.Kampionad lizhiri (4.KL)]</ref> # [[Gregor Vohl]] (2008-2011) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=17149 12.Kampionad lizhiri (5.KL)]</ref> # [[Milan Horvat]] (2009-2012) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=19939 13.Kampionad lizhiri (6.KL)]</ref> # [[Klemen Sorčnik]] (2010-2012) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=22877 14.Kampionad lizhiri (7.KL)]</ref> # [[Oscar Janežič]] (2011-2013) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=27140 15.Kampionad lizhiri (8.KL)]</ref> # [[Darko Babič]] (2012-2014) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=31654 16.Kampionad lizhiri (9.KL)]</ref> # [[Marijan Seško]] (2013-2015) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=40073 17.Kampionad lizhiri (10.KL)]</ref> # [[Igor Kos]] (2014-2016) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=48166 18.Kampionad lizhiri (11.KL]</ref> # [[Frank Zajšek]] (2015-2017) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=56023 19.Kampionad lizhiri]</ref> # [[Niko Praznik]] (2016-2018) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=61538 20.Kampionad lizhiri]</ref> # [[Borut Komarika]] (2017-2020) <ref>[Https://www.iccf.com/event?id=71171 21.Kampionad lizhiri]</ref> # [[Borut Komarika]] (2018-2020) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=76213 22.Kampionad lizhiri]</ref> # [[Borut Komarika]], [[Ciril Peterc]] (2019-2020) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=81486 23.Kampionad lizhiri]</ref> # [[Janko Potrata]] (2020-2021) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=88520 24.Kampionad lizhiri]</ref> # [[Andrej Kavic]] (2021-2023) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=95282 25.Kampionad lizhiri]</ref> # [[Marjan Veček]] (2022-2024) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=99670 26.Kampionad lizhiri] </ref> # [[Borut Komarica]] (2023-2025) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=103410 27.Kampionad lizhiri]</ref> # [[Niko Praznik]] (2024-2026) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=107063 28.Kampionad lizhiri]</ref> </div> == Pennadoù kar == * [[Kampionad bosniat an echedoù]] * [[Kampionad kroatiat an echedoù]] * [[Kampionad makedonian an echedoù]] * [[Kampionad serb an echedoù]] * [[Kampionad Serbia-Montenegro an echedoù]] * [[Kampionad yougoslaviat an echedoù]] == Liammoù diavaez == * The Week in Chess<ref>{{cite web|url=https://theweekinchess.com/html/twic668.html#20 |title=The Week in Chess 668 |publisher=Chesscenter.com |access-date=2011-12-17}}</ref>{{,}}<ref> {{cite web|url=https://theweekinchess.com/html/twic405.html#13 |title=The Week in Chess 405 |publisher=Theweekinchess.com |date= |accessdate=2022-08-24}}</ref> * [[FIDE]] : [https://web.archive.org/web/20230810231348/https://ratings.fide.com/tournament_report.phtml?event16=69224&t=0 2012 women], [https://web.archive.org/web/20230810230810/https://ratings.fide.com/tournament_report.phtml?event16=79371&t=0 2013], [https://web.archive.org/web/20230810230740/https://ratings.fide.com/tournament_report.phtml?event16=83606&t=0 2013 women], [https://web.archive.org/web/20230810230543/https://ratings.fide.com/tournament_report.phtml?event16=95375&t=0 2014 women], [https://web.archive.org/web/20230810230544/https://ratings.fide.com/tournament_report.phtml?event16=112198&t=0 2015 women] == Notennoù == {{daveoù}} [[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Slovenia]] m1zayrjmzfkzpfrhwwificwdzoy3sfk 0 169588 2199780 2199417 2026-09-11T20:50:51Z Kestenn 14086 /* Pistolennoù */ 2199780 wikitext text/x-wiki {{Pennad zo|FN Browning Group}} [[Restr:FN-Herstal-logo.svg|Logo an embregerezh.|dehou|220x220px]] Ar '''Fabrique Nationale Herstal''', anvet '''FN Herstal''' ivez, zo un embregerezh [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel ha munisionoù [[Belgia|belgiat]] diazezet abaoe 1889 e kumun [[Herstal]], nepell diouzh [[Liège]]. Perc'henn eo war merkoù armoù brudet all evel [[Browning]] pe [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]. Perzh eo er strollad [[FN Browning Group]], perc'hennet gant [[Wallonia|Rannvro Wallonia]] penn-da-benn. {{databox}} == Istor == Adalek ar XV{{Vet}} kantved ha deroù implij an armoù-tan en [[Europa (kevandir)|Europa]] e oa brudet Liège evit he [[Bombezerez|bombezerezioù]] hag hec'h [[Akebut|akebutoù]]. [[Kleze|Klezeoù]], bouc'haloù ha kontilli a veze graet eno a-raok dija. [[Poultr-tarzh|Poultr du]] a veze produet ivez e Liège abaoe 1595 er ''Maison Curtius''. E 1803 e tibabas [[Napoleon Iañ|Napoléon Bonaparte]] savadurioù ar ''Prieuré de Saint-Léonard'', hanter zistrujet, d'ober un deuzerez kanolioù enno, a zeuas goude da vezañ ar ''Fonderie Royale de Saint-Léonard'' (serret e 1945). E 1889 e voe krouet e Liège ar '''Fabrique Nationale d'Armes de Guerre''' diwar intrudu bourc'hizien an trowardroioù, evit gellet respont d'ur goulenn {{formatnum:150000}} fuzuilh [[Mauser M1889|Mauser]] da bourveziañ an [[Arme Belgia|arme belgiat]]. Savet e voe uzinoù e kumun Herstal, nepell diouzh Liège. Implijet e voe an armoù gant arme ar vro ar Brezel-bed Kentañ, betek ar bloavezhioù 1930<ref name=":1">{{En}} POOLE Eric, JAMES Garry, ''[https://www.gunsandammo.com/editorial/the-untold-fn-story/248546 The Untold FN Story, Guns & Ammo]'', 24/03/2016 (lennet d'an 19/05/2025)</ref>. [[Restr:Herstal - Entrée FN.jpg|kleiz|thumb|Mont e-barzh al labouradeg e Herstal.]] === Kenlabour gant John Browning === An ijinour armoù stadunanat [[John Browning|John M. Browning]] en doa krouet e 1898 an [[Browning Auto-5|Auto-5]], ar fuzuilh-chase damaotomatek modern kentañ. Nac'het e oa bet ar raktres gant Winchester a oa boas da labourat gantañ, ha mont a reas ar Stadunanad e 1902 da ginnig e arm d'an FN Herstal, a brodue dija ar bistolenn [[Browning M1900|Model 1900]] ijinet gantañ. Plijout a reas an Auto-5 d'an FN Herstal ha sinañ a reas ur gevrat gant Browning evit produiñ ar fuzuilh. Berzh a reas, ha {{formatnum:50000}} skouerenn anezhi a voe gwerzhet er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] er bloavezh kentañ. Penn-kentañ ur c'henlabour frouezhus e voe etre an ijinour hag an embregerezh. John M. Browning a roas an droad d'an FN da implijout e anv evel merk marilhet. E 1912 e oa bet produet ur milion a fuzuilhoù Auto-5 e Herstal dija. Un arm all, an [[Browning M1900|FN M1900]], a verkas ivez deroù berzh ar pistolennoù savet gant Browning evit an FN<ref name=":1" />. Un nebeud kirri-tan ha marc'hoù-houarn a voe produet ivez gant an FN Herstal e kard kentañ an XX{{Vet}} kantved, ha marc'hoù-tan betek 1965. === Eus an eil brezel d'egile === Aloubet e voe kêr Liège e deroù ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]] gant an arme alaman. Savadurioù an FN Herstal a zeuas da vezañ un ospital evit ar soudarded c'hloazet. Ul lod deus implijdi an embregerezh a voe kaset just a-raok an aloubadeg da [[Bro-Saoz|Vro-Saoz]] e-lec'h ma kendalc'hjont da broduiñ fuzuilhoù evit pourveziañ an arme belgiat. John Browning en em lakaas neuze e servij arme ar Stadoù-Unanet. Goude ar brezel e teuas ar bank ''Société Générale de Belgique'' da vezañ mestr war an FN Herstal. Ar bloavezhioù 1920 a voe diaes evit an embregerezh. E miz Du 1926 e voe digoret un atalier engravañ war vetal en uzin, ennañ 10 artizan o labourat. Er memes bloaz e varvas John M. Browning e Herstal pa oa o labourat war ar B25, ur fuzuilh-chase dezhi kanolioù an eil war egile, un nevezinti d'ar poent-se. E vab Val Allen, unan eus renerien ar produerezh abaoe 1920, a echuas al labour hag e 1930 e voe lakaet an arm war ar marc'had. Ur wech ouzhpenn e reas berzh hag e sikouras an FN Herstal da adsevel. Betek 1980 e voe produet {{formatnum:500000}} skouerenn eus an arm gant an embregerezh. [[Restr:FN Hi Power.jpg|thumb|200x200px|Ur Browning HP (1935)]] E 1930 e voe kemeret plas penn ijiner armoù-tan an FN Herstal gant ar Belgiad [[Dieudonné Saive]]. Hemañ a savas da skouer ar bistolenn [[Browning HP|GP 35]] (pe Hi-Power)<ref>'''{{En}}''' T. Logan Metesh, ''[https://web.archive.org/web/20250522093335/https://www.highcaliberhistory.com/post/brief-bio-dieudonn%C3%A9-saive Brief Bio: Dieudonné Saive]'', High Caliber History, 17/11/2022 (lennet d'an 19/05/2025)</ref>, a voe unan eus an armoù-dorn implijetañ gant an armeoù en XX{{Vet}} kantved<ref name=":1" />. E 1940 e voe aloubet Liège gant an Alamaned adarre. Ul lod deus an implijdi a guitaas an uzin, Saive en zouez. Steuñvioù armoù evel reoù ar Browning HP a voe kaset da [[Breizh-Veur|Vreizh-Veur]], hag alese betek [[Kanada]], e-lec'h ma kenlabouras skipailhoù an FN Herstal gant [[John Inglis and Company|Inglis]] evit produiñ pistolennoù e uzin [[Toronto]]. Klask a reas ar [[Wehrmacht]] produiñ enni pistolennoù dindan aotre Browning. Tarvet e voe meur a arm gant al labourerien. Troc'het e voe da vat an darempred etre ar familh Browning hag an FN Herstal e fin 1941 pa zisklêrias ar Stadoù-Unanet ar brezel a-enep d'an [[Trede Reich]]. E miz Gwengolo 1944 e voe dieubet Liège gant Stadunaniz. Bombezadegoù alaman kalet a zistrujas neuze ul lod deus savadurioù an FN. === Kresk eil hanter an XX{{Vet}} kantved === E dibenn ar bloavezhioù 1940, goude ar brezel, e voe krouet gant Dieudonné Saive evit ezhommoù an arme belgiat an [[SAFN 49]] (evit ''Semi-Automatique FN''), ur fuzuilh-emgann, ha dreist-holl an [[FN FAL]] (''Fusil d'Assaut Léger'')<ref name=":1" />, evit heuliañ meizad ar [[Fuzuilh-arsailh|fuzuilhoù-arsailh]] [[Sturmgewehr 44]] ijinet en Alamagn e dibenn ar brezel. Berzh a reas an arm diwezhañ-mañ e broioù all eus [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]] hag adsevel a reas an FN Herstal a-drugarez dezhañ ha gant sikour an ezporzhioù war-zu ar Stadoù-Unanet. Er bloavezhioù 1960 e c'hoarvezas harzoù-labour ha manifestadegoù kalet e Wallonia. Pevar labourer a varvas en emgannoù. Ar familh Browning a zivizas lakaat produiñ ul lodenn eus e armoù e [[Japan]]. En arvar e oa an FN Herstal da vont da get ma kolle ar marc'had stadunanat dre ma teue 60% eus e werzhoù alese. E fin ar bloavezhioù 1970 e cheñchas an traoù avat : bresk e oa deuet da vezañ an embregerezh Browning eno abalamour d'an enkadenn ekonomikel ha da gudennoù justis gant gouarnamant ar Stadoù-Unanet. E 1977 e tivizas an FN Herstal prenañ [[Browning Arms Company|Browning USA]] evit 20 milion $. Ne felle ket da Veljiz e kouezhfe ar merk etre daouarn o c'hevezerien. Ul lod deus ar produerezh a chomas memestra e Japan. Er bloavezhioù war-lerc'h e voe klasket ledanaat oberioù Browning ha gwerzhet produioù a bep seurt dindan e anv : dafar pesketa, golf, sportoù dour... Ne badas ket an traoù ha dilaosket e voe tamm-ha-tamm ar rannoù-mañ. Tro {{formatnum:10000}} den a laboure evit an FN Herstal er bloavezhioù 1970. E 1979 e voe krouet FN America, skourr an embregerezh er Stadoù-Unanet, evit produiñ an M240 eno, un adstumm eus ar vindrailherez [[FN MAG]]<ref name=":0">{{En}} ''[https://fnamerica.com/press-releases/fn-announces-second-facility-in-pickens-county-south-carolina/ FN Announces Second Facility in Pickens County, South Carolina]'', war lec'hienn FN America, 26/04/2023 (lennet d'ar 14/11/2024)</ref>. Savet e voe an uzin e [[Columbia (South Carolina)|Columbia]] ([[South Carolina]])<ref>{{En}} SAGI Guy J., ''[https://www.americanrifleman.org/content/fn-breaks-ground-on-second-south-carolina-factory/ FN Breaks Ground On Second South Carolina Factory]'', American Rifleman, 31/10/2023 (lennet d'ar 14/11/2024)</ref>. Er bloavezhioù 1980 e oa en arvar ivez ar produer armoù [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]], un embregerezh istorel all er Stadoù-Unanet. An FN Herstal a brenas anezhañ. Postañ a reas kalz arc'hant da adsevel un uzin nevez e [[New Haven (Connecticut)|New Haven]], nepell diouzh an hini gozh. Divizet e voe produiñ armoù a rummad uhel dindan an anv Browning ha reoù a rummad etre dindan hini Winchester. === Goude ar bloavezhioù 1990 === Goude diskar [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]] e kouezhas ar goulenn war an armoù er bed. Ar garabinenn Maral, gwerzhet adalek 2013, a reas berzh e bed ar chaseourien. E 2022 e tigreskas gwerzhoù munisionoù an FN deus 30% goude ehan ar produiñ evit an [[Arabia Saoudat]]. Ar [[Brezel etre Ukraina ha Rusia|brezel en Ukraina]] en deus adsavet ar goulenn war ar munisionoù abaoe 2023 ha tennañ a ra an FN Herstal gounid deus se. {{formatnum:2300}} den a labour evit an embregerezh hiziv an deiz. E miz Ebrel 2023 en deus kemennet FN America e oa o vont da sevel un eil uzin e kêr [[Liberty (South Carolina)|Liberty]] ([[kontelezh Pickens]], South Carolina) evit gellet respont da gresk marc'had an armoù-tan hiniennel eno<ref name=":0" />. E 2024 he deus sinet arme Belgia un emglev gant an FN Herstal evit ma produfe he holl vunisionoù. 100 den ouzphenn zo bet implijet ha 100 milion a euroioù zo bet postet evit dont a-benn d'en ober<ref>{{fr}} Olivier THUNUS, ''[https://www.rtbf.be/article/la-fn-herstal-remporte-un-important-marche-de-munitions-pour-l-armee-francaise-11758664 La FN Herstal remporte un important marché de munitions pour l’armée française]'', RTBF, 16/07/2026 (lennet d'an 23/07/2026)</ref>. Bro-C'hall, evel broioù all, he deus merzhet e oa e dalc'h embregerezhioù estren e-keñver produioù strategel goude ar [[bedreuziad COVID-19]]. E hanterenn gentañ ar bloavezhioù 2020 en deus an [[Pennrenerezh an Armerezh (Bro-C'hall)|DGA]] galvet da ginnigoù evit adproduiñ munisionoù milourel bihan o c'halibr er vro. An FN Herstal, asambles gant an embregerezhioù Chedditte ha Nobelsport, en deus gounezet e miz Gouere 2026 ar marc'had evit produiñ 75 milion a gartouchennoù [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] ha [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]], ar re implijetañ en [[Arme Frañs|arme c'hall]], adalek 2029<ref>{{fr}} Mia Goasguen-Rodeno, ''[https://www.usinenouvelle.com/aero-spatial/defense/financement-capacite-de-production-exclusion-du-9-mm-comment-letat-veut-relancer-la-production-de-munitions-de-petit-calibre-en-france.X6ZUXKMOQFBJPIQCEXT7IWN6GY.html Financement, capacité de production, exclusion du 9 mm… Comment l’État veut relancer la production de munitions de petit calibre en France]'', L'Usine Nouvelle, 22/07/2026 (lennet d'an 23/07/2026)</ref>. An [[FN Minimi]], [[FN MAG]], hag ar rummad modernoc'h [[FN SCAR]] zo e-touez an armoù hiniennel gwerzhet ar muiañ hiziv-an-deiz gant an FN Herstal. == Armoù produet gant an FN Herstal == === Fuzuilhoù ha fuzuilhoù-arsailh === {|border="0" cellpadding="2" |- valign="top" | * [[Mauser 1889]] * [[Browning Auto-5|FN/Browning Auto-5]] (1905) * [[Remington Model 8]] (1910), dindan an anv FN Modèle 1900 * [[FN Trombone]] (1921) * [[Browning B25|FN/Browning B25]] (1931) * Mauser 1935 * Mauser 1936 * [[SAFN 49]] (1947) * [[FN FAL]] (1953) | * [[FN CAL]] * [[FN FNC]] (1977) * FN SPR * [[FN F2000]] (2001) * [[FN SCAR]] (2004) * [[FN FNAR]] (2008) * [[FN ARKA]] (2026) | [[Restr:FN FAL rifle.JPG|thumb|Ur fuzuilh-arsailh FN FAL.|kreizenn]] |} === Fuzuilhoù-mindrailher === * [[FN Minimi]] (1974) === Pistolennoù-mindrailher === * [[Uzi|FN Uzi]] * Beretta M12 * [[FN P90]] === Pistolennoù === {|border="0" cellpadding="2" |- valign="top" | * [[Browning M1900]] * [[FN Model 1903|FN M1903]] * [[Browning M1906]] * [[Browning M1910|Browning M1910 / M1922]] * [[Browning HP|Browning HP / Browning GP 35]] * Browning HP-DA * FN Forty-Nine | * Rummad [[FN FNP|FNP]] (2003-2011) * FN FNS * FN Five-seven * Rummad [[FN FNX|FNX]] (2009 - bremañ) * [[FN 509]] (& FN 545, FN 510, [[FN 502]]) : abaoe 2017 | [[Restr:FN High Power.png|thumb|Ur bistolenn FN Browning GP 35.|kreizenn]] |} === Revolver === * [[FN Barracuda]] === Banner-greunadennoù === * FN40GL === Mindrailherezioù === * [[FN MAG]] (1958) * [[M2 Browning|M2 Browning QCB]] * [[FN EVOLYS]] === Armoù nann-varvus === * [[FN 303]] == En Istor == * Implijet e voe ur bistolenn [[Browning M1910]] produet en FN Herstal gant [[Gavrilo Princip]] e [[gwalldaol Sarajevo]], d'an [[28 a viz Mezheven]] [[1914]]. == Levrlennadur == * {{Fr}} FRANCOTTE Auguste & GAIER Claude, ''FN 100 ans, Histoire d'une grande entreprise liégeoise'', Didier Hatier, 1989, EAN 9782870886441 * {{en}} Auguste Francotte, Claude Gaier, Robert Karlshausen, ''Ars mechanica. Le grand livre de la FN'', Herstal Group / La Renaissance du Livre, 2008, 250 p., ISBN 978-2874158773 == Liammoù diavaez == * {{En}} [https://fnherstal.com/en/ Lec'hienn an FN Herstal] * {{Fr}} ''[https://www.youtube.com/watch?v=suoDKRsJiS4 La Fabrique Nationale]'' war ''Liège ma ville'', 2023 * {{Fr}} ''[https://www.youtube.com/watch?v=O2XKNtakoNM Browning, une marque qui a révolutionné les armes à feu],'' 16/11/2022 == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]] [[Rummad:Embregerezhioù Belgia]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1889]] bkv6o8qinrn27fo10qjdzjpov34fyvj 0 170211 2199781 2199625 2026-09-11T20:52:04Z Kestenn 14086 /* Pistolennoù */ 2199781 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2" | align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]] | align="left" valign="center"| <div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !''' </div> <div align="center" style="font-size:100%;"> An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis. '''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.''' </div> | align="right" valign="center"| [[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]] |}<div style="text-align:center;"> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] == === [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] === [[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]] === [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] === [[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]] === [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] === [[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]] === [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] === [[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]] === [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] === [[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]] === [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] === [[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]] === [[Karabinenn|Karabinennoù]] === [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]] === [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] === [[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]] === [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] === [[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] == === [[Pistolenn|Pistolennoù]] === '''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]] === [[Revolver|Revolverioù]] === [[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] == Armoù eneptank == ''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]] == [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] == [[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]] == [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] == [[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]] == [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] == [[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]] == Doareoù armoù-tan kozh == [[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]] == Armoù hiron hag ispisial == [[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]] |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div> |- | align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]] === Evit ar c'hanolioù flour === [[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]] === Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) === * {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]] * {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]] * {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]] * {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]] * {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]] * {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]] * {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]] * {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]] * {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]] * {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]] * {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]] * {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]] * {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]] * {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]] * {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]] * {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]] |} {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div> |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]] === Elfennoù armoù ha munisionoù === [[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] === Mont en-dro ha teknikoù tennañ === [[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]'' |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] === ==== Armoù (hervez o bro) ==== [[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[John Rigby & Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]] ==== Munisionoù ha dafar adkargañ ==== [[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ==== Dafar all ==== [[Lee Precision]] • [[Schmidt & Bender]] ==== Kenwerzh ==== [[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]] === Krouerien hag embregererien === [[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[John Pedersen]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Istor, lezenn ha kevredigezh === [[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]] ==== Mediaoù hag embann ==== ''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]'' ==== Tennerien ha tennerezed en Istor ==== [[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]] === Er sevenadur === [[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]'' === [[Sportoù tennañ]] === [[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]] ==== Tennerien ha tennerezed sport ==== [[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]] |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div> [[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]] ==== Armoù dre zarvoud istorel ==== '''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]] '''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]] '''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]] ==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ==== [[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]] |} <br> {{Porchedoù roll}} [[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]] [[Rummad:Armoù]] 83kzqpwaed4040z6qekjlatawcprqm9 2199787 2199781 2026-09-11T21:50:12Z Kestenn 14086 /* Munisionoù ha dafar adkargañ */ 2199787 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2" | align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]] | align="left" valign="center"| <div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !''' </div> <div align="center" style="font-size:100%;"> An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis. '''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.''' </div> | align="right" valign="center"| [[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]] |}<div style="text-align:center;"> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] == === [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] === [[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]] === [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] === [[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]] === [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] === [[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]] === [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] === [[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]] === [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] === [[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]] === [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] === [[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]] === [[Karabinenn|Karabinennoù]] === [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]] === [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] === [[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]] === [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] === [[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] == === [[Pistolenn|Pistolennoù]] === '''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]] === [[Revolver|Revolverioù]] === [[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] == Armoù eneptank == ''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]] == [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] == [[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]] == [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] == [[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]] == [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] == [[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]] == Doareoù armoù-tan kozh == [[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]] == Armoù hiron hag ispisial == [[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]] |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div> |- | align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]] === Evit ar c'hanolioù flour === [[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]] === Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) === * {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]] * {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]] * {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]] * {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]] * {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]] * {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]] * {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]] * {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]] * {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]] * {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]] * {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]] * {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]] * {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]] * {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]] * {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]] * {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]] |} {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div> |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]] === Elfennoù armoù ha munisionoù === [[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] === Mont en-dro ha teknikoù tennañ === [[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]'' |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] === ==== Armoù (hervez o bro) ==== [[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[John Rigby & Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]] ==== Munisionoù ha dafar adkargañ ==== [[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ==== Dafar all ==== [[Schmidt & Bender]] ==== Kenwerzh ==== [[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]] === Krouerien hag embregererien === [[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[John Pedersen]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Istor, lezenn ha kevredigezh === [[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]] ==== Mediaoù hag embann ==== ''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]'' ==== Tennerien ha tennerezed en Istor ==== [[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]] === Er sevenadur === [[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]'' === [[Sportoù tennañ]] === [[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]] ==== Tennerien ha tennerezed sport ==== [[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]] |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div> [[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]] ==== Armoù dre zarvoud istorel ==== '''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]] '''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]] '''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]] ==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ==== [[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]] |} <br> {{Porchedoù roll}} [[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]] [[Rummad:Armoù]] qbb9p7ra0vx45a2ikglrxxl0ye9q253 2199788 2199787 2026-09-11T22:10:01Z Kestenn 14086 /* Pistolennoù */ 2199788 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2" | align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]] | align="left" valign="center"| <div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !''' </div> <div align="center" style="font-size:100%;"> An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis. '''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.''' </div> | align="right" valign="center"| [[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]] |}<div style="text-align:center;"> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] == === [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] === [[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]] === [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] === [[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]] === [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] === [[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]] === [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] === [[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]] === [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] === [[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]] === [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] === [[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]] === [[Karabinenn|Karabinennoù]] === [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]] === [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] === [[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]] === [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] === [[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] == === [[Pistolenn|Pistolennoù]] === '''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]] === [[Revolver|Revolverioù]] === [[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] == Armoù eneptank == ''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]] == [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] == [[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]] == [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] == [[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]] == [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] == [[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]] == Doareoù armoù-tan kozh == [[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]] == Armoù hiron hag ispisial == [[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]] |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div> |- | align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]] === Evit ar c'hanolioù flour === [[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]] === Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) === * {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]] * {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]] * {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]] * {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]] * {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]] * {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]] * {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]] * {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]] * {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]] * {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]] * {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]] * {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]] * {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]] * {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]] * {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]] * {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]] |} {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div> |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]] === Elfennoù armoù ha munisionoù === [[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] === Mont en-dro ha teknikoù tennañ === [[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]'' |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] === ==== Armoù (hervez o bro) ==== [[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[John Rigby & Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]] ==== Munisionoù ha dafar adkargañ ==== [[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ==== Dafar all ==== [[Schmidt & Bender]] ==== Kenwerzh ==== [[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]] === Krouerien hag embregererien === [[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[John Pedersen]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Istor, lezenn ha kevredigezh === [[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]] ==== Mediaoù hag embann ==== ''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]'' ==== Tennerien ha tennerezed en Istor ==== [[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]] === Er sevenadur === [[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]'' === [[Sportoù tennañ]] === [[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]] ==== Tennerien ha tennerezed sport ==== [[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]] |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div> [[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]] ==== Armoù dre zarvoud istorel ==== '''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]] '''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]] '''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]] ==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ==== [[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]] |} <br> {{Porchedoù roll}} [[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]] [[Rummad:Armoù]] dr1dif891rib4i4j8kdojf2o9oshepd 0 170822 2199789 2188242 2026-09-11T22:15:14Z Kestenn 14086 2199789 wikitext text/x-wiki [[Restr:Aguila Ammunition logo.jpg|320px|right|Logo an embregerezh]] '''Águila Ammunition''', anvet boaz '''Aguila''', a zo ur produer [[Munision|munisionoù]] [[Mec'hiko|meksikan]] krouet e 1961 e [[Cuernavaca]], e stad [[Morelos]]. == Istor == Savet e oa bet an embregerezh e 1961 dindan an anv ''Cartuchos Deportivos de México S.A de C.V.'', diwar ur c'henlabour etre [[Bank Broadel Mec'hiko]] hag an embregerezh stadunanat [[Remington]]. Ar munisionoù a voe produet dindan an anv ''Aguila'' adalek 1970<ref name=":0">{{Es}} ''[https://web.archive.org/web/20260117042545/https://aguilaammo.com.mx/nosotros.html Nuestra Historia]'' war lec'hienn Águila (lennet d'ar 06/02/2026)</ref>. Anvet eo bremañ ''Industrias Tecnos S.A de C.V.'' en ur mod ofisiel. Div labouradeg en deus an embregerezh e Mec'hiko hag en [[Texas]]. Produiñ a ra bremañ [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]] skoet war o zro ha reoù skoet en o c'hreiz evit nerzhioù surentez Mec'hiko (abaoe 1964)<ref>{{En}} ''[https://www.aguilaammo.com/our-story Our story]'' war lec'hienn ar merk (lennet d'an 13/04/2024)</ref>, armeoù all er bed ha bed ar [[sportoù tennañ]]. Unan eus ar brasañ produerien munisionoù eo deuet da vezañ abaoe ar bloavezhioù 2010. Ezporzhiañ a ra e 28 bro, e Stadoù-Unanet Amerika, Europa hag Azia dreist-holl<ref name=":0" />. == Liamm diavaez == * {{en}} [https://www.aguilaammo.com/ Lec'hienn ofisiel] == Daveennoù == {{Daveoù}}{{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Embregerezhioù Mec'hiko]] [[Rummad:Embregerezhioù munisionoù]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1961]] dokdf5jbe90ydcwy7wb89ky26454cbk 0 171235 2199783 2128211 2026-09-11T20:58:18Z Kestenn 14086 /* Armoù-dorn */ 2199783 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Red Dead Redemption''}} [[Restr:Red-Dead-Redemption-Logo.svg|dehou|frameless|280x280px]]{{Databox}}'''Red Dead Redemption''' zo ur [[c'hoari video]] en ur bed digor savet gant [[Rockstar San Diego]] hag embannet gant [[Rockstar Games]] war [[Xbox 360]] ha [[Playstation 3]]. Gwerzhet eo bet adalek an 18 a viz Mae 2010 e [[Norzhamerika]] hag adalek an 21 a viz Mae en [[Europa (kevandir)|Europa]] hag en [[Aostralia]]. Berzh en deus graet er bed a-bezh. E 2017 e oa bet gwerzhet 15 milion a gopiennoù eus ar c'hoari hervez an embanner<ref>{{En}} MAKUCH Eddie, ''[https://www.gamespot.com/articles/red-dead-redemption-2-take-two-talks-competition-w/1100-6447645/ Red Dead Redemption 2: Take-Two Talks Competition With GTA Online, Marketing Support, And More]'', war Gamespot, 07/02/2017 (lennet d'ar 17/05/2024)</ref>. An heuliad [[Red Dead Redemption II]] zo bet embannet e miz Here 2018. == Senario == Tremen a ra ar c'hoari e 1911, e fin [[astenn ar Stadoù-Unanet war-zu ar C'hornôg]], en un aergelc'h [[western]] teñval. John Marston, bet gwechall torfedour en ur vandennad, a zo bremañ o vevañ e peoc'h asambles gant e wreg Abigail hag e vab Jack. Un deiz ez eo toullbac'het Abigail ha Jack ha rediet John gant an [[Federal Bureau of Investigation|FBI]] da adkavout izili gozh e vandennad. === Lec'hioù === E tri lec'h bras rannet e rannvroioù bihan e tremen istor Red Dead Redemption. Taolenniñ a reont lec'hioù gwir eus Stadoù-Unanet Amerika (etre krommelloù) : * '''West Elisabeth''', er biz : Great Plains (ar [[Plaenennoù Bras]]), Tall trees (ar [[Menezioù Roc'hellek]]) ; * '''New Austin''', en norzh : Gaptooth Ridge, Cholla Springs, Rio Bravo ([[Texas]]), Hennigan's Stead ([[Bayou]]) ; * '''Nuevo Paraiso''', er su : Punta Orgullo, Perdido, Diez Coronas ([[Mec'hiko]]) === Tudennoù nesañ === * John Marston * Abigail Marston : e wreg. * Jack Marston : mab John hag Abigail. * Bill Williamson * Bonnie MacFarlane * Drew McFarlane * Marshall Leigh Johnson * Nigel West Dickens * Seth Briars * Landon Ricketts * Abraham Reyes * Koronal Agustin Allende * Kabiten Vicente De Santa * Javier Escuella * Luisa Fortuna * Dutch van der Linde * Edgar Ross * Harold McDougal * Nastas * The Irishman === Armoù<ref>{{en}} [https://reddead.fandom.com/wiki/Weapons_in_Redemption#Firearms Weapons in Redemption] war Red Dead Wiki (lennet d'ar 17/05/2024)</ref> === ==== Armoù-dorn ==== * revolver Cattleman ([[Colt Single Action Army|Colt Model 1873 Single Action Army]]) * revolver Schofield ([[Smith & Wesson Model 3]]) * revolver double action ([[Colt M1892|Colt Model 1892]]) * revolver [[LeMat (revolver)|LeMat]] * pistolenn Smith & Wesson Volcanic 1855 * pistolenn damaotomatek ([[Borchardt C93]]) * pistolenn Hi Power ([[FN Model 1903]]) * pistolenn Mauser ([[Mauser C96]]) ==== Armoù-skoaz ==== * karabinenn [[Spencer (fuzuilh)|Spencer Model 1865]] * karabinenn [[Winchester Model 1894]] * [[Henry (fuzuilh)|fuzuilh Henry]] * [[Springfield Model 1873]] * [[Krag-Jørgensen|Springfield Model 1892 Krag-Jørgensen]] * [[Sharps (fuzuilh)|Sharps Model 1874]] * [[fuzuilh-resisted]] [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] * [[Carcano M91|Carcano Model 91/38]] * [[Tankgewehr M1918|Mauser Tankgewehr 1918]] a-enep tankoù * Colt Model 1878 Hammer Shotgun * Colt Model 1883 Hammerless Shotgun * [[Winchester Model 1897]] * [[Browning Auto-5]] * Blunderbuss === Armoù ponner === * [[Gatling (mindrailherez)|mindrailherez Gatling]] * mindrailherez Browning * kanol dianav ==== Armoù all ==== * [[Kontell|kontilli]] * [[dinamit]] * [[Koktel Molotov|koktelioù Molotov]] * [[las-bann]] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:C'hoarioù video 2010]] [[Rummad:Western]] 92zs05m17iy0q9s3n1o7e5408toiu5i 2199784 2199783 2026-09-11T20:59:41Z Kestenn 14086 /* Senario */ 2199784 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Red Dead Redemption''}} [[Restr:Red-Dead-Redemption-Logo.svg|dehou|frameless|280x280px]]{{Databox}}'''Red Dead Redemption''' zo ur [[c'hoari video]] en ur bed digor savet gant [[Rockstar San Diego]] hag embannet gant [[Rockstar Games]] war [[Xbox 360]] ha [[Playstation 3]]. Gwerzhet eo bet adalek an 18 a viz Mae 2010 e [[Norzhamerika]] hag adalek an 21 a viz Mae en [[Europa (kevandir)|Europa]] hag en [[Aostralia]]. Berzh en deus graet er bed a-bezh. E 2017 e oa bet gwerzhet 15 milion a gopiennoù eus ar c'hoari hervez an embanner<ref>{{En}} MAKUCH Eddie, ''[https://www.gamespot.com/articles/red-dead-redemption-2-take-two-talks-competition-w/1100-6447645/ Red Dead Redemption 2: Take-Two Talks Competition With GTA Online, Marketing Support, And More]'', war Gamespot, 07/02/2017 (lennet d'ar 17/05/2024)</ref>. An heuliad [[Red Dead Redemption II]] zo bet embannet e miz Here 2018. == Senario == Tremen a ra ar c'hoari e 1911, e fin [[Trec'h war ar C'hornôg|astenn ar Stadoù-Unanet war-zu ar C'hornôg]], en un aergelc'h [[Western (doare)|western]] teñval. John Marston, bet gwechall torfedour en ur vandennad, a zo bremañ o vevañ e peoc'h asambles gant e wreg Abigail hag e vab Jack. Un deiz ez eo toullbac'het Abigail ha Jack ha rediet John gant an [[Federal Bureau of Investigation|FBI]] da adkavout izili gozh e vandennad. === Lec'hioù === E tri lec'h bras rannet e rannvroioù bihan e tremen istor Red Dead Redemption. Taolenniñ a reont lec'hioù gwir eus Stadoù-Unanet Amerika (etre krommelloù) : * '''West Elisabeth''', er biz : Great Plains (ar [[Plaenennoù Bras]]), Tall trees (ar [[Menezioù Roc'hellek]]) ; * '''New Austin''', en norzh : Gaptooth Ridge, Cholla Springs, Rio Bravo ([[Texas]]), Hennigan's Stead ([[Bayou]]) ; * '''Nuevo Paraiso''', er su : Punta Orgullo, Perdido, Diez Coronas ([[Mec'hiko]]) === Tudennoù nesañ === * John Marston * Abigail Marston : e wreg. * Jack Marston : mab John hag Abigail. * Bill Williamson * Bonnie MacFarlane * Drew McFarlane * Marshall Leigh Johnson * Nigel West Dickens * Seth Briars * Landon Ricketts * Abraham Reyes * Koronal Agustin Allende * Kabiten Vicente De Santa * Javier Escuella * Luisa Fortuna * Dutch van der Linde * Edgar Ross * Harold McDougal * Nastas * The Irishman === Armoù<ref>{{en}} [https://reddead.fandom.com/wiki/Weapons_in_Redemption#Firearms Weapons in Redemption] war Red Dead Wiki (lennet d'ar 17/05/2024)</ref> === ==== Armoù-dorn ==== * revolver Cattleman ([[Colt Single Action Army|Colt Model 1873 Single Action Army]]) * revolver Schofield ([[Smith & Wesson Model 3]]) * revolver double action ([[Colt M1892|Colt Model 1892]]) * revolver [[LeMat (revolver)|LeMat]] * pistolenn Smith & Wesson Volcanic 1855 * pistolenn damaotomatek ([[Borchardt C93]]) * pistolenn Hi Power ([[FN Model 1903]]) * pistolenn Mauser ([[Mauser C96]]) ==== Armoù-skoaz ==== * karabinenn [[Spencer (fuzuilh)|Spencer Model 1865]] * karabinenn [[Winchester Model 1894]] * [[Henry (fuzuilh)|fuzuilh Henry]] * [[Springfield Model 1873]] * [[Krag-Jørgensen|Springfield Model 1892 Krag-Jørgensen]] * [[Sharps (fuzuilh)|Sharps Model 1874]] * [[fuzuilh-resisted]] [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] * [[Carcano M91|Carcano Model 91/38]] * [[Tankgewehr M1918|Mauser Tankgewehr 1918]] a-enep tankoù * Colt Model 1878 Hammer Shotgun * Colt Model 1883 Hammerless Shotgun * [[Winchester Model 1897]] * [[Browning Auto-5]] * Blunderbuss === Armoù ponner === * [[Gatling (mindrailherez)|mindrailherez Gatling]] * mindrailherez Browning * kanol dianav ==== Armoù all ==== * [[Kontell|kontilli]] * [[dinamit]] * [[Koktel Molotov|koktelioù Molotov]] * [[las-bann]] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:C'hoarioù video 2010]] [[Rummad:Western]] pwy9q69i419s30b102vs2n6krn50gbf 0 173128 2199753 2199679 2026-09-11T16:33:59Z Kestenn 14086 2199753 wikitext text/x-wiki {{Droukveskañ|Colt M1903 Pocket Hammer}} {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Colt Model 1903<br>Pocket Hammerless|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Frederic Laboureur Colt 1903 Pocket pistol-2013.19.1-IMG 7577-white.jpg|frameless|280x280px]] Ur bistolenn '''Colt M1903 Pocket Hammerless''' bet implijet gant ar [[Rezistañs c'hall e-pad an Eil Brezel-bed|rezistant gall]] Frédéric Laboureur e-pad [[emgannoù ar Mont Mouchet]] e 1944 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek, un-ober |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |[[.32 ACP|7,65 mm Browning]] (Model 1903)<br>[[.380 ACP]] (Model 1908) |- ! scope="row" |Produer orin |[[Colt's Manufacturing Company|Colt's Patent Firearms Manufacturing Company]] |- ! scope="row" |Mare produiñ |1903-1945 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas (hep kartouchenn) |0,680 kg |- ! scope="row" |Hirder |180 mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |100 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger fiñv 8 kartouchenn (e .32 ACP) pe 7 kartouchenn (e .380 ACP) |- ! scope="row" |Stummoù nes |Model 1903<br>Model 1908 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''Colt M1903 Pocket Hammerless''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] dezhi ur [[Platinenn (arm-tan)|blatinenn un-ober]], ijinet gant [[John Browning|John Moses Browning]]<ref name=":0">{{Fr}} ''[http://www.armeetpassion.com/colthammerless32pocket.html Colt Hammerless .32 Pocket Automatic]'', Arme et Passion (lennet d'ar 24/12/2024)</ref>. Implijet eo bet da vare an daou vrezel-bed, ha kopiet eo bet kalz e hanterenn gentañ an XX{{Vet}} kantved. == Istor ha deskrivadur == E 1901 e oa an [[FN Herstal]] belgiat o klask ur bistolenn uheloc'h he c'halibr evit ar Model 1900 produet evit arme ar vro. Un emglev a gavjont gant John Browning evit sevel un arm nevez, hag a voe brevedet e dibenn 1903<ref name=":1">{{Fr}} BARRET Marc, ''Le pistolet Colt 1903 pour l'armée belge'', Cibles n°654, miz Kerzu 2024, pp. 24-28</ref>. Ar Model 1903 a oa dezhi ur c'hi diabarzh hag ur [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]] frank<ref name=":0" />. Evit ar wech kentañ en doa un arm-dorn savet gant Browning ul loc'henn-surentez a-dreñv d'e zornikell. Kavet e vez ar sistem-mañ war ar [[Colt M1911]] milvrudet produet un nebeud bloavezhioù war-lerc'h. Kambret e voe da gentañ e [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]]. Pemp bloaz war-lerc'h e voe kinniget ar stumm Model 1908, heñvel-poch met kambret e [[.380 ACP]]<ref name=":1" />. Produet e voe an arm gant [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] dindan an anv Colt M1903 evit [[Amerika]] ha broioù ar [[Kenglad ar Broadoù|Commonwealth]], ha gant an FN Herstal evit ar peurrest eus ar bed, dindan an anv '''FN Model 1903'''. Ar stumm-mañ a oa brasoc'h ha kambret e [[9 mm Browning Long]]. 572.215 skouerenn eus ar Colt M1903 Hammerless a voe savet betek 1945 (ha war-dro 150.000 evit ar Model 1908). Un nebeud adstummoù disheñvel a gaver, dezhe kemmoù war ar riklerez hag ar c'houch dreist-holl<ref name=":1" />. Awenet he deus ar pistolenn [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] ha kalz armoù-dorn produet e hanterenn gentañ an XX{{Vet}}, dindan aotre pe get, gant industriezh [[Euskal Herria|euskarat]] an [[armerezh]]. == Implijerien == * {{Belgia}} : 24.002 pistolenn pourveziet d'an arme etre 1915 ha 1917 * {{Bro-C'hall}} * {{Rouantelezh Unanet}} : [[Royal Air Force]] dreist-holl, war-dro 21.000 skouerenn * {{Sina}} : polis kêr [[Shanghai|Shangai]] * {{Stadoù-Unanet Amerika}} : [[Arme ar Stadoù-Unanet|US Army]] ha [[United States Air Force|US Air Force]] (war-dro 20.200 skouerenn) * An arm zo bet implijet gant rouedadoù rezistañs en Europa da vare an [[Eil Brezel-bed]]. Da vare an [[Taol Anthropoid|oberadenn Anthropoid]] e oa e-touez arsanailh an tri Dchekoslovak a lazhas [[Reinhard Heydrich]] e [[Praha]] e miz Mae 1942. * Torfedourien stadunanat evel [[John Dillinger]], [[Al Capone]] pe [[Bonnie ha Clyde]] a rae gant ur Model 1903<ref name=":1" />. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] [[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Armoù Belgia]] [[Rummad:Armoù SUA]] cck813dd4e1aq2p6051fv0jv0dd5i9f 2199769 2199753 2026-09-11T20:01:25Z Kestenn 14086 2199769 wikitext text/x-wiki {{Droukveskañ|Colt M1903 Pocket Hammer}} {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Colt Model 1903<br>Pocket Hammerless|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Frederic Laboureur Colt 1903 Pocket pistol-2013.19.1-IMG 7577-white.jpg|frameless|280x280px]] Ur bistolenn '''Colt M1903 Pocket Hammerless''' bet implijet gant ar [[Rezistañs c'hall e-pad an Eil Brezel-bed|rezistant gall]] Frédéric Laboureur e-pad [[emgannoù ar Mont Mouchet]] e 1944 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek, un-ober |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |[[.32 ACP|7,65 mm Browning]] (Model 1903)<br>[[.380 ACP]] (Model 1908) |- ! scope="row" |Produer orin |[[Colt's Manufacturing Company|Colt's Patent Firearms Manufacturing Company]] |- ! scope="row" |Mare produiñ |1903-1945 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas (hep kartouchenn) |0,680 kg |- ! scope="row" |Hirder |180 mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |100 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger fiñv 8 kartouchenn (e .32 ACP) pe 7 kartouchenn (e .380 ACP) |- ! scope="row" |Stummoù nes |Model 1903<br>Model 1908 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''Colt M1903 Pocket Hammerless''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] dezhi ur [[Platinenn (arm-tan)|blatinenn un-ober]], ijinet gant [[John Browning|John Moses Browning]]<ref name=":0">{{Fr}} ''[http://www.armeetpassion.com/colthammerless32pocket.html Colt Hammerless .32 Pocket Automatic]'', Arme et Passion (lennet d'ar 24/12/2024)</ref>. Implijet eo bet da vare an daou vrezel-bed, ha kopiet eo bet kalz e hanterenn gentañ an XX{{Vet}} kantved. == Istor ha deskrivadur == E 1901 e oa an [[FN Herstal]] belgiat o klask ur bistolenn uheloc'h he c'halibr evit ar Model 1900 produet evit arme ar vro. Un emglev a gavjont gant John Browning evit sevel un arm nevez, hag a voe brevedet e dibenn 1903<ref name=":1">{{Fr}} BARRET Marc, ''Le pistolet Colt 1903 pour l'armée belge'', Cibles n°654, miz Kerzu 2024, pp. 24-28</ref>. Ar Model 1903 a oa dezhi ur c'hi diabarzh hag ur [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]] frank<ref name=":0" />. Evit ar wech kentañ en doa un arm-dorn savet gant Browning ul loc'henn-surentez a-dreñv d'e zornikell. Kavet e vez ar sistem-mañ war ar [[Colt M1911]] milvrudet produet un nebeud bloavezhioù war-lerc'h. Kambret e voe da gentañ e [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]]. Pemp bloaz war-lerc'h e voe kinniget ar stumm Model 1908, heñvel-poch met kambret e [[.380 ACP]]<ref name=":1" />. Produet e voe an arm gant [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] dindan an anv Colt M1903 evit [[Amerika]] ha broioù ar [[Kenglad ar Broadoù|Commonwealth]], ha gant an FN Herstal evit ar peurrest eus ar bed, dindan an anv '''FN Model 1903'''. Ar stumm-mañ a oa brasoc'h ha kambret e [[9 mm Browning Long]]. {{formatnum:572215}} skouerenn eus ar Colt M1903 Hammerless a voe savet betek 1945 (ha war-dro {{formatnum:150000}} evit ar Model 1908). Un nebeud adstummoù disheñvel a gaver, dezhe kemmoù war ar riklerez hag ar c'houch dreist-holl<ref name=":1" />. Awenet he deus ar pistolenn [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] ha kalz armoù-dorn produet e hanterenn gentañ an XX{{Vet}}, dindan aotre pe get, gant industriezh [[Euskal Herria|euskarat]] an [[armerezh]]. == Implijerien == * {{Belgia}} : {{formatnum:24002}} pistolenn pourveziet d'an arme etre 1915 ha 1917 * {{Bro-C'hall}} * {{Rouantelezh Unanet}} : [[Royal Air Force]] dreist-holl, war-dro {{21000}} skouerenn * {{Sina}} : polis kêr [[Shanghai|Shangai]] * {{Stadoù-Unanet Amerika}} : [[Arme ar Stadoù-Unanet|US Army]] ha [[United States Air Force|US Air Force]] (war-dro {{formatnum:20200}} skouerenn) * An arm zo bet implijet gant rouedadoù rezistañs en Europa da vare an [[Eil Brezel-bed]]. Da vare an [[Taol Anthropoid|oberadenn Anthropoid]] e oa e-touez arsanailh an tri Dchekoslovak a lazhas [[Reinhard Heydrich]] e [[Praha]] e miz Mae 1942. * Torfedourien stadunanat evel [[John Dillinger]], [[Al Capone]] pe [[Bonnie ha Clyde]] a rae gant ur Model 1903<ref name=":1" />. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] [[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Armoù Belgia]] [[Rummad:Armoù SUA]] k3b3bwhlv1ek69jwto3jd2v3vphysap 0 174451 2199777 2199678 2026-09-11T20:48:02Z Kestenn 14086 Klokaat 2199777 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Colt Model 1903<br>Pocket Hammerless|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:FN Model 1903 002 (cropped).jpg|frameless|280x280px]] Ur bistolenn '''FN Model 1903''' eus dastumadeg an [[Armémuseum]] ([[Stockholm]]). |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}}<br>{{Belgia}} |- ! Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek, un-ober |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! [[Munision|Munisionoù]] |[[9 mm Browning Long]] |- ! Produerien |[[FN Herstal]]<br>[[Husqvarna Vapenfabrik]] |- ! Mare produiñ |1903-1914 (e Belgia)<br>1917-1942 (e Sveden) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! Mas (hep kartouchenn) |0,930 kg |- ! Hirder |205 mm |- ! Hirder ar c'hanol |127 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Endalc'h |Karger fiñv 7 kartouchenn |- ! Adstummoù |Husqvarna m/1907 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |B |- |} An '''FN Model 1903''', anvet '''''Modèle de Guerre''''' pe '''''Grand Modèle''''' gant he froduer ivez, zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek ijinet gant [[John Browning]] ha produet gant an [[FN Herstal]] e [[Belgia]] adalek 1903. Kambret eo e [[9 mm Browning Long]]. == Istor == An FN Herstal, en doa kroget da labourat asambles gant John Browning e 1899, a c'houlennas gantañ e 1901 sevel un arm-dorn galloudusoc'h evit an [[FN Model 1900 (pistolenn)|FN Model 1900]], frouezh kentañ o c'henlabour, a oa kambret e [[.32 ACP]]. Ar Stadunanad a ginnigas ur bistolenn hep morzhol, dezhi ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] fiñv 7 kartouchenn<ref>{{en}} WAHL Paul, ''Gun trader's guide, Thirteenth Edition,'' Stoeger, p. 56</ref>. He sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre argil simpl]] a oa justik evit anduriñ ar munisionoù [[9 mm Browning Long]]<ref>{{fr}} Chris McNAB, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, 304 p., ISBN 979-1029509872, p. 73</ref>. Ar [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] a voe kinniget er memes koulz gant Browning d'an embregerezh [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] evit bezañ gwerzhet en Amerika<ref name=":1">{{en}} ''[https://www.americanrifleman.org/content/the-fn-browning-model-1903/ The FN Browning Model 1903]'', American Rifleman, (lennet d'an 11/09/2026)</ref>. Ne reas ket berzh bras ar Model 1903 : war-dro {{formatnum:38000}} skouerenn anezhi a voe gwerzhet etre 1903 ha 1914, pa baouezas he froduerezh e Belgia abalamour d'ar Brezel-bed Kentañ. Impalaeriezh Rusia a brenas war-dro {{formatnum:3000}} Model 1903 evit he arme, gant [[Lamm (arm-tan)|lammoù]] a c'halle bezañ ouzhpennet ouzh o dornikell. Gwerzhet e voe an arm d'an Impalaeriezh otoman ({{formatnum:8000}} skouerenn), Paraguay hag El Salvador ivez<ref name=":1" />. E miz Kerzu 1907 e voe degemeret ar bistolenn evel arm ordrenañs gant [[arme Sveden]], dindan an anv ''Pistol m/07''<ref>{{en}} O. Janson, ''[https://www.gotavapen.se/gota/m07/pist07_1.htm Browning pistol M1903'' becomes Swedish Pistol m/1907]'', Göta Vapenhistoriska Sällskap (lennet d'an 11/09/2026)''</ref>. An {{formatnum:10000}} skouerenn gentañ a voe savet gant an FN Herstal e Belgia<ref>{{en}} O. Janson, ''[https://www.gotavapen.se/gota/m07/pist07_2.htm Pistol m/1907 made by FN.]'', Göta Vapenhistoriska Sällskap (lennet d'an 11/09/2026)</ref>. E 1914, goude deroù ar brezel, Svediz a zivizas produiñ an arm o-unan en uzin [[Husqvarna Vapensfabrik]]. Kregiñ a reas ar produiñ e 1917 hepken, amzer d'ar mekanikoù bezañ prest, betek 1941, pa grogas Husqvarna d'ober [[Lahti L-35|pistolennoù m/40]]<ref>{{en}} O. Janson, ''[https://www.gotavapen.se/gota/m07/pist07_3.htm Pistol m/1907 made by Husqvarna Gun factory]'', Göta Vapenhistoriska Sällskap (lennet d'an 11/09/2026)</ref>. {{formatnum:89230}} arm a voe graet gante en holl<ref name=":1" />. An FN Herstal a vodas pistolennoù diwar stokoù pezhioù betek 1927. {{formatnum:4616}} a voe gwerzhet da arme stad nevez Estonia etre 1922 ha 1926. Ar re-se a dremenas goude da Spagn, ma voent implijet e-pad ar [[Brezel diabarzh Spagn|Brezel diabarzh]]. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù Belgia]] tvz0s24goxdfp42g6z2hr2cwidcr7ja 2199778 2199777 2026-09-11T20:49:25Z Kestenn 14086 2199778 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Colt Model 1903<br>Pocket Hammerless|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:FN Model 1903 002 (cropped).jpg|frameless|280x280px]] Ur bistolenn '''FN Model 1903''' eus dastumadeg an [[Armémuseum]] ([[Stockholm]]). |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Belgia}} |- ! Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek, un-ober |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! [[Munision|Munisionoù]] |[[9 mm Browning Long]] |- ! Produerien |[[FN Herstal]]<br>[[Husqvarna Vapenfabrik]] |- ! Mare produiñ |1903-1914 (e Belgia)<br>1917-1942 (e Sveden) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! Mas (hep kartouchenn) |0,930 kg |- ! Hirder |205 mm |- ! Hirder ar c'hanol |127 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Endalc'h |Karger fiñv 7 kartouchenn |- ! Adstummoù |Husqvarna m/1907 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |B |- |} An '''FN Model 1903''', anvet '''''Modèle de Guerre''''' pe '''''Grand Modèle''''' gant he froduer ivez, zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek ijinet gant [[John Browning]] ha produet gant an [[FN Herstal]] e [[Belgia]] adalek 1903. Kambret eo e [[9 mm Browning Long]]. == Istor hag implij == An FN Herstal, en doa kroget da labourat asambles gant John Browning e 1899, a c'houlennas gantañ e 1901 sevel un arm-dorn galloudusoc'h evit an [[FN Model 1900 (pistolenn)|FN Model 1900]], frouezh kentañ o c'henlabour, a oa kambret e [[.32 ACP]]. Ar Stadunanad a ginnigas ur bistolenn hep morzhol, dezhi ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] fiñv 7 kartouchenn<ref>{{en}} WAHL Paul, ''Gun trader's guide, Thirteenth Edition,'' Stoeger, p. 56</ref>. He sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre argil simpl]] a oa justik evit anduriñ ar munisionoù [[9 mm Browning Long]]<ref>{{fr}} Chris McNAB, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, 304 p., ISBN 979-1029509872, p. 73</ref>. Ar [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] a voe kinniget er memes koulz gant Browning d'an embregerezh [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] evit bezañ gwerzhet en Amerika<ref name=":1">{{en}} ''[https://www.americanrifleman.org/content/the-fn-browning-model-1903/ The FN Browning Model 1903]'', American Rifleman, (lennet d'an 11/09/2026)</ref>. Ne reas ket berzh bras ar Model 1903 : war-dro {{formatnum:38000}} skouerenn anezhi a voe gwerzhet etre 1903 ha 1914, pa baouezas he froduerezh e Belgia abalamour d'ar Brezel-bed Kentañ. Impalaeriezh Rusia a brenas war-dro {{formatnum:3000}} Model 1903 evit he arme, gant [[Lamm (arm-tan)|lammoù]] a c'halle bezañ ouzhpennet ouzh o dornikell. Gwerzhet e voe an arm d'an Impalaeriezh otoman ({{formatnum:8000}} skouerenn), Paraguay hag El Salvador ivez<ref name=":1" />. E miz Kerzu 1907 e voe degemeret ar bistolenn evel arm ordrenañs gant [[arme Sveden]], dindan an anv ''Pistol m/07''<ref>{{en}} O. Janson, ''[https://www.gotavapen.se/gota/m07/pist07_1.htm Browning pistol M1903'' becomes Swedish Pistol m/1907]'', Göta Vapenhistoriska Sällskap (lennet d'an 11/09/2026)''</ref>. An {{formatnum:10000}} skouerenn gentañ a voe savet gant an FN Herstal e Belgia<ref>{{en}} O. Janson, ''[https://www.gotavapen.se/gota/m07/pist07_2.htm Pistol m/1907 made by FN.]'', Göta Vapenhistoriska Sällskap (lennet d'an 11/09/2026)</ref>. E 1914, goude deroù ar brezel, Svediz a zivizas produiñ an arm o-unan en uzin [[Husqvarna Vapensfabrik]]. Kregiñ a reas ar produiñ e 1917 hepken, amzer d'ar mekanikoù bezañ prest, betek 1941-1942, pa grogas Husqvarna d'ober [[Lahti L-35|pistolennoù m/40]]<ref>{{en}} O. Janson, ''[https://www.gotavapen.se/gota/m07/pist07_3.htm Pistol m/1907 made by Husqvarna Gun factory]'', Göta Vapenhistoriska Sällskap (lennet d'an 11/09/2026)</ref>. {{formatnum:89230}} arm a voe graet gante en holl<ref name=":1" />. An FN Herstal a vodas pistolennoù diwar stokoù pezhioù betek 1927. {{formatnum:4616}} a voe gwerzhet da arme stad nevez Estonia etre 1922 ha 1926. Ar re-se a dremenas goude da Spagn, ma voent implijet e-pad ar [[Brezel diabarzh Spagn|Brezel diabarzh]]. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù Belgia]] 6bc5gzrsy3a0s5fj0gpo03g7ds6owrr 2199779 2199778 2026-09-11T20:49:58Z Kestenn 14086 2199779 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|FN M1903|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:FN Model 1903 002 (cropped).jpg|frameless|280x280px]] Ur bistolenn '''FN Model 1903''' eus dastumadeg an [[Armémuseum]] ([[Stockholm]]). |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Belgia}} |- ! Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek, un-ober |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! [[Munision|Munisionoù]] |[[9 mm Browning Long]] |- ! Produerien |[[FN Herstal]]<br>[[Husqvarna Vapenfabrik]] |- ! Mare produiñ |1903-1914 (e Belgia)<br>1917-1942 (e Sveden) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! Mas (hep kartouchenn) |0,930 kg |- ! Hirder |205 mm |- ! Hirder ar c'hanol |127 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Endalc'h |Karger fiñv 7 kartouchenn |- ! Adstummoù |Husqvarna m/1907 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |B |- |} An '''FN Model 1903''', anvet '''''Modèle de Guerre''''' pe '''''Grand Modèle''''' gant he froduer ivez, zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek ijinet gant [[John Browning]] ha produet gant an [[FN Herstal]] e [[Belgia]] adalek 1903. Kambret eo e [[9 mm Browning Long]]. == Istor hag implij == An FN Herstal, en doa kroget da labourat asambles gant John Browning e 1899, a c'houlennas gantañ e 1901 sevel un arm-dorn galloudusoc'h evit an [[FN Model 1900 (pistolenn)|FN Model 1900]], frouezh kentañ o c'henlabour, a oa kambret e [[.32 ACP]]. Ar Stadunanad a ginnigas ur bistolenn hep morzhol, dezhi ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] fiñv 7 kartouchenn<ref>{{en}} WAHL Paul, ''Gun trader's guide, Thirteenth Edition,'' Stoeger, p. 56</ref>. He sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre argil simpl]] a oa justik evit anduriñ ar munisionoù [[9 mm Browning Long]]<ref>{{fr}} Chris McNAB, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, 304 p., ISBN 979-1029509872, p. 73</ref>. Ar [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] a voe kinniget er memes koulz gant Browning d'an embregerezh [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] evit bezañ gwerzhet en Amerika<ref name=":1">{{en}} ''[https://www.americanrifleman.org/content/the-fn-browning-model-1903/ The FN Browning Model 1903]'', American Rifleman, (lennet d'an 11/09/2026)</ref>. Ne reas ket berzh bras ar Model 1903 : war-dro {{formatnum:38000}} skouerenn anezhi a voe gwerzhet etre 1903 ha 1914, pa baouezas he froduerezh e Belgia abalamour d'ar Brezel-bed Kentañ. Impalaeriezh Rusia a brenas war-dro {{formatnum:3000}} Model 1903 evit he arme, gant [[Lamm (arm-tan)|lammoù]] a c'halle bezañ ouzhpennet ouzh o dornikell. Gwerzhet e voe an arm d'an Impalaeriezh otoman ({{formatnum:8000}} skouerenn), Paraguay hag El Salvador ivez<ref name=":1" />. E miz Kerzu 1907 e voe degemeret ar bistolenn evel arm ordrenañs gant [[arme Sveden]], dindan an anv ''Pistol m/07''<ref>{{en}} O. Janson, ''[https://www.gotavapen.se/gota/m07/pist07_1.htm Browning pistol M1903'' becomes Swedish Pistol m/1907]'', Göta Vapenhistoriska Sällskap (lennet d'an 11/09/2026)''</ref>. An {{formatnum:10000}} skouerenn gentañ a voe savet gant an FN Herstal e Belgia<ref>{{en}} O. Janson, ''[https://www.gotavapen.se/gota/m07/pist07_2.htm Pistol m/1907 made by FN.]'', Göta Vapenhistoriska Sällskap (lennet d'an 11/09/2026)</ref>. E 1914, goude deroù ar brezel, Svediz a zivizas produiñ an arm o-unan en uzin [[Husqvarna Vapensfabrik]]. Kregiñ a reas ar produiñ e 1917 hepken, amzer d'ar mekanikoù bezañ prest, betek 1941-1942, pa grogas Husqvarna d'ober [[Lahti L-35|pistolennoù m/40]]<ref>{{en}} O. Janson, ''[https://www.gotavapen.se/gota/m07/pist07_3.htm Pistol m/1907 made by Husqvarna Gun factory]'', Göta Vapenhistoriska Sällskap (lennet d'an 11/09/2026)</ref>. {{formatnum:89230}} arm a voe graet gante en holl<ref name=":1" />. An FN Herstal a vodas pistolennoù diwar stokoù pezhioù betek 1927. {{formatnum:4616}} a voe gwerzhet da arme stad nevez Estonia etre 1922 ha 1926. Ar re-se a dremenas goude da Spagn, ma voent implijet e-pad ar [[Brezel diabarzh Spagn|Brezel diabarzh]]. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù Belgia]] mi0gzl45oeptgm8m91864ww2gpoqudi 0 174870 2199782 2152761 2026-09-11T20:55:59Z Kestenn 14086 2199782 wikitext text/x-wiki Amañ e vo kavet ul listenn eus an armoù troadegiezh implijet e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]], gant [[Arme Dieubidigezh Pobl Sina]], gant an [[Arme Vroadel Dispac'hel (Sina)|Arme Vroadel Dispac'hel]], pe gant nerzhioù lu ar vistri-brezel. == Armoù hiniennel == === Armoù-dorn === {| class="wikitable sortable" style="font-size:98%;" !Anv !Kartouchenn !Orin !Poltred !Notenn(où) |- |[[Astra Model 900]] |[[7,63 × 25 mm Mauser]] [[9 × 23 mm Largo|9 mm Largo]] |{{flag|Spagn|1785}} |[[Restr:ASTRA 903.jpg|kreizenn|frameless|180x180px]] | |- |[[Mauser C96]] |[[7,63 × 25 mm Mauser]] [[7,65 × 21 mm Parabellum]] (ral) [[9 × 19 mm Parabellum]] [[.45 ACP]] (Sina) [[9 × 25 mm Mauser|9 mm Mauser export]] (ral) [[8 mm Gasser]] |{{Impalaeriezh alaman}} {{Republik Sina}} |[[Restr:Mauser C96 7,63 (6971794467).jpg|kreizenn|frameless|180x180px]] |Stumm produet en ur mod lec'hel [[Mauser]] (Alamagn), [[Taiyuan Arsenal]], Arsanailh morlu Taku hag [[Arsanailh Hanyang]] (Sina) Lesanvet ''Boest kanol'' (盒子炮). Bez e oa ar bistolenn vrudetañ hag implijetañ abaoe deroù ar [[Republik Sina (1912–1949)|Republik]]. Enporzhiet e oa eus [[Impalaeriezh Alamagn]] ha [[Adsavidigezh (Spagn)|Spagn]] ([[Mauser C96#Astra Model 900 / 901 / 902 / 903|Astra 900]] ha [[Mauser C96#Royal MM31 (Model 2)|MM31]]), met darn anezho a oa bet produet war al lec'h gant arsanailhoù lies, ar re vrasañ e oa [[Arsanailh Hanyang|Hanyang]], [[Shanghai]], [[Gongxian]], [[Porzh Tianjin|Taku]] ha [[Shanxi]]. Implijet e veze alies an arm gant ul [[Lamm (arm-tan)|lamm]] ouzhpennet<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZVnuHX_6bG0C&pg=PA183|title=Pistols: an illustrated history of their impact|last=Kinard|first=Jeff|publisher=[[ABC-CLIO]]|year=2003|isbn=1-85109-470-9|location=Santa Barbara, California|page=183|accessdate=20 September 2009}}</ref>. Ar bistolenn a implije ar c'halibr [[7,63 × 25 mm Mauser|7,63 × 25 mm]], met ur stumm gant ur c'halibr [[.45 ACP]] a oa bet produet e Shanxi, anvet "[[Mauser C96#Shanxi Type 17 (.45 ACP)|Type 17]]" |- |[[Mauser M712]] |[[7,63 × 25 mm Mauser]] [[7,65 × 21 mm Parabellum]] (Ral) [[9 × 19 mm Parabellum]] .[[.45 ACP|45 ACP]] (Sina) [[9 × 25 mm Mauser|9 mm Mauser export]] (ral) [[8 mm Gasser]] |{{Alamagn}} {{Republik Sina}} | |[[Mauser]] (Alamagn), [[Arsanailh Taiyuan]], Arsanailh mor Taku hag [[Arsanailh Hanyang]] (Sina) |- |[[Ruby (pistolenn)|Ruby]] |[[.32 ACP]] |{{flag|Sina|1928}}{{flag|Spagn|1785}} |[[Restr:Pistolet de type Ruby 7,65 mm (3062) - modèle Martian - neutralisé St Etienne, 2002.2161(3).jpg|kreizenn|frameless|180x180px]] |Savet da gentañ e Spagn, met produet e Sina en [[Arsanailh Hanyang]], hag en un nebeud stalioù bihan. |- |[[Browning Hi-Power]] |[[7,65 × 21 mm Parabellum]] [[9 × 19 mm Parabellum]] [[.40 S&W]] |{{Belgia}} {{Kanada}} |[[Restr:FN Hi Power.jpg|kreizenn|frameless|180x180px]] |''Un nebeud a voe implijet e-kerzh [[Kampagn Burma]] gant an [[Lu sinaat en India|Nerzhioù-X-]] ha [[Nerzh Y|Nerzhioù-Y]]'' Produet gant [[John Inglis and Company|John Inglis Company]] e [[Kanada]] evit Sina dre un emglev harp eus 1943. 180 000 a oa da vezañ produet, met n'eus nemet 4000 hag a voe kaset da [[Karachi]] ([[Raj saoz|India]] d'ar mare-se) a-raok ma vije echuet ar brezel, ha kudennoù pourveziñ "[[the Hump]]" a lakae diaes ar pourveziñ betek [[Nerzhioù Y]] Sina. Paouezet e voe gant ar broduerezh e 1944, met adkroget e fin 1945, gant un 40 000 bennak implijet e-kerzh ar [[Brezel diabarzh Sina|brezel diabarzh]] goude an Eil Brezel-bed. |- |[[Browning M1900|FN M1900]] |[[.32 ACP]] (7,65 × 17 mm Browning SR) |{{Republik Sina}} {{Belgia}} |[[Restr:Browning 1900 (6971783631).jpg|kreizenn|frameless|180x180px]] |Enporzhiet ha produet war al lec'h<br /> |- |[[Browning M1910|FN Model 1922]] |[[.380 ACP|9 × 17 mm Browning]] [[.32 ACP|7,65 × 17 mm Browning]] |{{Republik Sina}} {{Belgia}} |[[Restr:FN Browning M1922 (left side).jpg|kreizenn|frameless|180x180px]] | |- |[[Nambu 14]] |[[8 × 22 mm Nambu|8 mm Nambu]] |{{Japan}} |[[Restr:Nambu 8mm 16146 L DSC7720.jpg|kreizenn|frameless|180x180px]] |Krabanataet |- |{{nowrap|[[North China Type 19 Handgun|North China Type 19]]}} |[[8 × 22 mm Nambu|8 mm Nambu]] |{{nowrap|{{flagicon image|Flag of the Republic of China-Nanjing (Peace, Anti-Communism, National Construction).svg|size=23px|border=}} [[Ren Wang Jingwei|Sina-Nanjing]]}} | |An Type 14 krabanataet da [[Lu Impalaeriezh Japan]] ha lesanvet ''Pistolenn goudor vaot'' (王八盒子) pe ''Pistolenn morzhed kig-yar'' (鸡腿撸子). Dafaret ivez d’ar [[Manchukuo]] ha [[Lu sinaat kenlabourer|lu]] [[Ren Wang Jingwei|kenlabourerien sinaat]], hag o doa produet un niver izel a Type 19, kopienn eus an Type 14. |- |[[Colt M1903 Pocket Hammerless|Colt Model 1903 Pocket Hammerless]] |[[.32 ACP]] (M1903) [[.380 ACP]] (M1908) |{{flag|SUA|1903}} |[[Restr:Frederic Laboureur Colt 1903 Pocket pistol-2013.19.1-IMG 7577-white.jpg|kreizenn|frameless|180x180px]] |D’an ofiserien nemetken |- |[[Nagant M1895]] |[[7,62 × 38 mm Nagant|7,62 × 38 mm R]] |{{Impalaeriezh Rusia}} |[[Restr:Nagant Revolver.jpg|kreizenn|frameless|180x180px]] | |- |[[Colt M1911|Colt M1911A1]] |[[.45 ACP]] |{{flag|SUA|1903}} |[[Restr:Colt M1911 (6971799429).jpg|kreizenn|frameless|180x180px]] | [[Lend-Lease]] stadunanat |- |[[M1917 (revolverioù)|Revolver M1917]] |[[.45 ACP]] [[.45 Auto Rim]] |{{flag|SUA|1903}} |[[Restr:M1917 Revolver issued by US Army during WWI to Charles H. HoustonN MAAHC-2018 59 3 001.jpg|kreizenn|frameless|180x180px]] |[[Lend-Lease]] stadunanat |- |[[Smith & Wesson Model 30|S&W Regulation Police]] |{{nowrap|[[.32 S&W Long]]}} |{{flag|SUA|1903}}{{Republik Sina}} | |Revolverioù [[Smith & Wesson]] gant ar c’halibr-se, kopiennoù eus an S&W Regulation Police, hag a oa bet produet e 44re arsanailh lec’hiet e [[Guizhou]] e-pad ur mare berr, kroget e 1942, alies e oa ur stumm gant ul lamm. |} == Fuzuilhoù == == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Armoù Sina an Eil Brezel-bed]] 7wnn4ywhu3jxtvw7fquzd0te1xv7bko 0 177859 2199800 2168981 2026-09-12T09:00:35Z Dishual 612 2199800 wikitext text/x-wiki {{databox}} E kalz broioù, '''ministrerezh an Aferioù estren''' ('''MAE''') pe '''ministr an Aferioù Diavaez''' ('''MAD''') a vez graet eus skourr ur gouarnamant e karg eus ar [[politikerezh estren]], an [[Darempredoù estren|darempredoù]], an [[diplomatiezh]], an eskemmoù [[Daouduegezh|daouduek]], ha [[Liestuegezh|liestuek]] eus ar gouarnamant kement ha reiñ harp, evel servijoù koñsulierezh, evit keodedourien ar vro a vev en estrenvro.<ref>{{Cite book |last1=Bäck |first1=Hanna |last2=Flores |first2=Alejandro Quiroz |last3=Teorell |first3=Jan |url=https://www.cambridge.org/core/elements/abs/selection-and-tenure-of-foreign-ministers-around-the-world/AFF8023333564D9B89DEFA04EA709EC9 |title=The Selection and Tenure of Foreign Ministers Around the World |date=2024 |publisher=Cambridge University Press |doi=10.1017/9781009441773 |isbn=978-1-009-44177-3 }}</ref> E penn ar skourr gouarnamantel e vez '''ministr an Aferioù estren''' (an titl a c'hell bezañ disheñvel evel [[sekretour Stad]] met gant ar memes galloudoù).<ref>{{Cite web |title=Minister of Foreign Affairs |url=https://www.thefreedictionary.com/Minister+of+Foreign+Affairs |access-date=March 24, 2024 |website=[[The Free Dictionary]]}}</ref> Ministr an aferioù diavaez a zo suj da penn ar gouarnamant (ur prezidant pe kentañ ministr da skouer).<ref> The Oxford Andrew F. Cooper, et al. eds. ''The Oxford Handbook of Modern Diplomacy'' (2015) [https://www.amazon.com/Oxford-Handbook-Modern-Diplomacy-Handbooks/dp/0198743661/ excerpt] chapters 4 and 5.</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Diplomatiezh]] [[Rummad:Gouarnamantoù]] [[Rummad:Ministrerezhoù]] ftwdy3w32rx06i2lbain08ajv7ytc42 0 179156 2199796 2184650 2026-09-12T07:50:45Z CommonsDelinker 424 Lakaet eo bet ar restr [[c:File:Seat_600,_Techno-Classica_2018,_Essen_(IMG_9761).jpg]] e-lec’h Techno-Classica_2018,_Essen_(IMG_9761).jpg gant [[c:User:CommonsDelinker]] evit an abeg-mañ: [[:c:COM:FR|File renamed]]: 2199796 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- {{Infobox/Titl|SEAT 600|b8d5b7|talbenn default|000}} |- | colspan="2" | [[Restr:Seat 600, Techno-Classica 2018, Essen (IMG 9761).jpg|300px|center]][[Restr:Techno-Classica 2018, Essen (IMG 9760).jpg|300px|center]] |- bgcolor="#b8d5b7" ! colspan="2" style="text-align:center;" | Ditouroù hollek |- | '''Urzhiader''' || ''Instituto Nacional de Industria'' (INI) |- | '''Farder''' || ''Sociedad Española de Automóviles de Turismo'' (SEAT) |- | '''Treser''' || Dante Giacosa |- | '''Labouradeg''' || [[Barcelona]] |- | '''Prantad''' || [[1957]]-[[1973]] (16 vloaz) |- | '''Skouerennoù''' || {{Formatnum:799419}} |- bgcolor="#b8d5b7" ! colspan="2" style="text-align:center;" | Stumm |- | '''Doare''' || Karr-tan touristerezh |- | '''Dazrann''' || A |- | '''Karroñsadur''' || Div zor |- | '''Kefluniadur''' || Keflusker diahed diadreñv<br>Stlej diadreñv |- bgcolor="#b8d5b7" ! colspan="2" style="text-align:center;" | Mentoù |- | '''Hirder''' || {{Formatnum:3295}} [[metr|mm]] |- | '''Ledander''' || {{Formatnum:1380}} mm |- | '''Uhelder''' || {{Formatnum:1350}} mm |- | '''Etreahel''' || {{Formatnum:2046}} mm |- | '''Pouez''' || 600 [[kilogramm|kg]] (goullo) |} Ar '''SEAT 600''' zo ur [[Karr-tan|c'harr-tan]] en dazrann A (kirri-tan ar c'hêrioù) kenderc'het gant an embregerezh [[spagn]]ol SEAT<ref>''Sociedad Española de Automóviles de Turismo''</ref> adalek [[1957]] betek [[1973]] dindan aotre ar farder [[italia]]n FIAT<ref>''Fabbrica Italiana Automobili – Torino''</ref> ha diwar ar FIAT 600 bet ergrafet gant an ijinour italian Dante Giacosa ([[1905]]-[[1996]]).<br> Kentañ gwech ma voe diskouezet d'an dud e voe e Saloñs ar C'hirri e [[Geneva]] er bloaz [[1955]]. Arouez "burzhud armerzhel Spagn" eo<ref>''El milagro económico español'' a reer e Spagn eus ur c'hresk en armerzh hag er gevredigezh veveziñ adalek 1959 betek 1973 e-kerzh dikatouriezh [[Francisco Franco]].</ref>, ha ken poblek e oa er [[bloavezhioù 1960]] ma voe roet meur a lesanv dezhañ : ''Seiscientos'' ("600"), ''Ombligo'' ("Bouton-kof"), ''Pelotilla'' ("Boulig"), ''Seílla'' ha ''Seíta'' ("Kadorig"). == Istor == C'hoarvezet ez eus gant ar SEAT 600 er [[bloavezhioù 1950]] e Spagn ar pezh a oa c'hoarvezet en [[Alamagn]] er [[bloavezhioù 1930]] gant ar [[Volkswagen Käfer]] : gant ur renad [[diktatouriezh|diktatour]] e voe divizet e fardañ. An ''Instituto Nacional de Industria'', anezhañ un aozadur stadel, eo a grouas an embregerezh SEAT e [[1950]]. Un nebeud skouerennoù eus ar FIAT 600 a voe enporzhiet, hag e miz Mae 1957 e krogas an embregerezh SEAT da fardañ an hevelep karr dindan aotre ar FIAT ; ur gevrat FIAT-SEAT a oa bet c'hoazh evit fardañ ar Fiat 1400 e Spagn ([[1953]]-[[1964]]).<br> Evit ar [[renkad sokial]] etre, na c'helle ket prenañ kirri cheuc'hoc'h, e oa ar SEAT 600 : etre {{Formatnum:65000}} ha {{Formatnum:73500}} Pesetas e oa ar priz<ref>{{Es}} [http://www.museoseat.com/biblioteca/articulos%20varios%20de%20seat/El%20600%20Genesis%20y%20desarrollo.pdf ''Génesis del SEAT 600'', p. 3]</ref><ref>{{Es}} [https://web.archive.org/web/20080523045337/http://es.biz.yahoo.com/26062007/185/seat-600-cumple-50-anos-pilar-motorizacion-espana.html Yahoo, 26/06/2007]</ref>, da lavarout eo etre {{Formatnum:19000}} € ha {{Formatnum:21500}} €<ref>155 Ptas (45,30 €) e oa ar gopr miziek izelañ ([https://www.ine.es/inebaseweb/pdfDispacher.do?td=172266 Instituto Nacional de Estadística]).</ref>. D'ar 27 a viz Mezheven 1957 e teuas ar SEAT 600 kentañ er-maez eus al labouradeg e [[Barcelona]]. Meur a zoare 600 a vo goude-se, anvet "600", "600 D", "600 E" ha "600 L Especial", hep kemer e kont ar c'harroñsadurioù kenwerzhel (stroborelligoù) ha to-disto. Gant ar c'harroñser [[Katalonia|katalan]] Costa e voe hiraet an etreahel, {{Formatnum:2076}} mm e-lec'h {{Formatnum:2046}} mm, evit ober ur 600 peder zor e-lec'h div ; ar SEAT 800 e voe anv ar stumm nevez-se. Berzh mat a-walc'h a reas ar "800", a oa un deveradenn spagnol eus ar raktres italian orin. == Kenderc'hadur == Tamm-ha-tamm e c'hoarvezas un digresk e gwerzhioù ar SEAT 600 en abeg da gevezerezh kirri all a oa dedennusoc'h evit ar brenerien, evel ar Renault 5 adalek [[1972]] hag ur SEAT all, ar 127, a zeuas war ar marc'had er memes bloaz da geveziñ ouzh an R5. Un abeg all a voe : strizh ha bresk e oa postoù kreiz karroñserezh ar 600, ar pezh a rae diaes staliañ ar gourizoù-surentez, a voe ret e Spagn adalek [[1985]]<ref>Feliú, 2007, p. 193.</ref>. Daoust da veur a gemmadenn er ''Bouton-kof'' e teuas ar skouerenn niverenn {{Formatnum:799419}} ha diwezhañ er-maez eus ar chadenn fardañ d'an 3 a viz Eost 1973, warni ur skritell bet lakaet gant micherourien al labouradeg : «&nbsp;''Naciste príncipe y mueres rey''&nbsp;» ("Priñs e oas ganet, roue a varvez")<ref>Torrejón, 2007.</ref>. Un {{Formatnum:10000}} bennak a oa c'hoazh war an hentoù e [[2007]]<ref>{{Es}} [http://www.museoseat.com/biblioteca/articulos%20varios%20de%20seat/Historia%20del%20Seat%20600.pdf ''Historia del Seat 600''].</ref>. == Dezverkoù teknikel == [[Restr:SEAT 600 interior.jpg|thumb|Diabarzh ar 600]] « SEAT 600 » hepmuiken e voe doare kentañ ar c'harr (1957), petra bennak ma 'z eo anavezet dre an anv "600 N" (''Normal'') evit e ziforc'hañ diouzh an doareoù all a voe kenderc'het diwezhatoc'h. A-us ar rodoù dirak, a bep tu da c'holo ar c'houfr, e oa ar blinkerioù ; adalek ar 600 D ([[1963]]) e voent lakaet dirak ar rodoù. War-zu an tu a-dreñv e tigore an dorioù dirak – en doare "emlazh" neuze evel ma lavarer, ar mudurunoù o vezañ a-drek e-lec'h dirak – betek ar stumm 600 E ([[1969]]). === SEAT 600 "N" === {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |- | '''[[Keflusker dre enleskiñ|Keflusker]]''' || Dre strilheoul NO 86 (super gant [[plom]]), pevar bailh a-steud. |- | '''Loc'hañ''' || Dre ul loc'henn lakaet e tunel an tommerezh. |- | '''Bailhad''' || 633 cm^{<small>3</small>}. |- | '''Koubl''' || 4 mkg DIN da {{Formatnum:2800}} tro/munutenn. |- | '''Pourvezañ''' || Trelosker unkorf Weber 22 IT eilpennet. |- | '''Dorioù''' || Digor doare "emlazh". |- | '''Plasoù''' || Pevar. |- valign="top" | '''Distroñserezh''' || • Dirak : dizalc'h, gwinterelloù lavnennek doubl o foent harp ha stabilaer + distroñserioù teleskopek.