Wikipedia brwiki https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikipedia Kaozeadenn Wikipedia Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 0 10634 2200858 2132060 2026-09-25T20:01:06Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200858 wikitext text/x-wiki Ar [[Sistem unanennoù etrebroadel|sistem etrebroadel]] a zo seizh '''unanenn ziazez''' ennañ. Unanennoù all ar fizik a c'heller deverañ eus an unanennoù-se : graet e vez [[unanennoù deveret eus ar sistem etrebroadel]] anezho. Dre an [[analizenn ventel]] e vezont deveret. Graet e vez gant [[Rakgerioù ar sistem unanennoù etrebroadel|rakgerioù]] evit skrivañ berroc'h an niveroù hir (bras pe vihan). An unanennoù amañ da heul eo ar re ziazez a zo deveret an holl re all diouto. Dizepant ez int ent mentel, nemet ar [[candela|c'handela]] a zo bet adtermenet diwar an unanennoù SI diazez all. Daoust da se eo chomet un unanenn ziazez evit abegoù istorel. {| class="wikitable" |- ! Kementad ! Arouez ! Unanenn ! Termenadur |- | [[hirder]] || L || [[metr]], m | Ar metr eo an hirder graet er goullonder gant ar gouloù e-pad 1/299 792 458 segondenn. (17{{vet}} CGPM (1983), Disentez 1, CR 97) |- || [[mas]] || M || [[kilogram]], kg | Ar c'hilogram eo an unanenn vas. Kevatal eo da vas pimpatrom etrebroadel ar c'hilogram (ur granennad [[platin]]-[[iridiom]] (90%-10%)). Miret eo hemañ e [[Burev Etrebroadel ar Pouezioù hag ar Muzulioù]] e Sèvre, e [[Frañs]]. (1{{añ}} CGPM (1889), CR 34-38). Notañ ez eo ar c'hilogram an ''unanenn ziazez'' nemeti gant ur [[Rakgerioù ar sistem unanennoù etrebroadel|rakger]]. Termenet eo ar '''gram''' evel un ''unanenn deveret'', kevatal da 1/1000 eus ur c'hilogram. Lakaet e vez ar rakgerioù dirak ar gram ha n'eo ket dirak ar kg. da skouer Gg ha n'eo ket Mkg. Bez eo ivez an unanenn nemeti termenet gant ur pimpatrom danvezel e-lec'h ur fenomen naturel a c'heller muzuliañ. |- | [[padelezh]] || T || [[Eilenn (amzer)|eilenn]], s | An eilenn eo pad 9 192 631 770 periodenn eus ar skinadenn a glot gant an tranzitadur etre daou live hipertanav eus stad diazez an atom [[keziom]] 133 d'un temperadur 0 kelvin. (13{{vet}} CGPM (1967-1968), Disentez 1, CR 103) |- | [[tredan|red tredan]] || I || [[amper]], A | An amper eo fonnder ar red elektrek digemm a brodufe un nerzh kevatal da 2 × 10^-7 [[newton (unanenn)|newton]] dre vetrad hirder ma vefe dalc'het e-barzh daou gonduer eeun ha parallelek, anfin o hirderioù, disterdra o zroc'h, ha war-hed ur metr an eil diouzh egile er goullonder. (9{{vet}} CGPM (1948), Disentez 7, CR 70) |- | [[gwrezverk]] || θ || [[kelvin]], K | Ar c'helvin, unanenn [[temperadur|demperadur]] termodinamikel, eo ar gevrenn 1/273,16 eus temperadur termodinamikel [[poent tric'hement]] an [[dour]]. (13{{vet}} CGPM (1967), Disentez 4, CR 104) |- | [[kementad danvez]] || N || [[mol]], mol | Ar mol eo kementad danvez ar sistemoù a zo enno kement a hamboudoù elfennel hag ez eus a atomoù e-barzh 0,012 kilogramad [[karbon]] 12. (14{{vet}} CGPM (1971), Disentez 3, CR 78)<br />Pa reer gant ar mol e ranker resisaat petra eo an hamboudoù elfennel a c'hell bezañ atomoù, molekulennoù, ionoù, elektronoù, partikulennoù all pe strolloù resisaet eus an hevelep partikulennoù. War-dro 6,02214199&times;10²³ eo an [[Niver Avogadro|niver]]-se (N_A). |- | [[kreñvder gouloù]] || J || [[candela]], cd | Ar c'handela eo kreñvder gouloù, en un durc'hadur roet, an andonioù a embann ur [[skinadur]] [[monokromatek]], 540.10¹² hertz o frekañs, hag a zo kevatal o c'hreñvder energiezh en durc'hadur-se da 1/683 [[watt]] dre [[steradian]]. (16{{vet}} CGPM (1979) Disentez 3, CR 100) |} ==Gwelet ivez == === Liammoù diabarzh === * [[Rakgerioù ar sistem unanennoù etrebroadel]] * [[Troidigezh an unanennoù]] * [[Unanennoù diazez]] * [[Unanennoù deveret eus ar sistem etrebroadel]] === Liammoù diavaez === * [http://www.bipm.fr/fr/home/ Burev Etrebroadel ar Pouezioù hag ar Muzulioù] * [https://web.archive.org/web/20060215200056/http://www.industrie.gouv.fr/metro/aquoisert/si.htm Sistem SI an unanennoù muzuliañ], pajenn eus [https://web.archive.org/web/20100305071048/http://www.industrie.gouv.fr/ Ministrerezh gall an industriezh] <!--Rummadoù--> [[Rummad:Unanennoù SI diazez|*]] 64uugx86bsop4e3hnhe3lbgx979zm11 0 16491 2200833 2165612 2026-09-25T17:11:57Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200833 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Breizh | anv = Sant-Gwioñvarc'h | anvYezh = Saent-Giomarr | Yezh = gallaouek | anvOfisiel = Saint-Guyomard | skeudenn = Saint-Guyomard - mairie.JPG | alc'hwez = An ti-kêr | ardamezioù = | bro = [[Bro-Gwened]] | departamant = [[Mor-Bihan]] | arondisamant = [[Arondisamant Gwened|Gwened]] | etrekumuniezh = [[Eus an Oud da Vreselien Kumuniezh]] | bro velestradurel = [[Bro Ploermael - Kalon Breizh]] | kanton = [[Kanton Mourieg|Mourieg]] | cp = 56460 | maer = Maurice Braud | amzer-gefridi = 2020-2026 | gorread = 19.66 | hedred = -2.5125 | ledred = 47.7816666667 | uk = 96 | ubi = 20 | ubr = 108 | lec'hienn web = {{fr}}[http://www.ccvol.com/accueil_ccvol/la_communaute_de_communes/les_communes/saint_guyomard www.ccvol.com] }} '''Sant-Gwioñvarc'h''' a zo ur gumun e [[Breizh]] e [[kanton Mourieg]] e departamant ar [[Mor-Bihan]]. == Douaroniezh == == Istor == === [[Dispac'h Gall]] === * Melestradurezh: krouet e voe kumun Sant-Gwioñvarc'h diwar un drev eus parrez [[Serent]] e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e [[Kanton Serent (1790)|kanton Serent]]<ref>{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, ar Faoued, 2006, pajenn 349</ref>; e [[distrig Ploermael]] e oa. Diskaret e voe Kanton Serent gant al lezenn eus an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 a viz Genver]] [[1801]]), dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix''. Lakaet e voe Sant-Gwioñvarc'h en [[arondisamant Ploermael]] e 1800 hag e [[Kanton Malastred]] e 1801<ref>{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=32231 Cassini - EHESS - Sant-Gwioñvarc'h - Fichenn ar gumun]</ref>. === {{XXvet kantved}} === ==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== * Mervel a reas 55 gwaz eus ar gumun e-pad ar brezel, da lâret eo 5,97% eus he foblañs e 1911<ref name="Marv">{{fr}}Monumant ar re varv</ref>. ==== Kemm arondisamant ==== * E 1926 e voe dilamet arondisamant Ploermael, lakaet e voe ar gumun en [[arondisamant Gwened]]. ==== [[Eil brezel-bed]] ==== * Mervel a reas pevar gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel: unan a voe lazhet en [[Ardennes (departamant)|Ardennes]] ([[Bro-C'hall]]) e miz [[Mezheven|Even]] [[1940]], ur milour all a varvas en ur c'hamp prizonidi en [[Alamagn]] e miz [[Eost]] [[1943]] hag un ezel eus ar [[Rezistañs]] ( "FFI") a voe fuzuilhet gant an [[Wehrmacht|Alamaned]] e [[Pluniav]] e miz [[Gouere]] [[1944]]; n'eus resisadenn ebet diwar-benn ar pevare milour<ref name="Marv"/>. ==== Brezelioù didrevadenniñ ==== ===== [[Brezel Aljeria]] ===== * Mervel a reas soudard eus ar gumun en [[Ouled Dhia]] (departamant [[Bône]]) d'an [[20 a viz Gwengolo]] [[1959]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6411503 Memorial Genweb]</ref>. == Brezhoneg == * 28,9 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 395</ref>. == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery mode="packed"heights="100px"> Dolmen de Bellans.jpg|Taol-vaen "Bellans". Dolmen de Bignon.jpg|Taol-vaen "Bignon". </gallery> * Meurvein. <gallery mode="packed"heights="150px"> IlizkatolikSantGwioñvarc'hMorBihanBreizh.JPG|An iliz katolik. 