Wikipedia
brwiki
https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer
MediaWiki 1.47.0-wmf.19
first-letter
Media
Dibar
Kaozeal
Implijer
Kaozeadenn Implijer
Wikipedia
Kaozeadenn Wikipedia
Restr
Kaozeadenn Restr
MediaWiki
Kaozeadenn MediaWiki
Patrom
Kaozeadenn Patrom
Skoazell
Kaozeadenn Skoazell
Rummad
Kaozeadenn Rummad
TimedText
TimedText talk
Modulenn
Kaozeadenn modulenn
Event
Event talk
Gallaoueg
0
6532
2200103
2104029
2026-09-16T09:48:19Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2200103
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom|skeudenn=Yezhoù breizh bzg ha gallo.svg|diwar-benn=yezhoù [[Breizh]]}}
{{Yezh|anv=Gallaoueg
|anveyezh=Galo
|skeudenn=[[Skeudenn:Yezhoù Frañs.svg|frameless|center|upright=1.2]]
|broiou=[[Breizh]]
|rannved=[[Europa]]
|komzet=etre 29 060 (ist. 1999) ha 200 000 (ist. 2008, 2013)
|renkadur=goude 100
|livfamilh=Indezeuropek
|familh=[[Yezhoù indezeuropek]]
*[[Yezhoù romanek]]
**[[Yezhoù gallo-romanek]]
***[[Yezhoù oil]]
****'''Gallaoueg'''
|akademiezh=[[Institut du Galo]]
|urzh=[[Yezh SVO|SVO]]
}}Ur [[yezh romanek]] komzet e Breizh eo ar '''gallaoueg''' (''gallo'' pe ''galo'' er yezh-se), hag unan eus [[yezhoù oil]] [[Breizh-Uhel]]. Komzet e vez en [[Il-ha-Gwilen]], el lodenn vrasañ eus al [[Liger-Atlantel]] hag e reter ar [[Mor-Bihan]] hag [[Aodoù-an-Arvor]]. E vevenn gornôg eo hini ar [[brezhoneg]]va, a-hed ul linenn etre [[Plouha]] ha [[Gwenrann]]. Amsklaer eo e vevenn reter rak ur c'hendalc'h yezhel zo etre holl [[yezhoù oil]]. Yezhourien zo a soñj dezho ez a perzhioù ar gallaoueg pelloc'h eget bevennoù Breizh istorel, betek bevennoù [[Torosad Arvorig]].
N'eus kenemglev ebet da zispartiañ ar pezh a zo ur yezh hag ar pezh a zo ur rannyezh hag alese ez eus alioù disheñvel diwar-benn natur ar gallaoueg. Ur rannyezh eus ar galleg eo hervez lod tra m'eo unan eus yezhoù oil hervez lod all kenkoulz hag ar galleg. Goude ma oa chomet ur yezh komzet dreist-holl eo bet studiet ar gallaoueg er Skol-Veur ha klasket ez eus bet skoueriekaat e reizhskrivadur. Un nebeud levrioù gallaouek a vez embannet bep bloaz. Kontrol d'ar brezhoneg avat n'eo ket ken kozh-se al luskad evit lakaat ar yezh war wel, daoust ma vez komzet muioc'h-mui anezhañ ha ma'z a war-raok he bezañs er vuhez publik. Anavezet eo bet evel unan eus ''yezhoù Breizh'' gant kuzul-[[rannvro Breizh]] e [[2004]].
N'eo ket kar ar gallaoueg d'ar [[brezhoneg]]. [[Yezhoù indezeuropek]] int o-daou, met ur [[Yezhoù keltiek|yezh keltiek]] eo ar brezhoneg tra m'eo ar gallaoueg ur [[Yezhoù romanek|yezh romanek]], diskennet diouzh al [[latin]]. Dont a ra hec'h anv eus ar brezhoneg ha pa ne vije ket bet implijet nemeur betek nevez zo. Goude ma ve kavet dismegañsus gant emsaverien ar gallaoueg, e-tro 60% eus an dud a gomz ar yezh a sell outi evel ur parlant "''patois"'' diouzh an enklask sokioyezhoniel kaset da benn gant ar Rannvro e 2018.
Nevez-krouet eo bet ar ger ''gallaoueg'' e brezhoneg, e-kreiz an {{XXvet kantved}} ; a-raok e veze lavaret ''[[galleg]]'' {{daveoù a vank}}.
==Termenadur==
===Anvioù===
Implijet a reer hiziv an deiz ar ger '''galo''' er yezh-se. Dont a ra eus ar brezhoneg ''gall'' a oa bet implijet diwar-benn an estrañjourien, pe ar re na gomzont ket brezhoneg, ha dreist-holl evit ar re a gomz ur yezh romanek, diwar ur wrizienn geltiek.<ref>{{fr}} Claude Bourel, ''Dictionnaire de gallo'', Rennes, Rue des Scribes, 2004</ref> An hevelep ger a gaver e [[gouezeleg Skos]], ''gall'', a dalvez "estrañjour", ha dreist-holl "Skosad ne gomz ket gouezeleg" ha "den eus Su Bro-Skos", da lavaret eo e-lec'h ma komzer [[skoteg]] kentoc'h.<ref>{{gd}} [https://www.faclair.info/ Am Faclair Beag] « Gall : Foreigner, stranger, especially a native of the south of Scotland or a Scot that cannot speak Gaelic. »</ref> Diwar ar brezhoneg '''gallez''' e teu an anv-gwan benel '''Gallèz''' (''gallèse'' e [[galleg]]). Meur a stumm all zo meneget gant an [[Trésor de la langue francaise]] e galleg : "gallot", "gallec", "gallek", "gallais", "gallic" pe "gallou" c'hoazh, ouzhpenn d'ar ger benel "gallote". Ar yezh eo zo meneget gant anvioù-se met ivez an dud a zo o chom e [[Breizh-Uhel]].<ref>{{fr}} "[https://www.cnrtl.fr/definition/gallo Gallo]" in [[Trésor de la langue française]]</ref>
Implijet e oa bet an termen-se gant [[brezhoneg]]erien da gentañ neuze, ha neket gant ar c'hallaouegerien. Kavet e oa bet gant [[Henriette Walter]] e veze implijet a-viskoazh gant 4% eus ar gomzerien en [[Aodoù an Arvor]] hepken e [[1986]]. Un drederenn anezho a soñje e oa ur ger disprizius zoken. "Patois" a veze lavaret gant an dud kentoc'h.<ref>{{fr}} Henriette Walter, Le français d'ici, de là, de là-bas, Le livre de poche, 2000, p. 113</ref> N'eo nemet nevez zo eta e oa bet kroget d'ober stankoc'h gant ar ger '''gallo''', goude ma vefe testeniekaet dre skrid abaoe [[1358]].<ref name="Trehel-Tas">{{fr}} Nathalie Trehel-Tas, Parlons gallo : Langue et culture, L'Harmattan, 2007, 140 p. (ISBN 978-2-296-03247-7, BNF 41045853)</ref>
Gant ar yezhoniour Alan-Joseph Raude e oa bet goveliet keal ar '''britto-roman''' e galleg e [[1978]] da bellaat diouzh ar ger ''patois'' ha da ziskouez eo ur yezh romanek komzet gant [[Bretoned]].<ref name="LerayLorand">{{fr}} Christian Leray et Ernestine Lorand, Dynamique interculturelle et autoformation : une histoire de vie en Pays gallo, Paris, L'Harmattan, coll. « Défi-formation », 1995, 385 p. (ISBN 2-7384-3377-4, BNF 35779104</ref> Hervezañ n'eo ket dereat ar ger ''patois'' (a c'heller tostaat ouzh ar brezhoneg ''trefoedaj'') dre ma ra anv eus ur rannyezh e dalc'h ur yezh a "sevenadur" : ur meizad sokiologel eo ha n'eo ket ur meizad yezhoniel.<ref name=LerayLorand/> Hervez Jean-Paul Cheveau e c'hell ar ger ''patois'' bezañ implijet evit n'eus forzh peseurt yezh eus [[Frañs]] ha n'eo ket galleg. Nac'het eo neuze o identelezh d'ar yezhoù-se.<ref name=LerayLorand/> Daoust m'eo ur ger disprizius e c'hell bezañ implijet ar ger ''patois'' hep dismegañs gant ar c'hallaouegerien goshañ.
=== Renkadur ===
Ur yezh eus familh ar yezhoù romanek eo ar gallaoueg. N'eo ket divert eus ar galleg standard ha n'eo ket "galleg saout" e-giz ma vez klevet a-wechoù. Dont a ra eus emdroadur al [[latin]] a veze komzet gant an dud en [[Impalaeriezh roman]] da heul [[brezel Galia]] ha trec'h ar [[Romaned]]. Levezonet eo bet gant ar [[galianeg]] a veze komzet en takad-mañ a-raok c'hoazh, pe c'hoazh gant an [[norseg]], yezh ar [[Vikinged]], hag ar [[brezhoneg]] e [[Breizh-Uhel]] evel-just, pa oa stank ar vrezhonegerien eno a-raok ma kilas ar vevenn yezhel etrezek ar c'hornôg.
Renket eo ar gallaoueg e-touez ar [[yezhoù oil]], un hollad yezhoù en em astenn war norzh [[Frañs]]. E-kichen ar gallaoueg e kaver un aridennad yezhoù a vez start dispartiañ an eil diouzh eben a-wechoù, deuet holl diwar al latin ha levezonet gant ar [[yezhoù germanek]] dre ar [[frankeg]]. E-touez ar yezhoù-se e kaver ar [[pikardeg]], an [[normaneg]], ar [[galleg]], al [[loreneg]] hag yezhoù all c'hoazh.<ref name=Abalain/>
Evel ar yezhoù oil all n'eo ar gallaoueg na [[henc'halleg]], nag un trefoedaj eus ar galleg modern. Elfennoù boutin a gaver etre an div yezh (levezon ar frankeg er c'heriaoueg hag en ereadurezh, koll ar renad rejim-rener, koll ar sonioù-diwezhañ...). Emdroet eo ar gallaoueg abaoe an [[Henamzer]] asambles gant ar yezhoù romanek all, hag adalek ar [[Krennamzer|Grennamzer]] e c'heller komz eus ''henc'hallaoueg''.<ref>{{fr}} {{Liamm web|url=https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fwww.cndp.fr%2Fcrdp-rennes%2Fcrdp%2Fcrdp_dossiers%2Fdossiers%2Fgallo%2Flangue%2Fidees%2Fancien.htm#federation=archive.wikiwix.com|titl=Le gallo n'est pas de l'ancien français [diell]|oberour=CRDP Rennes|liamm oberour=http://www.cndp.fr/crdp-rennes/crdp/crdp_dossiers/dossiers/gallo/langue/idees/ancien.htm|lennet d'=an 12 a viz Mae 2022}}</ref> Dre ma ne oa ket skoueriekaet an henc'halleg ha tost an div yezh e c'helle skriverien ar Grennamzer implijet troiennoù o rannvro en o zestennoù. Roudennoù henc'hallaoueg a lenner e testennoù gallek [[Dugelezh Breizh]] hag e [[Breizh-Uhel]] neuze.<ref name=Machonis>{{fr}} Peter A. Machonis, ''Histoire de la langue : Du latin à l'ancien français'', University Press of America, 1990, 261 p. ({{ISBN|978-0-8191-7874-9}}), p. 149</ref><ref>{{fr}} {{Liamm web|url=https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fwww.cndp.fr%2Fcrdp-rennes%2Fcrdp%2Fcrdp_dossiers%2Fdossiers%2Fgallo%2Forale%2Flegendes.htm#federation=archive.wikiwix.com|titl=Contes et Légendes [diell]|oberour=CNDP Roazhon|lennet d'=an 12 a viz Mae 2022}}</ref>
Un tamm levezon en deuz bet ar [[brezhoneg]] war ar gallaoueg dre ma'z int komzet war takadoù tost an eil d'egile ha dre m'int bet komzet war takadoù mesk-ha-mesk gwechall. Amprestet e oa bet un nebeud gerioù da skouer. Implij araogennoù evel verboù-skoazell a zeuje eus un orin keltiek koshoc'h avat. Keñveriet e oa bet an darempred etre an div yezh ouzh hini [[gouezeleg Skos]] hag ar [[skoteg]].<ref>{{fr}} Henriette Walter, ''L'aventure des langues en Occident : Leur origine, leur histoire, leur géographie'', Robert Laffont, 2013, 476 p. ({{ISBN|978-2-221-12192-4}})</ref> Koulskoude, stadan a ranker eo chomet dister a-walc'h roud ar brezhoneg war ar gallaoueg. Kentoc'h eo ar brezhoneg en deus amprestet gerioù e-leizh digant ar gallaoueg hag ar galleg mesk-ha-mesk.
{| class="wikitable centre" cellpadding="4"
|+ Keñveriañ gant yezhoù all.
|-
! Gallaoueg (yezh oil)
! [[Normaneg]] (yezh oil)
! [[Poateveg]] (yezh oil)
! [[Pikardeg]] (yezh oil)
! [[Toureneg]] (yezh oil)
! [[Galleg]] (yezh oil)
! [[Okitaneg]] (yezh oc)
''Skrivet gant an norm klasel''
! [[Brezhoneg]] ([[Yezhoù keltiek|yezh keltiek]])
|-
|style="background: #f9f9f9; "|
Le monde vienent su la térre librs tertous e s'ent'valent en drets e dignitë. Il lou apartient d'avaer de la réson e de la conscience e il ont de s'ent'enchevi conme feraen dés freres.
|style="border: 1px #aaa solid;background: #f9f9f9; "|
Touos les houmes nâquissent libes et parêles dauns leus taête et en dreits. Il ount byin de l'obiche et de l'ingamo et deivent faire d'aveu leus prochan coume si ch'teit pour yeus.
|style="border: 1px #aaa solid;background: #f9f9f9; "|
Le munde trtouts avant naeçhu libres trtouts parélls den la dégnetai é den lés dréts. L'avant de l'aeme é de la cunsience é le devant coméyà e trtouts fratrnaument.
|style="border: 1px #aaa solid;background: #f9f9f9; "|<br>
Tous ches ètes humains is sont nès libes et égals in dignitè et pi in droéts. Is sont dotès d’roaison et pis d'conschienche et pis is doévtte foaire ches uns invers ches eutes dins un esprit d’fratérnitè.
|style="border: 1px #aaa solid;background: #f9f9f9; "|
Tertos les houms naissont libĕrs, ansement is aont les meimĕs dreits e la meimĕ dighnitaiy. Is aont coumĕ dounaison ieun antendouerĕ e ieunĕ airzon e is deivont s'ajidair les ieuns les outĕrs coumĕ des frairĕs.
|style="border: 1px #aaa solid;background: #f9f9f9; "|
Tous les êtres humains naissent libres et égaux en dignité et en droits. Ils sont doués de raison et de conscience et doivent agir les uns envers les autres dans un esprit de fraternité.
|style="border: 1px #aaa solid;background: #f9f9f9; "|
Totes los èssers umans naisson liures e egals en dignitat e en dreches. Son dotats de rason e de consciéncia e se devon comportar los unes amb los autres dins un esperit de fraternitat.
|style="border: 1px #aaa solid;background: #f9f9f9; "|
Dieub ha par an eil d'egile eo ganet an holl dud, koulz evit a sell ouzh o gwirioù hag o dinded. Skiant ha koustiañs zo dezho ha rankout a reont bevañ an eil e-ser egile en ur spered a vreudeuriezh.
|}
== Douaroniezh ==
===Takad ar yezh===
[[Restr:Langues d'oïl Simoni-Aurembou.svg|thumb|Kartenn [[yezhoù oil]] hervez Marie-Rose Simoni-Aurembou.]]
Start eo termeniñ resis gorread yezh ar gallaoueg. Splann e oa an harz gant ar brezhoneg betek ar [[bloavezhioù 1950]] dre m'eo un harz etre div yezh eus div familh disheñvel, [[yezhoù romanek]] evit ar gallaoueg ha [[yezhoù keltiek]] evit ar brezhoneg. Adalek ma oa diskaret plas ar gallaoueg hag ar brezhoneg er gevredigezh n'eo ket ken splann an traoù : n'eo ket bet erlec'hiet ar brezhoneg gant ar gallaoueg e giz gwechall ha gounezet en deus ar brezhoneg tachenn e kêrioù bras Breizh-Uhel dreist-holl. Diaesoc'h eo lakaat war wel ur vevenn resis etre ar gallaoueg hag ar yezhoù oil all dre m'emañ perzh eus ur c'hendalc'h yezh. Kustum eur da vevenniñ ar yezhoù-se diouzh harzoù hengounel ar broioù istorel, met ne glot ket atav gant ar gwirvoud yezh.<ref name="Chauveau">{{fr}} Jean-Paul Chauveau, Évolutions phonétiques en gallo, Paris, Centre national de la recherche scientifique, coll. « Sciences du langage », 1989, 293 p. (ISBN 2-222-04281-X, BNF 35063635)</ref> Lod eus ar skiantourien a ziazez o bevennoù war ar broioù istorel, oc'h arlivañ an harzoù avat. Waltcher von Wartburg, Hans-Erich Keller ha Robert Geuljans a laka bevenn ar gallaoueg a-hed harzoù Breizh er reter, en ur lakaat hanternoz Añjev e takad ar gallaoueg ouzhpenn<ref>{{fr}} Walther Wartburg, Hans-Erich Keller et Robert Geuljans, ''Bibliographie des dictionnaires patois galloromans : 1550-1967'', Librairie Droz, coll. « Publications Romanes et Françaises », 1969, 376 p. (ISBN 978-2-600-02807-3)</ref>. Hervé Abalain a laka da glotañ tachenn ar gallaoueg gant Breizh-Uhel ivez, hag a laka bandennoù-nes ar Mayenne hag ar Maine-et-Loire ouzhpenn<ref name="Abalain">{{fr}} Hervé Abalain, Le français et les langues historiques de la France, Jean-Paul Gisserot, 2007, 317 p. (ISBN 978-2-87747-881-6)</ref>. Strollañ a ra ar gallaoueg en isfamilh yezhoù oil ar c'hornôg asambles gant an añjeveg, an normaneg ha yezhoù ar Maine<ref name=Abalain/>.
Start eo bevenniñ ar gallaoueg abalamour m'eo diaes kartennaouiñ yezhoù oil ar c'hreiz, a zo minorelaetoc'h c'hoazh dre m'int stanket etre Pariz ha yezhoù oil anavezetoc'h evel an normaneg hag ar gallaoueg. Skiantourien zo a soñj dezho ez eus un takad kreiz e gwalarn Frañs hep bevennoù splann etre ar yezhoù.<ref name="GarabatoBoyer">{{fr}} Carmen Alén Garabato et Henri Boyer, Les langues de France au XXIe siècle : vitalité sociolinguistique et dynamiques culturelles : [communications du colloque des 8 et 9 décembre 2006 organisé à l'Université Paul-Valéry], Paris, Harmattan, 2007, 304 p. (ISBN 978-2-296-03767-0), p. 204-205</ref> Hervez Marcel Cohen, da skouer, eo ar Maine un takad amsklaer m'eo mesket gallaoueg, añjeveg hag orleaneg, hep bevenn etre an teir yezh-se.<ref>{{fr}} Marcel Cohen, Regards sur la langue française, Société d'Édition d'Enseignement Supérieur, 1950</ref> Hervez Marie-Rose Simoni-Aurembou n'eus nemet rannyezhoù oil, en o zouez ar gallaoueg, ha n'eus ket kement-se a ziforc'hioù etre "rannyezhoù oil" all. Bevennet eo ar gallaoueg gant bevennoù Breizh neuze nemet er Su ma'z a ar poateveg betek al [[Liger]].<ref name=GarabatoBoyer/>
Skiantourien zo a bella diouzh bevennoù ar broioù da glask lakaat bevennoù diazezet war fedoù-yezh hepken. Diwar al levezonoù e-keñver ar c'heriaoueg e stroll Jean-Paul Chauveau ar gallaoueg gant an añjeveg ha yezh ar Vezven en un takad bras anvet "broioù ar c'hornôg" rannet e tri zakad : kornôg, gant Aodoù an Arvor, Mor-Bihan ha kornôg Il-ha-Gwilen ; reter gant ar Sarthe, ar Vezven ha reter an Il-ha-Gwilen ha su gant al Liger-Atlantel hag ar Maine-et-Loire. Abeg zo bet kavet en doare-se da vevenniñ avat, dre ma eneber ivez norzh al Liger, tostoc'h da yezh ar Vezven, ouzh su al Liger, tostoc'h d'ar poateveg.<ref>{{fr}} Gabriel Guillaume et Jean-Paul Chauveau, Atlas linguistique et ethnographique de la Bretagne romane, de l'Anjou et du Maine, CNRS, 1975, p. 5</ref> Ha n'eus ket bet termenet gantañ ur vevenn-yezh resis etre gallaoueg ha poateveg : al Liger an hini eo ar ra an disparti, kontrol d'ar pezh zo meneget a-us.<ref>{{fr}} Jean-Paul Chauveau, Le gallo : une présentation, vol. 2, Section de celtique, Faculté des lettres de Brest, Université de Bretagne occidentale, 1984, p. 154</ref>
bevennoù yezhoù Breizh hag ar rannvroioù-nes hervez skiantourien disheñvel :
<gallery mode="packed">
Restr:Gallo Abalain.svg|Hervez [[Hervé Abalain]].
Restr:Gallo Chauveau.svg|Hervez Jean-Paul Chauveau.
Restr:Gallo Bonnaud.svg|Hervez [[Pierre Bonnaud]].
Restr:Gallo Simoni-Aurembou.svg|Hervez Marie-Rose Simoni-Aurembou.
</gallery>
====Bevenn etre ar gallaoueg hag ar brezhoneg====
Splann e oa an harz etre ar gallaoueg hag ar [[brezhoneg]] dre m'int disheñvel-mik o-daou. An istorour [[Pierre-Michel-François Chevalier]] en doa keñveriet an harz-se gant moger Sina e [[1845]] zoken.<ref name="AbalainBR">{{fr}} Hervé Abalain, Histoire de la langue bretonne, Paris, Jean-Paul Gisserot, 2000 (1re éd. 1995), 127 p. (ISBN 2-87747-523-9, BNF 37109740)</ref> E [[1952]] e oa bet treset ar vevenn-se gant [[François Gourvil]] etre [[Plouha]], e bae [[Sant-Brieg]] ha [[stêr Penerv]] e [[gourenez Rewiz]]. Tremen a rae ar vevenn dre [[Senven-Lehard]], [[Kintin]], [[Mur (kumun)|Mur]], [[Sant-Jelan]], [[Regini (kumun)|Regini]] ha [[Sulnieg]] etre an daou boent-se hervez Gourvil.<ref name=AbalainBR/> Stabil a-walc'h e oa bet ar vevenn-se a-hed mare ar [[krennvrezhoneg|c'hrennvrezhoneg]] (1100-1650) hag erlec'hiet e oa bet ar brezhoneg gant ar gallaoueg e-lec'h m'en doa kilet. E gourenez [[Gwenrann]] en doa kilet ar brezhoneg buanoc'h en {{XIXvet kantved}} hag en {{XXvet kantved}}, met erlec'hiet e oa bet gant ar galleg kentoc'h, heñvel diouzh an hini a oa komzet e Breizh-Izel gant ar vrezhonegerien hag o bugale pa oa bet dilezet ar yezh e-kreiz an XX{{vet}} kantved.
Er Grennamzer Uhelañ e oa bet cheñch-dicheñch ar vevenn-se, gant un takad bras etre bevenn Gourvil hag ar Gwilen ma veze komzet an div yezh, alies mat ar brezhoneg evel yezh an uhelidi en takadoù reterañ.
====Bevenn etre ar gallaoueg hag ar yezhoù oil nes====
[[Restr:Continuum nord-ouest.svg|250px|thumb|dehou|Kendalc'heg yezhoù oil ar gwalarn, diskouezet amañ gant variezon ar fonem [ɛ] e-barzh <haie> (''a'', ''è'', ''é'', ''éï'' hag all). E gwenn ez eus takadoù e-lec'h ma n'eo ket bet dastumet ar ger.]]
E reter ar gallaouegva e klever [[yezh ar Vezven]], [[añjeveg]] (an daou-mañ o vezañ perzh eus ar memes kendalc'heg hag ar gallaoueg), an [[normaneg]] ha [[poateveg]] er su. E familh [[yezhoù oil]] emañ an holl yezhoù-se, derevet-holl eus al [[latin]]. Start eo sevel bevennoù yezh etrezo hag alies-mat e vezont bevennet kentoc'h gant ar broioù istorel. Ur [[kendalc'heg yezh|gendalc'heg yezh]] an hini eo, da lavaret eo e cheñchont tamm-ha-tamm a seurt ma c'heller en em gompren etre amezeien tost a-raok en em gavet dirak yezhoù disheñvel penn-da-benn, met diaes eo kompren unan eus ar memes kendalc'heg a vev pelloc'h. Kendalc'heg ar yezhoù oil zo lec'hiet etre bevenn reter ar [[brezhoneg]]va er c'hornôg ha [[Belgia]], [[Elzas]] hag [[Alamagn]] er reter m'en em gav tal-ouzh-tal gant yezhoù germanek. Tamm-ha-tamm e tremener eus ar gallaoueg da barlantoù ar Vezven, d'an [[normaneg]], da yezh Champagn, d'ar [[pikardeg]] hag all. Ne glot ket ar bevennoù yezh hag ar bevennoù melestradurel.<ref name=Chauveau/>
Splann eo skouer ar ger "hiziv" da skeudenniñ ar gendalc'heg-se. Lavaret a reer ''anae'' gant ar brasañ eus ar c'hallaouegerien tra ma implijer ''anui'' e reter [[Breizh-Uhel]], a-hed ar Vezven hag er [[Maine-et-Loire]], ur ger a glever ivez en [[añjeveg]] hag en [[normaneg]]. En [[Ernée]], er Vezven, e klever ''anae'', heñvel d'ar gallaoueg. Er gendalc'heg-se neuze eo aes d'ar c'hallaouegerien kompren ha komz gant un añjeveger bennak, met ne c'hello ket kompren unan bennak a gomz ur yezh pelloc'h er gendalc'heg, da skouer ur [[walloneg]]er.<ref>{{fr}} Philippe Blanchet, Introduction À la Complexité de L'enseignement Du Français Langue Étrangère, Peeters Publishers, 1998, 253 p. (ISBN 978-90-429-0234-3)</ref>
===Variezonoù ha rannyezhouriezh===
N'eo ket aes strollañ variezonoù ar gallaoueg e rannyezhoù, dre ma cheñchont diouzh an elfennoù choazet d'o diforc'hañ. Da skouer, ma kemerer ar raganvioù-diskouezañ e kont e c'heller lakaat an takadoù-se war-wel :
* Stumm [[Il-ha-Gwilen]] : ''le sien'' (g.), ''la siene'' (b.) ;
* Stumm [[Aodoù an Arvor]] : ''lu'', ''li'' (g.), ''lë'', ''yelle'' (b.) ;
* Stumm [[Mor-Bihan]] : ''le ci'' (g.), ''la celle'' (b.) ;
* Su al [[Liger-Atlantel]] a ra evel ar [[poateveg]] : ''qho-la'' (g.), ''qhelle-la'' (b.).<ref>{{fr}} Patrik Deriano, Grammaire du gallo, Label LN, 2005, 457 p. (ISBN 978-2-915915-08-2)</ref>
Ma kemerer ar [[fonologiezh]] e kont e c'heller dispartiañ tri zakad disheñvel :
* An norzh ([[Roazhon]], [[Sant-Maloù]], [[Sant-Brieg]]), e-lec'h m'eo aet ar silabennoù diwezhañ hogozik da get : [ɛw], diwar ''chatèo'' zo aet da [ɛ] tra m'eo aet [aw] eus ''journau'' da [a]. [aj] eus ar gerioù gourel evel ''travail'' zo aet da [a]. En takad-mañ e klever diftongennoù disheñvel etre an unander hag al liester : ''un chapë'', ''des chapiao''.
* Ar c'hreiz ([[Mor-Bihan]], [[Gwenrann]], Bro-Vaez) e-lec'h m'eo mouezhiet [t] da [d] hag e-lec'h ma klever [u] e plas [o].
* Ar su ([[Bro-Raez]], [[Gwiniegi Naoned]]), tost ouzh ar poateveg, e-lec'h ma klever dibennoù an amzer-gevrennek tremenet e [aj] e plas [ə], an [s] mouzhiet da [z], an [u] e dibenn ar gerioù aet da [ø], kensonennoù-dibenn mouezhiet, ar strollad [lj] distaget [j] ha diftongenn ebet.<ref>{{fr}} {{Liamm web|url=https://web.archive.org/web/20070928010557/http://www.maezoe.com/francais4.htm|titl=Le GALLO, la langue britto-romane [diell]|lennet d'=ar 6 a viz Even 2022}}</ref>
[[Restr:Pluriel gallo.svg|200px|thumb|dehou|Liester ar ger "tog" diouzh ar rannvroioù]]
N'eo ket aes dispartiañ an takadoù diouzh an doareoù da zistagañ : meur a zisoc'h a c'heller en em gavet ganto. Da skouer, ar ger ''moi'' gallek a glot gant [ma] kostez Roazhon, [maj] e Liger-Atlantel ha [me] pe [mɛ] a-hed bevenn ar brezhoneg, met n'eo ket gwir evit an holl c'herioù. Takad an [ɛ] a ya pelloc'h er reter er ger ''voir'', hag ar gerioù a glot gant ar galleg ''voisin'' ha ''boire'' a c'heller distagañ [vejzɛ̃] ha [bejʁ] pe [vajzɛ̃] ha [bajʁ].<ref name=Jouin>S. Jouin, « Communauté et diversité en Pays Gallo », Cahier des Annales de Normandie, 1983, p. 165-182</ref>
Dibenn an anvioù-verb e ''-er'' a ziskouez doareoù all da zispartiañ an takadoù. Dre vras e vezont distaget [ə] e gallaoueg (''manjë'' evit "debriñ", a glot gant ar galleg ''manger'')<ref>Gerioù galleg a zo bet lakaet da zave amañ dre m'eo ar galleg yezh vrudetañ kendalc'heg ar yezhoù oil</ref>, war-bouez en [[aber al Liger]] ha kostez ar [[Manche]] e-lec'h ma tistager evel e galleg. Tro-dro da [[Kankaven|Gankaven]] ha [[Kerc'haoueg]] e tistager [aj]. Met disheñvel eo an traoù evit an anvioù-gwan-verb hag an anvioù-boutin a echu e <-é> e galleg (evel ''mangé'', ''blé''). E lec'hioù zo, evel [[Abarrez]], e cheñch ar mod da zistagañ an anv-gwan-verb diouzh ma vez implijet gant ar verb bezañ pe gant ar verb kaout. ''Blé'' (e galleg), eus e du, a lavarer ''blé'', ''blë'', ''byé'', ''byë'', ''byè'', ''byëy'' pe ''byay'' diouzh ar vro. Nevez zo eo deuet ar soniad [l] war-glev e gallaoueg, hag e norzh ar vro pe e Bro-Roazhon, dindan levezon ar galleg en deus graet d'un toullad gerioù bezañ staonekaet e gallaoueg.<ref name=Jouin/>
An diforc'hioù e distagadur ar gerioù a ra d'un nebeud gerioù cheñch penn-da-benn, evel er ger "labous". Ar stummoù ''oazé'', ''oazéo'', ''oézë'', ''ouézéo'' ha ''ouéziao'' a glever war-bouez en un takadig e gwalarn [[Roazhon]] ma klever ur [g] e deroù ar ger : ''gaziao''. Moarvat e oa deuet ar soniad [g]-se d'en em zizober eus un [[hiatus]] ha distagañ aesoc'h. Gallout a reer soñjal ivez er mod ma oa aet an [w] keltieg da [g] gant ar yezhoù latin (''waspa'', lastez, en deus roet ar galleg ''gaspiller''). Tro-dro da [[Gwened|Wened]] e lavarer ''pichon'', diwar al [[latin]] ''pippione'', en deus roet ar [[brezhoneg]] ''pichon'' hag ar galleg ''pigeon''.<ref name=Jouin/>
==Istor==
===Gwriziennoù latin, keltiek ha germanek===
Ar strollad yezhoù koshañ a gaver roudoù anezho er pezh a zo [[Breizh]] bremañ zo ar [[yezhoù keltiek]]. Deuet diwar emled ar [[Kelted|Gelted]] en [[Henamzer]] adalek an {{VIIIvet kantved}} pe diwar yezhoù komzet e gwareg ar meurvor atlantel<ref>{{en}} Barry W. Cunliffe, John T. Koch, ''Celtic from the West: Alternative Perspectives from Archaeology, Genetics, Language, and Literature'', Oxbow Books, 2010, {{ISBN|184217410X}}, {{ISBN|9781842174104}}, 384 p</ref>, e oant komzet gant pobloù disheñvel evel ar [[Riedoned]] hag an [[Namneted]].<ref name=Trehel-Tas/> Stag e oa o c'homzoù ouzh ar [[galianeg]] ha liammoù kreñv o doa gant an [[inizi predenek]], un devezh pell war vor hepken.<ref name=FleuriotOrigines>{{fr}} Léon Fleuriot. Les origines de la Bretagne. Paris, Payot, 1980. In-8°, 355 p</ref> Breizh a-vremañ eo al lodenn gornôgañ eus ur c'hevread pobloù anvet [[Arvorig]] gant [[Kaezar]]. Aloubet e voe ar vro gant ar [[Republik Roma|Romaned]] adalek [[-56|56 a-raok J.K.]] ha romanelaet e voe tamm-ha-tamm, muioc'h e lec'hioù zo eget e lec'hioù all. Daoust ma weler villaoù (kenkizoù) un tamm e pep lec'h, kêrioù mod Roma pe uzinoù ''garum'' (kostez [[Douarnenez]])<ref>{{fr}} Patrick Galliou, ''Les Ossismes, Peuple de l'Occident gaulois'', [[Coop Breizh]], 2014, 484 p</ref> e soñjer ne oa bet degemeret al [[latin]] nemet gant uhelidi ar vro<ref name=Trehel-Tas/> tra ma talc'he ar brasañ eus an dud da gomz [[galianeg]] betek deroù ar {{VIvet kantved}}, dreist-holl war ar maez hag el lec'hioù poblet distank. Latin a veze komzet stankoc'h gant kumuniezhioù zo e bro an Osismed zoken, e-giz ma weler gant an anv [[Montroulez]], marteze etre [[Karaez]] hag [[ar Fouilhez]]<ref name=FleuriotOrigines/>
P'en em gavas ar [[Brezhoned|Vrezhoned]] eus an tu all d'ar mor adalek ar {{IVe kantved}} (met stankoc'h adalek ar {{Vvet kantved}}) o doa kavet ur vro romanekaet evit darn, kristeniekaet er c'hêrioù, met e lec'h ma veze komzet c'hoazh kalzik ar galianeg a oa ken tost d'o [[predeneg|fredeneg]] ma c'helle an div boblañs en em gompren. Aes a-walc'h eo bet dezho en em staliañ er vro<ref name=AbalainBR/> ha krouiñ rouantelezhioù bihan, rannet a-wechoù etre ar c'hevandir hag [[Enez Vreizh]], evel [[Kerne]] pe [[Domnonea]].<ref name="Pelletier">{{fr}} Yannick Pelletier, Une histoire de la Bretagne, Jean-Paul Gisserot, 1991, 127 p. (ISBN 978-2-87747-074-2)</ref>
Kreñvoc'h e oa an elfennoù roman e [[Roazhon]] hag e [[Naoned]]. Adalek fin ar {{Vvet kantved}} e oant bet aloubet o-daou gant ar [[Franked]] a oa deuet da vezañ mestr war [[Galia]], asambles gant an tiriadoù er reter d'ar [[Gwilen]] ha [[Gwened]] (e-pad ur mare). Kreñv a-walc'h e oa ar sevenadur latin kostez [[Sant-Brieg]] ivez ha da c'houde e chome forzhik douaroù e daouarn pennoù bras frank.<ref>Evel Beppolen, meneget gant [[Gregor Teurgn]] en e ''Istorioù''</ref> Liesseurt e oa pobladur [[Arvorig]] e-pad kantvedoù kentañ ar Grennamzer neuze, gant ar [[Brezhoned|Vrezhoned]] deuet eus [[Enez Vreizh]] mesket buan gant ar boblañs c'halianek, kêrioù ha lec'hioù resis latinekaet muioc'h hag uhelidi germanek er reter dreist-holl. Cheñch-dicheñch eo bet an harz etre ar bed breton hag ar bed frank, tro-dro d'ar Gwilen, abalamour d'ar brezelioù kaset etre an div bobl etre ar {{VIvet kantved}} hag an {{IXvet kantved}}. Brezhoneg a veze komzet gant darn eus ar boblañs etre [[Pornizh]] ha [[Roz-an-Arvor]] a-raok an {{Xvet kantved}}. Un darn all, etre al linenn-mañ hag ul linenn lec'hiet pelloc'h er c'hornôg, a gomze romaneg.<ref name=FleuriotOrigines/><ref>An anv ''Latimier'' a ziskouez e oa ezhomm da gaout jubennourien etre an div lodenn eus ar boblañs, sellet ouzh Fleuriot</ref> En tu all d'al linenn-mañ, er reter, edod e [[Marzhoù Breizh]], lakaet e plas da gentañ gant [[Karl Veur]] (war tachenn [[Roazhon]], [[Naoned]] ha [[Gwened]]) hag ur wech all gant [[Karl Voal]] (war tachenn [[Avranches]] ha [[Coutances]] goude [[feur-emglev Compiègne (867)|feur-emglev Compiègne]] e [[867]]).<ref name=Pelletier/> A-du emañ ar brasañ eus an arbennigourien da lavaret ne'z eus hogozik anv-lec'h brezhonek ebet er reter d'ar C'houenon.<ref>François de Beaurepaire (r.skrid Yves Nédélec), Les Noms des communes et anciennes paroisses de la Manche, Paris, A. et J. Picard, 1986, 253 p. (ISBN 2-7084-0299-4, OCLC 15314425)</ref>
En takad a yay da [[Breizh-Uhel|Vreizh-Uhel]] e veze komzet ul [[latin pobl]] heñvel ouzh an hini komzet e lec'hioù all e [[Galia]], ul latin levezonet gant ar [[galianeg]] evit ar c'heriaoueg hag an doare da zistagañ. Al levezonoù-se a oa bet pennkaoz d'ar cheñchamantoù boutin d'an holl yezhoù oil. Staonekaet e oa bet [k] da [ʃ] ({{la}} ''cantare'' aet da {{go}} ''chauntë'', {{fr}} ''chanter''), c'hwezhet e oa bet [b] da [v] ({{la}} ''faba'' aet da {{go}} ''feuve'', {{fr}} ''fève'') da vare ar Romaned moarvat.<ref name=Machonis/> Diskaret e voe sistem an [[Troad (yezhoniezh)|troadoù]] hag ar jener nepreizh adalek fin mare ar C'halianed-Romaned tra ma oa dkrog da implijout gerioù-mell.<ref name=Machonis/> Pa oa deuet ar [[Franked]] o doa degaset o yezh, ar [[frankeg]], hep dont a-benn d'ober anezhañ yezh an holl. Ar c'hontrol zoken : tra ma oa bet un diglosiezh [[frankeg]]/[[latin]] e-pad tri c'hant vloaz e norzh [[Galia]] e oa deuet ar Franked d'ober muioc'h-mui gant al latin tamm-ha-tamm. Degaset o doa cheñchamantoù er yezh o-unan, o tegas gerioù nevez pe ouzhpenn hag o levezoniñ an distagadur.<ref name=Machonis/>
Ur gwiskad all a zeuas gant ar Vikinged a oa deuet da breizhañ [[Breizh]] en {{VIIIvet kantved}} ha d'en em staliañ en {{IXvet kantved}}. Un nebeud gerioù [[norseg|norsek]] o doa degaset hag a glever c'hoazh e gallaoueg a-vremañ<ref>{{fr}} Jean-Christophe Cassard, Le Siècle des Vikings en Bretagne, Jean-Paul Gisserot, 1996, 120 p. (ISBN 978-2-87747-214-2)</ref> goude m'int niverusoc'h c'hoazh en [[normaneg]]. Evel gerioù norsek ar [[galleg]] e soñjer eo gerioù norsek ar gallaoueg amprestadennoù digant an normaneg neuze rak an holl zo boutin gant ar yezh-se. Gallout a reer menegiñ ''bouette'' pe ''boite'' "bouedenn besketa" a glever e [[Normandi]] ivez, e-kichen ur stumm boutinoc'h e ''baite'' diwar an norseg ''beita'' "peuraj, bouedenn da besketa". Un nebeud gerioù a seblant bezañ bet amprestet war-eeun diwar an norseg avat, gerioù a denn d'an teknikoù merdeiñ kozh evel ''gueurde'' "kerdin da sevel un darn eus al lien" pe ''guiroie'' "gwiblenn".
===Disheñveladur ar gallaoueg===
Adalek an {{XIvet kantved}} e tisheñvelaer ar [[yezhoù oil]] diouzh ar [[romaneg]] ha d'ar mare-se ne oa ket ken bras an diforc'hioù etre ar yezhoù (pe kentoc'h ar rannyezhoù d'ar mare-se) hag ar pezh a zo bremañ. Amprestiñ a raed gerioù dizehan etre ar yezhoù hag eus un tu all ne'z eus ket kalz a roudoù skrivet anezho dre ma veze skrivet en ur seurt koine lennegel etrerannyezhel boutin d'ul lodenn eus hanternoz Bro-C'hall. N'eo nemet adalek an {{XIIIvet kantved}} e krog ar c'hoine-se d'en em zisheñvelaat-krenn diouzh ar rannyezhoù evit mont da [[galleg|c'halleg]] al lez hag al levrioù avat. D'ar mare-se e krog ar yezhoù oil da c'houzañv cheñchamantoù fonologel ha geriaoueg ha da bellaat an eil diouzh eben.<ref name=Machonis/>
Roudoù skrivet kentañ ar gallaoueg a sav d'an {{XIIvet kantved}}. Ar [[Roman d'Aiquin]] eo ar ganaouenn-jestr nemeti eus [[Breizh]], hag enni ez eus un nebeud pozioù a glever e gallaoueg a-vremañ, evel ''s'aroter'' ("mont gant e hent") pe choazh ''lours'' (raganv perc'hennañ "o", par d'ar galleg ''leur''). Al ''Livres des Manières'', gant [[Etienne de Fougères]] a zo ennañ dibarderioù gallaouek ivez, evel ''enveier'' ("kas"), ''il deit'' ("rankout a ra") pe ''chasteaus'' ("kestell" : ''chatiaos'' e gallaoueg modern).
Un destenn diwar [[Bloazdanevelloù Saint-Denis|Bloazdanevelloù Sant-Denez]] a veneg "Breizhiz vrezhonek" (''bretons bretonnants''), ar pezh a ziskouez e oa (hag ez eus) eus Breizhiz divrezhonek neuze. Testeniekaet eo ar ger ''gallo'' e [[1358]] evit ar wech kentañ, en un akta eus [[Yann IV (dug Breizh)|an dug Yann IV]] evit e deñzorer Jorj Jikel : "''nostre general recepveur en Bretaigne gallou, salut''" ("hor resever hollek e Breizh c'hallek, salud"). Da c'houde e c'heller lenn alies an dro-lavar-mañ pe [[Breizh-Uhel]] e skridoù ar Grennamzer.
== Politikerezh ==
En holl dre holl e chom dianav a-walc'h d'ar pep brasañ eus ar boblañs mennozh ar gallaoueg evel ur yezh emren diouzh ar galleg pe an anaoudegezh ez eus eus ar gallaoueg zoken. Evit gwir, hervez an enklask TMO-Rannvro eus 2018, 40% eus ar Vretoned ne ouzont ket petra eo ar gallaoueg tamm ebet (ne gomprenont ket petra a dalvez ar ger), ur c'hard anezho o vezañ o chom e Breizh-Uhel. E-touez an dud a oar petra eo ar gallaoueg ez eus 60% a soñj dezho eo ur "patois". A-benn ar fin, ar soñj e vefe ur gwir yezh eus ar gallaoueg n'eo ket aet kalz pelloc'h eget kelc'hioù bihan ar bed kevredigezhel breton evit poent. Da skouer, betek 2014 ec'h implije rannvro Breizh an droienn "expression gallèse" evit komz diwar-benn ar gallaoueg ha ne grede ket ober gant ar ger yezh.
Evit stourm a-enep d'an dianaoudegezh vras-se, hag evit mont da heul stourm ar vrezhonegerien ivez, eo krog bed ar bed kevredigezhel gallaouek da labourat evit lakaat muioc'h ar gallaoueg war wel er vuhez foran. Abaoe un dek vloaz bennak eo krog kumunioù zo da lakaat staliañ stumm gallaouek o anv war panelloù zo. Hiziv an deiz ez eus gallaoueg war panelloù mont e-barzh en un 10 kumun bennak, dreist-holl en Aodoù-an-Arvor hag e norzh an Il-ha-Gwilen (takadoù ma'z eus un tamm emsav gant ar gallaoueg) evel e kumunioù [[Loudieg]], [[Noal-Bazeleg]] pe [[Parzieg]].
Dizemglev, ha dianaoudegezh vras, zo er boblañs diwar-benn statud ar gallaoueg (yezh, rannyezh pe parlant). Kresk implij ar gallaoueg er vuhez foran en em gav diwezhat, d'ur mare m'emañ ar yezh en arvar bras (dreist-holl e gevred ar Mor-Bihan hag al Liger-Atlantel m'eo peuzvarv). Lod eus an dud a soñj dezho ez eo marv-mik e-touez an dud e kalz kumunioù, hag e vefe e gwirionez meur a barlant dindan an anvad "gallaoueg", da skouer ar [[mitaweg]].
Dihun ar gallaoueg er bloavezhioù diwezhañ a zeu da stekiñ hiziv, e lec'hioù zo, ouzh bezañs panelloù divyezhek brezhoneg-galleg e Breizh-Uhel (stankik er Mor-Bihan dreist-holl) ha kregiñ a ra ul lodenn eus an emsav kevredigezhel gallaoueg da gavout abeg er bezañs-se dre ma kav dezhañ ne vez ket komzet brezhoneg e Breizh-Uhel hag e vefe ur bihanniver eus ar vrezhonegerien. Diouzh an tu all, tamallet e vez a-wechoù d'ober eus ar gallaoueg un digarez da stourm ouzh implij ar brezhoneg war ar panelloù.<ref>{{fr}} {{Liamm web|url=http://aosb.free.fr/|titl=Association d'opposition à la signalétique bilingue|oberour=AOSB|lennet d'=an 2 a viz Even 2022}}</ref><ref>{{fr}} {{Liamm web|url=https://www.letelegramme.fr/ar/viewarticle1024.php?aaaammjj=20050613&article=10135592&type=ar|titl=PANNEAUX BILINGUES. DU REUZ EN PAYS GALLO|oberour=Le Télégramme|deiziad=13.05.2005|lennet d'=an 2 a viz Even 2022}}</ref> Evit gwir, pa ne hañval ket bezañ a genemglev ledan er gevredigezh, na kennebeud-all e-touez ar bolitikourien pe an emsaverien, war petra a c'hallfe bezañ roll pe plas ar brezhoneg hag ar gallaoueg e-kichen ar galleg er gevredigezh en amzer-da-zont, en em gav bremañ ar brezhoneg hag ar gallaoueg o keveziñ evit ur bezañs arouezel hag identelezhel war ar panelloù.
Abaoe war-dro [[1978]] ez eus stourmerion vroadelourion vrezhon o sevel a-enep ar gallaoueg, sellet evel ur skoilh evit emled ar brezhoneg a sellont evel yezh vroadel nemeti Breizh hag ar gallaouegoù evel "teodyezhoù" hep tamm ster politikel ebet.
*An Tad Glaoda Barbotin ([[Gwitreg]], [[1903]] – [[Roazhon]], [[1985]]), gallaoueger mat<ref> Evit e varregezh war ar gallaoueg :Imbourc'h 191-192 p. 329 ; Evit e vennozioù politikel war yezhoù Breizh : Barr-heol 81 1974 p. 19 ha 'O klask Hentoù Nevez' p. 149 </ref>
*[[Yann Bouëssel du Bourg]]<ref>Imbourc'h 161, 1983, pp. 263-264.</ref> <ref>Imbourc'h 99 Ebrel 1978 </ref>
*[[Tepod Gwilhmod]]<ref>Kannadig Imbourc'h 40, 2005,[http://kannadig.chez-alice.fr/kannadigoukozh/40.html "Petra soñjal diwar-benn ar Galloweg ?"]</ref>
*[[Per-Mari Mevel]]<ref>Imbourc'h 108, 1978.</ref>
*[[Yann Mikael]], skrivagner e Mitaweg <ref>Imbourc'h 317-318, 1996, "Perak on chomet direspont ?"</ref>
*[[Youenn Olier]]<ref>Imbourc'h 269, 1992, "Hor yezh lakaet e rez un teodyezh evel ar gallaoueg" ; Imbourc'h 294, 1994, p. 42, "Studi ur stlabez-yezh".</ref>
== Tachenn ==
* Tachenn istorel ar gallaoueg e Breizh a glot gant al [[Joseph Loth|linenn Loth]] er c'hornôg, nepell diouzh bevenn reter Breizh.
* Hervez lod e klot tachenn ar gallaoueg gant bevennoù [[Breizh]] er reter.
* Hervez lod all n'eus netra da welet (skol-veur [[Laval (Kebek)|Laval]] e [[Kebek]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20200813213107/http://www.axl.cefan.ulaval.ca/europe/francecarte_oil.htm ''Les langues d'oïl'']</ref>).
==Skritur==
* Gant ar [[Yezhoniezh|yezhoniour]] [[Alan Raude]] ([[1923]]–[[2017]]) e voe savet un doare-skrivañ evit ar gallaoueg anvet ''Écrire Le Gallo'' ([[ELG]]). Abaoe ez eus bet savet meur a zoare-skrivañ all.
{| class="wikitable centre"
|+ Keñveriañ ar sistemoù reizhskrivañ :
|-
! Gallaoueg (ELG)
! Gallaoueg (Aneit)
! Gallaoueg (Vantyé)
! Gallaoueg (MOGA)
! Gallaoueg (ABCD)
! Brezhoneg
|-----
|
Il faut qe j'auj le veir anoet.
|
I faùt qe j'aùge le vair aneit.
|
I faw ke j'awj le vèy ane.
|
I fao qe j'aoje le vaer aneit.
|
I fao qe j'aoj le vër anae.
|
Dav eo din mont da welet anezhañ hiziv.
|}
==Levrlennadur==
* {{go}} {{fr}} A-stroll : ''Rasserrerie d'Ecrivaijes du Paiz Gallo - Anthologie de Textes Gallos'' (+ CD). Roazhon / Resnn : Rue des Scribes, 2014 {{ISBN|978-2-906064-70-6}}
* {{go}} {{fr}} Auffrey, Régis. ''Le Petit Matao – Dictionnaire Gallo-Français / Français-Gallo — Motier Galo-Françaez / Françaez-Galo''. Roazhon / Resnn : Rue des Scribes, 2019 {{ISBN|978-2-906064-76-8}}
==Liammoù diavaez ==
* {{go}} {{fr}} [https://institutdugalo.bzh/go/linstitut-2/ ''Institut du galo'']
* {{go}} {{fr}} [https://www.youtube.com/playlist?list=PL_PmVl3QYl_UKayHa9VoIngd_mFivFZUn ''Vous qenesséz un ptit de galo deja !'']
* {{go}} {{fr}} [https://www.lexilogos.com/gallo_dictionnaire.htm ''Lexilogos'']
{{Porched Breizh}}
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Gallaoueg]]
[[Rummad:Yezhoù oil]]
bpn8piogf9a8dd5xyod0dahmskeglgh
14 Genver
0
8305
2200058
1942557
2026-09-15T20:37:08Z
JayCubby
85197
([[c:GR|GR]]) [[File:Lewis Carroll 1863.jpg]] → [[File:Lewis Carroll (Charles Lutwidge Dodgson) MET DP-15137-001 (cropped).jpg]] res
2200058
wikitext
text/x-wiki
{{Genver}}
== Darvoudoù ==
* [[1796]] : aet d'ar strad al lestr-brezel [[Bro-C'hall|gall]] ''[[Droits de l'Homme]]'' e-tal [[Plozeved]] (bae [[Gwaien]]).
* [[1954]] : dimeziñ a ra [[Marilyn Monroe]] da [[Joe DiMaggio]] e [[San Francisco]].
* [[2011]] : tec'hel a ra [[Zine el-Abidine Ben Ali]], prezidant [[Tunizia]] abaoe 23 bloaz, diouzh e vro.
{{clr|right}}
== Ganedigezhioù ==
{| align="right"
| [[Restr:Bemberg Fondation Toulouse - Self-portrait paintings by Henri Fantin-Latour.jpg|thumb|150px|right|Henri Fantin-Latour]] || [[Restr:Faye Dunaway.jpg|thumb|150px|Faye Dunaway]]
|}
* [[1790]] : [[Feliks Jarocki]], [[Amprevanoniezh|amprevanoniour]] hag [[evnoniour]] [[Polonia|polonat]].
* [[1836]] : [[Henri Fantin-Latour]], livour [[Bro-C'hall|gall]].
* [[1841]] : [[Berthe Morisot]], livourez [[Bro-C'hall|gall]].
* [[1850]] : [[Pierre Loti]], skrivagner [[Bro-C'hall|gall]].
* [[1861]] : [[Guillaume Héliès]], beleg ha skrivagner brezhonek.
* [[1875]] : [[Albert Schweitzer]], mezeg ha misioner eus [[Elzas]], tapet [[Priz Nobel ar Peoc'h]] gantañ.
* [[1878]] : [[Victor Segalen]], skrivagner a [[Breizh|Vreizh]].
* [[1898]] : [[Yann-Loeiz Rozeg]], skrivagner brezhonek.
* [[1941]] : [[Faye Dunaway]], aktourez Amerikan.
* [[1955]] : [[Dominique Rocheteau]], melldroader etrebrodael [[Bro-C'hall|gall]].
{{clr|right}}
== Marvioù ==
{| align="right"
| || [[Restr:Lewis Carroll (Charles Lutwidge Dodgson) MET DP-15137-001 (cropped).jpg|thumb|150px|right|Lewis Carroll e 1863]]
|}
* [[1742]] : [[Edmund Halley]], [[Steredoniezh|steredoniour]] [[Bro-Saoz|saoz]].
* [[1867]] : [[Jean Auguste Dominique Ingres|Jean Ingres]], livour [[Bro-C'hall|gall]].
* [[1898]] : [[Lewis Carroll|Charles Lutwidge Dodgson]] lesanvet [[Lewis Carroll]], jedoniour ha skrivagner [[Bro-Saoz|saoz]].
* [[1909]] : [[Marc'harid Fulup]], kanerez ha konterez a [[Breizh|Vreizh]].
* [[1923]] : [[Pierre Loti]], skrivagner [[Bro-C'hall|gall]].
* [[1937]] : [[Jakez Riou]], [[Skrivagnerien vrezhonek|skrivagner brezhonek]].
* [[1950]] : [[Octave-Louis Aubert]], skrivagner hag embanner gall.
* [[1957]] : [[Humphrey Bogart]], aktour [[SUA|amerikan]].
* [[1977]] : [[Anthony Eden]], ministr kentañ [[Bro-Saoz]].
* [[2017]] : [[Zhou Youguang]], saver ar reizhiad [[pinyin]] evit treuzlizherennañ ar sinaeg.
* [[2018]] : [[Paweł Adamowicz]], maer [[Gdańsk]] ([[Polonia]]), drouklazhet en e gêr.
{{clr|right}}
== Lidoù ==
* Sent an deiz:
** [[sant Erbin]], abad ha merzher [[Kembre|kembreat]].
** [[sant Kendiern]]
[[Rummad:Deizioù ar bloaz|Genver 14]]
6zpovb4ytzlafmmlgwpyr12fwji7oc9
27 Genver
0
8817
2200059
1773520
2026-09-15T20:37:09Z
JayCubby
85197
([[c:GR|GR]]) [[File:Lewis Carroll 1863.jpg]] → [[File:Lewis Carroll (Charles Lutwidge Dodgson) MET DP-15137-001 (cropped).jpg]] res
2200059
wikitext
text/x-wiki
{{Genver}}
== Darvoudoù ==
* [[1789]] : kentañ stourmadeg feuls an [[Dispac'h gall]] e [[Roazhon]] ; tri den lazhet.
* [[1900]] : embannet eo evit ar wech kentañ gerioù [[Bro gozh ma zadoù|BRO GOZ MA ZADOU (HENVELIDIGEZ)]] gant [[Frañsez Jaffrennou]] er sizhunieg katolik ''[[La Résistance. Croix de Morlaix]]''.
* [[1945]] : digoret eo kamp-bac'h [[Auschwitz]].
* [[1973]] : gant [[Emglevioù Peoc'h Pariz]] ez eus lakaet un termen da [[Brezel Vietnam|Vrezel Vietnam]].
{{clr|right}}
== Ganedigezhioù ==
{| align="right"
| [[Restr:246 W A Mozart.jpg|thumb|right|150px|W. A. Mozart.]] || [[Restr:Lewis Carroll (Charles Lutwidge Dodgson) MET DP-15137-001 (cropped).jpg|thumb|right|150px|Lewis Carroll.]]
|}
* [[1756]] : [[Wolfgang Amadeus Mozart]], sonaozer [[aostrian]].
* [[1790]] : [[William Evans]], mestrc'hoarier [[echedoù]] [[kembreat]].
* [[1814]] : [[Eugène Viollet-le-Duc|Viollet-le-Duc]], savour tiez [[Bro-C'hall|gall]].
* [[1832]] : [[Lewis Carroll]], [[skrivagner]] ha jedoniour [[Bro-Saoz|saoz]].
* [[1852]] : [[Fulgence Bienvenüe]], pennseller an Hentoù ha Pontoù ha saver metro [[Pariz]].
* [[1879]] : [[Loeiz Herrieu]], [[skrivagner]] [[brezhoneg|brezhonek]].
* [[1904]] : [[Seán MacBride]], [[alvokad]] [[iwerzhonat]], [[Priz Nobel ar Peoc'h]], krouer [[Amnesty International]].
* [[1944]] : [[Nick Mason]], [[tabouliner]] [[Saozon|saoz]], unan eus pevar c'hrouer ar strollad [[Pink Floyd]].
{{clr|right}}
== Marvioù ==
{| align="right"
| [[Restr:Audubon01.jpg|thumb|right|150px|John James Audubon]] || [[Restr:Giuseppe Verdi portrait.jpg|thumb|right|150px|Giuseppe Verdi]]
|}
* [[1851]] : [[John James Audubon]], naturour hag arzour [[stadunanat]] a-orin [[Breizh|breton]].
* [[1901]] : [[Giuseppe Verdi]], sonaozer [[italian]].
* [[1933]] : [[Erwan Berthou|Erwan Vertou]], [[roll ar skrivagnerien vrezhonek|skrivagner]] ([[Alc’houeder Treger]], [[Erwanig]] ha [[Kaledvoulc'h]] e anvioù-pluenn) ha [[drouiz]].
* [[1979]] : [[Arthur Dunkelblum]], meurc'hoarier [[echedoù]] [[Polonia|poloniat]]-[[Belgia|belgiat]].
* [[1982]] : [[Edouard Ollivro]], kelenner, skrivagner ha politikour.
* [[1983]] : [[Louis de Funès]], aktour [[Bro-C'hall|gall]].
* [[2006]] : [[Johannes Rau]], prezidant republik [[Alamagn]].
* [[2010]] : [[Jerome David Salinger]], skrivagner stadunanat.
* [[2017]] : [[Emmanuelle Riva]], [[aktourez]] [[Bro-C'hall|c'hall]].
{{clr|right}}
== Lidoù ==
* Sent an deiz:
** [[santez Devotez]], patronez [[Monako]]
** [[sant Sava]], patron skolidi ha studierien [[Serbia]]
* E Breizh :
** [[sant Gildwen]], patron ar Vretoned divroet
* [[Devezh an Eñvor]] e meur a vro ([[Alamagn]], [[Danmark]], [[Italia]], [[Polonia]], [[Rouantelezh Unanet]]), da eñvoriñ an [[Holokost]], gouzañvidi an [[naziegezh]] hag ar [[gouennlazhadeg]]où.
[[Rummad:Deizioù ar bloaz|Genver 27]]
sikhl726wgwf9gx7folmy1nkpu0t2nl
Arabeg
0
15373
2200087
2074594
2026-09-16T00:32:32Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2200087
wikitext
text/x-wiki
'''Arabeg''' (en arabeg: العربية, ''al-ʕarabiyya'', pe عربية, ''ʕarabiyya'') a reer eus hollad ar [[yezhoù arabek]], eus an [[arabeg unvan]] betek an holl stummoù a zo deveret eus an [[arabeg klasel]], war-bouez ar [[malteg]]. Komzet e vez arabeg dre veur a vro en [[Azia ar Mervent]], [[Afrika an Norzh]] ha [[Korn Afrika]]. Ur yezh eus familh ar [[yezhoù semitek]] eo an arabeg.
[[Restr:Arabic speaking world.svg|thumb|Kartenn eus ar broioù ma'z eo an arabeg : 1) ar yezh ofisiel nemeti (gwer), 2) ur yezh ofisiel, e-kichen yezhoù bihanniver (glas teñval), 3) ur yezh ofisiel, met komzet gant ur bihanniver hepken (glas sklaer)]]
N’eus nemet ar yezh vodern, anvet [[arabeg unvan]] pe arabeg lennegel, a zo ofisiel. Implijet e vez dre skrid evit an darn vrasañ eus ar skridoù, ha dre gomz, evit prezegennoù ofisiel zo.
Unan eus [[yezhoù semitek ar c'hreiz]] eo an arabeg, kar a-dost d’an [[hebraeg]] ha d’an [[arameeg]]. Disheñvel eo an arabeg unvan diouzh ar rannyezhoù komzet ha miret ez eus kalz a berzhioù eus ar yezh klasel. Er broioù arabek e kenvev an arabeg unvan hag ar rannyezhoù komzet ; implijet e vezont a-bep-eil evit degouezhioù disheñvel.
Lod eus implijerien ar stummoù yezh komzet a c’hall kompren implijerien stummoù yezh all, ken dre gomz, ken dre skrid, hag eus hollad ar stummoù komzet-se e c’haller ober ur [[yezh-to]]. E-keñver yezhoniezh e c’hallfed sellet outo evel yezhoù disheñvel, met alies e reer anezho ur [[bloc’had rannyezhoù kar]], evit abegoù politikel ha relijiel<ref>[https://web.archive.org/web/20150416092250/http://www.axl.cefan.ulaval.ca/Langues/2vital_inter_arabe.htm "L’arabe", e ''L’aménagement linguistique dans le monde'', Université Laval, Kebek]</ref> Ma seller outo evel yezhoù disheñvel, n’eo ket aes lavaret pet yezh a zo, dre ma ya an hollad-se d’ober ur heuliad hep bevennoù resis. Ma seller ouzh an arabeg evel ur yezh unvan, e c'haller lavaret e vez komzet gant 420 milion a dud (tud hag a gomz arabeg evel yezh kentañ pe evel eil yezh),<ref>[http://www.unesco.org/new/en/unesco/events/prizes-and-celebrations/celebrations/international-days/world-arabic-language-day/ ''World Arabic Language Day'', UNESCO]</ref>. ar pezh a dalvez e vefe ar bempvet yezh vrasañ er bed, a-fet niver a gomzerien.
Ma seller ouzh ar seurtoù arabeg evel yezhoù disheñvel, ez eo [[arabeg Egipt|arabeg Ejipt]] a vez komzet ar muiañ, gant 55 milion a gomzerien<ref>[http://www.ethnologue.com/language/arz Ethnologue]</ref> Yezh al lidoù eo an arabeg ivez evit an holl [[Islam|vuzulmiz]], 1,6 miliard anezho anezho.<ref name="pewmuslim4">{{cite web |url=http://www.pewforum.org/2011/01/27/the-future-of-the-global-muslim-population |title=Executive Summary |work=The Future of the Global Muslim Population |publisher=Pew Research Center |accessdate=12 Genver 2015}}</ref> Bez’ ez eo ivez unan eus ar c'hwec'h [[yezh ofisiel]] a zo en [[Aozadur ar Broadoù Unanet]].<ref>{{cite web|url=http://www.un.org/en/sections/about-un/official-languages/ |title=UN Official languages |publisher=Un.org |accessdate=12 Genver 2016}}</ref>.
Ar yezh skrivet unvan a zo bremañ ([[arabeg unvan]]) zo deveret eus yezh ar [[Koran|C’horan]], hag a reer [[arabeg klasel]] anezhi. Kelennet e vez er skolioù hag er skolioù-meur, er broioù arabek koulz hag er broioù all dre ar bed. Implijet e vez gant ar gouarnamantoù, gant ar mediaoù hag e bed al labour, betek ur poent. Eus an arabeg unvan hag eus an arabeg klasel e reer arabeg lennegel. Ar yezh-se zo yezh ofisiel e 26 stad ha yezh al lidoù eo evit an [[Islam]]. Dre vras eo heñvel an arabeg unvan modern ouzh arabeg klasel ar C’horan. Evit reolennoù yezhadur zo eo bet eeunaet avat hag emdroet eo ar c’heriaoueg ivez, evit gallout talañ ouzh ezhommoù ar bed modern.
Skrivet e vez an arabeg gant al [[lizherenneg arabek]], hag a zo un [[abjad]], skrivet a zehoù da gleiz. A-wechoù e skriver ar [[yezhoù arabek|rannyezhoù komzet]] gant al [[lizherenneg latin]], a gleiz da zehoù, met n’eus ket reolennoù unvan evit se.
Meur a yezh eus ar bed zo bet levezonet gant an arabeg a-hed an istor. E-touez ar re a zo bet levezonet ar muiañ emañ ar [[perseg]] (pe farsi), an [[ourdoueg]], ar [[kurdeg|c’hurdeg]], ar [[somalieg]], ar [[swahileg]], an [[turkeg]] (a-raok ar bloavezhioù 1920 dreist-holl), ar [[Kazakeg|c'hazakeg]], ar [[banglaeg]], an [[hindieg]], ar [[malayeg]], an [[indonezeg]], ar [[pachtoueg]], ar [[pandjabeg]], an [[tagalogeg]], an [[haousaeg]]. Er [[Krennamzer|Grennamzer]] e oa an arabeg ur yezh a bouez war tachennoù evel ar skiant, ar matematik pe ar brederouriezh. Abalamour da se e oa bet [[Amprest (yezhoniezh)|amprestet]] un toullad gerioù arabek gant yezhoù Europa en amzer-hont. Levezon an arabeg a weler, er c’heriaoueg dreist-holl, e lod eus ar yezhoù romanek evel ar [[spagnoleg]], ar [[katalaneg|c’hatalaneg]], ar [[portugaleg]], ar [[galizeg]], ar [[sikilianeg]], abalamour d’an tost ma oa broioù kreisteiz Europa ouzh ar broioù arabek hag abalamour ma voe aloubet ar broioù-se gant muzulmiz e-pad meur a gantved, dreist-holl en [[al-Andalus]].
An arabeg ivez en deus amprestet gerioù digant yezhoù all, evel an [[hebraeg]], an [[arameeg]], ar [[gresianeg]], ar [[perseg]] hag ar [[sirieg]], da gentañ, ar [[kurdeg|c’hurdeg]] hag an [[turkeg]], er Grennamzer, ha yezhoù kornôg Europa, en amzer vremañ, dreist-holl ar [[saozneg]] hag ar [[galleg]].
==Notennoù==
{{Daveoù}}
==Liammoù diavaez==
{{InterWiki|ar}}
*[https://web.archive.org/web/20200218094811/http://www.myeasyarabic.com/site/what_is_arabic_language.htm MyEasyArabic.com]
[[Rummad:Arabeg]]
[[Rummad:Yezhoù arabek]]
m6mz31qnhr02xk4jsvrlnkshfd89ilf
Bruce Dickinson
0
16950
2200090
2197500
2026-09-16T02:59:49Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2200090
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Bruce Dickinson''' (Paul Bruce Dickinson) zo ganet d'ar [[7 Eost]] [[1958]] e [[Worksop]], [[Nottinghamshire]], [[bro-Saoz]]). Kaner ar strollad [[Iron Maiden]] eo.
== Roll-pladennoù ==
=== Speed ===
* ''Man In The Street'' ([[1980]])
=== [[Samson (band)|Samson]] ===
* ''Survivors''([[1979]])
* ''Head On'' ([[1980]])
* ''Shock Tactics'' ([[1981]])
* ''Live at Reading 1981'' ([[1990]])
=== [[Iron Maiden]] ===
* ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' ([[1982]])
* ''[[Piece of Mind (Iron Maiden)|Piece of Mind]]'' ([[1983]])
* ''[[Powerslave (album)|Powerslave]]'' ([[1984]])
* ''[[Live After Death]]'' (Live, [[1985]])
* ''[[Somewhere in Time (album)]]'' ([[1986]])
* ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' ([[1988]])
* ''[[No Prayer for the Dying]]'' ([[1990]])
* ''[[Fear of the Dark (album)|Fear of the Dark]]'' ([[1992]])
* ''[[A Real Live One]]'' (Live, [[1993]])
* ''[[A Real Dead One]]'' (Live, [[1993]])
* ''[[Live at Donington]]'' (Live, [[1993]])
* ''[[Best of the Beast]]'' (compilation, [[1996]])
* ''[[Ed Hunter]]'' (compilation and computer game, [[1999]])
* ''[[Brave New World (album)|Brave New World]]'' ([[2000]])
* ''[[Rock in Rio (album)|Rock in Rio]]'' (Live, [[2002]])
* ''[[Edward the Great]]'' (compilation, [[2002]])
* ''[[Eddie's Archive]]'' (limited box set including ''[[Beast Over Hammersmith (Iron Maiden)|Beast Over Hammersmith]], ''[[Best of the B'Sides]] and ''[[The BBC Archives (Iron Maiden)|The BBC Archives]]'', [[2002]])
* ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' ([[2003]])
* ''[[Death on the Road]]'' (Live, [[2005]])
* ''[[Edward The Great]]'' (compilation, [[2005]]) (revised track set with songs from ''Brave New World'' and ''Dance of Death'')
* ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' ([[2006]])
* ''The Final Frontier'' ([[2010]])
* ''The Book of Souls'' ([[2015]])
* ''Senjutsu'' ([[2021]])
=== Bruce Dickinson ===
* ''[[Tattooed Millionaire (album)|Tattooed Millionaire]]'' ([[1990]])
* ''[[Balls to Picasso (album)|Balls to Picasso]]'' ([[1994]])
* ''[[Alive in Studio A (album)|Alive in Studio A]]'' ([[1995]])
* ''[[Skunkworks (album)|Skunkworks]]'' ([[1996]])
* ''[[Accident of Birth (album)|Accident of Birth]]'' ([[1997]])
* ''[[The Chemical Wedding (album)|The Chemical Wedding]]'' ([[1998]])
* ''[[Scream for Me Brazil (album)|Scream for Me Brazil]]'' ([[1999]])
* ''[[The Best of Bruce Dickinson]]'' ([[2001]])
* ''[[Tyranny of Souls]]'' ([[2005]])
* ''The Mandrake Project'' ([[2024]])
=== Iron Maiden Videoioù/DVDoù ===
* ''[[Video Pieces]]'' ([[1983]])
* ''[[Behind the Iron Curtain (VHS)|Behind the Iron Curtain]]'' ([[1985]])
* ''[[Live After Death (VHS)|Live After Death]]'' ([[1985]])
* ''[[12 Wasted Years]]'' ([[1987]])
* ''[[Maiden England]]'' ([[1989]])
* ''[[Up the Irons - The First Ten Years]]'' ([[1990]])
* ''[[From There to Eternity]]'' ([[1992]])
* ''[[Donington Live 1992]]'' ([[1993]])
* ''[[Raising Hell (VHS/DVD)|Raising Hell]]'' ([[1994]])
* ''Classic Albums: The Number Of The Beast'' ([[2001]])
* ''[[Rock in Rio (VHS/DVD)|Rock in Rio]]'' ([[2002]])
* ''[[Visions of the Beast (VHS/DVD)|Visions of the Beast]]'' ([[2003]])
* ''[[The Early Days]]'' ([[2004]])
* ''[[Death on the Road]]'' ([[2006]])
**
=== Bruce Dickinson Videoioù/DVDoù ===
* ''Dive! Dive! Live!'' ([[1991]])
* ''Skunkworks Live Video'' ([[1997]])
* ''Anthology'' (June 19 [[2006]])
== Da glevet ==
* '''"[[Run to the Hills]]"''' {{Audio|IronMaidenRTTH.ogg|Listen}} – Bruce's debut Iron Maiden release.
* '''"Brave New World"''' {{Audio|IronMaidenBNW.ogg|Listen}} – Bruce's return to the fold.
== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20040509073940/http://www.screamforme.com/ Official homepage]
* [http://www.bbc.co.uk/6music/shows/bruce_dickinson/ Bruce's Rock Show]
* [http://www.imdb.com/name/nm0225503/ IMDb.com Profile: Bruce Dickinson]
* [http://www.discoverychannel.co.uk/flight/flying_heavy_metal/european_aviation/index.shtml 'Flying Heavy Metal' at discoverychannel.co.uk]
* [http://www.bookofhours.net/bdwbn/ Bruce Dickinson Wellbeing Network]
* [https://web.archive.org/web/19991008021945/http://www.geocities.com/SunsetStrip/Club/5619/ Bruce Dickinson and then some page]
* [https://web.archive.org/web/20220311052503/http://www.brucefans.com/ BruceFans.com Fan site with lots of news]
* [http://www.peltours.com/airlineinfo/bruce-dickinson-first-officer-411 'Bruce Dickinson - First Officer']
[[Rummad:Ganedigezhioù 1958]]
[[Rummad:Sonerien heavy metal]]
[[Rummad:Sonerien Bro-Saoz]]
86ynzn1t2b9mb7zo95f0krg8gvz7cqn
Miguel Najdorf
0
17045
2200111
2171933
2026-09-16T11:35:50Z
Dakbzh
58931
+ Astennig. Traoù all da zont.
2200111
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Miguel Najdorf 1992.jpg|thumb|right|Miguel Najdorf]]
'''Miguel Najdorf''' ('''Moishe Mieczysław Najdorf''') a zo bet ganet d'ar [[15 Ebrel|15 a viz Ebrel]] [[1910]] e [[Grodzisk Mazowiecki]] ([[Polonia]]) ha marvet d'ar [[4 Gouere|4 a viz Gouere]] [[1997]] e [[Malaga]] ([[Spagn]]).
Ur c'hoarier [[echedoù]] [[polonia]]t-[[arc'hantina]]t e oa. Heuliañ a reas kentelioù [[Savielly Tartakower]].
Pa darzhas an [[Eil brezel bed]] e 1939, edo e [[Buenos Aires]] en [[Arc'hantina]], e-lec'h ma oa o c'hoari e anv [[Polonia]] en 8{{vet}} Olimpiadenn [[Echedoù]]. Dre ma oa yuzev e komprenas an arvar a vefe bet evitañ distreiñ da [[Polonia|Bolonia]]: divizout a reas chom da vevañ en [[Arc'hantina]] ha bout broadet [[arc'hantina]]t. Ur ranngalon e voe evitañ. E familh a-bezh a voe drouklazhet e [[Kampoù-diouennañ|kampoù ar marv]].
== Kevezadegoù ==
=== [[Kampionad arc'hantinat an echedoù |Kampionad hollek arc'hantinat]] ===
Trec'h e voe eizh gwezh, e Buenos Aires bewezh : e 1949, e 1951, e 1952, e 1955, e 1960, e 1964, e 1967 hag e 1975.
=== [[Olimpiadoù echedoù]] ===
C'hoari a reas teir gwezh e skipailh [[Polonia]] hag unnek gwezh e skipailh Arc'hantina. E 1950, e c'hoarias en 9{{vet}} Olimpiad e [[Dubrovnik]] ([[Yougoslavia]]) asambles gant [[Héctor Rossetto]], [[Julio Bolbochán]], [[Carlos Guimard]] hag [[Herman Pilnik]], ar skipailh a dapas an eil plas war-lec'h hini Yougoslavia.
== '''Kemm Najdorf en Difenn Sikilian''' ==
Luziet ha doujet e vez an digoradenn-mañ, degaset gant Najdorf hag implijet alies evit respont ouzh 1.e4, da skouer gant kampionoù e-giz [[Bobby Fischer]] ha [[Garry Kasparov]]:
1. e4 c5
2. Mf3 d6
3. d4 cxd4
4. Mxd4 Nf6
5. Mc3 a6
== Ul levr diwar e benn ==
* {{en}}Tomasz Lissowski hag Adrian Mikhalchishin, ''Najdorf: life and games'', Embannadurioù Batsford, London 2005. ISBN 0-7134-8920-0 .
== Liammoù diavaez ==
* Miguel Najdorf a c'hoarias ur wezh {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1101539 Chess Games] ur bartienn a-enep da [[Che Guevara|Ernesto Che Guevara]] (nul e voe an disoc'h, dre ''pat''); c'hoari a reas ivez a-enep da [[Fidel Castro]].
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=21930 Partiennoù Najdorf]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20060630173126/http://supreme-chess.com/famous-chess-players/miguel-najdorf.html Miguel Najdorf] 1129 partienn e pgn.
* {{en}}[http://www.wtharvey.com/najd.html 15 Lec'hiadenn ag e bartiennoù]
{{DEFAULTSORT:Najdorf, Miguel}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1910]]
[[Rummad:Marvioù 1997]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù arc'hantinat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù poloniat]]
8ns5siq07vq08od0rrnqhcivn7d12js
Papoua Ginea-Nevez
0
17229
2200104
2067009
2026-09-16T10:10:56Z
Ar choler
52661
hizivaat
2200104
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:95%;"
|-
! {{Infobox/Titl|Papua New Guinea<br>''Papua Niugini''|fcd20e|talbenn map|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center;"|
{| width="100%"
|- valign="bottom"
| width="50%"| [[Restr:Flag_of_Papua New Guinea.svg|110px|center]]
| width="50%"| [[Restr:National emblem of Papua New Guinea.svg|125px]]
|}
----
|-
| colspan="2" style="text-align:center;"|'''[[Kan broadel]]'''<br>''O Arise, All You Sons'' ("O savit, holl vibien")<br>[[File:O Arise, All You Sons (instrumental).ogg]]
|-
|colspan="2" style="text-align:center;"|'''[[Ger-stur]]'''<br>''Unity in diversity'' ("Unvaniezh el liested")
|-
| colspan="2" style="text-align:center;"|'''Kan stadel'''<br>''[[God Save the King]]''<br>[[File:God Save The King (Royal Exchange 2022).wav]]
----
|-
| colspan="2" | [[Restr:LocationPapuaNewGuinea.png|280px]]<br>{{Legend|#2d5f2c|Papoua Ginea-Nevez}}
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
| '''[[Yezh ofisiel|Yezhoù ofisiel]]'''
| [[Saozneg]]<br>[[Tok Pisin]]<br>[[Hirimotoueg]]
|-
| '''[[Kêr-benn]]'''
| [[Port Moresby]]<br>([[Pot Mosbi]])
|- valign="top"
| '''Gorread'''<br>• En holl<br>• % dour
| <br>462 840 km²<br>2%
|-
|'''Poblañs '''<br>• Hollad<br>Stankter
|<br>{{formatnum:10185363}} ([[2024]])<br>22 zen/km²
|-
| '''Riegez'''||[[Charles III, Roue ar Rouantelezh-Unanet|Charlez III]]
|-
| '''Kentañ ministr'''||[[James Marape]]
|-
|'''[[Gouel broadel]]'''
|[[Bob Dadae]]
|-
| '''Moneiz'''||[[Kina]] (PGK)
|-
| '''Kod pellgomz'''||675
|-
| '''Kod war ar Genrouedad'''||.pg
|}
'''Papoua-Ginea Nevez''', berraet ivez e '''PNG''', diouzh hec'h anv ofisiel '''Stad dizalc'h Papoua-Ginea Nevez''', a zo ur [[riez]] en [[Okeania]] diazezet en hanterenn reter enez [[Ginea Nevez]] hag un toullad brav a inizi evel [[Inizi Salomon an Norzh]] ([[Bougainville]]), [[Preden-Nevez]], [[Iwerzhon-Nevez]]. Deuet eo da vezañ dizalc'h e [[1975]].
== Aozadur melestradurel ==
Ur [[Stad]] unanel e tlefe bezañ bet Papoua Ginea-Nevez da gentañ. E 1975, avat, e voe un emsavidigezh en enez [[Bougainville Province|Bougainville]] hag aon ez eus bet gant ar gouarnamant ez aje kuit ar broviñs-se a oa hini binvidikañ er vro. Pouezus-bras e oa mengleuzioù Bougainville evit armerzh ar vro nevez ha kalz paouroc'h e vije bet ma vije digevredet Bougainville. D'en em ziwall diouzh an dra-se ec'h aozas ar gouarnamant kreiz un doare gouarnamant proviñsel evit ar broviñs-mañ ha neuze evit an 18 arall.