<br>• A-drek : dizalc'h, brec'hioù damzigor o stagadur a-veskell + gwinterelloù biñsek + distroñserioù teleskopek. |- | '''Treuzkas''' || Er rodoù a-drek + boest an tizhoù mekanek 4 live war-raok dezhi, ar re 2, 3 ha 4 goubredet. |- | '''Galloudezh''' || 21,5 marc'h-nerzh da {{Formatnum:4600}} tro/munutenn. |- | '''Stardañ''' || Stardoù-taboulin ouzh ar peder rod. |- | '''Diamzalc'h''' || 400 km. |- | '''Barr an trelosk''' || 25 [[litr]]. |- | '''Bevezadur keitat''' || 8 litr / 100 km. |- | '''Tizh brasañ''' || 95 km/h (1957-[[1961]], 101 km/h (1961-1963). |} === SEAT 600 D (1963–1970) === [[Restr:SEAT 600 SIAM 2008.JPG|thumb|SEAT 600 D : dirak emañ ar blinkerioù bremañ, ha reoù bihan war ar c'hostezioù.]] "4T.DA" e oa anv ofisiel ar 600 D. {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |- | '''Keflusker''' || Dre strilheoul NO 86 (super gant [[plom]]), pevar bailh a-steud. |- | '''Loc'hañ''' || Dre un alc'hwez e kreiz an daolenn-stur. |- | '''Bailhad''' || 767 cm^{<small>3</small>}. |- | '''Koubl''' || 5,23 mkg DIN da {{Formatnum:2500}} tro/munutenn. |- | '''Pourvezañ''' || Trelosker unkorf Bressel 28 ICP-I + bangounell. |- | '''Dorioù''' || Digor doare "emlazh". |- | '''Plasoù''' || Pevar. |- valign="top" | '''Distroñserezh''' || • Dirak : dizalc'h, gwinterelloù lavnennek doubl o foent harp ha stabilaer + distroñserioù teleskopek.<br>• A-drek : dizalc'h, brec'hioù damzigor o stagadur a-veskell + gwinterelloù biñsek + distroñserioù teleskopek. |- | '''Treuzkas''' || Er rodoù a-drek + boest an tizhoù mekanek 4 live war-raok dezhi, ar re 2, 3 ha 4 goubredet. |- | '''Galloudezh''' || 25 marc'h-nerzh da {{Formatnum:4800}} tro/munutenn. |- | '''Stardañ''' || Stardoù-taboulin ouzh ar peder rod. |- | '''Diamzalc'h''' || 500 km. |- | '''Barr an trelosk''' || 30 litr. |- | '''Bevezadur keitat''' || 7 litr / 100 km. |- | '''Tizh brasañ''' || 108 km/h. |} === SEAT 600 E (1969–1973) === [[Restr:SEAT 600 white.jpg|thumb|SEAT 600 E : heñvel ouzh ar 600 D eo, war-bouez al logo dirak.]] Heñvel eo dezverkoù teknikel ar 600 E ouzh re doare diwezhañ ar 600 D. Traoùigoù zo bet kemmet en diabarzh ; brasoc'h eo ar gouleier dirak hag a-dreñv. Un diforc'h bras eo an dorioù, pa n'int mui en doare "emlazh". {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |- | '''Keflusker''' || Dre strilheoul NO 86 (super gant [[plom]]), pevar bailh a-steud. |- | '''Loc'hañ''' || Dre un alc'hwez e kreiz an daolenn-stur. |- | '''Bailhad''' || 767 cm^{<small>3</small>}. |- | '''Koubl''' || 5,23 mkg DIN da {{Formatnum:2500}} tro/munutenn. |- | '''Pourvezañ''' || Trelosker unkorf Bressel 28 ICP-I + bangounell. |- | '''Dorioù''' || Digor eus a-drek da zirak. |- | '''Plasoù''' || Pevar. |- valign="top" | '''Distroñserezh''' || • Dirak : dizalc'h, gwinterelloù lavnennek doubl o foent harp ha stabilaer + distroñserioù teleskopek.<br>• A-drek : dizalc'h, brec'hioù damzigor o stagadur a-veskell + gwinterelloù biñsek + distroñserioù teleskopek. |- | '''Treuzkas''' || Er rodoù a-drek + boest an tizhoù mekanek 4 live war-raok dezhi, ar re 2, 3 ha 4 goubredet. |- | '''Galloudezh''' || 25 marc'h-nerzh da {{Formatnum:4800}} tro/munutenn. |- | '''Stardañ''' || Stardoù-taboulin ouzh ar peder rod. |- | '''Diamzalc'h''' || 500 km. |- | '''Barr an trelosk''' || 30 litr. |- | '''Bevezadur keitat''' || 7 litr / 100 km. |- | '''Tizh brasañ''' || 108 km/h. |} === SEAT 600 L (1972–1973) === {{Multiple image |width = 220 |direction = vertical |image1 = SEAT 600L - tył (MSP15).JPG |image2 = SEAT 600L - przód (MSP15).JPG |footer=SEAT 600 L ; merkit ar c'haelioù aeriñ a bep tu d'ar werenn a-dreñv. }} {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |- | '''Keflusker''' || Dre strilheoul NO 86 (super gant [[plom]]), pevar bailh a-steud. |- | '''Loc'hañ''' || Potailh eneplaeroñsi. |- | '''Bailhad''' || 767 cm^{<small>3</small>}. |- | '''Koubl''' || 4,6 mkg DIN da {{Formatnum:3500}} tro/munutenn. |- | '''Pourvezañ''' || Treloskerioù unkorf Bressel 28 ICP-I ha Solex C28 PIB-3 + bangounell. |- | '''Dorioù''' || Digor eus a-drek da zirak. |- | '''Plasoù''' || Pevar. |- valign="top" | '''Distroñserezh''' || • Dirak : dizalc'h, gwinterelloù lavnennek doubl o foent harp ha stabilaer + distroñserioù teleskopek.<br>• A-drek : dizalc'h, brec'hioù damzigor o stagadur a-veskell + gwinterelloù biñsek + distroñserioù teleskopek. |- | '''Treuzkas''' || Er rodoù a-drek + boest an tizhoù mekanek 4 live war-raok dezhi, ar re 2, 3 ha 4 goubredet. |- | '''Galloudezh''' || 29 marc'h-nerzh da {{Formatnum:5000}} tro/munutenn. |- | '''Stardañ''' || Stardoù-taboulin ouzh ar peder rod. |- | '''Diamzalc'h''' || 400 km. |- | '''Barr an trelosk''' || 30 litr. |- | '''Bevezadur keitat''' || 8 litr / 100 km. |- | '''Tizh brasañ''' || 115 km/h. |} == Aozoù == === Kozh === [[Restr:Seat 600 Competición.jpg|thumb|SEAT 600 aozet evit redadegoù.]] E 1955, pa voe diskouezet ar SEAT 600 kentañ e Geneva, ne soñje ket d'an aozer herrgirri [[aostria]]n-italian Carlo Abarth ([[1908]]-[[1979]]) e troje ar "boulig"-hont d'ar c'harr pouezusañ en Istor e embregerezh.<br> Betek [[1971]] ec'h implijas ar c'harr-se evit diorren nevezentioù en aozañ karbedoù evit ar redadegoù.<br> Evit gwellaat ar SAET 600, a oa bet lesanvet ''venenoso'' (""pistrius") e lakaas sevel ul labouradeg nevez e [[Torino]] evit kenderc'hañ kirri klok ha kitoù dafar a-viliadoù evit aozañ ar 600 "N" da vont d'ar c'hevezadegoù. Aozerien all e Spagn a aoze ivez kirri SEAT 600 evit kevezata : an tiegezh Juncosa e Barcelona eo an hini brudetañ, e-kichen Franco Conti, Nardi, Autotécnica ha Speewell. === Nevez === [[Restr:JTR S600 - 4.jpg|thumb|An S-600 JTR]] Meur a aozer o deus troet ar SEAT 600 da garr tredan : ur skouer eo al ''Little e601''<ref>{{Es}} [https://www.motor.es/noticias/little-e601-seat-600-electrico-201955703.html ''motor.es''].</ref>. Er [[bloavezhioù 2020]], an aozer Juan Trino Racing e [[Tíjola]] a grogas da labourat diwar skouerennoù kozh eus ar 600. Ar c'harroñsadur hepken a viras ; e-lec'h ar c'hastell orin e stalias ur framm liestuellennek, hag ur c'heflusker marc'h-tan Suzuki GSW-1300R Hayabusa a erlec'hias ouzh ar c'hozh 633 cm^{<small>3</small>}. «&nbsp;S-600 JTR&nbsp;» eo anv an disoc'h, "al loenekañ SEAT 600 a zo er bed" (''el SEAT 600 más bestia que existe''). Ha gwir eo ez eo troet ar Bouton-kof d'ul loen gouez : betek 205 marc'h-nerzh, ha 0-100 km/h e 4 eilenn<ref>{{Es}} [https://periodismodelmotor.com/s-600-jtr-seat-600/393182/|título=S-600 ''Periodismo del motor'', 19/02/2024]</ref><ref>{{Es}} [https://www.escuderia.com/este-s-600-jtr-con-mas-de-200-cv-es-el-seat-600-mas-rapido-del-mundo/#goog_rewarded ''La Escuderia'', 2023].</ref>. == Stummoù == Meur a stumm a voe d'ar SEAT 600 e Spagn. * '''600 Comercial''' : evit ar c'henwerzh, hep gwerennoù a-dreñv hag ouzh ar c'hostezioù, hag hep kadorioù a-dreñv ; marc'hatmatoc'h eget ar 600 "N". * '''600 Descapotable''' : un doenn lien, to-disto, un tamm mat keroc'h eget ar 600 "N". * '''600 Formichetta''' : ur storobellig fardet gant an embregerezh Siata Española e Barcelona adalek [[1960]] ; war-dro {{Formatnum:7000}} karr a voe kenderc'het. * '''600 Múltiple''' : un deveradenn eus ar Fiat Multipla, 6 plas ennañ, ar monospas kentañ neuze. * '''600 Playera''' : ur 600 arbennik evit letioù an traezhennoù, evit keveziñ ouzh ar Citroën Mehari. * '''600 Savio''' : ur skouerenn zo hepken, deveret diouzh ar Múltiple ha kemmet evit degemer an diktatour Franco e 1964<ref>{{Fr}} [https://www.largus.fr/actualite-automobile/seat-fete-ses-70-ans-en-exposant-16-modeles-iconiques-10405397-12439457-photos.html ''L'argus'']</ref>. * '''800''' : ur 600 peder zor dezhañ, fardet gant ar c'harroñser Costa ha gwerzhet e Spagn hepken. Bez' e oa ivez doareoù SEAT 600 kemmet ha fardet gant aozerien evel Serra, Siata Española hag all. Gant Siata e-unan e voe meur a zoare SEAT 600, evel an Ampurias hag an Tarraco a-douez reoù all. * '''Rany 600''' : un doare ''buggy'' aozet adalek [[1970]] betek 1985<ref>{{Es}} [https://www.autopasion18.com/HISTORIA-RANY.htm autopasion18]</ref>. * '''SEAT 600 Caba''' : ur 600 to-disto aozet gant ar c'harroñser Caba e Barcelona. * '''SEAT 600 Credos Sport''' : treset ha fardet gant Carrozauto e [[Calahorra]]. * '''SEAT 600 Gabor''' : treset ha fardet gant Galobart, e Barcelona. * '''SEAT 600 Inauto''' : 600 berlinenn doare koupe graet diwar ur 600 hiraet ha to-disto a voe kenderc'het gant Inauto e [[Cádiz]]. * '''SEAT 600 Milton Tipo Roadster Spider''' : treset gant ar vreudeur Antonio ha Pedro Mata e [[1968]] ; 35 skouerenn hepken a voe kenderc'het<ref>{{Es}} [https://www.seatenrodaje.es/seat600-milton/ ''Seat en Rodaje''].</ref>. * '''SEAT 600 Rai''' : karroñsadur adtreset gant un treser spagnol ; un nebeud skouerennoù hepken a voe fardet, lusket gant keflusker 843 cm^{<small>3</small>} ar SEAT 850. * '''SEAT 600 Real''' : ur skouerenn hepken, urzhiadet gant ar roue [[Juan Carlos Iañ|Juan Carlos I{{añ}}]] evit e vab [[Felipe VI Spagn|Felipe]] ; hiraet eo bet tu dirak ur SEAT 600 to-disto. * '''SEAT 600 Serra''' : ar c'harroñser Serra e Bracelona a fardas gant Corver, e Barcelona ivez, meur a zoare SEAT 600 (koupe, roadster, to-disto). * '''750 Nardi''' : adkarroñset gant ar farder italian Enrico Nardi e Torino, ha lusket gant ur c'heflusker 750 cm^{<small>3</small>} ; nebeut-tre a skouerennoù a voe kenderc'het. * '''750 Primavera''' : fardet e 1961 gant Bagovia e Cornellá de Llobregat ([[Proviñs Barcelona]]) diwar ur SEAT 600 hiraet ha to-disto<ref>{{Es}} [http://www.museoseat.com/derivats/Bagovia%20750/Bagovia_750-catala.htm Mirdi SEAT].</ref>. <gallery mode="packed" heights="180px" caption="Stummoù ar SEAT 600"> Seat600Furgonata.jpg|SEAT 600 Formichetta, 1961 1961 Seat 600 'Conti 850' (6606551983).jpg|SEAT 600 Conti 850, 1961 MHV Seat 800 02.jpg|Peder zor (SEAT 800), 1964 1964 Seat 600 Serra Roadster (8643161652).jpg|SEAT 600 Serra Roadster, 1964 1968 Seat 600 Milton (6606874481).jpg|SEAT 600 Milton, 1968 1972 Seat 600 Rany by Moreta (6606516549).jpg|SEAT 600 Rany, 1972 </gallery> == Kentpatromoù == * '''750 Sport''' : e 1957 e voe diskouezet e Saloñs Barcelona ar Seat 750 Sport, treset gant ar c'harroñser italian Allemagno e Torino diwar kastell ar SEAT 600 "N" ha lusket gant ur 750 cm^{<small>3</small>} / 40 marc'h-nerzh<ref>{{Es}} [http://www.museoseat.com/prototipos/750_Sport/750__fotos.html Mirdi SEAT]</ref>. == Enorioù == [[Restr:Monumento al Seat 600 . Fuengirola - España.jpg|thumb|Monumant en enor d'ar Bouton-kof e Fuengirola]] E Spagn e vez lakaet ar SEAT 600 d'ar c'harbed a lakaas ur c'heflusker e korf ar vro. Monumantoù zo bet savet dezhañ zoken. E [[2008]] e voe dioueliet ar c'hentañ monumant d'ar SEAT 600, e [[Fuengirola]] ([[Proviñs Málaga]]).<br> Un eil monumant a voe e [[2011]], daou 600 ennañ (unan melen hag unan glas), e Churriana de La Vega ([[Proviñs Granada]])<ref>{{Es}} [https://www.granadahoy.com/granada/rotonda-homenaje-seat-600-churriana-recupera-coches-desaparecer-tres-semanas-restauracion_0_2004416686.html Granada Hoy].</ref>.<br> E [[2015]] e voe un trede monumant, e [[Martos]]<ref>{{Es}} [https://seat600.mforos.com/519035/11597099-seat-600-en-rotonda-martos/ SEAT 600]</ref>. Er memes bloaz e voe staliet unan ivez e [[Cartagena]]<ref>{{Es}} [https://espanabizarra.tumblr.com/post/176669173301/rotonda-600-cartagena ''España Bizarra''].</ref>.<br> D'an 9 a viz Gwengolo [[2017]], evit lidañ 60{{vet}} deiz-ha-bloaz ar ''Seisciento'', e voe bodet 812 SEAT 600 da zibunañ war ar Circuito de Montmeló e Barcelona. Ne voe degemeret nemet 787 karr gant ar ''Guinness World Records''<ref>{{En}} [https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/largest-parade-of-seat-cars# ''Guinness World Records''].</ref>. == Notennoù == [[Restr:Amara lumbreras santos donotia 01.jpg|thumb|Ur vamm hag he 3 mab e-kreiz ar bloavezhioù 1960 e [[Donostia]]]] {{Daveoù}} == Levrlennadur == * {{Es}} José Feliú : ''SEAT 600'', Madrid, Tikal-Susaeta, 2007 {{ISBN|9788430560721}}. * {{Es}} María José Torrejón, ''Un guiño a la historia sobre cuatro ruedas'', [https://www.hoy.es/prensa/20070618/caceres/guino-historia-sobre-cuatro_20070618.html Hoy, 18/06/2007] == Liammoù diavaez == {{commonscat|SEAT 600}} * {{Es}} [https://seat600.info SEAT 600] * {{Es}} [http://www.yclasicos.com/spa/item/ART30298.html Fichenn deknikel ar SEAT 600] * {{Es}} [http://www.museoseat.com/modelos/600/600-castalla.htm Mirdi SEAT] * {{Es}} [https://www.youtube.com/watch?v=E3mEAa5PEfY YouTube : lies dremmoù ar SEAT 600] [[Rummad:Kirri]] pqjuudyc6dqfimju4lqw95workayxan 0 180494 2199776 2193325 2026-09-11T20:43:13Z Kestenn 14086 2199776 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Remington Model 8]] {{Droukveskañ|FN Model 1900 (pistolenn)}} [[Rummad:Karabinennoù]] cgqwiajavfbpbuaf8baihfv5gtp6tk7 0 180964 2199735 2199606 2026-09-11T13:36:45Z Breizhpadus 91585 Kaset eo bet ar bajenn [[Trap karbon]] da [[Trapoù karbon]] gant Breizhpadus dreist un adkas: Liester a zo resisoc'h 2199606 wikitext text/x-wiki {{Daveenn ebet}}[[Restr:Trapoù-karbon.jpg|dehou|429x429px]] Komzet e vez deus an '''trapoù karbon''' pa vez komzet deus tommadur an [[hin]] hag an dilaoskadurioù gazoù [[Efed ti-gwer|efed ti-gwer.]] Euvret e vez ar gazoù [[efed ti-gwer]] gant an '''trapoù karbon''' : * ur 1/4 gant ar [[Meurvor|meurvorioù]], disolvet eo ar CO2 er mor, lakaat a ra anezhañ da vezhañ trenkoc'h ; * ur 1/4 gant ar struj (koadeier, taouarc'hegoù, pradoù, fitoplankton) : asimilet e vez ar CO2, se eo ar fotosintezenn ; * hag an 1/2 all a chom en [[Atmosferenn|aergelc'h]] an douar, ha lakaat a ra an efed ti-gwer da greskiñ. [[Rummad:Ekologiezh]] l1bb6kac8do8x74xwdqta4sfhupj7ai 2199740 2199735 2026-09-11T13:57:53Z Breizhpadus 91585 2199740 wikitext text/x-wiki {{Daveenn ebet}}[[Restr:Trapoù-karbon.jpg|dehou|429x429px]] Komzet e vez deus an '''trapoù karbon''' (puits de carbone<ref>(fr) https://www.hellocarbo.com/blog/compenser/puits-de-carbone-definition-fonctionnement-et-exemples/</ref> <ref>(fr) https://www.futura-sciences.com/planete/questions-reponses/rechauffement-climatique-puits-carbone-sont-ils-fonctionnent-ils-1212/</ref>e galleg) pa vez komzet deus tommadur an [[hin]] hag an [[Dilaoskadennoù dioksidenn garbon|dilaoskadennoù]] (skignadennoù) gazoù [[Efed ti-gwer|efed ti-gwer.]] Euvret e vez ar gazoù [[efed ti-gwer]] gant an '''trapoù karbon''' : * ur 1/4 gant ar [[Meurvor|meurvorioù]]<ref><abbr>(en)</abbr> Christopher L. Sabine, Richard A. Feely, Nicolas Gruber et Robert M. Key, «  », ''Science'',‎ 16 juillet 2004 <small>(lire en ligne [archive], consulté le 3 septembre 2021)</small>.</ref>, disolvet eo ar CO2 er mor, lakaat a ra anezho da vezañ trenkoc'h ; * ur 1/4 gant ar struj (koadeier, taouarc'hegoù, pradoù, fitoplankton) : asimilet e vez ar CO2, se zo ar fotosintezenn ; * hag an 1/2 all a chom en [[Atmosferenn|aergelc'h]] an douar, ha lakaat a ra an efed ti-gwer da greskiñ. [[Rummad:Ekologiezh]] itt1cm9k0fl0fn2yhnoell80s9rcu1j 2199746 2199740 2026-09-11T16:25:06Z Kestenn 14086 Reizhet an daveoù, tennet ar galleg. A galon, 2199746 wikitext text/x-wiki {{Daveenn ebet}}[[Restr:Trapoù-karbon.jpg|dehou|429x429px]] Komzet e vez deus an '''trapoù karbon''' <ref>{{fr}} ''[https://www.hellocarbo.com/blog/compenser/puits-de-carbone-definition-fonctionnement-et-exemples/ Puits de carbone : définition, fonctionnement et exemples]'', Hello Carbo, miz Eost 2026 (lennet d'an 11/09/2026)</ref> <ref>{{fr}} ''[https://www.futura-sciences.com/planete/questions-reponses/rechauffement-climatique-puits-carbone-sont-ils-fonctionnent-ils-1212/ Puits de carbone : où sont-ils et comment fonctionnent-ils ?]'', Futura Sciences, 15/01/2017 (lennet d'an 11/09/2026)</ref> pa vez komzet deus tommadur an [[hin]] hag an [[Dilaoskadennoù dioksidenn garbon|dilaoskadennoù]] (skignadennoù) gazoù [[Efed ti-gwer|efed ti-gwer.]] Euvret e vez ar gazoù [[efed ti-gwer]] gant an '''trapoù karbon''' : * ur 1/4 gant ar [[Meurvor|meurvorioù]]<ref><abbr>(en)</abbr> Christopher L. Sabine, Richard A. Feely, Nicolas Gruber et Robert M. Key, ''[https://www.science.org/doi/abs/10.1126/science.1097403 The Oceanic Sink for Anthropogenic CO2]'', Science,‎ 16/07/2004 (lennet d'an 11/09/2026)</ref>, disolvet eo ar CO2 er mor, lakaat a ra anezho da vezañ trenkoc'h ; * ur 1/4 gant ar struj (koadeier, taouarc'hegoù, pradoù, fitoplankton) : asimilet e vez ar CO2, se zo ar fotosintezenn ; * hag an 1/2 all a chom en [[Atmosferenn|aergelc'h]] an douar, ha lakaat a ra an efed ti-gwer da greskiñ. == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ekologiezh]] sh1pbpmhffs1yddj99r5qlve2tuvqcf 2199747 2199746 2026-09-11T16:26:36Z Kestenn 14086 Kaset eo bet ar bajenn [[Trapoù karbon]] da [[Trap karbon]] gant Kestenn dreist un adkas: Titl ne glote ket gant reolennoù envel 2199746 wikitext text/x-wiki {{Daveenn ebet}}[[Restr:Trapoù-karbon.jpg|dehou|429x429px]] Komzet e vez deus an '''trapoù karbon''' <ref>{{fr}} ''[https://www.hellocarbo.com/blog/compenser/puits-de-carbone-definition-fonctionnement-et-exemples/ Puits de carbone : définition, fonctionnement et exemples]'', Hello Carbo, miz Eost 2026 (lennet d'an 11/09/2026)</ref> <ref>{{fr}} ''[https://www.futura-sciences.com/planete/questions-reponses/rechauffement-climatique-puits-carbone-sont-ils-fonctionnent-ils-1212/ Puits de carbone : où sont-ils et comment fonctionnent-ils ?]'', Futura Sciences, 15/01/2017 (lennet d'an 11/09/2026)</ref> pa vez komzet deus tommadur an [[hin]] hag an [[Dilaoskadennoù dioksidenn garbon|dilaoskadennoù]] (skignadennoù) gazoù [[Efed ti-gwer|efed ti-gwer.]] Euvret e vez ar gazoù [[efed ti-gwer]] gant an '''trapoù karbon''' : * ur 1/4 gant ar [[Meurvor|meurvorioù]]<ref><abbr>(en)</abbr> Christopher L. Sabine, Richard A. Feely, Nicolas Gruber et Robert M. Key, ''[https://www.science.org/doi/abs/10.1126/science.1097403 The Oceanic Sink for Anthropogenic CO2]'', Science,‎ 16/07/2004 (lennet d'an 11/09/2026)</ref>, disolvet eo ar CO2 er mor, lakaat a ra anezho da vezañ trenkoc'h ; * ur 1/4 gant ar struj (koadeier, taouarc'hegoù, pradoù, fitoplankton) : asimilet e vez ar CO2, se zo ar fotosintezenn ; * hag an 1/2 all a chom en [[Atmosferenn|aergelc'h]] an douar, ha lakaat a ra an efed ti-gwer da greskiñ. == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ekologiezh]] sh1pbpmhffs1yddj99r5qlve2tuvqcf 2199752 2199747 2026-09-11T16:28:40Z Kestenn 14086 2199752 wikitext text/x-wiki [[Restr:Trapoù-karbon.jpg|dehou|429x429px]] Komzet e vez deus an '''trapoù karbon''' <ref>{{fr}} ''[https://www.hellocarbo.com/blog/compenser/puits-de-carbone-definition-fonctionnement-et-exemples/ Puits de carbone : définition, fonctionnement et exemples]'', Hello Carbo, miz Eost 2026 (lennet d'an 11/09/2026)</ref> <ref>{{fr}} ''[https://www.futura-sciences.com/planete/questions-reponses/rechauffement-climatique-puits-carbone-sont-ils-fonctionnent-ils-1212/ Puits de carbone : où sont-ils et comment fonctionnent-ils ?]'', Futura Sciences, 15/01/2017 (lennet d'an 11/09/2026)</ref> pa vez komzet deus tommadur an [[hin]] hag an [[Dilaoskadennoù dioksidenn garbon|dilaoskadennoù]] (skignadennoù) gazoù [[Efed ti-gwer|efed ti-gwer.]] Euvret e vez ar gazoù [[efed ti-gwer]] gant an '''trapoù karbon''' : * ur 1/4 gant ar [[Meurvor|meurvorioù]]<ref><abbr>(en)</abbr> Christopher