084 Saint -Guyomard Chapelle Saint-Maurice.jpg|Ar chapel. </gallery> * Iliz katolik ''[[Maoris Duaod|Sant Maoris]]''. * Chapel ''Sant Maoris''. <gallery> MonumantdarrevarvSantGwioñvarc'h.JPG|Ar monumant. </gallery> * Monumant ar re varv. * [[Kastell Brennieg]]. == [[Echedoù]] == * Ur c'hleub echedoù oberiant, ''La Dame Blanche''<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20141222185529/http://ladameblanche.e-monsite.com/ Lec'hienn ar c'hleub]</ref>. == Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 == {{Demografiezh |titl=Niver a annezidi |dimx= |dimy= |popmax=1600 |passo1=200 |passo2=50 |bl1=1962 |bl2=1968 |bl3=1975 |bl4=1982 |bl5=1990 |bl6=1999 |bl7=2006 |bl8=2012 |bl9=2022 |p1=692 |p2=770 |p3=717 |p4=779 |p5=792 |p6=810 |p7=1050 |p8=1198 |p9=1446 |mammenn=EBSSA }} == Melestradurezh == == Tud == == Liammoù diavaez == {{Commons|Category:Saint-Guyomard}} *{{fr}}[https://web.archive.org/web/20160205231418/http://saint-guyomard.fr/accueil_saint_guyomard Lec'hienn ofisiel ar gumun] *[http://www.infobretagne.com/saint-guyomard.htm infobretagne.com] {{fr}} *{{br}} [http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56219 Sant-Gwioñvarc'h war lec'hienn Geobreizh] == Dave ha notennoù == <references/> [[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]] [[Rummad:Kumunioù Bro Wened]] [[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]] 74l34ubs6qvsisoyzdvzsc8gkgai0zf 0 17254 2200803 2193472 2026-09-25T12:51:30Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200803 wikitext text/x-wiki {{Implijoù all}} {{Patrom:Infobox bro |anv ofisiel = Estados Unidos Mexicanos |anv klok bzg = Stadoù-Unanet Mec'hiko |anv boutin bzg = Mec'hiko |skeudenn banniel = Flag_of_Mexico.svg |skeudenn skoed-ardamez = Coat_of_arms_of_Mexico.svg |doare arouez = Skoed-ardamez |skeudenn_kartenn = Mexico location.svg |ger-stur broadel = |kan broadel = ''[[Himno Nacional Mexicano]]'' |yezhoù ofisiel = Spagnoleg (''[[de facto]]'')¹ |strolladoù etnek = |kêr-benn = [[Kêr-Vec'hiko]] |Led-d=19 |Led-m=03 |Led-NS=N |Hed-d=99 |Hed-m=22 |Hed-RK=W |kêr vrasañ = [[Kêr-Vec'hiko]] |doare gouarnamant = [[Republik kevredadel]] [[Sistem prezidantel|prezidantel]] |titl penn ar vro1 = [[Prezidanted Mec'hiko|Prezidant]] |anv penn ar vro1 = [[Claudia Sheinbaum]] |gorread = 1 964 375 |renk_gorread = 15{{vet}} |dregantad doureier = 2,5 |istimadur_poblañs = 125 959 205 |istimadur_poblañs_renk = 11{{vet}} |istimadur_poblañs_bloaz = 2018 |niveradeg_poblañs = 112 336 538 |niveradeg_poblañs_bloaz = 2010 |stankter_ar_boblañs = 64,12 |renk_stankter_ar_boblañs = 142{{vet}} |PDK_PGP = $2 498 202 milion |PDK_PGP_renk = 12{{vet}} |PDK_PGP_bloaz = 2018 |PDK_PGP_keidenn = $20 028 |PDK_PGP_renk_keidenn = 63{{-de}} |doare_riegezh = [[Brezel dizalc'hded Mec'hiko|Dizalc'hded]] |elfenn_war_ar_riegezh = diwar [[Spagn]] |darvoud_heverk1 = Disklêriet |deiziad_heverk1 = [[16 Gwengolo]] [[1810]] |darvoud_heverk2 = Anavezet |deiziad_heverk2 = [[27 Gwengolo]] [[1821]] |FDD = {{profit}}0,774 |FDD_renk = 74{{vet}} |FDD_bloaz = 2018 |FDD_rummad = <span style="color:#009900;">uhel</span> |moneiz = [[Peso mec'hikan|Peso]] |kod moneiz = MXN |gwerzhid-eur = |utc_offset = -8 da -6 |gwerzhid-eur_eur_hañv = |eur_hañv_notenn = |utc_offset_eur_hañv = |Kod pellgomz = 52 |Kod kenrouedad = .mx |notennoù = ¹ Gwelet notenn e traoñ ar bajenn:<ref name="ofc_lang">N'eus yezh ofisiel ebet meneget er vonreizh. Gant Lezenn Veur ar Gwirioù Yezh evit an henbobloù eo degemeret an holl yezhoù amerindian e-lec'h ma vezont kaozeet, koulz hag ar spagnoleg. Lakaet int da "yezh vroadel" gant "kendalvoudegezh" gant ar spagnoleg en tachennoù ma reer ganto. </ref> }} '''Mec'hiko'''<ref>''Meksik'' e [[Geriadur Hemon-Huon]] e 1974 ha 1978, ''Mec'hiko'' e 2005.</ref> (e [[spagnoleg]] ''Estados Unidos Mexicanos'', « Stadoù-Unanet Mec'hikan », pe ''México'') a zo ur [[riez]] eus [[Norzhamerika]], er su da [[Stadoù-Unanet Amerika]] (dispartiet eo diouto gant ar [[Rio Grande (Norzhamerika)|Río Grande]], ''Río Bravo'' evit ar Vec'hikaned) ha bevennet er su gant [[Guatemala]] ha [[Belize]]. '''Stadoù-Unanet Mec'hikan''' eo anv ofisiel ar vro. Gant ouzhpenn 100 milion a annezidi, hag 20 milion anezho er [[kêrbenn|gêrbenn]] [[Kêr-Vec'hiko|Mec'hiko]], eo Mec'hiko an hini bobletañ eus an holl vroioù spagnoleger. An trede bro eus Amerika latin eo e-keñver ar vent, war-lerc'h [[Brazil]] hag [[Arc'hantina]], hag an eil e-keñver ar [[poblañs|boblañs]]. Abaoe [[2002]] emañ gant kentañ [[Produadur diabarzh gros|PDG]] Amerika latin dirak Brazil. == Anvadur == [[Restr:CodexMendoza01.jpg|thumb|Ur bajenn eus [[Codex Mendoza]], warni arouez Mec'hiko e-kreiz an '''Anáhuac'']] Un unvez politikel eo Mec'hiko, ganet e penn-kentañ an {{XIXvet}} kantved. A-raok an dizalc'hded e veze graet ''America mexicana'' (Amerika vec'hikan) eus ar vro da zont. Da goulz [[Kendalc'h]] [[Chilpancingo]] ([[1813]]) e voe kinniget gant deputeed zo ober gant ''Anahuac'' evit henvel ar vro, Anahuac o vezañ ar ger a veze implijet gant ar Vec'hikaned evit ober anv eus an tachennadoù a oant mestr warno (''Cem Anahuac Tenochca Tlalpan'' = ar Bed, douar Tenochca). A-benn ar fin e voe bet divizet e vefe ''México'', Mec'hiko, anv ar vroad nevez. === Orin an anv Mec'hiko === Martezeadennoù a bep seurt a zo diwar-benn ster ar ger ''México''. Un dra a zo sur : ur ger a orin [[nahouatleg|nahouatlek]] eo, hag an Hen-Vec'hikaned a rae gantañ evit ober anv eus kêrbenn o Stad. Ar vartezeadenn a zegemerer peurliesañ a zispleg emañ orin anv ar vro er gerioù ''metztli'' = loar, ''xictli'' = [[begel]] pe [[kreiz]], ha ''-co'' = lostger a verk al lec’h. Hervezi e talvezfe ''México'' kement ha ''lec’h kreiz al loar'', pe ent resisoc’h, lenn al loar, unan eus an [[anv]]ioù a vez implijet gant ar Vec'hikaned evit merkañ [[lenn Texcoco]]. Al [[lec'hanvadurezh]] nahouatlek a yae pelloc'h eget deskrivañ. Karget e oa a sterioù kevrinek, anavezet gant un nebeud diskibled hepken, evel ma skriv [[Bernardino de Sahagún]] en e ''Historia de las cosas de la Nueva España''. Er ster rinek-se, e talvez an anv roet da Vec'hiko kement ha ''Kreiz ar Bed'', hag e meur a [[dornskrid|zornskrid]] eo taolennet kêr Vec'hiko evel al lec’h ma grog an holl [[dourredenn]]où a dreuz an ''Anáhuac'' (ar bed, an [[douar]] gronnet gant an [[dour]]eier). eg), un anv roet d’o doue gwarezer ''[[Huitzilopochtli]]'', an evn-kelienenn kleiz. E se e vefe Mec'hiko al ''lec'h m'emañ Huitzilopochtli o chom''. Huitzilopochtli, hervez mojennoù ar Vec'hikaned, en defe tennet ar meuriad-se eus [[Aztlán]] (ul lec’h mojennel anezhañ, lec'hiet gant darn e [[Nayarit]] pe e [[Mec'hiko-Nevez]]) evit e gas d'un douar grataet. Evit mont di en deus ranket ar meuriad beajiñ e-pad daou-c'hant vloaz. Ur wech degouezhet gant [[enez]]ennig Mexihco war lenn Texcoco, e oa bet roet ur sin gant o doue hag o [[beleg]] meur, e anv Ténoch. Pa gejas ar [[Spagn]]oled gant ar bobl-se ha pa ziskrivjont o [[yezh]], o doa graet evel-just en ur heuliañ reolennoù spagnoleg ar mare-hont. Gant ar yezh nahouatlek ez eus ur [[soniad]] /'''∫'''/ (evel '' '''ch'''as '') ha taolennet e oa bet ar soniad-se gant al [[lizherenn]] ''x'' e spagnoleg. Daoust d’an distagadur bezañ kemmet e oa bet miret an x e Mexico evit abegoù etimologel hag istorel, evel ma oa bet graet evit anvioù all, lec'hiennoù pe traezoù, a orin mezoamerikan. Aozerien zo (e Spagn dreist-holl) a skriv anv ar vro hag ar gêrbenn evel-henn : ''Méjico''. Ha pa vefe lakaet an daou stumm da reizh gant [[Real Academia Española|Akademiezh roueel ar spagnoleg]], ez ali an ensavadur-se ober gant ar stumm ''México'' hag implijout an ''x'' en holl c'herioù deveret. A-hed an istor eo bet implijet ar skrivad gant ''x'' gant an darn vrasañ eus ar spagnolegerien. == Istor == *''Pennad dre ar munud : [[Istor Mec'hiko]]''. <!