{| align="center"
|-
| colspan="2"| <gallery mode="packed" heights="220px">Papua new guinea provinces (numbers).png</gallery>
|- valign="top"
|
# [[Central Province (Papoua Ginea-Nevez)|Central]]
# Chimbu ([[Proviñs Simbu|Simbu]])
# [[Eastern Highlands (Papoua Ginea-Nevez)|Eastern Highlands]]
# [[Breizh-Nevez ar Reter]]
# [[East Sepik]]
# [[Enga Province|Enga]]
# [[Gulf Province|Gulf]]
# [[Madang]]
# [[Proviñs Manus|Manus]]
# [[Proviñs Milne Bay|Milne Bay]]
|
<ol start=11>
<li>[[Morobe]]</li>
<li>[[Iwerzhon-Nevez]]</li>
<li>Northern ([[Proviñs Oro]])</li>
<li>[[Proviñs Bougainville|Bougainville (North Solomons)]]</li>
<li>[[Southern Highlands (Papoua Ginea-Nevez)|Southern Highlands]]</li>
<li>[[Western Province (Papoua Ginea-Nevez) |Western Province]] (Fly)</li>
<li>[[Western Highlands (Papoua Ginea-Nevez)|Western Highlands]]</li>
<li>[[Breizh-Nevez ar C'hornôg]]</li>
<li>[[West Sepik]] (Sandaun)</li>
<li>[[Distrig ar Gêr-benn Vroadel(Papoua Ginea-Nevez)| Distrig ar Gêr-benn Vroadel]]</li>
</ol>
|}
{{Broioù Okeania}}
{{Kenglad ar Broadoù}}
{{Monarkiezhoù}}
[[Rummad:Stadoù Okeania]]
[[Rummad:Papoua Ginea-Nevez]]
hkjovicipn9ek5ujooxpl3mimwl3xng
Julio Bolbochán
0
17283
2200107
2199862
2026-09-16T10:17:11Z
Dakbzh
58931
+ Resisadennoù ha daveennoù.
2200107
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Panno_Bolbochan.JPG|right|140px| Julio Bolbochán, a-zehou, gant [[Oscar Panno]], e Club Argentino e 1980.]]
'''Julio Bolbochán''' a zo bet ganet d'an [[10 Meurzh|10 a viz Meurzh]] [[1920]] e [[Buenos Aires]] ([[Arc'hantina]]) ha marvet d'an [[28 Mezheven|28 a viz Mezheven]] [[1996]] e [[Caracas]] ([[Venezuela]])<ref>{{en}}[https://familysearch.org/pal:/MM9.3.1/TH-1942-22416-22813-22?cc=1932363 Visa con foto 1941]</ref>{{,}}<ref>{{en}}[https://familysearch.org/pal:/MM9.3.1/TH-1942-22398-23327-26?cc=1932363 Visa con foto 1960]</ref> - [[Caracas]], 28 a viz Even 1996) a oa ur c'hoarier [[echedoù]] arc'hantinat, breur e oa d' ar c'hoarier [[Jacobo Bolbochán]]<ref>{{es}}[https://web.archive.org/web/20131019164618/http://www.ajedrezargentina.org/biografias/bolbochan.html Buhez-skrid en Argedrez]</ref>
Ur c'hoarier [[echedoù]] arc'hantinat e oa.
== Kevezadegoù ==
=== [[Kampionad arc'hantinat an echedoù |Kampionad hollek arc'hantinat]] ===
Trec'h e voe div wezh e Buenos Aires e 1946 hag e 1948.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoari a reas seizh gwezh e skipailh [[Arc'hantina]].
{| class="wikitable" !|Bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|1950||9||{{YUG}}, [[Dubrovnik]]||2||11,5/12 (+ 9, = 5, - 0)||82,1||1 rampo||aour||2||argant||Asambles gant [[Héctor Rossetto]], [[Carlos Guimard]], [[Herman Pilnik]] ha [[Miguel Najdorf]], ar skipailh a dapas an eil plas hag ar vedalenn argant war-lerc'h hini Yougoslavia,<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1950/1950arg.html 9th Chess Olympiad: Dubrovnik 1950 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1952||10||{{Finland}}, [[Helsinki]]||2||9/14 (+ 4, = 10, - 0)||64,3||5||-||2||argant||Ar skipailh a dapas an eil plas hag ar vedalenn argant war-lerc'h hini an Unvaniezh Soviedel<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1952/1952arg.html 10th Chess Olympiad: Helsinki 1952 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1954||11||{{Izelvroioù}}, [[Amsterdam]]||2||11,5/15 (+ 8, = 7, - 0)||76,7||2||argant||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1954/1954arg.html 11th Chess Olympiad: Amsterdam 1954 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1956||12||{{URSS}}, [[Moskov]]||2||9/15 (+ 5, = 8, - 2)||60||9||-||4||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1954/1954arg.html 11th Chess Olympiad: Amsterdam 1954 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1962||15||{{BUL}}, [[Varna]]||2||10/17 (+ 5, = 10, - 2)||58,8||9||-||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1962/1962arg.html 15th Chess Olympiad: Varna 1962 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1966||17||{{Kuba}}, [[La Habana]]||3||9,5/16 (+ 6, = 7, - 3)||59,4||13||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1966/1966arg.html 17th Chess Olympiad: Havana 1966 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1970||19||Alamagn, [[Siegen]]||3||7,5/14 (+ 5, = 10, - 2)||53,6||24||-||8||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1970/1970arg.html 19th Chess Olympiad: Siegen 1970 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
== '''Julio Bolbochán - [[Larry Evans]]''', Olimpiad Helsinki, 1952. ==
{{Chess diagramm small
|
|
|=
| | | |rl| | | |rd|=
| |pd| | | |pd| |kd|=
|pd| | | | |nl|pd| |=
| | | | | | |bl| |=
| | |pl|nd| | | |pd|=
| | | | | | | |pl|=
|pl|pl| | | | |pl| |=
| | |kl| | | | | |=
|A-raok 25. Df5
}}
1. d4 d5 2. c4 dxc4 3. Cf3 a6 4. e3 Cf6 5. Axc4 e6 6. O-O c5 7. De2 Cc6 8. Cc3 b5 9. Ab3 cxd4 10. exd4 Cxd4 11. Cxd4 Dxd4 12. Cd5 Cxd5 13. Td1 Cc3 14. bxc3 Db6 15. De5 Ab7 16. Ae3 Dc6 17. Ad5 Dc8 18. Axb7 Dxb7 19. a4 Tc8 20. axb5 Dxb5 21. Dd4 e5 22. Dg4 Td8 23. Txd8+ Rxd8 24. Td1+ Re7 25. Df5 1-0.
== Notennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez==
*{{en}}[http://www.chessgames.com/player/julio_bolbochan.html E bartiennoù e Chess Games]
{{DEFAULTSORT:Bolbochán, Julio}}
[[Rummad:C'hoarierien echedoù arc'hantinat]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1920]]
[[Rummad:Marvioù 1996]]
dfu6f1jc0wr5ett5iu62d830ds6w6im
2200110
2200107
2026-09-16T11:31:22Z
Dakbzh
58931
2200110
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Panno_Bolbochan.JPG|right|140px| Julio Bolbochán, a-zehou, gant [[Oscar Panno]], e Club Argentino e 1980.]]
'''Julio Bolbochán''' a zo bet ganet d'an [[10 Meurzh|10 a viz Meurzh]] [[1920]] e [[Buenos Aires]] ([[Arc'hantina]]) ha marvet d'an [[28 Mezheven|28 a viz Mezheven]] [[1996]] e [[Caracas]] ([[Venezuela]])<ref>{{en}}[https://familysearch.org/pal:/MM9.3.1/TH-1942-22416-22813-22?cc=1932363 Visa con foto 1941]</ref>{{,}}<ref>{{en}}[https://familysearch.org/pal:/MM9.3.1/TH-1942-22398-23327-26?cc=1932363 Visa con foto 1960]</ref> - [[Caracas]], 28 a viz Even 1996) a oa ur c'hoarier [[echedoù]] arc'hantinat, breur e oa d' ar c'hoarier [[Jacobo Bolbochán]]<ref>{{es}}[https://web.archive.org/web/20131019164618/http://www.ajedrezargentina.org/biografias/bolbochan.html Buhez-skrid en Argedrez]</ref>
Ur c'hoarier [[echedoù]] arc'hantinat e oa.
== Kevezadegoù ==
=== [[Kampionad arc'hantinat an echedoù |Kampionad hollek arc'hantinat]] ===
Trec'h e voe div wezh e Buenos Aires e 1946 hag e 1948.
==== Kevezadegoù dre skipailh ====
===== [[Olimpiadoù echedoù]] =====
C'hoari a reas seizh gwezh e skipailh [[Arc'hantina]].
{| class="wikitable" !|Bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|1950||9||{{YUG}}, [[Dubrovnik]]||2||11,5/12 (+ 9, = 5, - 0)||82,1||1 rampo||aour||2||argant||Asambles gant [[Héctor Rossetto]], [[Carlos Guimard]], [[Herman Pilnik]] ha [[Miguel Najdorf]], ar skipailh a dapas an eil plas hag ar vedalenn argant war-lerc'h hini Yougoslavia,<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1950/1950arg.html 9th Chess Olympiad: Dubrovnik 1950 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1952||10||{{Finland}}, [[Helsinki]]||2||9/14 (+ 4, = 10, - 0)||64,3||5||-||2||argant||Ar skipailh a dapas an eil plas hag ar vedalenn argant war-lerc'h hini an Unvaniezh Soviedel<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1952/1952arg.html 10th Chess Olympiad: Helsinki 1952 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1954||11||{{Izelvroioù}}, [[Amsterdam]]||2||11,5/15 (+ 8, = 7, - 0)||76,7||2||argant||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1954/1954arg.html 11th Chess Olympiad: Amsterdam 1954 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1956||12||{{URSS}}, [[Moskov]]||2||9/15 (+ 5, = 8, - 2)||60||9||-||4||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1954/1954arg.html 11th Chess Olympiad: Amsterdam 1954 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1962||15||{{BUL}}, [[Varna]]||2||10/17 (+ 5, = 10, - 2)||58,8||9||-||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1962/1962arg.html 15th Chess Olympiad: Varna 1962 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1966||17||{{Kuba}}, [[La Habana]]||3||9,5/16 (+ 6, = 7, - 3)||59,4||13||-||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1966/1966arg.html 17th Chess Olympiad: Havana 1966 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1970||19||Alamagn, [[Siegen]]||3||7,5/14 (+ 5, = 10, - 2)||53,6||24||-||8||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1970/1970arg.html 19th Chess Olympiad: Siegen 1970 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
== '''Julio Bolbochán - [[Larry Evans]]''', Olimpiad Helsinki, 1952. ==
{{Chess diagramm small
|
|
|=
| | | |rl| | | |rd|=
| |pd| | | |pd| |kd|=
|pd| | | | |nl|pd| |=
| | | | | | |bl| |=
| | |pl|nd| | | |pd|=
| | | | | | | |pl|=
|pl|pl| | | | |pl| |=
| | |kl| | | | | |=
|A-raok 25. Df5
}}
1. d4 d5 2. c4 dxc4 3. Cf3 a6 4. e3 Cf6 5. Axc4 e6 6. O-O c5 7. De2 Cc6 8. Cc3 b5 9. Ab3 cxd4 10. exd4 Cxd4 11. Cxd4 Dxd4 12. Cd5 Cxd5 13. Td1 Cc3 14. bxc3 Db6 15. De5 Ab7 16. Ae3 Dc6 17. Ad5 Dc8 18. Axb7 Dxb7 19. a4 Tc8 20. axb5 Dxb5 21. Dd4 e5 22. Dg4 Td8 23. Txd8+ Rxd8 24. Td1+ Re7 25. Df5 1-0.
== Notennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez==
*{{en}}[http://www.chessgames.com/player/julio_bolbochan.html E bartiennoù e Chess Games]
{{DEFAULTSORT:Bolbochán, Julio}}
[[Rummad:C'hoarierien echedoù arc'hantinat]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1920]]
[[Rummad:Marvioù 1996]]
7y2umnlux80uqmm5m2f2eorjy0gi1zl
Lur Aljeria
0
18576
2200091
2166453
2026-09-16T03:32:21Z
MoneyComte
94039
2200091
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Algeria january 31 1944 2 francs algerien AMGOT.jpg|thumb|Ur bilhed aljeriat 2 lur (31/01/1944)]]
Al '''lur''' a voe [[moneiz]] ofisiel [[Aljeria]] etre [[1848]] ha [[1964]]. An hevelep talvoudegezh hag al [[lur gall]] en-doa hag e 1960 e voe kemmet hemañ evel e [[bro-C'hall]]. Goude 1861 e voulas ''Bank Aljeria'' ha ''Bank Aljeria ha Tunisia'' bilhedoù ispisial evit Aljeria.
E 1851 e voe krouet ur bank prevez aljerian-gall anvet Banque d'Algérie hag a roas dezhañ ar gwir da embann frankoù.
E-pad an enkadenn diabarzh kalet gant ar Brezel-bed kentañ e embannas kambroù kenwerzh Aljer, Bône, Constantine hag Oran moneiz en argerzh — bilhedoù ha pezhioù moneiz — e-lec'h Bank Aljeria.
Staget e oa ar frank aljerian ouzh ar frank gall.
Embannet e voe bilhedoù ha pezhioù moneiz resis evit rannvro ekonomikel Aljeria. An darn vrasañ eus ar bilhedoù embannet gant Bank Aljeria evit rannvro armerzhel Aljeria a voe lakaet e pleustr en ur stumm kemmet un tamm (gant ar ger "TUNIS" ouzhpennet) e gwarez gall Tunizia.
Etre 1907 da 1925 e veze implijet ar frankiz aljerian e gwarez gall Maroko . Etre 1904 da 1945 e oa ar frank aljerian moneiz gwarezet gall Tunizia .
Broadelaet e voe Bank Aljeria e 1946.
Tennet e voe ar frank eus ar c'hirri-nij hag erlec'hiet gant ar frank nevez e 1960, kement ha 100 frank kozh.
Pezhioù aljeriat ispisial a 20, 50 ha 100 lur a voe kognet etre 1949 ha 1956 met ar peurliesañ e raed gant an hevelep pezhioù en Aljeria hag e [[bro-C'hall]].
E 1964 e voe erlec'hiet gant an [[Dinar Aljeria|dinar]].
Un adreizh moneizel anvet Plan Pinay-Rueff a lakaas ar frank nevez e Bro-C'hall hag e rannvro ekonomikel Aljeria. An termen "frank" a zo chomet en implij boutin e-pad kantvedoù.
== Bilhedoù ==
* Bilhedoù 1852 : 100, 500, 1000 lur ;
Gant Bank Aljeria e voe embannet ar bilhedoù kentañ e 1861 .
* Bilhedoù 1861 : 100, 500 lur.
* Bilhedoù 1861 (skourr Oran) : 50, 100, 1000 lur.
* Bilhedoù 1868-1877 : 5, 10, 20, 25, 50, 100, 500, 1000 lur.
* Bilhedoù 1868-1877 (skourr Bonne) : 50, 100 lur.
* Bilhedoù eus 1868-1877 (skourr Kustentin): 50, 500, ha 1000 lur.
Diwezhatoc'h, e 1873, e voe embannet talvoudoù 10, 50, 100, 500, ha 1000 frank, daoust ma voe moullet ar bilhed 10 frank e 1871 .
* Bilhedoù-bank eus 1903-1912 : 5, 20, 50, 100, 500, ha 1000 lur.
* Bilhed ur frank, doare 1añ a viz Mae 1915 (Kambr ar C'henwerzh Kustentin), bilhedoù-bank.
* Bilhed ur frank, doare 1920-31 a viz Kerzu 1923 (Kambr Kenwerzh Kustentin), bilhedoù en arvar.
* 50 santim, seurt eus an 18 a viz Mae 1915, moullet gant Moullot eus Marsilha, bilhedoù-bank 88 × 53 mm (Kambr ar C'henwerzh Bône).
* 1 lur, seurt eus ar 5 a viz Genver 1921, moullet gant Moullot a Marseille, bilhedoù-bank 98 × 60 mm (Kambr ar C'henwerzh Bône).
* Bilhedoù-bank eus 1913-1926 : 5, 20, 50, 100, 500, 1000 lur.
* Bilhedoù-bank eus 1938-1939 : 50, 100 lur.
{|class="wikitable" style="ment ar font : 90%"
|-
!colspan="2"| Skeudenn!!linenn="2"| Denomination!!rowspan="2"| Mentoù !!linenn="2"| Liv pennañ !!colspan="2"| Deskrivadur !!colspan="4"| Deiziad
|-
! A-raok !! Eilpennañ !! A-raok !! Eilpennañ !! O moullañ !! Kudenn !! Emdenn !!
|-
|align="kreiz" | [[Restr:Billet de 100 francs recto 1911.jpg|109px]]
|align="kreiz" | [[Restr:Billet de 100 francs verso 1911.jpg|109px]]
| 100 frank
|
| glas
|
|
| 1911
|
|
|-
|align="kreiz" | [[Restr:20 Algerian francs 1939 A.jpg|109px]]
|align="kreiz" | [[Restr:20 Algerian francs 1939 R.jpg|109px]]
| 20 frank
|
| gwer
|
| | 1939
|
|
|
|-
|align="kreiz" | [[Restr:50 Algerian francs 1940 A.jpg|109px]]
|align="kreiz" |
| 50 frank
|
| liesliv |
|
| | 1940
|
|
|
|-
|align="kreiz" | [[Restr:100 Algerian francs 1936 A.jpg|109px]]
|align="kreiz" | [[Restr:100 Algerian francs 1936 R.jpg|109px]]
| 100 frank
|
| glas
|
|
| 1936
|
|
|-
|colspan="11"|
|}
* Bilhedoù-bank eus 1941 : 1000 lur.
* Bilhedoù-bank eus 1942 : 50, 100, 1000, 5000 lur.
* Bilhedoù-bank eus 1942-1943 : 5, 20, 500 lur (bilhedoù-bank eus an niverenn-se gant an dreistlivadur “Teñzor” a oa bet implijet e-pad diskargadennoù Korsika hag e su Bro-C’hall).
E 1944 e voe embannet daou niverenn bilhedoù gant an enskrivadur “Région économique d’Algérie” e talvoudoù 50 santim, 1 frank, ha 2 frank. Etre 1945 ha 1946 e voe ouzhpennet talvoudegezhioù 5 000 ha 10 000 lur.
{| class="wikitable center"
|+
|- style="text-align:center; border-bottom:2px gris eeun;" bgcolor="glas-glas"
! Anvadur
! Liv pennañ
! Skeudenn a-raok
! Skeudenn en-dro
|-
| 50 santim
| Ruz
| align="kleiz" |[[Restr:50 centimes - reverse - Tunisie Algérie - 1943.jpg|129px]]
| align="kleiz" |
|-
| 1 Franc
| Glas
| align="kleiz" |[[Restr:1 Algerian franc 1943 A.jpg|129px]]
| align="kleiz" |
|-
| 2 Frank
| Du
| align="kleiz" |[[Restr:Algeria january 31 1944 2 francs algerien AMGOT.jpg|129px]]
| align="kleiz" |
|-
| '''5 frank'''
| Gwer
| align="kleiz" |[[Restr:AlgeriaP91-5Francs-1942 b.jpg|129px]]
| align="kleiz" |
|-
| '''5 frank'''
| Orañjez
| align="kleiz" |
| align="kleiz" |
|-
| '''20 frank'''
| Glas
| align="kleiz" |
| align="kleiz" |
|-
| '''50 frank'''
| Liesliv
| align="kleiz" |
| align="kleiz" |
|-
| '''100 frank'''
| Liesliv
| align="kleiz" |
| align="kleiz" |
-
| 500 Frank
| Violet
| align="kleiz" |
-
| 1.000 frank
| Liesliv
| align="kleiz" | [[Restr:1000 francs - 1946 - obverse - Tunisie Algérie.jpg|129px]]
| align="kleiz" |
|}
Bilhedoù 1946-1948 : 20, 1.000, 5.000 lur.
E 1949 e krogas Bank nevez Aljeria ha Tunizia da embann bilhedoù (1949-1955) a 500, 1 000, 5 000 ha 10 000 lur. Implijet e voe ar bilhedoù-se evit moullañ heuliad nevez ar frank nevez e 1960 .
Neuze, etre 1956 ha 1958, e voe embannet bilhedoù 100, 500, 1000, ha 5000 lur.
Bilhedoù Bank Aljeria ha Tunis gant dreistmouladurioù :
500 frank/5 frank nevez, 1000 frank/10 frank nevez, 5000 frank/50 frank nevez, 10.000 frank/100 frank nevez.
{| class="wikitable center"
|+
|- style="text-align:center; border-bottom:2px solid gray;" bgcolor="lightsteelblue"
! Anvadur
! Liv pennañ
! Skeudenn an tu-a-raok
! Skeudenn an tu-hont
|-
| '''500 frank'''
| Liesliv
| align="kleiz" |
| align="kleiz" |
|-
| '''5.000 Frank'''
| Liesliv
| align="kleiz" |[[Restr:Billet (5000 francs), Banque Algerie et Tunisie sous protectorat.jpg|129px]]
| align="kleiz" |
|-
| '''10.000 Francos'''
| Liesliv
| align="kleiz" |[[Restr:F ALG 10 NF E.jpg|129px]]
| align="kleiz" |
|}
Bilhedoù-bank eus 1959 : 5, 10, 50, ha 100 lur nevez.
E 1961, gant donedigezh ar frank nevez, e voe embannet bilhedoù 5, 10, 50, ha 100 frank nevez.
{| class="wikitable center"
|+
|- style="text-align:center; border-bottom:2px solid gray;" bgcolor="lightsteelblue"
! Anvadur
! Liv pennañ
! Skeudenn an tu-a-raok
! Skeudenn an tu-hont
|-
| '''5 frank nevez'''
| Liesliv
| align="kleiz" |
| align="kleiz" |
|-
|
'''10 frank nevez'''
| Liesliv
| align="kleiz" |
| align="kleiz" |
|-
| '''100 frank nevez'''
| Liesliv
| align="kleiz" |
| align="kleiz" |
|}
[[Rummad:Lur]]
[[Rummad:Moneizoù Afrika]]
p1ux70oou8me1dg4tn8ob34j5xen0r0
2200092
2200091
2026-09-16T03:33:52Z
MoneyComte
94039
2200092
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Algeria january 31 1944 2 francs algerien AMGOT.jpg|thumb|Ur bilhed aljeriat 2 lur (31/01/1944)]]
Al '''lur''' a voe [[moneiz]] ofisiel [[Aljeria]] etre [[1848]] ha [[1964]]. An hevelep talvoudegezh hag al [[lur gall]] en-doa hag e 1960 e voe kemmet hemañ evel e [[bro-C'hall]]. Goude 1861 e voulas ''Bank Aljeria'' ha ''Bank Aljeria ha Tunisia'' bilhedoù ispisial evit Aljeria.
E 1851 e voe krouet ur bank prevez aljerian-gall anvet Banque d'Algérie hag a roas dezhañ ar gwir da embann frankoù.
E-pad an enkadenn diabarzh kalet gant ar Brezel-bed kentañ e embannas kambroù kenwerzh Aljer, Bône, Constantine hag Oran moneiz en argerzh — bilhedoù ha pezhioù moneiz — e-lec'h Bank Aljeria.
Staget e oa ar frank aljerian ouzh ar frank gall.
Embannet e voe bilhedoù ha pezhioù moneiz resis evit rannvro ekonomikel Aljeria. An darn vrasañ eus ar bilhedoù embannet gant Bank Aljeria evit rannvro armerzhel Aljeria a voe lakaet e pleustr en ur stumm kemmet un tamm (gant ar ger "TUNIS" ouzhpennet) e gwarez gall Tunizia.
Etre 1907 da 1925 e veze implijet ar frankiz aljerian e gwarez gall Maroko . Etre 1904 da 1945 e oa ar frank aljerian moneiz gwarezet gall Tunizia .
Broadelaet e voe Bank Aljeria e 1946.
Tennet e voe ar frank eus ar c'hirri-nij hag erlec'hiet gant ar frank nevez e 1960, kement ha 100 frank kozh.
Pezhioù aljeriat ispisial a 20, 50 ha 100 lur a voe kognet etre 1949 ha 1956 met ar peurliesañ e raed gant an hevelep pezhioù en Aljeria hag e [[bro-C'hall]].
E 1964 e voe erlec'hiet gant an [[Dinar Aljeria|dinar]].
Un adreizh moneizel anvet Plan Pinay-Rueff a lakaas ar frank nevez e Bro-C'hall hag e rannvro ekonomikel Aljeria. An termen "frank" a zo chomet en implij boutin e-pad kantvedoù.
== Bilhedoù ==
* Bilhedoù 1852 : 100, 500, 1000 lur ;
Gant Bank Aljeria e voe embannet ar bilhedoù kentañ e 1861 .
* Bilhedoù 1861 : 100, 500 lur.
* Bilhedoù 1861 (skourr Oran) : 50, 100, 1000 lur.
* Bilhedoù 1868-1877 : 5, 10, 20, 25, 50, 100, 500, 1000 lur.
* Bilhedoù 1868-1877 (skourr Bonne) : 50, 100 lur.
* Bilhedoù eus 1868-1877 (skourr Kustentin): 50, 500, ha 1000 lur.
Diwezhatoc'h, e 1873, e voe embannet talvoudoù 10, 50, 100, 500, ha 1000 frank, daoust ma voe moullet ar bilhed 10 frank e 1871 .
* Bilhedoù-bank eus 1903-1912 : 5, 20, 50, 100, 500, ha 1000 lur.
* Bilhed ur frank, doare 1añ a viz Mae 1915 (Kambr ar C'henwerzh Kustentin), bilhedoù-bank.
* Bilhed ur frank, doare 1920-31 a viz Kerzu 1923 (Kambr Kenwerzh Kustentin), bilhedoù en arvar.
* 50 santim, seurt eus an 18 a viz Mae 1915, moullet gant Moullot eus Marsilha, bilhedoù-bank 88 × 53 mm (Kambr ar C'henwerzh Bône).
* 1 lur, seurt eus ar 5 a viz Genver 1921, moullet gant Moullot a Marseille, bilhedoù-bank 98 × 60 mm (Kambr ar C'henwerzh Bône).
* Bilhedoù-bank eus 1913-1926 : 5, 20, 50, 100, 500, 1000 lur.
* Bilhedoù-bank eus 1938-1939 : 50, 100 lur.
{|class="wikitable" style="ment ar font : 90%"
|-
!colspan="2"| Skeudenn!!linenn="2"| Denomination!!rowspan="2"| Mentoù !!linenn="2"| Liv pennañ !!colspan="2"| Deskrivadur !!colspan="4"| Deiziad
|-
! A-raok !! Eilpennañ !! A-raok !! Eilpennañ !! O moullañ !! Kudenn !! Emdenn !!
|-
|align="kreiz" | [[Restr:Billet de 100 francs recto 1911.jpg|109px]]
|align="kreiz" | [[Restr:Billet de 100 francs verso 1911.jpg|109px]]
| 100 frank
|
| glas
|
|
| 1911
|
|
|-
|align="kreiz" | [[Restr:20 Algerian francs 1939 A.jpg|109px]]
|align="kreiz" | [[Restr:20 Algerian francs 1939 R.jpg|109px]]
| 20 frank
|
| gwer
|
| | 1939
|
|
|
|-
|align="kreiz" | [[Restr:50 Algerian francs 1940 A.jpg|109px]]
|align="kreiz" |
| 50 frank
|
| liesliv |
|
| | 1940
|
|
|
|-
|align="kreiz" | [[Restr:100 Algerian francs 1936 A.jpg|109px]]
|align="kreiz" | [[Restr:100 Algerian francs 1936 R.jpg|109px]]
| 100 frank
|
| glas
|
|
| 1936
|
|
|-
|colspan="11"|
|}
* Bilhedoù-bank eus 1941 : 1000 lur.
* Bilhedoù-bank eus 1942 : 50, 100, 1000, 5000 lur.
* Bilhedoù-bank eus 1942-1943 : 5, 20, 500 lur (bilhedoù-bank eus an niverenn-se gant an dreistlivadur “Teñzor” a oa bet implijet e-pad diskargadennoù Korsika hag e su Bro-C’hall).
E 1944 e voe embannet daou niverenn bilhedoù gant an enskrivadur “Région économique d’Algérie” e talvoudoù 50 santim, 1 frank, ha 2 frank. Etre 1945 ha 1946 e voe ouzhpennet talvoudegezhioù 5 000 ha 10 000 lur.
{| class="wikitable center"
|+
|- style="text-align:center; border-bottom:2px gris eeun;" bgcolor="glas-glas"
! Anvadur
! Liv pennañ
! Skeudenn a-raok
! Skeudenn en-dro
|-
| 50 santim
| Ruz
| align="kleiz" |[[Restr:50 centimes - reverse - Tunisie Algérie - 1943.jpg|129px]]
| align="kleiz" |
|-
| 1 Franc
| Glas
| align="kleiz" |[[Restr:1 Algerian franc 1943 A.jpg|129px]]
| align="kleiz" |
|-
| 2 Frank
| Du
| align="kleiz" |[[Restr:Algeria january 31 1944 2 francs algerien AMGOT.jpg|129px]]
| align="kleiz" |
|-
| '''5 frank'''
| Gwer
| align="kleiz" |[[Restr:AlgeriaP91-5Francs-1942 b.jpg|129px]]
| align="kleiz" |
|-
| '''5 frank'''
| Orañjez
| align="kleiz" |
| align="kleiz" |
|-
| '''20 frank'''
| Glas
| align="kleiz" |
| align="kleiz" |
|-
| '''50 frank'''
| Liesliv
| align="kleiz" |
| align="kleiz" |
|-
| '''100 frank'''
| Liesliv
| align="kleiz" |
| align="kleiz" |
-
| 500 Frank
| Violet
| align="kleiz" |
-
| 1.000 frank
| Liesliv
| align="kleiz" | [[Restr:1000 francs - 1946 - obverse - Tunisie Algérie.jpg|129px]]
| align="kleiz" |
|}
Bilhedoù 1946-1948 : 20, 1.000, 5.000 lur.
E 1949 e krogas Bank nevez Aljeria ha Tunizia da embann bilhedoù (1949-1955) a 500, 1 000, 5 000 ha 10 000 lur. Implijet e voe ar bilhedoù-se evit moullañ heuliad nevez ar frank nevez e 1960 .
Neuze, etre 1956 ha 1958, e voe embannet bilhedoù 100, 500, 1000, ha 5000 lur.
Bilhedoù Bank Aljeria ha Tunis gant dreistmouladurioù :
500 frank/5 frank nevez, 1000 frank/10 frank nevez, 5000 frank/50 frank nevez, 10.000 frank/100 frank nevez.
{| class="wikitable center"
|+
|- style="text-align:center; border-bottom:2px solid gray;" bgcolor="lightsteelblue"
! Anvadur
! Liv pennañ
! Skeudenn an tu-a-raok
! Skeudenn an tu-hont
|-
| '''500 frank'''
| Liesliv
| align="kleiz" |
| align="kleiz" |
|-
| '''5.000 Frank'''
| Liesliv
| align="kleiz" |[[Restr:Billet (5000 francs), Banque Algerie et Tunisie sous protectorat.jpg|129px]]
| align="kleiz" |
|-
| '''10.000 Francos'''
| Liesliv
| align="kleiz" |[[Restr:F ALG 10 NF E.jpg|129px]]
| align="kleiz" |
|}
Bilhedoù-bank eus 1959 : 5, 10, 50, ha 100 lur nevez.
E 1961, gant donedigezh ar frank nevez, e voe embannet bilhedoù 5, 10, 50, ha 100 frank nevez.
{| class="wikitable center"
|+
|- style="text-align:center; border-bottom:2px solid gray;" bgcolor="lightsteelblue"
! Anvadur
! Liv pennañ
! Skeudenn an tu-a-raok
! Skeudenn an tu-hont
|-
| '''5 frank nevez'''
| Liesliv
| align="kleiz" |
| align="kleiz" |
|-
|
'''10 frank nevez'''
| Liesliv
| align="kleiz" |
| align="kleiz" |
|-
| '''100 frank nevez'''
| Liesliv
| align="kleiz" |
| align="kleiz" |
|}
== Pezhioù moneiz ==
Kambr kenwerzh Aljer he deus embannet moneiz en argerzh e-pad ar Brezel-bed kentañ.
[[File:Caduceus.svg|thumb|150px|Ar c'haduceus, arouez ar c'henwerzh, a gaver war talbenn ar pezhioù moneiz embannet gant Kambr Kenwerzh Aljer.]]
<kreiz>
{|
|- style="text-align:center; border-bottom:2px gris eeun;" bgcolor="glas-glas"
! Anvadur
! Kudenn
! Metal
! Treuzkiz (mm)
! Pouez (g)
! Litografiezh
! A-raok
! Eilpennañ
! Skeudenn
|- style="text-align:center; border-bottom:2px gris eeun;" bgcolor="glas-glas"
|-
| '''5 santim'''
| 1916-1921
| align="center" bgcolor="#CCCCCC" |
|
|
| 5 C.<br />Skourr eus ? gant<br />[[brank olivez]]</small>
| ALJERS CHAMBER OF COMMERCE<br />Caduceus gant<br />daou [[Arecaceae|palmez]]<br />Bloavezh sevel</small>
|
|-
| '''10 sent'''
| 1916-1921
| align="center" bgcolor="#CCCCCC" |
|
|
|
<bihan>10 C.<br />Skourr eus ? gant<br />brank olivez</small>
| ALJERS CHAMBER OF COMMERCE<br />Caduceus gant<br />daou [[Arecaceae|palmez]]<br />Bloavezh sevel</small>
|
|-
| '''10 santimetr'''<br />'''(prouenn)'''
| 1919
| align="center" bgcolor="#CCCCCC" | arem
|
|
|
<bihan>10 C.<br />Skourr eus ? gant<br />brank olivez</small>
| <small>KAMBRENN ALJER<br />Caduceus gant<br />Daou [[Arecaceae|palmez]]<br />Bloavezh sevel</small>
|
|-
|}
</centre>
[[File:Grandes armes de la ville d'Oran (av. 1967).svg|thumb|150px|War pezhioù moneiz embannet gant Kambr ar C'henwerzh Oran a gaver ardamezioù kêr Oran.]]
Kambr ar C'henwerzh Aljer he deus embannet moneiz ar c'henwerzh e-kerzh ar bloavezhioù 1920.
<kreiz>
{|
|- style="text-align:center; border-bottom:2px gris eeun;" bgcolor="glas-glas"
! Anvadur
! Kudenn
! Metal
! Treuzkiz<br />(mm.)
! Pouez<br />(g.)
! Litografiezh
! A-raok
! Eilpennañ
! Skeudenn
|- style="text-align:center; border-bottom:2px gris eeun;" bgcolor="glas-glas"
|-
| 5 santim
| 1921
| align="center" bgcolor="#CCCCCC" |
|
|
| <bihan>5 C.<br />Skouarn ed</small>
| <small>KAMBRENN AR GWERZH. ORAN.<br />[[Heraldry|Ardamez]] kêr Oran<br />Bloavezh obererezh</small>
|
|-
| '''25 sent'''
| 1922
| align="center" bgcolor="#CCCCCC" |
|
|
| <bihan>25 C.<br />Skouarn ed</small>
| <small>KAMBRENN AR GWERZH. ORAN.<br />Chadenn<br />Ardamez kêr Oran<br />Bloavezh sevel</small>
|}
</centre>
Kambr ar C'henwerzh Konstantin a embannas moneiz en argerzh e-kerzh ar bloavezhioù 1920.
Gant Kambr ar C'henwerzh Bône eo bet embannet moneiz en argerzh e-pad ar Brezel-bed kentañ.
Etre 1949 ha 1956 e voe savet anvadurioù a 20, 50 ha 100 lur aljerian ; koulskoude e oa stankoc'h implijout ar frank a veze o redek e Bro-C'hall meurgêr.
Pezhioù moneiz kouevr-nikel a oa bet embannet a-ratozh evit Aljeria : 20 frank (1949, 1956), 50 frank (1949), ha 100 frank (1950, 1952).
*10 santimetr, hep deiziad, aluminiom, 30 mm
*10 santimetr, doare 1915, aluminiom, 30 mm
*50 santimetr, hep deiziad, laton, 19 mm
*1 lur, doare 1915, hep deiziad, 23 mm
{| class="kreizenn wikitable"
|- style="text-align:center; border-bottom:2px gris eeun;" bgcolor="glas-glas"
! Anvadur
! Kudenn
! Metal
! Treuzkiz (mm)
! Pouez (g)
! Bevenn
! A-raok
! Eilpennañ
! Skeudenn
|- style="text-align:center; border-bottom:2px gris eeun;" bgcolor="glas-glas"
|-
| '''20 frank'''
| 1949
| align="center" bgcolor="#CCCCCC" | Cu+Ni
| 22e30
| 5e40
|
| <bihan>''[[Marianne]]'' gant <br>band-penn [[Olea europaea|olive]]<br>REPUBLIQUE FRANÇAISE</small>
| <bihan>20 FRANK<br>Skouarn [[Triticum|ed]]<br>ALJERIE<br>bloavezh moneiz</small>
|
|-
| '''50 frank'''
| 1949
| align="center" bgcolor="#CCCCCC" | Cu+Ni
| 27.20
| 8e20
|
| <bihan>''[[Marianne]]'' gant <br>band-penn [[Olea europaea|olive]]<br>REPUBLIQUE FRANÇAISE</small>
| <small>50 FRANK<br>Skouarn [[Triticum|ed]]<br>ALJERIE<br>bloavezh moneiz</small>
|
|-
| '''100 frank'''
| 1950
| align="center" bgcolor="#CCCCCC" | Cu+Ni
| 30,00
| 11,70
|
| <bihan>''[[Marianne]]'' gant <br>band-penn [[Olea europaea|olive]]<br>REPUBLIQUE FRANÇAISE</small>
| <bihan>100 FRANK<br>Skouarn [[Triticum|bleud]]<br>ALJERIA<br>bloavezh moneiz</small>
|
|}
[[Rummad:Lur]]
hw772id6f35vhumj2zwx0k5xfpq4m5l
2200096
2200092
2026-09-16T07:36:41Z
Kestenn
14086
Kemmoù [[Special:Contributions/MoneyComte|MoneyComte]] ([[User_talk:MoneyComte|Kaozeal]]) distaolet; adlakaet da stumm diwezhañ [[User:Arko|Arko]]
2166453
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Algeria january 31 1944 2 francs algerien AMGOT.jpg|thumb|Ur bilhed aljeriat 2 lur (31/01/1944)]]
Al '''lur''' a voe [[moneiz]] ofisiel [[Aljeria]] etre [[1848]] ha [[1964]]. An hevelep talvoudegezh hag al [[lur gall]] en-doa hag e 1960 e voe kemmet hemañ evel e [[bro-C'hall]]. Goude 1861 e voulas ''Bank Aljeria'' ha ''Bank Aljeria ha Tunisia'' bilhedoù ispisial evit Aljeria. Pezhioù aljeriat ispisial a 20, 50 ha 100 lur a voe kognet etre 1949 ha 1956 met ar peurliesañ e raed gant an hevelep pezhioù en Aljeria hag e [[bro-C'hall]].
E 1964 e voe erlec'hiet gant an [[Dinar Aljeria|dinar]].
[[Rummad:Lur]]
[[Rummad:Moneizoù Afrika]]
ph6hdel4q5zncgjv3hqhz5gj077nk5c
Timbroù Guam
0
36703
2200023
2160007
2026-09-15T15:39:56Z
Tanjee
563
/* Tiriad Bro-Spagn */
2200023
wikitext
text/x-wiki
[[Skeudenn:Stamp 1899 10c USopGUAM.jpg|thumb|200px|timbr 1899 soulgarget GUAM <small> gant poltred ar Prezidant Daniel Webster</small>]]
Un enezenn er [[Meurvor Habask]] eo [[Guam]] hag ur rann eus [[Inizi Mariana]].
==Tiriad Bro-Spagn==
Etre [[1521]] ha [[1898]] emañ Guam dindan dalc’h Bro-[[Spagn]]. Timbroù ar [[Filipinez]] eo a veze implijet eno adalek [[1876]] : skeudenn ar Roue [[Alfonso XII]], ardamez Spagn (etre [[1881]] ha [[1888]]) ha poltred [[Alfonso XIII]] pa oa bugel (etre [[1890]] ha [[1898]]).
Trec’h e voe ar [[Stadoù-Unanet]] war Vro-Spagn goude ur brezel e [[1898]], hag e miz Kerzu e voe sinet Emglev Pariz a zisklere e oa bet gwerzhet Enez Guam d’an Amerikaned. Diouzh an tu all, ar peurrest eus [[Inizi Mariana]] a gouezhas etre daouarn [[Impalaeriezh Alamagn]]. Emañ an arme amerikan war an enez abaoe miz Even 1898 dija.
==Tiriad Stadoù-Unanet Amerika==
E 1899, pa grogas an US Navy da verañ aferioù an enezenn, e voe lakaet da zont e-maez unnek timbr amerikan dreistmoullet '''GUAM''' . Diskouez a reont poltred tudennoù vrudet, en o zouez prezidanted ar Stadoù-Unanet.
* Timbroù embannet e 1895
* 2-cent (liv ruz-tan) : [[Jorj Washington]]
* 3-cent (liv glas-ruz) : [[Andrew Jackson]]
* 8-cent (livkistin-ruz) : [[William Sherman]]
* 50-cent (liv ruz-orañjez) : [[Thomas Jefferson]]
* 1 dollar (liv du) : [[Oliver Hazard Perry]]
* Timbroù embannet etre 1898 ha 1899
* 1-cent (liv gwer) : [[Benjamin Franklin]]
* 4-cent (liv kistin-ruz) : [[Abraham Lincoln]]
* 5-cent (liv glas) : [[Ulysses Grant]]
* 6-cent (liv kistin-ruz-tan) : [[James Garfield]]
* 10-cent (liv kistin) : [[Daniel Webster]]
* 15-cent (liv gwer-olivez) : [[Henry Clay]]
E miz Meurzh [[1901]] e kemer an United States Post Office Department (USPOD) ar garg eus ar Postoù war an eneze. Tud ar vro koulz hag ar soudarded amerikan eus an US Navy a ray hiviziken gant timbroù par d’ar re gwerzhet er Stadoù-Unanet. Ar sielladur eus kêr Guam eo a verk hepken orin al lizher. An hevelep politikerezh a ren e tiriadoù tramor ar Stadoù-Unanet evel en Inizi Mariana an Hanternoz (adalek 1944), [[Inizi Gwerc'h]] (abaoe 1917), [[Puerto Rico]] (goude 1900) hag an [[Inizi Samoa amerikan]] (1899).
==Guam Guard Mail==
[[skeudenn:Stamp_US_guam_guard_mail.jpg|thumb|250px|right|Timbroù ar Post lec’hel]]
Betek ar bloavezhioù 1930 ne reer gant timbroù nemet evit al lizhiri kaset tramor, ha n’eus ket e gwirionez ur gwir servij postoù evit ar re kaset da dud ar vro. E [[1930]] eta e tivizas ar Gouarnour W. Bradley Jr. lakaat war droad ur servij lec’hel, harpet war izili al lu lec’hel ('''Guam Guard'''). Moullet e voe timbroù-post ispisial evit paeañ an taos ret. E miz Ebrel e kaver daou dimbr eus ar [[Filipinez]] dreistmoullet '''GUAM / GUARD / MAIL''' : unan a liv gwer a gouste “2 cents” a ziskoueze José Rival, ha poltred ar Prezidant [[William McKinley]] ("4 cents" ruz) gant egile.
E miz Even ez eus ijinet timbroù 1 cent ha 2 cent gant ardeamez Guam. Pep hini zo ruz ha du, hep peg ouzh ar gein.
Timbroù Filipinez 6 cent glas-ruz (''Magellan'') ha 10 cent glas (''Henry Ware Lawton'') a voe lakaet e gwerzh gant an hevelep gerioù “GUAM / GUARD / MAIL”.
Lakaet e vo un dermen d’ar postoù lec’hel d’an [[8 a viz Ebrel 1931]] pa ray war-dro ar velestradurezh amerikan.
== Aloubadeg ar Japaniz==
D’an 10 a viz Kerzu [[1941]] e voe aloubet Guam gant soudarded Bro-[[Japan]]. Gant melestradurezh ar Japaniz e voe implijet an hevelep timbroù ha re ar Filipinez, aloubet gante ivez. E penn-kentañ e teuas e-maez timbroù amerikan dreistmoullet gant gerioù a vroude trec’hioù ar Japaniz er [[Meurvor Habask]]. Da heul e veze embannet timbroù gant ur meneg e saozneg ("PHILIPPINES") e [[1942]], e [[japaneg]] e [[1943]] hag e [[filipineg]] ("REPUBLIKA NG PILIPINAS") e 1943.
Ar sielladur hepken a c’hell prouiñ eo bet kaset al lizher eus [[Guam]].
== Ar velestradurezh amerikan==
Etre ar [[21 Gouere|21 a viz Gouere]] hag an [[10 Eost|10 a viz Eost]] [[1944]] e tarzhas Emgann Guam etre ar Japaniz hag an Amerikaned. Skarzhet ar Japaniz e teue ar velestradurezh amerikan en-dro.
E miz Even 2007 eo deuet er-maez ar rummad ''Scenic American Landscapes'', ha war unan eus an timbroù eo dispaket an aod ha pleg-mor Hagåtña Bay e Guam.
== Pennad kar ==
*[[Timbroù Inizi Mariana]]
[[Rummad:Guam]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Guam, Timbroù]]
g5krb0h3e213583fxq11gcn629xbawp
Bièvre (Belgia)
0
42116
2200088
1980090
2026-09-16T02:10:01Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2200088
wikitext
text/x-wiki
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="width:300px; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#fafafa; border:1px #aaaaaa solid; border-collapse:collapse; font-size:95%;"
|+<span style="font-size:large;">'''Bièvre'''</span><br />
! colspan="2" align="center" bgcolor="#EFEFEF" |
|- align="center"
|Banniel
|
|- align="center"
|Skoed
|
|- align="center"
|Lec’hiadur Bièvre en [[Arondisamant Dinant]] hag e [[Namur (proviñs)|Proviñs Namur]]
|[[Restr:Bièvre Namur Belgium Map.png|134px]]
|- align="center"
|[[Riez]]
|[[Belgia]]
|- align="center"
|Kumuniezh
|{{BE-FR}}
|- align="center"
|Rannvro
|{{BE-WAL}}
|- align="center"
|[[Proviñs]]
| {{BE-WNA}}
|- align="center"
|Arondisamant
|[[Arondisamant Dinant|Dinant]]
|- align="center"
|ins
|91015
|- align="center"
|Kumunioù-Kod post
|5555 <BR> 5555 <BR> 5555 <BR> 5555 <BR> 5555 <BR> 5555 <BR> 5555 <BR> 5555 <BR> 5555
|- align="center"
|Kumunioù strollet
|[[Baillamont]] <BR> [[Bellefontaine (Bièvre)|Bellefontaine]] <BR> [[Cornimont (Belgia)|Cornimont]] <BR> [[Graide]] <BR> [[Gros-Fays]] <BR> [[Monceau-en-Ardenne]] <BR> [[Naomé]] <BR> [[Oizy]] <BR> [[Petit-Fays]]
|- align="center"
|Kod pellgomz
|061
|- align="center"
|Maer
|David Clarinval
|- align="center"
|Gorread
|109,59 km²
|- align="center"
|Hed
|05° 01' .." Reter
|- align="center"
|Led
|49° 56' .." Norzh
|- align="center"
|Uhelder
| .. m
|- align="center"
|Poblañs hep kontoù doubl
|3 164 <small>(01.01.2007)</small>
|- align="center"
|Stankter
|29 a./km²
|- align="center"
|Lec'hienn
|[https://web.archive.org/web/20210716084643/https://www.google.com/recaptcha/api.js?hl=fr www.bievre.be]
|}
'''Bièvre''' (e [[walloneg]]: ''{{lang|wa|Bive}}'') a zo ur gumun eus [[Belgia]] e [[Namur (proviñs)|Proviñs Namur]].
[[Skeudenn:Bièvre E1aJPG.jpg|thumb|left]]
{{Commonscat|Bièvre}}
[[Rummad:Kumunioù Belgia]]
keftrx170f6c8vt7csomzi99i3m1zjt
Roll ar melestradurezhioù o deus embannet timbroù
0
42868
2200085
2199985
2026-09-15T22:31:13Z
Tanjee
563
/* Okeania */
2200085
wikitext
text/x-wiki
Setu roll ar melestradurezhioù o deus embannet [[Timbr|timbroù]].
== [[Afrika]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Tiriad gall pobloù Afar hag Issa|Tiriad gall pobloù Afar hag Issa]]
*[[Timbroù Afrika ar C’heheder C’hall|Afrika ar C'heheder C'hall]]
*[[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg C'hall|Afrika ar C'hornaoueg C'hall]]
*[[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg Spagnol|Afrika ar C’hornaoueg Spagnol]]
*[[Timbroù Afrika bortugalek|Afrika bortugalek]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter alaman|Afrika ar Reter alaman]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter italian|Afrika ar Reter italian]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter saoz|Afrika ar Reter saoz]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|La Agüera]]
*[[Timbroù Aljeria|Aljeria]]
*[[Timbroù Anjouan|Anjouan]]
*[[Timbroù Aod an Aour|Aod an Aour]]
*[[Timbroù Aod an Niger|Aod an Niger]]
*[[Timbroù Djibouti|Aod c'hall ar Somalianed]]
*[[Timbroù Ascension|Ascension]]
*[[Timbroù Basoutoland|Basoutoland]]
*[[Timbroù Bechuanaland|Bechuanaland]]
*[[Timbroù Cyrenaica|Benghazi]]
*[[Timbroù Benin|Benin]]
*[[Timbroù Biafra|Biafra]]
*[[Timbroù Botswana|Botswana]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Cabo Juby]]
*[[Timbroù Cyrenaica|Cyrenaica]]
*[[Timbroù Benin|Dahomey]]
*[[Timbroù Diego-Suárez|Diego-Suárez]]
*[[Timbroù Djibouti|Djibouti]]
*[[Timbroù Egipt|Egipt]]
*[[Timbroù Egipt - Burevioù gall|Egipt - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Elobey, Annobón ha Corrisco|Elobey, Annobón ha Corrisco]]
*[[Timbroù Enez ar Reünion|Enez ar Reünion]]
*[[Timbroù Enezeg an Azorez|Enezeg an Azorez]]
*[[Timbroù Eritrea|Eritrea]]
*[[Timbroù Fernando Poo|Fernando Poo]]
*[[Timbroù Fezzan Ghadames|Fezzan Ghadames]]
*[[Timbroù Gabon|Gabon]]
*[[Timbroù Gambia|Gambia]]
*[[Timbroù Ginea ar C’heheder|Ginea ar C’heheder]]
*[[Timbroù Ginea Frañs|Ginea Frañs]]
*[[Timbroù Ginea spagnol|Ginea spagnol]]
*[[Timbroù Griqualand|Griqualand]]
*[[Timbroù Ifni|Ifni]]
*[[Timbroù Inhambane|Inhambane]]
*[[Timbroù Itron Varia Madagaskar|Itron Varia Madagaskar]]
*[[Timbroù Joubaland|Joubaland]]
*[[Timbroù Kab ar Spi Mat|Kab ar Spi Mat]]
*[[Timbroù Su Kasaï|Su Kasaï]]
*[[Timbroù Katanga|Katanga]]
*[[Timbroù Kenya|Kenya]]
*[[Timbroù Kenya hag Ouganda|Kenya hag Ouganda]]
*[[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika|Kenya Ouganda Tanganyika]]
*[[Timbroù Kionga|Kionga]]
*[[Timbroù Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika|Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika]]
*[[Timbroù Kongo Frañs|Kongo Frañs]]
*[[Timbroù Kongo Grenn|Kongo Grenn]]
*[[Timbroù Kongo Velgia|Kongo Velgia]]
*[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Republik Demokratel Kongo]]
*[[Timbroù Kreizafrika|Kreizafrika]]
*[[Timbroù Kreizafrika saoz|Kreizafrika saoz]]
*[[Timbroù Lagos|Lagos]]
*[[Timbroù Lesotho|Lesotho]]
*[[Timbroù Lourenço Marques|Lourenço Marques]]
*[[Timbroù Maouritania|Maouritania]]
*[[Timbroù Maroko spagnol|Maroko spagnol]]
*[[Timbroù Mervent Afrika|Mervent Afrika]]
*[[Timbroù Moheli|Moheli]]
*[[Timbroù Mozambik|Mozambik]]
*[[Timbroù Postoù prevez Mozambik|Postoù prevez Mozambik]]
*[[Timbroù Namibia|Namibia]]
*[[Timbroù Natal|Natal]]
*[[Timbroù Niger|Niger]]
*[[Timbroù Nosy Be|Nosy Be]]
*[[Timbroù Nyasaland|Nyasaland]]
*[[Timbroù Obock|Obock]]
*[[Timbroù an Oubangi-Chari|Oubangi-Chari]]
*[[Timbroù Bro-Orañje|Bro-Orañje]]
*[[Timbroù Quelimane|Quelimane]]
*[[Timbroù Republik Nevez Suafrika|Republik Nevez Suafrika]]
*[[Timbroù Rio Muni|Rio Muni]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Rio de Oro]]
*[[Timbroù Rodezia|Rodezia]]
*[[Timbroù Rodezia an Norzh|Rodezia an Norzh]]
*[[Timbroù Rodezia ar Su|Rodezia ar Su]]
*[[Timbroù Rodezia ha Nyasaland|Rodezia ha Nyasaland]]
*[[Timbroù Ruanda-Urundi|Ruanda-Urundi]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Sahara ar C'hornôg]]
*[[Timbroù Sechelez|Sechelez]]
*[[Timbroù Senegal|Senegal]]
*[[Timbroù Senegal-Uhel ha Niger|Senegal-Uhel ha Niger]]
*[[Timbroù Senegambia ha Niger|Senegambia ha Niger]]
*[[Timbroù Somalia|Somalia]]
*[[Timbroù Somalia italian|Somalia italian]]
*[[Timbroù Somaliland saoz|Somaliland saoz]]
*[[Timbroù Soudan c'hall|Soudan c'hall]]
*[[Timbroù Stellaland|Stellaland]]
*[[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Stadoù emren Suafrika]]
*[[Timbroù Swaziland|Swaziland]]
*[[Timbroù Tanganyika|Tanganyika]]
*[[Timbroù Tchad|Tchad]]
*[[Timbroù Tete|Tete]]
*[[Timbroù Transvaal|Transvaal]]
*[[Timbroù Tripolitania|Tripolitania]]
*[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Zair]]
*[[Timbroù Zambezia|Zambezia]]
*[[Timbroù Zambia|Zambia]]
*[[Timbroù Zanzibar - Burevioù gall|Zanzibar - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Zanzibar|Zanzibar]]
*[[Timbroù Zimbabwe|Zimbabwe]]
*[[Timbroù Zoulouland|Zoulouland]]
</div>
== [[Amerika]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Anguilla|Anguilla]]
*[[Timbroù Antigua|Antigua]]
*[[Timbroù an Antilhez Bihanañ saoz|Antilhez Bihanañ saoz]]
*[[Timbroù Antilhez Danmark|Antilhez Danmark]]
*[[Timbroù an Antilhez Nederlandat|Antilhez Nederlandat]]
*[[Timbroù Antilhez Spagn|Antilhez Spagn]]
*[[Timbroù Aruba|Aruba]]
*[[Timbroù Bahamas|Bahamas]]
*[[Timbroù Barbuda|Barbuda]]
*[[Timbroù Belize|Belize]]
*[[Timbroù Bermuda|Bermuda]]
*[[Timbroù Bolivia|Bolivia]]
*[[Timbroù Brunswick-Nevez|Brunswick-Nevez]]
*[[Timbroù Inizi Turks ha Caicos|Caicos]]
*[[Timbroù Chile|Chile]]
*[[Timbroù Corrientes|Corrientes]]
*[[Timbroù Costa Rica|Costa Rica]]
*[[Timbroù Curaçao|Curaçao]]
*[[Timbroù Dominika|Dominika]]
*[[Timbroù an Douar-Nevez|Douar-Nevez]]
*[[Timbroù Inizi Grenadinez (norzh)|Inizi Grenadinez (norzh)]]
*[[Timbroù Inizi Grenadinez (su)|Inizi Grenadinez (su)]]
*[[Timbroù Greunland|Greunland]]
*[[Timbroù Guatemala|Guatemala]]
*[[Timbroù Gwadeloup|Gwadeloup]]
*[[Timbroù Gwiana c'hall|Gwiana c'hall]]
*[[Timbroù Gwiana saoz|Gwiana saoz]]
*[[Timbroù Honduras Breizh-Veur|Honduras Breizh Veur]]
*[[Timbroù Inini|Inini]]
*[[Timbroù Inizi Cayman|Inizi Cayman]]
*[[Timbroù Inizi Gwerc’h Breizh-Veur|Inizi Gwerc’h Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Inizi Maloù|Inizi Maloù]]
*[[Timbroù Jamaika|Jamaika]]
*[[Timbroù Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver|Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver]]
*[[Timbroù Martinik|Martinik]]
*[[Timbroù Montserrat|Montserrat]]
*[[Timbroù Nevis|Nevis]]
*[[Timbroù Panama|Panama]]
*[[Timbroù Paraguay|Paraguay]]
*[[Timbroù Perou|Perou]]
*[[Timbroù Enez ar Priñs-Edward|Enez ar Priñs-Edward]]
*[[Timbroù Sant Kitts|Sant Kitts]]
*[[Timbroù Sant Kitts ha Nevis|Sant Kitts ha Nevis]]
*[[Timbroù Santez-Lusia|Santez-Lusia]]
*[[Timbroù Sant-Martin|Sant-Martin]]
*[[Timbroù Sant-Pêr-ha-Mikelon|Sant-Pêr-ha-Mikelon]]
*[[Timbroù Sant Visant|Sant Visant]]
*[[Timbroù Skos Nevez|Skos Nevez]]
*[[Timbroù Stadoù-Unanet Kolombia|Stadoù-Unanet Kolombia]]
*[[Timbroù Surinam|Surinam]]
*[[Timbroù Tobago|Tobago]]
*[[Timbroù Inizi Turks ha Caicos|Inizi Turks ha Caicos]]
</div>
== [[Antarktika]] hag all ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|Antarktika - Tiriad Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Antarktika – Tiriad Bro-C’hall|Antarktika - Tiriad Bro-C'hall]]
*[[Timbroù Tiriad Zeland-Nevez|Antarktika - Tiriad Zeland-Nevez]]
*[[Timbroù Georgia ar Su|Georgia ar Su]]
*[[Timbroù Saint Helena|Saint Helena]]
*[[Timbroù Tristan da Cunha|Tristan da Cunha]]
</div>
== [[Azia]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Abc'hazia|Abc'hazia]]
*[[Timbroù Afghanistan|Afghanistan]]
*[[Timbroù Âlwâr|Âlwâr]]
*[[Timbroù Annam ha Tonkin|Annam ha Tonkin]]
*[[Timbroù Armenia|Armenia]]
*[[Timbroù Azerbaidjan|Azerbaidjan]]
*[[Timbroù Bahawalpour|Bahawalpour]]
*[[Timbroù Bangkok|Bangkok]]
*[[Timbroù Bamra|Bamra]]
*[[Timbroù Barwani|Barwani]]
*[[Timbroù Batoum|Batoum]]
*[[Timbroù Bhopal|Bhopal]]
*[[Timbroù Bhor|Bhor]]
*[[Timbroù Bijawar|Bijawar]]
*[[Timbroù Borneo an Norzh|Borneo an Norzh]]
*[[Timbroù Bouchir|Bouchir]]
*[[Timbroù Brunei|Brunei]]
*[[Timbroù Bundi|Bundi]]
*[[Timbroù Chamba|Chambâ]]
*[[Timbroù Datia|Datia]]
*[[Timbroù Dhâr|Dhâr]]
*[[Timbroù Dungarpour|Dungarpour]]
*[[Timbroù Faridkot|Faridkot]]
*[[Timbroù Formoza (Taiwan)|Formoza (Taiwan)]]
*[[Timbroù Gwalior|Gwalior]]
*[[Timbroù Ginea-Nevez ar C'hornaoueg|Ginea-Nevez ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Holkar|Holkar]]
*[[Timbroù Hong Kong|Hong Kong]]
*[[Timbroù Hyderabad|Hyderabad]]
*[[Timbroù Idar|Idar]]
*[[Timbroù Indez Breizh-Veur|Indez Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Indez-Sina c'hall|Indez-Sina c'hall]]
*[[Timbroù India - Tiriadoù gall|India - Tiriadoù gall]]
*[[Timbroù Jaipour|Jaipour]]
*[[Timbroù Jammu-ha-Kachmir|Jammu-ha-Kachmir]]
*[[Timbroù Jasdan|Jasdan]]
*[[Timbroù Jhalawar|Jhalawar]]
*[[Timbroù Jhind|Jhind]]
*[[Timbroù Jorjia|Jorjia]]
*[[Timbroù Kambodja|Kambodja]]
*[[Timbroù Kazac'hstan|Kazac'hstan]]
*[[Timbroù Kedah|Kedah]]
*[[Timbroù Kiav-Tchou|Kiav-Tchou]]
*[[Timbroù Kirgizstan|Kirgizstan]]
*[[Timbroù Kishangârh|Kishangârh]]
*[[Timbroù Kochin|Kochin]]
*[[Timbroù Kochin-Sina|Kochin-Sina]]
*[[Timbroù Labuan|Labuan]]
*[[Timbroù Las Bela|Las Bela]]
*[[Timbroù Inizi Maldivez|Inizi Maldivez]]
*[[Timbroù Manchukuo|Manchukuo]]
*[[Timbroù Morvi|Morvi]]
*[[Timbroù Nabha|Nabha]]
*[[Timbroù Nandgam|Nandgam]]
*[[Timbroù Nowanuggur|Nowanuggur]]
*[[Timbroù Orcha|Orcha]]
*[[Timbroù Ouzbekistan|Ouzbekistan]]
*[[Timbroù Pahang|Pahang]]
*[[Timbroù Pakhoi|Pakhoi]]
*[[Timbroù Pakistan|Pakistan]]
*[[Timbroù Patiala|Patiala]]
*[[Timbroù Penang|Penang]]
*[[Timbroù Perak|Perak]]
*[[Timbroù Perlis|Perlis]]
*[[Timbroù Pounch|Pounch]]
*[[Timbroù Rajpipla|Rajpipla]]
*[[Timbroù RSKS Treuzkaokazek|RSKS Treuzkaokazek]]
*[[Timbroù Rusia - Impalaeriezh|Rusia - Impalaeriezh]]
*[[Timbroù Inizi Ryūkyū|Inizi Ryūkyū]]
*[[Timbroù Sabah|Sabah]]
*[[Timbroù Sarawak|Sarawak]]
*[[Timbroù Sina – Burevioù alaman|Sina – Burevioù alaman]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù gall|Sina - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù italian|Sina - Burevioù italian]]
*[[Timbroù Sina – Burevioù rusian|Sina – Burevioù rusian]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù saoz|Sina - Burevioù saoz]]
*[[Timbroù Sirmoor|Sirmoor]]
*[[Timbroù Soruth|Soruth]]
*[[Timbroù Tadjikistan|Tadjikistan]]
*[[Timbroù Tibet|Tibet]]
*[[Timbroù Timor ar Reter|Timor ar Reter]]
*[[Timbroù Touva|Touva]]
*[[Timbroù Travancore|Travancore]]
*[[Timbroù Turkmenistan|Turkmenistan]]
*[[Timbroù Viet Nam ar Su|Viet Nam ar Su]]
*[[Timbroù Wadhwan|Wadhwan]]
</div>
== [[Europa (kevandir)|Europa]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Alamagn - Impalaeriezh|Alamagn - Impalaeriezh]]
*[[Timbroù Alamagn - Republik Weimar|Alamagn - Republik Weimar]]
*[[Timbroù Alamagn - IIIde Reich|Alamagn - IIIde Reich]]
*[[Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed|Alamagn – Prantad 1945-1949]]
*[[Timbroù Alamagn ar C’hornaoueg|Alamagn ar C’hornaoueg]]
*[[Timbroù Alamagn ar Reter|Alamagn ar Reter]]
*[[Timbroù Aldernez|Aldernez]]
*[[Timbroù Allenstein|Allenstein]]
*[[Timbroù Andorra|Andorra]]
*[[Timbroù Arad|Arad]]
*[[Timbroù Fiume|(Inizi) Arbe ha Veglia]]
*[[Timbroù Asturiez ha Leon|Asturiez ha Leon]]
*[[Timbroù Aunus|Aunus]]
*[[Timbroù Baden|Baden]]
*[[Timbroù Barcelona|Barcelona]]
*[[Timbroù Bavaria|Bavaria]]
*[[Timbroù Belarus|Belarus]]
*[[Timbroù Bergedorf|Bergedorf]]
*[[Timbroù Berlin ar Reter|Berlin ar Reter]]
*[[Timbroù Bohemia ha Moravia|Bohemia ha Moravia]]
*[[Timbroù Bosnia ha Herzegovina|Bosnia ha Herzegovina]]
*[[Timbroù Brunswick|Brunswick]]
*[[Timbroù Campione|Campione]]
*[[Timbroù Danzig|Danzig]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Dedeagh]]
*[[Timbroù Elzas ha Loren|Elzas ha Loren]]
*[[Timbroù Epira|Epira]]
*[[Timbroù Eupen ha Malmedy|Eupen ha Malmedy]]
*[[Timbroù Euskal Herria|Euskal Herria]]
*[[Timbroù Fiume|Fiume]]
*[[Timbroù Gagaouzia|Gagaouzia]]
*[[Timbroù Galitsia|Galitsia]]
*[[Timbroù Gres|Gres]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Gres - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Gwernenez|Gwernenez]]
*[[Timbroù Hamburg|Hamburg]]
*[[Timbroù Hannover|Hannover]]
*[[Timbroù Heligoland|Heligoland]]
*[[Timbroù Ikaria|Ikaria]]
*[[Timbroù Ingria|Ingria]]
*[[Timbroù an Inizi Åland|Inizi Åland]]
*[[Timbroù Inizi Mor Egea|Inizi Mor Egea]]
*[[Timbroù an Inizi Faero|Inizi Faero]]
*[[Timbroù Inizi Mor Ionian|Inizi Mor Ionian]]
*[[Timbroù Istria|Istria]]
*[[Timbroù Republik Sokial Italia|Republik Sokial Italia]]
*[[Timbroù Italia|Italia]]
*[[Timbroù Iwerzhon|Iwerzhon]]
*[[Timbroù Jerzenez|Jerzenez]]
*[[Timbroù Jibraltar|Jibraltar]]
*[[Timbroù Karelia|Karelia]]
*[[Timbroù Karintia|Karintia]]
*[[Timbroù Katalonia|Katalonia]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Kavala]]
*[[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn|Kengevread Norzh Alamagn]]
*[[Timbroù Keoded Dieub Lubeck|Keoded Dieub Lubeck]]
*[[Timbroù Kiprenez|Kiprenez]]
*[[Timbroù Kosovo|Kosovo]]
*[[Timbroù Kreta|Kreta]]
*[[Timbroù Kreta - Burevioù aostrian|Kreta - Burevioù aostrian]]
*[[Timbroù Kreta - Burevioù gall|Kreta - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Kreta – Burevioù italian|Kreta - Burevioù italian]]
*[[Timbroù Kreta – Burevioù rusian|Kreta – Burevioù rusian]]
*[[Timbroù Kreta – Burevioù saoz|Kreta – Burevioù saoz]]
*[[Timbroù Kroatia|Kroatia]]
*[[Timbroù Lemnos|Lemnos]]
*[[Timbroù Liechtenstein|Liechtenstein]]
*[[Timbroù Lituania|Lituania]]
*[[Timbroù Bro-Ljubljana|Bro-Ljubljana]]
*[[Timbroù Rouantelezh Lombardia-Veneto|(Rouantelezh) Lombardia-Veneto]]
*[[Timbroù Makedonia|Makedonia]]
*[[Timbroù Manav|Manav]]
*[[Timbroù Marienwerder|Marienwerder]]
*[[Timbroù Mecklenbourg|Mecklenbourg]]
*[[Timbroù Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg|Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Lituania|Memel]]
*[[Timbroù Modena|Modena]]
*[[Timbroù Moldova|Moldova]]
*[[Timbroù Montenegro|Montenegro]]
*[[Timbroù Mytilíni|Mytilíni]]
*[[Timbroù Oldenburg|Oldenburg]]
*[[Timbroù Parma|Parma]]
*[[Timbroù Polonia|Polonia]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Port Lagos]]
*[[Timbroù Portugal|Portugal]]
*[[Timbroù Prusia|Prusia]]
*[[Timbroù Roenland-Pfalz|Roenland-Pfalz]]
*[[Timbroù Romagna|Romagna]]
*[[Timbroù Roumelia ar Reter|Roumelia ar Reter]]
*[[Timbroù Saarland|Saarland]]
*[[Timbroù Saksonia|Saksonia]]
*[[Timbroù Samos|Samos]]
*[[Timbroù Sardigna|Sardigna]]
*[[Timbroù Enez Saseno|(Enez) Saseno]]
*[[Timbroù Rouantelezh an Div Sikilia|(Rouantelezh) an Div Sikilia]]
*[[Timbroù Rusia - Impalaeriezh|Rusia - Impalaeriezh]]
*[[Timbroù Silezia|Silezia]]
*[[Timbroù Slovenia|Slovenia]]
*[[Timbroù Slovakia|Slovakia]]
*[[Timbroù Spagn|Spagn]]
*[[Timbroù Stadoù ar Pab|Stadoù ar Pab]]
*[[Timbroù Sveden|Sveden]]
*[[Timbroù Szeged|Szeged]]
*[[Timbroù Tchekoslovakia|Tchekoslovakia]]
*[[Timbroù Tiriad Dieub Trieste|Tiriad Dieub Trieste]]
*[[Timbroù Thessalia|Thessalia]]
*[[Timbroù Thüringen|Thüringen]]
*[[Timbroù Thurn ha Taksis|Thurn ha Taksis]]
*[[Timbroù Toskana|Toskana]]
*[[Timbroù Udine|Udine]]
*[[Timbroù Ukraina ar C'hornaoueg|Ukraina ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Vathy]]
*[[Timbroù Venezia Giulia|Venezia Giulia]]
*[[Timbroù Wenden|Wenden]]
*[[Timbroù Württemberg|Württemberg]]
*[[Timbroù Zadar|Zadar]]
</div>
== [[Okeania]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Aitutaki|Aitutaki]]
*[[Timbroù Aostralia ar Su|Aostralia ar Su]]
*[[Timbroù Inizi Cook|Inizi Cook]]
*[[Timbroù Inizi Fidji|Inizi Fidji]]
*[[Timbroù Gilbert hag Ellice|Gilbert hag Ellice]]
*[[Timbroù Ginea-Nevez|Ginea-Nevez]]
*[[Timbroù Enez ar Gouraleg Vras|Enez ar Gouraleg Vras]]
*[[Timbroù Guam|Guam]]
*[[Timbroù Hawaii|Hawaii]]
*[[Timbroù Hebridez-Nevez|Hebridez-Nevez]]
*[[Timbroù an Inizi Karolina|Inizi Karolina]]
*[[Timbroù Kiribati|Kiribati]]
*[[Timbroù Inizi Mariana|Inizi Mariana]]
*[[Timbroù Inizi Marshall|Inizi Marshall]]
*[[Timbroù Mikronezia|Mikronezia]]
*[[Timbroù Nauru|Nauru]]
*[[Timbroù Niue|Niue]]
*[[Timbroù Palau|Palau]]
*[[Timbroù Penrhyn|Penrhyn]]
*[[Timbroù Inizi Pitcairn|Inizi Pitcairn]]
*[[Timbroù Queensland|Queensland]]
*[[Timbroù Rarotonga|Rarotonga]]
*[[Timbroù Inizi Salomon|Inizi Salomon]]
*[[Timbroù Samoa ar C’hornaoueg|Samoa ar C’hornaoueg]]
*[[Timbroù Tahiti|Tahiti]]
*[[Timbroù Tasmania|Tasmania]]
*[[Timbroù Tiriadoù gall Okeania|Tiriadoù gall Okeania]]
*[[Timbroù Tuvalu|Tuvalu]]
*[[Timbroù Vanuatu|Vanuatu]]
*[[Timbroù Victoria|Victoria]]
*[[Timbroù Wallis-ha-Futuna|Wallis-ha-Futuna]]
*[[Timbroù Zeland-Nevez|Zeland-Nevez]]
</div>
== [[Reter-Kreiz]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Abou Dhabi|Abou Dhabi]]
*[[Timbroù Aden|Aden]]
*[[Timbroù Sandjak Alexandretta|(Sandjak) Alexandretta]]
*[[Timbroù Arabia Saoudat|Arabia Saoudat]]
*[[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Arabia ar Su]]
*[[Timbroù Dubai|Dubai]]
*[[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Emirelezhioù Arab Unanet]]
*[[Timbroù Rouantelezh Hedjaz|Rouantelezh Hedjaz]]
*[[Timbroù Kastellórizo|Kastellórizo]]
*[[Timbroù Katar|Katar]]
*[[Timbroù Kilikia|Kilikia]]
*[[Timbroù Kurdistan|Kurdistan]]
*[[Timbroù Manama|Manama]]
*[[Timbroù Nedjed|Nedjed]]
*[[Timbroù Enez Rouad|Enez Rouad]]
*[[Timbroù ar Sav-Heol|Sav-Heol - Burevioù estren]]
*[[Timbroù Smyrna|Smyrna]]
*[[Timbroù Stadoù an Arsav-brezel|Stadoù an Arsav-brezel]]
*[[Timbroù Tiriad an Alawited|Tiriad an Alawited]]
*[[Timbroù Treuzjordania|Treuzjordania]]
*[[Timbroù Yemen|Yemen]]
*[[Timbroù Yemen an Norzh|Yemen an Norzh]]
*[[Timbroù Yemen ar Su|Yemen ar Su]]
</div>
== Pennad kar ==
*[[Istor an timbroù]]
[[Rummad:Timbrouriezh]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro| ]]
qxt307apirk930chd07h5cnviibp5sn
2200099
2200085
2026-09-16T09:03:45Z
Tanjee
563
/* Okeania */
2200099
wikitext
text/x-wiki
Setu roll ar melestradurezhioù o deus embannet [[Timbr|timbroù]].