L. Sabine, Richard A. Feely, Nicolas Gruber et Robert M. Key, ''[https://www.science.org/doi/abs/10.1126/science.1097403 The Oceanic Sink for Anthropogenic CO2]'', Science,‎ 16/07/2004 (lennet d'an 11/09/2026)</ref>, disolvet eo ar CO2 er mor, lakaat a ra anezho da vezañ trenkoc'h ; * ur 1/4 gant ar struj (koadeier, taouarc'hegoù, pradoù, fitoplankton) : asimilet e vez ar CO2, se zo ar fotosintezenn ; * hag an 1/2 all a chom en [[Atmosferenn|aergelc'h]] an douar, ha lakaat a ra an efed ti-gwer da greskiñ. == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ekologiezh]] g06e6rn5jt0xsfhxqy4f00pi1g6hlqj 2199765 2199752 2026-09-11T19:18:42Z Ar choler 52661 kempenn + Commons 2199765 wikitext text/x-wiki [[Restr:Trapoù-karbon.jpg|dehou|429x429px]] Komzet e vez deus '''trap karbon'''<ref name="B21">{{cite web|url=https://www.brezhoneg21.com/geriadurGB.php#geriadur|title=Brezhoeg21/puits de carbone|accessdate=11/09/2026}}]</ref>, '''lonk karbon'''<ref name="B21 />, '''lonkell garbon'''<ref>{{cite web|url=https://www.brezhoneg.bzh/87-termofis.htm|title=TermOfis|accessdate=11/09/2026}}</ref> pa vez komzet eus tommadur an [[hin]] hag an [[Dilaoskadennoù dioksidenn garbon|dilaoskadennoù]] (skignadennoù) [[gaz]]où [[efed ti-gwer]], ar [[Karbon|C]][[Oksigen|O]]₂ dreist-holl<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.hellocarbo.com/blog/compenser/puits-de-carbone-definition-fonctionnement-et-exemples/|title=Puits de carbone : définition, fonctionnement et exemples, Hello Carbo, miz Eost 2026|accessdate=11/09/2026}}</ref>{{,}}<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.futura-sciences.com/planete/questions-reponses/rechauffement-climatique-puits-carbone-sont-ils-fonctionnent-ils-1212/|title=''Puits de carbone : où sont-ils et comment fonctionnent-ils ?, Futura Sciences, 15/01/2017|accessdate=11/09/2026}}</ref>. Euvret e vez ar gazoù efed ti-gwer gant an '''trapoù karbon''' : * 1/4 anezho a vez dilezhet er [[meurvor]]ioù, a zeu da vezañ trenkoc'h ; * 1/4 all anezho a vez lonket gant ar struj ([[koadeg|koadeier]], [[taouarc'heg]]i, pradeier, [[fitoplankton]]), a vez maget gant CO2 dre al [[fotosintezenn| luc'hkevanaoz]]<ref>{{en}} Christopher L. Sabine, Richard A. Feely, Nicolas Gruber ha Robert M. Key. {{cite web|url=https://www.science.org/doi/abs/10.1126/science.1097403|title=The Oceanic Sink for Anthropogenic CO2, Science, 16/07/2004|accessdate=11/09/2026}}</ref> ; * 1/2 anezho a chom en [[Atmosferenn|aergelc'h]] an [[Douar (planedenn)|Douar]], ha lakaat a ra an efed ti-gwer da greskiñ. {{clr}} == Daveennoù == {{Commonscat|Greenhouse gas emissions}} {{Daveoù}} [[Rummad:Ekologiezh]] sn9yu4z6v41nvvb5gx38bx2hrxjv8yf 0 180972 2199810 2199624 2026-09-12T10:37:38Z Llydawr 145 2199810 wikitext text/x-wiki Ur vro e kreiz [[Europa (kevandir)|Europa]] eo [[Silezia]], rannet he ziriad etre Stadoù [[Tchekia]], [[Polonia]] hag [[Alamagn]]. Staget e voe Silezia ouzh [[Aostria-Hungaria]], pa oa dija dindan dalc’h [[Bohemia]] ken abred ha [[1526]], ha goude-se ouzh [[Prusia]] e [[1763]] dre [[Feur-emglev Hubertsburg]]. Pa voe diskaret [[monarkiezh]] an [[Tiegezh Habsburg]] e [[1918]] e voe aloubet ar vro gant armeoù Polonia ha [[Tchekoslovakia]], ha rannet etre div lodenn (Silezia-Uhel ha Silezia ar Reter). Tabut a savas diwar-benn dazont an tiriad. == Silezia ar Reter == [[File:Ceskoslovensko1920hradcany80overprintSOred.jpg|thumb|left|upright 0.8|Timbr eus Tchekoslovakia (1920)]] Melestradurezhioù postel Polonia ha Tchekoslovakia a implijas da gentañ (e [[1920]]) [[timbr|timbroù-post]], [[timbroù-taos]] ha [[timbr-kazetenn|timbroù-kazetennoù]] eus o bro, reizhet gant dreistmoulladurioù liesseurt evel "SO 1920" pe "S.O. 1920", pe zoken “19 SO 20”, ar pezh a oa pennlizherennoù ''Silésie Orientale'' e galleg, yezh ofisiel [[Unvaniezh Postoù ar Bed]]. Implijet e voent eus miz C'hwevrer betek miz Gwengolo 1920. Staget e voe an darn vrasañ eus Silezia ar Reter ouzh Polonia, ul lodenn vihanoc’h a savas rannvro [[Moravo-Silezia]], e Tchekoslovakia. N’eus ket bet embannet timbroù ispisial evit an tiriadoù aloubet avat. {{clr|left}} == Silezia Uhel == [[File:DRAbstG 1920 DM Oberschlesien MiNrD05 B002a.jpg|thumb|upright 0.7|Timbr eus Alamagn dreistmoullet (1920)]] [[File:DRAbstG 1920 Oberschlesien MiNr14 B002a.jpg|thumb|left|upright 0.8|Timbr ar boblvouezhiadeg (1920)]] Dindan dalc’h Prusia eo bet Silezia adalek dibenn an {{XVIIIvet kantved}}, ha goude ma voe sinet [[Feur-emglev Versailhez]] e [[1919]] e voe divizet aozañ ur boblvouezhiadeg e Silezia-Uhel, ur rannvro poblet gant polonegerien (60% eus an dud) hag [[alamaneg]]erien, da c’houzout ouzh peseurt Stad (Polonia pe [[Alamagn]]) e vefe staget. E rannvro [[Opole]] (''Oppeln'' en alamaneg) e c’hoarvezas emgannoù, emsavadegoù liesseurt etre ar re a oa tomm o c’halon ouzh Alamagn hag ar re troet war Bolonia. War atiz sinerien Feur-emglev Versailhez e voe krouet e 1919 '''Kengor etrekevredet gouarnamant ha poblvouezhiadeg e Silezia Uhel''' (e galleg ''Commission interalliée de gouvernement et de plébiscite de Haute-Silésie''), un aozadur etrebroadel a-ratozh evit melestrañ rannvro Silezia Uhel, difenn an urzh hag ar peoc’h eno, hag aozañ ur boblvouezhiadeg da c'houzout ha staget e vefe ouzh Alamagn pe ouzh Polonia. Gant ar poellgor-se e voe lakaet e gwerzh ken abred ha 1920 timbroù Alamagn (ar rummad [[Germania (timbroù)|Germania]] da skouer), dreistmoullet gant '''CIHS''' (= ''Commission Interalliée Haute-Silésie'') e-barzh ur c’helc’h pe '''C.G.H.S.''' war an [[Timbr-servij|timbroù-servij]]. E [[1921]] koulskoude e voe embannet timbroù ispisial a ziskoueze ur gweledva seder : tresadenn un hent a gase d’ur vourc’h war ar maez, dindan [[koulm ar peoc'h]]. En traoñ hag en nec’h e oa bet skrivet '''COMMISSION de GOUVERNEMENT HAUTE SILESIE'''. Arouez gwellwelus un dazont plijus evit tout an dud, ha pa vefent polonegerien pe alamanegerien, d'ur c'houlz ma oa kreñv propaganda an daou du. Dreistmoullet eo bet an timbroù-se diwezhatoc'h pa oa tost deiz ar votadeg, gant '''Plébiscite 20 mars 1921'''. [[File:OSPropagandaDeutscherWertgleichWahltdeutsch21pf1921brown.jpg|thumb|left|upright 0.8|Falstimbr - Propaganda evit dibab Alamagn (1921)]] D’ar 21 a viz Meurzh 1921, 60% eus annezidi Silezia ar Reter a votas evit bezañ ebarzhet en Alamagn, met ne voe ket doujet da ziviz ar muiañ-niver. Rannet e voe Silezia ar Reter etre daou damm avat gant bodad-labour [[Kevredigezh ar Broadoù]], evit plijout da Bolonia ha da Alamagn war un dro. {{clr|left}} == Pennadoù kar == * [[Timbroù Polonia]] *[[Timbroù Alamagn - Republik Weimar]] [[Rummad:Silezia]] [[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Silezia, Timbroù]] 79b1pgrclqgc0l98ga8djviylncmnvg 0 180975 2199811 2198961 2026-09-12T10:40:20Z Llydawr 145 2199811 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Republik Srpska''' ([[serbeg]] : Република Српска ''Repǔblika Sr̩̂pska''), berraet en ''RS'', a oa un tiriad douaroniel emzisklêriet evel [[Stad]] en [[Europa ar Gevred]] ha renet gant [[Arme Republik Srpska]] e-kerzh [[Brezel Bosnia]]. Disklêriañ a rae e oa ur stad emren, met ne oa ket bet peurzegemeret gant gouarnamant [[Republik Bosnia-ha-Herzegovina]] (tiriad RS a oa degemeret evel ul lodenn eus tiriad ar vro), [[Aozadur ar Broadoù Unanet]], ha [[Serbia ha Montenegro]] hervez [[Kenemglevioù Geneva]]. Padet e oa c'hwec'h miz, gant an anv ofisiel '''Republik Serb Bosnia ha Herzegovina''' (serbeg : "Српска Република Босна и Херцеговина, ''Srpska Republika Bosna i Hercegovina''"). Goude [[1995]], [[Republik Srpska]] a oa bet degemeret evel unan eus div lodenn [[Rannadurioù politikel Bosnia ha Herzegovina|bolitikel]] [[Bosnia ha Herzegovina]]. An harzoù goude 1995 evit an RS a zo, goude marc'hatadennoù munut, diazezet war al linennoù talbenn a oa pa oa bet sinet [[skridoù-emglev Dayton]] d'ar 14 a viz Du 1995. An tiriad a zo neuze unan eus disoc'hoù Brezel Bosnia met hep diazez istorel. En tiriad emañ neuze rannvroioù istorel eus Bosnia ha Herzegovina, met dre an emglevioù bet kavet ne veze ket lodennoù hollek pe dost. Gant an doare didroc'hañ-se e chome disrannet en un doare politikel rak ar rannadurioù na oant ket reoù klok. {{DEFAULTSORT:Republik Srpska}} [[Rummad:Freuzadenn Yougoslavia]] [[Rummad:Brezel Bosnia]] 9fhmo6h8n14fjfyc8d628ul78m3qory 0 180979 2199812 2198820 2026-09-12T10:50:08Z Llydawr 145 2199812 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Skridoù-emglev Dayton''', pe '''General Framework Agreement for Peace in Bosnia and Herzegovina''' ([[serbeg-ha-kroateg]] : Dejtonski mirovni sporazum, Дејтонски мировни споразум), zo un emglev peoc'h hag en do lakaet fin da [[Brezel Bosnia|Vrezel Bosnia]] a oa padet tri bloaz hanter, hag a oa ul lodenn eus [[brezelioù Yougoslavia]]<ref name=":1">{{cite web |date=30 March 1996 |title=Dayton Peace Accords on Bosnia |url=https://1997-2001.state.gov/www/regions/eur/bosnia/bosagree.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522194450/http://1997-2001.state.gov/www/regions/eur/bosnia/bosagree.html |archive-date=22 May 2011 |access-date=19 March 2006 |publisher=US Department of State}}</ref>. Sinet e oa bet d'an 21 a viz Du 1995 e [[Dayton (Ohio)|Dayton]], en [[Ohio]], er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]], e [[bazenn aerlu Wright-Patterson]]. Sinet e oa bet en-dro en un doare lidel e [[Pariz]], e [[Bro-C'hall]], d'ar 14 a viz Kerzu 1995. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Emglevioù etrebroadel an XXvet kantved]] [[Rummad:Emglevioù peoc'h]] [[Rummad:Brezel Bosnia]] [[Rummad:1995]] 4am7r0uxoyb6szqe464jtxghe1ax0ft 0 180980 2199813 2199728 2026-09-12T10:57:57Z Llydawr 145 2199813 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Jean-Patern Ars''' a zo bet mestr-skol e brezhoneg, a zo skrivagner ha torfedour-reizhel. Desket en doa brezhoneg pa oa oadet a 22 vloaz. <ref>https://www.ouest-france.fr/bretagne/noyal-muzillac-56190/morbihan-nomine-aux-priziou-jean-patern-ars-brittophone-tardif-reve-meme-en-breton-829ab92e-c249-11ed-88ce-5eefbb0a1a52</ref>. Rener ur skol gatolik e oa e [[Noal-Muzilheg]] e 2021 d'an oad a 27 vloaz ; lakaet en doa digeriñ un hentenn divyezhek enni. E 2023 e oa bet lakaet e anv evel brezhoneger ar bloaz, e-kerzh [[Prizioù Rannvroel Dazont ar Brezhoneg]]<ref>https://www.letelegramme.fr/morbihan/vannes-56000/le-vannetais-jean-patern-ars-en-lice-pour-les-priziou-2023-de-la-langue-bretonne-4078850.php</ref>. == Gwallreuz == E miz Du 2023 e oa bet kroget un enklask diwar-benn Jean-Patern Ars, goude diskred war touchadurioù war bugale bet skolidi dezhañ. Distro diouzh ur veaj e bro [[Iwerzhon]], ar gerent o devoa merzhet e oa chomet dizimplij an dilhad-noz. Lod bugale o devoa komzet eus touchadurioù gant ar rener-skol. Harzet gant ar polis, anzavet en doa touchadurioù war bugale a-benn ar fin, ar re-se o vezañ oadet etre seizh ha dek vloaz. Toullbac'het eo bet e [[Plañvour]]. Abaoe 2024 ez eus rebechet dezhañ bezañ gwallet ur bugel etre 2012 ha 2014<ref> https://www.ouest-france.fr/societe/justice/dans-le-morbihan-lancien-directeur-decole-juge-a-partir-du-14-septembre-pour-viol-et-agressions-sexuelles-sur-mineurs-4a3ea876-29f0-11f1-b6d3-a26d21fbb514</ref>, ouzhpenn d'an touchadurioù. Ouzhpenn d'an touchadurioù e bed ar skol ez eus bet digoret un enklask dre ma oa ambrouger kampoù-hañv <ref>https://www.letelegramme.fr/morbihan/noyal-muzillac-une-autre-enquete-contre-le-directeur-decole-6596675.php</ref>. Goulennet en doa bet bezañ didoullbac'het da c'hortoz ar prosez met nac'het e oa bet e 2023<ref>https://www.ouest-france.fr/societe/justice/lavocate-du-directeur-decole-de-noyal-muzillac-il-na-pas-sa-place-en-detention-provisoire-63324e96-78c2-11ee-b7ba-95ef9cb6f5e8</ref>. Ouzhpenn-se ez eus bet adkavet gant ar polis filmigoù ha poltredoù <ref>https://www.ladepeche.fr/2024/10/16/il-etait-accuse-dagressions-sexuelles-sur-des-enfants-un-ancien-directeur-decole-desormais-incarcere-pour-des-viols-sur-des-mineurs-12264972.php</ref>. Da vezañ barnet eo d'ar 14 a viz Gwengolo 2026, betek 70 gouzañver a vije bet kavet<ref>https://www.letelegramme.fr/bretagne/soupconne-dattouchements-sur-des-eleves-le-directeur-dune-ecole-de-noyal-muzillac-place-en-detention-6447207.php</ref>. Sañset e oa da vezañ dieubet da c'hortoz ar prosez e miz Ebrel 2026, ar prokulor en devoa goulennet e chomje en toull-bac'h hag eñ e-unan ivez en doa goulennet chom en toull-bac'h<ref>https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/morbihan/vannes/l-ex-directeur-d-ecole-de-noyal-muzillac-accuse-de-viol-et-d-agressions-sexuelles-reste-en-prison-jusqu-a-son-proces-en-septembre-2026-3330383.html</ref>, ar pezh a voe graet. Kroget eo ar prosez foran d'an 10 a viz Gwengolo 2026 e Gwened hag echuet e vo d'an 18<ref>https://www.ouest-france.fr/societe/justice/direct-un-ancien-directeur-decole-breton-juge-pour-viol-et-agressions-sexuelles-sur-des-enfants-le-proces-souvre-122988a9-dd36-4031-aa10-d772193d7160</ref>. Er prosez e rebecher dezhañ gwalladennoù ur paotrig, 20 tagadenn reizhel pe klask tagañ, bezañ perc'hennet skeudennoù ha filmigoù pedopornografek a vilieroù, ha bezañ bet enrollet dafar pedopornografek<ref>https://www.ouest-france.fr/societe/justice/proces-dun-ancien-directeur-decole-en-bretagne-laccuse-finit-par-reconnaitre-ses-attirances-pedophiles-b98c9272-acdd-11f1-8801-66f16947434c</ref>. == Oberennoù == * Pêrig a wel mat, [[Keit Vimp Bev]], 49 pajenn, 2019 == Notennoù ha davennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Ars, Jean Patern}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1994]] [[Rummad:Kelennerien Breizh]] [[Rummad:Torfedourien reizhel]] 90lnfo4dfkp19wn3a3oo61babrw2pgu 1 181065 2199737 2199603 2026-09-11T13:36:45Z Breizhpadus 91585 Kaset eo bet ar bajenn [[Kaozeal:Trap karbon]] da [[Kaozeal:Trapoù karbon]] gant Breizhpadus dreist un adkas: Liester a zo resisoc'h 2199603 wikitext text/x-wiki == Liester evit an titl ? == Trap karbon kentoc'h. [[Implijer:Ch. Rogel|Ch. Rogel]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ch. Rogel|kaozeal]]) 9 Gwengolo 2026 da 22:15 (UTC) :{{graet}} Trugarez dit. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 10 Gwengolo 2026 da 05:22 (UTC) lq5oezp90ak5f7wu6hsni16v69znwjd 2199739 2199737 2026-09-11T13:43:34Z Breizhpadus 91585 /* Liester evit an titl ? */ Respont 2199739 wikitext text/x-wiki == Liester evit an titl ? == Trap karbon kentoc'h. [[Implijer:Ch. Rogel|Ch. Rogel]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ch. Rogel|kaozeal]]) 9 Gwengolo 2026 da 22:15 (UTC) :{{graet}} Trugarez dit. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 10 Gwengolo 2026 da 05:22 (UTC) :Cheñchet em eus an titl evit, "Trapoù karbon" a zo resisoc'h, kavet war "brezhoneg21" ha lec'hiennoù all [[Implijer:Breizhpadus|Breizhpadus]] ([[Kaozeadenn Implijer:Breizhpadus|kaozeal]]) 11 Gwengolo 2026 da 13:43 (UTC) q9b3woq06d3a432frou4vactv9bmq9r 2199743 2199739 2026-09-11T15:41:15Z Ar choler 52661 /* Liester evit an titl ? */ Respont 2199743 wikitext text/x-wiki == Liester evit an titl ? == Trap karbon kentoc'h. [[Implijer:Ch. Rogel|Ch. Rogel]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ch. Rogel|kaozeal]]) 9 Gwengolo 2026 da 22:15 (UTC) :{{graet}} Trugarez dit. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 10 Gwengolo 2026 da 05:22 (UTC) :Cheñchet em eus an titl evit, "Trapoù karbon" a zo resisoc'h, kavet war "brezhoneg21" ha lec'hiennoù all [[Implijer:Breizhpadus|Breizhpadus]] ([[Kaozeadenn Implijer:Breizhpadus|kaozeal]]) 11 Gwengolo 2026 da 13:43 (UTC) ::Ne vez ket adanvet ur pennad hep ali ar gumuniezh, nemet e vije ur fazi anat ennañ ; en unander e vez titloù ar pennadoù, evel [[Bleiz]] ha n'eo ket [[Bleizi]]. A-hend-all, « lonkell garbon » (studiet gant TermOfis) zo ivez. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 11 Gwengolo 2026 da 15:41 (UTC) jy5xn796hfk28frjsc5kevetezelt8x 2199749 2199743 2026-09-11T16:26:37Z Kestenn 14086 Kaset eo bet ar bajenn [[Kaozeal:Trapoù karbon]] da [[Kaozeal:Trap karbon]] gant Kestenn dreist un adkas: Titl ne glote ket gant reolennoù envel 2199743 wikitext text/x-wiki == Liester evit an titl ? == Trap karbon kentoc'h. [[Implijer:Ch. Rogel|Ch. Rogel]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ch. Rogel|kaozeal]]) 9 Gwengolo 2026 da 22:15 (UTC) :{{graet}} Trugarez dit. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 10 Gwengolo 2026 da 05:22 (UTC) :Cheñchet em eus an titl evit, "Trapoù karbon" a zo resisoc'h, kavet war "brezhoneg21" ha lec'hiennoù all [[Implijer:Breizhpadus|Breizhpadus]] ([[Kaozeadenn Implijer:Breizhpadus|kaozeal]]) 11 Gwengolo 2026 da 13:43 (UTC) ::Ne vez ket adanvet ur pennad hep ali ar gumuniezh, nemet e vije ur fazi anat ennañ ; en unander e vez titloù ar pennadoù, evel [[Bleiz]] ha n'eo ket [[Bleizi]]. A-hend-all, « lonkell garbon » (studiet gant TermOfis) zo ivez. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 11 Gwengolo 2026 da 15:41 (UTC) jy5xn796hfk28frjsc5kevetezelt8x 2199751 2199749 2026-09-11T16:28:07Z Kestenn 14086 /* Liester evit an titl ? */ Respont 2199751 wikitext text/x-wiki == Liester evit an titl ? == Trap karbon kentoc'h. [[Implijer:Ch. Rogel|Ch. Rogel]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ch. Rogel|kaozeal]]) 9 Gwengolo 2026 da 22:15 (UTC) :{{graet}} Trugarez dit. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 10 Gwengolo 2026 da 05:22 (UTC) :Cheñchet em eus an titl evit, "Trapoù karbon" a zo resisoc'h, kavet war "brezhoneg21" ha lec'hiennoù all [[Implijer:Breizhpadus|Breizhpadus]] ([[Kaozeadenn Implijer:Breizhpadus|kaozeal]]) 11 Gwengolo 2026 da 13:43 (UTC) ::Ne vez ket adanvet ur pennad hep ali ar gumuniezh, nemet e vije ur fazi anat ennañ ; en unander e vez titloù ar pennadoù, evel [[Bleiz]] ha n'eo ket [[Bleizi]]. A-hend-all, « lonkell garbon » (studiet gant TermOfis) zo ivez. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 11 Gwengolo 2026 da 15:41 (UTC) :::Adcheñchet em eus. @[[Implijer:Breizhpadus|Breizhpadus]] : evel ma skriv @[[Implijer:Ar choler|Ar choler]] e raer gant an unander e titloù ar pennadoù, evel er geriadurioù. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 11 Gwengolo 2026 da 16:28 (UTC) 6re751iqerpsb0un8kqgdaf5q32ye0j 2199755 2199751 2026-09-11T17:06:33Z Breizhpadus 91585 /* Liester evit an titl ? */ Respont 2199755 wikitext text/x-wiki == Liester evit an titl ? == Trap karbon kentoc'h. [[Implijer:Ch. Rogel|Ch. Rogel]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ch. Rogel|kaozeal]]) 9 Gwengolo 2026 da 22:15 (UTC) :{{graet}} Trugarez dit. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 10 Gwengolo 2026 da 05:22 (UTC) :Cheñchet em eus an titl evit, "Trapoù karbon" a zo resisoc'h, kavet war "brezhoneg21" ha lec'hiennoù all [[Implijer:Breizhpadus|Breizhpadus]] ([[Kaozeadenn Implijer:Breizhpadus|kaozeal]]) 11 Gwengolo 2026 da 13:43 (UTC) ::Ne vez ket adanvet ur pennad hep ali ar gumuniezh, nemet e vije ur fazi anat ennañ ; en unander e vez titloù ar pennadoù, evel [[Bleiz]] ha n'eo ket [[Bleizi]]. A-hend-all, « lonkell garbon » (studiet gant TermOfis) zo ivez. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 11 Gwengolo 2026 da 15:41 (UTC) :::Adcheñchet em eus. @[[Implijer:Breizhpadus|Breizhpadus]] : evel ma skriv @[[Implijer:Ar choler|Ar choler]] e raer gant an unander e titloù ar pennadoù, evel er geriadurioù. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 11 Gwengolo 2026 da 16:28 (UTC) ::::Trugare evit ar resisadenn, ne ouien ket ar reolenn-se [[Implijer:Breizhpadus|Breizhpadus]] ([[Kaozeadenn Implijer:Breizhpadus|kaozeal]]) 11 Gwengolo 2026 da 17:06 (UTC) 9bb4trehvpf52nbry2uea4gsv6u0j8r 2199785 2199755 2026-09-11T21:08:22Z Kestenn 14086 /* Liester evit an titl ? */ Respont 2199785 wikitext text/x-wiki == Liester evit an titl ? == Trap karbon kentoc'h. [[Implijer:Ch. Rogel|Ch. Rogel]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ch. Rogel|kaozeal]]) 9 Gwengolo 2026 da 22:15 (UTC) :{{graet}} Trugarez dit. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 10 Gwengolo 2026 da 05:22 (UTC) :Cheñchet em eus an titl evit, "Trapoù karbon" a zo resisoc'h, kavet war "brezhoneg21" ha lec'hiennoù all [[Implijer:Breizhpadus|Breizhpadus]] ([[Kaozeadenn Implijer:Breizhpadus|kaozeal]]) 11 Gwengolo 2026 da 13:43 (UTC) ::Ne vez ket adanvet ur pennad hep ali ar gumuniezh, nemet e vije ur fazi anat ennañ ; en unander e vez titloù ar pennadoù, evel [[Bleiz]] ha n'eo ket [[Bleizi]]. A-hend-all, « lonkell garbon » (studiet gant TermOfis) zo ivez. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 11 Gwengolo 2026 da 15:41 (UTC) :::Adcheñchet em eus. @[[Implijer:Breizhpadus|Breizhpadus]] : evel ma skriv @[[Implijer:Ar choler|Ar choler]] e raer gant an unander e titloù ar pennadoù, evel er geriadurioù. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 11 Gwengolo 2026 da 16:28 (UTC) ::::Trugare evit ar resisadenn, ne ouien ket ar reolenn-se [[Implijer:Breizhpadus|Breizhpadus]] ([[Kaozeadenn Implijer:Breizhpadus|kaozeal]]) 11 Gwengolo 2026 da 17:06 (UTC) :::::Kudenn ebet. Gellout a rez taoler ur sell ouzh [https://br.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Degemer_mat ar bajenn-mañ] ma n'az peus ket graet c'hoazh ; danvez a gavi war ar reolennoù, alioù... [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 11 Gwengolo 2026 da 21:08 (UTC) jwjlshmpyeq0bqq26r9irbqccq92h4z 0 181075 2199754 2199726 2026-09-11T16:38:13Z Dishual 612 2199754 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Pogrom Istanbul''', pe '''Kabaduilhoù Istanbul'''<ref>[[Gresianeg]] : Σεπτεμβριανά ''Septemvriana'', "Darvoudoù miz Gwengolo" ; [[turkeg]] : ''6–7 Eylül Olayları'', anvet ''[[Kristallnacht]] turkek'' ivez.</ref> a oa bet un hollad tagadennoù feuls [[Fromoù enep gresian|enep gresian]] harpet gant Stad [[Turkia]] a-enep Gresianed Turkia en [[Istanbul]] d'ar 6 ha d'ar 7 a viz Gwengolo [[1955]]. Evel e [[1934]] e [[Trakia]], an tagadaennoù a oa kaset a-enep tud na oant ket [[Islam|muzulmiz]], a pezh a oa un elfenn eus ur raktres gouarnamantel evit krouiñ ur vroad tuk unvan goude ar mare republikan<ref>{{en}} Jongerden, Joost (rener). ''The Routledge Handbook on Contemporary Turkey''. London : Routledge, 2023, p. 56 {{ISBN|978-1-032-02369-4}}</ref> ; en Istanbul, ar [[pogrom]] a lazhas degadoù dud, miliadoù a diez hag a stalioù a voe distrujet, ar pezh a lezas ur merk sanket-don en Istor Turkia<ref>{{en}} Katsoulas, Spyros. ''The United States and Greek–Turkish Relations: The Guardian's Dilemma''. London : Routledge, 2021, p. 59 {{ISBN|978-1-000-51433-9}}</ref>. Ar pogrom a oa bet aozet gant [[Strollad Demokratel (Turkia)|Strollad Demokratel]] Turkia hag harpet gant meur a aozadur ([[Seferberlik Taktik Kurulu]], [[Kontrgerilla|enepguerrilla]] ha [[Milli Emniyet Hizmeti|Servij surentez vroadel]]). Loc'het e oa bet an darvoudoù feuls a-c'houde ma oa bet ur vombezenn o tarzhañ er c'hoñsuldi turk e [[Thessaloniki]], e [[Makedonia (Gres)|Makedonia]], e [[Gres (bro)|Gres]], el lec'h ma oa bet ganet [[Mustafa Kemal Atatürk]] e [[1881]]<ref>{{tr}} Güven, Dilek. {{Cite web|url=http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380|title=6–7 Eylül Olayları (1) • Radikal, 06/09/2005|accessdate=11/09/2026}}</ref>. Ar vombezenn a oa bet plantet gant un urcher turk er c'hoñsuldi, hag a voe harzet diwezatoc'h hag a gofesas pep tra. Keleier Turkia a oa chomet mut war e harzadenn, hag e-ser e oa bet kroget da embann sioul e vije un taol gant Gresianed.<ref name="AZ">{{en}} de Zayas, Alfred. {{cite web|url=http://scholarcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/|title=The Istanbul Pogrom of 6–7 September 1955 in the Light of International Law • Genocide Studies and Prevention, levrenn 2, niverenn 2, pp. 137–154|accessdate=11/09/2026}}</ref>. Un engroezad Turked, hag a oa bet dezouget gant sammgirri e kêr, o devoa taget kumuniezh ar C'hresianed en Istanbul e-pad 9 eurvezh. Ne oa ket bet disklêriet anat gant an dagerien e oa o fal lazhañ Gresianed, met ouzhpenn da 12 den a oa bet lazhet goude bezañ bet skoet warno pe devet. [[Armenia]]ned ha [[Yuzevien]] Istanbul a oa bet taget ivez.<ref name="AZ" />.<br> Diefedus e voe ar polis, ha kenderc'hel a reas ar feulster betek ma voe disklêriet al lezenn vrezel gant ar gouarnamant en Istanbul, galvet an arme ha gourc'hemennet dezhi lakaat gant an emsavadegoù da baouez<ref>{{en}} Yaman, Ilker. {{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20161007134057/http://www.weloveist.com/istanbul-pogrom|title=The Istanbul Pogrom • We Love Istanbul, 17/03/2014|accessdate=11/09/2026}}</ref>. An dafar labezet a oa bet istimet da dalvezout ar sammad a 500 milion a [[dollar ar Stadoù Unanet|zollaroù stadunanat]] (a-vras 6 miliard a zollaroù e [[2025]]), gant ilizoù devet, stalioù ha tiez distrujet.<ref name="AZ" />. Gant ar pogrom e oa bet buanaet [[divroañ]] ar gristenien gresian diouzh Turkia, [[Skarzhadenn gresianed Istanbul|dreist-holl ar re o vevañ en Istanbul]]. Poblañs gresian Turkia a oa aet war zigresk o tremen eus 119 122 e 1927,<ref name=Tsilenis>[http://www.demography-lab.prd.uth.gr/DDAoG/article/cont/ergasies/tsilenis.htm Tsilenis]demography-lab.prd.uth.gr {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210509003818/http://www.demography-lab.prd.uth.gr/DDAoG/article/cont/ergasies/tsilenis.htm |date=9 May 2021 }}</ref> betek 7000 e 1978.<ref>{{cite news |url=http://arsiv.sabah.com.tr/2008/09/07/haber,033E2E8B399A4A638FCD099591F11DD4.html |access-date=2008-12-25 |title=Sermaye nasıl el değiştirdi? |first=Ecevit |last=Kilic |work=Sabah |language=tr |date=2008-09-07 |quote=6–7 Eylül olaylarından önce İstanbul'da 135 bin Rum yaşıyordu. Sonrasında bu sayı 70 bine düştü. 1978'e gelindiğinde bu rakam 7 bindi. |archive-date=12 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170312114650/http://arsiv.sabah.com.tr/2008/09/07/haber,033E2E8B399A4A638FCD099591F11DD4.html |url-status=live }}</ref> En Istanbul nemetken, lodenn ar boblañs gresianegerien a oa bet o tremen eus 65 108 da 49 081 etre 1955 ha 1960.<ref name=Tsilenis/> E 2008 sifroù embannet gant [[Ministrerezh an Aferioù Diavaez (Turkia)|Ministrerezh an Aferioù Diavaez eus Turkia]] en doa embannet ne chome nemet etre 3000 ha 4000 keodedour turk gant orinoù gresian;<ref>{{Cite news |url=http://www.todayszaman.com/tz-web/detaylar.do?load=detay&link=161291 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100501063653/http://www.todayszaman.com/tz-web/detaylar.do?load=detay&link=161291 |url-status=dead |archive-date=2010-05-01 |access-date=2008-12-15 |title=Foreign Ministry: 89,000 minorities live in Turkey |date=2008-12-15 |work=[[Today's Zaman]]}}</ref> padal hervez [[Human Rights Watch]] (2006) ne chom nemet 2500 anezho nemetekn.<ref name="HRW">{{Cite web |date=2 July 2006 |title=From "Denying Human Rights and Ethnic Identity" series of Human Rights Watch |url=http://home.att.net/~dimostenis/greektr.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20060707065143/http://home.att.net/~dimostenis/greektr.html |archive-date=2006-07-07 |website=Human Rights Watch}}</ref> An tagadennoù a zo bet diskrivet evel un heuliadenn eus ar steuñv [[Turkizhadur]] hag a oa bet kroget gant [[diskar an Impalaeriezh otoman|diskar]] an [[Impalaeriezh otoman]],<ref name="ergil1">Ergil, Doğu. "{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20121209092929/http://arama.hurriyet.com.tr/arsivnews.aspx?id=-559477|title=Past as present}}", ''[[Turkish Daily News]]'' 12 a viz Gwengolo 2005.</ref><ref name="holland" /><ref>{{cite book |editor1-last=Gurel |editor1-first=Meltem |title=Mid-Century Modernism in Turkey: Architecture Across Cultures in the 1950s and 1960s |date=2015 |publisher=Routledge |isbn=978-1317616375 |pages=64–65 |url=https://books.google.com/books?id=aPqPCgAAQBAJ}}</ref> a-vras 40% eus ar savadurioù taget a oa bet reoù minorelezhioù all .<ref name="guven1" /> Ar pogrom a zo bet keñveriet gant lod mediaioù evel [[Kristallnacht|Nozvezh ar strink]], ar pogrom enepyuzev eus 1938 dre [[Trede Reich|Alamagn]] a-bezh.<ref>{{cite news |last1=Maglinis |first1=Ilias K. |title=Istanbul 1955: The anatomy of a pogrom |url=http://www.ekathimerini.com/32668/article/ekathimerini/news/istanbul-1955-the-anatomy-of-a-pogrom |work=[[Kathimerini]] |date=28 June 2005 |quote=The rally got out of control and resulted in a «Kristallnacht» against Greeks in Istanbul. |access-date=6 September 2016 |archive-date=24 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160924064043/http://www.ekathimerini.com/32668/article/ekathimerini/news/istanbul-1955-the-anatomy-of-a-pogrom |url-status=live }}</ref><ref name="Politico">{{cite news |last1=Erdemir |first1=Aykan |title=The Turkish Kristallnacht |url=http://www.politico.eu/article/the-turkish-kristallnacht-greece-1955-pogrom-polites-orthodox/ |work=[[Politico Europe]] |date=7 September 2016 |access-date=6 September 2016 |archive-date=20 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161020061818/http://www.politico.eu/article/the-turkish-kristallnacht-greece-1955-pogrom-polites-orthodox/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last1=Zeynalov |first1=Mahir |author-link1=Mahir Zeynalov |title=Mahir Zeynalov on Twitter |url=https://twitter.com/MahirZeynalov/status/772912319361904640 |date=5 September 2016 |quote=Tomorrow is the 61st anniversary of Turkey's own Kristallnacht, in which Greeks, Armenians and Jews were attacked and lynched. |access-date=6 September 2016 |archive-date=27 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160927214908/https://twitter.com/MahirZeynalov/status/772912319361904640 |url-status=live }}</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Pogromoù Turkia]] [[Rummad:Gwallziforc'hiañ e Turkia]] [[Rummad:Pogromoù enep kristen]] [[Rummad:Broadelouriezh Turkia]] to030q5y9dcxuu6pqdpu1j55i6v5c97 2199770 2199754 2026-09-11T20:11:31Z Ar choler 52661 2199770 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Pogrom Istanbul''', pe '''Kabaduilhoù Istanbul'''<ref>[[Gresianeg]] : Σεπτεμβριανά ''Septemvriana'', "Darvoudoù miz Gwengolo" ; [[turkeg]] : ''6–7 Eylül Olayları'', anvet ''[[Kristallnacht]] turkek'' ivez.</ref> a oa bet un hollad tagadennoù feuls [[Fromoù enep gresian|enep gresian]] harpet gant Stad [[Turkia]] a-enep Gresianed Turkia en [[Istanbul]] d'ar 6 ha d'ar 7 a viz Gwengolo [[1955]]. Evel e [[1934]] e [[Trakia]], an tagadaennoù a oa kaset a-enep tud na oant ket [[Islam|muzulmiz]], a pezh a oa un elfenn eus ur raktres gouarnamantel evit krouiñ ur vroad tuk unvan goude ar mare republikan<ref>{{en}} Jongerden, Joost (rener). ''The Routledge Handbook on Contemporary Turkey''. London : Routledge, 2023, p. 56 {{ISBN|978-1-032-02369-4}}</ref> ; en Istanbul, ar [[pogrom]] a lazhas degadoù dud, miliadoù a diez hag a stalioù a voe distrujet, ar pezh a lezas ur merk sanket-don en Istor Turkia<ref>{{en}} Katsoulas, Spyros. ''The United States and Greek–Turkish Relations: The Guardian's Dilemma''. London : Routledge, 2021, p. 59 {{ISBN|978-1-000-51433-9}}</ref>. Ar pogrom a oa bet aozet gant [[Strollad Demokratel (Turkia)|Strollad Demokratel]] Turkia hag harpet gant meur a aozadur ([[Seferberlik Taktik Kurulu]], [[Kontrgerilla|enepguerrilla]] ha [[Milli Emniyet Hizmeti|Servij surentez vroadel]]). Loc'het e oa bet an darvoudoù feuls a-c'houde ma oa bet ur vombezenn o tarzhañ er c'hoñsuldi turk e [[Thessaloniki]], e [[Makedonia (Gres)|Makedonia]], e [[Gres (bro)|Gres]], el lec'h ma oa bet ganet [[Mustafa Kemal Atatürk]] e [[1881]]<ref>{{tr}} Güven, Dilek. {{Cite web|url=http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380|title=6–7 Eylül Olayları (1) • Radikal, 06/09/2005|accessdate=11/09/2026}}</ref>. Ar vombezenn a oa bet plantet gant un urcher turk er c'hoñsuldi, hag a voe harzet diwezatoc'h hag a gofesas pep tra. Keleier Turkia a oa chomet mut war e harzadenn, hag e-ser e oa bet kroget da embann sioul e vije un taol gant Gresianed.<ref name="AZ">{{en}} de Zayas, Alfred. {{cite web|url=http://scholarcommons.usf.edu/gsp/vol2/iss2/4/|title=The Istanbul Pogrom of 6–7 September 1955 in the Light of International Law • Genocide Studies and Prevention, levrenn 2, niverenn 2, pp. 137–154|accessdate=11/09/2026}}</ref>. Un engroezad Turked, hag a oa bet dezouget gant sammgirri e kêr, o devoa taget kumuniezh ar C'hresianed en Istanbul e-pad 9 eurvezh. Ne oa ket bet disklêriet anat gant an dagerien e oa o fal lazhañ Gresianed, met ouzhpenn da 12 den a oa bet lazhet goude bezañ bet skoet warno pe devet. [[Armenia]]ned ha [[Yuzevien]] Istanbul a oa bet taget ivez.<ref name="AZ" />.<br> Diefedus e voe ar polis, ha kenderc'hel a reas ar feulster betek ma voe disklêriet al lezenn vrezel gant ar gouarnamant en Istanbul, galvet an arme ha gourc'hemennet dezhi lakaat gant an emsavadegoù da baouez<ref>{{en}} Yaman, Ilker. {{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20161007134057/http://www.weloveist.com/istanbul-pogrom|title=The Istanbul Pogrom • We Love Istanbul, 17/03/2014|accessdate=11/09/2026}}</ref>. An dafar labezet a oa bet istimet da dalvezout ar sammad a 500 milion a [[dollar ar Stadoù Unanet|zollaroù stadunanat]] (a-vras 6 miliard a zollaroù e [[2025]]), gant ilizoù devet, stalioù ha tiez distrujet.<ref name="AZ" />. Gant ar pogrom e oa bet buanaet [[divroañ]] ar gristenien c'hresian diouzh Turkia, [[Skarzhadenn Gresianed Istanbul|dreist-holl ar re o vevañ en Istanbul]]. Poblañs c'hresian Turkia a oa aet war zigresk, o tremen eus {{formatnum:119122}} e [[1927]]<ref name=Tsilenis>[http://www.demography-lab.prd.uth.gr/DDAoG/article/cont/ergasies/tsilenis.htm Tsilenis]demography-lab.prd.uth.gr {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210509003818/http://www.demography-lab.prd.uth.gr/DDAoG/article/cont/ergasies/tsilenis.htm |date=9 May 2021 }}</ref> betek {{formatnum:7000}} e [[1978]]<ref>{{cite news |url=http://arsiv.sabah.com.tr/2008/09/07/haber,033E2E8B399A4A638FCD099591F11DD4.html |access-date=2008-12-25 |title=Sermaye nasıl el değiştirdi? |first=Ecevit |last=Kilic |work=Sabah |language=tr |date=2008-09-07 |quote=6–7 Eylül olaylarından önce İstanbul'da 135 bin Rum yaşıyordu. Sonrasında bu sayı 70 bine düştü. 1978'e gelindiğinde bu rakam 7 bindi. |archive-date=12 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170312114650/http://arsiv.sabah.com.tr/2008/09/07/haber,033E2E8B399A4A638FCD099591F11DD4.html |url-status=live }}</ref>. En Istanbul nemetken, lodenn ar c'hresianegerien a oa bet o tremen eus {{formatnum:65108}} da {{formatnum:49081}} etre 1955 ha [[1960]]<ref name=Tsilenis />. E [[2008]], sifroù embannet gant [[Ministrerezh an Aferioù Diavaez (Turkia)|Ministrerezh an Aferioù Diavaez e Turkia]] en doa embannet ne chome nemet etre {{formatnum:3000}} ha {{formatnum:4000}} keodedour turk gant orinoù gresian<ref>{{Cite news |url=http://www.todayszaman.com/tz-web/detaylar.do?load=detay&link=161291 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100501063653/http://www.todayszaman.com/tz-web/detaylar.do?load=detay&link=161291 |url-status=dead |archive-date=2010-05-01 |access-date=2008-12-15 |title=Foreign Ministry: 89,000 minorities live in Turkey |date=2008-12-15 |work=Today's Zaman}}</ref> padal hervez [[Human Rights Watch]] ne chome nemet {{formatnum:2500}} anezho e [[2006]]<ref name="HRW">{{Cite web |date=2 July 2006 |title=From "Denying Human Rights and Ethnic Identity" series of Human Rights Watch |url=http://home.att.net/~dimostenis/greektr.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20060707065143/http://home.att.net/~dimostenis/greektr.html |archive-date=2006-07-07 |website=Human Rights Watch}}</ref>. An tagadennoù a zo bet diskrivet evel un heuliadenn eus ar steuñv [[turkizhadur]] hag a oa bet kroget gant [[diskar an Impalaeriezh otoman|diskar]] an [[Impalaeriezh otoman]]<ref name="ergil1">Ergil, Doğu. "{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20121209092929/http://arama.hurriyet.com.tr/arsivnews.aspx?id=-559477|title=Past as present}}", ''[[Turkish Daily News]]'' 12 a viz Gwengolo 2005.</ref><ref name="holland" /><ref>{{cite book |editor1-last=Gurel |editor1-first=Meltem |title=Mid-Century Modernism in Turkey: Architecture Across Cultures in the 1950s and 1960s |date=2015 |publisher=Routledge |isbn=978-1317616375 |pages=64–65 |url=https://books.google.com/books?id=aPqPCgAAQBAJ}}</ref> ; a-vras 40% eus ar savadurioù taget a oa bet reoù minorelezhioù all<ref name="guven1" />. Lod media o deus lakaet ar pogrom a-live gant "Nozvezh ar strink" (''Kristallnacht''), ar pogrom enepyuzev eus 1938 dre [[Trede Reich|Alamagn]] a-bezh<ref>{{cite news |last1=Maglinis |first1=Ilias K. |title=Istanbul 1955: The anatomy of a pogrom |url=http://www.ekathimerini.com/32668/article/ekathimerini/news/istanbul-1955-the-anatomy-of-a-pogrom |work=[[Kathimerini]] |date=28 June 2005 |quote=The rally got out of control and resulted in a «Kristallnacht» against Greeks in Istanbul. |access-date=6 September 2016 |archive-date=24 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160924064043/http://www.ekathimerini.com/32668/article/ekathimerini/news/istanbul-1955-the-anatomy-of-a-pogrom |url-status=live }}</ref><ref name="Politico">{{cite news |last1=Erdemir |first1=Aykan |title=The Turkish Kristallnacht |url=http://www.politico.eu/article/the-turkish-kristallnacht-greece-1955-pogrom-polites-orthodox/ |work=[[Politico Europe]] |date=7 September 2016 |access-date=6 September 2016 |archive-date=20 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161020061818/http://www.politico.eu/article/the-turkish-kristallnacht-greece-1955-pogrom-polites-orthodox/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last1=Zeynalov |first1=Mahir |author-link1=Mahir Zeynalov |title=Mahir Zeynalov on Twitter |url=https://twitter.com/MahirZeynalov/status/772912319361904640 |date=5 September 2016 |quote=Tomorrow is the 61st anniversary of Turkey's own Kristallnacht, in which Greeks, Armenians and Jews were attacked and lynched. |access-date=6 September 2016 |archive-date=27 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160927214908/https://twitter.com/MahirZeynalov/status/772912319361904640 |url-status=live }}</ref>. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Pogromoù Turkia]] [[Rummad:Gwallziforc'hiañ e Turkia]] [[Rummad:Pogromoù enep kristen]] [[Rummad:Broadelouriezh Turkia]] m5omillqsi0w2271bwztxkhkxkr02y8 0 181079 2199744 2199732 2026-09-11T15:48:52Z Ar choler 52661 dilamet an adlavaroù hag ar merkoù HTML faziek « /br » 2199744 wikitext text/x-wiki '''Alexey Wilhelmina Root''' (24 a viz Gouhere [[1965]]), zo ur c'hoarierez hag ur skrivagnerez [[echedoù]] [[stadunanat]].