--*Sellet ivez ouzh [[Teoriennoù diwar-benn pobladur kentañ Amerika]].--Pennad ebet--> == Politikerezh == <!--''Pennad dre ar munud : [[Politikerezh Mec’hiko]]''--Pennad ebet--> Ur republik kevreadel eo Mec’hiko, enni 31 Stad hag un Distrig Kevreadel. Gwarantet eo disrannadur an tri galloud ([[erounit]], [[lezennel]] ha [[lezvarnel]]) gant [[Bonreizh Mec’hiko|bonreizh 1917]]. === Ar galloud erounit === E penn ar galloud erounit emañ prezidant ar Republik. Dilennet e vez evit ur prantad 6 vloaz diouzh ar mouezhiañ hollek eeun gant un dro hepken hervez ar muiañ-niver keñverel. Ne c’hall ket bezañ dilennet en-dro. N’eus Kentañ ministr ebet. Envel ha dizornañ a ra ar vinistred, ar pennprokulor (ministr ar Justis), ar gannadourien hag ar bennkonsuled. Ma tilez e garg pe ma varv, e vez anvet ur prezidant da c’hortoz gant ar C’huntell. Gallout a ra ar prezidant kemer dekredoù war dachenn an armerzh hag an arc’hant gant ar galloudoù a vez dileuriet dezhañ gant ar C’huntell. Abaoe ar 1{{añ}} a viz Kerzu [[2006]] ez eo [[Felipe Calderón]] ([[Partido Acción Nacional|PAN]]) zo prezidant Mec’hiko goude bezañ bet 35,88 % eus ar mouezhioù en dilennadegoù d’an [[2 a viz Gouere]] [[2006]], pa oa 35,31 % evit [[Andrés Manuel López Obrador]] ([[Partido de la Revolución Democrática|PRD]]) ha 22,27 % evit [[Roberto Madrazo]] ([[Partido Revolucionario Institucional|PRI]]). D’an [[13 a viz Gouere]] e oa bet savet 359 amoug evit direizhderioù dirak LDGLK (Lez-varn Dilennel Galloud Lezvarnel ar C’hevread), 227 kinniget gant ar c'henemsav Evit Mad an Holl, 131 gant ar [[PAN]] hag 1 gant ar C’hevredad evit Mec’hiko. <br /> D’ar 6 a viz Gwengolo e oa bet douget he barnedigezh gant LDGLK, ha kadarnaet trec’h Felipe Calderón zo aet en e garg ent ofisiel d’ar 1añ a viz Kerzu 2006. Peogwir e kav skoazell e-barzh ar c’horf lezennel e vez muioc’h a c’halloudoù gant ar gouarnamant kevreadel eget gant e gevatal er Stadoù-Unanet. Gallout a ra dizornañ gouarnerien ar Stadoù dilennet diouzh ar mouezhiañ hollek en abeg d’ur fazi bras, d’ar goubrenerezh, h.a. A-hend-all e teu arc’hant an tailhoù d’ar gouarnamant kevreadel dreist-holl, hag ul lodenn vihan hepken a ro en-dro d’ar Stadoù. === Ar galloud lezennel === Rannet eo ar C’huntell e div gambr : ur [[parlamant]] hag ur [[sened]]. Abaoe 1997 e c’hoari ar C’huntell ur roll brasoc’h peogwir e oa bet tapet muioc’h a sezoù gant an eneberezh goude ma oa bet dilennet 200 depute dre ar mouezhiañ kenfeuriek. * Ar Sened : Bep 6 vloaz e vez dilennet ar senedourien. 128 senedour zo er Sened, da lavaret eo 4 senedour dre unvez kevreadel. E 2000 e oa ar Sened e dalc’h an [[Partido Revolucionario Institucional|PRI]] gant 60 sez. War e lerc’h e teue an [[Partido Acción Nacional|PAN]] gant 46 sez, hag erfin 15 sez evit [[Partido de la Revolución Democrática|PRD]]. Ar peurrest eus ar senedourien a oa dizalc’h pe a oa da gostezennoù bihanoc’h. Goude dilennadegoù miz Gouere 2006 eo bet kresket er Sened pouez ar PAN hag PRD diwar goust an PRI. Setu eo deuet PAN da vezañ kentañ nerzh politikel ar vro gant 53 senedour, war e lerc’h PRD gant 37 senedour, rampo gant an PRI. Koulskoude n’emañ ket ar muiañ-niver dreistel gant PAN er Sened. * Kambr an deputeed : Bep 3 bloaz e vez dilennet an deputeed diouzh ar mouezhiañ hollek eeun. Er Gambr ez eus 500 dileuriad. 300 pastell dilennel a anv pep a zepute ha 200 depute all a vez dilennet diouzh ar mouezhiañ kenfeuriek er vro a-bezh. Krouet e oa bet an 200 sez-se evit reiñ tu d’ar c’hostezennoù bihan da vont aesoc’h d’ar Gambr. E 2003 e oa aozet ar Gambr evel-henn : 223 sez evit an PRI, 148 evit ar PAN, 97 evit PRD. O vezañ ma n’emañ ket ar muiañ-niver er gambr gant ar PAN, ne c’hall ket lakaat lezennoù da dremen hep skoazell kostezennoù all. War-lerc’h dilennadegoù miz Gouere 2006 en deus kollet an PRI un niver bras a zeputeed e-kerz an PAN hag PRD. Deuet eo an PAN da vezañ ar c’hentañ nerzh politikel e Kambr an deputeed gant 207 sez, war e lerc’h PRD gant 160 sez ha da drede an PRI gant 119 sez hepken. Kouslkoude n’emañ ket ar muiañ-niver dreistel gant an PAN e Kambr an deputeed ha ret e vo dezhañ kaout skoazell an eneberezh evit lakaat e lezennoù da dremen. === Stadoù kevreadel === *''Sellit ouzh ar pennad : [[Stadoù Mec’hiko]]'' [[Restr:800px-Mexico map of regionsfr.png|thumb|left|upright=1.4|Stadoù Mec’hiko]] [[Restr:Flag of the EZLN.jpg|thumb|Banniel an EZLN]] [[Restr:Subcomandante Marcos.jpg|thumb|An iskomandant Marcos e [[Chiapas]]]]Mec’hiko zo enni 31 stad hag un [[distrig kevreadel]] === Chiapas hag an EZLN === <!-- ''Pennad dre ar munud : [[Emsavadeg Chiapas]]''--Pennad ebet--> E fin an XXvet kantved e tiskulias tud dibourvez [[Chiapas]] an diouer a interest gant ar galloudoù foran evit o Stad, unan eus re baourañ Mec’hiko. Klemm a raent dre ma oa ret d’un niver bras a henvroidi paeañ taosoù da berc’henned douar na oant ket eno, daoust ma oa bet prometet abaoe ar [[bloavezhioù 1920]] gant ar gouarnamant mec’hikan reiñ d’ar beizanted perc’henniezh an douaroù bet gounezet ganto abaoe meur a remziad. Mellad 27 ar vonreizh a warant d’an henvroidi ar gwir d’un ''[[ejido]]'' pe perc’henniezh stroll. Echuet e oa bet adreizh an douaroù en darn vrasañ eus ar vro, nemet e [[Chiapas]]. Gant enkadenn [[1982]] e voe lakaet un termen da gontroll an armerzh gant ar Stad hag ar prevesadurioù a voe da-heul a roas ar plas brasañ d’an embregerezhioù prevez. A-benn neuze e paouezas adreizh an douaroù da vezañ er renk a-raok. E-pad respet ar prezidant [[Carlos Salinas de Gortari]] e voe lakaet digoradur ar vro d’ar c’henwerzh etrebroadel dreist an traoù all. Da-heul al lanvad adreizhoù frankizour e oa bet modernaet an armerzh a oa serret warnañ e-unan ha gwarezour, ha lakaet e-barzh kenwerzh ar bed. Astalet e voe gant ar gouarnamant ar gwir bonreizhel evit ar c’humuniezhioù war ar maez da vezañ perc’henn war ejidoioù. Emglev frankeskemm Norzh Amerika ([[EFNA]]) lakaet da dalvezout d’ar 1{{añ}} a viz Genver [[1994]] a voe sellet outañ gant henvroidi Chiapas evel ur brouenn ouzhpenn e vezent lezet a-gostez gant ar gouarnamant kevreadel : kreiz ha norzh ar vro a ziorroe buan gant an tost ma oant da amezeg bras an norzh, tra ma chome ar su er baourentez hag en isdiorroadur. En endro-se e oa bet ganet an [[Ejercito Zapatista de Libéracion Nacional]] (EZLN, = Arme zapatour a zieubidigezh vroadel). Ul luskad peoc'hgar eo ar zapatourien ha "broudet" e voent da implijout an armoù evit gwarantiñ ar gwir d’an ejidoioù d’an henvroidi. An [[Iskomandant Marcos]], anezhañ levier al luskad zapatour, a zeuas a-benn da sachañ evezh ar gumuniezh etrebroadel war stourm pobloù Chiapas war-bouez teknologiezhioù nevez ar c’helaouiñ (internet peurgetket). E miz Eost [[2003]] e tisklêrias an EZLN e oa emren an holl dachennad zapatour e-keñver Mec'hiko. Abaoe he deus labouret an EZLN gant ar gouarnamant evit diorren ar yec’hed hag an deskadurezh e kumuniezhoù tud dibourvez Chiapas. == Douaroniezh == *''Pennad dre ar munud : [[Douaroniezh Mec'hiko]]'' == Armerzh == *''Pennad dre ar munud : [[Armerzh Mec'hiko]]'' == Poblañs ha kêrioù == === Tremen poblañsouriezhel === <!