== [[Afrika]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Tiriad gall pobloù Afar hag Issa|Tiriad gall pobloù Afar hag Issa]]
*[[Timbroù Afrika ar C’heheder C’hall|Afrika ar C'heheder C'hall]]
*[[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg C'hall|Afrika ar C'hornaoueg C'hall]]
*[[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg Spagnol|Afrika ar C’hornaoueg Spagnol]]
*[[Timbroù Afrika bortugalek|Afrika bortugalek]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter alaman|Afrika ar Reter alaman]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter italian|Afrika ar Reter italian]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter saoz|Afrika ar Reter saoz]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|La Agüera]]
*[[Timbroù Aljeria|Aljeria]]
*[[Timbroù Anjouan|Anjouan]]
*[[Timbroù Aod an Aour|Aod an Aour]]
*[[Timbroù Aod an Niger|Aod an Niger]]
*[[Timbroù Djibouti|Aod c'hall ar Somalianed]]
*[[Timbroù Ascension|Ascension]]
*[[Timbroù Basoutoland|Basoutoland]]
*[[Timbroù Bechuanaland|Bechuanaland]]
*[[Timbroù Cyrenaica|Benghazi]]
*[[Timbroù Benin|Benin]]
*[[Timbroù Biafra|Biafra]]
*[[Timbroù Botswana|Botswana]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Cabo Juby]]
*[[Timbroù Cyrenaica|Cyrenaica]]
*[[Timbroù Benin|Dahomey]]
*[[Timbroù Diego-Suárez|Diego-Suárez]]
*[[Timbroù Djibouti|Djibouti]]
*[[Timbroù Egipt|Egipt]]
*[[Timbroù Egipt - Burevioù gall|Egipt - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Elobey, Annobón ha Corrisco|Elobey, Annobón ha Corrisco]]
*[[Timbroù Enez ar Reünion|Enez ar Reünion]]
*[[Timbroù Enezeg an Azorez|Enezeg an Azorez]]
*[[Timbroù Eritrea|Eritrea]]
*[[Timbroù Fernando Poo|Fernando Poo]]
*[[Timbroù Fezzan Ghadames|Fezzan Ghadames]]
*[[Timbroù Gabon|Gabon]]
*[[Timbroù Gambia|Gambia]]
*[[Timbroù Ginea ar C’heheder|Ginea ar C’heheder]]
*[[Timbroù Ginea Frañs|Ginea Frañs]]
*[[Timbroù Ginea spagnol|Ginea spagnol]]
*[[Timbroù Griqualand|Griqualand]]
*[[Timbroù Ifni|Ifni]]
*[[Timbroù Inhambane|Inhambane]]
*[[Timbroù Itron Varia Madagaskar|Itron Varia Madagaskar]]
*[[Timbroù Joubaland|Joubaland]]
*[[Timbroù Kab ar Spi Mat|Kab ar Spi Mat]]
*[[Timbroù Su Kasaï|Su Kasaï]]
*[[Timbroù Katanga|Katanga]]
*[[Timbroù Kenya|Kenya]]
*[[Timbroù Kenya hag Ouganda|Kenya hag Ouganda]]
*[[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika|Kenya Ouganda Tanganyika]]
*[[Timbroù Kionga|Kionga]]
*[[Timbroù Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika|Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika]]
*[[Timbroù Kongo Frañs|Kongo Frañs]]
*[[Timbroù Kongo Grenn|Kongo Grenn]]
*[[Timbroù Kongo Velgia|Kongo Velgia]]
*[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Republik Demokratel Kongo]]
*[[Timbroù Kreizafrika|Kreizafrika]]
*[[Timbroù Kreizafrika saoz|Kreizafrika saoz]]
*[[Timbroù Lagos|Lagos]]
*[[Timbroù Lesotho|Lesotho]]
*[[Timbroù Lourenço Marques|Lourenço Marques]]
*[[Timbroù Maouritania|Maouritania]]
*[[Timbroù Maroko spagnol|Maroko spagnol]]
*[[Timbroù Mervent Afrika|Mervent Afrika]]
*[[Timbroù Moheli|Moheli]]
*[[Timbroù Mozambik|Mozambik]]
*[[Timbroù Postoù prevez Mozambik|Postoù prevez Mozambik]]
*[[Timbroù Namibia|Namibia]]
*[[Timbroù Natal|Natal]]
*[[Timbroù Niger|Niger]]
*[[Timbroù Nosy Be|Nosy Be]]
*[[Timbroù Nyasaland|Nyasaland]]
*[[Timbroù Obock|Obock]]
*[[Timbroù an Oubangi-Chari|Oubangi-Chari]]
*[[Timbroù Bro-Orañje|Bro-Orañje]]
*[[Timbroù Quelimane|Quelimane]]
*[[Timbroù Republik Nevez Suafrika|Republik Nevez Suafrika]]
*[[Timbroù Rio Muni|Rio Muni]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Rio de Oro]]
*[[Timbroù Rodezia|Rodezia]]
*[[Timbroù Rodezia an Norzh|Rodezia an Norzh]]
*[[Timbroù Rodezia ar Su|Rodezia ar Su]]
*[[Timbroù Rodezia ha Nyasaland|Rodezia ha Nyasaland]]
*[[Timbroù Ruanda-Urundi|Ruanda-Urundi]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Sahara ar C'hornôg]]
*[[Timbroù Sechelez|Sechelez]]
*[[Timbroù Senegal|Senegal]]
*[[Timbroù Senegal-Uhel ha Niger|Senegal-Uhel ha Niger]]
*[[Timbroù Senegambia ha Niger|Senegambia ha Niger]]
*[[Timbroù Somalia|Somalia]]
*[[Timbroù Somalia italian|Somalia italian]]
*[[Timbroù Somaliland saoz|Somaliland saoz]]
*[[Timbroù Soudan c'hall|Soudan c'hall]]
*[[Timbroù Stellaland|Stellaland]]
*[[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Stadoù emren Suafrika]]
*[[Timbroù Swaziland|Swaziland]]
*[[Timbroù Tanganyika|Tanganyika]]
*[[Timbroù Tchad|Tchad]]
*[[Timbroù Tete|Tete]]
*[[Timbroù Transvaal|Transvaal]]
*[[Timbroù Tripolitania|Tripolitania]]
*[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Zair]]
*[[Timbroù Zambezia|Zambezia]]
*[[Timbroù Zambia|Zambia]]
*[[Timbroù Zanzibar - Burevioù gall|Zanzibar - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Zanzibar|Zanzibar]]
*[[Timbroù Zimbabwe|Zimbabwe]]
*[[Timbroù Zoulouland|Zoulouland]]
</div>
== [[Amerika]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Anguilla|Anguilla]]
*[[Timbroù Antigua|Antigua]]
*[[Timbroù an Antilhez Bihanañ saoz|Antilhez Bihanañ saoz]]
*[[Timbroù Antilhez Danmark|Antilhez Danmark]]
*[[Timbroù an Antilhez Nederlandat|Antilhez Nederlandat]]
*[[Timbroù Antilhez Spagn|Antilhez Spagn]]
*[[Timbroù Aruba|Aruba]]
*[[Timbroù Bahamas|Bahamas]]
*[[Timbroù Barbuda|Barbuda]]
*[[Timbroù Belize|Belize]]
*[[Timbroù Bermuda|Bermuda]]
*[[Timbroù Bolivia|Bolivia]]
*[[Timbroù Brunswick-Nevez|Brunswick-Nevez]]
*[[Timbroù Inizi Turks ha Caicos|Caicos]]
*[[Timbroù Chile|Chile]]
*[[Timbroù Corrientes|Corrientes]]
*[[Timbroù Costa Rica|Costa Rica]]
*[[Timbroù Curaçao|Curaçao]]
*[[Timbroù Dominika|Dominika]]
*[[Timbroù an Douar-Nevez|Douar-Nevez]]
*[[Timbroù Inizi Grenadinez (norzh)|Inizi Grenadinez (norzh)]]
*[[Timbroù Inizi Grenadinez (su)|Inizi Grenadinez (su)]]
*[[Timbroù Greunland|Greunland]]
*[[Timbroù Guatemala|Guatemala]]
*[[Timbroù Gwadeloup|Gwadeloup]]
*[[Timbroù Gwiana c'hall|Gwiana c'hall]]
*[[Timbroù Gwiana saoz|Gwiana saoz]]
*[[Timbroù Honduras Breizh-Veur|Honduras Breizh Veur]]
*[[Timbroù Inini|Inini]]
*[[Timbroù Inizi Cayman|Inizi Cayman]]
*[[Timbroù Inizi Gwerc’h Breizh-Veur|Inizi Gwerc’h Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Inizi Maloù|Inizi Maloù]]
*[[Timbroù Jamaika|Jamaika]]
*[[Timbroù Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver|Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver]]
*[[Timbroù Martinik|Martinik]]
*[[Timbroù Montserrat|Montserrat]]
*[[Timbroù Nevis|Nevis]]
*[[Timbroù Panama|Panama]]
*[[Timbroù Paraguay|Paraguay]]
*[[Timbroù Perou|Perou]]
*[[Timbroù Enez ar Priñs-Edward|Enez ar Priñs-Edward]]
*[[Timbroù Sant Kitts|Sant Kitts]]
*[[Timbroù Sant Kitts ha Nevis|Sant Kitts ha Nevis]]
*[[Timbroù Santez-Lusia|Santez-Lusia]]
*[[Timbroù Sant-Martin|Sant-Martin]]
*[[Timbroù Sant-Pêr-ha-Mikelon|Sant-Pêr-ha-Mikelon]]
*[[Timbroù Sant Visant|Sant Visant]]
*[[Timbroù Skos Nevez|Skos Nevez]]
*[[Timbroù Stadoù-Unanet Kolombia|Stadoù-Unanet Kolombia]]
*[[Timbroù Surinam|Surinam]]
*[[Timbroù Tobago|Tobago]]
*[[Timbroù Inizi Turks ha Caicos|Inizi Turks ha Caicos]]
</div>
== [[Antarktika]] hag all ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|Antarktika - Tiriad Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Antarktika – Tiriad Bro-C’hall|Antarktika - Tiriad Bro-C'hall]]
*[[Timbroù Tiriad Zeland-Nevez|Antarktika - Tiriad Zeland-Nevez]]
*[[Timbroù Georgia ar Su|Georgia ar Su]]
*[[Timbroù Saint Helena|Saint Helena]]
*[[Timbroù Tristan da Cunha|Tristan da Cunha]]
</div>
== [[Azia]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Abc'hazia|Abc'hazia]]
*[[Timbroù Afghanistan|Afghanistan]]
*[[Timbroù Âlwâr|Âlwâr]]
*[[Timbroù Annam ha Tonkin|Annam ha Tonkin]]
*[[Timbroù Armenia|Armenia]]
*[[Timbroù Azerbaidjan|Azerbaidjan]]
*[[Timbroù Bahawalpour|Bahawalpour]]
*[[Timbroù Bangkok|Bangkok]]
*[[Timbroù Bamra|Bamra]]
*[[Timbroù Barwani|Barwani]]
*[[Timbroù Batoum|Batoum]]
*[[Timbroù Bhopal|Bhopal]]
*[[Timbroù Bhor|Bhor]]
*[[Timbroù Bijawar|Bijawar]]
*[[Timbroù Borneo an Norzh|Borneo an Norzh]]
*[[Timbroù Bouchir|Bouchir]]
*[[Timbroù Brunei|Brunei]]
*[[Timbroù Bundi|Bundi]]
*[[Timbroù Chamba|Chambâ]]
*[[Timbroù Datia|Datia]]
*[[Timbroù Dhâr|Dhâr]]
*[[Timbroù Dungarpour|Dungarpour]]
*[[Timbroù Faridkot|Faridkot]]
*[[Timbroù Formoza (Taiwan)|Formoza (Taiwan)]]
*[[Timbroù Gwalior|Gwalior]]
*[[Timbroù Ginea-Nevez ar C'hornaoueg|Ginea-Nevez ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Holkar|Holkar]]
*[[Timbroù Hong Kong|Hong Kong]]
*[[Timbroù Hyderabad|Hyderabad]]
*[[Timbroù Idar|Idar]]
*[[Timbroù Indez Breizh-Veur|Indez Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Indez-Sina c'hall|Indez-Sina c'hall]]
*[[Timbroù India - Tiriadoù gall|India - Tiriadoù gall]]
*[[Timbroù Jaipour|Jaipour]]
*[[Timbroù Jammu-ha-Kachmir|Jammu-ha-Kachmir]]
*[[Timbroù Jasdan|Jasdan]]
*[[Timbroù Jhalawar|Jhalawar]]
*[[Timbroù Jhind|Jhind]]
*[[Timbroù Jorjia|Jorjia]]
*[[Timbroù Kambodja|Kambodja]]
*[[Timbroù Kazac'hstan|Kazac'hstan]]
*[[Timbroù Kedah|Kedah]]
*[[Timbroù Kiav-Tchou|Kiav-Tchou]]
*[[Timbroù Kirgizstan|Kirgizstan]]
*[[Timbroù Kishangârh|Kishangârh]]
*[[Timbroù Kochin|Kochin]]
*[[Timbroù Kochin-Sina|Kochin-Sina]]
*[[Timbroù Labuan|Labuan]]
*[[Timbroù Las Bela|Las Bela]]
*[[Timbroù Inizi Maldivez|Inizi Maldivez]]
*[[Timbroù Manchukuo|Manchukuo]]
*[[Timbroù Morvi|Morvi]]
*[[Timbroù Nabha|Nabha]]
*[[Timbroù Nandgam|Nandgam]]
*[[Timbroù Nowanuggur|Nowanuggur]]
*[[Timbroù Orcha|Orcha]]
*[[Timbroù Ouzbekistan|Ouzbekistan]]
*[[Timbroù Pahang|Pahang]]
*[[Timbroù Pakhoi|Pakhoi]]
*[[Timbroù Pakistan|Pakistan]]
*[[Timbroù Patiala|Patiala]]
*[[Timbroù Penang|Penang]]
*[[Timbroù Perak|Perak]]
*[[Timbroù Perlis|Perlis]]
*[[Timbroù Pounch|Pounch]]
*[[Timbroù Rajpipla|Rajpipla]]
*[[Timbroù RSKS Treuzkaokazek|RSKS Treuzkaokazek]]
*[[Timbroù Rusia - Impalaeriezh|Rusia - Impalaeriezh]]
*[[Timbroù Inizi Ryūkyū|Inizi Ryūkyū]]
*[[Timbroù Sabah|Sabah]]
*[[Timbroù Sarawak|Sarawak]]
*[[Timbroù Sina – Burevioù alaman|Sina – Burevioù alaman]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù gall|Sina - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù italian|Sina - Burevioù italian]]
*[[Timbroù Sina – Burevioù rusian|Sina – Burevioù rusian]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù saoz|Sina - Burevioù saoz]]
*[[Timbroù Sirmoor|Sirmoor]]
*[[Timbroù Soruth|Soruth]]
*[[Timbroù Tadjikistan|Tadjikistan]]
*[[Timbroù Tibet|Tibet]]
*[[Timbroù Timor ar Reter|Timor ar Reter]]
*[[Timbroù Touva|Touva]]
*[[Timbroù Travancore|Travancore]]
*[[Timbroù Turkmenistan|Turkmenistan]]
*[[Timbroù Viet Nam ar Su|Viet Nam ar Su]]
*[[Timbroù Wadhwan|Wadhwan]]
</div>
== [[Europa (kevandir)|Europa]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Alamagn - Impalaeriezh|Alamagn - Impalaeriezh]]
*[[Timbroù Alamagn - Republik Weimar|Alamagn - Republik Weimar]]
*[[Timbroù Alamagn - IIIde Reich|Alamagn - IIIde Reich]]
*[[Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed|Alamagn – Prantad 1945-1949]]
*[[Timbroù Alamagn ar C’hornaoueg|Alamagn ar C’hornaoueg]]
*[[Timbroù Alamagn ar Reter|Alamagn ar Reter]]
*[[Timbroù Aldernez|Aldernez]]
*[[Timbroù Allenstein|Allenstein]]
*[[Timbroù Andorra|Andorra]]
*[[Timbroù Arad|Arad]]
*[[Timbroù Fiume|(Inizi) Arbe ha Veglia]]
*[[Timbroù Asturiez ha Leon|Asturiez ha Leon]]
*[[Timbroù Aunus|Aunus]]
*[[Timbroù Baden|Baden]]
*[[Timbroù Barcelona|Barcelona]]
*[[Timbroù Bavaria|Bavaria]]
*[[Timbroù Belarus|Belarus]]
*[[Timbroù Bergedorf|Bergedorf]]
*[[Timbroù Berlin ar Reter|Berlin ar Reter]]
*[[Timbroù Bohemia ha Moravia|Bohemia ha Moravia]]
*[[Timbroù Bosnia ha Herzegovina|Bosnia ha Herzegovina]]
*[[Timbroù Brunswick|Brunswick]]
*[[Timbroù Campione|Campione]]
*[[Timbroù Danzig|Danzig]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Dedeagh]]
*[[Timbroù Elzas ha Loren|Elzas ha Loren]]
*[[Timbroù Epira|Epira]]
*[[Timbroù Eupen ha Malmedy|Eupen ha Malmedy]]
*[[Timbroù Euskal Herria|Euskal Herria]]
*[[Timbroù Fiume|Fiume]]
*[[Timbroù Gagaouzia|Gagaouzia]]
*[[Timbroù Galitsia|Galitsia]]
*[[Timbroù Gres|Gres]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Gres - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Gwernenez|Gwernenez]]
*[[Timbroù Hamburg|Hamburg]]
*[[Timbroù Hannover|Hannover]]
*[[Timbroù Heligoland|Heligoland]]
*[[Timbroù Ikaria|Ikaria]]
*[[Timbroù Ingria|Ingria]]
*[[Timbroù an Inizi Åland|Inizi Åland]]
*[[Timbroù Inizi Mor Egea|Inizi Mor Egea]]
*[[Timbroù an Inizi Faero|Inizi Faero]]
*[[Timbroù Inizi Mor Ionian|Inizi Mor Ionian]]
*[[Timbroù Istria|Istria]]
*[[Timbroù Republik Sokial Italia|Republik Sokial Italia]]
*[[Timbroù Italia|Italia]]
*[[Timbroù Iwerzhon|Iwerzhon]]
*[[Timbroù Jerzenez|Jerzenez]]
*[[Timbroù Jibraltar|Jibraltar]]
*[[Timbroù Karelia|Karelia]]
*[[Timbroù Karintia|Karintia]]
*[[Timbroù Katalonia|Katalonia]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Kavala]]
*[[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn|Kengevread Norzh Alamagn]]
*[[Timbroù Keoded Dieub Lubeck|Keoded Dieub Lubeck]]
*[[Timbroù Kiprenez|Kiprenez]]
*[[Timbroù Kosovo|Kosovo]]
*[[Timbroù Kreta|Kreta]]
*[[Timbroù Kreta - Burevioù aostrian|Kreta - Burevioù aostrian]]
*[[Timbroù Kreta - Burevioù gall|Kreta - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Kreta – Burevioù italian|Kreta - Burevioù italian]]
*[[Timbroù Kreta – Burevioù rusian|Kreta – Burevioù rusian]]
*[[Timbroù Kreta – Burevioù saoz|Kreta – Burevioù saoz]]
*[[Timbroù Kroatia|Kroatia]]
*[[Timbroù Lemnos|Lemnos]]
*[[Timbroù Liechtenstein|Liechtenstein]]
*[[Timbroù Lituania|Lituania]]
*[[Timbroù Bro-Ljubljana|Bro-Ljubljana]]
*[[Timbroù Rouantelezh Lombardia-Veneto|(Rouantelezh) Lombardia-Veneto]]
*[[Timbroù Makedonia|Makedonia]]
*[[Timbroù Manav|Manav]]
*[[Timbroù Marienwerder|Marienwerder]]
*[[Timbroù Mecklenbourg|Mecklenbourg]]
*[[Timbroù Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg|Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Lituania|Memel]]
*[[Timbroù Modena|Modena]]
*[[Timbroù Moldova|Moldova]]
*[[Timbroù Montenegro|Montenegro]]
*[[Timbroù Mytilíni|Mytilíni]]
*[[Timbroù Oldenburg|Oldenburg]]
*[[Timbroù Parma|Parma]]
*[[Timbroù Polonia|Polonia]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Port Lagos]]
*[[Timbroù Portugal|Portugal]]
*[[Timbroù Prusia|Prusia]]
*[[Timbroù Roenland-Pfalz|Roenland-Pfalz]]
*[[Timbroù Romagna|Romagna]]
*[[Timbroù Roumelia ar Reter|Roumelia ar Reter]]
*[[Timbroù Saarland|Saarland]]
*[[Timbroù Saksonia|Saksonia]]
*[[Timbroù Samos|Samos]]
*[[Timbroù Sardigna|Sardigna]]
*[[Timbroù Enez Saseno|(Enez) Saseno]]
*[[Timbroù Rouantelezh an Div Sikilia|(Rouantelezh) an Div Sikilia]]
*[[Timbroù Rusia - Impalaeriezh|Rusia - Impalaeriezh]]
*[[Timbroù Silezia|Silezia]]
*[[Timbroù Slovenia|Slovenia]]
*[[Timbroù Slovakia|Slovakia]]
*[[Timbroù Spagn|Spagn]]
*[[Timbroù Stadoù ar Pab|Stadoù ar Pab]]
*[[Timbroù Sveden|Sveden]]
*[[Timbroù Szeged|Szeged]]
*[[Timbroù Tchekoslovakia|Tchekoslovakia]]
*[[Timbroù Tiriad Dieub Trieste|Tiriad Dieub Trieste]]
*[[Timbroù Thessalia|Thessalia]]
*[[Timbroù Thüringen|Thüringen]]
*[[Timbroù Thurn ha Taksis|Thurn ha Taksis]]
*[[Timbroù Toskana|Toskana]]
*[[Timbroù Udine|Udine]]
*[[Timbroù Ukraina ar C'hornaoueg|Ukraina ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Vathy]]
*[[Timbroù Venezia Giulia|Venezia Giulia]]
*[[Timbroù Wenden|Wenden]]
*[[Timbroù Württemberg|Württemberg]]
*[[Timbroù Zadar|Zadar]]
</div>
== [[Okeania]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Aitutaki|Aitutaki]]
*[[Timbroù Aostralia ar Su|Aostralia ar Su]]
*[[Timbroù Inizi Cook|Inizi Cook]]
*[[Timbroù Inizi Fidji|Inizi Fidji]]
*[[Timbroù Gilbert hag Ellice|Gilbert hag Ellice]]
*[[Timbroù Ginea-Nevez|Ginea-Nevez]]
*[[Timbroù Enez ar Gouraleg Vras|Enez ar Gouraleg Vras]]
*[[Timbroù Guam|Guam]]
*[[Timbroù Hawaii|Hawaii]]
*[[Timbroù Hebridez-Nevez|Hebridez-Nevez]]
*[[Timbroù an Inizi Karolina|Inizi Karolina]]
*[[Timbroù Kiribati|Kiribati]]
*[[Timbroù Inizi Mariana|Inizi Mariana]]
*[[Timbroù Inizi Marshall|Inizi Marshall]]
*[[Timbroù Mikronezia|Mikronezia]]
*[[Timbroù Inizi Gwalarn ar Mor Habask|Inizi Gwalarn ar Mor Habask]]
*[[Timbroù Nauru|Nauru]]
*[[Timbroù Niue|Niue]]
*[[Timbroù Palau|Palau]]
*[[Timbroù Penrhyn|Penrhyn]]
*[[Timbroù Inizi Pitcairn|Inizi Pitcairn]]
*[[Timbroù Queensland|Queensland]]
*[[Timbroù Rarotonga|Rarotonga]]
*[[Timbroù Inizi Salomon|Inizi Salomon]]
*[[Timbroù Samoa ar C’hornaoueg|Samoa ar C’hornaoueg]]
*[[Timbroù Tahiti|Tahiti]]
*[[Timbroù Tasmania|Tasmania]]
*[[Timbroù Tiriadoù gall Okeania|Tiriadoù gall Okeania]]
*[[Timbroù Tuvalu|Tuvalu]]
*[[Timbroù Vanuatu|Vanuatu]]
*[[Timbroù Victoria|Victoria]]
*[[Timbroù Wallis-ha-Futuna|Wallis-ha-Futuna]]
*[[Timbroù Zeland-Nevez|Zeland-Nevez]]
</div>
== [[Reter-Kreiz]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Abou Dhabi|Abou Dhabi]]
*[[Timbroù Aden|Aden]]
*[[Timbroù Sandjak Alexandretta|(Sandjak) Alexandretta]]
*[[Timbroù Arabia Saoudat|Arabia Saoudat]]
*[[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Arabia ar Su]]
*[[Timbroù Dubai|Dubai]]
*[[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Emirelezhioù Arab Unanet]]
*[[Timbroù Rouantelezh Hedjaz|Rouantelezh Hedjaz]]
*[[Timbroù Kastellórizo|Kastellórizo]]
*[[Timbroù Katar|Katar]]
*[[Timbroù Kilikia|Kilikia]]
*[[Timbroù Kurdistan|Kurdistan]]
*[[Timbroù Manama|Manama]]
*[[Timbroù Nedjed|Nedjed]]
*[[Timbroù Enez Rouad|Enez Rouad]]
*[[Timbroù ar Sav-Heol|Sav-Heol - Burevioù estren]]
*[[Timbroù Smyrna|Smyrna]]
*[[Timbroù Stadoù an Arsav-brezel|Stadoù an Arsav-brezel]]
*[[Timbroù Tiriad an Alawited|Tiriad an Alawited]]
*[[Timbroù Treuzjordania|Treuzjordania]]
*[[Timbroù Yemen|Yemen]]
*[[Timbroù Yemen an Norzh|Yemen an Norzh]]
*[[Timbroù Yemen ar Su|Yemen ar Su]]
</div>
== Pennad kar ==
*[[Istor an timbroù]]
[[Rummad:Timbrouriezh]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro| ]]
2gx5mpou8kur7fkdecdiwq7c8hvr0tc
Liac'hven
0
46431
2200095
2188291
2026-09-16T07:25:01Z
-wuppertaler
84814
([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Dolmen de Santa Elena (Biescas).jpg]] → [[File:Dolmen de Santa Helena (Biescas).jpg]] [[c:COM:FR#FR1|Criterion 1]] (original uploader’s request) · aragonese
2200095
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Dolmen Roch-Feutet.JPG|thumb|''Ar Roc'h Faoutet'' e [[Karnag]], e [[Breizh]]]]
[[Restr:Korea-Ganghwado-Dolmen-01.jpg|thumb|Liac'hvenoù e [[Korea]]]]
[[Restr:paulnabrone.jpg|right|thumb|Liac'hven Poll na mBrón, e [[Kontelezh An Clár]] en [[Iwerzhon]]]]
[[Restr:hunebed-d27.jpg|right|thumb|Liac'hven e [[Borger-Odoorn]], en [[Izelvroioù]]]]
[[Restr:Antadaaboboreira.jpg|thumb|Liac'hven Aboboreira, e [[Baião]] e [[Portugal]]]]
[[Restr:MaenyBardd.jpg|thumb|Krommlec'h [[Maen y Bardd]], e-kichen [[Bwlch-y-Ddeufaen]], [[Conwy]], Kembre]]
Ul '''lia-vaen''', '''liac'h-vaen''', ''liac'h'', ''liac'hven''<ref>'''Liac'h''' ha '''liac'hven''' e Geriadurig Roparz Hemon. '''Lia''', '''liac'h''', '''lia-vaen''' e Geriadur Favereau, pajennoù 478 ha 944.</ref>, pe '''taol-vaen'''<ref>''Nouveau dictionnaire breton français'', Roparz Hemon, Al Liamm, 1978, p. 776 : '''taol-vaen'''.</ref>{{,}}<ref>''Grand dictionnaire français-breton'', F. Vallée, 1980, p. 226 : '''taol-vaen'''.</ref>{{,}}<ref>''Geriadur brezhoneg an Here'', 2001, p. 1261 : '''taol-vaen'''.</ref>{{,}}<ref>''Dictionnaire français-breton'', Martial Ménard, 2012, p. 440 : '''taol-vaen'''.</ref>, zo un aozadur mein e stumm un daol vras graet gant tud eus pobloù pe sevenadurioù en amzer a vez graet ar [[Ragistor]] anezhañ.<br>
Hiziv e ouzer ez int [[bez]]ioù goloet gant mein, savet etre dibenn ar V{{vet}} milved kent JK ha dibenn an III{{e}} milved kent JK en Europa. E broioù ar [[Reter-Pellañ]] ez eus bet savet un toullad ivez er I{{añ}} milved kent JK.<br>
Goloet e oa ar bezioù gant [[krugell]]où, bernioù douar a vez graet ''[[tumuli]]'' anezho (''tumulus'' en unander), ha ne chom netra anezho peurvuiañ.
En o stad a vremañ ez eo hañval al liac'hoù-maen ouzh taolioù, ken e veze soñjet e oant [[aoter]]ioù [[pagan]]. E gwirionez ez int kambroù ma veze douaret korfoù, ha ribouloù dindan zouar e-barzh krugelloù a zo bet krignet hag aet da get tamm-ha-tamm a-hed ar c'hantvedoù.<br>
A-wechoù e vez un trepas da vont enne, ur « rakkambr » dirak ar gambr a c'hall bezañ hirgarrezek, liestuek pe gelc'hiek.
<gallery mode="packed" heights="350px" style="margin-top:20px;">
Dolmen Vacquerie elements.gif|Lia-vaen Costa Cauda, el [[Larzac]], en [[Okitania]]
Lamalou_dolmen.gif|Lia-vaen Lamalou, [[Hérault]], [[Okitania]]
</gallery>
==Skeudennoù==
<div style="width:80%;">
===E Breizh===
<gallery mode="packed" heights="200px">
Kerbourg-01b.jpg|Lia-vaen Kerbourg, e [[Sant-Lefer]], [[Liger-Atlantel]], [[Breizh]]
LaRocheAuxFees Dolmen 2 20070408.jpg| Lia-vaen ''Maen ar Boudiged'' en [[Ezieg]], [[Il-ha-Gwilun]], [[Breizh]]
Dolmens.jpg| [[Lia-vaen Mane Kerioned]], e [[Bro-Gwened]].
</gallery>
===E broioù all===
<gallery mode="packed" heights="200px">
GM_Guelma_Roknia01.jpg|Lia-vaen e [[Roknia]], e korn-bro[[Guelma]], en [[Aljeria]]
Paço_das_vinhas.jpg|Lia-vaen Paço das Vinhas, e [[Portugal]]
Barrocal.jpg|Lia-vaen Barrocal, e korn-bro [[Evora]], e Portugal
Dolmen_Coste-Rouge_Soumont.jpg|Lia-vaen Coste-Rouge, en [[Hérault]], en [[Okitania]]
Dolmen DE BRAMONAS.jpg|Lia-vaen Bramonas, Causses de Lozère, Okitania
Dolmen tiergues.jpg|Lia-vaen Tierques, en [[Aveyron]]
Dolmen de Wéris I (Vue globale du sud).jpg|Lia-vaen [[Wéris]], e [[proviñs Luksembourg]], e [[Belgia]]
Dolmen du Poitou.JPG|Lia-vaen e [[Poatev]], e [[Bro-C'hall]]
Dolmen_ferrieres_bas.jpg|Lia-vaen Ferrières-Bas, [[Lot]], en [[Okitania]]
Dolmen_verdier.jpg|Lia-vaen Verdier, Lot, Okitania
Dolmen des Rascassols (St-Hippolyte-du-Fort).jpg|Lia-vaen ar Rascassols, [[Gard]], Okitania
Dolmen_ronc_traoucat.jpg|Lia-vaen ar Ronc Traoucat, Gard, Okitania
Dolmen gennes.jpg|Lia-vaen Gennes-sur-Loire, [[Maine-et-Loire]], Bro-C'hall
Dolmendeserves.jpg| Lia-vaen an Erves, e Sainte-Suzanne, [[Mayenne]], Bro-C'hall
Dolmen_Tella_(Huesca).jpg|Liac'hven Tella, e [[proviñs Huesca]], en [[Aragon]]
Dolmen de Santa Helena (Biescas).jpg|Liac'hven Santa Elena, e Biescas, e [[proviñs Huesca]], en [[Aragon]]
Cova d'en Daina1.JPG|Liaven Cova d'en Daina, e [[Romanyà de la Selva]], [[Baix Empordà]], [[Katalonia]]
</gallery>
</div>
==Pennadoù kar==
*[[Liaven Mane-Kerioned]]
*[[Peulvan]]
*[[krommlec'h]]
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Meurvein]]
[[Rummad:Ragistor]]
[[Rummad:Liac'hvenoù|*]]
j9rexnba4a1uupz40dqf5ecwnmrakyn
Aimen Rizouk
0
47086
2200086
2159241
2026-09-15T22:48:40Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2200086
wikitext
text/x-wiki
'''Aimen Rizouk''' (en arabeg: أيمن رزوق) a zo bet ganet d'an [[3 Eost|3 a viz Eost]] [[1979]].
Ur c'hoarier [[echedoù]] [[aljeria]]n eo.
Mestr Meur eo abaoe 2007, Mestr Etrebroadel abaoe 1997.
2 429 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gwengolo 2025, 2 471 e renk ''Fonnapl'' ha 2 462 e renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/7900309 FIDE]</ref>. 2 540 eo bet e renk uhelañ, bet tizhet e miz Meurzh 2010.
Ezel eo eus ar c'hleub [[Katalonia|katalan]] "[[Lleida]] C.E.".
== Kevezadegoù hiniennel ==
* Kampion Aljeria e 1999.
* Kampion ar broioù arab e 2007 e [[Kaero]].
=== Kib bedel ===
* E 2009 e kollas er rondenn gentañ a-enep da [[Dmitriy Yakovenko]]<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20250911192932/http://cup2009.fide.com/results.php FIDE]</ref>.
* E miz Gwengolo 2000 e voe diwezhañ diwar c'hwec'h c'hoarier e poull perzhegañ C e [[Shenyang]]<ref>{{en}}[https://www.chessfocus.com/tournament-results/2000-world-cup-qualifier-group-c Chess Focus]</ref>.
== [[Olimpiadoù echedoù]] ==
C'hoari a reas e skipailh Aljeria er 31{{añ}} Olimpiad e 1994 e [[Moskov]] ([[Rusia]]), (+12 =4 –6), hag en 38{{vet}} Olimpiad e 2008 e [[Dresden]] ([[Alamagn]]), (+7 =3 -1)<ref>{{en}}[http://www.olimpbase.org/players/mgo2a26d.html Olimpbase]</ref>.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/7900309 E fichenn FIDE]
* {{ca}}[http://www.escacs.cat/consultesJugadors/jugadorsview.php?idJugador=309603 E fichenn FCE - Kevre Echedoù Spagn]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/player/aimen_rizouk.html E c'hoari e Chessgames]
{{DEFAULTSORT:Rizouk, Aimen}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1979]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù aljerian]]
a4mhhkfhtpj0ej9h1x01v3n68klh5u3
George IV
0
89921
2200029
2048251
2026-09-15T16:24:42Z
Ar choler
52661
2200029
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:George IV 1821 color.jpg|thumb|George IV e 1821]]
'''George IV''' (George Augustus Frederick ; [[1762]]-[[1830]]) a voe roue [[Rouantelezh Unanet Breizh-Veur hag Iwerzhon]] ha [[roue Hannover]] e-pad dek vloaz goude marv e dad [[George III]] e miz Genver [[1820]]. Abaoe [[1811]] avat, betek marv e dad, e oa priñs [[rejant]] abalamour da gleñved-spered e dad.
Dimezet e oa d'ar briñsez [[Alamagn|alaman]] [[Caroline von Braunschweig-Wolfenbüttel]].
[[Rummad:Ganedigezhioù 1762]]
[[Rummad:Marvioù 1830]]
[[Rummad:Rouaned Bro-Saoz]]
[[Rummad:Rouaned Bro-Skos]]
[[Rummad:Rouaned Hannover]]
[[Rummad:Rouaned Iwerzhon]]
[[Rummad:Rouaned ar Rouantelezh-Unanet]]
9x9151lsemk03zvfhl04t9m10jq6m12
Johann Kaspar Zeuss
0
93422
2200054
2018510
2026-09-15T20:35:27Z
Dishual
612
2200054
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Johann Kaspar Zeuß''' (pe ''Zeuss''), ganet e [[Kronach]] e 1806 ha marvet e 1856 e Kronach, a oa un istorour ha yezhour alaman, arbennigour war ar yezhoù keltiek.
Savet en deus ur '' Grammatica celtica'' ma kadarnae e oa [[indezeuropek]] ar yezhoù keltiek, da-heul [[Franz Bopp]]. Goude e varv e voe adembannet e labourioù gant Hermann Wilhelm Ebel (Berlin, 1871).
== Oberennoù ==
* ''Die Deutschen und die Nachbarstämme'', München 1837 ([http://books.google.co.uk/books?id=rVQEAAAAQAAJ&pg=PA764 Google Books])
* ''Die Herkunft der Bajuwaren von den Markomannen gegen die bisherigen Muthmassungen bewiesen'', München 1839
* ''Traditiones possessionesque Wizenburgenses'', Speyer 1842
* ''Die freie Reichsstadt Speier vor ihrer Zerstörung nach urkundlichen Quellen örtlich geschildert'', Speyer 1843
* ''Grammatica Celtica e monumentis vetustis tam Hibernicae linguae quam Britannicae dialecti cambricae cornicae armoricae nec non e gallicae priscae reliquiis construxit'', J. C. Zeuss, Lipsiae ([[Leipzig]]) 1853
== Levrlennadur ==
* Hans Hablitzel: ''Johann Kaspar Zeuß.'' [https://web.archive.org/web/20110904215910/http://www.badw.de/aktuell/akademie_aktuell/2006/heft4/07_Hablitzel.pdf Akademie aktuell – Zeitschrift der Bayerischen Akademie der Wissenschaften 04/2006, S. 24–28], ISSN 1436-753X
* Hans Hablitzel und David Stifter (Hsgg.), ''Johann Kaspar Zeuß im kultur- und sprachwissenschaftlichen Kontext (19. bis 21. Jahrhundert), Kronach 21.7.–23.7.2006'' [= ''Keltische Forschungen'' 2], Wien: Praesens Verlag 2007
{{DEFAULTSORT:Zeuss, Johann Kaspar}}
[[Rummad:Keltiegourien]]
[[Rummad:Yezhoniourien Alamagn]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1806]]
[[Rummad:Marvioù 1856]]
sry1h8oakzzzxrfasvs72c7y96u963y
Jean-Loup Hubert
0
110249
2200052
2170662
2026-09-15T20:34:54Z
Dishual
612
2200052
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jean-Loup Hubert''', bet ganet e [[Naoned]] ([[Liger-Atlantel]]) d'ar [[4 a viz Here]] [[1949]], a zo ur [[Filmaozer|filmaozour]] ha saver [[Senarioour|senarioioù]] breizhat.
==E oberennoù==
===Evel filmaozour ha saver senario===
* [[1981]] : ''[[L'année prochaine... si tout va bien]]'',
* [[1984]] : ''[[La Smala]]'',
* [[1987]] : ''[[Le Grand Chemin]]'',
* [[1989]] : ''[[Après la guerre]]'',
* [[1991]] : ''[[La Reine blanche]]'',
* [[1991]] : ''[[Contre l'oubli]]'',
* [[1992]] : ''[[À cause d'elle]]'',
* [[1997]] : ''[[Marthe]]'',
* [[1999]] : ''[[Talents Cannes 1999 : Duel]]'', film berr,
* 1999 : ''[[Talents Cannes 1999 : La Cérémonie des César]]'', film berr,
* 1999 : ''[[Talents Cannes 1999 : Pulpeuse fiction]]'', film berr,
* 1999 : ''[[Talents Cannes 1999 : Une promesse]]'', film berr,
* 1999 : ''[[Talents Cannes 1999 : Émotions]]'', film berr,
* [[2004]] : ''[[3 petites filles]]''.
===Evel saver senario===
* [[1986]] : ''[[La Gitane]]'', a-gevret gant [[Philippe de Broca]].
{{DEFAULTSORT:Hubert, Jean-Loup}}
[[Rummad:Filmaozerien Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1949]]
[[Rummad:Tud eus Naoned]]
[[Rummad:Senarioourien Breizh]]
h80om09hhuydukahl0alrqx6e3w2g8j
FN P90
0
131071
2200077
2195196
2026-09-15T21:55:44Z
Kestenn
14086
/* Istor ha deskrivadur */
2200077
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|FN P90|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:P90--.png|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur bistolenn-vindrailher '''FN P90''' hag he c'harger
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! scope="row" |Bro
|{{Belgia}}
|-
! scope="row" |Doare
|[[Pistolenn-vindrailher]] damaotomatek/aotomatek
|-
! scope="row" |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl
|-
! scope="row" |[[Munision|Munision]]
|[[5,7 × 28 mm|5,7 × 28 mm FN]]
|-
! scope="row" |Produer
|[[FN Herstal]]
|-
! scope="row" |Bloavezh krouidigezh
|1990
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel
|-
! scope="row" |Mas (hep kartouchenn)
|2,6 kg
|-
! scope="row" |Hirder
|505 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar c'hanol
|264 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope="row" |Hed-tenn pleustrek
|200 m
|-
! scope="row" |Tizh ar boledoù V<sub>0</sub>
|715 m/s
|-
! scope="row" |Lusk-tennañ
|850 - {{formatnum:1100}} tenn/mn
|-
! scope="row" |Endalc'h
|Karger fiñv 50 kartouchenn
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall
|A
|-
|}
An '''FN P90''', pe '''FN Project 1990''', a zo ur [[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]] doare arm difenn personel ([[saozneg]] : ''[[Personal Defense Weapon|PDW, Personal Defense Weapon]]'') ijinet ha savet gant [[FN Herstal]] e Belgia.[[Restr:FAP fusil FN F2000.JPG|thumb|Soudardezed an [[Ejército del Perú]] o tibunañ gante FN P90|kleiz]]
== Istor ha deskrivadur ==
Savet e oa bet evel diskoulm d'ur goulenn a-berzh [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]] evit kemer plas an armoù [[9 × 19 mm Parabellum]]. Ar P90 a oa bet savet evel un arm berr-tre (505 mm) met gant ur galloud-tennañ kreñv (karger fiñv 50 kartouchenn<ref name=":0">{{En}} ''[https://fnherstal.com/en/defence/portable-weapons/fn-p90/ FN P90]'' war lec'hienn an FN Herstal (lennet d'ar 25/07/2024)</ref>, modoù tennañ damaotomatek pe aotomatek) evit bourzhidi karbedoù, soudarded an dafariñ, [[nerzhioù ispisial]] hag an [[enepsponterezh|unvezioù enepsponterezh]]<ref name=":1">{{Fr}} Mc NAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p.234</ref>. Ur bizer optek a zo savet war an holl P90<ref name=":0" />.
Savet e oa bet asambles ar pistolennoù [[FN Five-seveN]] hag an FN P90 kement hag ar c'harger FN [[5,7 × 28 mm]]. Ar P90 a oa bet kinniget e 1990, hag ar Five-seveN e 1998 evel ur [[Pistolenn|bistolenn]] dezhi ar memes kartouchennoù 5,7 × 28 mm, uheloc'h o galloud-toullañ evit hini an 9 mm Parabellum, er jiletennoù enepboled da skouer<ref name=":1" />. Ar c'halibr-mañ zo bremañ implijet en ur mod ofisiel gant an [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]].
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù-mindrailher]]
[[Rummad:Armoù Belgia]]
[[Rummad:Personal Defense Weapon]]
n1gscfyzqkfnvp4jzml7a8qb2ns3zaz
Han Kang
0
135578
2200063
2117212
2026-09-15T20:47:10Z
Ar choler
52661
+
2200063
wikitext
text/x-wiki
*''Un anv eus [[Korea]] eo Han Kang ; Han eo an [[anv-tiegezh]].
----
{{Databox}}
'''Han Kang''' ([[Hangeul]] : 한강 ''Han Gang''), ganet d'ar [[27 a viz Du]] [[1970]] e [[Gwangju]]<ref name="TLE">{{en}} {{cite web|url=https://www.litencyc.com/php/speople.php?rec=true&UID=14035 |title=The Literary Encyclopedia|accessdate=15/09/2026}} – Abaoe miz Gouhere 2026 ez eo bet lakaet Gwangju e proviñs-kêr Jeonnam-Gwangju.</ref>, zo ur romantourez [[sukorea]]n. Adalek [[2007]] betek [[2018]] e kelennas ar skrivañ ijinek en Ensavadur an [[Arz]]où e [[Seoul]]<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/culture/2024/10/135_384030.html |title=Who is Han Kang, winner of 2024 Nobel literature prize? • The Korean Times, 11/10/2024|accessdate=15/09/2026}}</ref>. Brud etrebroadel a c'hounezas e 2007 gant he [[romant]] "Vejetarianez" (채식주의자), a voe ar c'hentañ romant [[koreanek]] o c'hounit an ''International Booker Prize'' deroet er [[Rouantelezh-Unanet]] e [[2016]]<ref>{{en}} {{cite web|url=https://thebookerprizes.com/the-booker-library/books/the-vegetarian |title=The Booker Prizes|accessdate=15/09/2026}}</ref>. Han Kang e voe ar Goreanez hag an [[Azia]]dez kentañ o c'hounit [[Priz Nobel al Lennegezh]], e [[2024]], « evit he [[komz-plaen|c'homz-plaen]] [[barzhoniezh|barzhoniel]]-kenañ a bled gant traomaioù istorel hag a ziskwel breskter buhez mab-den »<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2024/han/facts/ |title=The Nobel Prize|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
==Yaouankiz ha stummadur==
D'ar 27 a viz Du 1970 e voe ganet Han Kang e Gwanju e Sukorea, e mervent al ledenez. Hervez he zad e oa bet roet dezhi an [[anv-bihan]] ''Kang'' ("Stêr") abalamour d'ar stêr Han (한강 ''Han Gang'' end-eeun). Brudet eo an tiegezh Han e bed al lennegezh, pa 'z eo an tad ar skrivagner Han Seung-won (*[[1939]]), ha skrivagnerien ivez ez eo breudeur Han Kang, Han Dong-rim ha Han Kang-in.
E miz Genver [[1980]], pa oa Han Kang oadet a nav bloaz, e tilojas an tiegezh da Seoul a-c'houde m'en devoa an tad dilezet e bost a gelenner evit mont da skrivagner a vicher. Pevar miz diwezhatoc'h, d'an [[18 a viz Mae]], e tarzhas Emsavadeg Gwangju, ul luskad a-du gant an [[demokratelezh]] hag a voe moustret gant an arme, a lazhas studierien ha keodediz. D'he daouzek vloaz e teskas Han Kang a-zivout al lazhadeg-se, ar pezh a levezonas-don he sell war mab-den hag he skridoù<ref name="TLE" />{{,}}<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/books/2016/feb/05/han-kang-interview-writing-massacre |title=The Guardian, 05/02/2016|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
Diaes-bras e voe d'an tad skoulmañ an daou benn dre vicher a skrivagner, ha ken diaes all e voe d'an tiegezh neuze, pa zisklêrias Han Kang e oa bet he bugaleaj « re evit ur bugelig » ; frealz a gavas avat el levrioù diniver a oa en ti<ref>{{en}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20240621061206/https://www.nytimes.com/2016/02/03/books/the-vegetarian-a-surreal-south-korean-novel.html |title='The Vegetarian', a Surreal South Korean Novel • The New York Times, 02/02/2016|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
E [[1988]] ec'h echuas gant he studi eil-derez hag e [[1993]] e voe diplomet war ar c'horeaneg hag al lennegezh koreanek e Skol-veur Yonsei e Seoul<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241010012000315 |title=Chronology of major events in Han Kang's life • Yonhap News Agency|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
E [[1998]], oadet a 28 vloaz, e kemeras perzh en ''International Writing Program'' e Skol-veur [[Iowa]] e-pad tri miz<ref name="TLE" /><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20190103040423/https://iwp.uiowa.edu/writers/han-kang|archive-date=3 |title=Han Kang • University of Iowa|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
==Skrivagnerez==
Goude kuitaet Skol-veur Yonsei e 1993 e labouras Han Kang evel [[kazetennerezh|kazetennerez]] evit ar mizieg [[sevenadurel]] ''Saemteo'' (샘터 "Feunteun")<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.koreatimes.co.kr/lifestyle/books/20241015/reflections-from-those-who-know-han-kang?utm_source=legacy_url&utm_medium=redirect&utm_campaign=news_manager_id |title=Reflections from those who know Han Kang • The Korean Times, 15/10/2024|accessdate=15/09/2026}}</ref>. En hevelep bloaz e voulc'has he red-micher dre embann pemp barzhoneg e niverenn ar goañv an trimizieg "Lennegezh ha Kevredigezh" (문학과 사회).
Bloaz war-lerc'h ec'h embannas he istor berr kentañ, "An eor skarlek" (진홍빛 닻), dindan an [[anv-pluenn]] Han Kang-hyun ; d'an istor-se e voe deroet priz kentañ Kenstrivadeg lennegel ar Bloaz Nevez aozet gant ar pemdezieg ''Seoul Shinmun'' (서울신문 "Kazetenn Seoul")<ref>{{ko}} {{Cite web|url=https://www.seoul.co.kr/news/newsView.php?id=20241010500236 xP|title=소설가 한강, 한국 최초 '노벨 문학상' 쾌거…서울신문서 등단 ("Ar romantourez Han Kang a seven ur gur istorel dre vout ar Goreanez kentañ o c'hounit Priz Nobel al Lennegezh... Dre ar Seoul Shinmun e krogas • Seoul Shinmun, 10/10/2024|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
E [[1995]] e voe embannet he dastumad istorioù berr kentañ, "Karantez e Yeosu" (여수의 사랑) ; goude-se kuitaas he labour kazetennerez hag ec'h eas da skrivagnerez<ref>{{en}} Chin, Hyung-joon. ''Korean Writers: The Novelists''. Seoul : Minumsa Publishing, 2005, p. 78 {{ISBN|978-89-374-2542-4}}</ref>.
E [[2007]], Han Kang a embannas "Ur ganaouenn vouskanet" (가만가만 부르는 노래) a-gevret gant ur bladenn ; ne felle ket dezhi kanañ, met broudet e voe da ober hec'h-unan gant ar sonerez Han Jeong-rim<ref>{{ko}} {{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20160424011929/http://legacy.h21.hani.co.kr/section-021013000/2007/02/021013000200702080647128.html |title=가만가만, 꿈꾸듯 노래한 한강 ("Didrouz e kane Han Kang evel en un hunvre") • Legacy H21, 08/02/2007|accessdate=15/09/2026}}</ref>. E 2007 ivez ec'h eas da gelennerez war ar skrivañ ijinek en Ensavadur an Arzoù e Seoul.
P'edo gant he studi er Skol-veur, Han Kang a voe skodeget-bras gant ur werzenn diwar zorn ar barzh korean [[Yi Sang]] (Kim Haegyŏng, [[1910]]-[[1937]]) : « ''Me 'gred din e rankfe an dud bout [[plant]]'' »<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20190113182344/http://english.donga.com/List/3/all/26/255688/1 |title=Humans As Plants • The Dong-A Ilbo, 02/11/2007|accessdate=15/09/2026}}</ref> ; hervezi e oa ur skeudenn eus feulster [[Japan]]iz o terc'hel [[Korea]] ([[1910]]-[[1945]]), ha diwar ar santad-se e skrivas he romant brudetañ, "Vejetarianez". Ar romant-se e voe an hini kentañ treuzyezhet e [[saozneg]] gant Deborah Smith (*[[1987]]) ; brudet-bras e oa ar romant koreanek pa voe troet gant D. Smith e [[2015]] diwar ar 14{{vet}} embannadur<ref>{{en}} Smith, Deborah. {{Cite web|url=https://lareviewofbooks.org/article/what-we-talk-about-when-we-talk-about-translation/ |title=What We Talk About When We Talk About Translation • Los Angeles Review of Books, 11/01/2018|accessdate=15/09/2026}}</ref>. E 2016 e voe deroet an ''International Booker Prize'' da Han Kang ha Debrorah Smith evit ''The Vegetarian''. Ar wezh kentañ e oa d'an IBP bout deroet d'ur Goreanez evit ul levr koreaneg e yezh orin, ha lakaet e voe ar romant e-touez an 10 levr gwellañ er bloaz 2016 gant ''The New York Times''<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.nytimes.com/interactive/2016/books/review/best-books.html |title=The 10 Best Books of 2016 • The New York Times, 01/12/2016|accessdate=15/09/2026}}</ref>.<br>
Gant ar berzh-se e krogas respet etrebroadel ar skrivagnerez.
E [[2014]] e teuas er gouloù ur romant all gant Han Kang, "Ur paotr zo o tont" (소년이 온다), a voe treuzyezhet gant D. Smith dindan an titl ''Human Acts'' ("Oberoù denel"), embannet e [[2016]] ha diuzet evit an ''International Dublin Literary Award 2018''<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.shelf-awareness.com/issue.html?issue=3222 |title=International Dublin Literary • Shelf Awareness, 06/04/2018|accessdate=15/09/2026}}</ref>. En [[italianeg]] e voe troet diwar ar saozneg hag embannet e [[2017]] dindan an titl ''Atti Umani'', a c'hounezas ar ''Premio Malaparte'' e [[Roma]]<ref>{{it}} {{Cite web|url=https://www.premiomalaparte.it/han-kang/ |title=Il Malaparte 2017 a Han Kang • Premio Malaparte, 12/09/2017|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
"Gwenn" (흰), an trede romant gant Han Kang, embannet e 2016 e Seoul, a voe diuzet evit an ''International Booker Prize'' 2018<ref>{{en}} {{cite web|url=https://thebookerprizes.com/the-booker-library/books/the-white-book |title=The Prizes|accessdate=15/09/2026}}</ref> ; ennañ e kont ar skrivagnerez a-zivout koll he c'hoar koshoc'h, a oa bet marvet div eurvezh goude bout bet ganet<ref name="TG">{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/books/2017/dec/17/han-kang-white-book-meet-the-author |title=The Guardian, 17/12/2017|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
E [[2021]] e voe embannet pevare romant Han Kang, "Ne lavarin ket kenavo" (작별하지 않는다), a zo istor ur skrivagnerez o klask gouzout a-zivout Emsavadeg Jeju (3 a viz Ebrel [[1948]] – 13 a viz Mae [[1949]]) ha skog an darvoud war tiegezh he mignonez ; an droidigezh c'hallek, ''Impossibles adieux'', a c'hounezas ar ''Prix Médicis Étranger'' e [[2023]]<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://prixmedicis.com/laureat/impossibles-adieux/ |title=Prix Médicis|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
E [[2025]] e teuas romant nevesañ Han Kang a-zindan ar wask," Gouloù ha neud" (빛과 실).<br>
E bloaz-se ivez e voe Han Kang e-mesk ar 414 a skrivagnerien ha skrivagnerezed sukorean o lakat o anv en ur sinadeg evit gourc'hemenn ma vefe kadarnaet gant Lez vonreizhel Sukorea digargadur ar prezidant astalet [[Yoon Suk-Yeol]] en devoa disklêriet al lezenn vrezel d'an 3 a viz Kerzu [[2024]]<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2025/03/281_394917.html |title=The Korea Times, 25/03/2025|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
== Enorioù ==
E 2018 e voe diuzet Han Kang evit bout pempvet skrivagner "Levraoueg an Dazont" ([[norvegeg]] : ''Framtidsbiblioteket''), ur raktres savet gant an arzourez [[Bro-Skos|skosat]] Katie Peterson (*[[1981]]) : pal ar raktres eo dastum un oberenn gant ur skrivagner(ez) bep bloaz adalek 2014 betek 2114 ; diembann e chomo an oberennoù, ha den n'o lenno kent diwezh ar ralkres ; da neuze e vint moullet war [[paper]] fardet diwar ar {{formatnum:1000}} gwezenn a zo bet plantet a-ratozh-kaer<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.huffpost.com/entry/future-library_n_7532012 |title=Huffpost, 10/06/2015|accessdate=15/09/2026}}</ref>. E miz Mae [[2019]], ar skrivagnerez korean a roas un dornskrid da vout miret el levraoueg Deichman en [[Oslo]] evit ar raktres<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/books/2019/may/28/han-kang-buries-new-manuscript-in-norwegian-forest-until-2114 |title=The Guardian, 28/05/2019|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
E [[2023]] e voe dilennet Han Kang da Skrivagnerez Etrebroadel er ''Royal Society of Literature'' e [[London]], bet diazezet e [[1820]] gant ar roue George IV<ref>{{cite web|url=https://rsliterature.org/rsl-international-writers/ |title=RSL International Writers|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
== Prizioù ==
[[File:Han Kang, 2024 Nobel Prize Laureate in Literature 10.jpg|thumb|Han Kang e [[Stockholm]] e-kerzh Sizhunvezh an Nobel e miz Kerzu 2024]]
* 1999 : Priz ar romant koreanek evit "Kleizhenn" (흉터)<ref name="BHK">Lec'hienn Han Kang.</ref>.
* 2000 : Priz an Arzour Yaouank digant Maodiernezh ar Sevenadur korean<ref name="BHK" />.
* 2005 : Priz Yi Sang evit "Ar merk mongolianek" (eil rann "Vegetarianez")<ref name="TWR">{{en}} {{Cite web|url=https://www.thewhitereview.org/feature/interview-with-han-kang/ |title=Interview with Han Kang • The White Review, miz Meurzh 2016|accessdate=15/06/2026}}</ref>.
* 2010 : Priz lennegel Dongri evit "Emañ an avel o c'hwezhiñ, kerzh kuit" (바람이 분다, 가라)<ref name="BHK" />.
* 2014 : Priz lennegel Manhae evit "Ur paotr zo o tont" (소년이 온다)<ref name="BHK" />.
* 2015 : Priz lennegel Hwang Sun-won evit "Endra deuz ur bluenn-erc'h" (눈 한 송이가 녹는 동안)<ref name="BHK" />.
* 2016 : Priz Skol-veur Yonsei (Yeonmun)<ref>{{ko}} {{Cite web|url=https://www.khan.co.kr/article/201610052129015#c2b |title=소설가 한강, 연문인상 수상 (Ar romantourez Han Kang a c'hounez ar priz Lennegel Yeonmun) • Kyunghyang Shinmun, 05/10/2016|accessdate=15/09/2026}}</ref> • ''International Booker Prize'' evit "Vejetarianez".
* 2017 : ''Premio Malaparte'' e Roma evit ''Atti Unmani''.
* 2018 : Priz lennegel Kim Yu-jeong evit "Ne lavarin ket kenavo" (작별하지 않는다)<ref name="BHK" /> • ''Premio Literario San Clemente'' e [[Santiago de Compostela]] evit ''La vegetariana''<ref>{{es}} {{cite web|url=https://www.premiosanclemente.es/category/xxiv-edicion/ |title=Premio San Clemente|accessdate=15/09/2026}}</ref> • "Skrivagner ar bloaz" Levraoueg an Dazont.
* 2019 : Priz Inchon Award <ref>{{ko}} {{Cite web|url=https://www.donga.com/news/People/article/all/20190905/97279059/1 |title=제33회 인촌상 수상자 발표 ("Kemennet eo loreidi an 33{{vet}} Priz Inchon") • The Dong-A Ilbo, 09/05/2019|accessdate=15/09/2025}}</ref>.
* 2022 : Priz lennegel Daesan evit "Ne lavarin ket kenavo"<ref>{{ko}} {{Cite web|url=https://www.hani.co.kr/arti/culture/culture_general/1066462.html |title=망각에 맞선 문학적 저항… 올해 대산문학상에 나희덕·한강 ("Harz lennegel ouzh an ankounac'h... Na Hee-duk ha Han Kang a c'hounez ar Priz lennegel Daesan er bloaz-mañ") • Hankyoreh, 09/11/2022|accessdate=15/09/2026}}</ref> • Priz lennegel Kim Man-jung evit "Ne lavarin ket kenavo"<ref>{{ko}} {{Cite web|url=https://www.hani.co.kr/arti/culture/book/1061437.html |title=김만중문학상'에 소설가 한강·시인 이재훈 ("Ar romantourez Han Kang hag ar barzh Lee Jae-hoon a c'hounez ar Priz lennegel Kim Man-jung") • Hankyoreh, 05/10/2022|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
* 2023 : ''Prix Médicis'' e [[Pariz|Paris]] evit ''Impossibles adieux''.
* 2024 : ''Prix Émile Guimet de littérature asiatique'', Paris, evit ''Impossibles adieux''<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.guimet.fr/fr/prix-emile-guimet-de-litterature-asiatique |title=Le Prix Émile Guimet de littérature asiatique|accessdate=15/09/2026}}</ref> • Priz Ho-Am an Arzoù<ref>{{en}} {{ko}} {{Cite web|url=http://www.hoamfoundation.org/eng/award/part.asp |title=Han Kang • The Ho-Am Foundation|accessdate=15/09/2026}}</ref> • Priz Pony Chung Innovation<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.donga.com/en/article/all/20241015/5226637/1|title=Han Kang to attend the Pony Chung Innovation Award ceremony • The Dong-A Ilbo, 15/10/2024|accessdate=15/09/2026}}</ref> • Priz Nobel al Lennegezh, e Stockholm.
* 2025 : Priz Kelc'hiad Broadel ar Skridvarnouriezh, [[New York]]<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.koreatimes.co.kr/lifestyle/books/20260327/han-kang-wins-us-national-book-critics-circle-award-for-we-do-not-part |title=Han Kang wins US National Book Critics Circle Award for 'We Do Not Part' • The Korea Times, 27/03/2026|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
== Oberennoù ==
=== Romantoù ===
* 1995 : "Karantez e Yeosu" (여수의 사랑).
* 1998 : "Kirvi du" (검은 사슴).
* 2000 : "Frouzh ma gwreg" (내 여자의 열매).
* 2002 : "Ho taouarn yen" (그대의 차가운 손).
* 2007 : "Vejetarianez" (채식주의자).
* 2010 : "Emañ an avel o c'hwezhiñ, kerzh kuit" (바람이 분다, 가라).
* 2011 : "Kentelioù gresianeg" (희랍어 시간).
* 2012 : "Gweronell he rizennoù melen" (노랑무늬영원).
* 2014 : "Ur paotr zo o tont" (소년이 온다).
* 2016 : "Gwenn" (흰).
* 2021 : "Ne lavarin ket kenavo" (작별하지 않는다).
* 2025 : "Gouloù ha neud" (빛과 실).
=== Dastumadoù istorioù berr ===
* 2002 : "Tro-Heol eo ma anv" (내 이름은 태양꽃 ("My name is Sunflower").
* 2003 : "Istor ar vleunienn ruz" (붉은 꽃 이야기).
* 2007 : "Ar voudig vihan Kurun hag ar voudig vihan Luc'hed" (천둥 꼬마 선녀 번개 꼬마 선녀).
* 2008 : "Ar voestad daeroù" (눈물상자).
=== Dastumadoù barzhonegoù ===
* 2013 : "Lakaet em eus koan en diretenn" (서랍에 저녁을 넣어 두었다).
=== Arnodskridoù ===
* 2003 : "Ar garantez hag an traoù tro-dro d'ar garantez" (사랑과, 사랑을 둘러싼 것들).
* 2007 : "Ur ganaouen vouskanet" (가만가만 부르는 노래).
* 2025 : "Gouloù ha neud" (빛과 실) – Dastumad arnodskridoù.
== Sinema ==
* 2009 : "Vejetarianez" (채식주의자)), sevenet gant Lim Woo-seong.
* 2011 : "Kleizhenn"(흉터), sevenet gant Lim Woo-seong.
== Troidigezhioù ==
Er bed a-bezh ez eo bet troet oberennoù Han Kang, e 37 yezh d'an nebeutañ. E lec'hienn ar skrivagnerez e c'hallit kavout ar yezh a glaskit. N'emañ ket ar brezhoneg en o zouez c'hoazh.
;Han Kang e galleg
* ''Blanc'', Le Livre de Poche, 2026 {{ISBN|978-2-253-90999-6}}
* ''Celui qui revient'', Le Livre de Poche, 2024 {{ISBN|978-2-253-90998-9}}
* ''Ces soirs rangés dans mon tiroir'', Grasset, 2025 {{ISBN|978-2-246-83499-1}}
* ''Eclair & Tonnerre, ou l'histoire de deux petites fées intrépides'', Grasset Jeunesse, 2026 {{ISBN|978-2-246-83942-2}}
* ''Impossibles adieux'', Le Livre de Poche, 2025 {{ISBN|978-2-253-24865-1}}
* ''La végétarienne'', Le Livre de Poche, 2016 {{ISBN|978-2-253-06790-0}}
* ''Leçons de grec'', Le Livre de Poche, 2025 {{ISBN|978-2-253-90997-2}}
* ''Pars, le vent se lève'', Decrescenzo, 2025 {{ISBN|978-2-36727-153-8}}
==Liammoù diavaez==
{{Commonscat}}
* {{en}} {{cite web|url=https://han-kang.net/ |title=Lec'hienn ofisiel|accessdate=15/09/2026}}
* [[Restr:IMDB Logo 2016.svg|40px|link=https://www.imdb.com/name/nm8444885/?ref_=tt_ov_2_1]]
{{clr}}
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Han, Kang}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1970]]
[[Rummad:Skrivagnerien Sukorea]]
r8ajbw3n684oxgex3axjfsi2mcp8ql9
2200100
2200063
2026-09-16T09:21:43Z
Ar choler
52661
+ 1 rummad
2200100
wikitext
text/x-wiki
*''Un anv eus [[Korea]] eo Han Kang ; Han eo an [[anv-tiegezh]].
----
{{Databox}}
'''Han Kang''' ([[Hangeul]] : 한강 ''Han Gang''), ganet d'ar [[27 a viz Du]] [[1970]] e [[Gwangju]]<ref name="TLE">{{en}} {{cite web|url=https://www.litencyc.com/php/speople.php?rec=true&UID=14035 |title=The Literary Encyclopedia|accessdate=15/09/2026}} – Abaoe miz Gouhere 2026 ez eo bet lakaet Gwangju e proviñs-kêr Jeonnam-Gwangju.</ref>, zo ur romantourez [[sukorea]]n. Adalek [[2007]] betek [[2018]] e kelennas ar skrivañ ijinek en Ensavadur an [[Arz]]où e [[Seoul]]<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/culture/2024/10/135_384030.html |title=Who is Han Kang, winner of 2024 Nobel literature prize? • The Korean Times, 11/10/2024|accessdate=15/09/2026}}</ref>. Brud etrebroadel a c'hounezas e 2007 gant he [[romant]] "Vejetarianez" (채식주의자), a voe ar c'hentañ romant [[koreanek]] o c'hounit an ''International Booker Prize'' deroet er [[Rouantelezh-Unanet]] e [[2016]]<ref>{{en}} {{cite web|url=https://thebookerprizes.com/the-booker-library/books/the-vegetarian |title=The Booker Prizes|accessdate=15/09/2026}}</ref>. Han Kang e voe ar Goreanez hag an [[Azia]]dez kentañ o c'hounit [[Priz Nobel al Lennegezh]], e [[2024]], « evit he [[komz-plaen|c'homz-plaen]] [[barzhoniezh|barzhoniel]]-kenañ a bled gant traomaioù istorel hag a ziskwel breskter buhez mab-den »<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2024/han/facts/ |title=The Nobel Prize|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
==Yaouankiz ha stummadur==
D'ar 27 a viz Du 1970 e voe ganet Han Kang e Gwanju e Sukorea, e mervent al ledenez. Hervez he zad e oa bet roet dezhi an [[anv-bihan]] ''Kang'' ("Stêr") abalamour d'ar stêr Han (한강 ''Han Gang'' end-eeun). Brudet eo an tiegezh Han e bed al lennegezh, pa 'z eo an tad ar skrivagner Han Seung-won (*[[1939]]), ha skrivagnerien ivez ez eo breudeur Han Kang, Han Dong-rim ha Han Kang-in.
E miz Genver [[1980]], pa oa Han Kang oadet a nav bloaz, e tilojas an tiegezh da Seoul a-c'houde m'en devoa an tad dilezet e bost a gelenner evit mont da skrivagner a vicher. Pevar miz diwezhatoc'h, d'an [[18 a viz Mae]], e tarzhas Emsavadeg Gwangju, ul luskad a-du gant an [[demokratelezh]] hag a voe moustret gant an arme, a lazhas studierien ha keodediz. D'he daouzek vloaz e teskas Han Kang a-zivout al lazhadeg-se, ar pezh a levezonas-don he sell war mab-den hag he skridoù<ref name="TLE" />{{,}}<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/books/2016/feb/05/han-kang-interview-writing-massacre |title=The Guardian, 05/02/2016|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
Diaes-bras e voe d'an tad skoulmañ an daou benn dre vicher a skrivagner, ha ken diaes all e voe d'an tiegezh neuze, pa zisklêrias Han Kang e oa bet he bugaleaj « re evit ur bugelig » ; frealz a gavas avat el levrioù diniver a oa en ti<ref>{{en}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20240621061206/https://www.nytimes.com/2016/02/03/books/the-vegetarian-a-surreal-south-korean-novel.html |title='The Vegetarian', a Surreal South Korean Novel • The New York Times, 02/02/2016|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
E [[1988]] ec'h echuas gant he studi eil-derez hag e [[1993]] e voe diplomet war ar c'horeaneg hag al lennegezh koreanek e Skol-veur Yonsei e Seoul<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20241010012000315 |title=Chronology of major events in Han Kang's life • Yonhap News Agency|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
E [[1998]], oadet a 28 vloaz, e kemeras perzh en ''International Writing Program'' e Skol-veur [[Iowa]] e-pad tri miz<ref name="TLE" /><ref>{{en}} {{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20190103040423/https://iwp.uiowa.edu/writers/han-kang|archive-date=3 |title=Han Kang • University of Iowa|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
==Skrivagnerez==
Goude kuitaet Skol-veur Yonsei e 1993 e labouras Han Kang evel [[kazetennerezh|kazetennerez]] evit ar mizieg [[sevenadurel]] ''Saemteo'' (샘터 "Feunteun")<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.koreatimes.co.kr/lifestyle/books/20241015/reflections-from-those-who-know-han-kang?utm_source=legacy_url&utm_medium=redirect&utm_campaign=news_manager_id |title=Reflections from those who know Han Kang • The Korean Times, 15/10/2024|accessdate=15/09/2026}}</ref>. En hevelep bloaz e voulc'has he red-micher dre embann pemp barzhoneg e niverenn ar goañv an trimizieg "Lennegezh ha Kevredigezh" (문학과 사회).
Bloaz war-lerc'h ec'h embannas he istor berr kentañ, "An eor skarlek" (진홍빛 닻), dindan an [[anv-pluenn]] Han Kang-hyun ; d'an istor-se e voe deroet priz kentañ Kenstrivadeg lennegel ar Bloaz Nevez aozet gant ar pemdezieg ''Seoul Shinmun'' (서울신문 "Kazetenn Seoul")<ref>{{ko}} {{Cite web|url=https://www.seoul.co.kr/news/newsView.php?id=20241010500236 xP|title=소설가 한강, 한국 최초 '노벨 문학상' 쾌거…서울신문서 등단 ("Ar romantourez Han Kang a seven ur gur istorel dre vout ar Goreanez kentañ o c'hounit Priz Nobel al Lennegezh... Dre ar Seoul Shinmun e krogas • Seoul Shinmun, 10/10/2024|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
E [[1995]] e voe embannet he dastumad istorioù berr kentañ, "Karantez e Yeosu" (여수의 사랑) ; goude-se kuitaas he labour kazetennerez hag ec'h eas da skrivagnerez<ref>{{en}} Chin, Hyung-joon. ''Korean Writers: The Novelists''. Seoul : Minumsa Publishing, 2005, p. 78 {{ISBN|978-89-374-2542-4}}</ref>.
E [[2007]], Han Kang a embannas "Ur ganaouenn vouskanet" (가만가만 부르는 노래) a-gevret gant ur bladenn ; ne felle ket dezhi kanañ, met broudet e voe da ober hec'h-unan gant ar sonerez Han Jeong-rim<ref>{{ko}} {{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20160424011929/http://legacy.h21.hani.co.kr/section-021013000/2007/02/021013000200702080647128.html |title=가만가만, 꿈꾸듯 노래한 한강 ("Didrouz e kane Han Kang evel en un hunvre") • Legacy H21, 08/02/2007|accessdate=15/09/2026}}</ref>. E 2007 ivez ec'h eas da gelennerez war ar skrivañ ijinek en Ensavadur an Arzoù e Seoul.
P'edo gant he studi er Skol-veur, Han Kang a voe skodeget-bras gant ur werzenn diwar zorn ar barzh korean [[Yi Sang]] (Kim Haegyŏng, [[1910]]-[[1937]]) : « ''Me 'gred din e rankfe an dud bout [[plant]]'' »<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20190113182344/http://english.donga.com/List/3/all/26/255688/1 |title=Humans As Plants • The Dong-A Ilbo, 02/11/2007|accessdate=15/09/2026}}</ref> ; hervezi e oa ur skeudenn eus feulster [[Japan]]iz o terc'hel [[Korea]] ([[1910]]-[[1945]]), ha diwar ar santad-se e skrivas he romant brudetañ, "Vejetarianez". Ar romant-se e voe an hini kentañ treuzyezhet e [[saozneg]] gant Deborah Smith (*[[1987]]) ; brudet-bras e oa ar romant koreanek pa voe troet gant D. Smith e [[2015]] diwar ar 14{{vet}} embannadur<ref>{{en}} Smith, Deborah. {{Cite web|url=https://lareviewofbooks.org/article/what-we-talk-about-when-we-talk-about-translation/ |title=What We Talk About When We Talk About Translation • Los Angeles Review of Books, 11/01/2018|accessdate=15/09/2026}}</ref>. E 2016 e voe deroet an ''International Booker Prize'' da Han Kang ha Debrorah Smith evit ''The Vegetarian''. Ar wezh kentañ e oa d'an IBP bout deroet d'ur Goreanez evit ul levr koreaneg e yezh orin, ha lakaet e voe ar romant e-touez an 10 levr gwellañ er bloaz 2016 gant ''The New York Times''<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.nytimes.com/interactive/2016/books/review/best-books.html |title=The 10 Best Books of 2016 • The New York Times, 01/12/2016|accessdate=15/09/2026}}</ref>.<br>
Gant ar berzh-se e krogas respet etrebroadel ar skrivagnerez.
E [[2014]] e teuas er gouloù ur romant all gant Han Kang, "Ur paotr zo o tont" (소년이 온다), a voe treuzyezhet gant D. Smith dindan an titl ''Human Acts'' ("Oberoù denel"), embannet e [[2016]] ha diuzet evit an ''International Dublin Literary Award 2018''<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.shelf-awareness.com/issue.html?issue=3222 |title=International Dublin Literary • Shelf Awareness, 06/04/2018|accessdate=15/09/2026}}</ref>. En [[italianeg]] e voe troet diwar ar saozneg hag embannet e [[2017]] dindan an titl ''Atti Umani'', a c'hounezas ar ''Premio Malaparte'' e [[Roma]]<ref>{{it}} {{Cite web|url=https://www.premiomalaparte.it/han-kang/ |title=Il Malaparte 2017 a Han Kang • Premio Malaparte, 12/09/2017|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
"Gwenn" (흰), an trede romant gant Han Kang, embannet e 2016 e Seoul, a voe diuzet evit an ''International Booker Prize'' 2018<ref>{{en}} {{cite web|url=https://thebookerprizes.com/the-booker-library/books/the-white-book |title=The Prizes|accessdate=15/09/2026}}</ref> ; ennañ e kont ar skrivagnerez a-zivout koll he c'hoar koshoc'h, a oa bet marvet div eurvezh goude bout bet ganet<ref name="TG">{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/books/2017/dec/17/han-kang-white-book-meet-the-author |title=The Guardian, 17/12/2017|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
E [[2021]] e voe embannet pevare romant Han Kang, "Ne lavarin ket kenavo" (작별하지 않는다), a zo istor ur skrivagnerez o klask gouzout a-zivout Emsavadeg Jeju (3 a viz Ebrel [[1948]] – 13 a viz Mae [[1949]]) ha skog an darvoud war tiegezh he mignonez ; an droidigezh c'hallek, ''Impossibles adieux'', a c'hounezas ar ''Prix Médicis Étranger'' e [[2023]]<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://prixmedicis.com/laureat/impossibles-adieux/ |title=Prix Médicis|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
E [[2025]] e teuas romant nevesañ Han Kang a-zindan ar wask," Gouloù ha neud" (빛과 실).<br>
E bloaz-se ivez e voe Han Kang e-mesk ar 414 a skrivagnerien ha skrivagnerezed sukorean o lakat o anv en ur sinadeg evit gourc'hemenn ma vefe kadarnaet gant Lez vonreizhel Sukorea digargadur ar prezidant astalet [[Yoon Suk-Yeol]] en devoa disklêriet al lezenn vrezel d'an 3 a viz Kerzu [[2024]]<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/nation/2025/03/281_394917.html |title=The Korea Times, 25/03/2025|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
== Enorioù ==
E 2018 e voe diuzet Han Kang evit bout pempvet skrivagner "Levraoueg an Dazont" ([[norvegeg]] : ''Framtidsbiblioteket''), ur raktres savet gant an arzourez [[Bro-Skos|skosat]] Katie Peterson (*[[1981]]) : pal ar raktres eo dastum un oberenn gant ur skrivagner(ez) bep bloaz adalek 2014 betek 2114 ; diembann e chomo an oberennoù, ha den n'o lenno kent diwezh ar ralkres ; da neuze e vint moullet war [[paper]] fardet diwar ar {{formatnum:1000}} gwezenn a zo bet plantet a-ratozh-kaer<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.huffpost.com/entry/future-library_n_7532012 |title=Huffpost, 10/06/2015|accessdate=15/09/2026}}</ref>. E miz Mae [[2019]], ar skrivagnerez korean a roas un dornskrid da vout miret el levraoueg Deichman en [[Oslo]] evit ar raktres<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.theguardian.com/books/2019/may/28/han-kang-buries-new-manuscript-in-norwegian-forest-until-2114 |title=The Guardian, 28/05/2019|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
E [[2023]] e voe dilennet Han Kang da Skrivagnerez Etrebroadel er ''Royal Society of Literature'' e [[London]], bet diazezet e [[1820]] gant ar roue George IV<ref>{{cite web|url=https://rsliterature.org/rsl-international-writers/ |title=RSL International Writers|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
== Prizioù ==
[[File:Han Kang, 2024 Nobel Prize Laureate in Literature 10.jpg|thumb|Han Kang e [[Stockholm]] e-kerzh Sizhunvezh an Nobel e miz Kerzu 2024]]
* 1999 : Priz ar romant koreanek evit "Kleizhenn" (흉터)<ref name="BHK">Lec'hienn Han Kang.</ref>.
* 2000 : Priz an Arzour Yaouank digant Maodiernezh ar Sevenadur korean<ref name="BHK" />.
* 2005 : Priz Yi Sang evit "Ar merk mongolianek" (eil rann "Vegetarianez")<ref name="TWR">{{en}} {{Cite web|url=https://www.thewhitereview.org/feature/interview-with-han-kang/ |title=Interview with Han Kang • The White Review, miz Meurzh 2016|accessdate=15/06/2026}}</ref>.
* 2010 : Priz lennegel Dongri evit "Emañ an avel o c'hwezhiñ, kerzh kuit" (바람이 분다, 가라)<ref name="BHK" />.
* 2014 : Priz lennegel Manhae evit "Ur paotr zo o tont" (소년이 온다)<ref name="BHK" />.
* 2015 : Priz lennegel Hwang Sun-won evit "Endra deuz ur bluenn-erc'h" (눈 한 송이가 녹는 동안)<ref name="BHK" />.
* 2016 : Priz Skol-veur Yonsei (Yeonmun)<ref>{{ko}} {{Cite web|url=https://www.khan.co.kr/article/201610052129015#c2b |title=소설가 한강, 연문인상 수상 (Ar romantourez Han Kang a c'hounez ar priz Lennegel Yeonmun) • Kyunghyang Shinmun, 05/10/2016|accessdate=15/09/2026}}</ref> • ''International Booker Prize'' evit "Vejetarianez".
* 2017 : ''Premio Malaparte'' e Roma evit ''Atti Unmani''.
* 2018 : Priz lennegel Kim Yu-jeong evit "Ne lavarin ket kenavo" (작별하지 않는다)<ref name="BHK" /> • ''Premio Literario San Clemente'' e [[Santiago de Compostela]] evit ''La vegetariana''<ref>{{es}} {{cite web|url=https://www.premiosanclemente.es/category/xxiv-edicion/ |title=Premio San Clemente|accessdate=15/09/2026}}</ref> • "Skrivagner ar bloaz" Levraoueg an Dazont.
* 2019 : Priz Inchon Award <ref>{{ko}} {{Cite web|url=https://www.donga.com/news/People/article/all/20190905/97279059/1 |title=제33회 인촌상 수상자 발표 ("Kemennet eo loreidi an 33{{vet}} Priz Inchon") • The Dong-A Ilbo, 09/05/2019|accessdate=15/09/2025}}</ref>.
* 2022 : Priz lennegel Daesan evit "Ne lavarin ket kenavo"<ref>{{ko}} {{Cite web|url=https://www.hani.co.kr/arti/culture/culture_general/1066462.html |title=망각에 맞선 문학적 저항… 올해 대산문학상에 나희덕·한강 ("Harz lennegel ouzh an ankounac'h... Na Hee-duk ha Han Kang a c'hounez ar Priz lennegel Daesan er bloaz-mañ") • Hankyoreh, 09/11/2022|accessdate=15/09/2026}}</ref> • Priz lennegel Kim Man-jung evit "Ne lavarin ket kenavo"<ref>{{ko}} {{Cite web|url=https://www.hani.co.kr/arti/culture/book/1061437.html |title=김만중문학상'에 소설가 한강·시인 이재훈 ("Ar romantourez Han Kang hag ar barzh Lee Jae-hoon a c'hounez ar Priz lennegel Kim Man-jung") • Hankyoreh, 05/10/2022|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
* 2023 : ''Prix Médicis'' e [[Pariz|Paris]] evit ''Impossibles adieux''.
* 2024 : ''Prix Émile Guimet de littérature asiatique'', Paris, evit ''Impossibles adieux''<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.guimet.fr/fr/prix-emile-guimet-de-litterature-asiatique |title=Le Prix Émile Guimet de littérature asiatique|accessdate=15/09/2026}}</ref> • Priz Ho-Am an Arzoù<ref>{{en}} {{ko}} {{Cite web|url=http://www.hoamfoundation.org/eng/award/part.asp |title=Han Kang • The Ho-Am Foundation|accessdate=15/09/2026}}</ref> • Priz Pony Chung Innovation<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.donga.com/en/article/all/20241015/5226637/1|title=Han Kang to attend the Pony Chung Innovation Award ceremony • The Dong-A Ilbo, 15/10/2024|accessdate=15/09/2026}}</ref> • Priz Nobel al Lennegezh, e Stockholm.
* 2025 : Priz Kelc'hiad Broadel ar Skridvarnouriezh, [[New York]]<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.koreatimes.co.kr/lifestyle/books/20260327/han-kang-wins-us-national-book-critics-circle-award-for-we-do-not-part |title=Han Kang wins US National Book Critics Circle Award for 'We Do Not Part' • The Korea Times, 27/03/2026|accessdate=15/09/2026}}</ref>.
== Oberennoù ==
=== Romantoù ===
* 1995 : "Karantez e Yeosu" (여수의 사랑).
* 1998 : "Kirvi du" (검은 사슴).
* 2000 : "Frouzh ma gwreg" (내 여자의 열매).
* 2002 : "Ho taouarn yen" (그대의 차가운 손).
* 2007 : "Vejetarianez" (채식주의자).
* 2010 : "Emañ an avel o c'hwezhiñ, kerzh kuit" (바람이 분다, 가라).
* 2011 : "Kentelioù gresianeg" (희랍어 시간).
* 2012 : "Gweronell he rizennoù melen" (노랑무늬영원).
* 2014 : "Ur paotr zo o tont" (소년이 온다).
* 2016 : "Gwenn" (흰).
* 2021 : "Ne lavarin ket kenavo" (작별하지 않는다).
* 2025 : "Gouloù ha neud" (빛과 실).
=== Dastumadoù istorioù berr ===
* 2002 : "Tro-Heol eo ma anv" (내 이름은 태양꽃 ("My name is Sunflower").
* 2003 : "Istor ar vleunienn ruz" (붉은 꽃 이야기).
* 2007 : "Ar voudig vihan Kurun hag ar voudig vihan Luc'hed" (천둥 꼬마 선녀 번개 꼬마 선녀).
* 2008 : "Ar voestad daeroù" (눈물상자).
=== Dastumadoù barzhonegoù ===
* 2013 : "Lakaet em eus koan en diretenn" (서랍에 저녁을 넣어 두었다).
=== Arnodskridoù ===
* 2003 : "Ar garantez hag an traoù tro-dro d'ar garantez" (사랑과, 사랑을 둘러싼 것들).
* 2007 : "Ur ganaouen vouskanet" (가만가만 부르는 노래).
* 2025 : "Gouloù ha neud" (빛과 실) – Dastumad arnodskridoù.
== Sinema ==
* 2009 : "Vejetarianez" (채식주의자)), sevenet gant Lim Woo-seong.
* 2011 : "Kleizhenn"(흉터), sevenet gant Lim Woo-seong.
== Troidigezhioù ==
Er bed a-bezh ez eo bet troet oberennoù Han Kang, e 37 yezh d'an nebeutañ. E lec'hienn ar skrivagnerez e c'hallit kavout ar yezh a glaskit. N'emañ ket ar brezhoneg en o zouez c'hoazh.
;Han Kang e galleg
* ''Blanc'', Le Livre de Poche, 2026 {{ISBN|978-2-253-90999-6}}
* ''Celui qui revient'', Le Livre de Poche, 2024 {{ISBN|978-2-253-90998-9}}
* ''Ces soirs rangés dans mon tiroir'', Grasset, 2025 {{ISBN|978-2-246-83499-1}}
* ''Eclair & Tonnerre, ou l'histoire de deux petites fées intrépides'', Grasset Jeunesse, 2026 {{ISBN|978-2-246-83942-2}}
* ''Impossibles adieux'', Le Livre de Poche, 2025 {{ISBN|978-2-253-24865-1}}
* ''La végétarienne'', Le Livre de Poche, 2016 {{ISBN|978-2-253-06790-0}}
* ''Leçons de grec'', Le Livre de Poche, 2025 {{ISBN|978-2-253-90997-2}}
* ''Pars, le vent se lève'', Decrescenzo, 2025 {{ISBN|978-2-36727-153-8}}
==Liammoù diavaez==
{{Commonscat}}
* {{en}} {{cite web|url=https://han-kang.net/ |title=Lec'hienn ofisiel|accessdate=15/09/2026}}
* [[Restr:IMDB Logo 2016.svg|40px|link=https://www.imdb.com/name/nm8444885/?ref_=tt_ov_2_1]]
{{clr}}
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Han, Kang}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1970]]
[[Rummad:Skrivagnerien Sukorea]]
[[Rummad:Priz Nobel al lennegezh]]
golj84vv2kpoy5repml3yt1u9ozne40
Saar-Lor-Lux
0
136903
2200051
1934475
2026-09-15T20:33:58Z
Dishual
612
2200051
wikitext
text/x-wiki
[[File:SaarLorLux Localisation.svg|thumb|'''Saar-Lor-Lux''' e 1980]]
'''Saar-Lor-Lux''', '''SaarLorLux''', zo un anv roet d'ur rannvro krouet en [[Europa]] dreist bevennoù ar Stadoù.
Krouet e oa bet an anv gant silabennoù kentañ an anvioù ''[[Saarland|'''Saar'''land]]'', ''[[Loren|'''Lor'''raine]]'' ha ''[[Luksembourg (bro)|'''Lux'''embourg]]'' diwar [[Luksembourg (bro)|Dugelezh veur Luksembourg]], ar rannvro [[Loren (rannvro)|Loren]] e [[Bro-C'hall]] (aet da get abaoe), stadoù [[Saarland]] ha [[Rheinland-Pfalz]] en [[Alamagn]] ha [[Wallonia]] e [[Belgia]].
[[Rummad:Rannvroioù Europa]]
sg39qg6ggjof0tx5gujovg4h1njxk25
Buffalo Bill
0
141406
2200053
2158296
2026-09-15T20:35:07Z
Kestenn
14086
2200053
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[file:Cody-Buffalo-Bill-LOC.jpg|thumb|William Frederick "Buffalo Bill" Cody e [[1911]]]]
'''William Frederick Cody''', lesanvet '''''Buffalo Bill''''' ([[Le Claire]], [[tiriad Iowa]], [[26 a viz C'hwevrer]] [[1846]] – [[Denver]], [[Colorado]], [[10 a viz Genver]] [[1917]]) a oa ur soudard, chaseour, aktour, den a aferioù, hag un haroz eus mare aloubadeg ar ''[[Far West]]'' e [[Stadoù Unanet Amerika]]. Brudet e oa evel chaseer bizoned. Ren a reas ar ''Buffalo Bill's Wild West''<sub>,</sub> ur gompagnunezh arvestoù hag a zeuas da [[Europa (kevandir)|Europa]].