<br> Mestrez-veur (WIM) eo abaoe 1990<ref name="FIDE">{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/2004658 He fichenn FIDE]</ref>. * 1 837 eo he [[renk Elo]] ''Standard'' diwezhañ ha 1 893 he renk Elo ''Luc'hedenn''<ref name="FIDE" /> * 2 080 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1990<ref>{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=94317 He c'hoari e Chess Games]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe e 1989<ref>{{en}} [http://www.edochess.ca/batgirl/womenchamps.html ''The U.S. Woman's Chess Champions'', Sarah's Chess Journal]</ref>. == Oberennoù skrivet == *{{cite book|title=Children and Chess: A Guide for Educators|year=2006|publisher=Libraries Unlimited|isbn=978-1591583585}}  *{{cite book|title=Science, Math, Checkmate: 32 Chess Activities for Inquiry and Problem Solving|year=2008|publisher=Libraries Unlimited|isbn=978-1591585718}}  *{{cite book|title=Read, Write, Checkmate: Enrich Literacy with Chess Activities|year=2009|publisher=Libraries Unlimited|isbn=978-1591587545}}  *{{cite book|title=People, Places, Checkmates: Teaching Social Studies with Chess|year=2010|publisher=Libraries Unlimited|isbn=978-1591588504}}  *{{cite book|title=Living Chess Game, The: Fine Arts Activities for Kids 9-14|year=2010|publisher=Libraries Unlimited|isbn=978-1598843804}}  *{{cite book|title=Thinking with Chess: Teaching Children Ages 5-14|year=2015|publisher=Mongoose Press|isbn=978-1936277360}}  *{{cite book|title=United States Women's Chess Champions, 1937-2020|year=2022|publisher=McFarland|isbn=978-1476686936}} == Liammoù diavaez == *{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/Root_Alexey/221623 He c'hoari e Chess Base] == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} {{DEFAULTSORT:Root, Alexey}}  [[Rummad:Ganedigezhioù 1957]]  [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] ohfcwrzwhrmbcyob8kquvz5jktxdjs0 2199759 2199744 2026-09-11T18:34:26Z Dakbzh 58931 2199759 wikitext text/x-wiki '''Alexey Wilhelmina Root''' (24 a viz Gouhere [[1965]]), zo ur c'hoarierez hag ur skrivagnerez [[echedoù]] [[stadunanat]].<br> Mestrez-veur (WIM) eo abaoe 1990<ref name="FIDE">{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/2004658 He fichenn FIDE]</ref>. * 1 837 eo he [[renk Elo]] ''Standard'' diwezhañ ha 1 893 he renk Elo ''Luc'hedenn''<ref name="FIDE" /> * 2 080 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1990<ref>{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=94317 He c'hoari e Chess Games]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe e 1989<ref>{{en}} [http://www.edochess.ca/batgirl/womenchamps.html ''The U.S. Woman's Chess Champions'', Sarah's Chess Journal]</ref>. == Oberennoù skrivet == *{{cite book|title=Children and Chess: A Guide for Educators|year=2006|publisher=Libraries Unlimited|isbn=978-1591583585}}  *{{cite book|title=Science, Math, Checkmate: 32 Chess Activities for Inquiry and Problem Solving|year=2008|publisher=Libraries Unlimited|isbn=978-1591585718}}  *{{cite book|title=Read, Write, Checkmate: Enrich Literacy with Chess Activities|year=2009|publisher=Libraries Unlimited|isbn=978-1591587545}}  *{{cite book|title=People, Places, Checkmates: Teaching Social Studies with Chess|year=2010|publisher=Libraries Unlimited|isbn=978-1591588504}}  *{{cite book|title=Living Chess Game, The: Fine Arts Activities for Kids 9-14|year=2010|publisher=Libraries Unlimited|isbn=978-1598843804}}  *{{cite book|title=Thinking with Chess: Teaching Children Ages 5-14|year=2015|publisher=Mongoose Press|isbn=978-1936277360}}  *{{cite book|title=United States Women's Chess Champions, 1937-2020|year=2022|publisher=McFarland|isbn=978-1476686936}} == Liammoù diavaez == *{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/Root_Alexey/221623 He c'hoari e Chess Base] *{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=94317 He c'hoari e Chess Games] == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} {{DEFAULTSORT:Root, Alexey}}  [[Rummad:Ganedigezhioù 1957]]  [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] ofjw2qainj12a2jy4e7ni8p6bes5elp 2199762 2199759 2026-09-11T19:04:41Z Dakbzh 58931 2199762 wikitext text/x-wiki '''Alexey Wilhelmina Root''' (24 a viz Gouhere [[1965]]), zo ur c'hoarierez hag ur skrivagnerez [[echedoù]] [[stadunanat]].<br> Mestrez-veur (WIM) eo abaoe 1990<ref name="FIDE">{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/2004658 He fichenn FIDE]</ref>. * 1 837 eo he [[renk Elo]] ''Standard'' diwezhañ ha 1 893 he renk Elo ''Luc'hedenn''<ref name="FIDE" /> * 2 080 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1990<ref>{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=94317 He c'hoari e Chess Games]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe e 1989<ref>{{en}}[http://www.edochess.ca/batgirl/womenchamps.html ''The U.S. Woman's Chess Champions'', Sarah's Chess Journal]</ref>. == Oberennoù skrivet == *{{cite book|title=Children and Chess: A Guide for Educators|year=2006|publisher=Libraries Unlimited|isbn=978-1591583585}}  *{{cite book|title=Science, Math, Checkmate: 32 Chess Activities for Inquiry and Problem Solving|year=2008|publisher=Libraries Unlimited|isbn=978-1591585718}}  *{{cite book|title=Read, Write, Checkmate: Enrich Literacy with Chess Activities|year=2009|publisher=Libraries Unlimited|isbn=978-1591587545}}  *{{cite book|title=People, Places, Checkmates: Teaching Social Studies with Chess|year=2010|publisher=Libraries Unlimited|isbn=978-1591588504}}  *{{cite book|title=Living Chess Game, The: Fine Arts Activities for Kids 9-14|year=2010|publisher=Libraries Unlimited|isbn=978-1598843804}}  *{{cite book|title=Thinking with Chess: Teaching Children Ages 5-14|year=2015|publisher=Mongoose Press|isbn=978-1936277360}}  *{{cite book|title=United States Women's Chess Champions, 1937-2020|year=2022|publisher=McFarland|isbn=978-1476686936}} == Liammoù diavaez == *{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/Root_Alexey/221623 He c'hoari e Chess Base] *{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=94317 He c'hoari e Chess Games] == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} {{DEFAULTSORT:Root, Alexey}}  [[Rummad:Ganedigezhioù 1957]]  [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] qnei26pqdzm2sobuqax6nesrk6p2anc 0 181082 2199748 2026-09-11T16:26:36Z Kestenn 14086 Kaset eo bet ar bajenn [[Trapoù karbon]] da [[Trap karbon]] gant Kestenn dreist un adkas: Titl ne glote ket gant reolennoù envel 2199748 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Trap karbon]] i14z12uypxjrc1iio6i1rzx952x3g24 1 181083 2199750 2026-09-11T16:26:37Z Kestenn 14086 Kaset eo bet ar bajenn [[Kaozeal:Trapoù karbon]] da [[Kaozeal:Trap karbon]] gant Kestenn dreist un adkas: Titl ne glote ket gant reolennoù envel 2199750 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Kaozeal:Trap karbon]] k3woh0uanb5vn2smyux75xdg1jm0lkf 0 181084 2199763 2026-09-11T19:17:55Z Dakbzh 58931 + Boulc'het. 2199763 wikitext text/x-wiki '''Berthold Koch''' (22 a viz C'hewrer1899 e [[Berlin]], [[Alamagn]] – 2 a viz Mae 1988) a oa ur c'hoarier [[echedoù]] [[alaman]] hag ur c'hazetenner<ref>{{en}} [http://www.chessgames.com/player/berthold_koch.html E c'hoari e Chess Games]</ref>.</br>Dont a reas da vout Mestr Etrebroadel (IM) e 1950 ha Mestr Etrebroadel echedoù dre lizher (ICCM) e 1959<ref>{{en}} [http://www.chessgames.com/player/berthold_koch.html E c'hoari e Chess Games]</ref>.</br> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ====Kampionad [[Berlin]]====  Trec'h e voe peder gwezh : e 1927, e 1933, rampo gant [[Kurt Richter]], e 1946 hag e 1951<ref>{{de}}[https://web.archive.org/web/20080402021550/http://www.berlinerschachverband.de/archiv/events/bsv/bem/1900.html Berliner Schach Verband]</ref>. {{DEFAULTSORT:Koch, Berthold}}  == Liammoù diavaez == *{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/Koch_Berthold/131156 E c'hoari e Chess Base] *{{en}} [http://www.chessgames.com/player/berthold_koch.html E c'hoari e Chess Games] == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} {{DEFAULTSORT:Koch, Berthold}}  [[Rummad:Ganedigezhioù 1899]]  [[Rummad:Marvioù 1988]]  [[Rummad:C'hoarierien echedoù alaman]] k7htmxmkvfswm3pqq4b0c6t6ejdke7l 2199764 2199763 2026-09-11T19:18:30Z Dakbzh 58931 /* Kevezadegoù hiniennel */ 2199764 wikitext text/x-wiki '''Berthold Koch''' (22 a viz C'hewrer1899 e [[Berlin]], [[Alamagn]] – 2 a viz Mae 1988) a oa ur c'hoarier [[echedoù]] [[alaman]] hag ur c'hazetenner<ref>{{en}} [http://www.chessgames.com/player/berthold_koch.html E c'hoari e Chess Games]</ref>.</br>Dont a reas da vout Mestr Etrebroadel (IM) e 1950 ha Mestr Etrebroadel echedoù dre lizher (ICCM) e 1959<ref>{{en}} [http://www.chessgames.com/player/berthold_koch.html E c'hoari e Chess Games]</ref>.</br> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ====Kampionad [[Berlin]]==== Trec'h e voe peder gwezh : e 1927, e 1933, rampo gant [[Kurt Richter]], e 1946 hag e 1951<ref>{{de}}[https://web.archive.org/web/20080402021550/http://www.berlinerschachverband.de/archiv/events/bsv/bem/1900.html Berliner Schach Verband]</ref>. {{DEFAULTSORT:Koch, Berthold}}  == Liammoù diavaez == *{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/Koch_Berthold/131156 E c'hoari e Chess Base] *{{en}} [http://www.chessgames.com/player/berthold_koch.html E c'hoari e Chess Games] == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} {{DEFAULTSORT:Koch, Berthold}}  [[Rummad:Ganedigezhioù 1899]]  [[Rummad:Marvioù 1988]]  [[Rummad:C'hoarierien echedoù alaman]] l6xez6o3jyzt5yynvxp2m6jwgcysbd5 2199767 2199764 2026-09-11T19:29:08Z Dakbzh 58931 2199767 wikitext text/x-wiki '''Berthold Koch''' (22 a viz C'hewrer 1899 e [[Berlin]], [[Alamagn]] – 2 a viz Mae 1988) a oa ur c'hoarier [[echedoù]] [[alaman]] hag ur c'hazetenner<ref>{{en}} [http://www.chessgames.com/player/berthold_koch.html E c'hoari e Chess Games]</ref>.</br>Dont a reas da vout Mestr Etrebroadel (IM) e 1950 ha Mestr Etrebroadel echedoù dre lizher (ICCM) e 1959<ref>{{en}} [http://www.chessgames.com/player/berthold_koch.html E c'hoari e Chess Games]</ref>.</br> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ====Kampionad [[Berlin]]==== Trec'h e voe peder gwezh : e 1927, e 1933, rampo gant [[Kurt Richter]], e 1946 hag e 1951<ref>{{de}}[https://web.archive.org/web/20080402021550/http://www.berlinerschachverband.de/archiv/events/bsv/bem/1900.html Berliner Schach Verband]</ref>. {{DEFAULTSORT:Koch, Berthold}}  == Liammoù diavaez == *{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/Koch_Berthold/131156 E c'hoari e Chess Base] *{{en}} [http://www.chessgames.com/player/berthold_koch.html E c'hoari e Chess Games] == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} {{DEFAULTSORT:Koch, Berthold}}  [[Rummad:Ganedigezhioù 1899]]  [[Rummad:Marvioù 1988]]  [[Rummad:C'hoarierien echedoù alaman]] pttwv9dskky8romjnbthtx0yanhom9u 0 181085 2199773 2026-09-11T20:39:18Z Kestenn 14086 Adkas war-du [[Browning M1900]] 2199773 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Browning M1900]] qkqgxg3a2oze5wpway6mi5av9d2z32i 2199774 2199773 2026-09-11T20:42:12Z Kestenn 14086 Adkas war-du [[Browning M1900]] dilamet 2199774 wikitext text/x-wiki {{Droukveskañ|FN Modèle 1900 (karabinenn)}} #ADKAS [[Browning M1900]] 0pjcmtgeoagdq3hqjw5qtjiu4hmpqiv 2199775 2199774 2026-09-11T20:42:36Z Kestenn 14086 Adkas war-du [[Browning M1900]] 2199775 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Browning M1900]] {{Droukveskañ|FN Modèle 1900 (karabinenn)}} i8lx6wd9e39ypeuk0k4et8oipvur021 0 181086 2199790 2026-09-11T22:23:52Z Ch. Rogel 46 Boulc'hadur 2199790 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} '''Levraoueg hollvrezhonek Kawan''' a zo bet savet e 2009 diwar atiz maer kozh [[Kawan]], [[Pêr-Vari Tremel]] ha fiziet gant kumun Kawan da d[[Ti ar Vro Treger-Goueloù]]. An holl zalc'had, levrioù, ha mediaoù ar [[kleweled|c'hleweled]] a zo brezhonek, ar mediaoueg eus ar seurt nemetañ. == Mont en-dro == Ul [[levraoueg foran]] ha publik eo, hag ur statud publik zo dezhañ, p'eo bet dezroet un [[dileurierezh servij publik]] d'ar c'horvoer prevez gant ar gumun. Staliet eo e eil estaj ar savadur m'emañ Ti ar Vro Treger-Goueloù e-barzh, straed Jean Monnet, e Kawan. Paeet e vez an animatour-levraoueger gant Ti ar Vro Treger-Goueloù.<br> P'eo ul levraoueg kevreet da rouedad al levraouegoù foran harpet gant [[Levraoueg-departamant Aodoù an Arvor]] e vez roet ur [[yalc'had]] pep bloaz (war-dro 30 000 euro e 2026) evit e vont en-dro gant an Departamant Aodoù an Arvor. == Liammoù diavaez == *[https://www.tiarvro22.bzh/index.php/contact/ Lec'hienn Ti ar Vro Treger-Goueloù] == Pennadoù nes == * [[Levrdi ar Vro]] [[Rummad:Levraouegoù brezhonek]] hcbgm73htnm7m8nupcnjjaag35cbekv 2199798 2199790 2026-09-12T08:48:08Z Llydawr 145 un tamm kempenn 2199798 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} '''Levraoueg hollvrezhonek Kawan''' a zo bet savet e 2009 diwar atiz maer kozh [[Kawan]], [[Pierre-Yvon Tremel]] ha fiziet gant kumun Kawan e [[Ti ar Vro Treger-Goueloù]]. An holl zalc'had, levrioù, ha mediaoù ar [[kleweled|c'hleweled]] a zo brezhonek, ar vediaoueg eus ar seurt nemeti. == Mont en-dro == Ul [[levraoueg foran]] ha publik eo, hag ur statud publik zo dezhi, pa'z eus bet deroet un [[dileurierezh servij publik]] d'ar c'horvoer prevez gant ar gumun. Staliet eo e eil estaj ar savadur m'emañ Ti ar Vro Treger-Goueloù, straed Jean Monnet, e Kawan. Paeet e vez an animatour-levraoueger gant Ti ar Vro Treger-Goueloù.<br> P'eo ul levraoueg kevreet da rouedad al levraouegoù foran harpet gant [[Levraoueg-departamant Aodoù an Arvor]] e vez roet ur [[yalc'had]] bep bloaz (war-dro 30 000 euro e 2026) evit e vont en-dro gant departamant Aodoù an Arvor. == Liammoù diavaez == *[https://www.tiarvro22.bzh/index.php/contact/ Lec'hienn Ti ar Vro Treger-Goueloù] == Pennadoù nes == * [[Levrdi ar Vro]] [[Rummad:Levraouegoù brezhonek]] kdfm7nqlwxqq267vhe056q62b7ke9ku 0 181087 2199791 2026-09-11T22:26:09Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "{| class="infobox" {{Infobox/Titl|.44 Auto Magnum Pistol|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:44ampand44mag.png|frameless|250x250px]] <br /><br />Kartouchennoù '''.44 AMP''' (a-gleiz) ha [[.44 Remington Magnum]] (a-zehou). |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù |- ! Doare korf an douilhez |kreuzenn, eeun |- ! Doare skeiñ |e-kreiz |..." 2199791 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|.44 Auto Magnum Pistol|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:44ampand44mag.png|frameless|250x250px]] <br /><br />Kartouchennoù '''.44 AMP''' (a-gleiz) ha [[.44 Remington Magnum]] (a-zehou). |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù |- ! Doare korf an douilhez |kreuzenn, eeun |- ! Doare skeiñ |e-kreiz |- ! Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! Mare produiñ |1971 - 1982 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! Ø bannadell |10,9 mm |- ! Ø kolier |11,6 mm |- ! Ø korf an douilhez |11,9 mm |- ! Ø strad |11,9 mm |- ! Hirder an douilhez |33 mm |- ! Hirder ar gartouchenn |41 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all |- ! Pouez ar vannadell |180 - 240 greunenn (11,66 - 15,55 g) |- ! Tizh ar boled V₀ |396 - 545 m/s |- !|[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]] |LP |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |B |} Ar '''.44 Auto Magnum Pistol''', anvet '''.44 Auto Mag''' ivez, zo ur [[munision]] armoù-dorn gwerzhet adalek 1971 gant an embregerezh stadunanat [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]], asambles gant ar [[Auto Mag (pistolenn)|bistolenn heñvelanvet]]<ref>{{en}} Chris Eger, ''[https://www.guns.com/news/2020/01/17/dirty-harry-mack-bolans-big-thunder-the-auto-mag-pistol-in-44-amp Dirty Harry & Mack Bolan's Big Thunder: The Auto Mag Pistol in .44 AMP]'', Guns, 17/01/2020 (lennet d'an 11/09/2026)</ref>. Ijinet e voe gant Harry Sanford ha Max Gera<ref>{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 252</ref>. Heñvel a-walc'h eo he ferzhioù [[bannouriezh]] ouzh reoù ar [[.44 Magnum]], met ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Kreuzenn|greuzenn]] he deus, ha dre-se e c'hall bezañ implijet aesoc'h en armoù damaotomatek. Paouez a reas produerezh an arm koulz hag ar gartouchenn e 1982. Produet e vez douilhez ar gartouchenn gant an embregerezh [[Starline Brass|Starline]] peurgetket<ref>{{en}} ''[https://www.starlinebrass.com/44-auto-mag-brass #1440 - 44 Auto Mag Brass]'', Starline Brass (lennet d'an 11/09/2026)</ref>, ha dafar da gargañ anezhi gant [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] peurgetket<ref>{{en}} ''[https://shop.rcbs.com/products/dies-shell-holders/pistol-dies/?_bc_fsnf=1&Caliber=.44+Auto+Magnum Pistol Dies]'', war lec'hienn RCBS (lennet d'an 11/09/2026</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:44 AMP}} [[Rummad:Munisionoù SUA]] [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] 5ufcqg9fb8piinaljqra32fcs4klixi 0 181088 2199792 2026-09-11T22:27:00Z Kestenn 14086 Adkas war-du [[.44 AMP]] 2199792 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[.44 AMP]] 1qzqbeptq1wfflm3vej0ysuhy6jolaz 0 181089 2199797 2026-09-12T08:39:54Z Dishual 612 Pajenn krouet gant : "{{databox}} '''Ministrerezh an Difenn Broadel''' ([[turkeg]]: ''Millî Savunma Bakanlığı'') eo anv un ajañs lodenn eus Kabined [[Gouarnamant Turkia]] ha kefridiet gant merañ [[Arme Turkia|nerzhioù lu Turkia]] ha gant an difenn broadel evit gwareziñ ar vro diouzh arvaroù estren.<ref>{{Cite web |title=Misyonumuz MSB |url=https://www.msb.gov.tr/Bakanlik/Misyon |access-date=2024-12-21 |website=T.C. Millî Savunma Bakanlığı |language=tr}}</ref> Ar pevare brasa..." 2199797 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Ministrerezh an Difenn Broadel''' ([[turkeg]]: ''Millî Savunma Bakanlığı'') eo anv un ajañs lodenn eus Kabined [[Gouarnamant Turkia]] ha kefridiet gant merañ [[Arme Turkia|nerzhioù lu Turkia]] ha gant an difenn broadel evit gwareziñ ar vro diouzh arvaroù estren.<ref>{{Cite web |title=Misyonumuz MSB |url=https://www.msb.gov.tr/Bakanlik/Misyon |access-date=2024-12-21 |website=T.C. Millî Savunma Bakanlığı |language=tr}}</ref> Ar pevare brasañ implijer e Turkia gant un hollad 370 000 implijiad.<ref name="personnel">{{Cite web |title=MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI |url=https://www.sayistay.gov.tr/reports/NrQl9kNYyJ-milli-savunma-bakanligi |access-date=2024-12-21 |website=T.C. Sayıştay Başkanlığı}}</ref> Pennlec'h ar ministrerezh a zo e Bakanlıklar en [[Ankara]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ministrerezh an Difenn (Turkia)]] [[Rummad:Politikerezh Turkia]] pcdtuhl6emchsmg6mhzv0rl7567b7mx 0 181090 2199799 2026-09-12T08:57:06Z Dishual 612 Pajenn krouet gant : "{{databox}} '''Ministrerezh an Aferioù Diavaez''' ([[turkeg]]: ''Dışişleri Bakanlığı'') eo skourr gournamantel Turkia kefridiet gant politikerezh etrebroadel [[Turkia|Republik Turkia]]. Kefridiet eo ar ministrerezh gant sevel liammoù etre Turkia hag ar broioù estren met ivez da zegas harp d'ar geodedourien turk ha da brudañ [[Sevenadur Turkia|sevenadur ar vro]]. Ar politikerezh a vez gant ar ministrerezh a zo aozet hag urzhiet hervez an interest broadel|in..." 2199799 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Ministrerezh an Aferioù Diavaez''' ([[turkeg]]: ''Dışişleri Bakanlığı'') eo skourr gournamantel Turkia kefridiet gant politikerezh etrebroadel [[Turkia|Republik Turkia]]. Kefridiet eo ar ministrerezh gant sevel liammoù etre Turkia hag ar broioù estren met ivez da zegas harp d'ar geodedourien turk ha da brudañ [[Sevenadur Turkia|sevenadur ar vro]]. Ar politikerezh a vez gant ar ministrerezh a zo aozet hag urzhiet hervez an [[interest broadel|interestoù broadel]] roet gant gouarnamant ar vro. Krouet d'an 2 a viz Mae 1920, merañ a ra kannatioù diplomatek, marc'hata a ra emglevioù etrebroadel, ha dileuriañ a ra Republik Turkia en [[Aozadur ar Broadoù Unanet]].<ref>{{Cite web|url=http://www.mfa.gov.tr/turkiye-cumhuriyeti-disisleri-bakanligi-tarihcesi.en.mfa|title=Brief History of the Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Turkey|website=Republic of Turkey Ministry of Foreign Affairs|language=en|access-date=9 December 2013}}</ref> Pennlec'h ar ministrerezh a zo lec'hiet en [[Ankara]], kêr-benn ar vro<ref>{{Cite web|url=http://www.mfa.gov.tr/contact-us.en.mfa|title=Contact Us|website=Republic of Turkey Ministry of Foreign Affairs|access-date=26 August 2010}}</ref> hag ouzhpenn 200 kannati pe kannad a zo dre ar bed o labourat evit ar ministrerezh. E 2021, Ministrerezh Aferioù Diavaez Turkia en doa 235 kannad diplomatek en estren-vro. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ministrerezh an Aferioù Diavaez (Turkia)]] [[Rummad:Ministrerezhioù Turkia]] hxbhtz0jgea1tvo0viib5g5z8o5ml6a