-- ''Pennad dre ar munud : [[Poblañs Mec’hiko]]''--Pennad ebet --> {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- | [[Restr:México - Tasa de crecimiento natural.png|150px]]<br>Feur kresk naturel<hr>[[Restr:Mexico(coutry) population age distribution.jpg|150px]]<br>Dasparzh dre oad<hr>[[Restr:México-Población total.png|150px]]<br>Poblañs Mec’hiko]] |} E-pad an {{XIXvet kantved}} a-bezh n’he deus graet poblañs Mec’hiko nemet doublañ. Kenderc’hel a ray an tuadur-se e-pad 20 vloaz kentañ an XXvet kantved. E 1920 e weler ur c’holl 2 vilion a annezidi zoken. Se a c’haller displegañ gant an [[Dispac’h mec’hikan]] etre 1910 ha 1920. Buanaet eo kresk ar boblañs etre 1930 ha 1980, gant sifroù en tu-hont da 3%. Doublañ a rae poblañs Mec’hiko bep 20 vloaz ha diouzh al lusk-se ez istimed e vefe 120 milion a annezidi e Mec’hiko a-benn ar bloavezh 2000. Neuze e oa bet krouet Kuzul Broadel ar Boblañs gant ar gouarnamant kevreadel, ha lakaet da gefridi dezhañ sevel politikerezhioù da gontrollañ ar genel ha kas da benn studiadennoù war boblañs ar vro. Efedus e oa bet an darbaroù-se ha koazhañ en doa graet feur kreskiñ ar boblañs betek 1,6% etre 1995 ha 2000. E 2005 e oa 103 milion a annezidi e Mec’hiko. Tremen a reas an hoali eus 36 vloaz e 1895 da 75 vloaz e 2005. Setu ez istimer emañ Mec’hiko o paouez kregiñ gant prantad diwezhañ an [[tremen poblañsouriezhel]]. Evit gwir, ar feur gouennañ n’eo ken nemet 2,45 bugel dre vaouez, ha feur mervel ar vugale zo 20,91 marv evit 1000 ganedigezh. ;Feur kreskiñ ar boblañs (sifroù 2005) * Feur kreskiñ naturel ar boblañs = [[feur genel]] - [[feur mervel]] = 16,28‱ * Feur kreskiñ hollel ar boblañs = Kresk naturel + mentel enbroañ-divroañ = 11,71‱ (gant [[mentel enbroañ-divroañ]]= - 4,57‱. Rak evit ar wech e vez negativel ar ventel enbroañ-divroañ, ha sevel a ra da ouzhpenn {{formatnum:450000}} Mec’hikan ar bloaz. Ar Stadoù-Unanet a chom an termen kentañ. Ha pa vefe yaouank poblañs Mec’hiko hiziv an deiz (n’eus nemet 5,6% eus ar boblañs en tu-hont da 65 bloaz) ez eo krog ar boblañs da goshaat ha buanaat a ray an dra-se er bloavezhioù a zeu. === Divaeziañ ha kêriekaat === <!--''Pennad dre ar munud : [[Kêrioù Mec’hiko]]''--Pennad ebet--> [[Restr:Mexico.DF.Chapultepec.02.jpg|thumb|left|upright=0.9|Gwel eus kêr Vec’hiko]] {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- |colspan=2 style="background:#black; color:white;" align=center bgcolor="black"|'''An dek kêr pennañ''' |- ! style="background:#e8e8e8;" | Kêr ! style="background:#e8e8e8;" | Pob. (2000) |- | style="background:#efefef;" | [[Kêr-Vec'hiko]] ([[Distrig kevreadel|DF]]-[[Stad Mec'hiko|Mec'h]]-[[Hidalgo|Hgo]]) | style="background:#efefef;" align=right | 19.231.829 |- | [[Guadalajara (Mec’hiko)|Guadalajara]] ([[Jalisco|Jal]]) | align=right | 4.095.853 |- | style="background:#efefef;" | [[Monterrey]] ([[Nuevo León|NL]]) | style="background:#efefef;" align=right | 3.664.331 |- | [[Puebla de los Ángeles|Puebla-Tlaxcala]] ([[Puebla|Pue]]-[[Tlaxcala|Tlax]]) | align=right | 2.109.049 |- | style="background:#efefef;" | [[Toluca|Toluca de Lerdo]] ([[Stad Mec'hiko|Mec'h]]) | style="background:#efefef;" align=right | 1.610.786 |- | [[Tijuana]] ([[Baja California|BC]]) | align=right | 1.484.005 |- | style="background:#efefef;" | [[León (Mec'hiko)|León]] ([[Guanajuato|Gto]]) | style="background:#efefef;" align=right | 1.425.210 |- | [[Ciudad Juárez]] ([[Chihuahua (stad)|Chih]]) | align=right | 1.313.338 |- | style="background:#efefef;" | [[Torreón]] ([[Coahuila|Coah]]-[[Durango|Dgo]]) | style="background:#efefef;" align=right | 1.110.890 |- |[[San Luis Potosí]] ([[San Luis Potosí|SLP]]) | align=right | 957.753 |} E penn kentañ ar c’hantved e veve 90% eus an dud war ar maez. E niveradeg 1960 e teuas poblañs ar c’hêrioù da vezañ ar muiañ-niver evit ar wech kentañ gant 50,6% eus poblañs Mec’hiko o vevañ e kêrioù bras pe vrasoc’h. An dregantad a dud a oa o chom en o stad c’henidik e 1895 a oa 96,6%, goude ma oa 80% eus ar Vec’hikaned o chom en ur Stad estreget an hini ma oant bet ganet e 1950.Dre ar sifroù-se e c’haller meizañ anadenn an diorren greantel e kêrioù Mec’hiko hag an divaeziañ zo liammet outañ. Hiziv an deiz e kendalc’h ar Vec’hikaned da vezañ prest da zilojañ e diabarzh ar vro, dreist-holl eus an eil kêr d’eben. Koulskoude e c’haller lavaret eo echu da vat an divaeziañ a-vern a oa bet en dekvloaziadoù kent. Ar Stadoù zo ennañ al lodenn vrasañ eus poblañs Mec’hiko eo an distrig kevreadel ha [[Stadoù Mec’hiko]], [[Jalisco]], [[Nuevo León]], [[Puebla]] ha [[Veracruz]]. Er c’hontrol, ar re enno an nebeutañ a dud eo [[Campeche]], [[Baja California Sur]] ha [[Quintana Roo]]. En div Stad diwezhañ-mañ avat emañ ar feurioù kreskiñ e-touez re uhelañ ar vro abalamour da ziorroadur an touristerezh e kêrioù evel [[Cancún]], zo enni 50% eus poblañs Quintana Roo, pe [[Los Cabos]] ha [[La Paz]], zo deuet da vezañ un [[eldorado]] evit an Amerikaned. E kêr Vec’hiko ez eus tolpet {{formatnum:18396677}} a dud (sifroù 2000), ar pezh a ra anezhi brasañ kêr ar bed. [[Guadalajara (Mec'hiko)|Guadalajara]] ha [[Monterrey]] eo 2l ha 3e brasañ kêr ar vro a-getep, dezho ouzhpenn 3 milion a annezidi. <gallery mode="packed" heights="150px"> Ciudad.de.Mexico.City.Distrito.Federal.DF.Paseo.Reforma.Skyline.jpg|[[Mec'hiko|Mexico]] Palacio de Gobierno y Plaza de Armas.JPG|[[Guadalajara (Mec’hiko)|Guadalajara]] Macroplaza The big square.jpg|[[Monterrey]] Centro Puebla.jpg|[[Puebla]] </gallery> === Torfedoù, dramm ha paourentez === Hervez ar Bank Bed eo pignet Mec’hiko en 12{{vet}} plas war skeul galloudoù armerzhel ar bed. E 2005 e oa bet roet un FDD a 0,814 da Vec’hiko gant Programm ar Broadoù Unanet evit an Diorren (PBUD). Gant se emañ en 53e renk er bed, hag e rummad ar broioù ma’z eo uhel an diorren denel (FDD > 0,8). Padal ez eus diforc’hioù gounidoù bras etre ar re binvidik hag ar re baour. Kalz e ra ar blegenn-mañ evit feur uhel an torfedoù{{dave|torfed}} e kêr Vec’hiko. Gant ar goubrenerezh e meur a live er polis hag er melestradur n’en deus ket gallet ar stourm enep an torfedoù ober berzh. Disheñvel-bras eo ar jeu er peurrest eus ar vro avat. Brudet eo ar Vec’hikaned evit bezañ tud onest ha servijus. Goubrenerezh ar polis hag ar soudarded zo unan eus kudennoù pennañ Mec’hiko. Arc’hantet e vez ar c’harteloù mec’hikan gant marc’had gounidus an dramm hag an divroañ e-maez lezenn war-du ar Stadoù-Unanet. Ganto e vez pourchaset ouzhpenn an hanter eus ar metamfetamin a vez prenet er Stadoù-Unanet. Roet ez eus bet lañs d’ur stourmad bras gant ar gouarnamant kevreadel evit gwellaat ar surentez ha stourm ouzh an torfedoù frammet dre ober gant an teknologiezhioù nevez. Enfredet eo bet maer kozh New-York zoken, [[Rudolph Giuliani]], brudet an tamm anezhañ evit e daolioù-kaer enep an torfedoù e kêr-benn armerzhel ar Stadoù-Unanet, evit adober e gur e kêr Vec’hiko. Dre vras e c’haller lavaret n’eo ket gwall c’houbrenet ar polis kevreadel (kevatal d’an archeriezh). Kresket kalz eo bet goproù ar bolised hag uheloc’h eo o live deskadurezh eget er polisoù all. Ur gêr zibar e chom kêr Vec’hiko. Eno e vez etre 2000 ha 3000 torfed ar bloaz. 