== Buhezskrid ==
Familh William Cody a guitaas an Iowa e 1853 d'en em staliañ e [[Fort Leavenworth]], e [[Tiriad Kansas]]. E dad a oa a-enep d'ar [[sklaverezh]]. Goustilhet e voe da vare un diviz publik war ar sujed-mañ. Mervel a reas diwar ur c'hleñved skevent hag e c'hloazadennoù e miz Ebrel 1857. Er memes bloavezh e krogas William Cody da vezañ sklêrijenner evit [[Arme ar Stadoù-Unanet|arme Stadoù-Unanet Amerika]]. Anavezout a rae mat-tre takad kreiz ar [[Plaenennoù Bras]]. E 1861 e labouras ivez ur bloavezh evit ar [[Pony Express]].
=== Brezel Diabarzh ===
E 1863 e rollas er rejimant marc'hegerezh [[7vet rejimant marc'hegiezh Kansas]] evit stourm eus tu an Unaniezh er [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Brezel Sivil]]. E fin ar brezel e 1865 e krogas embregerezhioù da sevel linennoù [[hent-houarn]] evit liammañ kornôg ha reter ar Stadoù-Unanet. Etre 1887 ha 1868 e voe implijet gant ar [[Kansas Pacific Railway]] evel chaseour [[Bizon Amerika|bizoned]] evit magañ ar vicherourien. Abalamour ma oa barrek-tre war ar chaseal e voe lesanvet ''Buffalo Bill'' gant ar vicherourien a oa aet skuizh o tebriñ kig-bizon sul gouel ha bemdez.
=== Brud o c'henel ===
Etre 1868 ha 1872 e labouras adarre evel sklêrijenner evit an arme amerikan da vare ar [[Brezelioù Indian|brezelioù a-enep an Ameridianed]] e takadoù 'zo eus ar Plaenennoù Bras. D'ar mare-se e kejas e 1869 gant [[Ned Bustline]], ur c'hazetenner, a grogas da skrivañ romantoù berr diwar e benn. Berzh a rejont ha brud a dapas Buffalo Bill a-drugarez d'an istorioù-se, a gonte darvoudoù c'hoarvezet dezhañ er Far West. Ijinet e oa darvoudoù 'zo memestra. Tost da 600 romant a voe embannet betek 1912.<ref>{{En}} ''[https://dimenovels.org/Series/162/Show Buffalo Bill Stories]'' war Dime Novel Bibliography (lennet d'ar 17/05/2024)</ref> E 1872 e c'hoarias Buffalo Bill en ur pezh-c'hoariva war e vuhez, produet gant Ned Bustline. Burutelladennoù fall a savas a-berzh kazetennoù ar vro diwar e benn.
=== ''Buffalo Bill's Wild West'' ===
Ne oa ket en e vleud William Cody, abalamour ne oa ket paotr al leurennoù hag an teatroù bras. Soñjal a reas neuze tennañ gounid eus e vrud ha deus e varregezhioù evit sevel un arvest diavaez a daolenne e droioù-kaer, gwir pe ijinet. Implijout a reas ur strollad tennerien, marc'hegerien hag [[amerindianed]] a c'hoarie istorioù tagadennoù [[Rederig|rederigoù]] ha darvoudoù a bep seurt. Anvet e voe an arvest ''[[Buffalo Bill's Wild West]]''. Berzh a reas a-drugarez da dudennoù evel [[Annie Oakley]] pe [[Sitting Bull]] ivez. William Cody a veajas betek [[Europa (kevandir)|Europa]] da ginnig e arvest dirak ar rouanez [[Victoria (Rouantelezh-Unanet)|Victoria]]. Kejañ a reas gant ar pab [[Leon XIII]]. E 1894 e voe filmet evit ''Buffalo Bill'',en unan eus ar filmoù mut kentañ.
Sevel a reas ur gêr diwar netra er [[Wyoming]] e 1896 evit staliañ e arvest eno. Anvet e voe [[Cody (Wyoming)|Cody]]. Ur mirdi war e vuhez, ar ''[[Buffalo Bill Museum]]'', a zo eno hiziv-an-deiz.
Treiñ a reas ar ''Buffalo Bill's Wild West'' er bed a-bezh betek 1906. Mont a reas William Cody war e leve goude. Mervel a reas e 1917. Douaret e voe war menez [[Lookout Mountain]] (Colorado).
==Levrlennadur==
*{{en}} Rosa, Joseph A. & May, Robin. ''Buffalo Bill and his Wild West – A Pictorial Biography''. Lawrence, Kansas : University Press of Kansas, 1989 {{ISBN|978-0-7006-0399-2}}
*{{En}} ''An autobiography of Buffalo Bill'' ([https://www.gutenberg.org/files/12740/12740-h/12740-h.htm lenn enlinenn]), embannet e 1920
== Daveennoù ==
{{DEFAULTSORT:Buffalo Bill}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1846]]
[[Rummad:Marvioù 1917]]
[[Rummad:Tud SUA]]
[[Rummad:Kornôg ar Stadoù-Unanet]]
[[Rummad:Chaseourien]]
[[Rummad:Soudarded an Union Army]]
as3fu5tdi8dvofd0msux1lqccziftd7
Aiguille Rouge
0
154150
2200048
2011583
2026-09-15T20:31:44Z
Dishual
612
2200048
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
An '''Aiguille Rouge''' (e galleg; '''La Guglia Rossa''' en [[italianeg]]) zo ur menez a 2.545 m uhelder en Alpoù, e Bro-C'hall, tost d'ar Moncenis en [[Alpi Cozie]], e kumun [[Névache]], en departamant [[Hautes-Alpes]], e [[Provañs ]].
==Istor==
A-raok fin an Eil-brezel-bed edo ar menez war an harzoù.E C'hwevrer1947, sinet feur-emglev Pariz, e voe kemmet an harzoù, ha lakaet [[Mont Chenaillet]] e [[Bro-C'hall]].
[[Rummad:Alpoù]]
h2fsvfy5krj9v1hhetg7jxn5kv38sx5
2200049
2200048
2026-09-15T20:32:05Z
Dishual
612
/* Istor */
2200049
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
An '''Aiguille Rouge''' (e galleg; '''La Guglia Rossa''' en [[italianeg]]) zo ur menez a 2.545 m uhelder en Alpoù, e Bro-C'hall, tost d'ar Moncenis en [[Alpi Cozie]], e kumun [[Névache]], en departamant [[Hautes-Alpes]], e [[Provañs ]].
==Istor==
A-raok fin an [[Eil Brezel-bed]] edo ar menez war an harzoù.E C'hwevrer1947, sinet feur-emglev Pariz, e voe kemmet an harzoù, ha lakaet [[Mont Chenaillet]] e [[Bro-C'hall]].
[[Rummad:Alpoù]]
jgr9hic2t88ted0v79svoggsgryjjeg
CZ P-09
0
168833
2200079
2193516
2026-09-15T21:57:37Z
Kestenn
14086
2200079
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|CZ P-09|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:CZ P-09.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur bistolenn '''CZ P-09''' (stumm kentañ) e 9 mm Parabellum
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! Bro
|{{Tchekia}}
|-
! Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|SA/DA]]
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol
|-
! Munisionoù
|[[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]]<br>[[.40 S&W]]<br>[[.22 Long Rifle|.22 LR]]
|-
! Produerien
|[[Česká zbrojovka a.s.|Česká Zbrojovka]],
FAME S.A.C. (e {{Perou}})
|-
! Mare produiñ
|Abaoe 2013
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>''Stumm kentañ''
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|860 g
|-
! Hirder
|205 mm
|-
! Ledander
|37 mm
|-
! Uhelder
|148 mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|115 mm (4,5")
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope="row" |Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|360 m/s gant ur boled 8 g e 9 mm Parabellum<br>313 m/s gant ur boled 11 g e .40 S&W
|-
! Endalc'h
|Karger fiñv 19 tenn (9 mm Parabellum), 15 tenn (.40 S&W) pe 10 tenn (.22 LR)
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''CZ P-09''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek savet gant an embregerezh tchek [[Česká zbrojovka a.s.|Česká Zbrojovka]] abaoe 2013. Un arm e polimer eo, diazezet e wikefre war hini ar bistolenn [[CZ 75]], hag a ya he flatinenn en-dro e mod [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|un-ober ha daou-ober]]. Ur c'hi diavaez he deus, er c'hontrol d'ar [[CZ P-10 C|CZ P-10]].
=== Stumm kentañ (2013) ===
Ar CZ P-09 a oa da gentañ stumm bras ar [[CZ P-07]] (deuet er gouloù e 2009). En e stumm kentañ he doa ur c'hanol 115 mm, hag ul [[Geriaoueg an armoù-tan#Decock|loc'henn dizarmiñ]] evit an dehouidi koulz hag ar gleizidi<ref name=":0">{{En}} EASTWOOD Brent M., ''[https://nationalinterest.org/blog/buzz/cz-p-09-powerhouse-9mm-gun-us-military-passed-208603 CZ P-09: The Powerhouse 9mm Gun the US Military Passed On]'', The National Interest, 29/05/2024 (lennet d'an 21/01/2025)</ref>. Al loc'henn-mañ a c'hall bezañ staliet ur surded en he flas. Kambret e oa da gentañ e [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] (endalc'h 19+1), e [[.40 S&W]] (endalc'h 15+1) pe e [[.22 Long Rifle|.22 LR]] (endalc'h 10+1).
[[Restr:CZ P-09 NOCTURNE.jpg|kleiz|thumb|200x200px|Ur CZ P-09 C Nocturne SR]]
=== Stumm ''Nocturne'' (2024) ===
E 2024 e voe kinniget ur stumm azasaet evit ar binvioù optikel anvet ''Nocturne''<ref>{{Fr}} ''[https://www.all4shooters.com/fr/tir/armes-de-poing/premiere-du-produit-pistolets-a-polymeres-serie-cz-p-nocturne/ Tout nouveau: les pistolets en polymère CZ P-09 F NOCTURNE et CZ P-09 C NOCTURNE sont Optics Ready et constituent le début de la nouvelle série de pistolets de service]'', All4Shooters, 11/09/2024 (lennet d'an 21/01/2025)</ref>. Kambret eo e 9 mm Parabellum hepken. Kemeret en deus plas ar P-09 sivil kozh war katalog ar merk, met gwerzhet e vez gant CZ stummoù P-09 NATO soñjet evit ezhommoù an arme pe ar polis. Ar stumm Nocturne a vez gwerzhet e pevar adstumm nes :
* P-09 C Nocturne (evit ''Compact'') : 740 gram hep boled ebet, kanol 95 mm, endalc'h 15 kartouchenn. Kemeret he deus plas ar CZ P-07 e katalog ar merk.
* P-09 F Nocturne (evit ''Full'') : 830 gram hep boled ebet, kanol 115 mm, endalc'h 19 kartouchenn
* P-09 ''C Nocturne SR'' hag ''F Nocturne SR'' : adstummoù heñvel, sazilet o c'hanol evit degemer ur [[reduer-son]].
== Implij ==
Polisoù [[Tchekia]], [[Hungaria]]<ref name=":0" />, [[Slovenia]]<ref>{{Sl}} ''[https://www.idnes.cz/ekonomika/domaci/ceska-zbrojovka-vyhrala-vyberove-rizeni-na-slovensku.A151220_181333_ekonomika_jkk Na slovenském boji proti terorismu vydělají Češi]'', Idnes, 21/12/2015 (lennet d'an 21/01/2025)</ref> hag archeriezh [[Mec'hiko]]<ref>{{Es}} VEGA Angel, ''Las diez claves de la Gendarmería en Tabasco'' ([https://web.archive.org/web/20170710171533/http://www.tabascohoy.com/nota/354429/las-diez-claves-de-la-gendarmeria-en-tabasco diellet]), Tabasco Hoy, 10/07/2017 (lennet d'an 21/01/2025)</ref> a ra gant P-09. Amprouennoù an [[Arme ar Stadoù-Unanet|arme stadunanat]] a dremenas an arm evit kemer plas ar [[Beretta 92]], met ne voe ket choazet<ref name=":0" />. Un nebeud kantadoù a skouerennoù a zo bet produet e [[Perou]] gant an embregerezh FAME evit ezhommoù arme ar vro<ref>{{Es}} ''[https://www.defensa.com/fidae-2016/cz-fame-peru-ensamblaran-250-pistolas-p-09-9-mm-proximos-meses CZ y FAME Perú ensamblarán 250 Pistolas P-09 de 9 mm. en los próximos meses]'', Defensa.com, 02/04/2016 (lennet d'an 21/01/2025)</ref>.
== Liammoù diavaez ==
* {{En}} Ar [https://www.czub.cz/en/firearms-and-products-family/p-9-nocturne P-09 ''Nocturne''] war lec'hienn an embregerezh CZ
== Daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù = 2}}
{{Patrom:ArmouCZUB}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Tchekia]]
ti0r437apsmt46rq06pqvh5br55k9g8
.45 ACP
0
168909
2200025
2199705
2026-09-15T16:14:42Z
Kestenn
14086
2200025
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|.45 ACP|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:45caliberACP.jpg|frameless|250x250px]] <br /><br />Kartouchennoù '''.45 ACP''' dezho ur boled gwisket (a-gleiz) hag ur boled wadcutter (a-zehou)
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! scope="row" width="50%" |Kalibr
|.45
|-
! Doare korf an douilhez
|kreuzenn, eeun, e nikel pe e kouevr
|-
! Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! Ø bannadell
|11,43 mm
|-
! Ø trogleuziñ
|11,2 mm
|-
! Ø kolier
|12 mm
|-
! Ø korf an douilhez
|12,1 mm
|-
! Ø strad
|12,2 mm
|-
! Tevder ar strad
|1,2 mm
|-
! Hirder an douilhez
|22,8 mm
|-
! Hirder ar gartouchenn
|32,4 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! Pouez ar vannadell
|11 - 15 g
|-
! Pouez ar gartouchenn
|23 g
|-
! Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|255 - 621 m/s
|-
! Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|{{formatnum:1400}} bar
|-
! Energiezh ar vannadell
|483 - {{formatnum:1124}} J
|-
! [[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LP
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|B
|}
Ar '''.45 ACP''' (''Automatic Colt Pistol''), anvet ivez '''.45 Auto''' pe c'hoazh '''11,43 × 23 mm''' (anv metrek) zo ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] savet gant [[John Browning]] adalek 1904 evit e gentpatrom pistolenn damaotomatek .45, a zeuio da vezañ ar [[Colt M1911]] (pe « Colt 45 ») e 1911. Emañ e-touez ar [[Munision|munisionoù]] implijet ar muiañ er [[Pistolenn|pistolennoù]] dre ar bed-holl.
== Istor ==
Goude an [[amprouennoù Thompson - LaGarde]] e 1904 e c'houlennas an arme stadunanat e vije savet ur munision nevez, dezhañ ur c'halibr 0,45 meutad (11,43 mm), evit hec'h armoù-dorn. Betek-neuze e rae gant reoù 9 mm kentoc'h, met re wan e oa o galloud hervez an arme. [[Arsanailh Frankford]] hag embregerezhioù prevez evel [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ha [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] a savas asambles ur gartouchenn anvet ''.45 Winchester AP'', diwar tresadennoù John Browning, a laboure kentoc'h evit Colt d'ar poent-se. Arsanailh Frankord a ginnigas ur munision un tamm hiroc'h, anvet ''Cal. 45 Automatic Pistol Ball Cartridge Model of 1906''.
Ne voe ket laouen ar gouarnamant stadunanat gant kinnig ebet, ha goulenn a reas e 1907 gant an [[Union Metallic Cartrige Co.]] gwellaat kartouchenn Colt ha Winchester. Berraet e voe he [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]] ha kemmet he c'hreuzenn. E 1909 e krogas da vezañ produet, ha goude un nebeud kemmoù e voe asantet gant an arme e miz Eost 1911 dindan an anv ''Cal. 45 Automatic Pistol ball cartridge model of 1911'' evit bezañ implijet er bistolenn Colt M1911<ref>{{Fr}} ''[http://www.armeetpassion.com/45%20acp-1.html 45 M.1911 (.45 ACP)]'', Arme et passion (lennet d'ar 07/05/2025)</ref>, gant ur boled standart 230 greunenn (14,90 g)<ref>{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/cartridge/45-acp-45-automatic-colt-pistol-11-43x25/ .45 ACP .45 Automatic Colt Pistol (11.43×25)]'', Modern Firearms (lennet d'ar 07/05/2025)</ref>.
Kevezerezh a zo bet e-pad pell e armeoù ar bed etre ar .45 ACP hag an [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] evit an armoù-dorn. An 9 mm Para en deus bremañ kemeret an tu kreñv.
===Armoù brudet kambret e .45 ACP===
<gallery>
Restr:M1911A1.png|[[Colt M1911|Colt M1911 A1]]
Restr:ThompsonM1A1VWM.jpg|Pistolenn-vindrailher [[Thompson M1|Thompson M1A1]]
Restr:M1942 liberator.jpg|Pistolenn [[FP-45 Liberator]]
</gallery>
== Deskrivadur ==
[[Restr:45_ACP_dimensions.jpg|thumb|Muzulioù ur gartouchenn .45 ACP.|kleiz]]
An anv '''.45 ACP''' a dalvez e ra treuzkiz e voled 45/100 meutad, da lavaret eo 11,43 mm. Graet e vez anezhañ '''11,25 mm''' en [[Arc'hantina]] hag e [[Norvegia]].
Ablamour d'e voled ponner ha gorrek en deus ar .45 ACP un [[argil]] bras e-keñver e energiezh sinetik. E dreuzkiz uhel a lak endalc'h ar [[Karger (armoù-tan)|c'hargerioù]] da vezañ izel (7 pe 8 kartouchenn nemetken e karger ur Colt M1911 da skouer). E-pad an [[Eil Brezel-bed]] e oa e dizh izel un dra fall peogwir e lakae [[hed-tenn]] pleustrek an armoù stadunanat a implije anezhañ da 50 metr nemetken, pa oa hed-tenn an [[Maschinenpistole 40|MP40]] implijet gant an arme alaman war-dro 100 metr. Muioc'h a zanvez a vez implijet da broduiñ anezhañ, ar pezh a zo un dra fall e-pad ur brezel.
Koulskoude, brasted e galibr hag e c'halloud etre o devez perzhioù mat diouzh ezhommoù an armeoù :
* e vannadell bras he zreuzkiz a dreuzkas kalz energiezh d'ar sibl. Dre-se ez eus muioc'h a chañsoù da dizhout un organ pouezus. Uhel eo e [[Galloud-herzel|c'halloud-herzel]].
* n'eus ket kalz tan pe drouz a zeu e-maez eus an arm pa denner ;
* ar gwask savet e kambr an arm zo izeloc'h evit e armoù all gant kalibroù damheñvel. Dousoc'h eo an argil evit an tenner ha gwelloc'h eo evit padelezh an arm.
* ar vannadell ne dreuz ket ken buan ar sibl evit kalibroù all. Dre se e ranko un den gloazet ganti bezañ oberataet evit ma vo tennet ar boled ha muioc'h a nerzhioù a vo dispignet d'ober war e dro neuze.
* dre ma c'hall beajiñ e voled dindan tizh ar son e c'hall bezañ implijet ur [[reduer-son]] war an arm.
== Kalibroù deveret ==
* ar [[.45 Auto Rim]] (stumm evit ar revolverioù, dezhañ ur bourled) ;
* ar [[.451 Detonics]] (ur stumm uheloc'h e energiezh) ;
* ar [[.45 HP]] (bihanaet e zouilhez eus 1 mm da vont hebioù lezennoù [[Italia]]) ;
* ar [[.45 GAP]] (stumm berroc'h e hirder krouet gant [[Glock (embregerezh)|Glock]] da c'hellet mont e-barzh armoù bihanoc'h)
== Liammoù diavaez ==
* '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/50-browning-fr.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Levrlennadur ==
* {{fr}} HENROTIN Gérard, ''La mécanique du Colt .45 expliquée'', Ebook, Éditions H&L, war ''hlebooks.com'', 2013
* {{Fr}} MALHERBE Michel, ''Le Colt M. 1911 & ses dérivés modernes'', Crépin-Leblond, EAN 9782703003212
* Rann an Ordrenañs, USA, ''Deskrivadur ar bistolenn M1911'', [[Ar Granenn]], 2022, 30 p., ISBN 978-2-9561294-2-4
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Patrom:WW2SUATroad}}
{{Patrom:Browning}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:45 ACP}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]
6jk9pbzrao3h3yhhywrkg90lxyg5ytd
2200026
2200025
2026-09-15T16:17:57Z
Kestenn
14086
2200026
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|.45 ACP|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:45caliberACP.jpg|frameless|250x250px]] <br /><br />Kartouchennoù '''.45 ACP''' dezho ur boled gwisket (a-gleiz) hag ur boled wadcutter (a-zehou)
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! scope="row" width="50%" |Kalibr
|.45
|-
! Doare korf an douilhez
|kreuzenn, eeun, e nikel pe e kouevr
|-
! Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! Ø bannadell
|11,43 mm
|-
! Ø trogleuziñ
|11,2 mm
|-
! Ø kolier
|12 mm
|-
! Ø korf an douilhez
|12,1 mm
|-
! Ø strad
|12,2 mm
|-
! Tevder ar strad
|1,2 mm
|-
! Hirder an douilhez
|22,8 mm
|-
! Hirder ar gartouchenn
|32,4 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! Pouez ar vannadell
|11 - 15 g
|-
! Pouez ar gartouchenn
|23 g
|-
! Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|255 - 621 m/s
|-
! Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|{{formatnum:1400}} bar
|-
! Energiezh ar vannadell
|483 - {{formatnum:1124}} J
|-
! [[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LP
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|B
|}
Ar '''.45 ACP''' (''Automatic Colt Pistol''), anvet ivez '''.45 Auto''' pe c'hoazh '''11,43 × 23 mm''' (anv metrek) zo ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] savet gant [[John Browning]] adalek 1904 evit e gentpatrom pistolenn damaotomatek .45, a zeuas da vezañ ar [[Colt M1911]] (pe « Colt 45 ») e 1911. Emañ e-touez ar [[Munision|munisionoù]] implijet ar muiañ er [[Pistolenn|pistolennoù]] dre ar bed-holl.
== Istor ==
Goude an [[amprouennoù Thompson-LaGarde]] e 1904 e c'houlennas an arme stadunanat e vije savet ur munision nevez, dezhañ ur c'halibr 0,45 meutad (11,43 mm), evit hec'h armoù-dorn. Betek-neuze e rae gant reoù 9 mm kentoc'h, met re wan e oa o galloud hervez an arme. [[Arsanailh Frankford]] hag embregerezhioù prevez evel [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ha [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] a savas asambles ur gartouchenn anvet ''.45 Winchester AP'', diwar tresadennoù John Browning, a laboure kentoc'h evit Colt d'ar poent-se. Arsanailh Frankord a ginnigas ur munision un tamm hiroc'h, anvet ''Cal. 45 Automatic Pistol Ball Cartridge Model of 1906''.
Ne voe ket laouen ar gouarnamant stadunanat gant kinnig ebet, ha goulenn a reas e 1907 gant an [[Union Metallic Cartrige Co.]] gwellaat kartouchenn Colt ha Winchester. Berraet e voe he [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]] ha kemmet he c'hreuzenn. E 1909 e krogas da vezañ produet, ha goude un nebeud kemmoù e voe asantet gant an arme e miz Eost 1911 dindan an anv ''Cal. 45 Automatic Pistol ball cartridge model of 1911'' evit bezañ implijet er bistolenn Colt M1911<ref>{{Fr}} ''[http://www.armeetpassion.com/45%20acp-1.html 45 M.1911 (.45 ACP)]'', Arme et passion (lennet d'ar 07/05/2025)</ref>, gant ur boled standart 230 greunenn (14,90 g)<ref>{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/cartridge/45-acp-45-automatic-colt-pistol-11-43x25/ .45 ACP .45 Automatic Colt Pistol (11.43×25)]'', Modern Firearms (lennet d'ar 07/05/2025)</ref>.
Kevezerezh a zo bet e-pad pell e armeoù ar bed etre ar .45 ACP hag an [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] evit an armoù-dorn. An 9 mm Para en deus bremañ kemeret an tu kreñv.
===Armoù brudet kambret e .45 ACP===
<gallery>
Restr:M1911A1.png|[[Colt M1911|Colt M1911 A1]]
Restr:ThompsonM1A1VWM.jpg|Pistolenn-vindrailher [[Thompson M1|Thompson M1A1]]
Restr:M1942 liberator.jpg|Pistolenn [[FP-45 Liberator]]
</gallery>
== Deskrivadur ==
[[Restr:45_ACP_dimensions.jpg|thumb|Muzulioù ur gartouchenn .45 ACP.|kleiz]]
An anv '''.45 ACP''' a dalvez e ra treuzkiz e voled 45/100 meutad, da lavaret eo 11,43 mm. Graet e vez anezhañ '''11,25 mm''' en [[Arc'hantina]] hag e [[Norvegia]].
Abalamour d'e voled ponner ha gorrek en deus ar .45 ACP un [[argil]] bras e-keñver e energiezh sinetik. E dreuzkiz uhel a lak endalc'h ar [[Karger (armoù-tan)|c'hargerioù]] da vezañ izel (7 pe 8 kartouchenn nemetken e karger ur Colt M1911 da skouer). E-pad an [[Eil Brezel-bed]] e oa e dizh izel un dra fall peogwir e lakae [[hed-tenn]] pleustrek an armoù stadunanat a implije anezhañ da 50 metr nemetken, pa oa hed-tenn an [[Maschinenpistole 40|MP40]] implijet gant an arme alaman war-dro 100 metr. Muioc'h a zanvez a vez implijet da broduiñ anezhañ, ar pezh a zo un dra fall e-pad ur brezel.
Koulskoude, brasted e galibr hag e c'halloud etre o devez perzhioù mat diouzh ezhommoù an armeoù :
* e vannadell bras he zreuzkiz a dreuzkas kalz energiezh d'ar sibl. Dre-se ez eus muioc'h a chañsoù da dizhout un organ pouezus. Uhel eo e [[Galloud-herzel|c'halloud-herzel]].
* n'eus ket kalz tan pe drouz a zeu e-maez eus an arm pa denner ;
* ar gwask savet e kambr an arm zo izeloc'h evit e armoù all gant kalibroù damheñvel. Dousoc'h eo an argil evit an tenner ha gwelloc'h eo evit padelezh an arm.
* ar vannadell ne dreuz ket ken buan ar sibl evit kalibroù all. Dre se e ranko un den gloazet ganti bezañ oberataet evit ma vo tennet ar boled ha muioc'h a nerzhioù a vo dispignet d'ober war e dro neuze.
* dre ma c'hall beajiñ e voled dindan tizh ar son e c'hall bezañ implijet ur [[reduer-son]] war an arm.
== Kalibroù deveret ==
* ar [[.45 Auto Rim]] (stumm evit ar revolverioù, dezhañ ur bourled) ;
* ar [[.451 Detonics]] (ur stumm uheloc'h e energiezh) ;
* ar [[.45 HP]] (bihanaet e zouilhez eus 1 mm da vont hebioù lezennoù [[Italia]]) ;
* ar [[.45 GAP]] (stumm berroc'h e hirder krouet gant [[Glock (embregerezh)|Glock]] da c'hellet mont e-barzh armoù bihanoc'h)
== Liammoù diavaez ==
* '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/50-browning-fr.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Levrlennadur ==
* {{fr}} HENROTIN Gérard, ''La mécanique du Colt .45 expliquée'', Ebook, Éditions H&L, war ''hlebooks.com'', 2013
* {{Fr}} MALHERBE Michel, ''Le Colt M. 1911 & ses dérivés modernes'', Crépin-Leblond, EAN 9782703003212
* Rann an Ordrenañs, USA, ''Deskrivadur ar bistolenn M1911'', [[Ar Granenn]], 2022, 30 p., ISBN 978-2-9561294-2-4
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Patrom:WW2SUATroad}}
{{Patrom:Browning}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:45 ACP}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]
dmf5izi0ztaksc46kbshuto0bgn0nwv
2200027
2200026
2026-09-15T16:22:23Z
Kestenn
14086
2200027
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|.45 ACP|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:45caliberACP.jpg|frameless|250x250px]] <br /><br />Kartouchennoù '''.45 ACP''' dezho ur boled gwisket (a-gleiz) hag ur boled wadcutter (a-zehou)
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! scope="row" width="50%" |Kalibr
|.45
|-
! Doare korf an douilhez
|kreuzenn, eeun, e nikel pe e kouevr
|-
! Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! Ø bannadell
|11,43 mm
|-
! Ø trogleuziñ
|11,2 mm
|-
! Ø kolier
|12 mm
|-
! Ø korf an douilhez
|12,1 mm
|-
! Ø strad
|12,2 mm
|-
! Tevder ar strad
|1,2 mm
|-
! Hirder an douilhez
|22,8 mm
|-
! Hirder ar gartouchenn
|32,4 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! Pouez ar vannadell
|11 - 15 g
|-
! Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|255 - 621 m/s
|-
! Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|{{formatnum:1400}} bar
|-
! Energiezh ar vannadell
|483 - {{formatnum:1124}} J
|-
! [[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LP
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|B
|}
Ar '''.45 ACP''' (''Automatic Colt Pistol''), anvet ivez '''.45 Auto''' pe c'hoazh '''11,43 × 23 mm''' (anv metrek) zo ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] savet gant [[John Browning]] adalek 1904 evit e gentpatrom pistolenn damaotomatek .45, a zeuas da vezañ ar [[Colt M1911]] (pe « Colt 45 ») e 1911. Emañ e-touez ar [[Munision|munisionoù]] implijet ar muiañ er [[Pistolenn|pistolennoù]] dre ar bed-holl.
== Istor ==
Goude an [[amprouennoù Thompson-LaGarde]] e 1904 e c'houlennas an arme stadunanat e vije savet ur munision nevez, dezhañ ur c'halibr 0,45 meutad (11,43 mm), evit hec'h armoù-dorn. Betek-neuze e rae gant reoù 9 mm kentoc'h, met re wan e oa o galloud hervez an arme. [[Arsanailh Frankford]] hag embregerezhioù prevez evel [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ha [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] a savas asambles ur gartouchenn anvet ''.45 Winchester AP'', diwar tresadennoù John Browning, a laboure kentoc'h evit Colt d'ar poent-se. Arsanailh Frankord a ginnigas ur munision un tamm hiroc'h, anvet ''Cal. 45 Automatic Pistol Ball Cartridge Model of 1906''.
Ne voe ket laouen ar gouarnamant stadunanat gant kinnig ebet, ha goulenn a reas e 1907 gant an [[Union Metallic Cartrige Co.]] gwellaat kartouchenn Colt ha Winchester. Berraet e voe he [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]] ha kemmet he c'hreuzenn. E 1909 e krogas da vezañ produet, ha goude un nebeud kemmoù e voe asantet gant an arme e miz Eost 1911 dindan an anv ''Cal. 45 Automatic Pistol ball cartridge model of 1911'' evit bezañ implijet er bistolenn Colt M1911<ref>{{Fr}} ''[http://www.armeetpassion.com/45%20acp-1.html 45 M.1911 (.45 ACP)]'', Arme et passion (lennet d'ar 07/05/2025)</ref>, gant ur boled standart 230 greunenn (14,90 g)<ref>{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/cartridge/45-acp-45-automatic-colt-pistol-11-43x25/ .45 ACP .45 Automatic Colt Pistol (11.43×25)]'', Modern Firearms (lennet d'ar 07/05/2025)</ref>.
Kevezerezh a zo bet e-pad pell e armeoù ar bed etre ar .45 ACP hag an [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] evit an armoù-dorn. An 9 mm Para en deus bremañ kemeret an tu kreñv.
===Armoù brudet kambret e .45 ACP===
<gallery>
Restr:M1911A1.png|[[Colt M1911|Colt M1911 A1]]
Restr:ThompsonM1A1VWM.jpg|Pistolenn-vindrailher [[Thompson M1|Thompson M1A1]]
Restr:M1942 liberator.jpg|Pistolenn [[FP-45 Liberator]]
</gallery>
== Deskrivadur ==
[[Restr:45_ACP_dimensions.jpg|thumb|Muzulioù ur gartouchenn .45 ACP.|kleiz]]
An anv '''.45 ACP''' a dalvez e ra treuzkiz e voled 45/100 meutad, da lavaret eo 11,43 mm. Graet e vez anezhañ '''11,25 mm''' en [[Arc'hantina]] hag e [[Norvegia]].
Abalamour d'e voled ponner ha gorrek en deus ar .45 ACP un [[argil]] bras e-keñver e energiezh sinetik. E dreuzkiz uhel a lak endalc'h ar [[Karger (armoù-tan)|c'hargerioù]] da vezañ izel (7 pe 8 kartouchenn nemetken e karger ur Colt M1911 da skouer). E-pad an [[Eil Brezel-bed]] e oa e dizh izel un dra fall peogwir e lakae [[hed-tenn]] pleustrek an armoù stadunanat a implije anezhañ da 50 metr nemetken, pa oa hed-tenn an [[Maschinenpistole 40|MP40]] implijet gant an arme alaman war-dro 100 metr. Muioc'h a zanvez a vez implijet da broduiñ anezhañ, ar pezh a zo un dra fall e-pad ur brezel.
Koulskoude, brasted e galibr hag e c'halloud etre o devez perzhioù mat diouzh ezhommoù an armeoù :
* e vannadell bras he zreuzkiz a dreuzkas kalz energiezh d'ar sibl. Dre-se ez eus muioc'h a chañsoù da dizhout un organ pouezus. Uhel eo e [[Galloud-herzel|c'halloud-herzel]].
* n'eus ket kalz tan pe drouz a zeu e-maez eus an arm pa denner ;
* ar gwask savet e kambr an arm zo izeloc'h evit e armoù all gant kalibroù damheñvel. Dousoc'h eo an argil evit an tenner ha gwelloc'h eo evit padelezh an arm.
* ar vannadell ne dreuz ket ken buan ar sibl evit kalibroù all. Dre se e ranko un den gloazet ganti bezañ oberataet evit ma vo tennet ar boled ha muioc'h a nerzhioù a vo dispignet d'ober war e dro neuze.
* dre ma c'hall beajiñ e voled dindan tizh ar son e c'hall bezañ implijet ur [[reduer-son]] war an arm.
== Kalibroù deveret ==
* ar [[.45 Auto Rim]] (stumm evit ar revolverioù, dezhañ ur bourled) ;
* ar [[.451 Detonics]] (ur stumm uheloc'h e energiezh) ;
* ar [[.45 HP]] (bihanaet e zouilhez eus 1 mm da vont hebioù lezennoù [[Italia]]) ;
* ar [[.45 GAP]] (stumm berroc'h e hirder krouet gant [[Glock (embregerezh)|Glock]] da c'hellet mont e-barzh armoù bihanoc'h)
== Liammoù diavaez ==
* '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/50-browning-fr.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Levrlennadur ==
* {{fr}} HENROTIN Gérard, ''La mécanique du Colt .45 expliquée'', Ebook, Éditions H&L, war ''hlebooks.com'', 2013
* {{Fr}} MALHERBE Michel, ''Le Colt M. 1911 & ses dérivés modernes'', Crépin-Leblond, EAN 9782703003212
* Rann an Ordrenañs, USA, ''Deskrivadur ar bistolenn M1911'', [[Ar Granenn]], 2022, 30 p., ISBN 978-2-9561294-2-4
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Patrom:WW2SUATroad}}
{{Patrom:Browning}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:45 ACP}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]
o43bmbg34ze512dq4hgbee6vyjodhm4
Geriaoueg an armoù-tan
0
169006
2200116
2195946
2026-09-16T11:50:51Z
Kestenn
14086
/* Taboulin */
2200116
wikitext
text/x-wiki
{{Porched:Armoù-tan}}
{| class="wikitable" style="margin:auto; font-size:1.2em; font-weight:bold;"
|-
| style="padding:10px;" | [[#A|A]] • [[#B|B]] • [[#C|C]] • [[#D|D]] • [[#E|E]] • [[#F|F]] • [[#G|G]] • [[#H|H]] • [[#I|I]] • [[#J|J]] • [[#K|K]] • [[#L|L]] • [[#M|M]] • [[#N|N]] • [[#O|O]] • [[#P|P]] • [[#Q|Q]] • [[#R|R]] • [[#S|S]] • [[#T|T]] • [[#U|U]] • [[#V|V]] • [[#W|W]] • [[#X|X]] • [[#Y|Y]] • [[#Z|Z]]
|}
== A ==
[[Restr:Reloading Press.JPG|thumb|Dafar da '''adkargañ''' munisionoù : a-gleiz, ur bourvezierez poultr ; a-zehou, ur waskerez da adkargañ.]]
=== Adkargañ ===
An '''[[Adkargañ (munisionoù)|adkargañ]]''' eo ar fed d'ober [[Munision|munisionoù]] er gêr diwar [[Douilhez (elfenn munision)|douilhezioù]] bet implijet dija. Marc'had-matoc'h eo ar munisionoù graet er gêr evit ar re broduet en uzinoù peurliesañ. Gellet a ra bezañ graet gant munisionoù skoet e kreiz, met n'eo ket posupl adkargañ er gêr munisionoù skoet war o zro peogwir e vez labezet o douilhez pa denner gante. Pazennoù nesañ an adkargañ eo :
* naetaat hag adstummañ an douilhez ;
* ouzhpennañ un [[Emors (munisionoù)|emors]] en douilhez ;
* lakaat ur gargad [[Poultr-tarzh|poultr]] en douilhez ;
* sternañ ur boled nevez war an douilhez.
=== Aerfaout ===
'''Aerfaout''' ur [[revolver]] eo al lec'h bihan-kenañ etre e [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]] hag e ganol. Alese ez a er-maez ul lodenn eus ar gazoù degaset gant tarzhadenn ar [[Poultr-tarzh|poultr]] da vare an tenn. En un nebeud revolverioù evel an [[Nagant M1895]] e kaver ur wikefre hep aerfaout ebet, evit klask tennañ ar brasañ gounid eus energiezh ar poultr.
=== Annev ===
An '''annev''' zo ul lodenn eus strad un douilhez hag a stank an [[Emors (munisionoù)|emors]] pa vez skoet, evit krouiñ un darzhadenn.
=== Aremennañ ===
An '''aremennañ''', pe '''duañ''', zo un tretañ kimiek implijet war pezhioù metal diavaez un arm-tan evit gwareziñ anezhe gwelloc'h diouzh ar mergl pe tagadennoù all. Ul liv du a ro d'ar pezhioù-mañ.
=== Argil ===
An '''[[argil]]''', pe '''kiladenn''', eo ar fiñvadenn war an a-dreñv a ra un arm pa lez an tenn da vont. Dont a ra eus ar gazoù produet gant tarzhadenn [[Poultr-tarzh|poultr]] ar [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]]. Izel pe uhel e c'hall bezañ hervez [[Kalibr (armoù-tan)|kalibr]] ar munision ha pouez an arm.
=== Arm-dorn ===
Un '''[[arm-dorn]]''' a zo un arm-tan hiniennel graet evit bezañ implijet gant un dorn nemetken, evel ar [[Revolver|revolverioù]] pe ar [[Pistolenn|pistolennoù]].
=== Arm-skoaz ===
Un '''[[arm-skoaz]]''' zo un arm-tan hiniennel graet evit bezañ skoaziet pe lakaet war ur skor ('''daoubez''' pe trebez da skouer) hag implijet gant an daouarn. Ar [[Fuzuilh|fuzuilhoù]] hag ar [[Karabinenn|c'harabinennoù]] a zo armoù-skoaz.
=== Arm-tan hiniennel ===
An '''armoù-tan hiniennel''' a zo armoù a c'hall bezañ douget hag implijet gant un den nemetken. Mont a ra o c'halibr betek 12,7 mm peurliesañ (14,5 mm evit ar fuzuilh [[Sniper Alligator]] implijet gant arme [[Ukraina]]). Er rummad-mañ e kaver an '''[[Arm-dorn|armoù-dorn]]''' hag an '''[[Arm-skoaz|armoù-skoaz]]'''.
=== Armeurer ===
Un '''armeurer(ez)''' pe '''armdiour(ez)''' zo un den hag a zo e vicher sevel, stokañ, kempenn hag a-wechoù gwerzhañ armoù. Gellet a ra labourat evit un [[:Rummad:Embregerezhioù armoù-tan|embregerezh armoù-tan]], evit polis pe arme ur stad, pe bezañ emren. Ur stal e-lec'h ma werzher armoù a zo un '''armeuri''' pe un '''armdi'''. An hollad micherioù stag d'an armoù dre vras eo an '''[[armerezh]]'''.
=== Aotomatek ===
Un '''arm aotomatek''' a c'hell tennañ meur a voled a-dennadegoù pa bouezer ur wech nemetken war an [[Draen (armoù)|draen]]. E Bro-C'hall eo renket an armoù-mañ er [[Lezennoù war an armoù e Frañs|rummad A]] hervez lezenn (difennet d'ar siviled).
== B ==
=== Bannadell ===
Ur '''vannadell''' eo ar pezh a vez kaset er-maez eus un arm-tan pa denner, pe e vefe drajez plom pe ur [[boled]].
=== Banniel-test ===
Ur '''banniel-test''' a zo un ostilh surentez, e plastek peurliesañ, a lakaer e kanol un arm-tan dre e gambr evit diskouez n'eus munision ebet prest da vezañ tennet ennañ. Alies e vez gantañ ul liv flamm (ruz, orañjez) disheñvel diouzh livioù boas an armoù, ha dre se e c'hall gwelet an holl en un taol-lagad emañ an arm e surentez. Er [[Stand tennañ|standoù tennañ]] eo peurliesañ ret lakaat ur banniel-test en arm pa vez tud e takad ar [[Gwenn (sportoù)|sibloù]].
=== Beg ar c'hanol ===
Dre veg kanol un arm-tan ec'h a ur '''vannadell''' er-maez.
=== Boled ===
Ar '''[[boled]]''' eo an tamm eus ar [[munision]] a vez kaset er-maez eus ar c'hanol, bihanoc'h e dreuzkiz evit 20 mm.
[[Restr:22 LR - 1.jpg|thumb|Ur munision [[.22 Long Rifle|.22 LR]]. E penn an douilhez (a-zehou) e weler ar '''bourled'''.]]
=== Bourled ===
Danvez ouzhpenn a gaver e-tro strad un [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]]. Ijinet eo bet evit ma talc'hfe ar c'hartouchennoù e plas e '''kambr''' an arm. Er [[Munision|munisionoù]] skoet war o zro, an [[Emors (munisionoù)|emors]] a zo er bourled.
=== Bourrell ===
'''Bourrell''' a gaver er c'hartouchennoù chase etre ar '''[[Poultr-tarzh|poultr]]''' hag ar '''bannadelloù'''. Pal ur vourrellenn eo dasparzhañ an nerzh produet gant tarzhadenn ar poultr war an holl blomennoù.
=== Buker poent ruz ===
Ur [[buker poent ruz]], anvet ivez ''red dot'' e bed an armoù-tan, a zo ur benveg gweledoniezh bihan a vez montet war '''reilhoù''' un arm-tan hiniennel evit sikour an tenner da gavout buan ur sibl tost a-drugarez d'ur poent liv bannet ouzh ur skrammig.
== C ==
=== ''Choke'' ===
Ur '''''choke''''', pe '''''choke-bore''''', a zo ur pezh a lakaer e beg kanolioù ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù chase]] da strishaat pe da ledanaat ar goumoulennad plomoù. Meur a vent a zo dezho : leun (''full''), 3/4, 1/2 pe 1/4.
=== ''Cook off'' ===
Ar '''''[[cook off]]''''', '''''cooking off''''' pe '''tarzhadenn degaset gant an dommder''' a c'hoarvez a-wechoù an armoù dezhe ur sistem gant ur [[Kulasenn (armoù-tan)#Kulasenn serr|gulasenn serr]]. Tarzhañ a ra [[Emors (munisionoù)|emors]] ar [[munision]] abalamour da dommder ar gulasenn hep ma ne vefe skoet. Grevus e c'hall bezañ seurt darvoud.
== D ==
[[Restr:211028-Z-IB607-1007 - 44th IBCT M110A1 Range (Image 11 of 30).jpg|kleiz|thumb|Un '''daoubez''' dindan kanol fuzuilh ur soudard.]]
=== ''DA'' ===
'''''Double Action''''' (daou-ober), unan eus doareoù mont en-dro '''[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]''' un arm-dorn.
=== Damaotomatek ===
Un arm '''damaotomatek''' a denn ur vannadell bewech ma vez pouezet war e [[Draen (armoù)|zraen]]. N'eus ket ezhomm da gambriñ ur [[munision]] nevez gant an dorn goude pep tenn : ur sistem gaz e gwikefre an arm a ra, betek ma vo goullo ar [[Karger (armoù-tan)|c'harger]]. E Bro-C'hall eo renket an armoù-mañ er [[Lezennoù war an armoù e Frañs|rummad C]] hervez lezenn m'o deus un endalc'h 3 [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchenn]] d'ar muiañ (rummad B a-hend-all).
=== ''DAO'' ===
'''''Double Action Only''''' (daou-ober nemetken), unan eus doareoù mont en-dro '''[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]''' un arm-dorn.
=== Daoubez ===
Un '''[[daoubez]]''' a implijer da stabilaat ur fuzuilh pe ur garabinenn pa denner. Peurliesañ e stager anezhañ dindan ar c'hanol, war ur '''reilh''' pe en ur '''ruilhenn'''. A-wechoù eo enbarzhet en arm, evel war ar garabinenn [[Steyr Scout]].
=== Darvoud-tennañ ===
Un '''darvoud-tennañ''' a c'hoarvez pa ne denn ket un arm-tan pa bouezer war e [[Draen (armoù)|zraen]]. Meur a abeg a c'hall bezañ d'an darvoudoù-tennañ : [[munision]] stanket er gambr, kudenn gant ar [[Karger (armoù-tan)|'''c'harger''']], [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchenn]] siek, gwinterell pe skoer torret, arm naetaet pe morailhet fall... Un darvoud-tennañ n'eo ket ur '''[[Geriaoueg an armoù-tan#Gwallzarvoud-tennañ|gwallzarvoud-tennañ]].'''
=== Dazlamm ===
Un '''dazlamm''' a c'hoarvez pa vez diheñchet ur '''vannadell''' pe un tamm anezhi gant ar sibl tizhet pe un dra all. Gellet a ra bezañ dañjerus evit an tenner hag an dud tro-dro dezhañ. Aliet e vez d'an dennerien lakaat lunedoù-gwarez war o fri pa dennont : memes ma koll nerzh ur vannadell en ur zazlammat e c'hall bezañ dañjerus evit o daoulagad. Gant bannadelloù plom e vez izelaet ar riskl dazlammoù abalamour d'an danvez-se da vezañ gwakoc'h evit an dir, al leton pe ar c'houevr implijet mod-all.
=== ''Decock'' ===
An '''''decock''''' pe '''''decocking''''' (eus ar saozneg ''cock'' a dalvez '''ki un arm''') a zo ur surentez war bistolennoù zo. A-drugarez d'ur bouton e c'haller distegnañ ar c'hi hep skeiñ ar munision.
=== Distegn ===
'''Distegn''' a verk stad ki un arm pa n'eo ket armet.
=== Distrinker ===
An '''distrinker''' a laka an douilhez goullo da lammat er-maez eus ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilh-chase]] goude an tenn.
=== Douilhez ===
'''[[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]]''' ur [[munision]] eo ar pezh a chom en arm ur wech tennet ar '''vannadell'''. En douilhez e kaver ar '''[[Poultr-tarzh|poultr]]''' hag an '''[[Emors (munisionoù)|emors]]'''. Er c'hartouchennoù chase e kaver ivez ar plom pe ar boled en douilhez.
=== Douilhez distroñsañ ===
Un '''[[douilhez distroñsañ]]''' a zo un douilhez faos a lakaer e kambr un arm pa vezer o tennañ hep [[munision]] ebet evit pleustriñ, evit chom hep labezañ ar skoer en ur lakaat anezhañ da skeiñ ouzh un elfenn eus an arm, dreist-holl evit ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]] skoet war o zro.
=== Draen ===
An '''[[Draen (armoù)|draen]]''' eo ar pezh a bouezer warnañ gant ar biz-yod da lakaat un tenn da vont. War armoù-zo e c'haller reoliñ hirder red ha/pe '''pouez-loc'hañ''' an draen.
=== Dreistlakaet ===
'''Kanolioù dreislakaet''' a vez graet eus daou ganol an eil war egile, er [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù-chase]] daou-denn. Abalamour e oa diaesoc'h ar wikefre-mañ da sevel e-keñver fuzuilhoù gante daou ganol kichen-ha-kichen e oa deuet ar c'hanolioù dreistlakaet da vezañ boutin en eil hanter an XX{{Vet}} kantved nemetken.
=== Driv ===
An '''driv''' a zo ul linenn a-blaen faltaziek war ur sibl. Ma stok ur boled a-gleiz pe a-zehou d'ar poent bizet eo ret reizhañ an driv. Un driv fall a c'hell dont eus an tenner, eus ar '''[[Kouch (arm-tan)|c'houch]]''', eus al '''[[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]]''', eus un arm pe eus elfennoù all (avel da skouer).
=== Duañ ===
An '''duañ''', pe '''aremennañ''', a zo un oberenn war ganol un arm evit gwareziñ anezhañ a-enep d'ar mergl ha bravaat anezhañ, a-drugarez da broduioù kimiek, goude ur prantad lufrañ ha disaotrañ. Daou deknik nesañ a gaver, an '''duañ yen''' pe an '''duañ tomm''', keroc'h met padusoc'h. Gellet a ra bezañ graet war forzh peseurt kanol, met graet e vez muioc'h evit kanolioù ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù-chase]] a vez labezet aesoc'h dre forzh bezañ implijet dindan ar seizh amzer.
== E ==
[[Restr:8mm Steyr - FMJ - 3.jpg|kleiz|thumb|An '''emors''' (e griz) a weler e-kreiz strad an douilhez.]]
=== Emors ===
An '''[[Emors (munisionoù)|emors]]''' a servij da flammañ ar poultr a gaso ar '''vannadell''' er-maez eus ar c'hanol. War an armoù kentañ e veze implijet '''[[poultr du]]''' da emorsiñ an tenn. Etre deroù an {{XIXvet kantved}} ha kreiz an {{XXvet kantved}} ez eus bet implijet [[Fulminat merkur(II)|fulminat merkur]], a oa efedusoc'h evit ar poultr du met krignus ha distabil. Abaoe e raer gant produioù all : stifnat [[plom]], azotur plom (Pb[[Nitrogen|N]]<sub>6</sub>) pe nitrat [[bariom]].
* [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchennoù]] skoet e o c'hreiz : an emors a zo e-kreiz strad ar gartouchenn. Ur wech skoet e c'hall an emors bezañ erlec'hiet hag an [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]] adkarget d'ober ur [[munision]] nevez. Ar braz eus ar munisionoù modern a implij ar sistem-se.
* Kartouchennoù skoet war o zro : an emors a zo e bourled an douilhez, tro-dro ar strad. N'hall ket an douilhez bezañ adimplijet goude an tenn. Munisionoù bihan a implij ar sistem-se peurliesañ, en o zouez an [[.22 Long Rifle|.22 LR]], ar [[.17 HMR]] hag an [[.22 WMR]].
=== Emzalc'h ===
Doareoù disheñvel a zo da lakaat e gorf pa denner gant un arm-tan hiniennel. An daou emzalc'h implijetañ gant nerzhioù surentez ar bed (pa reont gant un arm-dorn) eo an [[emzalc'h izoskelel]] hag ar ''[[Weaver stance]]''. An [[emzalc'h kostez]] a vez implijet e bed ar sportoù tennañ kentoc'h.
== F ==
=== ''Flyer'' ===
Er [[sportoù tennañ]] e raer '''''flyer''''' eus ur boled nijet pell eus ar '''stroll''', abalamour d'an tenner, d'an endro, d'an arm pe d'ar [[munision]].
=== Fuzuilh ===
Ur '''[[fuzuilh]]''' zo un [[arm-skoaz]] evit tennañ a-bell hag a rank sañset bezañ implijet gant an daouarn pe pozet war ur pezh (daoubez, trebez, sac'h) pa denner. E geriaoueg an arme ez eo ur fuzuilh un arm-tan dezhañ ur c'hanol rizennet. Pa raer anv eus armoù implijet er-maez eus an arme (evit chaseal dreist-holl) ez eo ur fuzuilh un arm dezhañ ur c'hanol flour pe meur a hini.
=== Fuzuilh-arsailh ===
Ur '''[[fuzuilh-arsailh]]''' zo ur arm-skoaz hiniennel aotomatek skañv. Ar [[Sturmgewehr 44]] alaman pe an [[AK-47]] soviedel zo e-touez ar fuzuilhoù-arsailh koshañ hag anavezetañ.
=== Fuzuilh-pomp ===
Ur '''[[fuzuilh-pomp]]''' zo un arm-skoaz hiniennel, dezhañ ur [[Karger (armoù-tan)#Karger korzennek|c'harger korzennek]] dindan he c'hanol peurliesañ, gouest da dennañ kartouchennoù-chase, hag a vez adarmet a-drugarez da fiñvadenn un elfenn eus fust an arm.
=== Fuzuilh-vindrailher ===
Ur '''[[fuzuilh-vindrailher]]''' zo un arm-skoaz aotomatek pourveziet gant [[Karger (armoù-tan)|kargerioù]] fiñv. Skañvoc'h eo evit ur [[Mindrailherez|vindrailherez]] ha ne vez ket pourveziet gant bandennoù [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]]. Un [[daoubez]] a zo staget outi alies da stabilaat an tennoù. He c'hefridi war un dachenn-emgann eo souten an [[Troadegiezh|droaderien]] dre dennadegoù berr.
== G ==
=== Galloud-herzel ===
'''Galloud-herzel''' ur [[munision]], e bed ar chase pe an armeoù, a verk pegen buan e c'hall un den pe ul loen skoet gantañ bezañ ehanet diouzhtu. Evit jediñ ar galloud-mañ e vez kemeret e kont energiezh ha stumm e vannadell. Ar c'halibroù [[.22 Long Rifle|.22 LR]] pe [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] n'o deus ket ur galloud herzel uhel da skouer, met ar c'hontrol eo evit ar [[.45 ACP]] pe an [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] da skouer. Ar bannadelloù kleuz o fenn a ledana pa stokont ouzh ur sibl en ur ober un toull brasoc'h. Uheloc'h eo o galloud-herzel neuze.
[[Restr:Radom (6825677274).jpg|thumb|Ur bistolenn bolonat Vis wz. 35. Ar '''c'harenn-dornikez''' a weler war an dornikez, a-zehou tout.]]
=== Garenn-dornikez ===
Ur '''c'harenn-dornikez''' a gaver a-dreñv da zornikez pistolennoù 'zo evel ar [[Colt M1911]] pe ar [[Vis wz. 35]]. Rankout a raer pouezañ warni evit gellet tennañ. Ur sistem-surentez eo.
=== Greunadenn ===
[[Greunadenn (arm)|Greunadenn]] a vez graet eus un arm tarzh bannet dre voaz gant an dorn (anvet neuze greunadenn dorn), met ivez gant stumm un obuzenn (strinkenn tarzh) skoet gant ur [[fuzuilh]] (greunadenn fuzuilh) pe ur [[banner-greunadennoù]]. Ar greunadennoù a-vremañ zo savet gant ur mir danvez tarzh, un distonier, ur skoer evit enaouiñ an distonier, an armañ a zo stanket gant ur surentez evit an dezougen. An implijer a rank tennañ ar surentez (ur walenn dre voaz) a-raok bannañ ar c'hreunadenn. Ur wech skoet an arm, ar surentez a laosk ar skoer da vont hag an distonier da blantañ tan en danvez-tarzh. Goude ur pennadig amzer e tarzh ar c'hreunadenn.
=== Greunenn ===
Ar [[Greunenn (unanenn)|c'hreunenn]] (war-dro 64,79 miligram) zo un unanenn a-orin eus ar [[Rouantelezh-Unanet]] hag a vez implijet kalz e bed an armoù-tan evit termeniñ mas ur [[boled]] pe ar c'hementad [[Poultr-tarzh|poultr]] en ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]].
=== Gwallzarvoud-tennañ ===
Ur '''gwallzarvoud-tennañ''' a c'hoarvez pa vez gloazet pe lazhet un den gant un arm-tan dre wallzarvoud. Disheñvel eo diouzh un '''[[Geriaoueg an armoù-tan#Darvoud-tennañ|darvoud-tennañ]]'''.
=== Gwenn ===
Ar '''[[Gwenn (sportoù)|gwenn]]''', pe '''sibl''', eo an dra a glasker tizhout er sportoù tennañ. Ar re anavezet gant an [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] a zo gwenn ha du, meur a vent dezhe. Ar re ront o deus treuzkizoù etre 10 cm hag 50 cm hervez an arm implijet hag ar pellder.
=== Gwinterez ===
Ar '''winterez''' eo ar pezh eus ur fuzuilh-chase a lak ar c'hanol pe ar c'hanolioù da wintañ evit gellet lakaat pe tennañ [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]] enne.
== H ==
=== Hed-tenn ===
An '''[[hed-tenn]]''' eo ar pellder ar c'hall bezañ graet gant ur '''vannadell''' pa vez tennet. Tri seurt hed-tenn a zo :
* an '''hed-tenn d'ar muiañ''', pe '''hed-tenn teorikel''', da lavaret eo an hed-tenn graet gant ur [[boled]] en un endro hep redioù diavaez (avel, glav, harzoù da skouer) a-raok koll e nerzh penn-da benn.
* an '''hed-tenn pleustrek''' : kemer a ra e kont barregezh an tenner, resisted an arm implijet, kalite al [[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]] pe ar [[Kouch (arm-tan)|c'houch]], liv an amzer... En arme e ouzhpenner ivez an '''hed-tenn efedus''' d'an hed-tenn pleustrek, da lavaret eo ar pellder a c'hello ober ur boled en ur chom efedus war ur sibl (da lavaret eo herzel un den pe toullañ dafar da skouer).
=== ''Holster'' ===
Un '''''holster''''' zo ur skloser a lakaer ennañ ur [[Pistolenn|bistolenn]] pe ur [[revolver]]. Gellet a ra bezañ staget tro-dro d'ur vorzhed, d'an divlez pe d'ar bruched. Implijet e vez evit armoù-dorn ar polis hag ar soudarded da skouer. Difennet eo er [[Stand tennañ|standoù tennañ]] e Frañs a-wechoù.
=== Horzh-fuzuilh ===
Un '''[[Lamm (arm-tan)|horzh-fuzuilh]]''', pe '''lamm-fuzuilh''', zo al lodenn a gaver a-dreñv kanol ar fuzuilhoù pe ar c'harabinennoù hag a lakaer ouzh e skoaz pa denner. Gellet a ra bezañ difiñv evel war an armoù-skoaz hengounel, plegus pe deleskopek war armoù-skoaz modernoc'h.
== K ==
=== Kalibr ===
[[Kalibr (armoù-tan)|'''Kalibr''']] ur munision a verk treuzkiz e voled, pe e zouilhez evit ar c'hartouchennoù chase. Eztaolet eo e milimetroù pe e meutadoù peurliesañ. Titouroù all a gaver a-wechoù e anv ur c'halibr evit disheñvelaat munisionoù disheñvel o ment met heñvel o c'halibr (evel an [[.22 Long Rifle]] hag ar [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] da skouer) : hirder an douilhez, ijiner, bloavezh e grouidigezh, kargad a boultr ennañ... Dre hengoun, er broioù european, muzuliet e vez '''trogleuziñ''' ur c'hanol (a-raok e vefe uzinet ar rizennoù) evit termeniñ e galibr, e milimetroù peurliesañ. Er Stadoù-Unanet e kemerer e kont kentoc'h ar c'heit etre foñs rizennoù ur c'hanol evit envel ur c'halibr. Eno e vez eztaolet e meutadoù kentoc'h.
=== Kambr ===
Ar '''gambr''' eo al lec'h ma kaver ur [[munision]] just a-raok ma vefe tennet anezhañ.
=== Kanol ===
* En un arm-tan ez eo ar '''c'hanol''' an duellenn a heñch ar bannelloù.
* Ur '''[[Kanol (kanolierezh)|c'hanol]]''' a zo ivez anv ur pezh kanolierezh.
:;Kanol flour
::Ur c'hanol flour n'en deus rizenn ebet da heñchañ ar bannadelloù. An armoù-tan kozh pe ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù-chase]] modern a zo kanolioù flour dezho.
:;Kanol rizennet
::Ur c'hanol rizennet ez eus ennañ ur rizenn, da lavaret eo ul linenn doullet a dro en e ziabarzh. Ar rizenn-mañ a laka ar vannadell da dreiñ warni hec'h-unan er c'hanol : stabiloc'h eo neuze e-pad e nijadenn ha brasoc'h eo he hed-tenn.
=== Karabinenn ===
'''[[Karabinenn]]''' a vez graet e geriaoueg an arme eus un arm-tan gant ur c'hanol hir met berroc'h eget hini ur [[fuzuilh]] pe ur [[mousked]]. Er-maez eus bed an arme, e bed ar chase pe ar sportoù-tenn, ur '''garabinenn''' zo un arm hir dezhañ ur c'hanol rizennet pe meur a hini. Karabinennoù a raer ivez eus an armoù hir [[Arm dre aer gwasket|dre aer gwasket]] pe gaz a c'hall tennañ plomennoù 4,5 mm pe 5,5 mm, evit amprouennoù zo er [[sportoù tennañ]] pe an dudi.
=== Karger ===
Ar '''[[Karger (armoù-tan)|c'harger]]''' a lakaer ennañ ar [[Munision|munisionoù]] evit pourveziañ '''kambr''' an arm. Gellet a ra bezañ fiñv : er pistolennoù e kaver ar c'harger en dornikell ; er fuzuilhoù pe karabinennoù modern e vez sanket dindan ar [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]] peurliesañ. Diabarzh e c'hall bezañ ivez : ar c'hargerioù korzennek a zo dindan ar c'hanol, war ar fuzuilhoù loc'henn-grogenn da skouer, pe a-dreñv d'ar gulasenn. '''Pourvezer''' e c'hall bezañ anvet ivez.
=== Kartouchenn ===
Ur '''[[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]]''' a zo ur [[munision]] evit an armoù-tan hiniennel, dezho ur [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]] 20 mm d'ar muiañ. Pa vez brasoc'h kalibr ur munision e vez graet '''obuz''' anezhañ. Er c'hartouchennoù modern e kaver :
* un '''[[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]]''', ennañ ar [[Poultr-tarzh|poultr]] a lakao ar vannadell da nijal pa darzho ;
* an '''[[Emors (munisionoù)|emors]]''', e strad an douilhez, a lakao ar poultr da darzhañ pa vo skoet ;
* ur '''vannadell''' ([[boled]]), pe meur a hini (plomoù) evit ar c'hartouchennoù-chase ;
* '''bourrell''' etre ar poultr hag ar plomoù er c'hartouchennoù-chase.
[[Restr:FlintlockMechanismPlain.png|thumb|Ar c'hi (pezh a-gleiz) war blatinenn-gailhastr ur fuzuilh kozh. An tamm-kailhastr a zo dalc'het etre javedoù ar c'hi.]]
=== Ki ===
Ar '''c'hi''' zo ur pezh eus ar '''[[Platinenn (arm-tan)|blatinenn]]''' a gaver war armoù-tan hiniennel kozh ha war an armoù-dorn modern dreist-holl. Sachet e vez warnañ da armiñ mekanikerezh an arm, ha kas a ra '''skoer''' an arm ouzh ar munision pa vez distegnet. Pa vez kuzh ar c'hi en un arm e vez graet '''morzhol''' anezhañ. Dont a ra e anv moarvat eus ar stumm a oa d'ar c'hioù war an armoù kozh.
=== ''Kipplauf'' ===
Ur c'h-'''''kipplauf''''' zo ur garabinenn-chase, dezhi ur c'hanol rizennet un-tenn da wintañ. Implijet e vez evit chaseal bronneged bras Europa. Skañvoc'h ha resisoc'h eo evit ur garabinenn damaotomatek. Dont a ra hec'h anv eus an alamaneg ''Kipplaufbüchse'' ("karabinenn un-tenn")<ref>{{Fr}} ''[https://blog.tout-chasse.fr/2025/07/18/carabine-kipplauf-larme-ultime-pour-lapproche/ Carabine Kipplauf : l’arme ultime pour l’approche ?]'', Tout-Chasse, 18/07/2025 (lennet d'an 29/07/2026)</ref>.
=== Korn-poultr ===
Ur '''[[Korn-poultr|c'horn-poultr]]''' zo un endalc'her hag a veze implijet gant ar soudarded betek kreiz an XIX{{Vet}} kantved evit gwareziñ o [[Poultr du|foultr]] diouzh ar glebor.
=== Kraban ===
Ar '''graban''' a zo he rol kregiñ en '''[[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]]''' goullo pa ya ar '''[[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]]''' war an a-dreñv evit ma vo skarzhet dre an '''toull-distrinkañ'''.
=== Koch-bizañ ===
Ar '''c'hoch-bizañ''' zo ur faout a-us d'ar c'hanol ha tost ouzh lagad an tenner. Perzh eus ar '''[[Kouch (arm-tan)|c'houch]]''' eo.
[[Restr:Cordite Filled Cartridge.JPG|thumb|Ur gartouchenn kalibr [[.303 British]] digoret. '''Kordit''' a weler o tont er-maez eus an douilhez.]]
=== Kordit ===
Ar '''[[Kordit|c'hordit]]''' a zo un danvez-tarzh ijinet e 1889 gant ar Saozon James Dewar ha Frederick Abel. Implijet eo bet e plas ar '''[[Poultr-tarzh|poultr]]''' e munision broioù ar [[Kenglad ar Broadoù|C'hommonwealth]] dreist-holl betek an [[Eil Brezel-bed]]. Aes eo da anvezout er [[Munision|munisionoù]] abalamour d'e stumm heñvel ouzh toazennoù ''spaghetti''.
=== Kouch ===
Daou dra a ya d'ober '''[[Kouch (arm-tan)|kouch]]''' un arm peurliesañ : ar '''viz''' a zo e beg ar c'hanol, hag ar '''vizerez''' a zo tostoc'h ouzh lagad an tenner. A-benn bizañ mat e ranker linennañ e lagad, ar viz hag ar vizerez gant ar sibl. Ar vizerez a zo alies ur '''c'hoch-bizañ''', ha ma weler ar viz er c'hoch-bizañ eo linennet mat an arm. Alies e c'hall ar vizerez bezañ reoliet evit reizhañ '''uhelder''' ha '''driv''' an tenn. War armoù zo, e ya ul '''lagadenn''' d'ober ar viz pe ar vizerez.[[Restr:45 ACP - FMJ - SB - 1.jpg|thumb|Ur gartouchenn .45 ACP. Ar '''greuzenn''' a weler tro-dro strad an douilhez.|kleiz]]
=== Kreuzenn ===
Ur '''greuzenn''' a gaver tro-dro strad ar [[Munision|munisionoù]] modern. He rol eo aesaat distrinkañ un douilhez en ur vezañ tapet gant ar graban. Talvoudus eo evit an armoù dam-aotomatek pe aotomatek a c'hell kaout ul '''lusk-tennañ''' uhel.
=== Kulasenn ===
Ar '''gulasenn''' eo ar pezh ar servij da serriñ kambr an arm da vare an tenn evit ma vo kaset gazoù an darzhadenn war-zu ar c'hanol nemetken. Ur '''[[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]]''' a c'hall bezañ '''serr''' pe '''digor''', '''blodet''' pe '''frank''' hervez an armoù.
=== Kuzh-tan ===
Ur '''c'huzh-tan''' zo ur pezh a lakaer e beg kanol un arm, war an armoù-skoaz peurliesañ, da guzhat an tan produet gant an tennoù. Implijet e vez da skouer war ar [[Fuzuilh-arsailh|fuzuilhoù-arsailh]] pe an armoù implijet er brezel evit kuzhat gwelloc'h an tenner. Ar c'huzh-tan a c'hall a-wechoù sikour da stabilaat an arm o kempouezañ e argil.
== L ==
[[Restr:Calcio winchester.jpg|kleiz|thumb|'''Lamm-fuzuilh''' ur garabinenn [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]].]]
=== Lamm-fuzuilh ===
Ul '''[[Lamm (arm-tan)|lamm-fuzuilh]]''', pe '''horzh-fuzuilh''', zo al lodenn a gaver a-dreñv kanol ar fuzuilhoù pe ar c'harabinennoù hag a lakaer ouzh e skoaz pa denner. Gellet a ra bezañ difiñv evel war an armoù-skoaz hengounel, plegus pe deleskopek war armoù-skoaz modernoc'h.
=== Laonenn-gargañ ===
Ul '''laonenn-gargañ''' a zo ur pezh hir a siler ennañ ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]] evit lakaat anezho aesoc'h e [[Karger (armoù-tan)|karger]] an arm goude. Talvoudus eo gant kargerioù uhel o dalc'had pe dezhe ur winterell galet.
=== Loc'henn-dizarmiñ ===
Gwelet [[Geriaoueg an armoù-tan#Decock|decock]].[[Restr:Winchester 73 open noBG.png|thumb|Ur garabinenn Winchester 73. Al '''loc'henn-grogenn''' a zo sachet, dindan an draen.]]
=== Loc'henn-grogenn ===
Al '''loc'henn-grogenn''' zo ur mod da adarmiñ ijinet e 1826 gant an [[Armerezh|armeurer]] italian [[Cesar Rosaglio]]. Karget e vez ar c'hartouchennoù en un duellenn dindan ar c'hanol. Etre pep tenn e c'haller adarmiñ en ur sachañ ul loc'henn anvet loc'henn-grogenn. Ar sistem adarmiñ buanañ e oa en XIX{{Vet}} kantved a-raok e vije ijinet an adarmiñ damaotomatek.
=== Lunedenn ===
Ul '''[[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]]''' a zo ur benveg a vez montet war fuzuilhoù pe karabinennoù a-benn gwelet e '''sibl''' a-bell. Sifroù a vez implijet da zeskrivañ he ferzhioù nesañ : ul lunedenn ''3-9×40'' a sinifi e c'hall brasaat an traoù etre 3 ha 9 gwech hag eo 40 mm treuzkiz he gwerenn. Nozelennoù reoliñ a gaver war ul lunedenn :
* nozelenn reoliñ an driv, a-zehou alies ;
* nozelenn reoliñ an uhelder, a-us alies ;
* a-wechoù e kaver war al lunedennoù resisañ un nozelenn reoliñ evit an oleeunad, war an tu kleiz peurliesañ.
=== Lunedoù-gwarez ===
Implijet e vez '''lunedoù-gwarez''' er [[sportoù tennañ]] da chom hep bezañ gloazet en e lagad gant un douilhez o nijal. Tarzhañ a c'hall ober un arm ivez abalamour d'ur si war ar [[munision]] pe war ar [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]], memes ma vez ral seurt gwallzarvoudoù gant an armoù modern.
=== Lusk-tennañ ===
'''[[Lusk-tennañ]]''' un arm eo an niver a vannadelloù a c'hall tennañ e-pad ur mare bennak en ur mod teorikel. Eztaolet e vez peurliesañ e tennoù dre vunutenn (tenn/mn). Disheñvel eo diouzh al lusk-tennañ gwir peogwir ne gemer e kont elfennoù evel tommder ar c'hanol a c'hall degas '''darvoudoù-tennañ''' pe dalc'h ar [[Karger (armoù-tan)|c'hargerioù]] (betek 30 munision peurliesañ) pe ar bandennoù evit ar [[Mindrailherez|mindrailherezioù]]. Ar vindrailherez alaman [[MG42]] a c'halle da skouer tennañ 1600 boled dre vunutenn en ur mod teorikel, met bandennoù 50 pe 250 a veze implijet enni, setu e oa kalz izeloc'h he lusk-tennañ gwir.
== M ==
=== Merker kargañ ===
Ur '''merker kargañ''' zo un ibil, disheñvel e liv diouzh hini an arm peurliesañ, a zeu war-wel pa vez karget an arm, da lavaret eo pa vez ur gartouchenn en e gambr. Un elfenn surentez eo.
=== Mindrailherez ===
Ur [[mindrailherez|vindrailherez]] a vez graet eus un arm emgefreek gant ur gambr a zegemer boledoù treutoc'h evit 20 milimetr (reizhiad metrek) pe .50" (sistem imperial). An armoù damheñvel a implij boledoù tevoc'h a vez anvet '''[[Kanol emgefreek|kanolioù emgefreek]]'''.
[[Restr:Trigger lock on a revolver.jpg|thumb|Ur [[revolver]] warnañ ur morailh-pontig glas.|kleiz]]
=== Mindrailherezig ===
'''Mitrailhetenn''' pe '''mindrailherezig''' zo al lesanvioù roet d'ar '''[[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]]''', a zo un arm-tan hiniennel aotomatek, hir peurliesañ, a implij [[Munision|munisionoù]] savet evit ar pistolennoù evel an [[9 × 19 mm Parabellum]] da skouer.
=== Morailh-pontig ===
Ur '''morailh-pontig''' a zo un elfenn surentez a lakaer war pontig un arm da virout ouzh an '''[[Draen (armoù)|draen]]''' da vezañ implijet. Un alc'hwez pe ur c'hod a implijer da brennañ ar morailh-pontig.
=== Munision ===
Ur '''[[munision]]''' eo ar pezh a lakaer en un arm-tan da gargañ anezhañ. Gellet a ra bezañ ur '''[[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]]''' evit an armoù-tan hiniennel (betek 20 mm treuzkiz o boledoù) pe un '''obuz''' evit an armoù-tan brasoc'h implijet er [[Kanolierezh|c'hanolierezh]].
== O ==
=== Oleeunad ===
An '''oleeunad''' a c'haller reoliñ war [[Lunedenn (arm-tan)|lunedennoù]] armoù-tan 'zo evit ma chomfe ar c'hroazlin war ar memes poent eus ar [[Gwenn (sportoù)|sibl]] memes ma fiñv an tenner(ez). Peurliesañ e kaver nozelenn-reoliñ an oleeunad eus tu kleiz al lunedenn. Dereziet e vez e metroù war al lunedennoù MRAD, pe e ''yards'' war al lunedennoù a ra gant ar sistem MOA.
=== ''Optic ready'' ===
'''''Optic ready''''' zo un droienn saoznek evit envel ur perzh eus pistolennoù damaotomatek modern 'zo. Talvezout a ra e c'haller sevel binvioù optek evel ur [[buker poent ruz]] warne a-drugarez, peurliesañ, da doulloù graet e nec'h he [[Kulasenn (armoù-tan)|c'hulasenn]], gwarezet gant ur blakennig ma n'int ket implijet.
== P ==
[[Restr:Swe army pistol m1907.svg|thumb|'''Pezhioù ur bistolenn suedat M1907''' ''':''' 1. Beg ar c'hanol - 2. Riklerez - 3. Kanol'- 4. Kalonenn ar c'hanol - 5. [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] - 6. Skoer - 7. Morzhol - 8. Pluenn - 9. Gwinterell ar morzhol - 10. Ibil ar winterell-daspunerez - 11. Gwinterell-daspunerez - 12. Draen - 13. Gwinterell ar c'harger]]
=== Pistolenn ===
Ur '''[[Pistolenn|bistolenn]]''' a zo un arm-tan dorn a vez atav linennet e gambr gant e ganol (evit se eo disheñvel diouzh ur '''revolver''').
=== Pistolenn-vindrailher ===
Ur '''[[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]]''' pe '''pistoled-mindrailher''' zo un arm-tan hiniennel hir a implij [[Munision|munisionoù]] savet evit ar pistolennoù evel an [[9 × 19 mm Parabellum]] da skouer. '''Mitrailhetenn''' pe '''mindrailherezig''' a vez graet anezhi ivez.
=== Platinenn ===
'''[[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]]''' un arm-tan eo ar gwikefre a lak ur [[munision]] da vezañ skoet, pe flammet evit an armoù-tan koshañ. A bep seurt platinennoù a gaver. Etre ar XV{{Vet}} hag an XIX{{Vet}} kantved ez eus bet implijet en Europa '''platinennoù-mechenn, platinennoù-rod, platinennoù-kailhastr''' ha '''platinennoù-skeiñ''', betek ijinadenn ar c'hartouchennoù modern e eil kard an XIX{{Vet}} kantved. Platinennoù an armoù-dorn a c'hall bezañ bremañ :
* '''SA''' (e saozneg ''Single Action'', un ober) : ret eo adarmiñ ar c'hi gant an dorn bewech ma tenner ;
* '''DA''' (e saozneg ''Double Action'', daou ober) : ar c'hi a vez adarmet en ur mod aotomatek pa denner ;
* '''SA / DA''' (''Single Action / Double Action'') : ar c'hi a c'hell bezañ adarmet gant an dorn pe un ur mod aotomatek ;
* '''DAO''' (''Double Action Only'', daou ober nemetken) : armoù a vez kuzhet ar '''morzhol''' (ar c'hi) en diabarzh. N'haller ket stegnañ anezhañ gant an dorn.
=== Plinking ===
Ar '''''[[plinking]]''''' zo un doare da dennañ gant [[Arm-tan|armoù-tan]] pe [[Arm-plom|armoù-plom]] war [[Gwenn (sportoù)|sibloù]] ha n'int ket standard er [[sportoù tennañ]], evel boestoù-mir, tammoù koad pe boutailhoù. Dont a ra e anv eus ar ger ''plink'' a zo un drouzadell saoznek evit trouz un dra o stekiñ ouzh ar metal.
=== '''Pluenn''' ===
Ar '''bluenn''' zo ur pezh diabarzh eus mekanikerezh un arm-tan, a ra al liamm etre ar '''skoer''' (a sko ouzh ar munision) hag an '''[[Draen (armoù)|draen]]''' (a vez pouezet warnañ gant e viz evit tennañ).
=== Pontig ===
Ar '''pontig''' eo ar pezh a gaver tro-dro d'an '''draen''' war ar bras eus an armoù-tan hiniennel. Ur rol surentez en deus.
=== Pouez-loc'hañ ===
'''Pouez-loc'hañ''' un arm eo ar pouez a rank bezañ lakaet war an [[Draen (armoù)|draen]] evit ma vo tennet gantañ. War armoù zo e c'hall bezañ reoliet.
* '''Seul uheloc'h ar pouez-loc'hañ, seul diaesoc'h tennañ :''' ur pouez-loc'hañ uhel a gaver war armoù ar polis (4,5 kg evit an tenn kentañ war pistolennoù [[SIG Sauer SP2022]] polis Frañs, pe 5,5 kg evit pistolennoù polis [[New York|New-York]] da skouer). Ar pal eo chom hep tennañ re vuan pa implijer an arm en un endro poblet pe pa vezer dindan wask.
* '''Seul izeloc'h ar pouez-loc'hañ, seul resisoc'h an tenn :''' er sportoù-tennañ e vez implijet ur pouez-loc'hañ izel, peogwir ne fiñv ket kement an arm evel-se ha nebeutoc'h a riskloù zo da reiñ un '''taol-biz''' pa denner. Pouezioù da nebeutañ a gaver er reolennoù an ''F.F. Tir'' e amprouennoù zo : 500 g evit an amprouenn ''Pistolenn 10 metr'' pe 1000g evit hini an amprouenn ''Pistolenn 25 metr'', da skouer.
=== Poultr ===
* Ar '''[[poultr du]]''' zo ur meskaj soufr, nitrat potasiom ha glaou ijinet e Sina, marteze war-dro ar VII{{Vet}} kantved. Implijet eo bet en holl armoù-tan betek fin an XIX{{Vet}} kantved.
* Ar '''[[poultr divoged]]''' a zo bet stabilaet e rekipe 1884 gant ar Gall [[Paul Vieille]], ha gwellaet meur a wech en XX{{Vet}} kantved. Implijet e vez e munisionoù an holl armoù hiniennel modern. Savet eo diwar nitroseluloz. Gellet a ra bezañ prim pe gorrek. C'hwec'h gwech galloudusoc'h eo evit ar poultr du.
== R ==
=== Reduer-son ===
Ur '''[[reduer-son]]''' a zo ur pezh a izela ar son produet gant tennoù an armoù-tan. Gellet a ra bezañ biñset ouzh beg ar c'hanol pe a-wechoù enbarzhet er c'hanol war-eeun. Efedus-tre eo ar redueroù-son pa vezont implijet asambles gant '''[[Munision|munisionoù]]''' subsonek (dindan 340 m/s).
[[Restr:SG550 with MIL-STD-1913-Rail.JPG|thumb|Ur fuzuilh [[SIG SG 550|SIG 550]] warni ur '''reilh Picatinny''' prest da zegemer dafar ouzhpenn.]]
=== Reilh ===
'''Reilhoù''' a gaver war armoù-tan modern zo, a-us pe dindan ar c'hanol peurliesañ, da stagañ dafar ouzhpenn : '''[[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]]''', lamp, '''[[buker poent ruz]]''', [[buker laser]], '''[[daoubez]]'''... Tri seurt reilhoù a gaver :
* reilhoù klasel, da lavaret eo div greuzenn linennek a bep tu d'ar c'hanol ;
* reilhoù '''Picatinny''', dezhe dantennoù (war-dro 5 mm ledander) da stabilaat an dafar montet ;
* reilhoù '''Weaver''', heñvel a-walc'h ouzh ar reilhoù Picatinny met strishoc'h o dantennoù (war-dro 4 mm).