600 eus an torfedoù-se hepken a vez diskuliet d’ar polis. Daoust da se n’eo ket ken uhel niver ar muntroù hag a vije lezet da grediñ gant sifroù an torfedoù. Well-wazh e vez e kêr Vec’hiko 2,5 muntr bemdez, ar pezh n’eo ket kalz e-skoaz an niver a annezidi (war-dro 20 milion). E Washington, da skouer, eo 5 gwech uheloc’h ar feur torfedoù dre annezad. === Henvroidi ha divroerezh === [[Restr:Mexique répartition éthnique.jpg|thumb|left|Dasparzh kenelel]] {| class="infobox" style="font-size:90%;" ! colspan="2" |Henvroidi<br>e Mec’hiko |- ! Strollad ! Poblañs |- |Náhuatl |align=right|2.445.969 |- |Maya |align=right|1.475.575 |- |Zapoteco |align=right|777.253 |- |Mixteco |align=right|726.601 |- |Otomí |align=right|646.875 |- |Totonaca |align=right|411.266 |- |Tzotzil |align=right|406.962 |- |Tzeltal |align=right|384.074 |- |Mazahua |align=right|326.660 |- |Mazateco |align=right|305.836 |- |colspan=2 style="background:#e9e9e9;" align=center|<small>Mammenn : [https://web.archive.org/web/20190915035252/http://www.cdi.gob.mx/index.php?id_seccion=660 CDI (2000)]</small> |} Mec’hiko he deus un tammig muioc’h eget 106 milion a annezidi. Ar vro spagnoleger pobletañ eo dirak [[Spagn]], hag an 3e bro pobletañ e kevandir Amerika war-lerc’h ar [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] ha [[Brazil]]. Unnekvet bro pobletañ ar bed eo war-lerc’h [[Sina]], [[India]], ar [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]], [[Indonezia]], [[Brazil]], [[Pakistan]], [[Bangladesh]], [[Rusia]], [[Nigeria]] ha [[Japan]]. Tremenet e oa dregantad an dud a gomz yezhoù hengounel (an dezverk nemetañ gant INEGI evit merkañ an henvroidi) eus 17% e 1895 da 7% hepken e 2000. E-keñver an niver anezho avat, e oa bet ur c’hresk eus 1 milion e 1895 da 7 milion e 2000. A-unan emañ an arbennigourien{{dave|arbennigourien}} evit lavaret ez eus kentoc’h 12,7 milion a henvroidi e Mec’hiko, ganto ur yezh hengounel pe get. Betek 1980 e tivroe an henvroidi war-du ar c’hêrioù bras tost d’al lec’h ma oant bet ganet, met adalek ar bloavezhioù 1990 ez aent a-zruilh war-du ar Stadoù-Unanet. Ar Stadoù-Unanet eo ar vro ma vev ar muiañ a Vec’hikaned war-lerc’h Mec’hiko. Lavaret a reer eo [[Los Angeles]], brasañ kêr [[Kalifornia]] anezhi, an eil kêr vec’hikan e-keñver ar boblañs rak an niver a enbroidi hag a ziskennidi eus Mec’hikaned eno zo en tu-hont d’ar 4 milion a dud zo o chom e [[Guadalajara (Mec’hiko)|Guadalajara]], eil kêr Mec’hiko. Mec’hikaned zo bet en tu all d’ar [[Rio Grande (Norzhamerika)|Río Grande]] kerkent ha destaget tachennadoù mec’hikan bras-divent gant ar Stadoù-Unanet. Evel-se e oa en em gavet un toullad Mec’hikaned war an tiriad amerikan, ha dalc’het o doa d’o boazioù ha d’o yezh. Stad [[Mec'hiko Nevez]] a ziskouez mat an dra-se. D’an dud-se e ranker ouzhpennañ niver bras ar ''braceros'' aet da vevañ d’ar Stadoù-Unanet, evit ur mare hepken a-wechoù, da-heul un emglev labour etre gouarnamantoù [[Washington, DC|Washington]] ha Mec'hiko. Aet eo enkadennoù armerzhel diwezhañ Mec’hiko a-du gant an divroañ war-du an norzh hag istimañ a reer e oa tost 38 milion a Vec’hikaned pe a ziskennidi eus Mec’hikaned o vevañ er Stadoù-Unanet e penn kentañ an XXvet kantved. E Kalifornia, e [[Texas]] pe e Mec’hiko-Nevez emañ an darn vrasañ eus ar re-se. En [[Europa]] ez eus ivez kumuniezhoù bras a Vec’hikaned, e [[Spagn]], en [[Alamagn]], e [[Frañs]] hag er [[Rouantelezh Unanet]] peurgetket. === Deskadurezh === <!--''Pennad dre ar munud : [[Roll skolioù-meur Mec’hiko]]''--Pennad ebet--> Araokadennoù bras zo bet graet gant Mec’hiko war dachenn an deskadurezh e-pad an ugent bloavezhioù diwezhañ. E 2004 e ouie 92,2% eus an dud lenn ha skrivañ, ha 96% e oa ar feur evit ar re yaouank 15-24 bloaz. Digoust ha ret eo an deskadurezh kentañ hag eil derez (9 bloaz). Abaoe ar bloavezhioù 1960 ez eus meur a brogramm deskadurezh divyezhek evit ar c’humuniezhoù henvroidi met lañs zo bet roet dezho dreist-holl abaoe an adreizh bonreizhel e fin ar bloavezhioù 1990 gant levrioù skol skrivet en un daouzek yezh henvroat bennak. Hiziv an deiz eo divyezhek an darn vrasañ eus an henvroidi. E 1970 e oa bet Mec’hiko ar vro gentañ o tiazezañ ur reizhiad pellgelennerezh. Graet e vez ''telesecundarias'' eus ar skolioù a implij ar reizhiad-se. Skignet eo bet ar reizhiad-se e lod broioù eus kreiz Amerika, e Kolombia hag e stadoù zo e su ar Stadoù-Unanet zoken. An div skol-veur bublik mec’hikan anavezetañ eo [[Skol-veur Vroadel Emren Mec’hiko]] (UNAM){{dave|unam}}, bet fontet e 1551, hag an [[Instituto Politecnico Nacional|Ensavadur Liesteknik Broadel]] (IPN). Brudet-kaer int o-div en Amerika latin a-bezh. Hiziv an deiz, lod skolioù-meur prevez zo ken brudet hag ar skolioù-meur publik, ha muioc’h c’hoazh a-wechoù. An teir skol-meur brevez pennañ brudet er bed a-bezh eo [[Instituto Tecnológico y de Estudios Superiores de Monterrey|Ensavadur Teknologel Studioù Uhel Monterrey]]{{dave|itesm}} (ITESM), [[Ensavadur Teknologel Emren Mec’hiko]]{{dave|itam}} (ITAM) hag ar [[Skol-veur Iberamerikan]]{{dave|uia}}. Ar skolioù-meur-se o deus kresket kalz ha skoulmet o deus darempredoù gant ar skolioù-meur estren brudetañ. == Sevenadur == <!--''Pennad dre ar munud : [[Sevenadur Mec'hiko]]''--Pennad ebet--> === Yezhoù broadel === <!--''Pennad dre ar munud : [[ar yezhoù maya]]''--Pennad ebet--> [[Restr:Museo del Sitio, Palenque 01.jpg|thumb|left|upright=0.9|Skritur Maya]] {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- | colspan=2 align=center style="background: rgb (80%,80%,80%)" | '''''Yezhoù henvroat pennañ'''''{{dave|yezhoù}} |- ! colspan=2 style="background:white; color:black;" align=center bgcolor="black" | [[Restr:Mapa de lenguas de México + 100 000fr.png|center|220px]] |- ! style="background:#efefef;" align=center | Yezh ! style="background:#efefef;" align=center | Niver a dud |- |[[Náhuatl]] |align=right|1.659.029 |- |[[Maya yukatek|Maya (yukatek)]] |align=right|892.723 |- |[[Miksteg]] (Tu’<u>u</u>n sávi) |align=right|510.801 |- |[[Zapoteg]] (Binizaa) |align=right|505.992 |- |[[Tzotzil]] (Batsil k’op) |align=right|356.349 |- |[[Tzeltal]] (K’op o winik atel) |align=right|336.448 |- |[[Otomí]] (Hñä hñü) |align=right|327.319 |- |[[Totonaco]] (Tachihuiin) |align=right|271.847 |- |[[Mazateg]] (Ha shuta enima) |align=right|246.198 |- |[[Huaksteg]] (Téenek) |align=right|173.233 |} Lezenn ar Gwirioù Yezhel e 2001 he doa roet ar statud a yezhoù broadel d’ar spagnoleg ha da dremen 60 yezh henvroat komzet gant 7% eus ar boblañs. Daoust ma n’eus diklêriadur ebet er vonreizh a gement a rafe eus ar spagnoleg ar yezh ofisiel ez eo honnezh a vez implijet en holl deulioù ofisiel ha komzet gant an holl Vec’hikaned pe dost. Komzet e vez ar yezhoù henvroat gant tremen 6 milion a dud a vev e gevred Mec’hiko betek Honduras. Sevel a ra an orin anezho da ouzhpenn pemp milved. Eus ar marevezh klasel (300-800 goude JK) d’an aloubadeg spagnol e oa bet skrivet darn eus ar yezhoù-se ([[maya klasel ar reter]] hag an [[nahuatl]] peurgetket) war savadurioù, podoù ha dornskridoù gant ur reizhiad skrivadur hieroglifek. An div yezh henvroat komzetañ eo : * An [[nahuatl]] gant ouzhpenn 1,5 milion a dud. E kreiz Mec’hiko e vez komzet ar yezh-se dreist-holl. Implijet e veze en impalaeriezh aztek. * Ar [[maya yukatek]] gant war-dro {{formatnum:800000}} a dud. Komzet e vez e [[ledenez Yucatán]]. [[Yezhoù maya]] all a vez komzet ivez : an [[tzotzil]], an [[tzeltal]] hag ar [[chol]], gant un nebeud kant miliadoù a gomzerien pep hini, e [[Chiapas]] dreist-holl. Kar eo ar yezhoù-se da rannyezhoù [[maya klasel ar c’hornôg]] a weler war monumantoù ha dornskridoù ar [[sevenadurezh vaya]]. Pouezus e oa bet ar yezhoù henvroat a-hed istor ha sevenadurezh Mec’hiko. Da skouer, emañ orin anv ar vro er yezh nahuatl gant ''metztli'' (loar) ha ''xictli'' (begel). O-daou e talvezont kement ha « begel al loar ». An henvroidi a zistage mechiko (gant ur c’hwezhenn staon-kildent) ha skrivet e voe México gant ar Spagnoled, son al lizherenn x o vezañ emdroet war-lerc’h e spagnoleg. Gerioù spagnolek e-leizh zo a orin amerindian, da skouer : * [[cénote]], ur puñs naturel en torosadoù razek (diwar ar maya ''dz'onot'', tremenet e galleg) ; * [[tlapalería]], stal rikoù bitellat (diwar an nahuatl ''tlapalli'' hag an dibenn-ger -''ería''}}) ; * [[tianguis]], marc’had digor (diwar an nahuatl ''tianquiztli'') ; Hep kontañ produioù niverus an [[eskemm kolombian]]. === Relijion === [[Restr:Virgen de Guadalupe.jpg|thumb|left|upright=0.5|Gwerc’hez Guadalupe]] [[Restr:Catedral de México.jpg|thumb|upright=0.9|Iliz-veur kêr Vec’hiko]] * '''Dasparzh ar boblañs dre gredennoù''' Ar muiañ-niver eus ar Vec’hikaned (89%) zo katolik ha 6% zo protestanted, e kêr Vec’hiko dreist-holl. Abaoe kantvedoù emañ ar yuzevegezh e Mec’hiko. Hiziv an deiz e konter etre {{formatnum:45000}} ha {{formatnum:60000}} a yuzevien e Mec’hiko. Bihan eo an niver a vuzulmaned ha kavet e vezont dreist-holl e kumuniezhoù an enbroidi eus broioù muzulman. Un niver bihan a henvroidi eus Chiapas zo troet ouzh an islam. E 1991 e paouezas hengoun enepkloer ar vro pa voe daskemmet ar vonreizh a-benn reiñ ur statud lezennel d’an ensavadurioù relijiel, hag aotren ar skolioù-parrez peurgetket. * '''Gwerc’hez Guadalupe''' [[Gwerc’hez Guadalupe]] eo patromez Mec’hiko. Ur gwir gehelerezh zo eviti e Mec’hiko evel e kalz broioù eus Amerika latin. Hervez an denoniour Eric R. Wolf eo Gwerc’hez Guadalupe un arouez hag a liamm ar familh, ar politikerezh hag ar relijion, amzer dremenet an trevadenniñ hag an amzer vremañ, gant perzhioù henvroat, spagnol ha mec’hikan.{{dave|gwerc’hez}} Ur benniliz vodern zo bet savet gant ar Vec’hikaned da enoriñ anezhi tost d’al lec’h ma oa en em ziskouezet. 14 milion a weladennerien a vez degemeret er monumant katolik-se bep bloaz. En em astenn a ra ar virvidigezh relijius-se e broioù all eus Amerika latin, er S-U hag e Frañs zoken. D’an 12 a viz Kerzu (deiz he gouel) e kan ar mariachioù en iliz-veur Pariz ma’z eus bet profet un eiladur eus delwenn ar Werc’hez. === Sport === [[Restr:EstadioUnam.jpg|thumb|Stad olimpek Ciudad Universitaria, er su da gêr Vec’hiko]] Degemeret e oa bet ar [[C’hoarioù olimpek]] gant Mec’hiko dija, e [[1968]], ha div wech kib vell-droad ar bed, e [[1970]] hag e [[1986]]. Ar sport broadel hengounel zo ur sport war varc’h e anv ''[[charrería]]'', met an hini poblekañ eo ar [[mell-droad|vell-droad]], diaraoget gant ar [[baseball]] en aod atlantel. Ar skipailhoù mell-droad pennañ eo ''Las águilas del América'', ''Las Chivas rayadas de Guadalajara'', ''Los Cementeros del Cruz Azul'' ha ''Los Pumas de la UNAM ''. === Gastronomiezh === <!--''Pennad dre ar munud : [[keginerezh Mec’hiko]]''--Pennad ebet--> [[Restr:Authentic Tacos.jpg|thumb|left|upright=0.9|''Tacos'']] [[Restr:Mexico.Salsa.02.jpg|thumb|upright=0.9|Ar chaousoù ruz ha gwer, a-liv gant ar banniel, a gaver e pep lec’h er pretioù mec’hikan]] Pinvidik ha liesseurt-kaer eo ar c’heginerezh mec’hikan, hag ur bern spisoù a gaver ennañ. En amzer an alouberezh spagnol emañ e orin, daoust m’eo bet levezonet gant an henvroidi. Diouzh un tu e kaver ar [[maiz]], ar [[pimant]], ar fav ruz, ar c’houlourdrennoù, an [[avoukez]], ar [[patatez dous]], an [[tomatez]], ar [[kakao|c’hakao]], ar [[vanilha]], ar yer-Indez hag ur bern frouezh ha spisoù eus ar bed nevez a vefe re hir renabliñ amañ. Heñvel dra, lod tunioù keginañ implijet c’hoazh hiziv an deiz a gav o orin gant ar pobloù rakspagnek, evel [[nikstamalañ ar miz]] pe ar malañ war ''molcajete'' (ur mortez hengounel). Diouzh an tu all, ar Spagnoled a zegasas kig al loened doñvaet er bed kozh evel ar moc’h, ar bevin hag ar c’hig-yar, met ivez ar pebr, ar sukr, al laezh hag e zeveradoù, an ed, hag ar riz, an aouravaloù ha lies aozenn a ya d’ober hiziv an deiz ul lodenn vat eus boued ar Vec’hikaned. Diwar teuzidigezh daou hengoun koshoc’h eget mil bloaz e teuas war wel ar [[pozole]], ar [[mole]] hag an [[tamal]]où evel m’emaint bremañ, ar [[chokolad]], lies seurt bara, an ''tacos'' hag un dibab bras a voued-polikan mec’hikan (''antojitos'').Hag ivez evajoù evel an atole, ar champurrado, ar chokolad dre laezh hag an evajoù distan saouret gant frouezh. Dibennoù-pred ivez evel an asitron hag un dibab klok a vadigoù strinkennet, ar rompope, ar c’hajeta, ar jericaya hag un toullad traoù lipous fardet er c’houentoù e pep lec’h er vro. {{clr|left}} === Arzoù === [[Restr:Frida Kahlo Diego Rivera 1932.jpg|thumb|upright=0.7|Frida Kahlo ha Diego Rivera]] * [[Frida Kahlo]] e voe unan eus brasañ livourezed Mec’hiko. En he livadurioù e kaver daveoù niverus da sevenadurioù henvroat Mec’hiko. Ur meskad [[realouriezh]], [[arouezouriezh]] ha [[dreistrealouriezh]] eo he stil. Pried un arzour mec’hikan bras all e voe : [[Diego Rivera]]. Ur gomunourez kendrec’het e oa, ha reiñ a reas bod da d[[Trotsky]] e-pad e harlu e Mec’hiko. * [[Diego Rivera]]: unan eus levierien al luskad kubour e Mec’hiko. Ur c’homunour kendrec’het e oa, ha gwelet a rae er freskennoù-moger bras un doare da lakaat an arz tost d’ar bobl. * [[Luis Barragán]]: un tisavour anavezet er bed a-bezh zo anezhañ, peurgetket dre ar priz Pritzker tapet gantañ e 1980. Reiñ a ra danvez d’al luskad modern en disavouriezh vec’hikan. * [[José Clemente Orozco]]: livour war vur a c’haller gwelet e oberennoù war un toullad savadurioù mec’hikan eus ar re vrudetañ. Da istor Mec’hiko e tenn peurliesañ e livadurioù. === Sonerezh === Ar ger [[mariachi]] a verk war un dro ur seurt strollad seniñ a orin eus Mec’hiko, ar stil sonerezh c’hoariet gantañ, hag ur sevenadur muzikel. Ur strollad mariachi a ya d’e ober div [[biolin|violin]] da nebeutañ, div [[trompilh|drompilh]], ur [[gitar]], ur [[vihuela]] hag ur [[gitarron]]. E strolladoù zo ez eus meur a zek soner. Eus Stad [[Jalisco]] e teu ar mariachioù. Strolladoù pe sonerien amerikan e-leizh zo bet levezonet gant ar sonerezh mec’hikan : [[Flaco Jimenez]], [[Los Lobos]]… E-touez ar stiloù sonerezh hag an dañsoù poblek e c’haller menegiñ ar ''banda'' (en norzh) hag ar ''salsa'' (er peurrest eus ar vro). *''Gwelout ivez : [[:Rummad:Sonerien Mec'hiko|Sonerien Mec'hiko]] ha [[:Rummad:Kanerien Mec'hiko|Kanerien Mec'hiko]]''. === Deizioù gouel === ''Pennad dre ar munud : [[Gouelioù Mec’hiko]]'' [[Restr:Catrina-sculpture.jpg|thumb|upright=0.7|Delwenn folklorel (Catrina)]] ;Deizioù gouel ofisiel * 1{{añ}} a viz Genver : Deiz kentañ ar bloaz * 5 a viz C’hwevrer : Deiz ar Vonreizh * 21 a viz Meurzh : ''Natalicio'' Benito Juárez * 1{{añ}} a viz Mae : Gouel al labour * 16 a viz Gwengolo : Deiz-ha-bloaz dizalc’hiezh Mec’hiko * 20 a viz Du : Deiz-ha-bloaz an dispac’h mec’hikan * 1{{añ}} a viz Kerzu : Deiz ar Prezidant (bep c’hwec’h vloaz) * 25 a viz Kerzu : Nedeleg ;Gouelioù all * 24 a viz C’hwevrer : Deiz ar banniel mec’hikan * 5 a viz Mae : Deiz trec’h Puebla (Lidañ a ra ar Vec’hikaned an trec’h enep an armeoù gall e Puebla de los Angeles hag a viras ouzh ar Frañsizien da vont pelloc’h gant o hent war-du Mec’hiko d’ar 5 a viz Mae [[1862]]) * 12 a viz Here : Deiz ar ouenn (lidadur dizoloidigezh Amerika ha mesk ar pobloù) * 2 a viz Du : Gouel ar re varv (gouel mec’hikan dibar ; da-geñver ar gouel-se ez a ar Vec’hikaned d’ar beredoù da lidañ o re varv. Kinklañ a reont ar bezioù, kas boued ganto ha c’hoari sonerezh. Mec’hiko eo ar vro nemeti er bed he devez un darempred festus gant ar marv ha na vez ket gwelet war an tu fall evel e kevredigezhioù ar c’hornôg. Ur bern traezoù artizanel a daolenn ar marv) * 12 a viz Kerzu : Gouel Gwerc’hez Guadalupe == Touristerezh == Lec’hiennoù rummet e glad bedel [[UNESCO]] <gallery mode="packed" heigths="150px"> Restr:El Castillo Chitzen Itza.jpg|[[Chichen Itza|Chichen Itza, kêr rakspagnek]] Restr:El Tajín 1.jpg|[[El Tajin|El Tajin, keoded Totonak]] Restr:Hospicio Cabañas.JPG|[[Guadalajara (Mec’hiko)|Guadalajara, Hospicio Cabañas]] Restr:Monte Albán archeological site, Oaxaca.jpg|[[Monte Alban|Monte Alban, kêr rakspagnek]] Restr:Palenque 8.jpg|[[Palenque|Palenque, kêr rakspagnek ha park broadel]] Restr:Centro Puebla.jpg|[[Puebla|Puebla, kreizenn istorel]] Restr:Teotihuacán.jpg|[[Teotihuacan|Teotihucan, kêr rakspagnek]] Restr:Panoramica Uxmal.jpg|Uxmal, kêr rakspagnek Restr:Zacatecas 045.jpg|[[Zacatecas|Zacatecas, kreizenn istorel]] Restr:Guanajuato, Mexico.jpg|[[Guanajuato|Guanajuato, kreizenn istorel ha mengleuzioù]] </gallery> * [[Calakmul]], kêr vaya kozh * [[Casa-taller]] gant an tisavour Luis Barragan * [[Casas Grandes]], takad arkeologel Paquime * [[Campeche]], kêr vogeriek * [[El Vizcaino]], gwarezva balumed * [[Pleg-mor Kalifornia]], inizi ha takad gwarezet * [[Mexico]] y [[Xochimilco]], kreizenn istorel * [[Morelia (ville)|Morelia]], kreizenn istorel * [[Oaxaca]], kreizenn istorel ha Monte Alban, takad arkeologel * [[Popocatepetl]], manatioù kentañ eus ar XVIvet kantved war dorioù ar Popocatepetl * [[Querétaro de Arteaga]], takad monumantoù istorel * [[Sian Ka'an|Sian Ka’an]] * [[Sierra de San Francisco]], livadurioù war roc’h * [[Sierra Gorda]] de Queretaro, misionoù frañsezidi * [[Tlacotalpan]], takad monumantoù istorel * [[Xochicalco]], takad monumantoù arkeologel == Daveoù == {{Daveoù}} == Levrlennadur, liammoù diavaez ha kazetennoù == === Levrlennadur erbedet === {| | valign="top" width="50%" | ;Holloueziadurioù <div style="font-size:90%;"> * ''Enciclopedia de México''. Enciclopedia de México, 1977. * ''Historia de México''. México D.F.: Salvat, 1978. * ''México a través de los siglos''. Coyoacán: Cumbre, 1985. XXIII edición. * ''Todo México''. Enciclopedia de México, 1985. </div> ;Douaroniezh <div style="font-size:90%;"> * Ayllón Torres, Teresa. ''México: sus recursos naturales y su población''. México: Limusa, 1990. * Beltrami, Giacomo Costantino. ''México''. Querétaro: Francisco Frías. * Cosío Villegas, Daniel (coordinador). ''Historia General de México''. El Colegio de México, 1981. * Cosío Villegas, Daniel. ''Historia Moderna de México''. México, D.F.: Hermes, 1973-1984. * D’arpi, Mario. ''México''. Bergamo: Instituto Italiano d’arti grafiche, 1924. * Pérez Montfort, Ricardo. ''Estampas de Nacionalismo Popular Mexicano''. México: Centro de Investigaciones en Estudios Superiores en Antropología Social (CIESAS), 1994. * Rezedowski, Jerzy. ''Vegetación de México''. México: Limusa, 1978. * St. Louis, Mo. ''México''. Secondand Arsenal: Aeronautical Chart and Information Center, 1965. </div> ;Istor <div style="font-size:90%;"> * Bernal, Ignacio. ''Kuize Geschichte Mexikos''. Editorial Koln, 1974. * Hale, Susan. ''México''. Nueva York: Putnam’s, 1906. * Quirarte, Martín. ''Visión panorámica de la historia de México''. Editorial Porrúa, 1976. * Solana, Fernando y otros. ''Historia de la Educación Pública en México''. México, D.F.: Fondo de Cultura Económica, 1981. </div> ;Besrouantelezh Spagn-Nevez <div style="font-size:90%;"> * Arcila Farias, Eduardo. ''El siglo ilustrado en América. Reformas económicas del siglo XVIII en Nueva España.'' México, D. F., 1974. * Calderón Quijano, José Antonio. ''Los Virreyes de Nueva España durante el reinado de Carlos III''. Sevilla, 1967-1968. * Céspedes del Castillo, Guillermo. ''América Hispánica (1492-1898)''. Barcelona: Labor, 1985. * Hernández Sánchez-Barba, Mario. ''Historia de América''. Madrid: Alhambra, 1981. * Konetzke, Richard. ''América Latina. La época colonial.'' Madrid: Siglo XXI de España, 1976. * Navarro García, Luis. ''Hispanoamérica en el siglo XVIII''. Sevilla: Universidad de Sevilla, 1975. * Pérez-Mallaína, Pablo Emilio y otros. ''Historia Moderna''. Madrid: Cátedra, 1992. * Ramos Pérez, Demetrio y otros. ''América en el siglo XVII''. Madrid: Rialp, 1982-1989. * Ramos Pérez, Demetrio y otros. ''América en el siglo XVIII''. Madrid: Rialp, 1982-1989. * Rubio Mañé, Ignacio. ''Introducción al estudio de los virreyes de Nueva España, 1535-1746''. México, D. F., 2ª ed., 1983. </div> | valign="top" width="50%" | ;Dispac’h mec’hikan <div style="font-size:90%;"> * Cockcroft, James D. ''Precursores intelectuales de la Revolución Mexicana''. México, D. F.: Siglo XXI Editores, 6ª ed., 1980. * Córdoba, Arnaldo. ''La ideología de la revolución mexicana''. México, D. F., 1974. * Cumberland, Charles. ''Madero y la revolución mexicana''. México, D. F.: Siglo XXI, 1977. * Mayer, Jean. ''La Revolución Mexicana. 