=== Revolver ===
Ur '''[[revolver]]''', pe '''pistolenn-dro''', zo un arm-dorn, dezhañ ur c'hanol d'an nebeutañ. Un [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]] en deus ivez, enni [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]], hag a dro pa vez tennet. Stummoù revolverioù a oa dija adalek ar XVI{{Vet}} kantved met an hini modern kentañ, ar [[Colt Paterson]], a voe ijinet e 1836 gant [[Samuel Colt]] hag Anton Chase.
[[Restr:Barrel component bore from Kanonenlauf.jpg|kleiz|thumb|150x150px|'''Rizennoù''' e-barzh ur c'hanol.]]
=== Rizenn ===
'''Rizennoù''' a gaver e-barzh kalz kanolioù armoù-tan adalek kreiz an XIX{{Vet}} kantved. A-drugarez dezhe e tro ar vannadell warni hec'h-unan : stabiloc'h eo pa nij neuze, ha gellet a ra mont pelloc'h.
=== Ruilhenn ===
'''Ruilhennoù''' a gaver a-wechoù war an armoù da stagañ ur sanglenn, ul lêrenn pe un '''daoubez''' da skouer.
=== Rummadoù armoù ===
Hervez [[Lezennoù war an armoù e Frañs|lezenn]] Frañs eo renket an armoù e pevar rummad disheñvel hervez o live dañjerusted. Er rummadoù-mañ e kaver da skouer :
* '''rummad A : armoù brezel, aotomatek, armoù-skoaz damaotomatek dezho ur c'hargerad ouzhpenn 10 tenn pe armoù uhel dalc'had o c'harger.''' Ur sivil n'hall ket kaout un arm eus ar rummad-mañ.
* '''rummad B : pistolennoù, revolverioù, armoù-skoaz damaotomatek dezho ur c'hargerad a c'haller tennañ.''' Un aotre digant ar prefeti hag ul lisañs sportoù tennañ a zo ret evit kaout an armoù-mañ. En ur c'houfr-houarn e rankont bezañ renket.
* '''rummad C : armoù-skoaz damaotomatek 3 zenn, armoù-skoaz tennata dre zorn, armoù un tenn dre ganol.''' Disklêriet e rank bezañ an armoù-mañ d'ar prefeti. Evit o frenañ e ranker kaout ul lisañs [[sportoù tennañ]] pe un aotre da [[Chaseal|chase]].
* '''rummad D :''' '''armoù gant poultr du, armoù gant ur sistem entanañ ijinet a-raok 1900, armoù-tennañ-gwenn, gaz pe alarm, an holl armoù etre 2 hag 20 joul.''' Forzh piv a-us da 18 vloaz a c'hell prenañ anezhe.
== S ==
[[Restr:JGA1903-BR50.jpg|kleiz|thumb|Ar garabinenn-mañ zo he lamm war ur '''sac'h-tennañ'''.]]
=== ''SA'' ===
'''''Single Action''''' (un-ober), unan eus doareoù mont en-dro '''[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]''' un arm-dorn.
=== ''SA / DA'' ===
'''''Single Action / Double Action''''' (un-ober / daou-ober), unan eus doareoù mont en-dro '''[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]''' un arm-dorn.
=== Sac'h-tennañ ===
'''Seier-tennañ''' a implijer da stabilaat armoù-skoaz ha raloc'h armoù-dorn er [[sportoù tennañ]]. Gellet a reont bezañ lakaet dindan ar fust pe dindan al [[Lamm (arm-tan)|lamm]].
=== Sibl ===
Ar '''sibl''', pe '''[[Gwenn (sportoù)|gwenn]]''', eo an dra a glasker tizhout er [[sportoù tennañ]]. Ar re anavezet gant an [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] a zo gwenn ha du, meur a vent dezhe. Ar re ront o deus treuzkizoù etre 10 cm hag 50 cm hervez an arm implijet hag ar pellder.
=== Skoer ===
Ar pezh-mañ a sko ouzh '''[[Emors (munisionoù)|emors]]''' ar '''[[munision]]''' da lakaat anezhañ da darzhañ evit flammañ ar '''[[Poultr-tarzh|poultr]]'''.
=== Sniper ===
Ur '''[[sniper]]''' a zo ur soudard gouest da dennañ war sibloù pell-kennañ (en tu all da 600 metrad) ha da labourat e-unan war un takad enebour gant sikour un arseller nemetken pe nebeut-tre a dud. Pa vez anv eus soudarded kad da dennañ resis betek 600 metrad hag enbarzhet en ur strollad ledanoc'h e implijer ar ger '''[[tenner-resisted]]'''. Ar sniperien hag an dennerien-resisted a vez disheñvelaet hervez ar mod d'o implij hag o mod da labourat neuze. Ar ger '''sniper''' ne vez ket implijet e bed ar [[sportoù tennañ]].
=== ''Spitzer'' ===
''Spitzer'' a raer eus an holl [[Munision|vunisionoù]] begek beg o boled. Implijet eo bet an anv-mañ evit ar munision alaman [[7,92 × 57 mm Mauser|8×57is]] evit ar wech kentañ.
=== Stand tennañ ===
Ur '''[[stand tennañ]]''' zo ul lec'h serr pe digor savet evit gellet implijout un arm-tan en ur zoujañ eus reolennoù surentez ha yec'hed. Lec'hioù a seurt-se a gaver evit ar [[sportoù tennañ]], e [[Armerezh|armeurioù]] zo evit aeseañ an armoù, hag e bed an arme pe ar polis evit pleustriñ war implij an armoù labour.
=== Stanker-karger ===
Ar '''stanker-karger''' zo ur bouton a ranker pouezañ warnañ evit dieubiñ [[Karger (armoù-tan)|karger fiñv]] un arm. War ar c'harabinennoù emañ alies dirak ar c'harger, war fust an arm. War ar pistolennoù emañ pe etre ar pontig hag an dornikell (war ar braz eus an armoù modern), pe dindan ar c'harger, e traoñ an dornikell (war armoù koshoc'h evel stummoù kentañ ar [[Ruger Standard]] da skouer).
=== Stanker-kulasenn ===
Ar '''[[stanker-kulasenn]]''' eo ar pezh fiñv a stank e-unan [[Kulasenn (armoù-tan)|kulasenn]] un arm-tan damaotomatek pe aotomatek war an a-dreñv pa vez goullo e [[Geriaoueg an armoù-tan#Karger|c'harger]] a-drugarez d'ur c'hoch war ar riklerez.
=== Starderez-veg ===
Ur '''starderez-veg''' a gaver e beg kanolioù armoù-tan e bep seurt. O fal eo diheñchañ lod eus ar gazoù produet gant tarzhadenn ar c'hargad-poulzañ, war ar c'hostezioù evit izelaat efed '''[[argil]]''' an arm, pe en nec'h evit kempouezañ efed uhelaat beg ar c'hanol goude an tenn.
=== Strad ===
Ar '''strad''' a vez graet eus revr un douilhez. Hervez ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]] e c'hall bezañ ur '''bourled''' pe ur '''greuzenn''' tro-dro d'ar strad.
=== Stegn ===
'''Stegn''' a zo un anv-gwan hag a verk stad ki un arm pa vez armet, prest da leuskel ar skoer da vont da stekiñ ouzh ar [[munision]].
=== Stroll ===
Er braz eus ar sportoù-tennañ e klasker ober '''strolloù''' war ar [[Gwenn (sportoù)|sibloù]], da lavaret eo bodañ toulloù ar boledoù an tostañ ar gwellañ an eil ouzh ar re all.[[Restr:22 LR Remington Subsonic.jpg|thumb|Ur voestad munisionoù [[.22 Long Rifle|.22 LR]] '''subsonek'''.]]
=== Subsonek ===
'''Subsonek''' a reer eus ur [[boled]] a zo e dizh izeloc'h evit hini ar son (war-dro 340 metr/s). Nebeutoc'h a drouz a ra ar [[Munision|munisionoù]] evit ar re n'int ket, dreist-holl pa implijer anezho gant ur '''[[reduer-son]]'''.
=== Surded ha surentez ===
* '''surded''' un arm eo ar sistem a vez implijet en ur mod youlek gant e implijer evit herzel anezhañ da vezañ implijet. Peurliesañ eo ur bouton hag a vir ouzh an [[Draen (armoù)|draen]] pe ar [[Geriaoueg an armoù-tan#Skoer|skoer]] da vont en-dro. N'eo ket sur penn-da-benn peogwir e c'hall memestra mekanikerezh an arm leuskel an tenn da vont ma kouezh pe ma vez stoket ennañ kreñv.
* '''surentez''' un arm eo ar sistem(où) a vir ouzh an arm da dennañ dre wallzarvoud. N'hallont ket bezañ reoliet gant an implijer. Hervez an armoù e c'hall bezañ ar redi da bouezañ war an draen pe ur bouton ouzh an dornikell, pe bezañs ar c'harger en e buñs da skouer.
Sistemoù all a c'hall lakaat un arm da vezañ suroc'h : ur poent ruz o tiskouez eo kambret ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]], ur bouton ''decocking'' da adlakaat ar c'hi distegn hep tennañ, un draen gant ur pouez-loc'hañ uhel...
==== Reolennoù surentez da vare implij un arm ====
Peder reolenn surentez hollvedel a zo pa implijer un arm. Termenet int bet gant ar Stadunanad [[Jeff Cooper]] :
* chom hep leuskel e viz-yod war an draen nemet e vefer prest da dennañ
* gwelet e arm evel karget bepred
* chom hep poentiñ e arm ouzh un dra all evit ar sibl
* bezañ evezhiek eus e endro pa denner
Reolennoù all a c'haller ouzhpennañ : chom hep dornata arm un den all hep goulenn digantañ, chom hep kaout fiziañs e sistem surentez an arm, bezañ sur eo kempenn ha naet hoc'h arm a-raok tennañ, tennañ war-zu ul lec'h a zalc'ho ar boled evel traezh pe douar soupl da skouer, lakaat un tokarn-gwarez-divskouarn ha lunedoù-gwarez, ha kement zo.
== T ==
=== Taboulin ===
An '''[[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]]''' eo ar pezh ront, enni [[Munision|munisionoù]], a gaver war ar '''[[Revolver|revolverioù]]'''. Treiñ a ra pa vez tennet gant ar revolver.
=== Taol-biz ===
E bed ar [[sportoù tennañ]] e roer un '''taol-biz''' pa bouezer re greñv pe re vuan war '''[[Draen (armoù)|draen]]''' e arm. Diheñchet eo neuze ar c'hanol war-zu an traoñ pe kostez kreñv an tenner(ez). Er c'hleuboù tennañ e tesker chom hep ober ar jestr fall-mañ.
=== ''Takedown'' ===
''[[Arm-tan da zivontañ|Takedown]]'' a vez graet eus un [[Arm-skoaz|'''arm-skoaz''']] hag a c'haller divontañ buan e div lodenn (al [[Lamm (arm-tan)|'''lamm''']] hag ar peurrest peurliesañ) evit ma vefe aesoc'h da zougen. Armoù [[chaseal]] pe [[Arm dreistbevañ|dreistbevañ]] int alies.
=== '''''Tap Rack''''' ===
An '''''[[Tap Rack|tap rack]]''''' a zo ur jestr teknik implijet evit diskoulmañ '''darvoudoù tennañ''' war ar pistolennoù : skeiñ a raer gant un dorn ouzh an '''dornikez''' (''tap'') ha sachañ a raer prim ha penn-da-benn war ar '''[[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]]''' a-raok laoskel anezhi da zistreiñ en he flas (''rack''). Kement-mañ a c'hall distankañ ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] stanket er gambr pe er gulasenn.
=== Tennata ===
An '''tennata''' eo ar fed da dennañ ur munision war-lerc'h egile evit an armoù-tan daou-denn pe ouzhpenn.
* '''Tennata dre zorn''' (kanol da wintañ, kulasenn-vorailh, loc'henn-grogenn, pomp, adarmiñ linennek) : an tenner a rank adkambriñ ur [[munision]] en ur ober un dra war mekanikerezh an arm etre pep tenn ;
* '''Tennata damaotomatek''' : trawalc'h pouezañ war an [[Draen (armoù)|draen]] etre pep tenn evit tennañ a-nevez ;
* '''Tennata aotomatek''' : trawalc'h pouezañ war an draen hep sevel e viz evit ma yafe ar boledoù kuit a-dennadegoù.
=== Tenner-resisted ===
E bed ar [[sportoù tennañ]], un '''[[tenner-resisted]]''' (pe '''tennerez-resisted''') zo un den a gustum tennañ war sibloù en tu all da 600 metrad. En arme e vez implijet diwar-benn soudarded kad da dennañ resis betek 600 metrad hag enbarzhet en ur strollad ledanoc'h war an dachenn-emgann.
=== Tokarn-gwarez-divskouarn ===
Gwareziñ e zivskouarn a ranker ober pa denner gant armoù-tan. '''Tokarnioù-gwarez''' a c'hell bezañ lakaet. Lod anezhe a zo elektronik evit ar chase pe an tennañ : gellet a reont anavezout live an drouz a-benn izelaat son an tennoù hag uhelaat trouzioù all an endro (loened, natur, kaozeadennoù...).[[Restr:Casing.jpg|thumb|Un douilhez o nijal e-maez eus '''toull-distrinkañ''' (a-us d'ar c'harger) ur fuzuilh M4.]]
=== Toull-distrinkañ ===
Dre an '''toull-distrinkañ''' ec'h a er-maez an douilhez goullo goude un tenn. Alies e vez tuet war-zu kostez an arm evit ma ne stoko ket an [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]] tomm ouzh penn an tenner.
=== Trebez ===
Un '''[[trebez]]''' a vez implijet da stabilaat o fuzuilh pe o c'harabinenn gant ar chaseourien api, pe war vindrailherezioù zo en arme. Implijet e vez trebezioù a c'haller reoliñ e [[sportoù tennañ]] evel ar [[Benchrest (sport)|benchrest]].
=== Trogleuziñ ===
Dre hengoun, er broioù european, muzuliet e vez '''trogleuziñ''' ur c'hanol (a-raok e vefe uzinet ar rizennoù) evit termeniñ e [[Kalibr (armoù-tan)|galibr]]. Er Stadoù-Unanet e kemerer e kont kentoc'h ar c'heit etre foñs rizennoù ur c'hanol evit envel ur c'halibr.
== V ==
=== ''Varmint'' ===
'''''[[Varmint]]''''' ("noazus") zo un termen saoznek a vez implijet evit deskrivañ armoù-skoaz, boledoù pe [[Munision|munisionoù]] savet evit chaseal loened bihan noazus pe gwelet evel-se e [[Norzhamerika]], evel ar [[Koiot|c'hoioted]], al [[Louarn|lern]] pe al [[Lapin|lapined]]. Ar munisionoù zo reoù bihan o [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]] ha skoet war o zro peurliesañ ([[.22 Long Rifle|.22 LR]] pe [[.17 HMR]] da skouer) ; o bannadelloù a zo soñjet evit tarzhañ pa skoont ouzh o sibl evit izelaat ar riskl dazlammoù ; hag ar [[Karabinenn|c'harabinennoù]] ''varmint'' a rank bezañ resis a-awalc'h hag aes da zornata.
== W ==
[[Restr:Wadcuttercomp.jpg|kleiz|thumb|Ur gartouchenn [[.32 S&W]] '''''wadcutter''''' (e kreiz)]]
=== ''Wadcutter'' ===
'''''Wadcutter''''' a vez graet eus ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] zo plaen beg he boled. Savet e oa bet an doare kartouchennoù-mañ evit ar [[sportoù tennañ]] dreist-holl, dre ma lezont un toull ront sklaer pa gonter ar poentoù er [[Gwenn (sportoù)|sibloù]]. Stumm ar boled ne esae ket kargañ ar gartouchenn e kambr an arm ; implijet e vez neuze ar c'hartouchennoù wadcutter er [[Revolver|revolverioù]], pe e pistolennoù savet a-ratozh-kaer evel ar [[Smith & Wesson Model 52]].
=== ''Weaver stance'' ===
Ar ''[[Weaver stance]]'' zo un emzalc'h soñjet evit tennañ gant armoù-dorn.
=== ''Wonder Nine'' ===
'''''[[Wonder Nine]]''''' zo un anv jenerek evit komz eus pistolennoù damaotomatek kambret e [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] ha savet e polimer adalek ar bloavezhioù 1970.<br>
== Levrlennadur ==
* '''{{Fr}}''' HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2-03-597965-0
* '''{{Fr}}''' LAMOTHE Arnaud, ''Guide pratique des armes à feu'', 2025, 346 p., ISBN 979-104156214-5
* TermBret, ''Ar stokadoù armet - Les conflits armés'', Ofis Publik ar Brezhoneg, 2025, 11 p., ISBN 978-2-914841-17-7
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Sportoù tennañ]]
[[Rummad:Pezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Hoplologiezh]]
[[Rummad:Chase]]
[[Rummad:Geriaoueg ar brezel]]
77l0wrd8i96u64z2ql6olwgwqasv162
Winchester Repeating Arms Company
0
169298
2200046
2192160
2026-09-15T19:07:24Z
Kestenn
14086
/* Munisionoù ijinet gant an embregerezh */
2200046
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Winchester-logo.svg|dehou]]
Ar '''Winchester Repeating Arms Company''' a oa ur produer [[Arm-tan|armoù-tan]] tennata ha [[Munision|munisionoù]] a bouez e fin an XIX{{Vet}} ha deroù an XX{{Vet}} kantved. Krouet e oa bet e 1866 gant [[Oliver Winchester]] ha diazezet e oa e [[New Haven (Connecticut)|New Haven]] ([[Connecticut]]). E adreizhadur barnerezhel e voe lakaet an embregerezh e 1931 ha prenet e voe gant ar Western Cartridge Company, a zeuas da vezañ goude an [[Olin Corporation]]. Armoù-tan ha munisionoù a vez produet dindan an anv Winchester c'hoazh.
== Istor ==
[[Restr:Oliver_Winchester.jpg|dehou|thumb|Oliver Winchester]][[Horace Smith]] ha [[Daniel B. Wesson]], daou [[Armerezh|armeurer]] stadunanat, a savas e 1855 ar [[Volcanic Repeating Arms Company]] da werzhañ o frodu nevez, ar bistolenn [[Volcanic (pistolenn)|Volcanic]]. Ur produer rochedoù, [[Oliver Winchester]], a brenas ar braz eus lodennoù an embregerezh. Ne reas ket berzh produioù Volcanic hag e 1857 e voe adprenet e zle gant Oliver Winchester, a adaozas anezhañ dindan an anv [[New Heaven Arms Company|New Haven Arms Company]]. Smith ha Wesson a savas diwezhatoc'h [[Smith & Wesson]], un embregerezh armoù brudet all.
Berzh a reas an New Haven Arms Company gant ar [[Henry (fuzuilh)|fuzuilh Henry]], ur [[Arm-tennata|fuzuilh-dennata]] hep [[Geriaoueg an armoù-tan#Taboulin|taboulin]] ebet, dezhi ul [[Geriaoueg an armoù-tan#Loc'henn-grogenn|loc'henn-grogenn]], enni ur [[Karger (armoù-tan)#Karger korzennek|c'harger korzennek]] 16 kartouchenn.
E 1866 e savas dizemglev etre [[Benjamin Tyler Henry|Benjamin T. Henry]], krouer ar fuzuilh Henry, hag Oliver Winchester. Hemañ a adaozas an embregerezh hag adanvet e voe '''Winchester Repeating Arms Company'''<ref>{{En}} BOORMAN, Dean K., ''History of Winchester Firearms.'' Guilford, CT: Lyons Books, 2001, p. 19</ref>. E 1880 e varvas Oliver Winchester, evel e vab hag heulier William Wirt un nebeud mizioù war e lerc'h.
Kenlabourat a reas an embregerezh gant an ijinour armoù brudet [[John Browning|John M. Browning]] etre 1883 ha 1898. Frouezhus e voe ar c'henlabour-se ha berzh a reas Winchester d'ar mare-se, ken niverus ha modern e oa an ijinadennoù degaset gant Browning.
=== Brezel-bed Kentañ hag Enkadenn Veur ===
[[Restr:Winchester_Repeating_Arms_Company_advertisement,_1898.jpg|dehou|thumb|Bruderezh evit an embregerezh en ur gelaouenn, 1898.]]
E-pad ar [[Brezel Bed Kentañ|Brezel-bed Kentañ]] e produe Winchester fuzuilhoù [[Pattern 1914 Enfield|Enfield Pattern 1914]] kambret e [[.303 British]] evit ar [[Rouantelezh-Unanet]] ha fuzuilhoù [[M1917 Enfield|Enfield M1917]] kambret e [[.30-06 Springfield]] evit an [[Arme ar Stadoù-Unanet|U.S. Army]]. Er memes mare ec'h ijinas John Browning ar [[BAR M1918|Browning Automatic Rifle (BAR)]] hag e voe krouet gant ijinourien Winchester asambles gantañ ar c'halibr munisionoù [[12,7 × 99 mm NATO|.50 BMG]] (12,7 × 99 mm) da vont ennañ.
Kalz arc'hant a oa bet amprestet gant an embregerezh Winchester e-pad ar brezel evit brasaat he froduerezh. Goude ar brezel he doe poan o restaoler an arc'hant-se abalamour da zigresk ar goulenn war an armoù hag ar munisionoù goude 1919. Armoù nevez a voe ijinet, evel ar [[Winchester Model 52|Model 52]] priziet adalek 1920 gant an [[Sportoù tennañ|dennerien sport]], met ne zeuas ket an embregerezh a-benn da vont dreist an [[Enkadenn Veur]]. Freuzstal a reas hag adprenet e voe gant ar familh Olin er bloavezhioù 1930. Ar garabinenn [[Winchester Model 70|Model 70]], produet adalek 1936 a reas berzh ; ouzhpenn daou vilion anezhi zo bet graet betek hiziv<ref>{{En}} Tom BECKSTRAND, ''[https://www.gunsandammo.com/editorial/winchester-model-70-evolution/391985 The Evolution of the Winchester Model 70]'', Guns & Ammo, 21/04/2021 (lennet d'an 03/05/2026)</ref>.
=== Eil Brezel-bed hag amzer-vremañ ===
E-pad an [[Eil Brezel Bed|Eil Brezel-bed]] e voe produet armoù-tan hiniennel e uzinoù Winchester, evel an [[M1 Garand]] hag an [[M1 (karabinenn)|M1 Carbine]]. Goude ar brezel e produas ivez fuzuilhoù [[M14 (fuzuilh)|M14]]. Hiziv an deiz e vez implijet c'hoazh ar merk Winchester gant an Olin Company a brodu munisionoù dindan e anv. Daou embregerezh o deus ul lisañs evit produiñ armoù-tan dindan an anv Winchester : an [[FN Herstal]] ([[Belgia]]) ha Browning (SUA).[[Restr:Winchester_Repeating_Arms_Co._ad_1900.jpg|dehou|thumb|Bruderezh evit ar fuzuilhoù Winchester, war-dro 1900.]]
== Produioù ==
=== Fuzuilhoù ha karabinennoù brudetañ ===
{|border="0" cellpadding="2"
|- valign="top"
|
* Winchester Model 1866
* [[Winchester Model 1873]]
* Winchester Model 1876
* Winchester Model 1885
* [[Winchester Model 1886]]
* [[Winchester Model 1892]]
* [[Winchester Model 1894]]
* Winchester Model 1895
|
* [[Lee Navy M1895]]
* [[Winchester Model 1897]]
* [[Winchester Model 1912]]
* [[Winchester Model 52]]
* [[Winchester Model 54]]
* [[Winchester Model 70]]
* [[Winchester Model 1200|Winchester Model 1200/1300]]
* [[Winchester Wildcat]]
|}
[[Restr:Women_of_the_Auxiliary_Territorial_Service_unload_rifles.jpg|dehou|thumb|Maouezed an Auxiliary Territorial Service (Rouantelezh-Unanet) o tougen armoù-skoaz Winchester da vare an Eil Brezel-bed.]]
=== Munisionoù ijinet gant an embregerezh ===
An embregerezh a ijinas [[Kalibr (armoù-tan)|kalibroù munisionoù]] e-touez ar re vrudetañ, dreist-holl a-drugarez d'e labour gant John Browning. Ar braz anezhe a vez produet c'hoazh. Daou anezhe a zo chomet evel munisionoù standart armeoù [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]] (an .308 en e stumm milourel hag an .50 BMG).
{|border="0" cellpadding="2"
|- valign="top"
|
* [[.22 WMR]] (.22 Magnum)
* [[.243 Winchester]]
* [[.270 Winchester]]
* [[.284 Winchester]]
* [[.30 Carbine]]
* [[.30-30 Winchester]] (.30 WCF)
* [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]]
* [[.300 Winchester Magnum]]
|
* [[.300 Winchester Short Magnum]]
* [[.350 Legend]]
* [[.44 Henry]]
* [[.44-40 Winchester]]
* [[.45 Winchester Magnum]]
* [[.458 Winchester Magnum]]
* [[12,7 × 99 mm NATO|.50 BMG]]
* [[6 mm Lee Navy]]
|}
== Tro-dro da Winchester ==
* Er western ''[[Winchester '73 (film)|Winchester '73]]'' (1950) e kemer perzh an aktour [[James Stewart]] en ur genstrivadeg evit gounit ur garabinenn Winchester M1873 ispisial : hervez ar vojenn e veze produet ur garabinenn dreistordinal diwar vil gant Winchester, uheloc'h he c'halite evit ar re all.
* Dastumadeg armoù, munisionoù ha dafar an embregerezh a zo er mirdi [[Cody Firearms Museum]] e [[Cody (Wyoming)|Cody]] ([[Wyoming]])<ref>{{En}} NICHOLSON Ben, ''[http://www.bennicholson.com/guns/Cody-Firearms-Museum.html 18. Cody Firearms Museum]'' (lennet d'an 08/08/2024)</ref>.
* Ur garabinenn Winchester Model 1873 produet e 1882 zo bet kavet e 2014 harp ouzh ur [[Jenevreg-boutin|wezenn-jenevreg]] e [[Great Basin National Park]] ([[Nevada]], SUA). Eno e vije bet laosket ouzhpenn 100 vloaz zo. Lesanvet eo bet ''[[Winchester ankounac'haet|The Forgotten Winchester]]'' gant an arkeologourien.
== Liammoù diavaez ==
* {{En}} [https://www.winchesterguns.com/ Lec'hienn an embregerezh]
== Daveennoù ==
<references />{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù SUA]]
[[Rummad:Embregerezhioù munisionoù]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1866]]
igtw617ckqy3n6h9mcmgyeig8qe6h40
FN Herstal
0
169588
2200073
2199780
2026-09-15T21:52:51Z
Kestenn
14086
/* Pistolennoù */
2200073
wikitext
text/x-wiki
{{Pennad zo|FN Browning Group}}
[[Restr:FN-Herstal-logo.svg|Logo an embregerezh.|dehou|220x220px]]
Ar '''Fabrique Nationale Herstal''', anvet '''FN Herstal''' ivez, zo un embregerezh [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel ha munisionoù [[Belgia|belgiat]] diazezet abaoe 1889 e kumun [[Herstal]], nepell diouzh [[Liège]]. Perc'henn eo war merkoù armoù brudet all evel [[Browning]] pe [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]. Perzh eo er strollad [[FN Browning Group]], perc'hennet gant [[Wallonia|Rannvro Wallonia]] penn-da-benn.
{{databox}}
== Istor ==
Adalek ar XV{{Vet}} kantved ha deroù implij an armoù-tan en [[Europa (kevandir)|Europa]] e oa brudet Liège evit he [[Bombezerez|bombezerezioù]] hag hec'h [[Akebut|akebutoù]]. [[Kleze|Klezeoù]], bouc'haloù ha kontilli a veze graet eno a-raok dija. [[Poultr-tarzh|Poultr du]] a veze produet ivez e Liège abaoe 1595 er ''Maison Curtius''. E 1803 e tibabas [[Napoleon Iañ|Napoléon Bonaparte]] savadurioù ar ''Prieuré de Saint-Léonard'', hanter zistrujet, d'ober un deuzerez kanolioù enno, a zeuas goude da vezañ ar ''Fonderie Royale de Saint-Léonard'' (serret e 1945).
E 1889 e voe krouet e Liège ar '''Fabrique Nationale d'Armes de Guerre''' diwar intrudu bourc'hizien an trowardroioù, evit gellet respont d'ur goulenn {{formatnum:150000}} fuzuilh [[Mauser M1889|Mauser]] da bourveziañ an [[Arme Belgia|arme belgiat]]. Savet e voe uzinoù e kumun Herstal, nepell diouzh Liège. Implijet e voe an armoù gant arme ar vro ar Brezel-bed Kentañ, betek ar bloavezhioù 1930<ref name=":1">{{En}} POOLE Eric, JAMES Garry, ''[https://www.gunsandammo.com/editorial/the-untold-fn-story/248546 The Untold FN Story, Guns & Ammo]'', 24/03/2016 (lennet d'an 19/05/2025)</ref>.
[[Restr:Herstal - Entrée FN.jpg|kleiz|thumb|Mont e-barzh al labouradeg e Herstal.]]
=== Kenlabour gant John Browning ===
An ijinour armoù stadunanat [[John Browning|John M. Browning]] en doa krouet e 1898 an [[Browning Auto-5|Auto-5]], ar fuzuilh-chase damaotomatek modern kentañ. Nac'het e oa bet ar raktres gant Winchester a oa boas da labourat gantañ, ha mont a reas ar Stadunanad e 1902 da ginnig e arm d'an FN Herstal, a brodue dija ar bistolenn [[Browning M1900|Model 1900]] ijinet gantañ. Plijout a reas an Auto-5 d'an FN Herstal ha sinañ a reas ur gevrat gant Browning evit produiñ ar fuzuilh. Berzh a reas, ha {{formatnum:50000}} skouerenn anezhi a voe gwerzhet er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] er bloavezh kentañ. Penn-kentañ ur c'henlabour frouezhus e voe etre an ijinour hag an embregerezh. John M. Browning a roas an droad d'an FN da implijout e anv evel merk marilhet. E 1912 e oa bet produet ur milion a fuzuilhoù Auto-5 e Herstal dija. Un arm all, an [[Browning M1900|FN M1900]], a verkas ivez deroù berzh ar pistolennoù savet gant Browning evit an FN<ref name=":1" />.
Un nebeud kirri-tan ha marc'hoù-houarn a voe produet ivez gant an FN Herstal e kard kentañ an XX{{Vet}} kantved, ha marc'hoù-tan betek 1965.
=== Eus an eil brezel d'egile ===
Aloubet e voe kêr Liège e deroù ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]] gant an arme alaman. Savadurioù an FN Herstal a zeuas da vezañ un ospital evit ar soudarded c'hloazet. Ul lod deus implijdi an embregerezh a voe kaset just a-raok an aloubadeg da [[Bro-Saoz|Vro-Saoz]] e-lec'h ma kendalc'hjont da broduiñ fuzuilhoù evit pourveziañ an arme belgiat. John Browning en em lakaas neuze e servij arme ar Stadoù-Unanet.
Goude ar brezel e teuas ar bank ''Société Générale de Belgique'' da vezañ mestr war an FN Herstal. Ar bloavezhioù 1920 a voe diaes evit an embregerezh. E miz Du 1926 e voe digoret un atalier engravañ war vetal en uzin, ennañ 10 artizan o labourat. Er memes bloaz e varvas John M. Browning e Herstal pa oa o labourat war ar B25, ur fuzuilh-chase dezhi kanolioù an eil war egile, un nevezinti d'ar poent-se. E vab Val Allen, unan eus renerien ar produerezh abaoe 1920, a echuas al labour hag e 1930 e voe lakaet an arm war ar marc'had. Ur wech ouzhpenn e reas berzh hag e sikouras an FN Herstal da adsevel. Betek 1980 e voe produet {{formatnum:500000}} skouerenn eus an arm gant an embregerezh.
[[Restr:FN Hi Power.jpg|thumb|200x200px|Ur Browning HP (1935)]]
E 1930 e voe kemeret plas penn ijiner armoù-tan an FN Herstal gant ar Belgiad [[Dieudonné Saive]]. Hemañ a savas da skouer ar bistolenn [[Browning HP|GP 35]] (pe Hi-Power)<ref>'''{{En}}''' T. Logan Metesh, ''[https://web.archive.org/web/20250522093335/https://www.highcaliberhistory.com/post/brief-bio-dieudonn%C3%A9-saive Brief Bio: Dieudonné Saive]'', High Caliber History, 17/11/2022 (lennet d'an 19/05/2025)</ref>, a voe unan eus an armoù-dorn implijetañ gant an armeoù en XX{{Vet}} kantved<ref name=":1" />.
E 1940 e voe aloubet Liège gant an Alamaned adarre. Ul lod deus an implijdi a guitaas an uzin, Saive en zouez. Steuñvioù armoù evel reoù ar Browning HP a voe kaset da [[Breizh-Veur|Vreizh-Veur]], hag alese betek [[Kanada]], e-lec'h ma kenlabouras skipailhoù an FN Herstal gant [[John Inglis and Company|Inglis]] evit produiñ pistolennoù e uzin [[Toronto]]. Klask a reas ar [[Wehrmacht]] produiñ enni pistolennoù dindan aotre Browning. Tarvet e voe meur a arm gant al labourerien. Troc'het e voe da vat an darempred etre ar familh Browning hag an FN Herstal e fin 1941 pa zisklêrias ar Stadoù-Unanet ar brezel a-enep d'an [[Trede Reich]].
E miz Gwengolo 1944 e voe dieubet Liège gant Stadunaniz. Bombezadegoù alaman kalet a zistrujas neuze ul lod deus savadurioù an FN.
=== Kresk eil hanter an XX{{Vet}} kantved ===
E dibenn ar bloavezhioù 1940, goude ar brezel, e voe krouet gant Dieudonné Saive evit ezhommoù an arme belgiat an [[SAFN 49]] (evit ''Semi-Automatique FN''), ur fuzuilh-emgann, ha dreist-holl an [[FN FAL]] (''Fusil d'Assaut Léger'')<ref name=":1" />, evit heuliañ meizad ar [[Fuzuilh-arsailh|fuzuilhoù-arsailh]] [[Sturmgewehr 44]] ijinet en Alamagn e dibenn ar brezel. Berzh a reas an arm diwezhañ-mañ e broioù all eus [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]] hag adsevel a reas an FN Herstal a-drugarez dezhañ ha gant sikour an ezporzhioù war-zu ar Stadoù-Unanet.
Er bloavezhioù 1960 e c'hoarvezas harzoù-labour ha manifestadegoù kalet e Wallonia. Pevar labourer a varvas en emgannoù. Ar familh Browning a zivizas lakaat produiñ ul lodenn eus e armoù e [[Japan]]. En arvar e oa an FN Herstal da vont da get ma kolle ar marc'had stadunanat dre ma teue 60% eus e werzhoù alese.
E fin ar bloavezhioù 1970 e cheñchas an traoù avat : bresk e oa deuet da vezañ an embregerezh Browning eno abalamour d'an enkadenn ekonomikel ha da gudennoù justis gant gouarnamant ar Stadoù-Unanet. E 1977 e tivizas an FN Herstal prenañ [[Browning Arms Company|Browning USA]] evit 20 milion $. Ne felle ket da Veljiz e kouezhfe ar merk etre daouarn o c'hevezerien. Ul lod deus ar produerezh a chomas memestra e Japan. Er bloavezhioù war-lerc'h e voe klasket ledanaat oberioù Browning ha gwerzhet produioù a bep seurt dindan e anv : dafar pesketa, golf, sportoù dour... Ne badas ket an traoù ha dilaosket e voe tamm-ha-tamm ar rannoù-mañ. Tro {{formatnum:10000}} den a laboure evit an FN Herstal er bloavezhioù 1970. E 1979 e voe krouet FN America, skourr an embregerezh er Stadoù-Unanet, evit produiñ an M240 eno, un adstumm eus ar vindrailherez [[FN MAG]]<ref name=":0">{{En}} ''[https://fnamerica.com/press-releases/fn-announces-second-facility-in-pickens-county-south-carolina/ FN Announces Second Facility in Pickens County, South Carolina]'', war lec'hienn FN America, 26/04/2023 (lennet d'ar 14/11/2024)</ref>. Savet e voe an uzin e [[Columbia (South Carolina)|Columbia]] ([[South Carolina]])<ref>{{En}} SAGI Guy J., ''[https://www.americanrifleman.org/content/fn-breaks-ground-on-second-south-carolina-factory/ FN Breaks Ground On Second South Carolina Factory]'', American Rifleman, 31/10/2023 (lennet d'ar 14/11/2024)</ref>.
Er bloavezhioù 1980 e oa en arvar ivez ar produer armoù [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]], un embregerezh istorel all er Stadoù-Unanet. An FN Herstal a brenas anezhañ. Postañ a reas kalz arc'hant da adsevel un uzin nevez e [[New Haven (Connecticut)|New Haven]], nepell diouzh an hini gozh. Divizet e voe produiñ armoù a rummad uhel dindan an anv Browning ha reoù a rummad etre dindan hini Winchester.
=== Goude ar bloavezhioù 1990 ===
Goude diskar [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]] e kouezhas ar goulenn war an armoù er bed. Ar garabinenn Maral, gwerzhet adalek 2013, a reas berzh e bed ar chaseourien. E 2022 e tigreskas gwerzhoù munisionoù an FN deus 30% goude ehan ar produiñ evit an [[Arabia Saoudat]]. Ar [[Brezel etre Ukraina ha Rusia|brezel en Ukraina]] en deus adsavet ar goulenn war ar munisionoù abaoe 2023 ha tennañ a ra an FN Herstal gounid deus se. {{formatnum:2300}} den a labour evit an embregerezh hiziv an deiz. E miz Ebrel 2023 en deus kemennet FN America e oa o vont da sevel un eil uzin e kêr [[Liberty (South Carolina)|Liberty]] ([[kontelezh Pickens]], South Carolina) evit gellet respont da gresk marc'had an armoù-tan hiniennel eno<ref name=":0" />.
E 2024 he deus sinet arme Belgia un emglev gant an FN Herstal evit ma produfe he holl vunisionoù. 100 den ouzphenn zo bet implijet ha 100 milion a euroioù zo bet postet evit dont a-benn d'en ober<ref>{{fr}} Olivier THUNUS, ''[https://www.rtbf.be/article/la-fn-herstal-remporte-un-important-marche-de-munitions-pour-l-armee-francaise-11758664 La FN Herstal remporte un important marché de munitions pour l’armée française]'', RTBF, 16/07/2026 (lennet d'an 23/07/2026)</ref>. Bro-C'hall, evel broioù all, he deus merzhet e oa e dalc'h embregerezhioù estren e-keñver produioù strategel goude ar [[bedreuziad COVID-19]]. E hanterenn gentañ ar bloavezhioù 2020 en deus an [[Pennrenerezh an Armerezh (Bro-C'hall)|DGA]] galvet da ginnigoù evit adproduiñ munisionoù milourel bihan o c'halibr er vro. An FN Herstal, asambles gant an embregerezhioù Chedditte ha Nobelsport, en deus gounezet e miz Gouere 2026 ar marc'had evit produiñ 75 milion a gartouchennoù [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] ha [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]], ar re implijetañ en [[Arme Frañs|arme c'hall]], adalek 2029<ref>{{fr}} Mia Goasguen-Rodeno, ''[https://www.usinenouvelle.com/aero-spatial/defense/financement-capacite-de-production-exclusion-du-9-mm-comment-letat-veut-relancer-la-production-de-munitions-de-petit-calibre-en-france.X6ZUXKMOQFBJPIQCEXT7IWN6GY.html Financement, capacité de production, exclusion du 9 mm… Comment l’État veut relancer la production de munitions de petit calibre en France]'', L'Usine Nouvelle, 22/07/2026 (lennet d'an 23/07/2026)</ref>.
An [[FN Minimi]], [[FN MAG]], hag ar rummad modernoc'h [[FN SCAR]] zo e-touez an armoù hiniennel gwerzhet ar muiañ hiziv-an-deiz gant an FN Herstal.
== Armoù produet gant an FN Herstal ==
=== Fuzuilhoù ha fuzuilhoù-arsailh ===
{|border="0" cellpadding="2"
|- valign="top"
|
* [[Mauser 1889]]
* [[Browning Auto-5|FN/Browning Auto-5]] (1905)
* [[Remington Model 8]] (1910), dindan an anv FN Modèle 1900
* [[FN Trombone]] (1921)
* [[Browning B25|FN/Browning B25]] (1931)
* Mauser 1935
* Mauser 1936
* [[SAFN 49]] (1947)
* [[FN FAL]] (1953)
|
* [[FN CAL]]
* [[FN FNC]] (1977)
* FN SPR
* [[FN F2000]] (2001)
* [[FN SCAR]] (2004)
* [[FN FNAR]] (2008)
* [[FN ARKA]] (2026)
|
[[Restr:FN FAL rifle.JPG|thumb|Ur fuzuilh-arsailh FN FAL.|kreizenn]]
|}
=== Fuzuilhoù-mindrailher ===
* [[FN Minimi]] (1974)
=== Pistolennoù-mindrailher ===
* [[Uzi|FN Uzi]]
* Beretta M12
* [[FN P90]]
=== Pistolennoù ===
{|border="0" cellpadding="2"
|- valign="top"
|
* [[Browning M1900]]
* [[FN Model 1903|FN M1903]]
* [[Browning M1906]]
* [[Browning M1910|Browning M1910 / M1922]]
* [[Browning HP|Browning HP / Browning GP 35]]
* Browning HP-DA
* FN Forty-Nine
|
* Rummad [[FN FNP|FNP]] (2003-2011)
* FN FNS
* Rummad [[FN Five-seveN]] (abaoe 1998)
* Rummad [[FN FNX|FNX]] (2009 - bremañ)
* [[FN 509]] (& FN 545, FN 510, [[FN 502]]) : abaoe 2017
|
[[Restr:FN High Power.png|thumb|Ur bistolenn FN Browning GP 35.|kreizenn]]
|}
=== Revolver ===
* [[FN Barracuda]]
=== Banner-greunadennoù ===
* FN40GL
=== Mindrailherezioù ===
* [[FN MAG]] (1958)
* [[M2 Browning|M2 Browning QCB]]
* [[FN EVOLYS]]
=== Armoù nann-varvus ===
* [[FN 303]]
== En Istor ==
* Implijet e voe ur bistolenn [[Browning M1910]] produet en FN Herstal gant [[Gavrilo Princip]] e [[gwalldaol Sarajevo]], d'an [[28 a viz Mezheven]] [[1914]].
== Levrlennadur ==
* {{Fr}} FRANCOTTE Auguste & GAIER Claude, ''FN 100 ans, Histoire d'une grande entreprise liégeoise'', Didier Hatier, 1989, EAN 9782870886441
* {{en}} Auguste Francotte, Claude Gaier, Robert Karlshausen, ''Ars mechanica. Le grand livre de la FN'', Herstal Group / La Renaissance du Livre, 2008, 250 p., ISBN 978-2874158773
== Liammoù diavaez ==
* {{En}} [https://fnherstal.com/en/ Lec'hienn an FN Herstal]
* {{Fr}} ''[https://www.youtube.com/watch?v=suoDKRsJiS4 La Fabrique Nationale]'' war ''Liège ma ville'', 2023
* {{Fr}} ''[https://www.youtube.com/watch?v=O2XKNtakoNM Browning, une marque qui a révolutionné les armes à feu],'' 16/11/2022
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù Belgia]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1889]]
dtun4c3ityz0snmlogovetiqtwysql7
Porched:Armoù-tan
0
170211
2200030
2200008
2026-09-15T16:34:58Z
Kestenn
14086
/* Pistolennoù */
2200030
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2"
| align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align="left" valign="center"|
<div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
</div>
<div align="center" style="font-size:100%;">
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.
'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
</div>
| align="right" valign="center"|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}<div style="text-align:center;">
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==
=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]]
=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]
=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]]
=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]
=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]
=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] ===
[[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]
=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]]
=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]
=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==
=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]]
=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]]
== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]
== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]
== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]
== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]
== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]
== Armoù hiron hag ispisial ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]]
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div>
|-
| align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]
=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]
=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===
* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]
|}
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div>
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]
=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]]
=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===
==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[John Rigby & Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]]
==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]
==== Dafar all ====
[[Schmidt & Bender]]
==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]
=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[John Pedersen]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]]
==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''
==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]
=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''
=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]
==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div>
[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]
==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]
'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]
'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]
==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]
|}
<br>
{{Porchedoù roll}}
[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]
o5avks8y14cpl75ldvxmizu3hg2h9pm
2200056
2200030
2026-09-15T20:36:25Z
Kestenn
14086
/* Istor, lezenn ha kevredigezh */
2200056
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2"
| align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align="left" valign="center"|
<div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
</div>
<div align="center" style="font-size:100%;">
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.
'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
</div>
| align="right" valign="center"|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}<div style="text-align:center;">
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==
=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]]
=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]
=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]]
=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]
=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]
=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] ===
[[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]
=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]]
=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]
=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==
=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]]
=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]]
== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]
== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]
== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]
== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]
== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]
== Armoù hiron hag ispisial ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]]
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div>
|-
| align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]
=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]
=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===
* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]
|}
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div>
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]
=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]]
=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===
==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[John Rigby & Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]]
==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]
==== Dafar all ====
[[Schmidt & Bender]]
==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]
=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[John Pedersen]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]]
==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''
==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]
=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''
=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]
==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div>
[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]
==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]
'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]
'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]
==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]
|}
<br>
{{Porchedoù roll}}
[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]
cjn3yzyyxaz03k10zvztlop7vq77sx6
2200067
2200056
2026-09-15T21:41:25Z
Kestenn
14086
/* Pistolennoù */
2200067
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2"
| align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align="left" valign="center"|
<div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
</div>
<div align="center" style="font-size:100%;">
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.
'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
</div>
| align="right" valign="center"|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}<div style="text-align:center;">
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==
=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]]
=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]
=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]]
=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]
=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]
=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] ===
[[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]
=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]]
=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]
=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==
=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • [[Ruger-5.7]] '''• SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]]
=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]]
== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]
== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]
== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]
== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]
== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]
== Armoù hiron hag ispisial ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]]
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div>
|-
| align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]
=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]
=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===
* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]
|}
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div>
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]
=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]]
=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===
==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[John Rigby & Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]]
==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]
==== Dafar all ====
[[Schmidt & Bender]]
==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]
=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[John Pedersen]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]]
==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''
==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]
=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''
=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]
==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div>
[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]
==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]
'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]
'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]
==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]
|}
<br>
{{Porchedoù roll}}
[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]
oyta6crgg9i4qvwi2874bbcgp7dzg8v
2200075
2200067
2026-09-15T21:54:21Z
Kestenn
14086
/* Revolverioù */
2200075
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2"
| align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align="left" valign="center"|
<div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
</div>
<div align="center" style="font-size:100%;">
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.
'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
</div>
| align="right" valign="center"|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}<div style="text-align:center;">
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==
=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]]
=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]
=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]]
=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]
=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]
=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] ===
[[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]
=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]]
=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]
=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==
=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • [[Ruger-5.7]] '''• SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]]
=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[FN Barracuda]] • [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]]
== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]
== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]
== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]
== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]
== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]
== Armoù hiron hag ispisial ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]]
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div>
|-
| align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]
=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]
=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===
* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]
|}
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div>
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]
=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]]
=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===
==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[John Rigby & Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]]
==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]
==== Dafar all ====
[[Schmidt & Bender]]
==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]
=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[John Pedersen]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]]
==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''
==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]
=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''
=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]
==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div>
[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]
==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]
'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]
'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]
==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]
|}
<br>
{{Porchedoù roll}}
[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]
0b29qd0d50favysb43dmujv5mm259jy
2200105
2200075
2026-09-16T10:14:18Z
Kestenn
14086
/* Elfennoù armoù ha munisionoù */
2200105
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2"
| align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align="left" valign="center"|
<div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
</div>
<div align="center" style="font-size:100%;">
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.
'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
</div>
| align="right" valign="center"|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}<div style="text-align:center;">
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==
=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]]
=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]
=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]]
=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]
=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]
=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] ===
[[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]
=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]]
=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]
=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==
=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • [[Ruger-5.7]] '''• SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]]
=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[FN Barracuda]] • [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]]
== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]
== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]
== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]
== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]
== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]
== Armoù hiron hag ispisial ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]]
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div>
|-
| align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]
=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]
=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===
* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]
|}
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div>
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]
=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] • ''[[Takedown]]''
=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===
==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[John Rigby & Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]]
==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]
==== Dafar all ====
[[Schmidt & Bender]]
==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]
=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[John Pedersen]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]]
==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''
==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]
=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''
=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]
==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div>
[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]
==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]
'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]
'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]
==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]
|}
<br>
{{Porchedoù roll}}
[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]
dii8gbthk0h4z33c9jqauqhesnc5507
2200113
2200105
2026-09-16T11:41:43Z
Kestenn
14086
/* Karabinennoù */
2200113
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2"
| align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align="left" valign="center"|
<div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
</div>
<div align="center" style="font-size:100%;">
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.
'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
</div>
| align="right" valign="center"|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}<div style="text-align:center;">
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==
=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]]
=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]
=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]]
=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]
=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]
=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] ===
[[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]
=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[ArmaLite AR-7]] • [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]]
=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]
=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==
=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • [[Ruger-5.7]] '''• SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]]
=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[FN Barracuda]] • [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]]
== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]
== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]
== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]
== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]
== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]
== Armoù hiron hag ispisial ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]]
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div>
|-
| align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]
=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]
=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===
* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]
|}
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div>
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]
=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] • ''[[Takedown]]''
=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===
==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[John Rigby & Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]]
==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]
==== Dafar all ====
[[Schmidt & Bender]]
==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]
=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[John Pedersen]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]]
==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''
==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]
=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''
=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]
==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div>
[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]
==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]
'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]
'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]
==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]
|}
<br>
{{Porchedoù roll}}
[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]
punfybloomrd8oxhlpn6hsyxvl9j56s
2200114
2200113
2026-09-16T11:48:07Z
Kestenn
14086
/* Karabinennoù */
2200114
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2"
| align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align="left" valign="center"|
<div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
</div>
<div align="center" style="font-size:100%;">
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.
'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
</div>
| align="right" valign="center"|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}<div style="text-align:center;">
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==
=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]]
=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]
=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]]
=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]
=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]
=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] ===
[[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]
=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[ArmaLite AR-7]] • [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Browning SA-22]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]]
=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]
=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==
=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • [[Ruger-5.7]] '''• SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]]
=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[FN Barracuda]] • [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]]
== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]
== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]
== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]
== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]
== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]
== Armoù hiron hag ispisial ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]]
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div>
|-
| align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]
=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]
=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===
* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]
|}
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div>
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]
=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] • ''[[Takedown]]''
=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===
==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[John Rigby & Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]]
==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]
==== Dafar all ====
[[Schmidt & Bender]]
==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]
=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[John Pedersen]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]]
==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''
==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]
=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''
=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]
==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div>
[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]
==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]
'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]
'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]
==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]
|}
<br>
{{Porchedoù roll}}
[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]
fy224f2mkipkru5c2mmumws1483pcyr
Kouch (arm-tan)
0
171136
2200064
2124517
2026-09-15T21:06:50Z
Kestenn
14086
2200064
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:FN57SIGHTS03.jpg|thumb|'''Koch-bizañ''' (etre daou boent gwenn ar '''vizerez''') ha '''biz''' (dezhi ur poent gwenn) ur bistolenn [[FN Five-seveN]]. Pa sell an tenner ouzh an arm e rank bezañ linennet an tri foent a-blaen ha lakaet ar memes keit etreze war o c'hostez evit linennañ mat ar '''c'houch''' war ar sibl.]]
'''Kouch''' un [[arm-tan]] eo hollad ar '''viz''' hag ar '''vizerez''', div elfenn montet warnañ a sikour an tenner da dizhout ar [[Gwenn (sportoù)|gwenn]] o linennañ pevar zra :
* '''lagad mestr''' an tenner(ez)
* '''biz''' ha '''bizerez''' an arm, a ya d'ober ar c'houch
* ar '''sibl'''.
[[Restr:Open sight types.svg|kreizenn|thumb|440x440px|Stummoù kouchoù disheñvel gwelet eus lagad an tenner(ez). Ar rontoù griz a zo arouezioù ar sibloù.]]
== Pezhioù ar c'houch ==
[[Restr:K31-rear-sight.jpg|thumb|'''Bizerez''' ur [[mouskedig]] suis [[Schmidt-Rubin#K31 (Schmidt-Rubin stumm 1931)|K31]]. Warni e weler ur pezh fiñv (en traoñ) a c'hell bezañ diblaset war ar sifroù (1 = 100 metr). Pep fiñvadenn a lakao ar vizerez da sevel evit azasaat ar bizañ ouzh pellder ar sibl.]]
=== Bizerez ===
Ar '''vizerez''' a gaver peurliesañ war deroù ar c'hanol, just goude an [[Geriaoueg an armoù-tan#Toull-distrinkañ|toull-distrinkañ]]. Warni e kaver un toull anvet '''koch-bizañ''' a rank bezañ linennet gant ar '''viz''' a zo e beg ar c'hanol. War an armoù-skoaz e c'hall bezañ reoliet uhelder ar vizerez evit azasaat an tenn ouzh pellder ar sibl. Gellet a raer reoliañ an [[Geriaoueg an armoù-tan#Driv|driv]] war bizerezioù zo.
=== Biz ===
Ar '''viz''' a zo war veg kanol an arm. Rankout a ra bezañ linennet war e gostezioù hag en uhelder er '''c'hoch-bizañ'''. Al linenn a-blaen savet gant ar viz hag ar vizerez a rank bezañ lakaet just dindan kreiz ar gwenn war an armoù reoliet mat. Dre ma n'hall ket lagad Mab-den gwelet spis tri zra dezhe pellderioù disheñvel eo ar viz an elfenn a rank bezañ spis pa vizer gant un arm. Gellet a raer ivez reoliañ an driv war bizoù zo.
== Gwelet ivez ==
* [[Geriaoueg an armoù-tan]]
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Armoù-tan]]
[[Rummad:Pezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Hoplologiezh]]
8i998jjny4o3gtioho3s4f49xtpy1hh
5,7 × 28 mm
0
171677
2200066
2157124
2026-09-15T21:22:02Z
Kestenn
14086
2200066
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
|-
{{Infobox/Titl|5,7 × 28 mm|b0c4de|talbenn defaut|000}}
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:57lineup.jpg|frameless|250x250px]]Kartouchennoù '''5,7 × 28 mm'''
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! Doare korf an douilhez
|kreuzenn, boutailh
|-
! Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! Bro orin
|{{Belgia}}
|-
! Produer
|[[FN Herstal]]
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! Ø bannadell
|5,70 mm
|-
! Ø trogleuziñ
|5,53 mm
|-
! Ø kolier
|6,38 mm
|-
! Ø skoaz
|7,95 mm
|-
! Ø korf an douilhez
|7,95 mm
|-
! Ø strad
|7,80 mm
|-
! Tevder ar strad
|1,14 mm
|-
! Hirder an douilhez
|28,90 mm
|-
! Hirder ar gartouchenn
|40,50 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! Pouez ar vannadell
|1,5 da 2,6 g
|-
! Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|716 da 933 m/s
|-
! Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|{{formatnum:4450}} bar
|-
! Energiezh ar vannadell
|515 da 789 J
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall
|B
|}
Ar '''5,7 × 28 mm''' zo ur [[munision]] ijinet er bloavezhioù 1990<ref>{{En}} FORKER Bob, ''The 5.7x28FN'' e Guns&Ammo, 28/05/2008 ([https://web.archive.org/web/20100102232810/http://gunsandammomag.com/cs/Satellite/IMO_GA/Story_C/The+5.7x28+FN?packedargs=recid%3D1198098376868 diellet])</ref> gant an embregerezh [[Belgia|belgiat]] [[FN Herstal]] evit an armoù-dorn. Implijet e veze da gentañ er [[Pistolenn|pistolennoù]] [[FN Five-SeveN|Five-SeveN]] hag er [[Pistolenn-vindrailher|pistolennoù-mindrailher]] [[FN P90]]. Deuet eo da vezañ unan eus kalibroù standart AFNA<ref name=":0">{{En}} ''[https://fnherstal.com/en/defence/ammunition/57x28mm/ 5.7x28mm NATO cartridges]'' war lec'hienn an FN Herstal (lennet d'an 30/06/2024)</ref>.
Hervez o froduer eo uheloc'h o [[galloud-herzel]] evit kartouchennoù [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]], ha gouest int da dreuziñ [[Tokarn|tokarnioù]] pe jiletennoù enepboledoù an arme betek 200 metr. Koulskoude e kollont ar braz eus o galloud goude 200 metr ha n'int ket gouest da dreuziñ ouzhpenn 40 cm jelatin, ar pezh a zo mat evit an nerzhioù [[polis]] pe surentez o deus ezhomm da gaout munisionoù gante nebeutoc'h a riskloù da vont pelloc'h evit o sibl<ref name=":0" />.
== Implij ==
Pa oa kambret un dornad armoù hepken (evel an [[AR-57]]) evit ar 5,7 × 28 mm betek ar bloavezhioù 2010, ledanaat a ra o listenn abaoe un nebeud bloavezhioù. Embregerezhioù bras a ginnig bremañ pistolennoù evit ar gartouchenn : [[Ruger 5.7]], [[Smith & Wesson M&P]], [[TİSAŞ PX-9|TİSAŞ PX-5.7]] ha [[KelTec PR57]] da skouer<ref>{{En}} WAGNER Scott W., ''[https://www.usconcealedcarry.com/blog/5-7x28-mm-handgun-comparison/ Head-to-Head: The Big Three 5.7×28 mm Handguns]'', USCCA, 08/04/2023 (lennet d'ar 14/09/2025)</ref>.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:5,7 × 28 mm}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù Belgia]]
61u8boobbxkrcyj9m91vsc9a3m9jscz
2200068
2200066
2026-09-15T21:42:04Z
Kestenn
14086
2200068
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
|-
{{Infobox/Titl|5,7 × 28 mm|b0c4de|talbenn defaut|000}}
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:57lineup.jpg|frameless|250x250px]]Kartouchennoù '''5,7 × 28 mm'''
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! Doare korf an douilhez
|kreuzenn, boutailh
|-
! Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! Bro orin
|{{Belgia}}
|-
! Produer
|[[FN Herstal]]
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! Ø bannadell
|5,70 mm
|-
! Ø trogleuziñ
|5,53 mm
|-
! Ø kolier
|6,38 mm
|-
! Ø skoaz
|7,95 mm
|-
! Ø korf an douilhez
|7,95 mm
|-
! Ø strad
|7,80 mm
|-
! Tevder ar strad
|1,14 mm
|-
! Hirder an douilhez
|28,90 mm
|-
! Hirder ar gartouchenn
|40,50 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! Pouez ar vannadell
|1,5 da 2,6 g
|-
! Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|716 da 933 m/s
|-
! Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|{{formatnum:4450}} bar
|-
! Energiezh ar vannadell
|515 da 789 J
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall
|B
|}
Ar '''5,7 × 28 mm''' zo ur [[munision]] ijinet er bloavezhioù 1990<ref>{{En}} FORKER Bob, ''The 5.7x28FN'' e Guns&Ammo, 28/05/2008 ([https://web.archive.org/web/20100102232810/http://gunsandammomag.com/cs/Satellite/IMO_GA/Story_C/The+5.7x28+FN?packedargs=recid%3D1198098376868 diellet])</ref> gant an embregerezh [[Belgia|belgiat]] [[FN Herstal]] evit an armoù-dorn. Implijet e veze da gentañ er [[Pistolenn|pistolennoù]] [[FN Five-SeveN|Five-SeveN]] hag er [[Pistolenn-vindrailher|pistolennoù-mindrailher]] [[FN P90]]. Deuet eo da vezañ unan eus kalibroù standart AFNA<ref name=":0">{{En}} ''[https://fnherstal.com/en/defence/ammunition/57x28mm/ 5.7x28mm NATO cartridges]'' war lec'hienn an FN Herstal (lennet d'an 30/06/2024)</ref>.
Hervez o froduer eo uheloc'h o [[galloud-herzel]] evit kartouchennoù [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]], ha gouest int da dreuziñ [[Tokarn|tokarnioù]] pe jiletennoù enepboledoù an arme betek 200 metr. Koulskoude e kollont ar braz eus o galloud goude 200 metr ha n'int ket gouest da dreuziñ ouzhpenn 40 cm jelatin, ar pezh a zo mat evit an nerzhioù [[polis]] pe surentez o deus ezhomm da gaout munisionoù gante nebeutoc'h a riskloù da vont pelloc'h evit o sibl<ref name=":0" />.
== Implij ==
Pa oa kambret un dornad armoù hepken (evel an [[AR-57]]) evit ar 5,7 × 28 mm betek ar bloavezhioù 2010, ledanaat a ra o listenn abaoe un nebeud bloavezhioù. Embregerezhioù bras a ginnig bremañ pistolennoù evit ar gartouchenn : [[Ruger 5.7|Ruger-5.7]], [[Smith & Wesson M&P]], [[TİSAŞ PX-9|TİSAŞ PX-5.7]] ha [[KelTec PR57]] da skouer<ref>{{En}} WAGNER Scott W., ''[https://www.usconcealedcarry.com/blog/5-7x28-mm-handgun-comparison/ Head-to-Head: The Big Three 5.7×28 mm Handguns]'', USCCA, 08/04/2023 (lennet d'ar 14/09/2025)</ref>.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:5,7 × 28 mm}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù Belgia]]
km3dlz4cmcmtvros3ay9zd6m9yismpk
2200076
2200068
2026-09-15T21:55:09Z
Kestenn
14086
2200076
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
|-
{{Infobox/Titl|5,7 × 28 mm|b0c4de|talbenn defaut|000}}
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:57lineup.jpg|frameless|250x250px]]Kartouchennoù '''5,7 × 28 mm'''
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! Doare korf an douilhez
|kreuzenn, boutailh
|-
! Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! Bro orin
|{{Belgia}}
|-
! Produer
|[[FN Herstal]]
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! Ø bannadell
|5,70 mm
|-
! Ø trogleuziñ
|5,53 mm
|-
! Ø kolier
|6,38 mm
|-
! Ø skoaz
|7,95 mm
|-
! Ø korf an douilhez
|7,95 mm
|-
! Ø strad
|7,80 mm
|-
! Tevder ar strad
|1,14 mm
|-
! Hirder an douilhez
|28,90 mm
|-
! Hirder ar gartouchenn
|40,50 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! Pouez ar vannadell
|1,5 da 2,6 g
|-
! Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|716 da 933 m/s
|-
! Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|{{formatnum:4450}} bar
|-
! Energiezh ar vannadell
|515 da 789 J
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall
|B
|}
Ar '''5,7 × 28 mm''' zo ur [[munision]] ijinet er bloavezhioù 1990<ref>{{En}} FORKER Bob, ''The 5.7x28FN'' e Guns&Ammo, 28/05/2008 ([https://web.archive.org/web/20100102232810/http://gunsandammomag.com/cs/Satellite/IMO_GA/Story_C/The+5.7x28+FN?packedargs=recid%3D1198098376868 diellet])</ref> gant an embregerezh [[Belgia|belgiat]] [[FN Herstal]] evit an armoù-dorn. Implijet e veze da gentañ er [[Pistolenn|pistolennoù]] [[FN Five-seveN|Five-seveN]] hag er [[Pistolenn-vindrailher|pistolennoù-mindrailher]] [[FN P90]]. Deuet eo da vezañ unan eus kalibroù standart AFNA<ref name=":0">{{En}} ''[https://fnherstal.com/en/defence/ammunition/57x28mm/ 5.7x28mm NATO cartridges]'' war lec'hienn an FN Herstal (lennet d'an 30/06/2024)</ref>.
Hervez o froduer eo uheloc'h o [[galloud-herzel]] evit kartouchennoù [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]], ha gouest int da dreuziñ [[Tokarn|tokarnioù]] pe jiletennoù enepboledoù an arme betek 200 metr. Koulskoude e kollont ar braz eus o galloud goude 200 metr ha n'int ket gouest da dreuziñ ouzhpenn 40 cm jelatin, ar pezh a zo mat evit an nerzhioù [[polis]] pe surentez o deus ezhomm da gaout munisionoù gante nebeutoc'h a riskloù da vont pelloc'h evit o sibl<ref name=":0" />.
== Implij ==
Pa oa kambret un dornad armoù hepken (evel an [[AR-57]]) evit ar 5,7 × 28 mm betek ar bloavezhioù 2010, ledanaat a ra o listenn abaoe un nebeud bloavezhioù. Embregerezhioù bras a ginnig bremañ pistolennoù evit ar gartouchenn : [[Ruger 5.7|Ruger-5.7]], [[Smith & Wesson M&P]], [[TİSAŞ PX-9|TİSAŞ PX-5.7]] ha [[KelTec PR57]] da skouer<ref>{{En}} WAGNER Scott W., ''[https://www.usconcealedcarry.com/blog/5-7x28-mm-handgun-comparison/ Head-to-Head: The Big Three 5.7×28 mm Handguns]'', USCCA, 08/04/2023 (lennet d'ar 14/09/2025)</ref>.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:5,7 × 28 mm}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù Belgia]]
rjqexbf58iyjhmx1rz3pud6hzoujf9w
.44 Special
0
172072
2200080
2190316
2026-09-15T21:58:05Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2200080
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|.44 Special|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:40sw 38-40 44spl 45acp.jpg|frameless|250x250px]] <br /><br />A gleiz da zehou, kartouchennoù [[.40 S&W]], [[.38-40 Winchester]], '''.44 Special''' ha [[.45 ACP]]
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù
|-
! scope="row" width="50%" |Kalibr
|.44 (10,9 mm)
|-
! scope="row" |Doare korf an douilhez
|bourled, eeun
|-
! scope="row" |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! scope="row" |Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! scope="row" |Ø bannadell
|10,9 mm
|-
! scope="row" |Ø kolier
|11,6 mm
|-
! scope="row" |Ø korf an douilhez
|11,6 mm
|-
! scope="row" |Ø strad
|13,1 mm
|-
! scope="row" |Tevder ar strad
|1,5 mm
|-
! scope="row" |Hirder an douilhez
|29 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar gartouchenn
|41 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! scope="row" |Pouez ar vannadell
|13 - 16 g
|-
! scope="row" |Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|230 - 270 m/s
|-
! scope="row" |Energiezh ar vannadell
|420 - 456 J
|-
! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LP
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall
|B
|}
Ar '''.44 Special''', anvet ivez '''.44 Smith & Wesson Special''', '''.44 S&W Special''' pe '''10,9 × 29 mm R''', zo ur [[munision]] armoù-dorn kinniget e 1907 gant an embregerezh stadunanat [[Smith & Wesson]]<ref name=":0">{{En}} HAWKS Chuck, ''[https://web.archive.org/web/20240824075005/https://www.chuckhawks.com/44special.htm The .44 S&W Special]'', war ChuckHawks.com (lennet d'ar 24/08/2024)</ref> evit e [[revolver]] [[Smith & Wesson Hand Ejector 1st Model New Century|New Century]]. Ur stumm hiraet eus ar c'hartouchennoù [[.44 Russian]] eo. Ur gartouchenn resis war hedoù-tenn berr eo<ref name=":0" /><ref>{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 247</ref>. Gellet a ra bezañ implijet e armoù kambret e [[.44 Magnum]], met n'eo ket gwir ar c'hontrol.
== Liammoù diavaez ==
* '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-iv/tabivcal-fr-page69.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:44 Special}}
[[Rummad:Munisionoù SUA]]
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
a1x5mp3lk8sowq905zi9h0zc03p62lj
.338 Winchester Magnum
0
172103
2200078
2183389
2026-09-15T21:55:48Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2200078
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|.338 Winchester Magnum|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:375vs338.png|liamm=Restr:375vs338.png|alt=Skeudenn ar pennad .338 Winchester Magnum|frameless|323x323px]] <br /><br />Kartouchennoù [[.375 H&H Magnum]] (a-gleiz) ha '''.338 Win Mag''' (a-zehou)
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! scope="row" width="50%" |Kalibr
|.338
|-
! scope="row" |Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope="row" |Doare korf an douilhez
|kreuzenn, gouriz, boutailh
|-
! scope="row" |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! scope="row" |Mare implij
|Abaoe 1906
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! scope="row" |Ø bannadell
|8,6 mm (0,338 meutad)
|-
! scope="row" |Ø kolier
|9,4 mm
|-
! scope="row" |Ø skoaz
|12,5 mm
|-
! scope="row" |Ø korf an douilhez
|13 mm
|-
! scope="row" |Ø strad
|13,5 mm
|-
! scope="row" |Tevder ar strad
|1,3 mm
|-
! scope="row" |Hirder an douilhez
|63,5 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar gartouchenn
|84,8 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! scope="row" |Pouez ar vannadell
|Etre 13 ha 18 g
|-
! scope="row" |Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|Etre 759 ha 800 m/s
|-
! scope="row" |Energiezh ar vannadell
|Etre 5.130 ha 5.312 J
|-
! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LRM
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall
|C
|}
An '''.30-06 Winchester Magnum''', anvet ivez '''.338 Win Mag''' zo ur [[munision]] armoù-skoaz ijinet e 1958 gant an embregerezh stadunanat [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] evit e [[Karabinenn|garabinenn]] [[Winchester Model 70|Model 70 Alaskan]]<ref name=":0">{{En}} HAWKS Chuck, ''[https://web.archive.org/web/20240829055701/https://www.chuckhawks.com/338WinMag.htm The .338 Win Mag]'', war ChuckHawks.com (lennet d'an 29/08/2024)</ref>. Ur stumm berraet eus ar gartouchenn [[.375 H&H Magnum]] eo<ref>{{En}} MUSHIAL Gregory J., ''[http://www.gmdr.com/lever/338wmtext.htm 338 Winchester Magnum]'', war gmdr.com (lennet d'an 29/08/2024)</ref>, evel an [[.300 Winchester Magnum]] gwerzhet abaoe 1963<ref name=":1">{{Fr}} BUSZKOWSKI Frédéric, ''[https://www.chassons.com/armes-et-munitions/carabine-de-chasse/ideal-pour-les-tirs-de-battue-et-pourtant-meconnu-le-calibre-338-winchester-magnum/403611/ Idéal pour les tirs de battue et pourtant méconnu: Le calibre 338 Winchester Magnum]'', chassons.com, 30/04/2024 (lennet d'an 29/08/2024)</ref>. Berr a-walc'h eo evit ur gartouchenn magnum, ha dre se e c'hall bezañ implijet e armoù dezhe boestoù-kulasenn standart raktreset evit an [[.30-06 Springfield]]<ref>{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 168</ref>.
== Implij ==
En [[Norzhamerika]] eo an .338 Win Mag ur c'halibr poblek-tre evit [[chaseal]] loened bras evel ar [[Wapiti|wapitied]] pe an [[Elan (bronneg)|elaned]]<ref name=":0" />. E [[Bro-C'hall|Frañs]] hag en [[Europa (kevandir)|Europa]] dre vras e vez implijet kalz nebeutoc'h p'eo poblekoc'h an .300 Win Mag evit ar jiboez bras. Un nebeud chaseourien eno a ra memestra gant an .338 Win Mag evit an [[Huadeg|huadegoù]]<ref name=":1" />.
== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-iii/tabiiical-fr-page22.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:338 Winchester Magnum}}
[[Rummad:Munisionoù SUA]]
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù-chase]]
auwofcdnyji0z0o3kz9s4sev3uew3w7
7,65 × 53 mm Mauser
0
172253
2200083
2194987
2026-09-15T22:13:04Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2200083
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
|-
{{Infobox/Titl|7,65 × 53 mm Mauser|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:7.65 Argentine Ammunition.jpg|frameless|313x313px|7,92 × 57 mm Mauser]] <br /><br />Kartouchennoù '''7,65 × 53 mm Mauser'''
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! scope="row" |Doare douilhez
|kreuzenn, boutailh
|-
! scope="row" |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! scope="row" |Bro orin
|{{Impalaeriezh alaman}}
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! scope="row" |Ø bannadell
|7,94 mm
|-
! scope="row" |Ø trogleuziñ
|7,65 mm
|-
! scope="row" |Ø kolier
|8,78 mm
|-
! scope="row" |Ø skoaz
|10,90 mm
|-
! scope="row" |Ø korf an douilhez
|12,01 mm
|-
! scope="row" |Ø strad
|12,05 mm
|-
! scope="row" |Tevder ar strad
|1 mm
|-
! scope="row" |Hirder an douilhez
|53,60 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar gartouchenn
|76 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! scope="row" |Pouez ar vannadell
|10 - 14 g
|-
! scope="row" |Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|650 - 830 m/s
|-
! scope="row" |Energiezh ar vannadell
|{{formatnum:2920}} - {{formatnum:3509}} J
|-
! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LR
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall
|C
|}
Ar '''7,65 × 53 mm''' '''Mauser''', anvet '''7,65 mm Arc'hantina''' pe '''7,65 mm Belgia''' ivez, zo ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] evit an [[Arm-skoaz|armoù-skoaz]] ijinet gant an alaman [[Paul Mauser]] evit e fuzuilh [[Mauser M1889|M1889]]<ref name=":0">{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/cartridge/7-65x53-mauser-2/ 7.65×53 Mauser]'' war Modern Firemarms (lennet d'ar 15/09/2024)</ref>. Dibabet e voe evel [[munision]] standart gant arme [[Belgia]] e 1889, ha gant meur a vro eus [[Suamerika]] war-lerc'h, [[Arc'hantina]] en o zouez<ref name=":1">{{En}} HAWKS Chuck, ''[https://web.archive.org/web/20240915223243/https://www.chuckhawks.com/7-65x53_7-65x53R.htm The 7.65x53 and 7.65x53R (7.65 Argentine, 7.65 Belgian)]'' (lennet d'ar 15/09/2024)</ref>. Produet e voe er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] evit arme Belgia da vare ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]]<ref>{{Fr}} ''[http://www.armeetpassion.com/765%20belge-1.html 7,65 mm Mauser]'' war Arme et Passion (lennet d'ar 15/09/2024)</ref>. Produet e vez c'hoazh hiziv-an-deiz evit ar [[sportoù tennañ]] gant un dornad embregerezhioù evel [[Prvi Partizan]] ha [[Norma Precision|Norma]].
== Deskrivadur ==
Unan eus ar c'hartouchennoù kentañ enne [[poultr divoged]] e oa. Ront e oa stumm he boledoù da gentañ, met begek (''spitzer'') int deuet da vezañ e deroù an XX{{Vet}} kantved<ref name=":0" />. Ur stumm dezhañ ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Bourled|bourled]] a zo bet savet anezhi evit ar [[Fuzuilh|fuzuilhoù]] dezhe kanolioù da wintañ. Heñvel a-walc'h eo he [[bannouriezh]] ouzh hini an [[.303 British]]<ref name=":1" />.
== Implijerien bet ==
* {{Arc'hantina}}
* {{Belgia}}
* {{Bolivia}}
* {{Ecuador}}
* [[Impalaeriezh otoman]]
* {{Kolombia}}
* {{Paraguay}}
* {{Perou}}
* {{Spagn}}
== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/tabical-fr-page50.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:7,65 × 53 mm Mauser}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù Alamagn]]
m7khhqlicmjflor0x19dlm4adm3le8h
.50-90 Sharps
0
172454
2200081
2148712
2026-09-15T22:00:17Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2200081
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|.50-90 Sharps|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:45-70 Sample.jpg|liamm=Restr:45-70 Sample.jpg|alt=Skeudenn ar pennad .45-70|frameless|323x323px]] <br /><br />A gleiz da zehou : kartouchennoù [[.30-06 Springfield]], [[.45-70]] hag '''.50-90 Sharps'''
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! scope="row" width="50%" |Kalibr
|.50
|-
! scope="row" |Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope="row" |Bloavezh krouidigezh
|1872
|-
! scope="row" |Produer
|[[Sharps Rifle Manufacturing Company]]
|-
! scope="row" |Mare produiñ
|1872 - 1876
|-
! scope="row" |Doare douilhez
|bourled
|-
! scope="row" |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! scope="row" |Ø bannadell
|13 mm
|-
! scope="row" |Ø kolier
|13,4 mm
|-
! scope="row" |Ø skoaz
|13,4 mm
|-
! scope="row" |Ø korf an douilhez
|14,9 mm
|-
! scope="row" |Ø strad
|16,8 mm
|-
! scope="row" |Hirder an douilhez
|64 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar gartouchenn
|81 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! scope="row" |Pouez ar vannadell
|24 - 36 g
|-
! scope="row" |Tizh o vont e-maez V<sub>0</sub>
|Etre 441 ha 553 m/s
|-
! scope="row" |Energiezh ar vannadell
|Etre 3.472 ha 4.053 J
|-
! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LR
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall
|C
|}
An '''.50-90 Sharps''', anvet ivez '''.50-2½" Sharps''' ha lesanvet '''Big .50''' e [[saozneg]], zo ur [[munision]] armoù-skoaz ijinet e 1872 gant an embregerezh [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] [[Sharps Rifle Manufacturing Company]]. Karget e oa gant [[poultr du]]. Ur boled ledan a zo gantañ, peogwir e oa bet savet a ratozh-kaer evit chaseal ar [[Bizon Amerika|bizoned]] e [[Norzhamerika]]<ref>{{En}} HAWKS Chuck, ''[https://web.archive.org/web/20241007101704/https://www.chuckhawks.com/buffalo_cartridges.htm Buffalo Cartridges of the American Frontier]'', war lec'hienn ar skrivagner (lennet d'ar 05/10/2024)</ref>. Implijet e voe er fuzuilhoù [[Sharps (fuzuilh)|Sharps Model 1874]] dreist-holl. Ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] diamzeriet eo hiziv-an-deiz, ha ne vez ket produet gant an [[:Rummad:Embregerezhioù munisionoù|embregerezhioù munisionoù]] bras.
== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-ii/50-90-sharps-170309-fr.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:50-90 Sharps}}
[[Rummad:Munisionoù SUA]]
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
s3kx22aveloo502yj9znitdu40th66r
Browning B25
0
172486
2200089
2199692
2026-09-16T02:56:43Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2200089
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|Browning B25|006400|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Fusil BROWNING B25.JPG|frameless|280x280px]] <br /><br />Sell a-dost ouzh [[Platinenn (arm-tan)|platinenn]] ur fuzuilh '''Browning B25''' [[kalibr 12]]
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Kinnig
|-
! scope="row" |Bro
|{{Belgia}}<br>{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope="row" |Mont en-dro
|Fuzuilh da wintañ, daou ganol flour dreistlakaet
|-
! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]]
|[[Kalibr 12]]<br>[[Kalibr 16]]<br>[[Kalibr 20]]<br>[[Kalibr 28]]<br>[[Kalibr .410]]
|-
! scope="row" |Ijinerien
|[[John Browning]]<br>[[Val A. Browning]]
|-
! scope="row" |Mare ijinañ
|1922-1931
|-
! scope="row" |Produerien
|[[FN Herstal]]<br>[[Browning Arms Company]]
|-
! scope="row" |Mare produiñ
|Stumm kentañ produet e 1931-1940 ha 1948-1960<br>Adstummoù produet betek hiziv
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Perzhioù teknikel
|-
! scope="row" |Mas (hep kartouchenn)
|3,2 kg (kalibr 12)
|-
! scope="row" |Hirder ar c'hanol
|510 mm - 660 mm - 710 mm - 760 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope="row" |Hed-tenn pleustrek
|Betek 30-35 m hervez ar c'halibr
|-
! scope="row" |Endalc'h
|2 gartouchenn
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Lezenn
|-
! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall
|C
|-
|}
Ar '''Browning B25''', anvet ivez '''Browning Superposed''' er broioù saoznek, zo ur [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilh-chase]] daou ganol flour da wintañ ijinet gant [[John Browning]]. Produet eo bet etre 1931 ha 1960 gant an embregerezhioù [[FN Herstal]] da gentañ, ha gant [[Browning Arms Company|Browning]] hiziv-an-deiz. Ar fuzuilh poblek kentañ dezhi [[Geriaoueg an armoù-tan#Dreistlakaet|kanolioù dreistlakaet]] e voe, hag unan eus an armoù gwerzhetañ e-mesk ar chaseourien en XX{{Vet}} kantved eo bet.
== Istor ==
Betek ar bloavezhioù 1920 e veze savet fuzuilhoù-chase dezhe daou ganol kichen-ha-kichen dreist-holl. Simpl a-walc'h e oa da broduiñ, met ne oa ket an aesañ evit bukañ mat. Fuzuilhoù dreistlakaet a veze produet e [[Bro-Saoz]] da skouer, met ker-ruz e oant. E 1922 e krogas John Browning da labourat war un arm a seurt-se. E bal e oa produiñ ur fuzuilh dreistlakaet marc'hadmat. Mervel a reas e miz Du 1926 a-raok gellet peurechuiñ al labour war munudoù 'zo, evel [[Draen (armoù)|draen]] an arm<ref>{{En}} HAWKS Chuck, ''[https://web.archive.org/web/20241009201159/https://www.chuckhawks.com/browning_superposed_shotguns.htm Browning Superposed Shotguns]'', war lec'hienn an aozer (lennet d'an 09/10/2024)</ref>. Lakaet e voe ar fuzuilh nevez e gwerzh gant an FN Herstal e 1931. Kambret e oa er [[Kalibr 12|c'halibr 12]] hepken, hag un draen doupl a oa dezhi. Adalek 1936 e voe gwerzhet ur stumm kambret er [[Kalibr 16|c'halibr 16]]. [[Val A. Browning]], mab John, a gendalc'has gant al labour hag a savas ar sistem evit lakaat un draen nemetken d'an arm. Montet e voe war ar fuzuilhoù produet adalek 1939<ref name=":0">{{Fr}} FERRIOL Laurent, ''[https://web.archive.org/web/20241009201200/https://www.armoccase.com/blog/actualites/un-fusil-de-legende-le-browning-b25 Un fusil de légende: le Browning B25]'', Armocasse (lennet d'an 09/10/2024)</ref>.
An [[Eil Brezel-bed]] a lakaas an harz war produiñ ar B25. Pa adkrogas e 1948 e voe kinniget er [[Kalibr 20|c'halibr 20]] ivez. Adalek ar bloavezhioù 1970 e voe gwerzhet adstummoù anezhi : '''B125''', '''B325''', '''B425''', '''B525''' ha '''B725'''. Lod anezhe a voe produet en uzinoù Miroku ([[Japan]]) evit klask digreskiñ o c'houst<ref name=":0" />. Ur stumm B15 a voe gwerzhet e-pad un nebeud bloavezhioù adalek 2015<ref>{{Fr}} ''[https://www.chassepassion.net/actualite-de-la-chasse/armes-equipements-munitions-accessoires/browning-b15-digne-successeur-du-b25/ Browning B15, digne successeur du B25 ?]'', Chasse Passion, 02/03/2016 (lennet d'an 09/10/2024)</ref>. Hiziv-an-deiz ne chom nemet ar B525 hag ar B725 war katalog Browning<ref>{{En}} Hervez [https://browning.eu/ lec'hienn Browning] (lennet d'an 09/10/2024)</ref>.
Hervez Browning e voe gwerzhet ouzphenn 500.000 B25 etre 1931 ha 1980. Ma ouzhpenner hec'h holl adstummoù e vije bet gwerzhet tost da zaou vilion a skouerennoù anezhi betek bremañ<ref>{{Fr}} ''[https://fr.browning.eu/blog/auto-5-bar-b2-hi-power-1900-focus-sur-5-armes-browning-vendues-a-plus-d-un-million-d-exemplaires.html Auto-5, BAR, B25, Hi-Power, 1900 : focus sur 5 armes Browning vendues à plus d’un million d’exemplaires]'', war lec'hienn Browning (lennet d'an 09/10/2024)</ref>.
==Daveennoù==
{{Daveoù}}
{{Patrom:Browning}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Fuzuilhoù-chase]]
[[Rummad:Armoù Belgia]]
[[Rummad:Armoù SUA]]
be7605ehmyhe67tve304jyvzt6un2am
.284 Winchester
0
172879
2200069
2148653
2026-09-15T21:46:28Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2200069
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|.284 Winchester|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:.284 Winchester with .223 Rem and .308 Win.JPG|liamm=Restr:.284 Winchester with .223 Rem and .308 Win.JPG|alt=Skeudenn ar pennad .284 Winchester|frameless|323x323px]] <br /><br />A gleiz da zehou : kartouchennoù [[.308 Winchester]], '''.284 Winchester''' ha [[7 mm Remington Magnum|7 mm Rem Mag]]
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! scope="row" |Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope="row" |Doare korf an douilhez
|kreuzenn
|-
! scope="row" |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! scope="row" |Mare implij
|Abaoe 1963
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! scope="row" |Ø bannadell
|7,21 mm
|-
! scope="row" |Ø trogleuziñ
|7 mm
|-
! scope="row" |Ø kolier
|8,13 mm
|-
! scope="row" |Ø skoaz
|12,06 mm
|-
! scope="row" |Ø korf an douilhez
|12,72 mm
|-
! scope="row" |Ø strad
|12,01 mm
|-
! scope="row" |Tevder ar strad
|1,37 mm
|-
! scope="row" |Hirder an douilhez
|55,12 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar gartouchenn
|71,12 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! scope="row" |Pouez ar vannadell
|Etre 6 ha 10 g
|-
! scope="row" |Tizh o vont e-maez V<sub>0</sub>
|Etre 867 ha 968 m/s
|-
! scope="row" |Energiezh ar vannadell
|Etre 3.034 ha 3.693 J
|-
! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LR
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall
|C
|}
An '''.284 Winchester''' zo ur [[munision]] armoù-skoaz ijinet e 1963 gant an embregerezh stadunanat [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]. Pal an embregerezh e oa sevel ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] dezhi perzhioù [[bannouriezh]] heñvel ouzh reoù un [[.270 Winchester]], met berroc'h, evit gellet bezañ implijet er fuzuilhoù loc'henn-grogenn [[Winchester Model 88|Model 88]] ha damaotomatek [[Winchester Model 100|Model 100]]<ref name=":0">{{En}} HAWKS Chuck, ''[https://web.archive.org/web/20241202171849/https://www.chuckhawks.com/284Winchester.htm The .284 Winchester]'', war ChuckHawks.com (lennet d'ar 24/11/2024)</ref>.
Ne reas ket berzh ar gartouchenn .284 Winchester war ar marc'had pa voe kinniget, met implijet e vez gant [[Sportoù tennañ|tennerien sport]] abaoe un nebeud bloavezhioù evit an amprouennoù tennañ pell. Un nebeud armoù eus merkoù all a zo bet kambret evit ar c'halibr-mañ, evel ar [[Savage Model 99]] pe ar [[Ruger M77]].
== Chase ==
Mat eo evit chaseal jiboez dezhañ ur vent etre. Savet e oa bet evit an [[Huadeg|huadegoù]], met efedus a-walc'h eo betek 300 metr<ref name=":1">{{Fr}} ''[http://marksman.over-blog.fr/2019/04/la.284-winchester.html La .284 Winchester]'', Le blog du tireur de précision, 14/04/2019 (lennet d'ar 25/11/2024)</ref>.
== Kartouchennoù deveret ==
[[Kartouchenn Wildcat|Kartouchennoù Wildcat]] a bep seurt zo bet savet diwar an .284 Winchester, evel an [[.30-284 Winchester]], ar [[.25-284]]<ref name=":1" /><ref>'''{{En}}''' McPHERSON M. L., ''[https://www.rifleshootermag.com/editorial/ammunition_wildcat_0612/84509 Wildcatting the .284 Winchester]'', Rifle Shooter, 23/09/2010 (lennet d'ar 26/11/2024)</ref> pe ar [[6,5-284 Norma]]<ref>{{Es}} ''[https://municion.org/producto/284-winchester-2/ .284 Winchester]'', Municion.org (lennet d'ar 24/11/2024)</ref>.
== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/284-win-201110-fr.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:284 Winchester}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù-chase]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]
dc9nyf126fo42vzilvvxq4hmgq4z2xa
Mirdi an arme (Pariz)
0
173578
2200062
2133711
2026-09-15T20:46:39Z
Kestenn
14086
2200062
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Mirdi al Lu''' ([[galleg]] : "Musée de l'Armée") zo ur [[mirdi]] broadel gall arbennikaet war an [[Istor milourel]] ha lec'hiet e [[Les Invalides]], e [[7vet arondisamant Pariz]]. Mont di a c'haller dre arsavioù [[metro Pariz]] en [[Invalides (Metro Pariz hag RER)|Invalides]], [[Varenne (Metro Pariz)|Varenne]] ha [[La Tour-Maubourg (Metro Pariz)|La Tour-Maubourg]].
Mirdi al Lu a oa bet krouet e 1905 pa voe kendeuzet Mirdi ar c'hanolierezh ha Mirdi Istorel al lu<ref name=parisinfo>{{cite web|title=Musée de l'Armée – Hôtel national des Invalides|url=http://en.parisinfo.com/museum-monuments/7/musee-de-l-armee-hotel-national-des-invalides|access-date=17 April 2013}}</ref>. Rannet eo e seizh lec'h pe departamant, gant dastumadoù eus mare an [[Henamzer]] betek an {{XXvet kantved}}.
== Liammoù diavaez ==
* [https://www.musee-armee.fr/accueil.html Lec'hienn ofisiel Mirdi al Lu e Pariz]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Mirdioù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Mirdioù milourel]]
[[Rummad:Savadurioù Pariz]]
35g5chmfipah1rod2mmqim2jezxgixq
Timbroù hervez ar vro A...H
0
173798
2200024
2197124
2026-09-15T15:51:09Z
Tanjee
563
2200024
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
[[File:UN-Chagall window-1967.jpg|dehou|400px]]
*Kavet e vo amañ ur '''roll eus an ensavadurioù o deus embannet timbroù-post''' e-pad ur mare bennak abaoe ma oa bet lakaet e gwerzh an timbroù kentañ e 1840. Er roll e kaver kement seurt ensavadurioù gouarnamant pe aozadurioù aotreet ent-ofisiel o deus embannet timbroù dibar evit ar postoù. En o zouez e kaver Stadoù dizalc’h, trevadennoù, proviñsoù, stadoù-kêr, burevioù-post er broioù estren, aozadurioù etrebroadel ha luskadoù dispac'hel.
*Statud pep hini anezho zo bet merket, ha resisaet emdroadur pep tiriad hervez red an istor.
*Ur pennger nevez zo kinniget evit doujañ ouzh an alc’hwez a gaver war an timbr, hag alies pa gemm statud ar vro (trevadenn deuet da Stad dizalc’h da skwer).
*An darn vrasañ eus an ensavadurioù-se a zo istorel ha lod anezho n'o deus bet nemet ur prantad berr tre. An dimbrawourien a ra alies « broioù marv » eus ar broioù dezho ensavadurioù na embannont ket mui timbroù.
*Ouzhpennet ez eus bet un * e fin anv ur vro pa c’hoarvezh dezhi bezañ hiziv er-maez reolennoù [[Unvaniezh Postoù ar Bed]] o vezañ n’eo ket anavezet ez-ofisiel he melestradurezh gant darn vrasañ Stadoù all ar Bed. Broioù zo o deus embannet o frankiz hep asant ar Stad a zalc’hont outañ (Somaliland, Abc’hazia…) hag an timbroù dindan o anv a vez implijet er vro hepken, ket evit kas lizhiri d’an estrenvro. Pennoù-bras an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]] ha katalogoù timbrawouriezh a embann n’int nemet falstimbroù, daoust d’o implij. N’eus ket kaoz avat eus an timbroù embannet gant forbaned pe emsaverien en harlu, pell-pell eus ar broioù int sañset bezañ bet implijet (Nagaland, inizi Skos, Republik Saharaoui…).
{| class="wikitable" style="margin:auto; margin-top:25px; font-size:1.2em; font-weight:bold;"
|-
| style="padding:10px;" | [[#A|A]] • [[#B|B]] • [[#C|C]] • [[#CH|CH]] • [[#C'H|C'H]] • [[#D|D]] • [[#E|E]] • [[#F|F]] • [[#G|G]] • [[#H|H]]
|}
== A ==
=== [[Timbroù Abc'hazia|Abc’hazia*]] ===
[[File:Stamp of Abkhazia - 1995 - Colnect 998470 - Flag of Abkhasia.jpeg|dehou|150px]]
*Statud : Tiriad disrannour Jorjia (abaoe 1992). Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]].
* Er-maez al lezennoù etrebroadel eo an timbroù.
*Alc’hwez :
** Аԥсны Абхазия (abc’hazeg ha rusianeg) (1992-1994)
** Аԥсны (1994-2002)
** Аԥсны Republic of Abkhazia (abc’hazeg ha saozneg) (abaoe 2002)
=== [[Timbroù Abou Dhabi|Abu Dhabi]] ===
Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an [[Emirelezhioù Arab Unanet]] abaoe 1968.
*Alc’hwez (e lizherennoù latin hag arabek) :
** Abu Dhabi (1964-1972)
** Timbroù an Emirelezhioù Arab Unanet dreistmoullet <small>UAE</small> (1972)
*Pennad kar : [[Timbroù an Emirelezhioù Arab Unanet]]
[[File:Stamp of Aden - 1953 - Colnect 288544 - 1 - Map.jpeg|dehou|150px]]
=== [[Timbroù Aden|Aden]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1937-1963).
*Alc’hwez : Aden (1937-1964).
*Pennad kar : [[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su]]
=== [[Timbroù Djibouti|Tiriad gall pobloù Afar hag Issa]] ===
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall dindan anv « Aod c'hall ar Somalianed » (1896-1967).
*Alc’hwez : Territoire français des Afars et des Issas (1967-1977)
*Pennad kar : [[Timbroù Obock]]
=== [[Timbroù Afghanistan|Afghanistan]] ===
[[File:Stamp of Afghanistan - 1970 - Colnect 431986 - Road Map of Afghanistan with Location of Sites.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Dizalc’h abaoe 1919, goude ur prantad-amzer dindan « levezon » Breizh-Veur. Rouantelezh (1870-1973). Republik (1973-1992). Brezel diabarzh (1992-1996). Republik islamek (1996-2001). Aloubadeg Stadoù-Unanet ha brezel diabarzh (2001-2021). Stad an dTalibaned (abaoe 2021)
*Alc’hwez :
** e yezh [[dari]] “Penn un tigr” (1870-1927)
** Afghan postage pe Postage afghan (1927)
** Postes afghanes pe Postes Afghanistan (1928-1951)
** Afghanistan (1953-1955)
** Postes afghanes (1956-1989)
** Afghan post (1989 ha 1996-2001)
=== [[Timbroù Afrika bortugalek|Afrika bortugalek]] ===
*Statud : Trevadennoù Portugal en Afrika.
*Alc’hwez :
** Timbroù Portugal dreistmoullet <small>AFRICA</small> (1898)
** Timbr-taos dreistmoullet <small>TAXA DE GUERRA</small>
=== [[Timbroù Afrika ar C’heheder C’hall|Afrika ar C’heheder C’hall]] ===
* Statud : Framm velestradurel a vode trevadennoù Bro-C’hall ([[Kongo Frañs]], [[Gabon]], [[Oubangi-Chari]] ha [[Tchad]]) etre 1936 ha 1958.
*Alc’hwez :
** Timbroù Kongo Frañs ha Gabon dreistmoullet « Afrique Equatoriale Française » (1936)
** AFRIQUE EQUale FRçaise (1937 ha 1941)
** Afrique Equatoriale Française (1937-1958)
=== [[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg C'hall|Afrika ar C’hornaoueg C’hall]] ===
[[File:AOFNigertimbre.jpg|dehou|150px]]
* Statud : Framm velestradurel a vode trevadennoù Bro-C’hall ( [[Aod an Olifant]], [[Dahomey]], [[Ginea Frañs]], [[Volta-Uhel]], [[Maoritania]], [[Niger]], [[Senegal]] ha [[Soudan c’hall]]) etre 1934 ha 1958.
*Alc’hwez :
** Timbroù Afrika c’hall ar C’heheder dreistmoullet gant “Afrique Occidentale Française” (1944-1945)
** Afrique Occidentale Française RF (1945-1959)
=== [[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg Spagnol|Afrika ar C’hornaoueg Spagnol]] ===
* Statud : ramm velestradurel savet e 1946 a vode trevadennoù Spagn : [[La Aguëra]], [[Seguia el-Hamra]], [[Rio de Oro]], [[Ifni]] ha Sahara spagnol (Cabo Juby).
*Alc’hwez : Africa Occidental Española (1949-1951)
=== [[Timbroù Afrika ar Reter alaman|Afrika ar Reter alaman]] ===
*Statud : Trevadenn Alamagn (1880-1918). Aloubadeg Breizh-Veur ha [[Belgia]] (1916). Tiriadoù fiziet e Belgia, ar Rouantelezh-Unanet ha Portugal e 1918.
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant un talvoud-gwerzh e pesa pe « Deutsch-Ostafrika » (1893)
** Deutsch-Ostafrika (1900-1919)
** Timbroù Afrika ar Reter saoz dreistmoullet G.E.A. (1917-1921)
** Timbroù Kongo Velgia dreistmoullet Est Africain Allemand /Occupation Belge / Duitsch Oost Afrika / Belgische Bezettung (1916)
*Pennad kar : [[Timbroù Ruanda-Urundi]]
=== [[Timbroù Afrika ar Reter italian| Afrika ar Reter italian]] ===
[[File:ITA AOI MiNr0001 mt B002b.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Unvaniezh trevadennoù italian [[Eritrea]], [[Somalia italian]] hag [[Etiopia]].
*Alc’hwez :
** Africa Orientale Italiana (1938-1941)
** Timbroù-taos dreistmoullet A.O.I. (1941)
*Pennad kar : [[Timbroù Somalia italian]]
=== [[Timbroù Afrika ar Reter saoz|Afrika ar Reter saoz]] ===
*Statud : Kompagnunezh prevez (1888-1894). Tiriad gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (gant Ouganda) (1895-1920). Trevadennoù Ouganda ha Kenya adalek 1920.
*Alc’hwez :
** Timbroù Breizh-Veur dreistmoullet <small>BRITISH EAST AFRICA COMPANY</small> (1890)
** Imperial British East Africa Company (1890-1894)
** Timbroù dreistmoullet <small>BRITISH EAST AFRICA</small> pe British East Africa (1895)
** British East Africa Protectorate (1897)
** Timbroù Zanzibar dreistmoullet gant « British East Africa » (1897)
** East Africa and Uganda Protectorates (1903-1922)
*Pennadoù kar: [[Timbroù Kenya]] [[Timbroù Ouganda]]
=== [[Timbroù Aitutaki|Aitutaki]] ===
[[File:Stamp of Aitutaki - 1920 - Colnect 430730 - Huts at Arorangi.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad dindan dalc’h [[Zeland Nevez]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Zeland Nevez dreistmoullet gant <small>AITUTAKI</small> (1902-1919)
** Aitutaki (1920-1927
** Timbroù Inizi Cook dreistmoullet “Aitutaki” (1972)
**Aitutaki Cook Islands (abaoe 1972)
*Pennad kar : [[Timbroù Zeland Nevez]]
=== [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Ajman]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh Veur (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an Emirelezhioù Arab Unanet abaoe 1968.
** Alc’hwez (lizherenneg latin hag arabek) :
** Ajman عجمان (1964-1972)
=== [[Timbroù Alamagn - Impalaeriezh|Alamagn – Impalaeriezh]] ===
[[File:DR 1900 58 Germania Reichspost.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h (Impalaeriezh) etre 1870 ha 1918 savet gant unvaniezh rouantelezhioù ha dugelezhioù an tiriad alaman.
*Alc’hwez :
** Deutsche Reichs Post (1872-1900)
** Reichspost (1900)
** Deutsches Reich (1902-1919)
** Aloubadeg Frañs :
** Aloubadeg Belgia : Timbroù Belgia dreistmoullet <small>ALLEMAGNE DUITSCHLAND</small> (1919-1921)
[[Rummad:Istor Alamagn]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Alamagn – Impalaeriezh, Timbroù]]
=== [[Timbroù Alamagn - Republik Weimar|Alamagn - Republik Weimar ]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (1919-1933) savet goude an Impalaeriezh alaman (1870-1919).
*Alc’hwez :
** Deutsche National Versammung (1919-1920)
** Deutsches Reich (1920-1933)
[[File:Nazitagderbriefmarke6+24pf1942.jpg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Alamagn - IIIde Reich|Alamagn - IIIde Reich]] ===
*Statud : Stad dindan dalc’h [[Hitler]] etre 1933 ha 1945.
*Alc’hwez :
** Deutsches Reich (1933-1943)
** Grossdeutsches Reich (1943-1945)
=== [[Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed|Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed]] ===
[[File:Allied occupation in Germany (1945-1949).png|dehou|200px]]
*Statud : Tiriadoù Alamagn dindan melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet, Stadoù-Unanet Amerika hag an Unvaniezh Soviedel (1946-1949)
*Alc’hwez : Deutsche post (1946-1948)
*Statud : Tiriadoù Alamagn dindan melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet ha Stadoù-Unanet Amerika (1945-1949).
*Alc’hwez :
** Deutschland (1945-1946)
** Deutsche post (1948-1949)
** 2 Berlin Steurmarke (1948-1949)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Berlin ar Reter]], [[Timbroù Berlin ar C’hornaoueg]], [[Timbroù Mecklembourg-Pomerania ar C'hornaoueg]], [[Timbroù Saksonia]]
*Statud : Tiriadoù Alamagn dindan melestradurezh Bro-C’hall (1945-1946)
*Alc’hwez : Zone Française Briefpost (1945-1946)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Baden]], [[Timbroù Wurttemberg]], [[Timbroù Roenland-Pfalz]]
=== [[Timbroù Alamagn ar C’hornaoueg|Alamagn ar C’hornaoueg ]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (1949-1990) dindan anv [[Republik Kevreadel Alamagn]]. Kendeuzet e 1990 gant Alamagn ar Reter.
*Alc’hwez :
** Bundesrepublik Deutschland (1949)
** Deutsche Bundespost (1949-1994)
[[File:DDR 1959 Michel 726 Chemie.jpg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Alamagn ar Reter|Alamagn ar Reter]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (1950-1994). Kendeuzet e 1990 gant Alamagn ar C’hornaoueg.
*Alc’hwez :
** Deutsche Demokratische Republik (1950-1960)
** DDR (1960-1990)
** Deutsche Post (1990)
=== [[Timbroù Alamagn|Alamagn]] ===
*Statud : Stad dizalc’h. Unvaniezh [[Republik Kevreadel Alamagn|Alamagn ar C’hornaoueg]] hag [[Alamagn ar Reter]] e 1991.
*Alc’hwez :
** Deutsche Bundespost (1991-1995)
** Deutschland (abaoe 1995)
[[File:Stamp of Finland - 1972 - Colnect 46638 - Map of Aland Coat of Arms.jpeg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù an Inizi Åland|Åland]] ===
*Statud : Enezeg emren abaoe 1984, dindan dalc’h [[Finland]].
*Alc’hwez : Åland (abaoe 1984)
*Pennad kar : [[Timbroù Finland]]
=== [[Timbroù Albania|Albania]] ===
*Statud : Bro dindan dalc’h an [[Impalaeriezh Otoman]] betek 1912. Emerenerezh (1912-1914). Priñselezh (1914-1922). Melestradurezh [[Aostria-Hungaria]] (1919). Republik dizalc’h (1922-1928). Rouantelezh (1928-1939). Aloubadeg [[Italia]] (1939-1943). Aloubadeg [[Gres]] (1940). Aloubadeg [[Alamagn]] (1943). Republik Demokratel (1944-1946) ha Republik Poblek (1946-1991). Republik abaoe 1992.
[[File:Stamp of Albania - 2007 - Colnect 374166 - Albanian flag blowing in wind.jpeg|dehou|200px]]
*Alc’hwez :
** Timbroù Turkia dreistmoullet gant Shqipënia hag un ere daoubennek (1913)
** Siell gant « Postat e Qeverries sé Perkoheshme te shqipenies » (1913)
** Erer gant Postat e Qeverries sé Perkoheshme te shqipenies » (1913)
** Shqipënia e lire (1913)
** Korca (1914)
** Timbroù Epira dreistmoullet gant al lizherenn C (1916)
** Korcë (1917) ha dreistmoullet « Republika Shqipetare » (1917)
** Timbroù dreismoullet « Qarku Korces » (1918)
** Timbroù Aostria-Hungaria dreistmoullet « Posta e Shkodres SHQYPNIS » (1919)
** Timbroù Aostria-Hungaria dreistmoullet « POSTAT SHQIPTARE » (1919)
** SHQIËNIË dreistmoullet <small>SHKODRA</small>(1920)
** Poste Shqiptare (1920)
** Posta Shqiptare (1922)
** Rep. Shqiptare (1925)
** Timbroù dreistmoullet Mbretnia Shqiprare Zog I 1 IX 1928 (1928)
** Postat Shqiptare(1930)
** SHQIPNI (1937-1938)
** Timbroù dreistmoullet Mbledhja Kushtetuëse 12-IV-1939 XVII (1939)
** Timbroù Gres dreistmoullet gant ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔIOIKHCIC (1940)
** Mbretnija Shqiptare Postat (1939-1943)
** Timbroù dreistmoullet «14 Shator » 1943 (1943)
** Timbroù dreistmoullet « Qeverija demokratike e shqiperise » (1944)
** Shqipnija (1944)
** Qeveria demokratike e shqipnis (1946)
** Republika Popullore e Shqiperise pe Shqiperija (1946-1957)
** R.P. E Shqiperise pe Shqiperia pe Shqipëria (1957-1977)
** Republika popullore socialiste e shqiperise pe R.P.S. e Shqiperise (1977-1991)
** Posta Shqiptare (1991-1995)
** SHQIPERIA (abaoe 1995)
=== [[Timbroù Aldernez|Aldernez]] ===
*Statud : Tiriad-suj Kurunenn Breizh-Veur. Melestradurezh Gwernenez.
*Alc’hwez : Alderney Bailiwick of Guernesey (abaoe 1983)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Gwernenez]] [[Timbroù Jerzenez]]
=== [[Timbroù Sandjak Alexandretta|(Sandjak) Alexandretta]] ===
* Statud : Tiriad e Siria dindan dalc’h Bro-C’hall (1919-1938). Staget ouzh [[Turkia]] e 1939 dindan anv [[Hatai]].
*Alc’hwez :
** Burev Bro-C’hall (1853-1914)
** Timbroù Siria dreistmoullet « Sandjak d’Alexandrette » pe <small>SANDJAK D’ALEXANDRETTE</small> (1938)
** Timbroù Turkia dreistmoullet <small>HATAY DÊVLETI</small> (1939)
** Hatai Devleti (1939)
=== [[Timbroù Aljeria|Aljeria]] ===
[[File:Stamp of Algeria - 1965 - Colnect 325136 - Algerian princess and antelope.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (18301962). Stad dizalc’h abaoe 1962.
*Alc’hwez :
** Timbroù Bro-Frañs kachedet gant ur siell ispisial (niverenn ha goude deiziad) (1849-1924)
** Timbroù Bro-Frañs dreistmoullet gant « Algérie » (1924-1925)
** Timbroù Bro-Frañs (1958-1962)
** Timbroù Bro-Frañs dreistmoullet EA (‘’Etat algérien’’) (1962)
** Timbroù Bro-Frañs dreistmoullet « République algérienne » (e galleg hag en arabeg) (1962)
** Timbroù Bro-Frañs dreistmoullet « Algérie » (1963)
** Algérie الجزائر e galleg hag en arabeg (abaoe 1963)
=== [[Timbroù Allenstein|Allenstein]] ===
*Statud : Kêr eus [[Prusia]] ar Reter. Goude ur boblvouezhiadeg e voe staget ouzh Alamagn e 1920. Staget ouzh [[Polonia]] e 1945 (adanvet [[Olsztyn]]).
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Plébiscite Olsztyn Allenstein » (1920)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Commission d’administration et de plébiscite Olsztyn Allenstein Traité de Versailles Art. 94-98 » (1920).
=== [[Timbroù Âlwâr|Âlwâr]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950 (e Stad [[Rajasthan]])
*Alc’hwez : Goustilh (1877-1899)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Andorra|Andorra]] ===
*Statud : Stad dizalc’h. Melestradurezh Spagn ha melestradurezh Bro-C’hall
* Alc’hwez (melestradurezh Frañs) :
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet <small>ANDORRE</small> (1931)
** Vallées d’Andorre (1932-1943)
** Andorre (1943-1974)
** Andorre [[Andorra]] (1975-1977)
** Principat d’Andorra (abaoe 1978)
*Alc’hwez (melestradurezh Spagn) :
** Timbroù Spagn dreistmoullet <small>CORREOS ANDORRA</small> (1928)
** Andorra (1929-1979)
** Principat d’Andorra (abaoe 1979)
=== [[Timbroù Enezeg an Azorez|Angra]] ===
*Statud : Kêr war enez Teircera (enezeg Azorez) dindan dalc’h [[Portugal]].
*Alc’hwez : Angra Portugal (1892-1905)
*Pennad kar : [[Timbroù Portugal]]
=== [[Timbroù Anguilla|Anguilla]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet abaoe 1650. Staget ouzh inizi [[Saint Kitts ha Nevis]] betek 1967. Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet.
*Alc’hwez :
** Timbroù Saint-Kitts dreistmoullet gant « Independent Anguilla » (1967)
** [[Anguilla]] (abaoe1967)
=== [[Timbroù Anjouan|Anjouan]] ===
[[File:Stamp of Anjouan - 1900 - Colnect 215580 - Trype Groupe.jpeg|dehou|150px]]
*Statud : Enezenn warezet gant Bro-C’hall (1886-1912) evel inizi all Enez ar Gomorez. Staget e voe an enezeg ouzh trevadenn [[Madagascar]] (1912-1947). Tiriad tramor (1947-1974). Ul lodenn eus Stad Komorez abaoe 1974.
*Alc’hwez : Sultanat d’Anjouan (1892-1912)
*Pennadoù all : [[Timbroù Moheli]], [[Timbroù Mayotte]], [[Timbroù Komorez]]
=== [[Timbroù Annam ha Tonkin|Annam ha Tonkin]] ===
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall. Ul lodenn eus Indez-Sina c’hall.
*Alc’hwez : Timbroù Trevadennoù gall dreistmoullet gant « A & T » (1888)
*Pennad kar : [[Timbroù Indez-Sina c’hall]]
=== [[Timbroù Antarktika -Tiriad Aostralia|Antarktika -Tiriad Aostralia]] ===
[[File:MAP OF ANTARCTICA - Australian Antarctic Territory postage stamp.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Tiriad-suj Aostralia.
*Alc’hwez : Australian Antarctic Territory (abaoe 1957)
=== [[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|Antarktika - Tiriad Breizh-Veur]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet abaoe 2002.
*Alc’hwez : British Antarctic Territory (abaoe 1962)
=== [[Timbroù Antarktika – Tiriad Bro-C’hall| Antarktika - Tiriad Bro-C’hall]] ===
*Statud : Tiriad tramor Bro-C’hall .
*Alc’hwez :
** Timbroù postoù dre-nij Madagaskar dreistmoullet gant <small>TERRE ADÉLIE DUMONT D’URVILLE 1840 </small>(1948)
** Timbroù Madagaskar dreistmoullet gant <small>TERRES AUSTRALES ET ANTARCTIQUES FRANCAISES</small> (1955)
** RF TERRES AUSTRALES ET ANTARCTIQUES FRANCAISES (abaoe 1956)
=== [[Timbroù Tiriad Zeland-Nevez|Antarktika – Tiriad Ross]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h Zeland-Nevez.
* Alc’hwez : Ross Dependency (abaoe 1957)
=== [[Timbroù Antigua|Antigua]] ===
[[File:Antigua 1867 1d vermillion imperf between ex Toeg.jpg|dehou|200px]]
*Statud : trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1862-1967).Ezel eus [[Kevread Indez ar C’hornaoueg]] (1958-1962). Stad kenstaget ouzh ar Rouantelezh-Unanet (1967-1981). Stad dizalc’h (abaoe 1981) dindan anv [[Antigua-ha-Barbuda]].
*Alc’hwez :
** Antigua (1862-1981)
** Antigua & Barbuda (abaoe 1981)
=== [[Timbroù an Antilhez Bihanañ saoz|Antilhez Bihanañ saoz]] ===
[[File:Five shilling stamp of the Leeward Islands.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Unvaniezh inizi dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet : [[Anguilla]], [[Antigua]], [[Barbuda]], [[Montserrat]],[[ Saint-Kitts]], [[Nevis]] hag an [[Inizi Gwerc’h]].
*Alc’hwez : Leeward Islands (1890-1954)
=== [[Timbroù Antilhez Danmark|Antilhez Danmark]] ===
*Statud : Trevadenn [[Danmark]] gwerzhet d’ar [[ Stadoù-Unanet]] e 1917.
*Alc’hwez :
** KGL (1855-1867)
** Dansk Westindien (1873-1903)
** Dansk Vest Indien (1856-1917)
[[File:Bijzondere Antilliaanse Postzegel "Dag van de Arbeid" - Special Antilian stamp for Labour Day (3490680943).jpg|180px|dehou]]
=== [[Timbroù an Antilhez Nederlandat|Antilhez Nederlandat]] ===
*Statud : Trevadennoù an Izelvroioù er Mor Karib : Inizi Bonaire, Curaçao, Sint Eustatius, Saba, lodenn greisteiz enez Sint-Maarten hag Aruba. Stad emren en Izelvroioù (1954-2010).
*Alc’hwez :
** Nederlandse Antillen (1949-2004)
** Ned. Antillen (1949 ha 1952)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Aruba]] [[Timbroù Curaçao]] [[Timbroù Sint-Maarten]]
=== [[Timbroù Antilhez Spagn|Antilhez Spagn]] ===
*Statud : Trevadennoù Spagn er Mor Karib : [[Cuba]], [[Republik Dominikana]] ha [[Porto Rico]].
*Alc’hwez :
** RL Plata F. (1855-1867)
** Ultramar (1868-1871)
=== [[Timbroù Aod an Aour|Aod an Aour]] ===
[[File:Gold Coast Stamp Elizabeth 1953 ½ d.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv Aod an aour (1821-1957) a voe adanvet [[Ghana]] pa voe ur Stad dizalc’h.
*Alc’hwez : Gold Coast (1875-1953)
*Pennad kar : [[Timbroù Ghana]]
=== [[Timbroù Aod an Niger|Aod an Niger]] ===
*Statud : Gwarezva ar Rouantelezh-Unanet dindan anv "Oil Rivers Protectorate" (1870-1893), adanvet e 1893. Dont a reas da vezañ ur rann eus Nigeria ar Su e 1900.
*Alc'hwez :
*British Protectorate Oil Rivers (1892)
*Niger Coast Protectorate (1893-1899)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Nigeria an Norzh]] [[Timbroù Nigeria ar Su]] [[Timbroù Nigeria]]
=== [[Timbroù Aod an Olifant|Aod an Olifant]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1868-1958). Republik emren (1958-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960.
* Alc’hwez :
** Côte d'Ivoire (1892-1944)
** Timbroù Afrika ar C’hornaoueg C’hall (1944-1958)
** Republique de Côte d'Ivoire pe Republique de Côte-d’Ivoire (abaoe 1958)
=== [[Timbroù Djibouti|Aod c'hall ar Somalianed]] ===
[[File:RFSomaliTimbre.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant Bro-C’hall (1894-1902). Trevadenn Bro-C’hall (1902-1967).
*Alc’hwez :
** Timbroù Obock dreistmoullet DJ pe Djibouti (1894-1902)
** Protectorat de la Côte des Somalis (1894-1900)
** Côte Française des Somalis (1902-1967)
** Djibouti RF (1943)
*Pennad kar : [[Timbroù Obock]]
=== [[Timbroù Aostralia|Aostralia]] ===
*Statud : Kengevredad savet gant unvaniezh stadoù aostralian bet dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet, d’ar 1añ a viz Genver 1901.
*Alc’hwez : Australia (abaoe 1912)
=== [[Timbroù Aostralia ar C’hornaoueg|Aostralia ar C’hornaoueg]] ===
[[File:Western Australia 1 penny Revenue stamp.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1826-1900). Ezel eus Kengevredad Aostralia abaoe 1901.
*Alc’hwez : Western Australia (1854-1912)
*Pennad kar : [[Timbroù Aostralia]]
=== [[Timbroù Aostralia ar Su|Aostralia ar Su]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1836-1900). Ezel eus Kengevredad Aostralia abaoe 1901.
*Alc’hwez : South Australia (1855-1912)
*Pennad kar : [[Timbroù Aostralia]]
=== [[Timbroù Aostria|Aostria]] ===
*Statud : Tiriad an Impalaeriezh Aostria-Hungaria betek 1918. Republik [[Aostria]] (1918-1938). Lodenn eus Alamagn (1938-1945). Aloubadeg gant ar Rouantelezh-Unanet, ar Stadoù-Unanet ha Bro-C’hall (1945) Republik Aostria abaoe 1945.
* Alc’hwez :
** KKpost-stempel (1850)
** Poltred an impalaer (1867-1880)
** Kais. Königl. Oesterr. Post (1883-1906)
** Kaiserliche königliche österreichische Post (1908-1917)
** Timbroù Aostria dreistmoullet gant “Deutsch österreich” (1918-1919)
** Deutsch österreich (1919-1921)
** Österreich (1921-1937 ha 1945)
** Timbroù Alamagn (IIIde Reich) (1938-1945)
** Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed (1945)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant “Österreich” (1945)
** Republik Österreich (1945-2001)
** Österreich (abaoe 2002)
=== [[Timbroù Aostria-Hungaria|Aostria-Hungaria]] ===
*Statud : Unvaniezh [[Aostria]] ha [[Hungaria]] (1867-1918) dindan beli un impalaer. Melestradurezhioù postel disheñvel nemet melestradurezh an armeoù : ''Kaiserliche und Koenigliche Feldpost'' (= Postoù impalaerel ha roueel ar brezeliadennoù)
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Bosnia-Herzegovina]] dreistmoullet '''K.U.K. FELDPOST''' (1915)
** K.U.K. Feldpost (1915-1918)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Aostria]] [[Timbroù Hungaria]]
=== [[Timbroù Arad|Arad]] ===
*Statud : Kêr eus [[Transilvania]] aloubet gant arme Bro-C’hall e 1919. Staget ouzh [[Roumania]] e 1920.
*Alc’hwez : Timbroù [[Hungaria]] dreistmoullet gant <small>Occupation française</small> (1919).
=== [[Timbroù Arabia Saoudat|Arabia Saoudat]] ===
[[File:50th Anniversary of First Saudi Commemmorative Stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h bet anvet Rouantelezh Nedj ha Hedjaz (1926-1932).
*Alc’hwez :
** Royaume de l'Arabie saoudite (1934-1957)
** S.A.K. (1960-1961)
** Royaume de l'Arabie saoudite (1960-1966)
** Arabie saoudite (1963-1964)
** Kingdom of Saudi Arabia (1965-1971)
** Saudi Arabia (1965-1975)
** Saudi Arabia kingdom (1965-1975)
** SA (1966)
** K.S.A. (1974-1982)
** Skoed-ardamez (gwezenn-palm ha klezeoù kroazet) (abaoe 1982)
=== [[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Arabia ar Su]] ===
*Statud : Rouantelezh gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Staget ouzh Yemen ar Su e 1967.
*Alc’hwez : Federation of South Arabia (1963-1966)
=== [[Timbroù Fiume|(Inizi) Arbe ha Veglia]] ===
*Statud : Inizi eus [[Dalmatia]] aloubet gant soudarded [[Gabriele D'Annunzio]] etre miz Du 1920 ha miz Genver 1921. Anvet [[Rab]] ha [[Krk]] hiriv, staget ouzh [[Kroatia]].
*Alc’hwez : Timbroù [[Fiume]] dreistmoullet gant <small>ARBE</small> pe <small>VEGLIA</small> (1920)
=== [[Timbroù Arc’hantina|Arc’hantina]] ===
[[File:1868 5C Argentina Rivadavia unused Mi20I.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1853. Kengrevead (1861-1861). Republik abaoe 1862.
*Alc’hwez :
** Confecon Argentina (1858-1861)
** República Argentina (1862-1952 ha 1957 ha 1965-1994)
** Argentina (1952-1965)
** R. Argentina (1967-1968)
** Correo Argentino (1994)
** República Argentina (abaoe 1994)
=== [[Timbroù Armenia|Armenia]] ===
[[File:Stamp of Armenia - 2010 - Colnect 195435 - Day of IndependenceFlag of Armenia.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h (1918-1921). Republik ezel eus an [[Unvaniezh Soviedel]] betek 1992. Republik dizalc’h abaoe 1992.
*Alc’hwez :
** Timbroù Rusia dreistmoullet K 60 K (1919-1921)
** ՀԱՅԱՍՏԱՆՒ [[Armenia]] (1920)
** Հ ա չ ha ՌՈՒԲԼՒ (1921-1923)
** CCCP Timbroù Unvaniezh Soviedel (1923-1992)
** ՀԱՅԱՍՏԱՆ Armenia (abaoe 1992
=== [[Timbroù Stadoù an Arsav-brezel|Stadoù an Arsav-brezel]] ===
*Statud : Emirelezhioù [[Arabia ar Reter]] gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1892-1971) a voe unvanet dindan anv [[Emirelezhioù Arab Unanet]] e 1971
*Alc’hwez : Trucial States (1961)
*Pennad kar : [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet]].
=== [[Timbroù Republik Artsac'h|Republik Artsac'h*]] ===
[[File:Flag of Artsakh 1993 stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad disrannour Azerbaidjan (1991-2023). Anvet ivez Nagorno-Karabac’h. Nann anavezet gant Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Staget ouzh [[Azerbaidjan]] e 2023.
*Alc’hwez (lizherenneg latin hag armeniek) :
** ԼԵՌՆԱՅԻՆ ՂԱՐԱԲԱՂԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ Republic of Mountainous Karabakh (1993-1996 ha 2017-2023)
** ԼԵՌՆԱՅԻՆ ՂԱՐԱԲԱՂԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ (1996-1998)
** Republic of Nagorno-Karabakh (1998-2017)
** ԱՐՑԱԽԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ REPUBLIC OF ARTSAKH
=== [[Timbroù Aruba|Aruba]] ===
*Statud : Ul lodenn eus Antilhez Nederlandat (betek 1986). Stad emren e Rouantelezh an [[Izelvroioù]] abaoe 1986.
*Alc’hwez : Aruba (abaoe 1986)
=== [[Timbroù Ascension|(Enez) Ascension]] ===
[[File:Ascension 1938 4p ultramarine Green Mountain.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Tiriad tramor asambles gant [[Saint Helena (enezenn)|Saint Helena]] ha [[Tristan da Cunha]] abaoe 2002.
*Alc’hwez :
** Timbroù Saint-Helena dreistmoullet gant ASCENSION (1922)
** Ascension pe Ascension Island (abaoe 1922)
=== [[Timbroù Asturias ha Leon|Asturiez ha Leon]] ===
*Statud : Rannvroioù emren ar Stad spagnol.
*Alc’hwez : Consejo de Asturias y Leon pe Gobierno General pe Consejo Inter Provincial (1936-1937).
=== [[Timbroù Aunus|Aunus]] ===
*Statud : Kêr eus [[Karelia]] (Rusia) aloubet gant [[Finland]] e 1919.
*Alc’hwez : Aunus (1919)
[[File:Stamps of Azerbaijan, 1997-468.jpg|dehou|300px]]
=== [[Timbroù Azerbaidjan|Azerbaidjan]] ===
* Statud : Stad dizalc’h ezel eus « Republik dizalc’h Kaokaz » (1917-1921). Aloubadeg Unvaniezh Soviedel (1921). Ezel eus [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel]] (1922-1992). Stad dizalc’h abaoe 1992.
*Alc’hwez (e lizherennoù latin hag arabek :
** République d'Azerbaïdjan (1919)
** АЗЕРБАЙДЖАН pe АЗЕРБАЙДЖАНСКАЯ (1921-1923)
** CCCP (Timbroù Unvaniezh Soviedel betek 1992)
** Azärbaycan (1992)
**Azərbaycan (abaoe 1992)
=== [[Timbroù Enezeg an Azorez|Enezeg an Azorez]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h Portugal. Emren abaoe 1981.
*Alc’hwez :
** Timbroù Portugal dreistmoullet AÇORES (1868-1895 ha 1911-1932)
** Açores (1898-1911)
** Portugal Açores (abaoe 1980)
== B ==
=== [[Timbroù Baden|Baden]] ===
*Statud : Dugelezh-veur (1803-1918) ezel eus Kengevread Norzh-Alamagn hag eus Impalaeriezh Alamagn. Republik (1918) ezel eus Republik Weimar. Aloubadeg Bro-Frañs e Su Baden (1947-1949). Ul lodenn eus Alamagn abaoe 1949 (Land [[Baden-Wurtemberg]]).
*Alc’hwez :
** Baden Freimarke (1851-1868)
** Timbroù servij : Frei durch ablösung Deustsches Reich (1905)
** Baden (1947-1949)
=== [[Timbroù Bahamas|Bahamas]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1859-1973). Stad dizalc'h abaoe 1973.
*Alc'hwez : Bahamas
=== [[Timbroù Bahawalpour|Bahawalpour]] ===
[[File:Stamp of Bahawalpur - 1948 - Colnect 299932 - Nur Mahal Palace.jpeg|dehou|200 px]]
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[Pakistan]] abaoe 1947.
*Alc’hwez : Bahawalpur (1947-1949)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]], [[Timbroù Pakistan]]
=== [[Timbroù Bahrein|Bahrein]] ===
*Statud : Stad gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1914-1968). Ezel eus Kevread an [[Emirelezhioù Arab Unanet]] (1968-1971). Stad dizalc’h (abaoe 1971). Rouantelezh (abaoe 2002).
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant « [[Bahrain]] » (1933-1945)
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet gant « Bahrain » (1948-1960)
** Barhain (1953-1970)
** State of Bahrain (1971-2003)
** Kingdom of Bahrain (abaoe 2003)
*Pennad kar: [[Timbroù an Emirelezhioù Arab Unanet]]
=== [[Timbroù Bamra|Bâmra]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Bamra (1889)
** Bamra State (1890-1891)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Bangladesh|Bangladesh]] ===
*Statud : Ul lodenn eus trevadenn Indez Breizh-Veur betek 1947. Ul lodenn eus Stad [[Pakistan]] etre 1947 ha 1971 dindan anv “Pakistan ar Reter”. Ur Stad dizalc’h abaoe 1971.
*Alc’hwez :
** Bangla desh (1971)
** Bangladesh (abaoe 1972)
[[File:Stamp Barbados 1899 2p.jpg|dehou|150px]]
=== [[Timbroù Bangkok|Bangkok]] ===
*Statud : Keoded [[Thailand]]. Burev-post ar Rouantelezh-Unanet.
*Alc’hwez : Timbroù [[Malaka]] dreistmoullet gant al lizherenn « B » (1885)
=== [[Timbroù Barbados|Barbados]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (betek 1961). Emrenezereh (1961-1966). Stad dizalc’h abaoe 1966. Republik abaoe 2021.
*Alc’hwez : Barbados (abaoe 1852)
=== [[Timbroù Barbuda|Barbuda]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1859-1959), tiriad-suj [[Antigua]]. Ezel eus [[Kevread Indez ar C’hornaoueg]] (1958-1962). Tiriad kenstaget ouzh ar Rouantelezh-Unanet (1967-1981) gant Antigua. Emrenerezh (1976-1981) Stad dizalc’h gant enez Antigua (abaoe 1981) dindan anv [[Antigua-ha-Barbuda]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Antilhez Bihanañ saoz (‘’’Leeward Islands’’’ e saozneg) dreistmoullet <small>BARBUDA </small>(1922)
** Timbroù Antigua hep meneg (1924-1968)
** Barbuda (1968-1981) pe timbroù Antigua dreistmoullet « Barbuda » (1973-2000).
=== [[Timbroù Barcelona|Barcelona]] ===
*Statud : Kêrbenn [[Katalonia]]. Timbroù lec’hel a ranke bezañ peget e-kichen re Spagn.
*Alc’hwez : Ayuntamiento de Barcelona (1929-1945)
=== [[Timbroù Barwani|Barwani]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Barwani State (1921-1938)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]], [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Basoutoland|Basoutoland]] ===
[[File:1959 Basutoland National Council stamps.jpg|dehou|500px]]
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1868-1965). Emrenerezh (1965-1966). Stad dizalc’h dindan anv [[Lesotho]] e 1966.
*Alc’hwez :
** Basutoland (1933-1966)
** Basutoland Lesotho (1965)
=== [[Timbroù Batoum|Batoum]] ===
*Statud : Kêr eus [[Jorjia]] aloubet gant ar Rouantelezh-Unanet (1919-1920)
*Alc’hwez :
**Батумckаа почта (1919)
** Timbr 1919 dreistmoullet gant <small>BRITISH OCCUPATION</small> (1919)
** Timbroù Rusia dreistmoullet gant <small>БАТУМЪ BRITISH OCCUPATION OБЛ</small> (1920)
=== [[Timbroù Bavaria|Bavaria]] ===
*Statud : Rouantelezh (1806-1918) ezel eus [[Kengevredad ar Roen]] (1806-1813), hag eus Impalaeriezh Alamagn (1870-1918). Republik (1918) ezel eus [[Republik Weimar]]. Aloubet gant armeoù ar [[Stadoù-Unanet]] e 1945. Ul lodenn eus Alamagn abaoe 1949 (Land Bavaria).
*Alc’hwez :
** Bayern (1849-1916 ha 1920)
** Timbroù Bavaria dreistmoullet Volkstaat Bayern pe Freistaat Bayern (1919).
** Timbroù Bavaria dresitmoullet Deutsches Reich
** Timbroù-servij dreistmoullet gant al lizherenn E (1908) pe toullouigoù e stumm E (1912).
*Pennad kar : [[Timbroù Alamagn]]
=== [[Timbroù Bechuanaland|Bechuanaland]] ===
[[File:1960 6d Bechuanaland Protectorate stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1888-1964). Bro emren (1965). Stad dizalc’h e 1966 dindan anv [[Botswana]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Bechuanaland dreistmoullet Protectorate (1888)
** Timbroù Kab ar Spi mat dreistmoullet gant “Bechuanaland Protectorate” (1889)
** Timbroù Transavaal dreistmoullet gant “Bechuanaland Protectorate” (1889)
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet gant “Bechuanaland Protectorate” (1898-1926)
** Bechuanaland Protectorate (1932-1964)
** [[Bechuanaland]] (1965)
*Pennad kar [[Timbroù Botswana]]
=== [[Timbroù Bechuanaland saoz|Bechuanaland saoz]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Staget e voe ar rann su ouzh trevadenn [[Kab ar Spi Mat]] e miz Du 1895.
*Alc’hwez :
** Timbroù Kab ar Spi mat dreistmoullet gant ‘’’British Bechuanaland’’’ (1886-1897)
** Timbroù Kab ar Spi mat dreistmoullet gant “British Bechuanaland Postage and Revenue” (1886-1897)
*Pennad kar : [[Timbroù Kab ar Spi Mat]]
=== [[Timbroù Belarus|Belarus (Bielorusia)]] ===
[[File:Stamp of Belarus - 2003 - Colnect 281025 - The poster.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Republik dizalc’h (1918-1922) dindan anv “Rusia Gwenn” pe [[Rutenia]]. Ezel eus [[Unvaniezh Soviedel]] (1922-1992). Stad dizalc’h (abaoe 1992).
*Alc’hwez :
** ACOБHbI ATPAД БHP (1920) (БHP = pennlizherennoù Belarossia Narodnaia Respoublika).
** CCCP Timbroù an Unvaniezh Soviedel (1922-1992)
** Беларусь Belarus (abaoe 1992)
=== [[Timbroù Belize|Belize]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv [[Honduras Breizh-Veur]] (1866-1964). Bro emren (1964-1981) ha dizalc’h abaoe 1981.
*Alc’hwez :
** Timbroù Honduras Breizh-Veur dreistmoullet gant « [[Belize]] » (1973-1974)
** Belize (abaoe 1974)
*Pennad kar :[[Timbroù Honduras Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Belize|Inizi (Cayes) Belize]] ===
*Statud : Tiriad-suj Belize.
*Alc’hwez : Cayes of Belize (1984-1985)
[[File:Timbre du Grand Orient de Belgique, datant de 1982..png|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Belgia|Belgia]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (rouantelezh) abaoe 1831.
*Alc’hwez (e flandrezeg ha galleg) :
** Poltred ar roue (1849-1866)
** Skoed-ardamez (1866-1867)
** Belgique (1869-1891)
** Belgique Belgie (1893-1943)
** [[Belgique]] België (abaoe 1943)
=== [[Timbroù Cyrenaica|Benghazi]] ===
*Statud : Porzh eus [[Libia]] ([[Cyrenaica]]) dindan dalc’h Italia.
*Alc’hwez : Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>BENGASI</small> (1901 ha 1911)
*Pennad kar : [[Timbroù Cyrenaica]]
=== [[Timbroù Benin|Benin]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Frañs (18502-1958) ezel eus Afrika ar C’hornaoueg c’hall dindan anv [[Dahomey]]. Stad emren (1958-1960) ha dizalc’h abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet <small>BENIN</small> (1892-1894)
** Golfe de Bénin (1893)
** Benin pe Bénin (1892-1894)
** Timbroù Afrika ar C’hornaoueg C’hall (1944-1960)
** Timbroù Dahomey (1960-1975)
** République populaire du Bénin (1976-1990)
** République du Bénin (abaoe 1990)
*Pennad kar [[Timbroù Dahomey]]
=== [[Timbroù Bergedorf|Bergedorf]] ===
*Statud : Kêr-dieub, ezel Kengevread alaman (1815-1866) ha Kengevread Norzh Alamagn (1867-1871). Staget ouzh Kêr Hambourg e miz Ebrel 1938.
*Alc’hwez : Bergedorf (1861)
=== [[Timbroù Berlin ar C’hornôg|Berlin ar C’hornôg]] ===
[[File:Stamps of Germany (Berlin) 1987, MiNr 775.jpg|dehou|200 px]]
*Statud : Lodenn eus kerbenn Alamagn aloubet gant armeoù ar Rouantelezh-Unanet, ar Stadoù Unanet ha Bro-C’hall goude an Eil Brezel-Bed. Ez-ofisiel, rannvro (Land) eus Alamagn ar C’hornaoueg (1949-1991). Kenteuzet gant Berlin ar Reter e 1990.
*Alc’hwez :
** Timbroù tachennoù an Tritiriad dreistmoullet gant BERLIN (1948 ha 1949)
** Deutsche post (1946-1954)
** Deutsche Post Berlin (1952-1954)
** Deutsche Bundespost [[Berlin]] (1955-1990)
=== [[Timbroù Berlin ar Reter|Berlin ar Reter]] ===
*Statud : Lodenn eus kerbenn Alamagn aloubet gant an Arme soviedel goude an Eil Brezel-Bed. Kerbenn Alamagn ar Reter (1949-1990). Kenteuzet gant Berlin ar C’hornaoueg e 1990.
*Alc’hwez : Stadt Berlin (1945)
*Pennad kar : [[Timbroù Alamagn ar Reter]]
=== [[Timbroù Bermuda|Bermuda]] ===
[[File:Stamp Bermuda 1936 2.5p.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn (1612-1968) ar Rouantelezh-Unanet. Emrenerezh (1968-2004). Tiriad tramor abaoe 2004.
*Alc’hwez : Bermuda (abaoe 1860)
=== [[Timbroù Bhopal|Bhopal]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** HH Nawab Shah Jahan (1876-1903)
** HH Nawab Sultan Jahan (1876-1903)
** Bhopal State (1908)
=== [[Timbroù Bhor|Bhor]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Lizherennoù hindiek (1879)
** Bhor State (1901)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]], [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Bhoutan|Bhoutan]] ===
*Statud : Rouantelezh. Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1910-1949) ha gant India (1949-1971). Dizalc’h abaoe 1971.
*Alc’hwez : Bhutan (abaoe 1954)
=== [[Timbroù Biafra|Biafra]] ===
*Statud : Tiriad disrannour eus [[Nijeria]] (1967-1970). Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]].
*Alc’hwez :
** Biafra (1968)
** Republic of [[Biafra]] (1968-1969)
**Timbroù Nijeria dreistmoullet gant <small>SOVEREIGN BIAFRA</small> (1968)
*Pennad kar : [[Timbroù Nijeria]]
=== [[Timbroù Bijawar|Bijawar]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Bijwawar State (1935-1937)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]], [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Birmania (Myanmar)|Birmania (Myanmar)]] ===
*Statud : Ul lodenn eus Indez Breizh-Veur (1855-1937). Dominion ar Rouantelezh-Unanet (1937-1948). Aloubadeg Japan (1942-1944). Melestradurezh Lu Breizh-Veur (1945). Stad dizalc’h abaoe 1948, adanvet Unvaniezh [[Myanmar]] e 1990.
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet “Burma” (1937)
** Burma
** Timbroù Birmania dresitmoullet gant MILY ADM (1945)
** Timbroù Birmania dresitmoullet gant skeudennet ur paun (Lu dieubidigezh BIrmania) (1942)
** ビルマ州 (Stad Birmania e japaneg) (1942-1944)
** Union of Burma (lizherennoù latin ha birmanek) (1948-1974 ha 1989)
** Socialist republic of the union of Burma (1974-1989)
** Union of Myanmar (abaoe 1990)
=== [[Timbroù Bohemia ha Moravia|Bohemia ha Moravia]] ===
*Statud : “Bro-warezet” gant Alamagn (1939-1945). Ul lodenn eus [[Tchekoslovakia]] a-raok ha goude an [[Eil Brezel-bed]].
* Alc’hwez :
** Timbroù Tchekoslovakia dreistmoullet BÖHMEN u. MÄHREN (1939)
** Böhmen und Mähren Cechy a Morava (1939-1942)
** Deutsches Reich Böhmen und Mähren Cechy a Morava (1942-1943)
** Grossdeutsches Reich Böhmen und Mähren Cechy a Morava (1943-1944)
=== [[Timbroù Bolivia|Bolivia]] ===
[[File:Stamp of Bolivia - 1930 - Colnect 223085 - Map of Bolivia.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1867.
*Alc’hwez :
** Transacciones sociales Bolivia (1870)
** Correos Bolivia contrados (1867-1868)
** Republica boliviana (1912-1930)
** [[Bolivia]] (1957-1971)
** Correos de Bolivia (1867-1957) hag abaoe 1971
=== [[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Bophuthatswana]] ===
*Statud : Tiriad (lesanvet Bantoustan) a voe dizalc’h hervez Gouarnamant Suafrika, nann-anavezet gant an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Kendeuzet e SuAfrika e miz Ebrel 1994.
*Alc’hwez : Bophutatswana (1977-1994)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Suafrika]] [[Timbroù Stadoù emren Suafrika]]
=== [[Timbroù Borneo an Norzh|Borneo an Norzh]] ===
*Statud : Dindan melestradurezh ur gompagnunezh prevez (1883-1893). Bro warerezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1901-1948). Aloubadeg ar Japan (1943-1945). Melestradurezh Lu Breizh-Veur (1948-1964). Ezel eus Kevread Stadoù Malaizia (abaoe 1964).
*Alc’hwez :
** North Postage Borneo pe North Borneo (1883-1886)
** British North Borneo (1886-1892)
** (The) State of North [[Borneo]] (1894-1895)
** State of North Borneo (lizherennoù latin, sinaek ha malaiziek (1897-1901 ha 1909-1941)
** Timbroù Borneo dreistmoullet <small>BRITISH PROTECTORATE</small> (1901-1912)
** Aloubadeg Japan : lizherennoù Japanek 北ボルネオ (1943-1945)
** Timbroù dreistmoullet gant B.M.A. (= British Military Administration (1945)
** Timbroù dreistmoullet gant tresadenn-arouez ar monarkiezh (1947)
** North Borneo (1948-1963)
=== [[Timbroù Bosnia ha Herzegovina|Bosnia ha Herzegovina]] ===
[[File:Stamp Bosnia 1912 3h.jpg|dehou|200px]]
* Statud : Ul lodenn eus an impalaeriezh ottoman (1863-1878). Ul lodenn eus an impalaeriezh Aostria-Hungaria (1878-1918). Ul lodenn eus Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1929) ha Rouantelezh Yougoslavia (1929-1941). Aloubadeg Alamagn e 1941. Dindan dalc’h Stad Kroatia (1941-1945). Ul lodenn eus [[Republik Kevreadel Sokialour Yougoslavia]] (1945-1992). Brezel diabarzh (1992-1995). Stad dizalc’h ha kevreadel (abaoe 2005) dindan anv Republik Bosnia ha Herzegovina gant teir framm : [[Kevread Bosnia ha Herzegovina]], [[tiriad Brčko]] ha [[Republik Srpska]].
*Alc’hwez :
**Skoed-ardamez an Impalaeriezh Aostria-Hungaria (1879-1900)
** Bosnien-Herzgowina (1906-1912)
** K.u.K. Militärpost Bosnien Herzegowina (1912-1918)
** Timbroù Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1929)
** Timbroù Rouantelezh Yougoslavia (1929-1941)
** Timbroù Kroatia (1941-1945)
** Timbroù Republik Yougoslavia (1945-1992)
** Republika Bosna i Hercegovina (abaoe 1993)
*Pennad kar : [[Timbroù Yougoslavia]]
=== [[Timbroù Bosnia - Herceg Bosna|Bosnia - Herceg Bosna]] ===
*Statud : Tiriad emren savet gant ar Groated e [[Bosnia ha Herzegovina]] etre 1992 ha 1996. Kenteuzet e Kevread Bosnia-ha-Herzegovina e 1996.
*Alc’hwez :
** Republika Bosna I Hercegovina Herceg Bosna (1993)
** Hrvatska Republika Herceg Bosna - Bosna I Hercegovina (1993-1994)
** H.R. Herceg Bosna - Bosna I Hercegovina (1994-1997)
** Bosna i Hercegovina (abaoe 1997)
=== [[Timbroù Bosnia - Republik Srpska|Bosnia - Republik Srpska]] ===
*Statud : Tiriad emren savet gant ar Serbed e [[Bosnia ha Herzegovina]] e 1992, anvet “Republik Serbed eus Bosnia ha Herzegovina”(1992 ) ha “Republik Srpska“ (abaoe 1992). Ul lodenn eus Stad Bosnia-ha-Herzegovina.
*Alc’hwez :
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant « Република Српска » (1992)
** Република Српска (1993)
** Република Српска hag skoed-ardamez (1994-2005)
** Босна и Херцеговина - Република Српска (abaoe 2005)
=== [[Timbroù Botswana|Botswana]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv Bechuanaland (1885-1965). Stad dizalc’h abaoe 1966.
* Alc’hwez :
** Timbroù Bechuanaland dreistmoullet gant <small>REPUBLIC OF BOTSWANA</small> (1966)
** Botswana
*Pennad kar : [[Timbroù Bechuanaland]]
=== [[Timbroù Bouchir|Bouchir]] ===
*Statud : Porzh eus [[Persia]] (Iran), aloubet gant ar Rouantelezh-Unanet e 1915.
*Alc'hwez : Timbroù Persia dreistmoullet gant "BUSHIRE Under British Occupation".
*Pennad kar : [[Timbroù Iran (Persia)]]
=== [[Timbroù Brazil|Brazil]] ===
[[File:Flags of Brazil on stamps (1968).jpg|dehou|200px]]
*Statud : Impalaeriezh (1822-1889). Republik (abaoe 1889).
*Alc’hwez :
** Sifroù bras hep meneg ar vro (1843-1861)
** Brazil (1866-1888 ha 1906-1917)
** E.U. do Brazil (1889-1906)
** Estados Unidos Brazil (1894-1904)
** Brasil (abaoe 1917)
*Postoù dre-nij :
*Kompagnunezh Condor
** Syndicato condor (1927-1930)
** Timbroù dreistmoullet gant « Graf Zeppelin » (1930)
*Kompagnunezh E.T.A. (« Empreza de Transportes Aereos »)
** EAT Brasil (1929)
*Kompagnunezh Varig (“Viacaos Aereos Rio Grande do Sul”)
** Timbroù dreistmoullet gant <small>VARIG</small> (1927-1931)
** Varig (1931-1934)
** Burevioù estren e Brazil : Bahia, Pernambouc ha Rio de Janeiro
** Burevioù ar Rouantelezh-Unanet : timbroù Bro-Saoz gant kachedoù « C81 », « C82 » ha « C83 » (1866-1874)
** Burevioù Bro-C’hall : timbroù Bro-C’hall gant ur c’hached e stumm ul lankell (1860)
=== [[Timbroù Brunei|Brunei]] ===
[[File:Brunei Coronation (1).jpg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1906-1959). Aloubadeg Japan (1942-1944). Bro emren (1959-1984). Sultanelezh dizalc’h (abaoe 1984).
*Alc’hwez :
** Timbroù Labuan dreistmoullet Brunei (1906)
** Brunei (1906-1984)
** Timbroù dreistmoullet gant letrennoù japaneg (1942-1944)
** Brunei Darussalam (abaoe 1984).
=== [[Timbroù Brunswick|Brunswick]] ===
*Statud : Dugelezh (1818-1870). Ezel eus Kengevread Norzh-Alamagn (1867-1870). Staget ouzh Alamagn e 1870.
*Alc’hwez : Braunschweig (1852-1866)
=== [[Timbroù Brunswick-Nevez|Brunswick-Nevez]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1784-1867). Ur proviñs eus Kanada baoe 1867.
*Alc’hwez : New Brunswick (1851-1861)
=== [[Timbroù Buenos Aires|Buenos Aires]] ===
*Statud : Stad Arc’hantina chomet er-maez Kenkevread Arc’hantina etre 1855 ha 1860. Proviñs Arc’hantina (aboe 1860).
*Alc’hwez : Correos Buenos Aires (1858-1862)
=== [[Timbroù Bulgaria|Bulgaria]] ===
[[File:Stamps of Bulgaria,1935-Balkan Cup.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Lodenn eus an impalaeriezh otoman (betek 1879). Priñselezh (1879-1909). Rouantelezh (1909-1944). Republik Poblel (1944-1989). Republik (abaoe 1989).
*Alc’hwez :
** БЪЛГАРСКА ПОЩА (1879-1910)
**БЪЛГАРИЯ (1911-1937 ha 1946)
** BULGARIE БЪЛГАРИЯ (1938)
** ЦАРСТВО БЪЛГАРИЯ (1937-1944)
** Bulgaria (1944-1946)
**НАРОДНА РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ (1946)
** РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ pe « Republika Bulgaria » (1948)
** H.P. БЪЛГАРИЯ (1949-1962 ha 1971-1988)
** H.P. БЪЛГАРИЯ pe N.R. BULGARIA (1962-1967)
** БЪЛГАРИЯ pe Bulgaria (1967)
** БЪЛГАРИЯ Bulgaria (abaoe 1989)
=== [[Timbroù Bundi|Bundi]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Lizherennoù hindiek (1894-1930)
** Bundi State (1941-1947)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Burkina Faso|Burkina Faso]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Chall dindan anv « Volta Uhel » (1921-1946), tiriad tramor Bro-C’hall (1946-1958) hag Republik emren (1958-1960). Dont a ra da vezañ dizalc’h e 1960. Adanvet e voe [[Burkina Faso]] e 1984.
*Alc’hwez :
** République de Haute-Volta (1959-1984)
** Burkina Faso (abaoe 1984)
*Pennad kar : [[Timbroù Volta-Uhel]]
=== [[Timbroù Burundi|Burundi]] ===
[[File:1970 Stamp Burundi Waldecker 1937.png|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn Bro-Alamagn dindan anv [[Afrika ar reter alaman]] (1903-1916). Aloubadeg Bro-Veljia (1916-1922). Bro e fiziadur Beljia dindan anv Ruanda-Urundi (1922-1961). Stad dizalc’h : rouantelezh (1962-1966) ha republik (abaoe 1966).
*Alc’hwez :
** Timbroù Ruanda-Urundi dreistmoullet gant « Royaume du Burundi » (1962)
** Royaume du Burundi (1962-1966)
** Timbroù dreistmoullet gant « République du Burundi » (1967)
** République du Burundi (abaoe 1967)
*Pennad kar : [[Timbroù Ruanda-Urundi]]
=== [[Timbroù Busahir|Busahir]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Bussahir State (1895-1906)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
== C ==
=== [[Timbroù Campione|Campione]] ===
*Statud : Ur gumun eus Italia enklozet e [[Suis]] eo [[Campione d’Italia|Campione]].
*Alc’hwez : R.R. Poste Italiane Comune di Campione (1944)
=== [[Timbroù Sina - Burevioù gall|Canton]] ===
*Statud : Burevioù-post Indez-Sina (trevadenn c’hall) e [[Sina]] (1901-1922). Anvet eo Guangzhou Canton hiriv.
*Alc’hwez : Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>CANTON</small> 州 廣 (1903-1919)
*Pennad kar : [[Timbroù Indez-Sina c'hall]]
=== [[Timbroù Inizi Cayman|Inizi Cayman]] ===
[[File:1950 one farthing Cayman Island postage stamp.jpg|dehou|250px]]
*Statud : Trevadenn Breizh-Veur ha tiriad-suj Jamaïka betek 1962. Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1962- Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet (''British Overseas Territory'') abaoe 2002.
*Alc’hwez : Cayman Islands (abaoe 1901)
=== [[Timbroù Sri Lanka (Ceylan|Ceylan (Sri Lanka)]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1802-1947). Dominion (1947-1972). Stad dizalc’h dindan anv [[Sri Lanka]] abaoe 1972.
*Alc’hwez : Ceylon (1855-1972)
=== [[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Ciskei]] ===
*Statud : Tiriad (lesanvet Bantoustan) a voe dizalc’h (e 1981) hervez Gouarnamant Suafrika, nann-anavezet gant an [[A.B.U.]]. Kendeuzet e SuAfrika e miz Ebrel 1994.
*Alc’hwez : Ciskei (1981-1994)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Suafrika]] [[Timbroù Stadoù emren Suafrika]]
=== [[Inizi Cocos|Inizi Cocos (Keeling)]] ===
*Statud : Tiriad-suj Aostralia abaoe 1955.
*Alc’hwez : Cocos (Keeling) Islands (abaoe 1963)
=== [[Timbroù Inizi Cook|Inizi Cook]] ===
[[File:York hercegnője 1926.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1888-1900). Dindan dalc’h Zeland Nevez (1900-1960). Emrenerezh (1960-1965). Stad dizalc’h abaoe 1965.
*Alc’hwez : Cook islands (abaoe 1892)
=== [[Timbroù Cordoba|Cordoba]] ===
*Statud : Rannvro Arc’hantina.
*Alc’hwez :
** Córdoba (1858)
** Telégrafos provinciales (1891)
=== [[Timbroù Corrientes|Corrientes]] ===
*Statud : Rannvro Arc’hantina.
*Alc’hwez : Corrientes (1856-1877)
=== [[Timbroù Costa Rica|Costa Rica]] ===
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1821.
*Alc’hwez :
** Costa Rica (abaoe 1862)
** Postoù lec’hel : timbroù dreistmoullet gant [[Guanacaste]] (1885-1892)
=== [[Timbroù Curaçao|Curaçao]] ===
*Statud : Stad emren e Rouantelezh an Izelvroioù abaoe 1986. Ul lodenn eus an [[Antilhez Nederlandat]] betek 2010.
*Alc’hwez : [[Kòrsou|Curaçao]] (abaoe 2010)
=== [[Timbroù Cyrenaica|Cyrenaica]] ===
*Statud : Trevadenn Italia (1923-1950). Aloubadeg ar Rouantelezh-Unanet (1949-1951). Ul lodenn eus Stad [[Libia]] (abaoe 1951).
* Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet <small>CIRENAICA</small> (1923-1926 ha 1930)
** Timbroù Italia dreistmoullet « Cirenaica » (1926 ha 1926 ha 1930)
** Cirenaica (1928 1930 ha 1934)
** Cyrenaica pe Posts of Cyrenaica (1949)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Libia]]
== CH ==
=== [[Timbroù Chambâ|Chambâ]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Timbroù India Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>CHAMBA STATE</small> (1886-1939)
** Timbroù India Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>CHAMBA</small> (1939-1948)
=== [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Charjah]] ===
[[File:Sharjah-expo70 stamp.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Emirelezh gwarezet gant Breizh Veur (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an [[Emirelezhioù Arab Unanet]] abaoe 1968.
*Alc’hwez :
** Sharjah and dependencies gant al lizherenneg latin hag arabek (1963)
** Sharjah and dependencies (Trucial states) (1964)
** Government of Sharjah and its dependencies (1965)
** Sharjah (1965-1972)
=== [[Timbroù Charkhârî|Charkhâri]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Charkhari State (1896-1946)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Chile|Chile]] ===
[[File:Centenario chile 5 centavos.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1810.
*Alc’hwez :
** Chile Correos (1853-1927)
** Chile (1927-1930)
** Correos de Chile (1930-1975)
** CHILE pe Chile Correos (abaoe 1975)
=== [[Timbroù Enez Christmas|Enez Christmas]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1888-1958). Aloubadeg Bro-Japan (1942-1945). Tiriad Aostralia (abaoe 1958)
*Alc’hwez :
** Christmas island Australia (1958)
** Christmas island (1963-1968)
** Christmas island Indian Ocean (1968-1993)
** Christmas island Australia (abaoe 1993)
== C'H ==
== D ==
=== [[Timbroù Benin|Dahomey (Benin)]] ===
*Statud : Statud : Trevadenn Bro-Frañs (1852-1958) ezel eus Afrika ar C’hornaoueg. Stad emren (1958-1960) ha dizalc’h abaoe 1960 dindan anv Benin.
*Alc’hwez :
** Dahomey et dépendances (1899-1905)
** Dahomey (1906-1944)
** Timbroù Afrika ar C’hornaoueg C’hall (1944-1960)
** République du Dahomey (1960-1975)
*Pennad kar : [[Timbroù Benin]]
=== [[Timbroù Danemark|Danmark]] ===
[[File:Stamp Denmark 1907 50o.jpg|dehou|200px]]
* Statud : Stad dizalc’h (rouantelezh).
*Alc’hwez :
** KGL FRM (ha kurunenn) (1854-1864)
** Danmark (abaoe 1870)
=== [[Timbroù Danzig|Danzig]] ===
*Statud : Kêr-stad e Prusia ar C’hornog dindan dalc’h [[Kevredigezh ar Broadoù]] e 1920. Aloubet gant Alamagn e 1939 ha staget ouzh an IIIde Reich (1939-1945). Staget ouzh Polonia e 1945 dindan anv Gdańsk.
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoulet Danzig (1920)
** Freie Stadt Danzig (1920-1939)
*Burevioù Polonia :
** Timbroù Polonia dreistmoullet gant <small>PORT GDANSK</small> (1925-1936)
** Poczta Polska Port Gdansk (1938)
=== [[Timbroù Datia|Datia]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Duttia State (1893-1919)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Gres - Burevioù gall|Dedeagh]] ===
* Statud : Porzh an Impalaeriezh Otoman. Staget ouzh Bro-C’hres e 1914, anvet [[Aleksandroupolis]] bremañ.
*Alc’hwez :
** Timbroù gall dreistmoullet gant “Dédéagh” (1893-1900)
** Dédéagh (1902-1911)
** Timbroù Bulgaria dreistmoullet gant ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔIOIKHΣIΣ ΔEΔEAΓATΣ ΔEKA ΔEΠTA (1913)
[[File:1900ca 1a Dhar Yv7b Mi7b violett.jpg|dehou|150px]]
=== [[Timbroù Dhâr|Dhâr]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
* Alc’hwez : Lizherennoù hindieg (1898-1900)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Diego-Suárez |Diego-Suárez]] ===
*Statud : Porzh e hanternoz Madagakar, trevadenn Bro-C’hall (1885-1960).
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet “15” (1890)
** Diego-Suarez Republique Française” (1890)
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet <small> 1891 DIEGO-SUAREZ</small> (1891)
** Diégo-Suarez & Dépendances (1892)
=== [[Timbroù Djibouti|Djibouti]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall dindan anv «Aod c'hall ar Somalianed » (1896-1967), ha « Tiriad gall pobloù Afar hag Issa » (1967-1977). Republik dizalc’h abaoe 1977.
*Alc’hwez :
** Timbroù « Territoire des Afars et des Issas » dreistmoullet gant <small>REPUBLIQUE DE DJIBOUTI </small> (1977)
** Republique de Djibouti (abaoe 1977) gant al lizherenneg latin hag arabeg.
** Pennadoù kar : [[Timbroù Aod c’hall ar Somalianed]] [[Timbroù Tiriad gall pobloù Afar hag Issa]].
=== [[Timbroù Dominika|Dominika]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1763-1968). Stad gevredet (1968-1978). Stad dizalc’h (abaoe 1978).
*Alc’hwez :
** [[Dominika (bro)|Dominica]] (1874-1978)
** Commonwealth of Dominica (abaoe 1979)
[[File:1900 stamp of Dominican Republic.jpg|dehou|250px]]
=== [[Timbroù Republik Dominikan|Republik Dominikan]] ===
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1844.
*Alc’hwez :
** Skoed-ardamez (1865-1874)
** Republica Dominicana (abaoe 1879)
=== [[Timbroù an Douar-Nevez|Douar-Nevez]] ===
*Statud : Dominion ar Rouanteleh-Unanet (1917-1949). Ezel eus [[Stad kevreadel Kanada]] abaoe 1949.
*Alc’hwez :
** St. John's Newfoundland ha Newfoundland (1857-1862)
** Newfoundland (1862-1949)
=== [[Timbroù Dubai|Dubai]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh Veur (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an [[Emirelezhioù Arab Unanet]] abaoe 1968.
*Alc’hwez : Dubaï (1964-1972)
=== [[Timbroù Dungarpour|Dungarpour]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet Ul lodenn eus Republik [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Dungrapur State (1923-1943)
** Dungarpur (1943-1946)
== E ==
=== [[Timbroù Egipt|Egipt]] ===
*Statud : Ul lodenn eus an Impalaerieh ottoman betek 1922. Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1915-1936). Stad dizalc’h abaoe 1936. Republik abaoe 1953. Unvanet gant [[Siria]] e savas ar Republik Arab Unvan (1958-1961)
[[File:Egypt stamp Tomb of aggressors (1957), Saladin.jpg|dehou|300px]]
*Alc’hwez (lizherennoù latin hag arabek) :
** Skeudenn ar Sfins ha testenn en arabeg (1866)
** Poste Khedevie e Giziane (1872-1875)
** Postes égyptiennes (1879-1906)
** Egypt Postage (1914-1922)
** Poltred ar roue (1923-1924)
** Royaume d'Égypte pe Egypte pe Postes d’Egypte (1925-1956)
** République d’Égypte (1954)
** Egypt (1957-1958)
** United Arab Republic pe UAR pe UAR Egypt (1958-1971)
** A.R. Egypt (1971-1975)
** Egypt (abaoe 1976)
=== [[Timbroù Egipt - Burevioù gall|Egipt – Burevioù gall]] ===
*Statud : Burevioù-post Bro-C’hall digor abaoe 1930 e kêrioù [[Aleksandria]], [[Porzh Saïd]]
*Alc’hwez :
** Timbroù gall dreistmoullet <small>ALEXANDRIE</small> (1899-1930)
** Timbroù gall dreistmoullet <small>PORT-SAÏD</small> (1889-1930)
=== [[Timbroù Ekuador|Ekuador]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (Republik) abaoe 1822.
*Alc’hwez : Ecuador pe Correos del Ecuador (abaoe 1822)
=== [[Timbroù Elobey, Annobón ha Corrisco|Inizi Elobey, Annobón ha Corisco]] ===
*Statud : Trevadenn Spagn staget ouzh [[Ginea Spagn]] (1909-1959) ha [[Rio Muni]] (1960-1968). Ul lodenn eus [[Ginea ar C’heheder]] abaoe 1968.
*Alc’hwez :
** Annobón, Corisco y Elobey (1903-1908)
** Territorios Españoles del Africa Occidentale (1909)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Rio Muni]] [[Timbroù Ginea spagnol]] [[Timbroù Ginea ar C’heheder]]
=== [[Timbroù Elzas ha Loren|Elzas ha Loren]] ===
*Statud : Rannvroioù Bro-C’hall betek 1871. Aloubadeg Alamagn. Staget ouzh Impalaeriezh alaman (1871-1918). Adstaget ouzh Bro-C’hall (1918-1940). Aloubadeg Alamagn. Staget ouzh IIIde Reich alaman (1940-1944). Adstaget ouzh Bro-C’hall e 1944.
*Alc’hwez :
** Postes ha talvoud-gwerzh (1870)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet Elsass (1940)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet Lothringen (1940)
[[File:Stamp of United Arab Emirates - 1973 - Colnect 336364 - Southern part of the Arabian Gulf region of the UAE drawn.jpeg|300px|dehou]]
=== [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet| Emirelezhioù Arab Unanet]] ===
*Statud : Unvaniezh sultanelezhioù arab (Ajman (ha Manama), Abou Dhabi, Dubaï, Fujeira, Ras al C’haima, Charjah hag Umm al-Qaywayn). Stad dizalc’h abaoe 1973.
*Alc’hwez : United Arab Emirates الإمارات العربية المتحدة (abaoe 1973)
=== [[Timbroù Epira|Epira]] ===
[[File:Stamp of Epirus - 1914 - Colnect 440457 - Chimarra.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Lodenn an Impalaeriezh Otoman betek 1913, pa voe staget div drederenn eus ar rannvro (er Su) ouzh Bro-C'hres ha Norzh [[Epira]] ouzh Albania. Embannet eo « [[Republik emren Norzh Epira]] » e miz C’hwevrer 1914. Staget e voe Epira an Norzh ouzh Gres e dibenn 1914.
*Alc’hwez :
** EΛΛ. AYTON. ΗΠΕΙΡΟΣ (1914)
** ΗΠΕΙΡΟΣ (1914) (« Epira »)
** ΑΥΤΟΝΟΜΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ (1914)
** Timbroù Bro-C’hres dreistmoullet gant B ΗΠΕΙΡΟΣ (1915) (B = ΒΟΡΕΙΟΣ = « Norzh »).
** Aloubadeg Argyrocastro gant Bro-C’hres : Timbroù Turkia dreistmoullet gant <small>ΑΥΤΟΝΟΜΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ</small> (1914)
=== [[Timbroù Eritrea|Eritrea]] ===
*Statud : Trevadenn Italia (1889-1941). Melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet (1941-1952). Stad emren e-barzh [[Etiopia]] ha staget ouzh Etioipia (1962-1991). Stad dizalc’h abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet gant “Colonia Eritrea” pe <small> COLONIA ERITREA</small> (1893-1908)
** Regno d’Italia Colonia Eritrea (1910)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant <small> ERITREA</small> (1916-1926 ha 1930)
** Timbroù Somalia Italian dreistmoullet gant <small> ERITREA</small> (1922)
** Eritrea (1926)
** Colonia Eritrea Posta Italiane (1930-1931)
** Colonie Italiane Eritrea (1933-1934)
** Eritrea ኤርትሪያ (abaoe 1993)
=== [[Timbroù Estonia|Estonia]] ===
[[File:StampEstonia1924Michel56.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Ul lodenn eus Rusia betek 1918. Aloubadeg Alamagn (1916-1918). Republik dizalc’h (1918-1940). Aloubadeg Alamagn (1941-1945). Republik ezel eus an Unvaniezh Soviedel (1940-1990). Republik dizalc’h abaoe 1990.
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Postgebiet Ob.Ost » (1918)
** Timbroù Rusia dreistmoullet gant talvoud-gwerzh Pfennig « Pfg. » (Dorpat 1918)
** Estland Eesti (1941)
** Eesti (1918-1940 hag abaoe 1991)
** Timbroù Rusia dreistmoullet « Eesti Post » (1919)
=== [[Timbroù Eswatini|Estwatini]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv Swaziland (1933-1968). Stad dizalc’h dindan anv Swaziland (1968-2018). Stad dizalc’h (abaoe 2018).
*Alc’hwez : Eswaniti (abaoe 2018)
*Pennad kar : [[Timbroù Swaziland]]
=== [[Timbroù Etiopia|Etiopia]] ===
[[File:Sarsa Dengel stamp.webp|dehou|300px]]
*Statud : Stad dizalc’h. Aloubadeg Italia (1936-1941). Unvanet e voe Etiopia, Eritrea ha Somalia italian dindan anv [[Afrika ar Reter italian]]. Impalaeriezh (1894-1975). Republik abaoe 1975.
*Alc’hwez :
** Poltred ar roue Menelik II (1894)
** Poltred ar roue Menelik II dreismoullet gant Ethiopie (1894-1908)
** Postes Ethiopiennes (1909)
** Ethiopie ኢትዮጵያ (lizherenneg latin hag amharek) (1919-1936)
** Empire Ethiopie (1931)
** Etiopia (1936)
** Timbroù Afrika ar Reter italian (1936-1941)
** Ethiopie ኢትዮጵያ (1942-1949)
** Ethiopia ኢትዮጵያ (abaoe 1949)
=== [[Timbroù Eupen ha Malmedy|Eupen ha Malmedy]] ===
*Statud : kantonioù alaman betek 1919, staget ouzh Belgia (1920-1940). Aloubet gant an Trede Reich e 1940, staget ouzh Alamagn (1940-1945). Ul lodenn eus Belgi abaoe 1945.
*Alc'hwez :
** Timbroù Belgia dreistmoullet gant "EUPEN & MALMÉDY" (1920)
** Timbroù Belgia dreistmoullet gant "Eupen" (1920-21)
** Timbroù Belgia dreistmoullet gant "Malmédy" (1920-21)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Belgia]]
=== [[Timbroù Euska Herria|Euskal Herria]] ===
*Statud : Proviñs emren er Stad Spagn. E-pad [[Brezel ar garlouriezh]] e voe embannet timbroù gant skoazellerien Don Carlos.
*Alc’hwez : Poltred Don Carlos ha « FRANQUEO ESPAÑA » (1873-1874)
== F ==
=== [[Timbroù an Inizi Faero|Inizi Faero]] ===
[[File:Faroe stamp 394 Fossaverkid.jpg|dehou|200 px]]
*Statud : Tiriad emren dindan dalc’h Danmark.
*Alc’hwez :
** Timbroù Danmark (1851-1975), dreistmoullet e 1919 ha 1940.
** Føroyar (abaoe 1975)
*Pennad kar : [[Timbroù Danmark]]
=== [[Timbroù Faridkot|Faridkot]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Lizherennoù hindiek (1879-1880)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet <small>FARIDKOT STATE</small> (1886-1900)
=== [[Timbroù Fernando Poo|Fernando Póo]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Spagn (1867-1960). Proviñs Spagn (1960-1968). Asambles gant Rio Muni e sav Stad Ginea ar C’heheder e 1968. Anvet eo Bioko bremañ.
*Alc’hwez :
** Fernando Poo (1867-1960).
** Fernando Poo España (1960-1968).
*Pennad kar : [[Timbroù Ginea ar C’heheder]]
=== [[Timbroù Fezzan Ghadames|Fezzan Ghadames]] ===
*Statud : Tiriad dindand dalc’h Bro-C’hall (1943-1951). Gant unvaniezh tiriadoù [[Fezzan-Ghadames]], [[Cyrenaica]] ha [[Tripolitania]] e voe savet Stad dizalc’h [[Libia]] e 1951.
*Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet « FEZZAN Occupation Française » (1943).
** Fezzan Ghadamès Territoire militaire (1946)
** Territoire Militaire du Fezzan (1949-1951)
** Ghadamès Territoire Militaire (1949)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Cyrenaica]], [[Timbroù Tripolitania]], [[Timbroù Libia]]
=== [[Timbroù Inizi Fidji|Inizi Fidji]] ===
[[File:Fiji 1954 health stamp.jpg|dehou|250px]]
*Statud : Bro warezet (betek 1874) ha trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1874-1970). Stad dizalc’h abaoe 1970.
*Alc’hwez : Fiji (abaoe 1870).
=== [[Timbroù Filipinez|Filipinez]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Spagn (betek 1896). Dindan melestradurezh Stadoù-Unanet Amerika (1896-1935). Emrenerezh (1935-1942). Aloubadeg Japan (1942-1945). Republik dizalc’h (abaoe 1946).
* Alc’hwez :
** Poltred ar Rouanez (1854-1874)
** Filipinas (1872-1897)
** FILIPinas (1898)
** Timbroù Stadoù-Unanet Amerika dreistmoullet gant <small>PHILIPPINES</small> (1894-1904)
** United States of America - Philippine Islands (1906-1935)
** Commonwealth of the Philippines (1935-1941)
** Timbroù gant al lizherenneg japanek (1942-1945)
** Kalayaan (1943)
** Republika de Philipinas (1944)
** Philippines (1946-1962)
** Republic of the Philippines (1947)
** Pilipinas (abaoe 1962)
** Gouarnamant dispac’hel Aguinaldo : Govno Revolucionario Filipina (1899)
=== [[Timbroù Finland|Finland]] ===
[[File:Stamp of Finland - 1976 - Colnect 46774 - Map of Finland with Dialect Areas.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad Impalaeriezh [[Rusia]] (1809-1917). Republik dizalc’h abaoe 1919.
*Alc’hwez :
** Skoed-ardamez (1860-1911)
** Suomi [[Finland]] (abaoe 1918).
=== [[Timbroù Fiume|Fiume]] ===
*Statud : Kêr-Stad dizalc’h etre 1920 ha 1924. Staget ouzh Italia e 1924 hag ouzh Yougoslavian (Kroatia) e 1947. Anvet [[Rijeka]] hiriv.
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Hungaria]] dreistmoullet gant FIUME (1919)
** FIUME 1919
** Posta di Fiume (1919)
** Poste di Fiume (1920-1924)
*Aloubadeg Yougoslavia (Fiume ha Kupa) :
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant <small>ZONA OCCUPATA FIUMANO KUPA ZOFK</small> (1941)
=== [[Timbroù Formoza (Taiwan)|Formoza (Taiwan)*]] ===
*Statud : Proviñs Sina. Aloubadeg Japan (1945). Tiriad disrannour Sina (abaoe 1949) anvet ez-ofisiel “Republik Sina”. Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[A.B.U.]]. Nann ezel an [[U.P.B.]] .
*Alc’hwez :
** China Formosa (1888)
**Arouez Japan
** Timbroù Japan dreistmoullet
** Republik Sina harluet e Formoza (1949-1966)
** Republic of China - 中華民國 (1966-2007)
** Taïwan - 臺灣 (abaoe 2007)
*Pennad kar : [[Timbroù Sina]]
=== [[Timbroù Frañs|Frañs]] ===
[[File:Napoléon III timbre 5 francs 1869.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h. Republik (1849-1852). Impalaeriezh (1853-1870). Republik (1870-1940). “Etat français” (1940-1944). Republik abaoe 1945.
*Alc’hwez :
** Repub. franç. (1849-1852)
**Empire franç. hag Empire français (1853-1870)
** Repub. franç. (1870-1875)
** République française (1876-1941)
** RF (1930-1941)
** Postes françaises (1941-1943)
** France (1943-1944)
** France sur « Arc de Triomphe » (1944)
** RF ha République française (1944-1975)
**France (1975-1981)
** République française (1981-1999)
** RF (1999-2004)
** France (abaoe 2004)
*Aloubadeg Alamagn : timbroù Frañs dreistmoullet gant « Besetzes Gebiet Nordfrankreich » (1940)
=== [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Fujairah]] ===
[[File:Stamp 1972 UAE FU MiNr1006A pm B002.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant Breizh Veur (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an Emirelezhioù Arab Unanet abaoe 1968.
*Alc’hwez :
** Fujeira (1964-1972)
=== [[Timbroù Funchal|Funchal]] ===
*Statud : Kêrbenn enezeg Madeira. Tiriad-suj Portugal.
*Alc’hwez : Funchal Portugal (1892-1905)
== G ==
=== [[Timbroù Gabon|Gabon]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1886-1946). Kenteuzet gant Kongo Frañs (« Gabon-Kongo » e 1888 ha « Kongo C’hall » e 1898). Ezel eus Afrika c’hall ar C’heheder e 1910. Tiriad tramor (1946-1958). Stad dizalc’h (abaoe 1960).
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet GAB
** Gabon RF (1904-1936)
** Timbroù Afrika c’hall ar C’heheder (1936-1958)
** République gabonaise (abaoe 1959)
=== [[Timbroù Gagaouzia|Gagaouzia*]] ===
*Statud : Tiriad disrannour Moldova (1990-1994) nann anavezet gant an darn-vrasañ eus Stadoù an [[A.B.U.]]. Tiriad emren e Moldova abaoe 1994.
*Alc’hwez :
** Timbroù Unvaniezh Soviedel ha Moldova dreistmoullet gant « Gagausian Republic »
** Timbroù Unvaniezh Soviedel dreistmoullet gant Гагаузская Республика pe Республика Гагаузская
** Timbroù Moldova dreistmoullet gant “Komrat » pe Chadir Lunga
** Timbroù Moldova dreistmoullet gant “Gagausia Пошта Гагаузская »
** Republic Gagauzia
** Gagauzia Moldova (abaoe 1994)
=== [[Timbroù Galitsia |Galitsia]] ===
*Statud : Tiriad eus [[Ukraina]] aloubet gant [[Roumania]] e 1919.
*Alc’hwez : Timbroù [[Aostria]] dreistmoullet gant C.M.T. (1919)
[[File:Gambia 1953 stamps crop 4.jpg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Gambia|Gambia]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1869-1963). Bro emren (1963-1965). Stad dizalc’h (abaoe 1965).
*Alc’hwez :
** Gambia (1869-1965)
** The Gambia (abaoe 1965)
[[File:South Georgia 1963-1d.jpg|dehou|200 px]]
=== [[Timbroù Georgia ar Su|Georgia ar Su]] ===
*Statud : Tiriadoù dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet. Tiriadoù-suj an Inizi Maloù.
*Alc’hwez :
** Timbroù an Inizi Maloù dreistmoullet gant <small>SOUTH GEORGIA DEPENDENCY OF </small>(1944)
** South Georgia (1963-1979)
** Falkland Islands Depencencies (1980-1985)
** South Georgia and the South Sandwich Islands (abaoe 1986)
=== [[Timbroù Ghana|Ghana]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv Aod an aour (1821-1957). Dominion ar Rouantelezh-Unanet (1957-1960) Republik dizalc’h abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù Aod an Aour dreistmoullet gant « Ghana Independence 6th March 1957 »
** Ghana (abaoe 1957)
*Pennad kar : [[Timbroù Aod an Aour]]
=== [[Timbroù Inizi Gilbert|Inizi Gilbert]] ===
*Statud : Inizi gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1892-1915) asambles gant an Inizi Ellice. Trevadenn (1912-1975). Emrenerezh (1976-1979). Stad dizalc’h e 1975 dindan anv Tuvalu.
*Alc’hwez :
** The Gilbert Islands (1976)
** Timbroù Inizi Gilbert hag Ellice dreistmoullet The Gilbert Islands (1976)
** Gilbert Islands (1976-1979)
=== [[Timbroù Inizi Gilbert hag Ellice|Inizi Gilbert hag Ellice]] ===
*Statud : Inizi gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1892-1915). Trevadenn (1912-1975). Emrenerezh an inizi Gilbert (1976-1979). Fiziet e voe Enez Tokelau e Zeland-Nevez hag dizalc’h e voe an Inizi Ellice e 1975 dindan anv Tuvalu. Dizalc’h e 1979 dindan anv [[Kiribati]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Fidji dreistmoullet gant « Gilbert & Ellice Protectorate » (1911)
** Gilbert & Ellice Islands (1912-1975)
=== [[Timbroù Ginea-Bissau|Ginea-Bissau]] ===
*Statud : Trevadenn ar Portugal dindan anv Ginea Portugalek betek 1973. Stad dizalc’h abaoe 1973.
*Alc’hwez :
** Estado da Guiné-Bissau (1974-1976)
** Republica da Guiné-Bissau (1976-1985)
** Guiné-Bissau (abaoe 1985)
=== [[Timbroù Ginea ar C’hededer|Ginea ar C’hededer]] ===
[[File:Guinea Ecuatorial Exposicion de Coches de Epoca - 27433225352.jpg|dehou|300px]]
*Statud : trevadenn Spagn dindan anv [[Ginea spagnol]] (1885-1964). Emrenerezh (1964-1968). Stad dizalc’h abaoe 1968.
*Alc’hwez : Republica de Guinea ecuatorial (abaoe 1968)
=== [[Timbroù Ginea Frañs|Ginea Frañs]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1891-1958). Ul lodenn eus Afrika ar C’hornaoueg C’hall (1944-1958). Stad dizalc’h abaoe 1958.
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadenn ar Senegal (betek 1892)
** Guinée française (1892-1904)
** Guinée (1906-1939)
** Guinée Française pe « Guinée - Afrique occidentale française » (1939-1944)
** Timbroù Afrika ar C’hornaoueg (1945-1958)
** Timbroù Afrika ar C’hornaoueg dreistmoullet gant <small>REPUBLIQUE DE GUINÉE</small> (1958)
** République de Guinée (1958-1981 hag abaoe 1984)
** République populaire révolutionnaire de Guinée (1981-1984)
=== [[Timbroù Ginea spagnol|Ginea spagnol]] ===
*Statud : Trevadenn Spagn a voe tiriadoù [[Rio Muni]], inizi [[Annobón, Corisco hag Elobey]], ha [[Fernando Póo]] (1885-1968)
*Alc’hwez :
** Guinea española (1902)
** GUINEA CONTIal ESPAÑOLA (1903 ha 1907)
** Timbroù Elobey dreistmoullet gant <small>GUINEA CONTINENTAL</small> (1906)
** Territorios Españoles del Golfo de Guinea (1909-1924 ha 1931-1951)
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>GUINEA ESPAÑOLA </small> (1926) pe gant <small>GUINEA</small> (1929)
** Guinea Española (1951-1959)
=== [[Timbroù Ginea portugalek|Ginea portugalek]] ===
*Statud : Trevadenn ar Portugal betek 1955. Proviñs Portugal (1955-1973). Dizalc’h e 1973 dindan anv [[Ginea Bissau]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Kab Glas dreistmoullet gant <small>GUINÉ</small> (1880-1884)
** Guiné Portugueza (1886)
** Guiné Portugal pe Guiné Republica Portuguesa (1893-1948)
** Guiné Portuguesa (1948-1954)
** Guiné Republica Portuguesa (1955-1973)
*Pennad kar : [[Timbroù Ginea Portugalek]]
=== [[Timbroù Ginea-Nevez|Ginea-Nevez]] ===
*Statud : Trevadenn Alamagn betek 1914. Aloubet gant nerzhioù Aostria e-pad ar Brezel-bed kentañ. Fiziet melestradurezh ar vro en Aostralia gant Kevredigezh ar Broadoù (1921-1946). Bro dindan statud ''United Nations Trust Territory of the Pacific'', asambles gant Papoua. Dizalc'h e voe dindan anv [[Papoua Ginea-Nevez]] e 1972.
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant <small>Deutsch Neu-Guinea</small> (1896)
** DEUTSCH-NEU-GUINEA (1901)
** DEUTSCH-NEUGUINEA (1914-1916)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Papoua]] [[Timbroù Inizi Gwalarn ar Mor Habask]] [[Timbroù Papoua Ginea-Nevez]]
=== [[Timbroù Ginea-Nevez ar C'hornaoueg|Ginea-Nevez ar C’hornaoueg]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h an Izelvroioù e-barzh trevadenn [[Indez Nederlandat ar Reter]] (1898-1962). Melestradurezh an [[A.B.U.]] (1962). Staget e voe [[Papoua ar C’hornaoueg|Ginea Nevez ar C’hornaoueg]] ouzh [[Indonezia]] e 1963.
*Alc’hwez :
** NIEUW GUINEA (1950-52)
** Nederlands Nieuw-Guinea (1954-1962)
** Ned. Nieuw Guinea (1957)
*Pennad kar : [[Timbroù Indez Nederlandat ar Reter]]
=== [[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|Douar Graham]] ===
*Statud : Tiriad-suj an Inizi Maloù dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (betek 1962). Ul lodenn eus Tiriad Antarktika Breizh-Veur (abaoe 1962).
* Alc’hwez : Timbroù Inizi Malou dreistmoullet GRAHAM LAND DEPENDENCY OF (1944)
=== [[Timbroù Grenada|Grenada]] ===
[[File:Мисс мира Дженнифер Хостен. Почтовая марка Гренады. 1971.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1763-1961). Emrenerezh (1961-1974). Stad dizalc’h abaoe 1974
*Alc’hwez : Grenada (abaoe 1861)
=== [[Timbroù Inizi Grenadinez (norzh)| Inizi Grenadinez (norzh)]] ===
*Statud : Inizi e hanternoz an enezeg Tiriadoù-suj [[Sant-Visant]].
*Alc’hwez :
** Grenadines of St Vincent (abaoe 1974)
** Timbroù Sant Visant dreistmoullet gant <small>GRENADINES OF</small> (1974)
*Timbroù lec’hel :
** Bequia (1984)
** Union Island (1984-1985)
** Canouan (1998)
** Mustique (1998)
=== [[Timbroù Inizi Grenadinez|Inizi Grenadinez (su)]] ===
*Statud : Inizi e su an enezeg. Tiriadoù-suj Grenada.
*Alc’hwez :
** Timbroù Grenada dreistmoullet <small>GRENADINES</small> (1974)
** Grenadines (1974-1975)
** Grenada Grenadines (1975-1999)
** Grenada Carriacou & Petite Martinique (abaoe1999)
=== [[Timbroù Gres|Gres]] ===
*Statud :Stad dizalc’h abaoe 1830. Rouantelezh (1830-1973). Diktatouriezh (1936-1941). Aloubadeg Alamagn, Bulgaria hag Italia (1941-1945). Brezel diabarzh (1946-1949). Diktatouriezh (1967-1974). Republik abaoe 1974.
*Alc’hwez :
** Penn [[Hermes]] (1861-1882)
** ΕΛΛΑΣ (1886-1966)
** ΕΛΛΑΣ HELLAS (1966-1982)
** HELLAS ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ (abaoe 1982)
=== [[Timbroù Greunland|Greunland]] ===
[[File:1945gronland5kr.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad emren dindan dalc’h Danmark.
*Alc’hwez :
** Timbroù Danmark (1851-1938)
** Grønland KGL Post (1938-1969)
** Kalâtdlit Nunât Grønland (1969-1978)
** Kalaallit Nunaat Grønland (abaoe 1978)
*Pennad kar : [[Timbroù Danmark]]
=== [[Timbroù Griqualand|Griqualand]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Staget e voe ouzh trevadenn [[Kab ar Spi Mat]] e 1880.
*Alc’hwez :
** Timbroù Kab ar Spi mat dreistmoullet gant « G.W. » (1877)
** Timbroù Kab ar Spi mat dreistmoullet gant « G » (1877-1878)
*Pennad kar : [[Timbroù Kab ar Spi Mat]]
=== [[Timbroù Guam|Guam]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h ar Stadoù-Unanet.
*Alc’hwez :
** Timbroù ar Stadoù-Unanet dreistmoullet gant <small>GUAM</small> (1898)
*Postoù lec’hel :
** Timbroù ar Filipinnez dreistmoullet gant «Guam Guard Mail» (1930)
** Guam Guard Mail (1930)
[[File:Guatemala 1878 Sc13.jpg|dehou|150px]]
=== [[Timbroù Guatemala|Guatemala]] ===
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1821
*Alc’hwez : Guatemala pe Republica Guatemala (abaoe 1871)
=== [[Timbroù Guyana|Guyana]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1851-1966). Stad dizalc’h dindan abaoe 1966.
*Alc’hwez :
** Guyana South America (1966-1975)
** Guyana (abaoe 1975)
*Pennad kar : [[Timbroù Gwiana saoz]]
=== [[Timbroù Gwadeloup|Gwadeloup]] ===
[[File:Timbre Guadeloupe 20 Fr Mauve-Brun 1924.jpg|dehou|200px]]
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall betek 1946. Departamant tramor (1946-2015. Emrenerezh abaoe 2015 (“Collectivité territoriale unique de Guadeloupe »).
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet gant G.P.E. (1884)
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet gant <small>GUADELOUPE</small>. (1889-1891)
** Guadeloupe et dépendances (1892-1901)
** « G & D » pe « G et D » (1903)
** Guadeloupe République Française (1905-1927)
** Guadeloupe RF (1924-1940 ha (1945-1947)
** Guadeloupe Postes Françaises (1940-1944)
** Timbroù Frañs abaoe 1947.
=== [[Timbroù Gwalior|Gwâlior]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez (lizherennoù latin ha hindiek) :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>GWALIOR</small> ग्वालियर (1885-1949)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]], [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Inizi Gwerc’h Breizh-Veur| Inizi Gwerc’h Breizh-Veur]] ===
[[File:Stanley W Nibbs B.E.M Stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet betek Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet abaoe 2002.
*Alc’hwez : British Virgin Islands (abaoe 1866)
=== [[Timbroù Gwernenez|Gwernenez]] ===
*Statud : Tiriad-suj Roue Breizh-Veur hag emren. Ul lodenn eus [[Inizi Angl-ha-Normand]]
*Alc’hwez :
** Guernsey Bailiwick pe Bailiwick of Guernsey (1969-1981)
** Guernsey (abaoe 1982)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Jerzenez]], [[Timbroù Aldernez]]
=== [[Timbroù Gwiana c'hall| Gwiana c’hall]] ===
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall betek 1946. Departamant tramor (1946-2015. Emrenerezh abaoe 2015 (“Collectivité territoriale unique de Guyane »).
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù gall dreistmoullet Guy Franç. (1886-1888)
** Timbroù trevadennoù gall dreistmoullet Guyane (1892)
** Guyane République Française Colonies (1892)
** Guyane Française (1904-1947)
** Timbroù-taos Bro-C’hall dreistmoullet Guyane Française (1925-1927)
** T.A.G. (Postoù dre-nij) (1921)
*Pennad kar : [[Timbroù Inini]]
=== [[Timbroù Gwiana saoz|Gwiana saoz]] ===
[[File:1934 6c BrGuiana Yv146.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1851-1966). Stad dizalc’h dindan anv [[Guyana]] (abaoe 1966).
*Alc’hwez : British Guiana (1851-1966)
*Pennad kar : [[Timbroù Guyana]]
== H ==
=== [[Timbroù Haiti|Haiti]] ===
[[File:Dessalines Stamp.jpg|thumb|right|200px]]
*Statud : Republik dizalc’h abaoe 1881.
*Alc’hwez : [[Haiti]] (abaoe 1881)
=== [[Timbroù Hamburg|Hamburg]] ===
*Statud : Keoded dieub (1815-1868). Ezel eus Kengevread Norzh Alamagn (1868-1871). Ul lodenn eus Impalaeriezh Alamagn goude 1871.
*Alc’hwez : Hamburg (1859-1866)
=== [[Timbroù Hannover|Hannover]] ===
*Statud : Rouantelezh (1814-1866). Staget ouzh Prusia e 1866. Ul lodenn eus Impalaeriezh Alamagn goude 1871.
*Alc’hwez : Hannover (1850-1864)
=== [[Timbroù Hawaii|Hawaii]] ===
[[File:Stamp Hawaii 1883 Kaleleonalani Sc49.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Rouantelezh dizalc’h betek 1893. Republik (1893-1898). Tiriad Stadoù-Unanet Amerika abaoe 1899.
*Alc’hwez :
** Hawaiian Postage (1851-1852)
** Honolulu Hawaiian Postage (1853-1867)
** [[Hawaii]] (1862-1891)
** Timbroù dreistmoullet “Provisional Govt. 1893 (1893)
** “HawaII Islands Postage” pe “Hawaii” pe “Republic of Hawaii” (1894-1899)
** Timbroù Stadoù-Unanet Amerika abaoe 1900
** Timbroù Stadoù-Unanet Amerika dreistmoullet <small>HAWAII</small> (1928 ha 1937)
=== [[Timbroù Hebridez-Nevez|Hebridez-Nevez]] ===
*Statud : Bro warezet gant Bro-C’hall hag ar Rouantelezh-Unanet (1887-1906). Condominium (1906-1980).Stad dizalc’h dindan anv [[Vanuatu]] abaoe 1980.
*Alc’hwez :
** Timbroù Kaledonia-Nevez dreistmoullet gant <small>NOUVELLES HÉBRIDES</small>(1908)
** Timbroù [[Fidji]] dreistmoullet gant <small>NEW HEBRIDES. CONDOMINIUM</small> (1908-1909)
** Timbroù Kaledonia-Nevez dreistmoullet gant <small>NOUVELLES HÉBRIDES condominium</small>(1910)
** Timbroù [[Fidji]] dreistmoullet gant <small>NEWHEBRIDES CONDOMINIUM</small> (1911)
** Nouvelles-Hébrides RF pe New Hebrides ER (1911-1950)
** Nouvelles-Hébrides Condominium RF pe New Hebrides ER Condominium (1950-1966)
** Condominium des Nouvelles-Hébrides Condominium RF pe New Hebrides ER Condominium (1966-1980)
*Pennad kar : [[Timbroù Vanuatu]]
=== [[Timbroù Rouantelezh Hedjaz|Rouantelezh Hedjaz]] ===
*Statud : Rouantelezh dizalc’h (1916-1925). Aloubadeg sultanelezh Nedj (1925-1926). Ul lodenn eus Rouantelezh Nedj ha Hedjaz (1926-1932) a voe Rouantelezh [[Arabia Saoudat]] adalek 1932.
* Alc’hwez :
** Alc’hwez en arabeg (1916-1925)
** Hedjaz & Nedjd pe Hejaz & Nejd (1929-1932)
*Pennad kar : [[Timbroù Arabia Saoudat]]
=== [[Timbroù Heligoland|Heligoland]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1867-1890). Roet da Alamagn (1890-1944). Dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (1944-1952). Staget ouzh Alamagn ar C’hornaoueg (abaoe 1952).
*Alc’hwez : Heligoland (1867-1879)
=== [[Timbroù Holkar|Holkar]] ===
[[File:1927ca 1anna Indore Mi16 SG18.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Holkar State Postage (1886-1948)
=== [[Timbroù Hoi Hao|Hoi Hao]] ===
*Statud : Burev-post [[Indez-Sina]] e [[Hoi-Hao]], war enezenn [[Hainan]] (Sina) etre 1876 ha 1922.
*Alc’hwez : Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>HOI HAO</small> (1903-1904) pe <small>HOI-HAO</small> (1906-1919)
=== [[Timbroù Honduras|Honduras]] ===
*Statud : Republik dizalc’h abaoe 1821.
*Alc’hwez :
** Correos de Honduras
** Republica Honduras
** [[Honduras]] (abaoe 1866)
=== [[Timbroù Honduras Breizh-Veur|Honduras Breizh-Veur (Belize)]] ===
[[File:1962 4 cent stamp British Honduras.jpg|dehou|200 px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1866-1964). Anvet [[Belize]] e 1973
*Alc’hwez : British Honduras (1866-1973)
*Pennad kar : [[Timbroù Belize]]
=== [[Timbroù Hong Kong|Hong-Kong]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h Breizh-Veur (1862-1997). Melestradurezh [[Japan]] (1945). Staget ouzh [[Republik Pobl Sina]] e 1997 gant ur statud emrenerezh.
*Alc’hwez :
** [[Hong Kong]] (1862-1938)
** 香港 Hong Kong (1938-1999)
** 香港 中国 Hong Kong China (abaoe 1999)
*Pennad kar : [[Timbroù Sina]]
=== [[Timbroù Enezeg an Azorez|Horta]] ===
*Statud : Kêr war enez Fayal (enezeg [[Azorez]]) dindan dalc’h Portugal.
*Alc’hwez : Horta Portugal (1892-1899)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Portugal]]
=== [[Timbroù Hungaria|Hungaria]] ===
[[File:Hungary 5874.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Unvaniezh Aostria hag Hungaria (1867-1918) dindan beli un impalaer hag a zo roue [[Hungaria]] ivez. Melestradurezhioù postel disheñvel en div vro. Stad dizalc’h e 1918 war-bouez an tiriadoù staget ouzh [[Tchekoslovakia]], ouzh Roumania ([[Treuzsilvania]]), ouzh [[Kroatia]], ouzh [[Italia]] ([[Fiume]]). Republik demokratel etre 1918 ha 1919, [[Republik Soviedel Hungaria]] etre 1919 ha 1920. Rouantelezh (1920-1945). Republik (1945-1949). Republik poblek etre 1949 ha 1989. Republik abaoe 1989.
*Alc’hwez :
** Timbroù Aostria (1850-1867). Talvoud-gwerzh e “Kreuzer”
** Poltred ar Roue (1867-1871). Talvoud-gwerzh e “Krajcar »
** Magyar Kir. Posta (= Postoù roue Hungaria) (1874-1918)
** Timbroù dreistmoullet gant <small>KOZTARSASAG</small> (=Republik) (1918)
** Magyar Posta (1919)
** Magyar tanácsköztársaság pe dreistmoullet gant « Magyar tanács köztársaság » (1919)
** Magyar Kir. Posta (1920-1921 ha 1923-1945)
** Magyarország (1923-1937)
** Magyar Posta (1945-1990)
** Magyarország (abaoe 1990)
*Aloubadeg Serbia :
** Timbroù Hungaria dreistmoullet gant « Banát-Bácska » (1919)
** Timbroù Hungaria dreistmoullet gant « 1919 Baranya » (1919)
*Aloubadeg Roumania (Cluj/Kolosvar ha Oradea/Nagyvarad) :
** Timbroù Hungaria dreistmoullet gant «Zona de Ocupatie - Romaniá» (1919)
*Aloubadeg Roumania ha Serbia e Temesvar/Timisiorra) :
** Timbroù Hungaria dreistmoullet (1919)
*Timbroù ar gouarnamant enep-komunour (e Szeged) :
** Timbroù Hungaria dreistmoullet gant “<small>MAGYAR NEMZETI KORMANY</small> (= Gouarnamant Broadel Hungaria – Szeged) (1919)
=== [[Timbroù Hyderabad|Hyderabad]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Lizherennoù ourdoueg (?) (1869-1912 ha 1931)
** H.E.H. the Nizam’s Government (1927 ha 1937)
** [[Hyderbad]] (1946)
** H.E.H. the Nizam’s Government Postage (1947-1950)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]], [[Timbroù India]]
==Gwelet ivez==
*[[Timbroù hervez ar vro I...P]]
*[[Timbroù hervez ar vro Q...Z]]
[[Rummad:Timbrouriezh]]
lnrel64jfnizjz416hyb0df69wl1via
.32-20 Winchester
0
173964
2200072
2195008
2026-09-15T21:52:19Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2200072
wikitext
text/x-wiki
{{Droukveskañ|.32 Winchester Special|.32-40 Winchester}}
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|.32-20 Winchester|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:32-20--32ACP.JPG|frameless|323x323px]] <br /><br />Kartouchennoù '''.32-20 Winchester''' (a-gleiz) ha [[.32 ACP]] (a-zehou)
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! scope="row" |Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope="row" |Mare implij
|Abaoe 1882
|-
! scope="row" |Doare douilhez
|kreuzenn, boutailh
|-
! scope="row" |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! scope="row" |Ø bannadell
|7,94 mm
|-
! scope="row" |Ø trogleuziñ
|7,75 mm
|-
! scope="row" |Ø kolier
|8,3 mm
|-
! scope="row" |Ø skoaz
|8,7 mm
|-
! scope="row" |Ø korf an douilhez
|9 mm
|-
! scope="row" |Ø strad
|10,4 mm
|-
! scope="row" |Tevder ar strad
|1,7 mm
|-
! scope="row" |Hirder an douilhez
|33,4 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar gartouchenn
|40,4 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! scope="row" |Pouez ar vannadell
|Etre 6 ha 7 g
|-
! scope="row" |Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|Etre 270 ha 370 m/s
|-
! scope="row" |Energiezh ar vannadell
|Etre 281 ha 441 J
|-
! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|SR
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall
|C
|}
An '''.32-20 Winchester''', anvet ivez '''.32 WCF''' (evit '''''Winchester Center Fire'''''), '''.32-20 Marlin''' pe '''.32-20 Colt''', zo ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] produet da gentañ e 1882 gant [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] evit e fuzuilh [[Winchester Model 1873]]<ref>{{Fr}} ''[http://www.armeetpassion.com/32%2020%20win-1.html 32-20 Winchester]'', Arme et Passion (lennet d'an 28/02/2025)</ref>. "20" en e anv a dalvez e oa karget gant 20 greunenn [[poultr du]] da gentañ. Azasaet e voe evit ar [[poultr divoged]] gant donedigezh ar garabinenn [[Winchester Model 1892]]<ref>{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 153</ref>.
== Implij ==
Hervez an embregerezh stadunanat e c’halle servijout evit chaseal loened bihan koulz ha reoù vrasoc’h evel ar c’hirvi<ref>{{En}} HAWKS Chuck, ''[https://web.archive.org/web/20250610192439/https://www.chuckhawks.com/32-20.htm The .32-20 Winchester]'' (lennet d'an 28/02/2025)</ref>. Abalamour d’he galloud izel a-walc’h e oa implijet kentoc’h e [[Norzhamerika]] evit en em zifenn a-enep da loened dañjerus pe evit ar jiboez bihan. Produet eo bet betek 1995 e Brazil, met dilezet eo bet gant an dennerien hag ar chaseourien dre vras dibaoe. Gellet a raer kargañ anezhi gant [[poultr divoged]] hiziv an deiz, gant ur gargad skañvoc’h<ref>{{Es}} ''[https://municion.org/producto/32-20-115-winchester-cf/ .32-20-115 Winchester CF]'', Municion.org (lennet d'an 28/02/2025)</ref>. [[Revolver|Revolverioù]] zo bet kambret eviti ivez, gant [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] dreist-holl, evel ar [[Colt Official Police]] evit ar siviled a o chom e lec’hioù distro<ref>{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 210</ref>.
== Kartouchennoù deveret ==
* [[.25-20 Winchester]], stumm berraet e golier
* [[.218 Bee]], deveret e-unan eus ar .25-20 Winchester
* [[.310 Cadet]], [[Kartouchenn Wildcat|kartouchenn wildcat]] produet gant tennerien o-unan diwar an .32-20 Winchester
== Liammoù diavaez ==
* '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-ii/tabiical-fr-page81.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:32-20 Winchester}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]
ax1ufqcq2n0u3dodnzefb4jxb5jerke
Talbenn ar C'hornôg (Kentañ Brezel-bed)
0
174714
2200043
2144502
2026-09-15T18:49:44Z
Dishual
612
2200043
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Talbenn ar C'hornôg''' a oa bet unan eus [[Tachenn (milourel)|tachennoù brezel]] ar [[Kentañ Brezel-bed|C'hentañ Brezel-bed]]. Ur wech tarzhet ar brezel e miz Eost 1914, al [[Tirlu Impalaerel alaman|lu alaman]] a oa bet o kregiñ gant un talbenn er C'hornôg gant [[Aloubadeg alaman Belgia (1914)|aloubadeg Luksembourg ha Belgia]]. Dre-se e oa deuet an Alamanted da vezañ mestr war lod takadoù greantel e [[Trede Republik c'hall|Bro-C'hall]]. An argadenn alaman a oa bet talet outi e-kerzh [[Kentañ emgann ar Marne|Emgann ar Marne]]. Goude ar [[Redadeg d'ar mor]], pep kostezenn a oa bet rediet da doullañ [[brezel ar fozioù-difenn|fozioù-difenn]] pe trañcheoù, ledet eus [[Mor an Hanternoz]] betek an harzoù etre Suis ha Bro-C'hall. Ha difiñv eo chomet an talbenn-se, tamm-pe-damm, a-hed ar brezel, nemet e penn-kentañ 1917 ha goude-se er bloavezh 1918.
Etre 1915 ha 1917 e oa bet meur a argadenn ramzel war an [[talbenn (milourel)|talbenn]]-se. An argadennoù a implije bombezadegoù gant [[kanolierezh|kanolioù]] ha strolladoù bras a [[troadegiezh|droadeien]]. Fozioù-difenn, goudorioù mindrailherezioù, [[orjal dreinek]], hag implij an obuzoù a oa bet abeg da golloù tud ramzel e-pad argadennoù hag enebargadennoù hep na vije kemmet an talbenn pe dost. E-touez an argadennoù koustusañ e oa bet [[emgann Verdun]] e 1916, gant 700 000 den lazhet en holl, [[emgann ar Somme]], e 1916 ivez gant ouzhpenn ur milion a dud lazhet, hag ivez [[Emgann Passendale|trede emgann Ieper]], e 1917, gant 487 000 den lazhet.
Evit dont a-benn ziskoulmañ ar brezel hag a seblante stanket e stumm unan difiñv war Talbenn ar C'hornôg e oa bet klasket gant an tuioù engouestelet [[Teknologiezh e-kerrzh ar C'hentañ Brezel-bed|teknologiezhoù milourel nevez]], evel [[Armoù kimiek ar C'hentañ Brezel-bed|ar gazoù]], nijerezioù, ha [[tank]]où. Kadoniezhoù nevez hag ar fed e oa o vont war wanaat al luioù engouestlet a lakaas da zistreiñ ar [[brezel-fiñv]] e 1918. [[Argadenn an Nevezhañv]] eus 1918 gant Alamagn a oa bet posubl dre sinadur [[Emglev Brest-Litovsk]] hag en doa paouezet ar brezel etre ar [[Galloudoù kreiz]] a-enep [[Republik Rusian|Rusia]] ha [[Rouantezlezh Roumania|Roumania]] war [[Talbenn ar Reter (Kentañ Brezel-bed)|Talbenn ar Reter]]. Oc'h implij bombezadegoù prim, kreñv ha [[kadoniezhoù ensiladeg]], al luioù alaman a oa bet o vont war-raok eus tost da 100 kilometr war-zu ar C'hornôg, al lañs brasañ a oa bet gant ul lu abaoe 1914, met ne oa ket bet tu da zerc'hel an doauroù gounezet e-pad pell.
[[Rummad:Brezel-bed kentañ]]
shsdod3oskyj0azh55c4whq3ywn346f
2200044
2200043
2026-09-15T18:52:00Z
Dishual
612
2200044
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Talbenn ar C'hornôg''' a oa bet unan eus [[Tachenn (milourel)|tachennoù brezel]] ar [[Kentañ Brezel-bed|C'hentañ Brezel-bed]]. Ur wech tarzhet ar brezel e miz Eost 1914, al [[Tirlu Impalaerel alaman|lu alaman]] a oa bet o kregiñ gant un talbenn er C'hornôg gant [[Aloubadeg alaman Belgia (1914)|aloubadeg Luksembourg ha Belgia]]. Dre-se e oa deuet an Alamanted da vezañ mestr war lod takadoù greantel e [[Trede Republik c'hall|Bro-C'hall]]. An argadenn alaman a oa bet talet outi e-kerzh [[Kentañ emgann ar Marne|Emgann ar Marne]]. Goude ar [[Redadeg d'ar mor]], pep kostezenn a oa bet rediet da doullañ [[brezel ar fozioù-difenn|fozioù-difenn]] pe trañcheoù, ledet eus [[Mor an Hanternoz]] betek an harzoù etre Suis ha Bro-C'hall. Ha difiñv eo chomet an talbenn-se, tamm-pe-damm, a-hed ar brezel, nemet e penn-kentañ 1917 ha goude-se er bloavezh 1918.
Etre 1915 ha 1917 e oa bet meur a argadenn ramzel war an [[talbenn (milourel)|talbenn]]-se. An argadennoù a implije bombezadegoù gant [[kanolierezh|kanolioù]] ha strolladoù bras a [[troadegiezh|droadeien]]. Fozioù-difenn, goudorioù mindrailherezioù, [[orjal dreinek]], hag implij an obuzoù a oa bet abeg da golloù tud ramzel e-pad argadennoù hag enebargadennoù hep na vije kemmet an talbenn pe dost. E-touez an argadennoù koustusañ e oa bet [[emgann Verdun]] e 1916, gant 700 000 den lazhet en holl, [[emgann ar Somme]], e 1916 ivez gant ouzhpenn ur milion a dud lazhet, hag ivez [[Emgann Passendale|trede emgann Ieper]], e 1917, gant 487 000 den lazhet.
Evit dont a-benn ziskoulmañ ar brezel hag a seblante stanket e stumm unan difiñv war Talbenn ar C'hornôg e oa bet klasket gant an tuioù engouestelet [[Teknologiezh e-kerrzh ar C'hentañ Brezel-bed|teknologiezhoù milourel nevez]], evel [[Armoù kimiek ar C'hentañ Brezel-bed|ar gazoù]], nijerezioù, ha [[tank]]où. Kadoniezhoù nevez hag ar fed e oa o vont war wanaat al luioù engouestlet a lakaas da zistreiñ ar [[brezel-fiñv]] e 1918. [[Argadenn an Nevezhañv]] eus 1918 gant Alamagn a oa bet posubl dre sinadur [[Emglev Brest-Litovsk]] hag en doa paouezet ar brezel etre ar [[Galloudoù kreiz]] a-enep [[Republik Rusian|Rusia]] ha [[Rouantelezh Roumania|Roumania]] war [[Talbenn ar Reter (Kentañ Brezel-bed)|Talbenn ar Reter]]. Oc'h implij bombezadegoù prim, kreñv ha [[kadoniezhoù ensiladeg]], al luioù alaman a oa bet o vont war-raok eus tost da 100 kilometr war-zu ar C'hornôg, al lañs brasañ a oa bet gant ul lu abaoe 1914, met ne oa ket bet tu da zerc'hel an doauroù gounezet e-pad pell.
[[Rummad:Brezel-bed kentañ]]
fbj6fv6zcsocpuihpp0p4vnv8r1udk4
.45 GAP
0
174772
2200028
2148632
2026-09-15T16:24:19Z
Kestenn
14086
2200028
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|.45 GAP|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:45GAP Glock Automatic Pistol 002.jpg|frameless|250x250px]]<br>Ur gartouchenn '''.45 GAP'''
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! Doare korf an douilhez
|kreuzenn, eeun
|-
! Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! Bro orin
|{{Aostria}}
|-
! Saverien
|[[Glock (embregerezh)|Glock]]<br>[[Ernest Durham]]
|-
! Bloavezh krouidigezh
|2003
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! Ø bannadell
|11,48 mm
|-
! Ø kolier
|12,01 mm
|-
! Ø korf an douilhez
|12,09 mm
|-
! Ø strad
|11,94 mm
|-
! Tevder ar strad
|1,24 mm
|-
! Hirder an douilhez
|19,30 mm
|-
! Hirder ar gartouchenn
|28,89 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! Pouez ar vannadell
|12 - 15 g
|-
! Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|290-350 m/s
|-
! Energiezh ar vannadell
|606 - 736 J
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|B
|}
Ar '''.45 GAP''' (evit '''Glock Automatic Pistol'''), anvet ivez '''11,43 × 19 mm RB''' (anv metrek), zo ur [[munision]] armoù-dorn krouet e 2003 gant an embregerezh aostrian [[Glock (embregerezh)|Glock]] hag ur skipailh ijinourien tro-dro da [[Ernest Durham]]. Savet e voe da gentañ evit ar boliserien stadunanat a implije [[Kalibr (armoù-tan)|kalibroù]] evel ar [[.45 ACP]] pe an [[10 mm Auto]], met a oa re vihan o daouarn evit ar [[Pistolenn|pistolennoù]] kambret evit ar munisionoù-mañ. Glock a lakaas sevel neuze ar .45 GAP, ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] ken bras he c'halibr hag ar re-mañ, met dezhi un hirder tostoc'h ouzh hini an [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]]. Kement-mañ a aotree armoù dezhe ur framm bihanoc'h hag un [[Draen (armoù)|draen]] tostoc'h ouzh an dornikell<ref name=":0">{{En}} AYOOB Massad, ''[https://americanhandgunner.com/handguns/the-rise-and-fall-of-the-45-gap/ The rise and fall of the .45 GAP]'', American Handgunner, 2020 (lennet d'ar 05/05/2025)</ref>.
[[New York State Police|Polis Stad New York]] a voe an hini kentañ oc'h implijout pistolennoù Glock kambret e .45 GAP, hag heuliet e voent gant un ajañs polis Stad diwar dek er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]]. E 2020 e oa distroet 80% anezhe koulskoude da armoù kambret e .45 ACP pe 9 mm Parabellum. Kement-mañ a c'hall bezañ displeget gant an araokadennoù graet gant saverien pistolennoù a bep seurt evit bihanaat frammoù o armoù kambret e .45 ACP, Glock en o zouez da vare donedigezh ar [[Glock (pistolenn)#Rummad 4 (2009)|Gen4]]. Diaesoc'h eo ivez kaout munisionoù e kalibroù raloc'h evel ar .45 GAP da vare ar berrentezioù munisionoù a c'hoarvez a-wechoù, evel e 2012, ha techet eo an implijerien - poliserien en o zouez - da zistreiñ da galibroù klaseloc'h evit kaout muioc'h a chañsoù da vezañ pourveziet<ref name=":0" />.
== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-iv/45-gap-fr.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:45 GAP}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù Aostria]]
tglb0j3j5h5gdh4m4i1r8bahgccz132
Fusil automatique Modèle 1917
0
175532
2200101
2173049
2026-09-16T09:34:51Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2200101
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|Fusil automatique modèle 1917<br>R.S.C. 1917|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:FSA-1917-detoured.jpg|liamm=Restr:FSA-1917-detoured.jpg|alt=Skeudenn ar pennad Fusil automatique modèle 1917|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur fuzuilh '''R.S.C. 1917'''
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! scope="row" |Bro
|{{Frañs}}
|-
! scope="row" |Doare
|[[Fuzuilh]] damaotomatek
|-
! scope="row" |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest gazoù, piston
|-
! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]]
|[[8 mm Lebel]]
|-
! scope="row" |Produerien
|[[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] (pezhioù ha sevel)<br>[[Manufacture d'Armes de Tulle]] (pezhioù)<br>[[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] (pezhioù)<br>[[Manufacture d'Armes de Paris]] (pezhioù)
|-
! scope="row" |Mare produiñ
|1916–1918
|-
! scope="row" |Niver produet
|85.333 (M1917)<br>War-dro 4000 (M1918)
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>''M1917 / M1918''
|-
! scope="row" |Mas (hep kartouchenn)
|5,25 kg / 4,8 kg
|-
! scope="row" |Hirder
|1.330 mm / 1.110 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar c'hanol
|800 mm / 580 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope="row" |Hed-tenn efedus
|1.000 m
|-
! scope="row" |Tizh mont e-maez ar boledoù
|701 m/s
|-
! scope="row" |Endalc'h
|Karger diabarzh pourveziet gant klipoù 5 kartouchenn
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
An '''RSC 1917''' (evit '''''Ribeyrolles Sutter Chauchat'''''), en ur mod ofisiel '''Fusil automatique modèle 1917''', a voe ar [[fuzuilh]] damaotomatek kentañ produet a-yoc'h ha roet da soudarded en Istor. Ijinet e voe e Frañs da vare ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]], ma servijas e 1917-1918 war an talbenn.
== Istor ==
Adalek ar bloavezhioù 1890 e klaskas burevioù-studi an arme c'hall sevel fuzuilhoù damaotomatek ("aotomatek" eo ar ger a veze implijet d'ar mare-se). Al [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] dre vorailh a oa neuze standart er vro. Al labourioù a zegasas e 1910 ar [[Meunier A6]]. Un nebeud skouerennoù anezhi a voe produet adalek 1913, ha ne servijas ket kalz war an dachenn. Deroù brezel an trañcheoù e miz Kerzu 1914 a ziskouezas interest an armoù damaotomatek. E 1915, ur bodad ennañ ar c'horonal [[Paul Chauchat]] hag an ijinourien [[Paul Ribeyrolles]] ha [[Charles Sutter]] a ginnigas pimpatromoù armoù nevez : ar [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|fuzuilh-vindrailher Chauchat]], hag ar fuzuilh a zeuas da vezañ an RSC 1917<ref name=":0">{{Fr}} ''[http://armesfrancaises.free.fr/FSA%201917.html Le fusil (semi-)automatique de 8 mm RSC modèle 1917]'', Armement réglementaire français (lennet d'an 19/06/2025)</ref>.
Savet e oa an RSC 1917 gant elfennoù al Lebel ([[Lamm (arm-tan)|lamm]] ha fust da skouer). Ur sistem-[[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata]] dre amprest gazoù hag ur piston hir he doa, hag ur c'harger diabarzh gant ur [[Karger (armoù-tan)#Kargerioù-fiñv nebeut-implijet|c'hlip]] 5 kartouchenn<ref>{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/military-rifles/self-loading-rifles/france-self-loading-rifles/rsc-m1917-eng/ RSC M1917]'', Modern Firearms (lennet d'an 18/06/2025)</ref>. Kambret e oa evit an [[8 mm Lebel]], ar pezh a blijas d'an arme peogwir e unvane ar munisionoù da reiñ d'ar soudarded, pa rae ar Meunier A6 gant ur c'halibr ispisial. Dibabet e voe an RSC M1917 en ur mod ofisiel gant an arme, met abalamour da gudennoù teknikel e krogas he froduiñ e miz Ebrel 1917 hepken<ref name=":0" />.
16 skouerenn a voe kaset neuze e pep kompagnunezh c'hall ha fiziet en dennerien wellañ. Sioù a zeuas war-wel : skoilhet e chome an arm a-wechoù, gellet a rae e biston tarzhañ, ha re bonner ha re hir e oa (1330 mm) evit an emgann en trañcheoù dreist-holl. Un nebeud kemmoù evit simplaat mont en-dro ha produiñ ar fuzuilh a voe degaset war ar stumm kentañ-mañ<ref name=":0" />.
E 1918 e voe degaset cheñchamantoù a-bouez : kemmet e voe sistem-pourveziañ ar fuzuilh evit gellet implijout laonennoù-kargañ ar [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier 1907/15]] enni. Berraet eus 20 cm ha skañvaet e voe ivez. Ar stumm nevez-mañ, anvet '''Fusil automatique modèle 1918''' en ur mod ofisiel, pe '''R.S.C. 1918''', a erruas re ziwezhat evit bezañ implijet war an talbenn<ref name=":0" />. Implijet e voe gant ar C'hallaoued e-pad [[Brezel ar Rif]] (1921-1927), met dilezet e voe gant an arme goude-se<ref name=":1">'''{{Fr}}''' ''[http://www.armeetpassion.com/rsc1918.html Fusil Automatique Modèle 1918]'', Arme et Passion (lennet d'an 19/06/2025)</ref>.
=== Produiñ ===
Meur a embregerezh a gemeras perzh e produiñ an RSC 1917 <ref>{{Fr}} ''[http://www.armeetpassion.com/rsc17.html Fusil Automatique Modèle 1917]'', Arme et Passion (lennet d'an 19/06/2025) </ref>:
* [[Manufacture d'Armes de Tulle]] : boestoù-kulasenn, kanolioù, pontigoù ;
* [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] : [[Platinenn (arm-tan)|platinennoù]] ;
* [[Manufacture d'Armes de Paris]] (embregerezh prevez) : brec'hennoù, karteroù ;
* [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] : pezhioù all ha sevel dibenn ar fuzuilhoù.
Ar 85.333 skouerenn produet betek miz Gwengolo 1918 a voe montet er MAS, war-bouez ur c'hant bennak er MAC.
4000 skouerenn eus an RSC 1918 a voe produet hepken<ref name=":1" />.
== Er sevenadur ==
An RSC 1917 a c'haller implijout e meur a c'hoari video, en o zouez ''[[Battlefield 1]]'', ''[[Battlefield V]]'' pe ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''<ref>{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/R.S.C._Mle_1917 R.S.C. Mle 1917]'', IMFDB (lennet d'an 19/06/2025)</ref>.
== Liamm diavaez ==
* ''[https://web.archive.org/web/20251022135434/https://imagesdefense.gouv.fr/fr/le-fusil-semi-automatique-rsc-modele-1917-approvisionnement-et-tir.html Le fusil semi automatique RSC modèle 1917 : approvisionnement et tir.]'', skeudennoù mut troet gant an arme c'hall e deroù 1918 evit bezañ implijet en ur film deskiñ (lec'hienn an ECPAD)
== Levrlennadur ==
* {{Fr}} ''Les 100 ans du fusil semi-automatique R.S.C. 1917'', teuliad e La Gazette des Armes, niv. 498, miz Even 2017
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{WW1FRAArme}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Fuzuilhoù]]
[[Rummad:Armoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]]
qrb02n8er3z278umve0kzq4j5lll04l
Kampionad gresian an echedoù
0
175852
2200020
2192650
2026-09-15T13:10:28Z
Dakbzh
58931
2200020
wikitext
text/x-wiki
'''Kampionad gresian an echedoù''' eo kampionad broadel an [[echedoù]] e [[Gres (bro)|Gres]]. Aozet e vez abaoe 1934 gant Kevre Gresian an echedoù.
== Kampionad kemmesk ==
{| class="sortable wikitable centre alternance" style="text-align:center"
! # !! Bloaz !! Kampion
|-
| (1) ||1934||Dimitrios Papantoniou
|-
| (2) ||1935||Stavros Fryganas
|-
| (3) ||1947||Marios Mikrouleas
|-
| (4) ||1948||Christos Mylonas
|-
|1||1949||Fotis Mastihiadis
|-
|2||1950||Dimitrios Parliaros
|-
|3||1951|| Georgios Gaitanaros
|-
|4||1952||Georgios Gaitanaros
|-
|5||1953||Georgios Gaitanaros
|-
|6||1954|| Dimitrios Parliaros
|-
|7||1956||Triantafyllos Siaperas
|-
|8||1957||Panayotis Panagopoulos
|-
|9||1958||Haralabos Siggelakis
|-
|10||1959||Alexandros Angos
|-
|11||1960||Anastasios Anastasopoulos
|-
|12||1961||Anastasios Anastasopoulos
|-
|13||1962||Hristos Kokkoris
|-
|14||1963||Konstantinos Hatziotis
|-
|15||1964||Aristidis Paidoussis
|-
|16||1965||Lazaros Vizantiadis
|-
|17||1966||Lazaros Vizantiadis
|-
|18||1967||Anastasios Anastasopoulos
|-
|19||1969||Hristos Kokkoris
|-
|20||1970||Hristos Kokkoris
|-
|21||1971||[[Georgios Makropoulos]]
|-
|22||1972||Triantafyllos Siaperas
|-
|23||1973||Georgios Makropoulos
|-
|24||1974||Miltiadis Grigoriou
|-
|25||1975||Georgios Makropoulos
|-
|26||1976||Panayotis|Balaskas
|-
|27||1977||Georgios Makropoulos
|-
|28||1978||Georgios Makropoulos
|-
|29||1979||Panayotis Balaskas
|-
|30||1980||Georgios Makropoulos
|-
|31||1981||Spyrídon Skémbris
|-
|32||1982||Nikolaos Skalkotas
|-
|33||1983||Efstrátios Grívas
|-
|34||1984||Spyrídon Skémbris
|-
|35||1985||Georgios Makropoulos
|-
|36||1986||Vassílios Kotroniás
|-
|37||1987||Vassílios Kotroniás
|-
|38||1988||Vassílios Kotroniás
|-
|39||1989||Spyrídon Skémbris
|-
|40||1990||Vassílios Kotroniás
|-
|41||1991||Vassílios Kotroniás
|-
|42||1992||Vassílios Kotroniás
|-
|43||1993||Spyrídon Skémbris
|-
|44||1994||Vassílios Kotroniás
|-
|45||1995||Ioánnis Nikolaḯdis
|-
|46||1996|||Efstrátios Grívas
|-
|47||1997||Ioánnis Papaïoánnou
|-
|48||1998||Ioánnis Papaïoánnou
|-
|49||1999||Ioánnis Papaïoánnou
|-
| 50||2000|| rowspan=5 | Chrístos Baníkas
|-
| 51||2001
|-
| 52||2002
|-
| 53||2003
|-
| 54||2004
|-
| 55||2005||Chrístos Baníkas
|-
| 56||2006||Vassílios Kotroniás
|-
| 57||2007||Ioánnis Papadópoulos
|-
| 58||2008||Chrístos Baníkas
|-
| 59||2009||Chrístos Baníkas
|-
| 60||2010||Vassílios Kotroniás
|-
| 61||2011||Antónios Pavlídis
|-
| 62||2012||Antónios Pavlídis
|-
| 63||2013||Sotirios Malikentzos
|-
| 64||2014||Vassílios Kotroniás
|-
| 65||2015||Athanásios Mastrovasílis
|-
| 66||2016||Antónios Pavlídis
|-
| 67||2017||Ioánnis Nikolaḯdis
|-
| 68||2018||Athanásios Mastrovasílis
|-
| 69||2019||Stamátis Koúrkoulos-Ardítis
|-
| ||2020||Nullaet abalamour d'ar [[Bedreuziad COVID-19|bandemiezh]].
|-
| 70||2021||Athanásios Mastrovasílis<ref>{{en}}Greek Championship: Mastrovasilis and Markantonaki win titles [https://www.fide.com/news/1481 15 a viz Kerzu 2021 FIDE]</ref>,
|-
| 71||2022||Georgios Mitsis<ref>{{en}}Greek Championship: Georgios Mitsis and Marina Makropoulou come out on top [https://www.fide.com/news/2133 12 a viz Kerzu 2022 FIDE]</ref>.
|-
| 72||2023||Stamátis Koúrkoulos-Ardítis<ref>{{el}}Κοσμάς Κέφαλος Πρωταθλητές Ελλάδας Κούρκουλος και Στεφανίδη [https://www.avgi.gr/athlitika/471058_protathlites-elladas-koyrkoylos-kai-stefanidi 21 a viz Kerzu 2023 I Avgi]</ref>.
|-
| 72||2024||Stamatis Kourkoulos-Arditis<ref>{{en}}73rd ch-GRE 2024 [https://theweekinchess.com/html/twic1571.html#7 The Week in Chess]</ref>.
|}
== Kampionad ar Maouezi ==
{| class="sortable wikitable"
! # !! Bloaz !! Kampionez
|-
| (1) ||1947||Mousina Klio
|-
| 1 ||1978||Fouriki Artemis
|-
| 2 ||1979||Fouriki Artemis
|-
| 3 ||1980||Fouriki Artemis
|-
| 4 ||1981||Maria Petraki
|-
| 5 ||1982||Nika Ekaterini
|-
| 6 ||1983]||Nika Ekaterini
|-
| 7 ||1984||Evangelia Kontou
|-
| 8 ||1985||Evangelia Kontou
|-
| 9 ||1986||Efrosini Kasioura<br>Ánna-María Bótsari
|-
| 10||1987||Evangelia Kontou
|-
| 11||1988||Ánna-María Bótsari
|-
| 12||1989||Maria Petraki
|-
| 13||1990||Marína Makropoúlou
|-
| 14||1991||Aspasia Giaitzi
|-
| 15||1992||Evangelia Kontou
|-
| 16||1993||Maria Petraki
|-
| 17||1994 (c'hoariet e 1995)||Marína Makropoúlou
|-
| 18||1995||[[Ekateríni Fakhirídou]]
|-
| 19||1996||Marína Makropoúlou
|-
| 20||1997||Ánna-María Bótsari
|-
| 21||1998||Marína Makropoúlou
|-
| 22||1999||Marína Makropoúlou
|-
| 23||2000||María Kouvátsou
|-
| 24||2001||Ánna-María Bótsari
|-
| 25||2002||Ánna-María Bótsari
|-
| 26||2003||[[Ekateríni Fakhirídou]]
|-
| 27||2004||Marína Makropoúlou
|-
| 28||2005||[[Ekateríni Fakhirídou]]
|-
| 29||2006||Ánna-María Bótsari
|-
| 30||2007||MarínaMakropoúlou
|-
| 31||2008||Marína Makropoúlou
|-
| 32||2009||Vera Papadopoulou
|-
| 33||2010]||Ánna-María Bótsari
|-
| 34||2011||Marína Makropoúlou
|-
| 35||2012||Ekateríni Pavlídou
|-
| 36||2013||Ekateríni Pavlídou
|-
| 37||2014||Charitoméni Markantonáki
|-
| 38||2015||Ekateríni Pavlídou
|-
| 39||2016||Stavroúla Tsolakídou
|-
| 40||2017||Ekateríni Pavlídou
|-
| 41||2018||Ioulía Mákka
|-
| 42||2019||Charitoméni Markantonáki
|-
| ||2020||Nullaet abalamour d'ar [[Bedreuziad COVID-19|bandemiezh]].
|-
| 43||2021||Charitomeni Markantonaki
|-
| 44||2022||[[Marina Makropoulou]]
|-
| 45||2023||Maria-Anna Stefanidi
|-
| 46||2024||[[Georgia Grapsa]]<ref>{{el}} Завершился чемпионат Греции по шахматам среди женщин 2024 года [https://xn----7sbagbc0btmolfb9ahq4ovb.xn--p1ai/blog/zavershilsja_chempionat_grecii_po_shakhmatam_sredi_zhenshhin_2024_goda/2024-12-11-1728]</ref>
|}
== Liammoù diavaez==
* Roll ar gampioned {{el}}[https://web.archive.org/web/20071206100450/http://www.sport.gov.gr/7/70z/70z5/e70z51.html sport.gov.gr]{{,}}{{el}}[https://web.archive.org/web/20100609062220/http://www.chessfed.gr/history.htm chessfed.gr]
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Gres]]
hro3bbsf46ap7lp53rz6d7is2ycnuwg
2200022
2200020
2026-09-15T15:37:12Z
Dakbzh
58931
2200022
wikitext
text/x-wiki
'''Kampionad gresian an echedoù''' eo kampionad broadel an [[echedoù]] e [[Gres (bro)|Gres]]. Aozet e vez abaoe 1934 gant Kevre Gresian an echedoù.
== Kampionad kemmesk ==
{| class="sortable wikitable centre alternance" style="text-align:center"
! # !! Bloaz !! Kampion
|-
| (1) ||1934||Dimitrios Papantoniou
|-
| (2) ||1935||Stavros Fryganas
|-
| (3) ||1947||Marios Mikrouleas
|-
| (4) ||1948||Christos Mylonas
|-
|1||1949||Fotis Mastihiadis
|-
|2||1950||Dimitrios Parliaros
|-
|3||1951|| Georgios Gaitanaros
|-
|4||1952||Georgios Gaitanaros
|-
|5||1953||Georgios Gaitanaros
|-
|6||1954|| Dimitrios Parliaros
|-
|7||1956||Triantafyllos Siaperas
|-
|8||1957||Panayotis Panagopoulos
|-
|9||1958||Haralabos Siggelakis
|-
|10||1959||Alexandros Angos
|-
|11||1960||Anastasios Anastasopoulos
|-
|12||1961||Anastasios Anastasopoulos
|-
|13||1962||Hristos Kokkoris
|-
|14||1963||Konstantinos Hatziotis
|-
|15||1964||Aristidis Paidoussis
|-
|16||1965||Lazaros Vizantiadis
|-
|17||1966||Lazaros Vizantiadis
|-
|18||1967||Anastasios Anastasopoulos
|-
|19||1969||Hristos Kokkoris
|-
|20||1970||Hristos Kokkoris
|-
|21||1971||[[Georgios Makropoulos]]
|-
|22||1972||Triantafyllos Siaperas
|-
|23||1973||[[Georgios Makropoulos]]
|-
|24||1974||Miltiadis Grigoriou
|-
|25||1975||[[Georgios Makropoulos]]
|-
|26||1976||Panayotis|Balaskas
|-
|27||1977||[[Georgios Makropoulos]]
|-
|28||1978||[[Georgios Makropoulos]]
|-
|29||1979||Panayotis Balaskas
|-
|30||1980||[[Georgios Makropoulos]]
|-
|31||1981||Spyrídon Skémbris
|-
|32||1982||Nikolaos Skalkotas
|-
|33||1983||Efstrátios Grívas
|-
|34||1984||Spyrídon Skémbris
|-
|35||1985||[[Georgios Makropoulos]]
|-
|36||1986||Vassílios Kotroniás
|-
|37||1987||Vassílios Kotroniás
|-
|38||1988||Vassílios Kotroniás
|-
|39||1989||Spyrídon Skémbris
|-
|40||1990||Vassílios Kotroniás
|-
|41||1991||Vassílios Kotroniás
|-
|42||1992||Vassílios Kotroniás
|-
|43||1993||Spyrídon Skémbris
|-
|44||1994||Vassílios Kotroniás
|-
|45||1995||Ioánnis Nikolaḯdis
|-
|46||1996|||Efstrátios Grívas
|-
|47||1997||Ioánnis Papaïoánnou
|-
|48||1998||Ioánnis Papaïoánnou
|-
|49||1999||Ioánnis Papaïoánnou
|-
| 50||2000|| rowspan=5 | Chrístos Baníkas
|-
| 51||2001
|-
| 52||2002
|-
| 53||2003
|-
| 54||2004
|-
| 55||2005||Chrístos Baníkas
|-
| 56||2006||Vassílios Kotroniás
|-
| 57||2007||Ioánnis Papadópoulos
|-
| 58||2008||Chrístos Baníkas
|-
| 59||2009||Chrístos Baníkas
|-
| 60||2010||Vassílios Kotroniás
|-
| 61||2011||Antónios Pavlídis
|-
| 62||2012||Antónios Pavlídis
|-
| 63||2013||Sotirios Malikentzos
|-
| 64||2014||Vassílios Kotroniás
|-
| 65||2015||Athanásios Mastrovasílis
|-
| 66||2016||Antónios Pavlídis
|-
| 67||2017||Ioánnis Nikolaḯdis
|-
| 68||2018||Athanásios Mastrovasílis
|-
| 69||2019||Stamátis Koúrkoulos-Ardítis
|-
| ||2020||Nullaet abalamour d'ar [[Bedreuziad COVID-19|bandemiezh]].
|-
| 70||2021||Athanásios Mastrovasílis<ref>{{en}}Greek Championship: Mastrovasilis and Markantonaki win titles [https://www.fide.com/news/1481 15 a viz Kerzu 2021 FIDE]</ref>,
|-
| 71||2022||Georgios Mitsis<ref>{{en}}Greek Championship: Georgios Mitsis and Marina Makropoulou come out on top [https://www.fide.com/news/2133 12 a viz Kerzu 2022 FIDE]</ref>.
|-
| 72||2023||Stamátis Koúrkoulos-Ardítis<ref>{{el}}Κοσμάς Κέφαλος Πρωταθλητές Ελλάδας Κούρκουλος και Στεφανίδη [https://www.avgi.gr/athlitika/471058_protathlites-elladas-koyrkoylos-kai-stefanidi 21 a viz Kerzu 2023 I Avgi]</ref>.
|-
| 72||2024||Stamatis Kourkoulos-Arditis<ref>{{en}}73rd ch-GRE 2024 [https://theweekinchess.com/html/twic1571.html#7 The Week in Chess]</ref>.
|}
== Kampionad ar Maouezi ==
{| class="sortable wikitable"
! # !! Bloaz !! Kampionez
|-
| (1) ||1947||Mousina Klio
|-
| 1 ||1978||Fouriki Artemis
|-
| 2 ||1979||Fouriki Artemis
|-
| 3 ||1980||Fouriki Artemis
|-
| 4 ||1981||Maria Petraki
|-
| 5 ||1982||Nika Ekaterini
|-
| 6 ||1983]||Nika Ekaterini
|-
| 7 ||1984||Evangelia Kontou
|-
| 8 ||1985||Evangelia Kontou
|-
| 9 ||1986||Efrosini Kasioura<br>Ánna-María Bótsari
|-
| 10||1987||Evangelia Kontou
|-
| 11||1988||Ánna-María Bótsari
|-
| 12||1989||Maria Petraki
|-
| 13||1990||Marína Makropoúlou
|-
| 14||1991||Aspasia Giaitzi
|-
| 15||1992||Evangelia Kontou
|-
| 16||1993||Maria Petraki
|-
| 17||1994 (c'hoariet e 1995)||Marína Makropoúlou
|-
| 18||1995||[[Ekateríni Fakhirídou]]
|-
| 19||1996||Marína Makropoúlou
|-
| 20||1997||Ánna-María Bótsari
|-
| 21||1998||Marína Makropoúlou
|-
| 22||1999||Marína Makropoúlou
|-
| 23||2000||María Kouvátsou
|-
| 24||2001||Ánna-María Bótsari
|-
| 25||2002||Ánna-María Bótsari
|-
| 26||2003||[[Ekateríni Fakhirídou]]
|-
| 27||2004||Marína Makropoúlou
|-
| 28||2005||[[Ekateríni Fakhirídou]]
|-
| 29||2006||Ánna-María Bótsari
|-
| 30||2007||MarínaMakropoúlou
|-
| 31||2008||Marína Makropoúlou
|-
| 32||2009||Vera Papadopoulou
|-
| 33||2010]||Ánna-María Bótsari
|-
| 34||2011||Marína Makropoúlou
|-
| 35||2012||Ekateríni Pavlídou
|-
| 36||2013||Ekateríni Pavlídou
|-
| 37||2014||Charitoméni Markantonáki
|-
| 38||2015||Ekateríni Pavlídou
|-
| 39||2016||Stavroúla Tsolakídou
|-
| 40||2017||Ekateríni Pavlídou
|-
| 41||2018||Ioulía Mákka
|-
| 42||2019||Charitoméni Markantonáki
|-
| ||2020||Nullaet abalamour d'ar [[Bedreuziad COVID-19|bandemiezh]].
|-
| 43||2021||Charitomeni Markantonaki
|-
| 44||2022||[[Marina Makropoulou]]
|-
| 45||2023||Maria-Anna Stefanidi
|-
| 46||2024||[[Georgia Grapsa]]<ref>{{el}} Завершился чемпионат Греции по шахматам среди женщин 2024 года [https://xn----7sbagbc0btmolfb9ahq4ovb.xn--p1ai/blog/zavershilsja_chempionat_grecii_po_shakhmatam_sredi_zhenshhin_2024_goda/2024-12-11-1728]</ref>
|}
== Liammoù diavaez==
* Roll ar gampioned {{el}}[https://web.archive.org/web/20071206100450/http://www.sport.gov.gr/7/70z/70z5/e70z51.html sport.gov.gr]{{,}}{{el}}[https://web.archive.org/web/20100609062220/http://www.chessfed.gr/history.htm chessfed.gr]
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Gres]]
42uoknpj86pow99lyzolotuuwwgq05s
Cody (Wyoming)
0
178100
2200060
2176035
2026-09-15T20:40:49Z
Kestenn
14086
2200060
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Downtown Cody, Wyoming.jpg|thumb|Kreiz-kêr Cody (2024).]]
'''Cody''' zo ur gêr e reter [[Wyoming]], er [[Stadoù-Unanet]]. {{formatnum:10028}} annezad he doa e 2020<ref>{{en}} ''[https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/codycitywyoming/PST045225 Cody city, Wyoming]'', United States Census Bureau (lennet d'ar 15/09/2026)</ref>.
== Istor ==
Krouet e voe ar gêr e 1896 gant William Frederick Cody, brudetoc'h dindan e anv [[Buffalo Bill]]. Dibabet en doa al lec'h evit staliañ eno e arvest, ar ''[[Buffalo Bill's Wild West]]'', en ur mod padus.
== Sevenadur ==
[[Rodeo|Rodeoioù]] brudet er Stadoù-Unanet a dremen e Cody : abadennoù ''Cody Nite Rodeo'' a vez aozet bemnoz eno e miz Gouere hag e miz Eost. Ur rodeo ispisial, ar ''Cody Stampede Rodeo'', a vez graet bep bloaz war-dro ar 4 a viz Gouere<ref>{{en}} ''[https://www.codystampederodeo.com/p/about About]'', Cody Stampede Rodeo (lennet d'an 10/12/2025)</ref>. Lesanvet eo ar gêr ''Rodeo Capital of the World'' ("Kêr-benn vedel ar rodeo")<ref>{{en}} ''[https://visitusaparks.com/cody-wyoming-western-heritage/ Cody, Wyoming: Western Heritage at its Finest]'', Visit USA Parks (lennet d'an 10/12/2025)</ref>.
An Irma Hotel, ul leti bet digoret e 1902 gant Buffalo Bill hag anvet diwar anv he merc'h, zo war ar Sheridan Avenue, bali nes ar gêr<ref>{{en}} ''[https://www.irmahotel.com/ Irma Hotel]'' (lennet d'an 10/12/2025)</ref>.
E Cody emañ ar ''Buffalo Bill Museum'', ur mirdi diwar-benn ar [[Far West]] hag an [[Trec'h war ar C'hornôg]]. Ur mirdi all, ar ''Plains Indian Museum'', zo gouestlet da sevenadur hag istor [[Amerindianed]] ar [[Plaenennoù Bras]]. Ar ''Cody Firearms Museum'' zo ur mirdi all c'hoazh, brudet er bed evit e zastumadeg [[Arm-tan|armoù-tan]]. Meret int gant ar Buffalo Bill Center of the West<ref>{{en}} ''[https://centerofthewest.org/our-museums-2/ Our Museums]'', [[Buffalo Bill Center of the West]] (lennet d'an 10/12/2025)</ref>.
== Liamm diavaez ==
* {{en}} [https://codywy.gov/ Lec'hienn ofisiel]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù Wyoming]]
[[Rummad:Kornôg ar Stadoù-Unanet]]
sgwqz9eio57z2b95wtfodc8eugup4rd
2200061
2200060
2026-09-15T20:41:03Z
Kestenn
14086
2200061
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Downtown Cody, Wyoming.jpg|thumb|Kreiz-kêr Cody (2024).]]
'''Cody''' zo ur gêr e reter [[Wyoming]], er [[Stadoù-Unanet]]. {{formatnum:10028}} annezad he doa e 2020<ref>{{en}} ''[https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/codycitywyoming/PST045225 Cody city, Wyoming]'', United States Census Bureau (lennet d'ar 15/09/2026)</ref>.
== Istor ==
Krouet e voe ar gêr e 1896 gant William Frederick Cody, brudetoc'h dindan e anv [[Buffalo Bill]]. Dibabet en doa al lec'h evit staliañ eno e arvest, ar ''[[Buffalo Bill's Wild West]]'', en ur mod padus.
== Sevenadur ==
[[Rodeo|Rodeoioù]] brudet er Stadoù-Unanet a dremen e Cody : abadennoù ''Cody Nite Rodeo'' a vez aozet bemnoz eno e miz Gouere hag e miz Eost. Ur rodeo ispisial, ar ''Cody Stampede Rodeo'', a vez graet bep bloaz war-dro ar 4 a viz Gouere<ref>{{en}} ''[https://www.codystampederodeo.com/p/about About]'', Cody Stampede Rodeo (lennet d'an 10/12/2025)</ref>. Lesanvet eo ar gêr ''Rodeo Capital of the World'' ("Kêr-benn vedel ar rodeo")<ref>{{en}} ''[https://visitusaparks.com/cody-wyoming-western-heritage/ Cody, Wyoming: Western Heritage at its Finest]'', Visit USA Parks (lennet d'an 10/12/2025)</ref>.
An Irma Hotel, ul leti bet digoret e 1902 gant Buffalo Bill hag anvet diwar anv he merc'h, zo war ar Sheridan Avenue, bali nes ar gêr<ref>{{en}} ''[https://www.irmahotel.com/ Irma Hotel]'' (lennet d'an 10/12/2025)</ref>.
E Cody emañ ar ''Buffalo Bill Museum'', ur mirdi diwar-benn ar [[Far West]] hag an [[Trec'h war ar C'hornôg]]. Ur mirdi all, ar ''Plains Indian Museum'', zo gouestlet da sevenadur hag istor [[Amerindianed]] ar [[Plaenennoù Bras]]. Ar ''Cody Firearms Museum'' zo ur mirdi all c'hoazh, brudet er bed evit e zastumadeg [[Arm-tan|armoù-tan]]. Meret int gant ar [[Buffalo Bill Center of the West]]<ref>{{en}} ''[https://centerofthewest.org/our-museums-2/ Our Museums]'', [[Buffalo Bill Center of the West]] (lennet d'an 10/12/2025)</ref>.
== Liamm diavaez ==
* {{en}} [https://codywy.gov/ Lec'hienn ofisiel]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù Wyoming]]
[[Rummad:Kornôg ar Stadoù-Unanet]]
je6lec3ft3btr9v2eur655y87jmu5fg
FN FNX
0
179660
2200065
2193552
2026-09-15T21:18:42Z
Kestenn
14086
2200065
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|FN FNX|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:FNX-40 left safe.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Un '''FN FNX-40''', kambret e [[.40 S&W]]
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! Broioù
|{{Belgia}}<br>{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek, un-ober/daou-ober
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr ar c'hanol
|-
! [[Munision|Munisionoù]]
|[[.45 ACP]] (FNX-45)<br>[[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] (FNX-9)<br>[[.40 S&W]] (FNX-40)<br>
|-
! Produer
|[[FN Herstal|FN America]]
|-
! Mare produiñ
|Abaoe 2009
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>''Stumm FNX-9''
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|0,620 kg
|-
! Hirder
|190 mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|100 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Endalc'h
|Kargerioù fiñv<br>14 kartouchenn (FNX-40)<br>15 kartouchenn (FNX-45 hag FNX-45 Tactical)<br>17 kartouchenn (FNX-9)<br>10 kartouchenn (an holl galibroù, evit doujañ ouzh lezennoù broioù 'zo)
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
An '''FNX''' zo ur rummad [[pistolenn]]où damaotomatek [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|un-ober ha daou-ober]] produet abaoe 2009 e [[Columbia (South Carolina)|Columbia]] ([[South Carolina]]) gant FN America, rann an [[FN Herstal]] er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]]. Kemeret en deus plas ar rummad [[FN FNP|FNP]] e katalog ar merk.
An FNX zo pistolennoù dezhe ur framm e polimer ha loc'hennoù kleiz-dehoù, war bouez boutoñs skarzhañ ar [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] a c'hell bezañ cheñchet e du en ur zivontañ anezhañ. Ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Ki|c'hi]] diavaez hag ul [[Geriaoueg an armoù-tan#Decock|loc'henn dizarmiñ]] o deus. Kinniget int er c'halibroù [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] (FNX-9), [[.45 ACP]] (FNX-45) ha [[.40 S&W]] (FNX-40). Ur pevare stumm, anvet FNX-45 Tactical, zo bet savet evit programm armoù-dorn nevez [[arme ar Stadoù-Unanet]]. Ur c'hanol sazilet hag ur [[Kouch (arm-tan)|c'houch]] uheloc'h en deus, evit gellet bezañ implijet gant ur [[reduer-son]]<ref>{{fr}} Roger Out, ''Du pistolet FNP-45 au FNX-45'', Cibles n°650, miz Eost 2024, pp. 52-57</ref><ref>{{en}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/u-s-a-semi-automatic-pistols/fn-fnx-eng/ FN FNX]'', Modern Firearms (lennet d'ar 25/03/2026)</ref>.
== Liamm diavaez ==
* {{en}} [https://fnamerica.com/pistols/fnx-series/ Pajenn ar rummad FNX] war lec'hienn FN America
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Belgia]]
[[Rummad:Armoù SUA]]
lac461ck2yc5ulr6ikv26cnfyhxq8a9
Eric Swalwell
0
179996
2200094
2191470
2026-09-16T07:20:23Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2200094
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Eric Michael Swalwell''', ganet d'ar [[16 a viz Du]] [[1980]], zo ur politikour [[stadunanat]] bet [[Ti Dileuridi ar Stadoù-Unanet|dileuriad]] evit [[Kalifornia]] adalek 2013 betek e zilez e 2026. Ezel eus ar [[Strollad Demokratel (Stadoù-Unanet)|Strollad Demokratel]], Swalwell a oa bet kuzulier-kêr e [[Dublin (Kalifornia)|Dublin]] eus 2010 betek 2013.
Diplomet eus [[University of Maryland Francis King Carey School of Law|Skol-veur ar Gwir eus Maryland]], Swalwell en doa labouret evel harper ar prokulor distrig e [[Kontelezh Alameda|kontelezh Alameda]] eus 2006 betek 2012. Dilennet e oa bet er [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet|C'hendalc'h]] goude bezañ trec'het an danvez kandidat ofisiel demokratel [[Pete Stark]] e 2012. Swalwell a oa bet o kevezañ evit [[kevezadeg anvadur prezidantel ar Strollad Demokratel e 2020]] evit [[dilennadegoù prezidant Stadoù-Unanet Amerika 2020]]. E miz Ebrel 2026 e oa bet o kemer perzh e [[dilennadeg gouarnour Kalifornia 2026]] a-raok reiñ e zilez diouzh ar C'hendalc'h goude ma vije kroget tamalloù [[Tagadenn reizhel|tagadennoù reizhel]], gwallerezh hag harellerezh<ref name=":0">{{Cite news |first1=Kyla |last1=Guilfoil |first2=Melanie |last2=Zanonav |first3=Scott |last3=Wong |first4=Alexandra |last4=Marquez|date=April 13, 2026 |title=Eric Swalwell drops bid for California governor after sexual misconduct allegations |url=https://www.nbcnews.com/politics/elections/eric-swalwell-drops-bid-california-governor-sexual-misconduct-allegati-rcna277009 |access-date=April 13, 2026 |website=[[NBC News]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=April 15, 2025 |title=Reps. Eric Swalwell and Tony Gonzales officially resign amid misconduct claims |url=https://www.nbcnews.com/politics/congress/reps-tony-gonzales-eric-swalwell-officially-resign-misconduct-claims-rcna331765 |access-date=2026-04-25 |website=NBC News |language=en}}</ref>.
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20210304204651/https://swalwell.house.gov/ Pajenn ofisiel Eric Swalwell war lec'hienn ar C'hendalc'h]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Swalwell, Eric}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1980]]
[[Rummad:Demokrated SUA]]
[[Rummad:Protestanted SUA]]
[[Rummad:Gwallreuzioù reizhel]]
g87g7dfvnnjphugz56ucdt3zqsawtsm
.300 Savage
0
180335
2200070
2192307
2026-09-15T21:48:44Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2200070
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
|-
{{Infobox/Titl|.300 Savage|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:.300savagepic.JPG|frameless|326x326px]] <br /><br />Kartouchennoù [[.308 Winchester]] (a-gleiz) ha '''.300 Savage''' (a-zehou).
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! scope="row" |Doare korf an douilhez
|boutailh, kreuzenn
|-
! scope="row" |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! scope="row" |Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope="row" |Saver
|[[Savage Arms]]
|-
! scope="row" |Mare produiñ
|Abaoe 1920
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! scope="row" |Ø bannadell
|7,8 mm
|-
! scope="row" |Ø kolier
|8,6 mm
|-
! scope="row" |Ø skoaz
|11,3 mm
|-
! scope="row" |Ø korf an douilhez
|12 mm
|-
! scope="row" |Ø strad
|12 mm
|-
! scope="row" |Hirder an douilhez
|47,5 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar gartouchenn
|66 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! scope="row" |Pouez ar vannadell
|10 - 12 g
|-
! scope="row" |Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|720 - 843 m/s
|-
! scope="row" |Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|{{formatnum:3200}} bar
|-
! scope="row" |Energiezh ar vannadell
|{{formatnum:3122}} - {{formatnum:3558}} J
|-
! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LR
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall
|C
|}
An '''.300 Savage''' zo ur [[munision]] armoù-skoaz bet krouet gant an embregerezh stadunanat [[Savage Arms]] ha gwerzhet abaoe 1920. Ar [[Savage Model 1899]] e voe an arm kentañ kambret evitañ<ref>{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 135</ref>. Poblek-tre e teuas ar gartouchenn da vezañ e [[Norzhamerika]] evit chaseal [[Elan (bronneg)|orignaled]] ha [[Karv|kirvi]]. Servijout a reas evel diazez labour er bloavezhioù 1950, asambles gant an [[.30-06 Springfield]], evit krouiñ an [[.308 Winchester]]<ref>{{en}} Jon Y. WOLFE, ''[https://web.archive.org/web/20260412062101/https://chuckhawks.com/savage_99.htm The Savage Model 99]'', Chuck Hawks (lennet d'an 31/05/2026)</ref>.
== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/tabical-fr-page120.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:300 Savage}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù-chase]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]
pisbuodin3wwiwg9b7w7ky4g79qfjk4
.32-40 Ballard
0
180352
2200074
2195015
2026-09-15T21:53:58Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2200074
wikitext
text/x-wiki
{{Droukveskañ|.32 Winchester Special|.32-20 Winchester}}
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|.32-40 Ballard<br>.32-40 Winchester|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:223remmington 32-40ballard 270winchester.jpg|frameless|323x323px]] <br /><br />A gleiz da zehou, kartouchennoù [[.223 Remington]], '''.32-40 Winchester''' ha [[.270 Winchester]]
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! scope="row" |Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope="row" |Mare implij
|Abaoe 1884
|-
! scope="row" |Doare douilhez
|bourled, eeun
|-
! scope="row" |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! scope="row" |Ø bannadell
|8,1 mm
|-
! scope="row" |Ø trogleuziñ
|8 mm
|-
! scope="row" |Ø kolier
|8,6 mm
|-
! scope="row" |Ø skoaz
|10,8 mm
|-
! scope="row" |Ø korf an douilhez
|12,9 mm
|-
! scope="row" |Ø strad
|10,4 mm
|-
! scope="row" |Tevder ar strad
|1,6 mm
|-
! scope="row" |Hirder an douilhez
|54 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar gartouchenn
|66 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! scope="row" |Pouez ar vannadell
|Etre 10 hag 11 g
|-
! scope="row" |Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|Etre 440 ha 530 m/s
|-
! scope="row" |Energiezh ar vannadell
|Etre {{formatnum:1024}} ha {{formatnum:1504}} J
|-
! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LR
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall
|C
|}
An '''.32-40 Ballard''', anvet '''.32-40 Winchester''' pe '''.32-40 WCF''' (evit '''''Winchester Center Fire''''') ivez, zo ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] armoù-skoaz, bet lakaet war ar marc'had e 1884 evit ar fuzuilh un-tenn [[Ballard (fuzuilhoù)|Ballard n°8]] da gentañ. [[Charles H. Ballard]] a savas anezhi evel ur munision evit ar [[Chaseal|chase]] hag ar [[sportoù tennañ]] war un dro<ref name=":0">{{En}} Dave THORNBLOM, ''[https://web.archive.org/web/20260601171434/https://chuckhawks.com/32-40WCF.htm The .32-40 WCF, Darling of the Schuetzen Game]'', war lec'hienn Chuck Hawks (lennet d'an 01/06/2026)</ref>. [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] a ginnigas ar [[Winchester Model 1894|Model 94]] kambret eviti e 1894. Brudet e oa evit bezañ resis-kenañ<ref name=":1">{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 155</ref>.
E 1982, Winchester a werzhas ur garabinenn en enor da [[John Wayne]] kambret e .32-40, gant munisionoù dezhe [[Douilhez (elfenn munision)|douilhezioù]] e nikel, engravet ''Duke'' (lesanv Wayne) warne<ref name=":1" />. Daoust d'ar gartouchenn-mañ bezañ diwar-lerc'h, an holl embregerezhioù dafar [[Adkargañ (munisionoù)|adkargañ]] a ginnig moulloù evit sevel anezhi<ref name=":0" />.
== Liammoù diavaez ==
* '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-ii/tabiical-fr-page82.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:32-40 Ballard}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]
qlpc02lrj0yqaxvc46f064o473a3pfc
Winchester Model 1911
0
180586
2200112
2194121
2026-09-16T11:37:06Z
Kestenn
14086
2200112
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|Winchester Model 1911|006400|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Winchester Model 1911 SL Semiauto Shotgun transparent.png|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur fuzuilh '''Winchester Model 1911'''
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Kinnig
|-
! scope="row" |Bro
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope="row" |Doare
|[[Fuzuilh flour he c'hanol]] damaotomatek, ''takedown''
|-
! scope="row" |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil hir ar c'hanol
|-
! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]]
|[[Kalibr 12|Kalibr 12/70]] nemetken<ref>{{En}} WAHL Paul, ''Gun trader's guide, Thirteenth Edition,'' Stoeger, p. 477b</ref><ref>{{en}} Thomas HENSHAW, ''[https://books.google.fr/books?id=T-Irz4qHwsQC&pg=PA66&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Model 11 Self-Loading Shotgun]'', e ''The History of Winchester Firearms 1866-1992'', Winchester Pr., 1993, 280 p., ISBN 978-0832905032, pp. 66-67 (lennet enlinenn d'an 28/06/2026)</ref>
|-
! scope="row" |Krouerien
|[[Thomas Crossley Johnson|Thomas C. Johnson]]
|-
! scope="row" |Produer
|[[Winchester Repeating Arms Company]]
|-
! scope="row" |Mare produiñ
|1911-1925
|-
! scope="row" |Niver produet
|{{formatnum:82774}}
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Perzhioù teknikel
|-
! scope="row" |Mas (hep kartouchenn)
|3,40 kg (gant ur c'hanol 26')
|-
! scope="row" |Hirder ar c'hanol
|26' / 28' (660 / 710 mm)
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope="row" |Endalc'h
|1 gartouchenn er gambr + karger korzennek 4 c'hartouchenn
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Lezenn
|-
! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall
|A
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|{{Daveoù}}
|}
Ar '''Winchester Model 1911''' a voe ar [[fuzuilh flour he c'hanol]] damaotomatek kentañ bet gwerzhet gant an embregerezh stadunanat [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]], etre 1911 ha 1925. Ne reas ket berzh abalamour da gudennoù teknikel.
== Istor ==
E dibenn ar bloavezhioù 1890 e labouras [[John Browning]] war ur c'hentpatrom fuzuilh-chase damaotomatek, asambles gant [[Thomas Crossley Johnson|Thomas C. Johnson]], un ijiner eus an embregerezh Winchester. Pa ginnigas Browning an arm da Winchester e fellas dezhañ bezañ paeet e ''royalties'' war pep skouerenn gwerzhet : nac'het e voe gant an embregerezh<ref name=":0" />, ha Browning a gavas un emglev gant an [[FN Herstal]] e [[Belgia]] evit produiñ ar fuzuilh, dindan an anv [[Browning Auto-5]]. Berzh a reas diouzhtu adalek 1905<ref>{{En}} John Taylor, ''[https://www.outdoorlife.com/guns/worst-shotgun-ever-winchester-model-1911/ The Most Dangerous Shotgun Ever Made: Winchester’s Model 1911 SL]'', Outdoor Life, 22/03/2022 (lennet d'an 28/06/2026)</ref>.
Embregerezhioù all a glaskas sevel fuzuilhoù heñvel evit keveziñ ouzh arm Browning. Met hemañ en doa breouet ar braz eus pezhioù an Auto-5 : Winchester a c'houlennas neuze digant Thomas C. Johnson sevel un arm nevez penn da benn. Dont a reas a-benn en ur ginnig ur fuzuilh ''[[takedown]]'' kambret e [[kalibr 12]], dezhi ur [[Karger (armoù-tan)#Karger korzennek|c'harger korzennek]] 4 c'hartouchenn<ref>{{En}} WAHL Paul, ''Gun trader's guide, Thirteenth Edition,'' Stoeger, p. 477b</ref> hag ur wikefre [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|dre argil hir ar c'hanol]]. Gwerzhet e voe adalek 1911 gant Winchester.
Ispisial e oa he mont en-dro pa ranked sachañ war ar c'hanol evit kambriñ ur gartouchenn. Heñvel e ranked ober evit tennañ ur munision stanket er gambr. Evit en ober e lakae kalz tud lamm an arm war al leur, en ur heñchañ ar c'hanol war-zu an nec'h, da lavaret eo ouzh o fas. Dañjerus e oa ar Model 1911, a voe lesanvet ''Widowmaker''<ref>"''Oberer intanvezed''".</ref><ref>{{en}} Dan SHIDELER, ''[https://gundigest.com/gun-reviews/shooting-the-widowmaker-the-winchester-model-1911 Shooting the Widowmaker: the Winchester Model 1911]'', Gun Digest, 04/12/2010 (lennet d'an 28/06/2026)</ref>. Diaes eo kavout roudoù testeniekaet eus gwallzarvoudoù a seurt-se en Istor, met e 2005 da skouer e voe gloazet ofiserien polis en [[Oklahoma]] pa oant o tornata ur Model 1911 seziset. Bresk e oa ar sistem evit distroñsañ [[argil]] an arm ivez, ha pa dorre e oa feuls efed an argil ouzh skoaz an tenner<ref>{{en}} ''[https://www.thefirearmblog.com/blog/fudd-friday-winchester-1911-sl-was-the-widowmaker-really-deadly-44820037 Fudd Friday: Winchester 1911 SL - Was the "Widowmaker" Really Deadly?]'', The Firearm Blog, 21/03/2025 (lennet d'an 28/06/2026)</ref>.
Ne c'hellas ket ar Model 1911 talañ ouzh ar fuzuilhoù kinniget gant embregerezhioù all. Paouezet e voe da broduiñ anezhi e 1925. {{formatnum:82774}} skouerenn eus an arm a zo bet graet hepken<ref name=":0">{{en}} Thomas HENSHAW, ''[https://books.google.fr/books?id=T-Irz4qHwsQC&pg=PA66&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Model 11 Self-Loading Shotgun]'', e ''The History of Winchester Firearms 1866-1992'', Winchester Pr., 1993, 280 p., ISBN 978-0832905032, pp. 66-67 (lennet enlinenn d'an 28/06/2026)</ref>.
== Levrlennadur ==
* {{en}} Thomas HENSHAW, ''The History of Winchester Firearms 1866-1992'', Winchester Pr., 1993, 280 p., ISBN 978-0832905032
== Liamm diavaez ==
* {{En}} [https://winchestercollector.org/dates/ Bloaz produerezh ur Winchester] hervez he niver-serienn
==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù|bannoù = 2}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Fuzuilhoù-chase]]
[[Rummad:Armoù SUA]]
62yqk8pp8gec5f1yr3h5pguwk36uarv
Chiappa Double Badger
0
181029
2200093
2199284
2026-09-16T04:04:36Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2200093
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|Chiappa Double Badger|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! Bro
|{{Italia}}
|-
! Doare
|[[Karabinenn]] daou ganol, un-tenn
|-
! [[Munision]]où
|Daou galibr, hervez an adstumm :<br>[[.22 Long Rifle]]<br>[[.22 WMR]]<br>[[Kalibr .410]]<br>[[Kalibr 20]]<br>[[.243 Winchester]]
|-
! Produer
|[[Chiappa Firearms]]
|-
! Mare produiñ
|Abaoe 2014 da vihanañ
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|1,27 kg
|-
! Hirder
|914 mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|483 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! Rummad<br>e Bro-C'hall
|<br>C
|}
An '''Double Badger''' zo ur garabinenn produet gant an embregerezh italian [[Chiappa Firearms|Chiappa]]. Daou ganol dreistlakaet he deus : unan rizennet a-us, hag unan flour dindan. Daou zraen hag ur surded he deus. Un arm marc'hadmat eo, a c'hall bezañ pleget, hag a zo bet soñjet evit chaseal loened bihan<ref>{{en}} Richard Johnson, ''[https://www.thefirearmblog.com/blog/2015/12/28/new-chiappa-double-badger/ New Chiappa Double Badger]'', The Firearm Blog, 28/12/2015 (lennet d'ar 05/09/2026)</ref>. Pevar adstumm anezhi zo, dezhe kalibroù disheñvel <ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20260613184712/https://www.chiappafirearms.com/category/gun/rifles Pajenn an Double Badger] war lec'hienn Chiappa (lennet d'ar 05/09/2026)</ref>:
* [[Kalibr .410]] / [[.22 Long Rifle]]
* Kalibr .410 / [[.22 WMR]]
* [[Kalibr 20]]/ .22 Long Rifle
* Kalibr .410 / [[.243 Winchester]] (ne vez ket produet ken)
== Pennadoù kar ==
*[[Chiappa Little Badger]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Karabinennoù]]
[[Rummad:Armoù Italia]]
cdxf2e3st6tehwbess9apxa4qs91ryl
Yves Delaporte
0
181092
2200097
2199843
2026-09-16T08:15:57Z
~2026-49971-24
94045
2200097
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Yves Delaporte''' a oa unan eus an tri breur Delaporte gant [[Raymond Delaporte|Raymond]] hag [[Herve Delaporte|Herve]]. Ganet d'an [[16 a viz Ebrel]] [[1912]] e [[Kastellin]] hag aet da Anaon d'an [[25 a viz Kerzu]] [[1989]] e [[Berrien]], brudet e voe evel broadelour breton. Implij a rae lesanvioù evel ma oa boaz en Emsav, evel an hini ''Yves Douguet''.
Diskrivet e vez evel penn nann ofisiel [[Strollad Broadel Breizh (1931-1944)|Strollad Broadel Breizh]] a-dreñv ar prezidant ofisiel Remont. Un [[Enepkomunouriezh|enepkomunour]] don e oa anezhañ ha meur a-wech en doa bet skrivet pennadoù en [[l'Heure Bretonne]] lec'h ma roe harp d'ar [[Talbenn ar Reter (Eil Brezel-bed)|brezel er Reter]] a-benn frikañ ar gomunouriezh.
== Eil Brezel-bed ==
Sikouret en deus yuzevien hag a oa furchet gant an nazied evel Berthe Weill, Denise, Daniel ha Claudine Mazeas. Gant sikour [[Hermann Bickler]] (ha marteze [[Yann Fouéré]]) e oa deuet a-benn da saveteiñ ar familh Mazeas dres a-raok ma vijent deportet da gamp [[Auschwitz-Birkenau|Auschwitz]].
== Goude an Eil Brezel-bed ==
Goude ar [[brezel-bed]] e oa tec'het da [[Bro-Skos|Vro-Skos]].
[[Rummad:Ganedigezhioù 1909]]
[[Rummad:Broadelourien Breizh]]
[[Rummad:Izili Strollad Broadel Breizh]]
[[Rummad:Emsaverien Breizh]]
[[Rummad:Kenlabourerezh breton gant an nazied]]
[[Rummad:Kristenien Breizh]]
[[Rummad:Enepkomunouriezh]]
4ezlune3kssyct3vq4xjnfg9w3rjv3u
Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 38, bloaz 2026
4
181095
2200019
2199874
2026-09-15T12:58:17Z
MediaWiki message delivery
28743
/* Kemm servijer - Ho wiki a vo tu da lenn nemetken a benn nebeut evit nebeut amzer. */ rann nevez
2200019
wikitext
text/x-wiki
= 14/09/2026 — 20/09/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_38,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak en eizhvet sizhun ha tregont eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_37, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_39, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]
== Kemm servijer - Ho wiki a vo tu da lenn nemetken a benn nebeut evit nebeut amzer. ==
<section begin="server-switch"/><div class="plainlinks">
[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Lenn ar gemennadenn-mañ en ur yezh all]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]
Ar [[foundation:|Wikimedia Foundation]] a zo vont da gemmañ an neud etre ar c'hreizennoù titouroù. Kement-se evit bezañ sur e c'hello Wikipedia hag ar wikioù all war Wikimedia da chom enlinenn zoken goude ur gwallreuz.
An holl red a gemmo adalek '''{{#time:j xg|2026-09-23|br}}'''. Ar c'hemm a grogo da '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]'''.
Siwazh, dre lod bevennadurioù en [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], an holl kemmoù a ran paouez pa vez ar c'hemm servijer o vezañ. En em zigareziñ a reomp evit an ehan-se, ha labourat a reomp evit bihanaat anezhi en amzer da zont.
Ur banell a vo diskouezet war an holl wikioù 30 munutenn a-raok ma krogfe an obererezh. Chom a raio ar bannel-se da vezañ gwelet betek fin an obererezh.
<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.</span>
'''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.</span>'''
* <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2026-09-23|en}}.</span>
* Ma vez klasket kemmañ pe enrollañ ganeoc'h e-kerzh ar prantad-se, e vo gwelet ur gemennadenn fazi ganeoc'h. <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it.</span> <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">If you see the error message, then please wait until everything is back to normal.</span> Goude-se e voc'h sañset gellet enrollañ ho kemm. <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.</span>
''Dilec'hioù all'':
* <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Background jobs will be slower and some may be dropped.</span> Al liammoù ruz na vint ket nevesaet ken buan evit boaz. <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual.</span> <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Some long-running scripts will have to be stopped.</span>
* <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">We expect the code deployments to happen as any other week.</span> <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.</span>
* Na vo ket tu implij [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] e-pad 90 munutenn bennak.
Ar steuñv-se a c'hell bezañ daleet ma vez ret. An tu a zo deoc'h gelet an deiziataer war [[wikitech:Switch_Datacenter|wikitech.wikimedia.org]] Ar c'hemmoù a vo kemennet war an deiziataer.
'''Mar plij deoc'h da rannañ ar gemennadenn-mañ gant ho kumuniezh.'''</div><section end="server-switch"/>
[[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 15 Gwengolo 2026 da 12:58 (UTC)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 -->
26lbyo43h9xxiyw5e7oo5ozld0by5ql
Kurt Richter
0
181107
2200036
2200018
2026-09-15T18:02:07Z
Dakbzh
58931
+ Olimpiadoù.
2200036
wikitext
text/x-wiki
'''Kurt Paul Otto Joseph Richter''' (24 a viz Du 1900 e [[Berlin]], [[Alamagn]] – 2 a viz Mae 1988 er memes lec'h), a oa ur c'hoarier hag ur skrivagner [[echedoù]] alaman<ref>{{en}} Hooper, David Vincent ha Whyld, Kenneth. ''The Oxford Companion to Chess''. Oxford : Oxford University Press, 1996, p. 340 /''Richter'' {{ISBN|978-0-19-280049-7}}</ref>.<br>
Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1950.
== Kevezadegoù hiniennel ==
=== Kampionad [[Berlin]] ===
Trec'h e voe pemp gwezh : e 1922, 13,5/17 (+ 13, = 1, = 3), rampo gant [[Fritz Plönnigs]]<ref>{{de}}[http://www.berlinerschachverband.de/archiv/events/bsv/bem/1922/index.html Berliner Schach Verband]</ref>, e 1923, e 1929, 6,5/9 (+ 5,= 3, - 1), rampo gant [[Carl Oscar Ahues]]<ref>{{de}}[http://www.berlinerschachverband.de/archiv/events/bsv/bem/1929/index.html Berliner Schach Verband]</ref>, e 1933, rampo gant [[Berthold Koch]], 7,5/11 (+ 5, = 5, - 1)<ref>{{de}}[https://web.archive.org/web/20090905043712/http://www.berlinerschachverband.de/archiv/events/bsv/bem/1933/index.htmlBerliner Schach Verband]</ref> hag e 1938, 11/13 (+ 9, = 2, - 1)<ref>{{de}}[http://www.berlinerschachverband.de/archiv/events/bsv/bem/1938/index.html Berliner Schach Verband]</ref>.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoari a reas teir gwezh e skipailh Alamagn.
{| class="wikitable" !|Bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|1930||3||[[Alamagn]], [[Hamburg]]||4||7,5/12 (+ 6, = 3, - 3)||62,5||-||-||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1930/1930ger.html 3rd Chess Olympiad: Hamburg 1930 - Olimp Base].</ref>
|-
|1931||4||[[Tchekoslovakia]], [[Praha]]||4||12/18 (+ 7, = 1, - 7)||70||3||arem||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1931/1931ger.html 4th Chess Olympiad: Prague 1931 - Olimp Base].</ref>
|-
|1936||diofisiel||[[Alamagn]], [[Munchen]]||1||12/18 (+ 8, = 8, - 2)||50||-||-||20||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1936x/1936ger.html 12th unofficial Chess Olympiad: Munich 1936 - Olimp Base].</ref>
|-
|}
== Levrlennadur ==
* {{en}} McGowan, Alan. ''Kurt Richter: A Chess Biography With 499 Games''. Jefferson, North Carolina : McFarland & Company, 2018 {{ISBN|978-1-4766-6906-9}}.
== Liamm diavaez ==
*{{en}} [http://www.chessgames.com/player/82276.html E c'hoari e Chess Games]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Richter, Kurt}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù alaman]]
er8nns9y9pgjcnbdqz7gq6imj3fadoe
2200037
2200036
2026-09-15T18:03:24Z
Dakbzh
58931
2200037
wikitext
text/x-wiki
'''Kurt Paul Otto Joseph Richter''' (24 a viz Du 1900 e [[Berlin]], [[Alamagn]] – 2 a viz Mae 1988 er memes lec'h), a oa ur c'hoarier hag ur skrivagner [[echedoù]] alaman<ref>{{en}} Hooper, David Vincent ha Whyld, Kenneth. ''The Oxford Companion to Chess''. Oxford : Oxford University Press, 1996, p. 340 /''Richter'' {{ISBN|978-0-19-280049-7}}</ref>.<br>
Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1950.
== Kevezadegoù hiniennel ==
=== Kampionad [[Berlin]] ===
Trec'h e voe pemp gwezh : e 1922, 13,5/17 (+ 13, = 1, = 3), rampo gant [[Fritz Plönnigs]]<ref>{{de}}[http://www.berlinerschachverband.de/archiv/events/bsv/bem/1922/index.html Berliner Schach Verband]</ref>, e 1923, e 1929, 6,5/9 (+ 5,= 3, - 1), rampo gant [[Carl Oscar Ahues]]<ref>{{de}}[http://www.berlinerschachverband.de/archiv/events/bsv/bem/1929/index.html Berliner Schach Verband]</ref>, e 1933, rampo gant [[Berthold Koch]], 7,5/11 (+ 5, = 5, - 1)<ref>{{de}}[https://web.archive.org/web/20090905043712/http://www.berlinerschachverband.de/archiv/events/bsv/bem/1933/index.htmlBerliner Schach Verband]</ref> hag e 1938, 11/13 (+ 9, = 2, - 1)<ref>{{de}}[http://www.berlinerschachverband.de/archiv/events/bsv/bem/1938/index.html Berliner Schach Verband]</ref>.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoari a reas teir gwezh e skipailh Alamagn.
{| class="wikitable" !|Bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|1930||3||[[Alamagn]], [[Hamburg]]||4||7,5/12 (+ 6, = 3, - 3)||62,5||-||-||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1930/1930ger.html 3rd Chess Olympiad: Hamburg 1930 - Olimp Base].</ref>
|-
|1931||4||[[Tchekoslovakia]], [[Praha]]||4||12/18 (+ 7, = 1, - 7)||70||3||arem||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1931/1931ger.html 4th Chess Olympiad: Prague 1931 - Olimp Base].</ref>
|-
|1936||diofisiel||[[Alamagn]], [[Munchen]]||1||12/18 (+ 8, = 8, - 2)||50||-||-||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1936x/1936ger.html 12th unofficial Chess Olympiad: Munich 1936 - Olimp Base].</ref>
|-
|}
== Levrlennadur ==
* {{en}} McGowan, Alan. ''Kurt Richter: A Chess Biography With 499 Games''. Jefferson, North Carolina : McFarland & Company, 2018 {{ISBN|978-1-4766-6906-9}}.
== Liamm diavaez ==
*{{en}} [http://www.chessgames.com/player/82276.html E c'hoari e Chess Games]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Richter, Kurt}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù alaman]]
ronilc41nrkmvfjvvoe0im47zi2m33b
2200038
2200037
2026-09-15T18:04:23Z
Dakbzh
58931
/* Kevezadegoù dre skipailh */
2200038
wikitext
text/x-wiki
'''Kurt Paul Otto Joseph Richter''' (24 a viz Du 1900 e [[Berlin]], [[Alamagn]] – 2 a viz Mae 1988 er memes lec'h), a oa ur c'hoarier hag ur skrivagner [[echedoù]] alaman<ref>{{en}} Hooper, David Vincent ha Whyld, Kenneth. ''The Oxford Companion to Chess''. Oxford : Oxford University Press, 1996, p. 340 /''Richter'' {{ISBN|978-0-19-280049-7}}</ref>.<br>
Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1950.
== Kevezadegoù hiniennel ==
=== Kampionad [[Berlin]] ===
Trec'h e voe pemp gwezh : e 1922, 13,5/17 (+ 13, = 1, = 3), rampo gant [[Fritz Plönnigs]]<ref>{{de}}[http://www.berlinerschachverband.de/archiv/events/bsv/bem/1922/index.html Berliner Schach Verband]</ref>, e 1923, e 1929, 6,5/9 (+ 5,= 3, - 1), rampo gant [[Carl Oscar Ahues]]<ref>{{de}}[http://www.berlinerschachverband.de/archiv/events/bsv/bem/1929/index.html Berliner Schach Verband]</ref>, e 1933, rampo gant [[Berthold Koch]], 7,5/11 (+ 5, = 5, - 1)<ref>{{de}}[https://web.archive.org/web/20090905043712/http://www.berlinerschachverband.de/archiv/events/bsv/bem/1933/index.htmlBerliner Schach Verband]</ref> hag e 1938, 11/13 (+ 9, = 2, - 1)<ref>{{de}}[http://www.berlinerschachverband.de/archiv/events/bsv/bem/1938/index.html Berliner Schach Verband]</ref>.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoari a reas teir gwezh e skipailh Alamagn.
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|1930||3||[[Alamagn]], [[Hamburg]]||4||7,5/12 (+ 6, = 3, - 3)||62,5||-||-||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1930/1930ger.html 3rd Chess Olympiad: Hamburg 1930 - Olimp Base].</ref>
|-
|1931||4||[[Tchekoslovakia]], [[Praha]]||4||12/18 (+ 7, = 1, - 7)||70||3||arem||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1931/1931ger.html 4th Chess Olympiad: Prague 1931 - Olimp Base].</ref>
|-
|1936||diofisiel||[[Alamagn]], [[Munchen]]||1||12/18 (+ 8, = 8, - 2)||50||-||-||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1936x/1936ger.html 12th unofficial Chess Olympiad: Munich 1936 - Olimp Base].</ref>
|-
|}
== Levrlennadur ==
* {{en}} McGowan, Alan. ''Kurt Richter: A Chess Biography With 499 Games''. Jefferson, North Carolina : McFarland & Company, 2018 {{ISBN|978-1-4766-6906-9}}.
== Liamm diavaez ==
*{{en}} [http://www.chessgames.com/player/82276.html E c'hoari e Chess Games]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Richter, Kurt}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù alaman]]
66yejmi0sw265sdb4h2txfrskr4d158
2200039
2200038
2026-09-15T18:07:24Z
Dakbzh
58931
2200039
wikitext
text/x-wiki
'''Kurt Paul Otto Joseph Richter''' (24 a viz Du 1900 e [[Berlin]], [[Alamagn]] – 2 a viz Mae 1988 er memes lec'h), a oa ur c'hoarier hag ur skrivagner [[echedoù]] alaman<ref>{{en}} Hooper, David Vincent ha Whyld, Kenneth. ''The Oxford Companion to Chess''. Oxford : Oxford University Press, 1996, p. 340 /''Richter'' {{ISBN|978-0-19-280049-7}}</ref>.<br>
Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1950.
== Kevezadegoù hiniennel ==
=== Kampionad [[Berlin]] ===
Trec'h e voe pemp gwezh : e 1922, 13,5/17 (+ 13, = 1, = 3), rampo gant [[Fritz Plönnigs]]<ref>{{de}}[http://www.berlinerschachverband.de/archiv/events/bsv/bem/1922/index.html Berliner Schach Verband]</ref>, e 1923, e 1929, 6,5/9 (+ 5,= 3, - 1), rampo gant [[Carl Oscar Ahues]]<ref>{{de}}[http://www.berlinerschachverband.de/archiv/events/bsv/bem/1929/index.html Berliner Schach Verband]</ref>, e 1933, rampo gant [[Berthold Koch]], 7,5/11 (+ 5, = 5, - 1)<ref>{{de}}[https://web.archive.org/web/20090905043712/http://www.berlinerschachverband.de/archiv/events/bsv/bem/1933/index.htmlBerliner Schach Verband]</ref> hag e 1938, 11/13 (+ 9, = 2, - 1)<ref>{{de}}[http://www.berlinerschachverband.de/archiv/events/bsv/bem/1938/index.html Berliner Schach Verband]</ref>.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoari a reas teir gwezh e skipailh Alamagn.
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|1930||3||[[Alamagn]], [[Hamburg]]||4||7,5/12 (+ 6, = 3, - 3)||62,5||-||-||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1930/1930ger.html 3rd Chess Olympiad: Hamburg 1930 - Olimp Base].</ref>
|-
|1931||4||[[Tchekoslovakia]], [[Praha]]||4||12/18 (+ 7, = 1, - 7)||70||3||arem||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1931/1931ger.html 4th Chess Olympiad: Prague 1931 - Olimp Base].</ref>
|-
|1936||diofisiel||[[Alamagn]], [[Munchen]]||1||12/18 (+ 8, = 8, - 2)||66,7||-||-||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1936x/1936ger.html 12th unofficial Chess Olympiad: Munich 1936 - Olimp Base].</ref>
|-
|}
== Levrlennadur ==
* {{en}} McGowan, Alan. ''Kurt Richter: A Chess Biography With 499 Games''. Jefferson, North Carolina : McFarland & Company, 2018 {{ISBN|978-1-4766-6906-9}}.
== Liamm diavaez ==
*{{en}} [http://www.chessgames.com/player/82276.html E c'hoari e Chess Games]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Richter, Kurt}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù alaman]]
52lym1d2oqq15ks5plzvmz8ykiqrv6c
Georgios Makropoulos
0
181111
2200021
2026-09-15T13:12:03Z
Dakbzh
58931
+ Boulc'het.
2200021
wikitext
text/x-wiki
[[restr:right|140px|Georgios_Makropoulos.jpg.]]
'''Georgios Makropoulos''' (e gresianeg :'''Γεώργιος Μακρόπουλος'''), ganet d'an 23 a viz Gwengolo 1953 e Thessaloniki (Gres) ha marvet d'ar 15 a viz Gwengolo 2026, a oa ur c'hoarier echedoù gresian.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
{{DEFAULTSORT:Makropoulos, Georgios}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1953]]
[[Rummad:Marvioù 2026]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù gresian]]
hqypntcalgwg4k7myjnoyux2npacjcq
2200034
2200021
2026-09-15T17:28:42Z
Dakbzh
58931
+ Kampionad gresian.
2200034
wikitext
text/x-wiki
[[restr:right|140px|Georgios_Makropoulos.jpg.]]
'''Georgios Makropoulos''' (e gresianeg :'''Γεώργιος Μακρόπουλος'''), ganet d'an 23 a viz Gwengolo 1953 e Thessaloniki (Gres) ha marvet d'ar 15 a viz Gwengolo 2026, a oa ur c'hoarier echedoù gresian.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad gresian an echedoù|Kampionad gresian]] ====
Trec'h e voe seizh gwezh: e 1971, e 1973, e 1975, e 1977, e 1978, e 1980 hag e 1985.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
{{DEFAULTSORT:Makropoulos, Georgios}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1953]]
[[Rummad:Marvioù 2026]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù gresian]]
5tmr2i2lj2i9mku0pgld20g6asgugbu
2200035
2200034
2026-09-15T17:31:08Z
Dakbzh
58931
2200035
wikitext
text/x-wiki
[[restr:right|140px|Georgios_Makropoulos.jpg.]]
'''Georgios Makropoulos''' (e gresianeg :'''Γεώργιος Μακρόπουλος'''), ganet d'an 23 a viz Gwengolo 1953 e [[Thessaloniki]] ([[Gres]]) ha marvet d'ar 15 a viz Gwengolo 2026, a oa ur c'hoarier [[echedoù]] [[gresian]].
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad gresian an echedoù|Kampionad gresian]]====
Trec'h e voe seizh gwezh: e 1971, e 1973, e 1975, e 1977, e 1978, e 1980 hag e 1985.
==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}
==Liammoù diavaez==
{{DEFAULTSORT:Makropoulos, Georgios}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1953]]
[[Rummad:Marvioù 2026]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù gresian]]
tog87g2r0e5szltravqr86ua9yg0a6p
2200109
2200035
2026-09-16T10:19:49Z
Dakbzh
58931
2200109
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Georgios_Makropoulos.jpg|right|140px|Georgios Makropoulos.]]
'''Georgios Makropoulos''' (e gresianeg :'''Γεώργιος Μακρόπουλος'''), ganet d'an 23 a viz Gwengolo 1953 e [[Thessaloniki]] ([[Gres]]) ha marvet d'ar 15 a viz Gwengolo 2026, a oa ur c'hoarier [[echedoù]] [[Gres|gresian]].
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad gresian an echedoù|Kampionad gresian]]====
Trec'h e voe seizh gwezh: e 1971, e 1973, e 1975, e 1977, e 1978, e 1980 hag e 1985.
==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}
==Liammoù diavaez==
{{DEFAULTSORT:Makropoulos, Georgios}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1953]]
[[Rummad:Marvioù 2026]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù gresian]]
goefkhhhr93xm95r0fqdbk38lq72x2p
.45 Winchester Magnum
0
181112
2200031
2026-09-15T16:41:14Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "{| class="infobox" {{Infobox/Titl|.45 Winchester Magnum|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:45 Win Mag horizontal.jpg|frameless|250x250px]] <br /><br />Ur gartouchennoù '''.45 Winchester Magnum'''. |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! Doare korf an douilhez |kreuzenn, eeun |- ! Doare skeiñ |e-kreiz |- ! Bro orin |{{Stadoù-Unan..."
2200031
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|.45 Winchester Magnum|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:45 Win Mag horizontal.jpg|frameless|250x250px]] <br /><br />Ur gartouchennoù '''.45 Winchester Magnum'''.
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! Doare korf an douilhez
|kreuzenn, eeun
|-
! Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! Ijinour
|[[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]
|-
! Mare produiñ
|Adalek 1979
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! Ø bannadell
|11,43 mm
|-
! Ø kolier
|12 mm
|-
! Ø korf an douilhez
|12,1 mm
|-
! Ø strad
|12,2 mm
|-
! Tevder ar strad
|1,8 mm
|-
! Hirder an douilhez
|30,4 mm
|-
! Hirder ar gartouchenn
|40 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! Pouez ar vannadell
|15 - 17 g
|-
! Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|370 - 490 m/s
|-
! Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|{{formatnum:2860}} bar
|-
! Energiezh ar vannadell
|{{formatnum:1127}} - {{formatnum:1772}} J
|-
! [[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LP
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|B
|}
Ar '''.45 Winchester Magnum''' zo ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] evit ar pistolennoù damaotomatek bet ijinet gant an embregerezh stadunanat Winchester ha gwerzhet adalek 1979. Savet eo bet diwar ur munision [[.45 ACP]] hiraet e zouilhez a-benn uhelaat e zalc'had poultr.
Ne reas ket berzh, pa voe rouez an armoù kambret eviti<ref>{{en}} ''[https://chuckhawks.com/45win_mag.htm The .45 Winchester Magnum]'' (lennet d'ar 15/09/2026)</ref>, evel ar [[Wildey]] hag an [[L.A.R. Grizzly]]. [[Thompson-Contender]] a reas kanolioù evit ar munision ivez<ref>{{fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 260</ref>. Winchester a brodu c'hoazh ar .45 Win Mag hiziv an deiz, gant ur boled 260 greunenn<ref>{{en}} ''[https://winchester.com/Products/Ammunition/Handgun/Super-X/X45WMA 45 Winchester Magnum, 260 Grain]'', Winchester (lennet d'ar 15/09/2026)</ref>.
== Liammoù diavaez ==
* '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-iv/tabivcal-fr-page84.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:45 Winchester Magnum}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]
0szpfhc4w0v39fc28thvkktwe1u224u
2200032
2200031
2026-09-15T17:08:56Z
Kestenn
14086
2200032
wikitext
text/x-wiki
{{Droukveskañ|.458 Winchester Magnum}}
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|.45 Winchester Magnum|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:45 Win Mag horizontal.jpg|frameless|250x250px]] <br /><br />Ur gartouchennoù '''.45 Winchester Magnum'''.
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! Doare korf an douilhez
|kreuzenn, eeun
|-
! Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! Ijinour
|[[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]
|-
! Mare produiñ
|Adalek 1979
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! Ø bannadell
|11,43 mm
|-
! Ø kolier
|12 mm
|-
! Ø korf an douilhez
|12,1 mm
|-
! Ø strad
|12,2 mm
|-
! Tevder ar strad
|1,8 mm
|-
! Hirder an douilhez
|30,4 mm
|-
! Hirder ar gartouchenn
|40 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! Pouez ar vannadell
|15 - 17 g
|-
! Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|370 - 490 m/s
|-
! Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|{{formatnum:2860}} bar
|-
! Energiezh ar vannadell
|{{formatnum:1127}} - {{formatnum:1772}} J
|-
! [[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LP
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|B
|}
Ar '''.45 Winchester Magnum''' zo ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] evit ar pistolennoù damaotomatek bet ijinet gant an embregerezh stadunanat Winchester ha gwerzhet adalek 1979. Savet eo bet diwar ur munision [[.45 ACP]] hiraet e zouilhez a-benn uhelaat e zalc'had poultr.
Ne reas ket berzh, pa voe rouez an armoù kambret eviti<ref>{{en}} ''[https://chuckhawks.com/45win_mag.htm The .45 Winchester Magnum]'' (lennet d'ar 15/09/2026)</ref>, evel ar [[Wildey]] hag an [[L.A.R. Grizzly]]. [[Thompson-Contender]] a reas kanolioù evit ar munision ivez<ref>{{fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 260</ref>. Winchester a brodu c'hoazh ar .45 Win Mag hiziv an deiz, gant ur boled 260 greunenn<ref>{{en}} ''[https://winchester.com/Products/Ammunition/Handgun/Super-X/X45WMA 45 Winchester Magnum, 260 Grain]'', Winchester (lennet d'ar 15/09/2026)</ref>.
== Liammoù diavaez ==
* '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-iv/tabivcal-fr-page84.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:45 Winchester Magnum}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]
6r8jed67zft0a67ebrzxlr3abqfkwn4
2200033
2200032
2026-09-15T17:10:10Z
Kestenn
14086
2200033
wikitext
text/x-wiki
{{Droukveskañ|.458 Winchester Magnum}}
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|.45 Winchester Magnum|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:45 Win Mag horizontal.jpg|frameless|250x250px]] <br /><br />Ur gartouchennoù '''.45 Winchester Magnum'''.
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! Doare douilhez
|kreuzenn, eeun
|-
! Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! Ijinour
|[[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]
|-
! Mare produiñ
|Adalek 1979
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! Ø bannadell
|11,43 mm
|-
! Ø kolier
|12 mm
|-
! Ø korf an douilhez
|12,1 mm
|-
! Ø strad
|12,2 mm
|-
! Tevder ar strad
|1,8 mm
|-
! Hirder an douilhez
|30,4 mm
|-
! Hirder ar gartouchenn
|40 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! Pouez ar vannadell
|15 - 17 g
|-
! Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|370 - 490 m/s
|-
! Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|{{formatnum:2860}} bar
|-
! Energiezh ar vannadell
|{{formatnum:1127}} - {{formatnum:1772}} J
|-
! [[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LP
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|B
|}
Ar '''.45 Winchester Magnum''' zo ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] evit ar pistolennoù damaotomatek bet ijinet gant an embregerezh stadunanat Winchester ha gwerzhet adalek 1979. Savet eo bet diwar ur munision [[.45 ACP]] hiraet e zouilhez a-benn uhelaat e zalc'had poultr.
Ne reas ket berzh, pa voe rouez an armoù kambret eviti<ref>{{en}} ''[https://chuckhawks.com/45win_mag.htm The .45 Winchester Magnum]'' (lennet d'ar 15/09/2026)</ref>, evel ar [[Wildey]] hag an [[L.A.R. Grizzly]]. [[Thompson-Contender]] a reas kanolioù evit ar munision ivez<ref>{{fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 260</ref>. Winchester a brodu c'hoazh ar .45 Win Mag hiziv an deiz, gant ur boled 260 greunenn<ref>{{en}} ''[https://winchester.com/Products/Ammunition/Handgun/Super-X/X45WMA 45 Winchester Magnum, 260 Grain]'', Winchester (lennet d'ar 15/09/2026)</ref>.
== Liammoù diavaez ==
* '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-iv/tabivcal-fr-page84.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:45 Winchester Magnum}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]
de1muggoubmz9114sx588t9aqj9ehme
Saloñs ar sevel loened - kroashent europat
0
181113
2200040
2026-09-15T18:32:31Z
Dishual
612
Pajenn krouet gant : "{{databox}} '''Saloñs ar sevel loened - kroashent europat''' (berraet en '''Space''') zo ur [[saloñs micherel]] etrebroadel bloaziek krouet e [[1987]] hag a bled gant ar [[sevel loened]]. Bep bloaz e miz Gwengolo e [[Roazhon]] e [[park diskouezadegoù Roazhon]]-Aerborzh [[Bruz]]. Unan eus brasañ saloñsoù al labour-douar en Europa eo gant ouzhepnn da 100 000 gweladenner gant un 12 500 eus an estren-vro (120 bro disheñvel) <ref>{{Cite web|title=Le Space de Rennes..."
2200040
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Saloñs ar sevel loened - kroashent europat''' (berraet en '''Space''') zo ur [[saloñs micherel]] etrebroadel bloaziek krouet e [[1987]] hag a bled gant ar [[sevel loened]]. Bep bloaz e miz Gwengolo e [[Roazhon]] e [[park diskouezadegoù Roazhon]]-Aerborzh [[Bruz]]. Unan eus brasañ saloñsoù al labour-douar en Europa eo gant ouzhepnn da 100 000 gweladenner gant un 12 500 eus an estren-vro (120 bro disheñvel) <ref>{{Cite web|title=Le Space de Rennes : 30 ans au service des éleveurs |url=https://www.ouest-france.fr/bretagne/au-salon-du-space-a-rennes-ce-sont-aussi-12-000-visiteurs-etrangers-venus-de-120-pays-ee8dd45e-7503-11ef-a1b1-27949002d4f5|site=Ouest France |date=18 a viz Gwengolo 2024}}</ref>.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{fr}} [https://www.space.fr/ Lec'hienn ofisiel]
[[Rummad:Saloñsoù]]
[[Rummad:Foarioù labour-douar]]
[[Rummad:Darvoudoù e Roazhon]]
6jw2xzv45yf6b30ro7f3ajyrgz8pxi7
2200041
2200040
2026-09-15T18:32:45Z
Dishual
612
Dishual en deus kaset ar bajenn [[Salon des productions animales - carrefour européen]] da [[Saloñs ar sevel loened - kroashent europat]]
2200040
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Saloñs ar sevel loened - kroashent europat''' (berraet en '''Space''') zo ur [[saloñs micherel]] etrebroadel bloaziek krouet e [[1987]] hag a bled gant ar [[sevel loened]]. Bep bloaz e miz Gwengolo e [[Roazhon]] e [[park diskouezadegoù Roazhon]]-Aerborzh [[Bruz]]. Unan eus brasañ saloñsoù al labour-douar en Europa eo gant ouzhepnn da 100 000 gweladenner gant un 12 500 eus an estren-vro (120 bro disheñvel) <ref>{{Cite web|title=Le Space de Rennes : 30 ans au service des éleveurs |url=https://www.ouest-france.fr/bretagne/au-salon-du-space-a-rennes-ce-sont-aussi-12-000-visiteurs-etrangers-venus-de-120-pays-ee8dd45e-7503-11ef-a1b1-27949002d4f5|site=Ouest France |date=18 a viz Gwengolo 2024}}</ref>.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{fr}} [https://www.space.fr/ Lec'hienn ofisiel]
[[Rummad:Saloñsoù]]
[[Rummad:Foarioù labour-douar]]
[[Rummad:Darvoudoù e Roazhon]]
6jw2xzv45yf6b30ro7f3ajyrgz8pxi7
Salon des productions animales - carrefour européen
0
181114
2200042
2026-09-15T18:32:45Z
Dishual
612
Dishual en deus kaset ar bajenn [[Salon des productions animales - carrefour européen]] da [[Saloñs ar sevel loened - kroashent europat]]
2200042
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Saloñs ar sevel loened - kroashent europat]]
bort2pjbeljpsiaaojw9065upzd9976
.458 Winchester Magnum
0
181115
2200045
2026-09-15T19:05:04Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "{{Droukveskañ|.45 Winchester Magnum}} {| class="infobox" {{Infobox/Titl|.458 Winchester Magnum|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:458-winmag.jpg|frameless|250x250px]] <br /><br />Ur gartouchennoù '''.458 Winchester Magnum'''. |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! Doare douilhez |kreuzenn, gouriz, eeun |- ! Doare skeiñ |e-kreiz..."
2200045
wikitext
text/x-wiki
{{Droukveskañ|.45 Winchester Magnum}}
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|.458 Winchester Magnum|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:458-winmag.jpg|frameless|250x250px]] <br /><br />Ur gartouchennoù '''.458 Winchester Magnum'''.
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! Doare douilhez
|kreuzenn, gouriz, eeun
|-
! Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! Krouer
|[[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]
|-
! Bloavezh krouidigezh
|1956
|-
! Mare produiñ
|Abaoe 1956
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! Ø bannadell
|11,63 mm
|-
! Ø kolier
|12,2 mm
|-
! Ø korf an douilhez
|13 mm
|-
! Ø strad
|13,5 mm
|-
! Tevder ar strad
|1,27 mm
|-
! Hirder an douilhez
|63,5 mm
|-
! Hirder ar gartouchenn
|84,8 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! Pouez ar vannadell
|13 - 32 g
|-
! Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|668 - 794 m/s
|-
! Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|{{formatnum:4100}} bar
|-
! Energiezh ar vannadell
|{{formatnum:6135}} - {{formatnum:7235}} J
|-
! [[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LRM
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|C
|}
Ar '''.458 Winchester Magnum''' zo ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] evit an armoù-skoaz produet abaoe 1956. An embregerezh stadunanat [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] a savas anezhi diwar ar [[.450 Watts]], en ur verraat he douilhez gourizet evit azasaat anezhi ouzh kambroù an armoù doare [[Mauser]] a veze kavet stank goude an Eil Brezel-bed<ref>{{en}} Layne SIMPSON, ''[https://www.shootingtimes.com/editorial/458-winchester-magnum/458918 .458 Winchester Magnum History: The Complete Story]'', Shooting Times, 22/03/2022 (lennet d'ar 15/09/2026)</ref>.
Gwerzhet e voe ar .458 Win Mag evit ar fuzuilh [[Winchester Model 70|Model 70]] da gentañ. Implijet e voe gant kalzig chaseourien evit lazhañ loened bras Afrika<ref>{{fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 190</ref>. Ar fuzuilhoù Model 70 ''Safari Express'' kinniget gant Winchester hiziv an deiz a c'haller prenañ c'hoazh er c'halibr-mañ<ref>{{en}} ''[https://fr.winchester.eu/tous-les-produits/armes/carabines/carabines-a-verrou/model-70/model-70-safari-express.html MODEL 70 SAFARI EXPRESS]'', war lec'hienn Winchester (lennet d'ar 15/09/2026)</ref>. Produet e vez ar munision gant un nebeud embregerezhioù stadunanat evel [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] ha [[Federal Ammunition|Federal]], ha gant [[Cartouches Sologne]] e Bro-C'hall<ref>{{fr}} Hervez [https://www.cartouches-sologne.fr/wp-content/uploads/2026/07/TARIF-2026-public-GLOBAL.pdf katalog an embregerezh] (lennet d'ar 15/09/2026)</ref>.
== Liammoù diavaez ==
* '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-iii/tabiiical-fr-page36.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:458 Winchester Magnum}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]
[[Rummad:Munisionoù-chase]]
067ijt13uujesqlgw7iyvkxwy95g2zn
Cody Firearms Museum
0
181116
2200047
2026-09-15T19:53:34Z
Kestenn
14086
Adkas war-du [[Buffalo Bill Center of the West]]
2200047
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Buffalo Bill Center of the West]]
pzrh3kvye0i4yv4lqvuaz43i3pef1mi
2200057
2200047
2026-09-15T20:36:45Z
Kestenn
14086
2200057
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Buffalo Bill Center of the West]]
{{Porched:Armoù-tan}}
28qkhampo450f4m90ljeyy1m090g5fl
Buffalo Bill Center of the West
0
181117
2200050
2026-09-15T20:32:11Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "[[Restr:Cody-Buffalo Bill Center of the West 11-09-2014 17-51-32.JPG|dehou|300x300px]] Ar '''''Buffalo Bill Center of the West''''' zo ur vodadeg mirdioù bet savet adalek 1917 gant ar ''Buffalo Bill Memorial Association'' e [[Cody (Wyoming)|Cody]] ([[Wyoming]]), evit derc'hel bev hêrezh William Cody, lesanvet [[Buffalo Bill]], goude e varv er memes bloaz. Enno e kaver pezhioù stag ouzh sevenadur, istor ha natur [[kornôg ar Stadoù-Unanet]]. Hiziv an deiz ez a pemp..."
2200050
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Cody-Buffalo Bill Center of the West 11-09-2014 17-51-32.JPG|dehou|300x300px]]
Ar '''''Buffalo Bill Center of the West''''' zo ur vodadeg mirdioù bet savet adalek 1917 gant ar ''Buffalo Bill Memorial Association'' e [[Cody (Wyoming)|Cody]] ([[Wyoming]]), evit derc'hel bev hêrezh William Cody, lesanvet [[Buffalo Bill]], goude e varv er memes bloaz. Enno e kaver pezhioù stag ouzh sevenadur, istor ha natur [[kornôg ar Stadoù-Unanet]]. Hiziv an deiz ez a pemp mirdi d'ober anezhi :
* ar ''Buffalo Bill Museum'', diwar-benn buhez William Cody e-unan <ref>{{en}} Edward Rothstein, ''[At the Buffalo Bill Museum, a Showdown Between History and Myth]'', New York Times, 03/08/2012 (lennet d'ar 15/09/2026)</ref>;
* ar ''Plains Indians Museum'' (Mirdi [[Amerindianed|Indianed ar Plaenennoù]]) ;
* ar ''Whitney Western Art Museum'', ur mirdi arzoù ;
* an ''Draper Natural History Museum'', diwar-benn loened ha plant ar c'hornôg ;
* ar ''Cody Firearms Museum'', renevesaet e 2019, ennañ un dastumadeg {{formatnum:4000}} arm-tan ha {{formatnum:10000}} pezh dre vras<ref>{{en}} ''[https://centerofthewest.org/cody-firearms-museum/ Cody Firearms Museum]'', Buffalo Bill Center of the West (lennet d'ar 15/09/2026)</ref>.
Ul levraoueg evit an enklaskourien, ar ''McCracken Research Library'', a zo war al lec'h ivez.
Emezeliñ a ra an ensavadur er [[Smithsonian Institution]].
<gallery>
Restr:Buffalo Bill Museum in Cody.jpg|Pezhioù er Buffalo Bill Museum.
Restr:Plains Indian Museum.jpg|Koefoù Indianed ar Plaenennoù (XIX{{vet}} kantved).
Restr:Whitney Western Art Museum.jpg|''Whitney Western Art Museum''.
Restr:Draper Natural History Museum.jpg|''Draper Natural History Museum''.
Restr:Cody Firearms Museum Renovation.jpg|Un dastumadeg armoù produet gant [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] er ''Cody Firearms Museum''.
</gallery>
== Liamm diavaez ==
* {{en}} [https://centerofthewest.org/ Lec'hienn ofisiel]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Mirdioù SUA]]
[[Rummad:Kornôg ar Stadoù-Unanet]]
[[Rummad:Hoplologiezh]]
[[Rummad:Istor SUA]]
qgu0lrca99hlkfbhhyglu7iko6poqwc
Buffalo Bill Museum
0
181118
2200055
2026-09-15T20:35:27Z
Kestenn
14086
Adkas war-du [[Buffalo Bill Center of the West]]
2200055
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Buffalo Bill Center of the West]]
pzrh3kvye0i4yv4lqvuaz43i3pef1mi
FN Five-seveN
0
181119
2200071
2026-09-15T21:51:23Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "{| class="infobox" {{Infobox/Titl|FN Five-seveN|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:FN57mag01.JPG|frameless|280x280px]] <br /><br />Un '''FN Five-seveN''' hag he c'harger 20 tenn. |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Belgia}} |- ! Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek, daou-ober nemetken |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]]..."
2200071
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|FN Five-seveN|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:FN57mag01.JPG|frameless|280x280px]] <br /><br />Un '''FN Five-seveN''' hag he c'harger 20 tenn.
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! Bro
|{{Belgia}}
|-
! Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek, daou-ober nemetken
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl
|-
! [[Munision|Munisionoù]]
|[[5,7 × 28 mm]]
|-
! Produer
|[[FN Herstal]]
|-
! Mare produiñ
|Abaoe 1998
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|0,610 kg
|-
! Hirder
|208 mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|122 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Endalc'h
|Kargerioù fiñv 10 tenn (stumm bevennet gant al lezenn e broioù zo), 20 tenn (standart) pe 30 tenn
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''Five-seveN''' zo ur [[pistolenn|bistolenn]] damaotomatek produet abaoe 1998 gant an [[FN Herstal]] e Belgia. Kambret eo e [[5,7 × 28 mm]], ha soñjet eo bet evit bezañ implijet asambles gant ar bistolenn-vindrailher [[FN P90]]. Un arm gant ur framm e polimer eo, hag ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre argil simpl]]. Ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] uhel-tre e endalc'h (20 tenn) he deus he stumm diazez<ref name=":1" />.
Tri rummad eus ar Five-seveN a zo :
* Mk I (1998-2012). Gwerzhet eo bet e daou stumm : ar ''Standard'', evit an armeoù, gant ur [[Platinenn (arm-tan)|blatinenn]] daou-ober nemetken, hag an ''Tactical'', dezhi ur blatinenn un-ober hag un [[Draen (armoù)|draen]] izeloc'h he fouez-loc'hañ peurgetket<ref name=":1">{{en}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/belgium-semi-automatic-pistols/fn-five-seven-eng/ FN Five-seveN pistol (Belgium)]'', Modern Firearms (lennet d'ar 15/09/2026)</ref>.
* Mk II (2013-2021), dezhi un nebeud kemmoù war ar [[Kouch (arm-tan)|c'houch]] da skouer.
* Mk III (abaoe 2022), gwerzhet dindan anv anv ''MRD'' ivez, produet evit keveziñ gant pistolennoù marc'hadmatoc'h e 5,7 × 28 mm gwerzhet gant embregerezhioù all, evel ar [[Ruger-5.7]]<ref>{{En}} ''[https://www.gunsandammo.com/editorial/fn-five-seven-mrd-pistol-57x28mm-review/466050 FN Five-seveN MRD Pistol Chambered in 5.7x28mm: Full Review]'', Guns & Ammo, 20/11/2022 (lennet d'ar 15/09/2026)</ref>.
Implijet e vez gant nerzhioù milourel pe polis un ugent vro bennak.
== Liamm diavaez ==
* {{en}} An [https://fnherstal.com/en/defence/portable-weapons/fn-five-seven-mk3-mrd/ FN Five-seveN Mk 3], war lec'hienn an FN Herstal.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Belgia]]
jr8srefbiblhnjbiwyaspyjk7go8avc
2200082
2200071
2026-09-15T22:02:41Z
Kestenn
14086
2200082
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|FN Five-seveN|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:FN57mag01.JPG|frameless|280x280px]] <br /><br />Un '''FN Five-seveN''' hag he c'harger 20 tenn.
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! Bro
|{{Belgia}}
|-
! Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek, daou-ober nemetken (stumm ''Standard'')
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl
|-
! [[Munision|Munisionoù]]
|[[5,7 × 28 mm]]
|-
! Produer
|[[FN Herstal]]
|-
! Mare produiñ
|Abaoe 1998
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|0,610 kg
|-
! Hirder
|208 mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|122 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Endalc'h
|Kargerioù fiñv 10 tenn (stumm bevennet gant al lezenn e broioù zo), 20 tenn (standart) pe 30 tenn
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''Five-seveN''' zo ur [[pistolenn|bistolenn]] damaotomatek produet abaoe 1998 gant an [[FN Herstal]] e Belgia. Kambret eo e [[5,7 × 28 mm]], ha soñjet eo bet evit bezañ implijet asambles gant ar bistolenn-vindrailher [[FN P90]]. Un arm gant ur framm e polimer eo, hag ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre argil simpl]]. Ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] uhel-tre e endalc'h (20 tenn) he deus he stumm diazez<ref name=":1" />.
Tri rummad eus ar Five-seveN a zo :
* Mk I (1998-2012). Gwerzhet eo bet e daou stumm : ar ''Standard'', evit an armeoù, gant ur [[Platinenn (arm-tan)|blatinenn]] daou-ober nemetken, hag an ''Tactical'', dezhi ur blatinenn un-ober hag un [[Draen (armoù)|draen]] izeloc'h he fouez-loc'hañ peurgetket<ref name=":1">{{en}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/belgium-semi-automatic-pistols/fn-five-seven-eng/ FN Five-seveN pistol (Belgium)]'', Modern Firearms (lennet d'ar 15/09/2026)</ref>.
* Mk II (2013-2021), dezhi un nebeud kemmoù war ar [[Kouch (arm-tan)|c'houch]] da skouer.
* Mk III (abaoe 2022), gwerzhet dindan anv anv ''MRD'' ivez, produet evit keveziñ gant pistolennoù marc'hadmatoc'h e 5,7 × 28 mm gwerzhet gant embregerezhioù all, evel ar [[Ruger-5.7]]<ref>{{En}} ''[https://www.gunsandammo.com/editorial/fn-five-seven-mrd-pistol-57x28mm-review/466050 FN Five-seveN MRD Pistol Chambered in 5.7x28mm: Full Review]'', Guns & Ammo, 20/11/2022 (lennet d'ar 15/09/2026)</ref>.
Implijet e vez gant nerzhioù milourel pe polis un ugent vro bennak.
== Er sevenadur ==
An arm a c'haller c'hoari gantañ e ''[[World of Guns: Gun Disassembly]]'', hag e c'hoarioù eus ar rummadoù ''[[Battlefield (heuliad c'hoarioù video)|Battlefield]]'' ha ''[[Call of Duty]]'' da skouer<ref>{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/FN_Five-seveN FN Five-seveN]'', IMFDB (lennet d'ar 16/09/2026)</ref>.
== Liamm diavaez ==
* {{en}} An [https://fnherstal.com/en/defence/portable-weapons/fn-five-seven-mk3-mrd/ FN Five-seveN Mk 3], war lec'hienn an FN Herstal.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Belgia]]
eafjqxxr7jfxx7zv9i561brm6f7b4aa
Timbroù Ginea-Nevez
0
181120
2200084
2026-09-15T22:30:12Z
Tanjee
563
Pajenn krouet gant : "[[File:Territorios coloniales de Nueva Guinea.PNG|thumb|right|upright 1.0|Ginea Nevez e 1914]] [[File:Stamp German New Guinea 1897 5pf.jpg| thumb|left|upright 0.6|Timbr Alamagn (1897)]] Emañ enez Ginea Nevez en [[Okeania]], er c’hornaoueg d’ar [[Meurvor Habask]] hag er biz da [[Aostralia]]. Abaoe an [[XVIIIvet kantved]] e voe korvoet an tiriad gant [[Kompagnunezh Indez ar Reter]] e anv Breizh-Veur, koulz ha [[Kompagnunezh Indez ar Reter nederlandat]] el lodenn..."
2200084
wikitext
text/x-wiki
[[File:Territorios coloniales de Nueva Guinea.PNG|thumb|right|upright 1.0|Ginea Nevez e 1914]]
[[File:Stamp German New Guinea 1897 5pf.jpg| thumb|left|upright 0.6|Timbr Alamagn (1897)]]
Emañ enez Ginea Nevez en [[Okeania]], er c’hornaoueg d’ar [[Meurvor Habask]] hag er biz da [[Aostralia]].
Abaoe an [[XVIIIvet kantved]] e voe korvoet an tiriad gant [[Kompagnunezh Indez ar Reter]] e anv Breizh-Veur, koulz ha [[Kompagnunezh Indez ar Reter nederlandat]] el lodenn gornôg an enezenn, ha diwezhatoc’h gant Impalaeriezh Alamagn, a reas eus al lodenn er biz un drevadenn a voe anvet '''Kaiser-Wilhems-Land''' ( = ''Tiriad an Impalaer Gwilherm''). '''Ginea-Nevez (alaman)''' e oa anv ar vro-se a veze unvanet gant [[enezeg Bismarck]] hag inizi Salomon an Norzh ([[enez Bougainville]] da skouer).
E 1888 eo e voe digoret an tiez-post kentañ en enezeg Bismarck hag en inizi Salomon an Norzh, ha lakaet e gwerzh timbroù Alamagn a oa bet moullet etre 1875 ha 1887, hag a skeudennaoue un erer – arouez an impalaeriezh – pe ur sifr e-kreiz un ovalenn. Kachedet e veze al lizherennoù gant ur siell e stumm ur c’helc’h, gant an deiziad, o verkañ anv ar gêr a-us ur steredenn pemp beg.
Ar gerioù '''DEUTSCH- / NEU-GUINEA''' zo bet ouzhpennet warlerc’h e kreiz ar siell, e-touez div pe deir steredenn.
[[File:German New Guinea 1901 Mi 17 stamp (Kaiser’s Yacht 'Hohenzollern').jpg| thumb|right|upright 1.0|Al lestr-bale meur Hohezollern (1901)]]
E 1897, dreistmoullet e voe timbroù Alamagn gant anv an drevadenn. Skrivet e oa a-dreuz, war div linenn.
E 1901 eo e voe embannet e Ginea-Nevez alaman ar rummad [[SMS Hohenzollern (timbr)|Hohenzollern]], an hini a gaver e pemp korn an impalaeriezh. Adembannet e voe ul lodenn anezhi e 1914-1916 (pevar zimbr diwar an trizek kentañ), gant ur c’hemm bihan avat : an alc’hwez a oa '''DEUTSCH- / NEUGUINEA''' hep tired.
== Aloubadeg ar Rouantelezh-Unanet ==
[[File:D-Neu Guinea Britisch 1914 6 II.jpg|thumb|left|upright 0.6|Timbr melestradurezh Breizh-Veur (1914)]]
E miz Gwengolo 1914, e deroù ar Brezel-bed kentañ en Europa, e voe aloubet Ginea-Nevez Alamagn gant bagadoù arme Aostralia.
E miz Here ha miz Kerzu 1914 e voe dreistmoullet ar stokoù a chome eus timbroù trevadenn Alamagn gant daou veneg. Skrivet e oa '''G.R.I''' war al linenn uhelañ, da lavarout eo ''Georgius Rex Imperator'' (= George, Roue hag Impalaer e latin), evit derc’hel soñj eus [[George V]], roue ar Rouantelezh-Unanet hag impalaer an Indez. An talvoud-gwerzh e moneiz Aostralia, pence (arouez d.) ha shilling (arouez s.) a veze skrivet en traoñ.
== Melestradurezh Aostralia ==
Gant [[Feur-emglev Versailhez]] e 1919 e kollas Alamagn he holl drevadennoù, en o zouez Ginea Nevez. E 1923, [[Kevre ar Broadoù]] a roas da Aostralia ar garg d’ober war dro melestradurezh [[Nauru]], gant ar Rouantelezh-Unanet ha Zeland-Nevez evel kenmerourien. Tiriadoù all e su linenn ar c'heheder a yae d'ober [[Tiriad Ginea Nevez]] a voe fiziet e velestradurezh Aostralia betek 1949 (war-bouez ar prantad-amzer ma voe aloubet ar vro gant Japan).
Dibabet e voe gant ar gouarnamant ober gant timbroù Aostralia dreistmoullet gant '''N.W. PACIFIC ISLANDS''' (= ''Inizi Gwalarn ar Mor Habask'') da gentañ (1915-1923), met un toullad rummadoù timbroù a voe embannet dindan an alc’hwez '''Territory of NEW GUINEA''' da c'houde.
Diskouez a raent ur geriadenn « hengounel » (1925), [[evn ar baradoz]] (1931) ha poltred a roue [[George VI (roue ar Rouantelezh-Unanet)|George VI]] e 1937.
Ouzhpennet e voe tres ur c’harr-nij bihan hag ar gerioù AIR MAIL warne evit ma voe implijet gant ar postoù dre-nij.
Da-heul aloubadeg Japan ha paouez ar velestradurezh keodedel e Papoua e penn-kentañ 1942 e voe graet gant timbroù Aostralia eus 1945 da 1953. Kendeuzet eo bet tiriadoù Papoua ha Ginea-Nevez e 1953 evit dont da vezañ Tiriad Papoua Ginea-Nevez.
== Pennadoù kar ==
* [[Timbroù Papoua]]
* [[Timbroù Inizi Gwalarn ar Mor Habask]]
* [[Timbroù Papoua Ginea-Nevez]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Ginea-Nevez]]
98nayf324pppqw8jq3qad49pni08qnu
2200102
2200084
2026-09-16T09:43:38Z
Ar choler
52661
HTML ha v-k
2200102
wikitext
text/x-wiki
[[File:Territorios coloniales de Nueva Guinea.PNG|thumb|Ginea Nevez e 1914]]
[[File:Stamp German New Guinea 1897 5pf.jpg| thumb|left|upright 0.6|Timbr Alamagn (1897)]]
Emañ enez [[Ginea Nevez]] en [[Okeania]], er c’hornaoueg d’ar [[Meurvor Habask]] hag er biz da [[Aostralia]].
Abaoe an {{XVIIIvet kantved}} e voe korvoet an tiriad gant [[Kompagnunezh Indez ar Reter]] e anv [[Breizh-Veur]], koulz ha [[Kompagnunezh Indez ar Reter nederlandat]] e lodenn gornôgel an enezenn, ha diwezhatoc’h gant an [[Impalaeriezh alaman]], a reas eus al lodenn er biz un drevadenn a voe anvet '''Kaiser-Wilhems-Land''' ("Tiriad an [[Wilhelm Prusia (1882-1951)|impalaer Wilhelm]]"). '''Ginea-Nevez (alaman)''' e oa anv ar vro-se a veze unvanet gant [[enezeg Bismarck]] hag inizi Salomon an Norzh ([[enez Bougainville]] da skouer).
E 1888 eo e voe digoret an tiez-post kentañ en enezeg Bismarck hag en inizi Salomon an Norzh, ha lakaet e gwerzh [timbr]]où [[Alamagn]] a oa bet moullet etre 1875 ha 1887, hag a skeudennaoue un [[erer]] – arouez an impalaeriezh – pe ur sifr e-kreiz un ovalenn. Kachedet e veze al lizherennoù gant ur siell e stumm ur c’helc’h, gant an deiziad, o verkañ anv ar gêr a-us ur steredenn pemp beg.
Ar gerioù '''DEUTSCH- / NEU-GUINEA''' zo bet ouzhpennet warlerc’h e kreiz ar siell, e-touez div pe deir steredenn.
[[File:German New Guinea 1901 Mi 17 stamp (Kaiser’s Yacht 'Hohenzollern').jpg|thumb|Al lestr-bale meur Hohezollern (1901)]]
E 1897, dreistmoullet e voe timbroù Alamagn gant anv an drevadenn. Skrivet e oa a-dreuz, war div linenn.
E 1901 eo e voe embannet e Ginea-Nevez alaman ar rummad [[SMS Hohenzollern (timbr)|Hohenzollern]], an hini a gaver e pemp korn an impalaeriezh. Adembannet e voe ul lodenn anezhi e 1914-1916 (pevar zimbr diwar an trizek kentañ), gant ur c’hemm bihan avat : an alc’hwez a oa '''DEUTSCH- / NEUGUINEA''' hep tired.
== Aloubadeg ar Rouantelezh-Unanet ==
[[File:D-Neu Guinea Britisch 1914 6 II.jpg|thumb|left|upright 0.6|Timbr melestradurezh Breizh-Veur (1914)]]
E miz Gwengolo 1914, e deroù ar [[Brezel-bed kentañ]] en [[Europa (kevandir)|Europa]], e voe aloubet Ginea-Nevez Alamagn gant bagadoù arme Aostralia.
E miz Here ha miz Kerzu 1914 e voe dreistmoullet ar stokoù a chome eus timbroù trevadenn Alamagn gant daou veneg. Skrivet e oa '''G.R.I''' war al linenn uhelañ, da lavarout eo ''Georgius Rex Imperator'' ("George, Roue hag Impalaer", e [[latin]]), evit derc’hel soñj eus [[George V]], roue ar [[Rouantelezh-Unanet]] hag impalaer an [[Indez Breizh-Veur|Indez]]. An talvoud-gwerzh e moneiz Aostralia, ''pence'' (arouez d.) ha ''shilling'' (arouez s.) a veze skrivet en traoñ.
== Melestradurezh Aostralia ==
Gant [[Feur-emglev Versailhez]] e 1919 e kollas Alamagn he holl drevadennoù, en o zouez Ginea Nevez. E 1923, [[Kevre ar Broadoù]] a roas da Aostralia ar garg d’ober war dro melestradurezh [[Nauru]], gant ar Rouantelezh-Unanet ha [[Zeland-Nevez]] evel kenverourien. Tiriadoù all e su linenn ar c'heheder a yae d'ober [[Tiriad Ginea Nevez]] a voe fiziet e melestradurezh Aostralia betek 1949 (war-bouez ar prantad-amzer ma voe aloubet ar vro gant [[Japan]]).
Dibabet e voe gant ar gouarnamant ober gant timbroù Aostralia dreistmoullet gant '''N.W. PACIFIC ISLANDS''' ("Inizi Gwalarn ar Mor Habask") da gentañ (1915-1923), met un toullad rummadoù timbroù a voe embannet dindan an alc’hwez '''Territory of NEW GUINEA''' da c'houde.
Diskouez a raent ur gêriadenn « hengounel » (1925), [[evn ar baradoz]] (1931) ha poltred a roue [[George VI (roue ar Rouantelezh-Unanet)|George VI]] e 1937.<br>
Ouzhpennet e voe tres ur [[karr-nij|c’harr-nij]] bihan hag ar gerioù AIR MAIL warne evit ma vefe implijet gant ar postoù dre nij.
Da heul aloubadeg Japan ha paouez ar velestradurezh keodedel e Papoua e penn-kentañ 1942 e voe graet gant timbroù Aostralia eus 1945 da 1953. Kendeuzet eo bet tiriadoù Papoua ha Ginea-Nevez e 1953 evit dont da vezañ [[Papoua Ginea-Nevez|Tiriad Papoua Ginea-Nevez]].
== Pennadoù kar ==
* [[Timbroù Papoua]]
* [[Timbroù Inizi Gwalarn ar Mor Habask]]
* [[Timbroù Papoua Ginea-Nevez]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Ginea-Nevez]]
07b1vw9gcd12nulkwiedz5fqjflb9u5
Timbroù Inizi Gwalarn ar Mor Habask
0
181121
2200098
2026-09-16T09:01:49Z
Tanjee
563
Pajenn krouet gant : "[[File:A Witu Islands (French Islands) dancer in full body mask, West New Britain.jpg|thumb|left|upright 0.9|Timbr war ur gartenn-bost (1918)]] Pa voe trec’het Alamagn e dibenn ar [[Brezel-bed kentañ]] ha sinet [[Feur-emglev Versailhez]] e 1919 e voe lakaet un termen da Impalaeriezh trevadennel Alamagn. Er [[Meurvor Habask]] e voe fiziet mererezh Ginea-Nevez Alamagn (anvet ''Kaiser-Wilhems-Land''), an enezeg Bismarck, an inizi en norzh da enezeg Salomon (an iniz..."
2200098
wikitext
text/x-wiki
[[File:A Witu Islands (French Islands) dancer in full body mask, West New Britain.jpg|thumb|left|upright 0.9|Timbr war ur gartenn-bost (1918)]]
Pa voe trec’het Alamagn e dibenn ar [[Brezel-bed kentañ]] ha sinet [[Feur-emglev Versailhez]] e 1919 e voe lakaet un termen da Impalaeriezh trevadennel Alamagn.
Er [[Meurvor Habask]] e voe fiziet mererezh Ginea-Nevez Alamagn (anvet ''Kaiser-Wilhems-Land''), an enezeg Bismarck, an inizi en norzh da enezeg Salomon (an inizi [[Bougainville]] ha [[Buka]] dreist-holl) hag enez Nauru, en Aostralia gant [[Kevredigezh ar Broadoù]] e 1922. An inizi Mariana, Marshall ha Karolina a dremene dindan kiriegezh Japan, tra ma oa [[Zeland-Nevez]] o verañ an inizi [[Samoa]].
Eus miz Genver 1915 betek 1925 e voe implijet timbroù Aostralia (gant skeudenn ar c'hangourou ha kartenn ar vro, gant penn [[George V]]) e Ginea-Nevez hag e Nauru, hag int bet dreistmoullet gant ar meneg '''N.W. PACIFIC ISLANDS''' (N.W. = pennlizherennoù ''North West'' e saozneg).
Adalek 1925 e veze moullet timbroù dindan anv '''NAURU''' ha '''Territory of NEW GUINEA''' gant melestradurezh Aostralia.
== Pennadoù kar ==
* [[Timbroù Ginea-Nevez]]
* [[Timbroù Papoua]]
* [[Timbroù Papoua Ginea-Nevez]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro| Inizi Gwalarn ar Mor Habask]]
mgn7wdjjipp6bfcawtvrwyvs1jpeugm
Takedown
0
181122
2200106
2026-09-16T10:15:44Z
Kestenn
14086
Adkas war-du [[Arm da zivontañ]]
2200106
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Arm da zivontañ]]
{{Stumm an titl|''Takedown''}}
baucnn7pywuima0c5iaip9l1e2xpatu
2200108
2200106
2026-09-16T10:18:28Z
Kestenn
14086
Kemmet pal an adkas eus [[Arm da zivontañ]] da [[Arm-tan da zivontañ]]
2200108
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Arm-tan da zivontañ]]
{{Stumm an titl|''Takedown''}}
fliye7xl1wju4ukxmytddzz8vdkq2wp
Arm-tan da zivontañ
0
181123
2200115
2026-09-16T11:49:50Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "[[Restr:Browning 22 disassembled.jpg|thumb|Ur [[Browning SA-22]] ''takedown'' divontet.]] '''Arm-tan da zivontañ''', pe '''''takedown''''' diwar an termen saoznek implijet puilh e bed an [[armerezh]], a vez graet eus an armoù-tan, [[Arm-skoaz|armoù-skoaz]] anezhe peurliesañ, a c'haller divontañ aes e div lodenn. Alies int armoù chaseal pe dreistbevañ : divontañ un arm a c'hall aesaat e zreuzdougen. Gellout a reont bezañ talvoudus er bed milourel, evit unvezio..."
2200115
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Browning 22 disassembled.jpg|thumb|Ur [[Browning SA-22]] ''takedown'' divontet.]]
'''Arm-tan da zivontañ''', pe '''''takedown''''' diwar an termen saoznek implijet puilh e bed an [[armerezh]], a vez graet eus an armoù-tan, [[Arm-skoaz|armoù-skoaz]] anezhe peurliesañ, a c'haller divontañ aes e div lodenn. Alies int armoù chaseal pe dreistbevañ : divontañ un arm a c'hall aesaat e zreuzdougen. Gellout a reont bezañ talvoudus er bed milourel, evit unvezioù hag a labour en ur mod kuzh da skouer.
== Skouerioù armoù ''takedown'' ==
Ar braz eus ar [[Fuzuilh flour he c'hanol|fuzuilhoù-chase]] gant daou ganol dreistlakaet pe kichen-ha-kichen a c'hall bezañ gwelet evel armoù ''takedown'', abalamour m'eo aes da zispartiañ o fustoù hag o c'hanolioù eus ar peurrest eus o fezhioù.
Ar fuzuilhoù-pomp [[Winchester Model 1897]], [[Winchester Model 1912]], hag ar fuzuilh damaotomatek [[Winchester Model 1911]] zo armoù soñjet evit bezañ aes da zivontañ, evel ar c'harabinennoù [[FN Trombone]] ha [[Savage 42 Takedown]]<ref>{{En}} ''[https://savagearms.com/firearms/sku/22440 42 Takedown]'' war lec'hienn Savage (lennet d'ar 16/09/2026)</ref>, hag an arm-dreistbevañ [[ArmaLite AR-7]]. Armoù dezhe kalz a adtsummoù evel ar [[Ruger 10/22]] a zo doareoù takedown anezhe ivez.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Seurtoù armoù-tan]]
[[Rummad:Hoplologiezh]]
a9jqoxohmve7mhg9peqwla55443r78a
2200117
2200115
2026-09-16T11:56:14Z
Kestenn
14086
2200117
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Browning 22 disassembled.jpg|thumb|Ur [[Browning SA-22]] ''takedown'' divontet.]]
'''Arm-tan da zivontañ''', pe '''''takedown''''' diwar an termen saoznek implijet puilh e bed an [[armerezh]], a vez graet eus an armoù-tan, [[Arm-skoaz|armoù-skoaz]] anezhe peurliesañ, a c'haller divontañ aes e div lodenn hag adsevel buan ivez. Alies int armoù chaseal pe [[Teknikoù dreistbevañ|dreistbevañ]] : divontañ un arm a c'hall aesaat e zreuzdougen, en ur sac'h klasel. Gellout a reont bezañ talvoudus er bed milourel, evit unvezioù hag a labour en ur mod kuzh da skouer<ref>{{En}} B. Gil Horman, ''[https://www.americanrifleman.org/content/takedown-rifles-5-reasons-to-divide-and-conquer/ Takedown Rifles: 5 Reasons to Divide and Conquer]'', American Rifleman, 13/05/2016 (lennet d'ar 16/09/2026)</ref>.
== Skouerioù armoù ''takedown'' ==
Ar braz eus ar [[Fuzuilh flour he c'hanol|fuzuilhoù-chase]] gant daou ganol dreistlakaet pe kichen-ha-kichen a c'hall bezañ gwelet evel armoù ''takedown'', abalamour m'eo aes da zispartiañ o fustoù hag o c'hanolioù eus ar peurrest eus o fezhioù.
Ar fuzuilhoù-pomp [[Winchester Model 1897]], [[Winchester Model 1912]], hag ar fuzuilh damaotomatek [[Winchester Model 1911]] zo armoù soñjet evit bezañ aes da zivontañ, evel ar c'harabinennoù [[FN Trombone]] ha [[Savage 42 Takedown]]<ref>{{En}} ''[https://savagearms.com/firearms/sku/22440 42 Takedown]'' war lec'hienn Savage (lennet d'ar 16/09/2026)</ref>, hag an arm-dreistbevañ [[ArmaLite AR-7]]. Armoù dezhe kalz a adtsummoù evel ar [[Ruger 10/22]] a zo doareoù takedown anezhe ivez.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Seurtoù armoù-tan]]
[[Rummad:Hoplologiezh]]
asjcapmp4sgs7k6idqx5yop4145cbeo