1910-1940.'' Barcelona: Dopesa, 1972. * Roeder, Ralph. ''Hacia el México moderno. Porfirio Díaz.'' México, D. F.: Fondo de Cultura Económica, 1973. * Vives, Pedro A. ''Pancho Villa''. Madrid: Historia 16 y Quorum, 1987. * Womack, John. ''Zapata y la revolución mexicana''. México, D. F.: Siglo XXI Editores, 14ª ed., 1985. </div> ;Armerzh <div style="font-size:90%;"> * Ángeles, Luis. ''La reforma del Estado''. México, D.F.: PRI; IEPES, 1990. * Bosch García, Carlos. ''Historia de las relaciones entre México y los Estados Unidos 1819-1848''. México: Secretaría de Relaciones Exteriores, 1985. * Georges Fauriol. ''México''. Washington D.C.: Center for Strategic & International Studes George town University, 1983. * Green, Rosario. ''La deuda externa de México''. México: Secretaría de Relaciones Exteriores; Nueva Imagen, 1988. * Green, Rosario. ''Nuevo entorno internacional''. México, D.F.: PRI; IEPES, 1990. * Ibarra, Carlos M. ''Economía política mexicana''. Puebla: Linotipográfica Económica, 1940. * ''Interpretaciones sobre el sistema político mexicano''. México: PRI; IEPES, 1990. * ''La apertura de México al pacífico.'' México: Secretaría de Relaciones Exteriores, 1990. * ''La constitución mexicana, rectoría del Estado y economía mixta''. Editorial Porrúa 1985. * López Gallo, Manuel. ''Economía y política en la historia de México''. México D.F.: Grijalbo, 1967. * ''México en la década de los 90''. Banco Nacional de México, Estudios Económicos y Sociales, 1993. * ''Política exterior de México''. México: Secretaría de Relaciones Exteriores, 1989. * Tello, Carlos. ''La política económica en México''. Siglo XXI Editores, 1979. * Tena Ramírez, Felipe. ''Leyes fundamentales de México, 1808-1964.'' Editorial Porrúa, 1964. * Toribio, Lucio. ''Economía actuarial en las empresas industriales''. Editorial CEMEX, 2005-2006. </div> ; Danvezioù all <div style="font-size:90%;"> * '''Agricultura en Tabasco'''. Higuera Bonfil, Antonio; Campos Solano y María del Rayo A. ''Antropología social de la economía en el sureste de México''. Tlalpan: C.I.E.S.A.S. del Sureste, 1985. * '''México en la literatura'''. Michener, James Albert. ''México''. Madrid: Espasa Calpe, 1994. </div> |} ==== Liammoù diavaez ==== {| | valign="top" width="50%" | ;Beajoù (lec’hiennoù ofisiel) <div style="font-size:90%;"> * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20130513091753/http://www.sre.gob.mx/francia/bienve.htm Kannati Mec’hiko e Frañs] * {{fr}} [http://www.diplomatie.gouv.fr/voyageurs/etrangers/avis/conseils/fiches/fiche.asp?onglet=1&pays=MEXIQUE diplomatie.gouv.fr – Mec’hiko] * {{es}} [https://web.archive.org/web/20040312202801/http://www.precisa.gob.mx/splash.php/ Kavlec’h liammoù war-du lec’hiennoù ofisiel mec’hikan] </div> ;Beajoù (lec’hiennoù all) <div style="font-size:90%;"> * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20070323132434/http://www.mexique-voyage.com/ Al Levr Beajiñ diwar-benn Mec’hiko] * {{fr}} [http://www.monmexique.com Mec’hiko kuit a orogelloù] * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20070320140838/http://www.mexique-fr.com/ Dizoleiñ Mec’hiko] * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20201127221742/http://photos-mexique.com/ Luc’hskeudennoù eus Mec’hiko] * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20070707021736/http://www.infomexique.com/ Titouroù ha kartennoù tematek diwar-benn Mec’hiko] * {{en}} [https://web.archive.org/web/20070316055826/http://www.calle.com/world/MX/ Kartennoù ha titouroù douaroniel] * {{fr}} [http://www.americas-fr.com/geographie/mexique.html Mexique] Douaroniezh ha touristerezh e Mec’hiko * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20061128094349/http://www.carnets-de-voyages.fr/mexique.php/ Karnedoù-beaj e Mec’hiko] </div> ;Traoù all <div style="font-size:90%;"> * {{ODP|/World/Français/Régional/Amérique/Mexique/}} * {{wikivoyage|Mexico|Mec'hiko}} </div> | valign="top" width="50%" | ;Politikerezh <div style="font-size:90%;"> * {{en}} {{es}} {{fr}} [http://www.presidencia.gob.mx Lec’hienn ofisiel prezidant republik Mec’hiko] * {{es}} [https://web.archive.org/web/20070321025155/http://www.directorio.gob.mx/ Lec’hienn ofisiel gouarnamant Republik Mec’hiko] * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20070606233335/http://www.philosophiepolitique.net/representationdossier/electionsmexique2003.htm Kendiviz diwar-benn dilennadeg ar gannidi e 2003] * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20061117071808/http://www.legrandsoir.info/article.php3?id_article=2428 Mec’hiko : un hir a emellerezh, gant Comaguer] * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20071229114709/http://www.geographie-sociale.org/mexique-usa-frontiere.htm harzoù Mec’hiko – Stadoù-Unanet] </div> ;Armerzh <div style="font-size:90%;"> * {{es}} [https://web.archive.org/web/20051201092200/http://www.consejomexicano.org.mx/ Kuzul mec’hikan evit an diorren armerzhel ha sokial] * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20071108074435/http://www.missioneco.org/mexique/ Kefridiezh armerzhel e Mec’hiko] * {{fr}} {{es}} [https://web.archive.org/web/20080123151707/http://www.webfrancia.com/fr/ webfrabcia.com Postañ arc’hant ha labourat e Mec’hiko] * {{es}} [https://web.archive.org/web/20051027104710/http://www.portaldeldesarrollo.org/ Diorren Mec’hiko] * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20071229114709/http://www.geographie-sociale.org/mexique-usa-frontiere.htm#inegaliteseconomie armerzh en tu all d’an harzoù] </div> ;Trafik drammoù <div style="font-size:90%;"> * {{fr}} [http://laniel.free.fr/INDEXES/PapersIndex/MEXICO2000/MEXICO2000WEB.htm Politikerezh enep an drammoù e Mec’hiko] </div> |} ==== Kazetennoù ==== {| | valign="top" width="70%" | ;Kazetennoù pennañ <div style="font-size:90%;"> * [http://www.reforma.com Reforma], Mec’hiko * [http://www.mural.com.mx/ Mural], Guadalajara * [http://www.elnorte.com.mx/ El Norte], Monterrey </div> ;Kazetennoù pouezus all <div style="font-size:90%;"> * [http://www.el-universal.com.mx El Universal], Mec’hiko * [http://www.excelsior.com.mx Excélsior], Mec’hiko * [http://www.jornada.unam.mx/ La Jornada], Mec’hiko * [http://www.proceso.com.mx Proceso], Mec’hiko * [http://www.ochocolumnas.com.mx/ Ocho Columnas], Guadalajara * [https://web.archive.org/web/19970329075537/http://www.informador.com.mx/ El Informador], Guadalajara </div> ;Kazetennoù lec’hel <div style="font-size:90%;"> * [http://www.noroeste.com.mx Noroeste], Culiacán * [http://www.suracapulco.com.mx SurAcapulco], Acapulco </div> |} {{Amerika NKK}}{{Broioù spagnolek}}{{Stadoù Mec'hiko}} {{KinnigPAD|oldid=266148|deiziad=16 Kerzu 2007}} [[Rummad:Stadoù Amerika]] [[Rummad:Mec'hiko]] 6trydg6jc94uxjnuj256wt1bjgb9roi 0 18890 2200877 2087628 2026-09-25T22:44:03Z Lojwe 67681 2200877 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%" |- {{Infobox/Titl|Salamanca|c90000|talbenn map|fff}} |- | colspan="2"| [[File:Reflejos de la Catedrales de Salamanca modified.jpg|center|260px]] |- |colspan="2"| {| width="100%" |- | width="50%" | [[File:Bandera de Salamanca.svg|140px|center|Banniel Salamanca]] | width="50%" | [[File:Escudo de Salamanca.svg|80px|center|Skoed Salamanca]] |} |- | colspan="2"| ---- |- | '''[[Riez]]''' || {{Spagn}} |- | '''[[Proviñsoù Spagn|Proviñs]]'''''' || [[Proviñs Salamanca|Salamanca]] |- | '''[[Kumuniezh emren]]''' || [[Castilla y León]] |- | '''[[Uhelder]]''' || 763 - 911 [[metr|m]] |- | '''[[Gorread]]''' || 38,34 [[km²]] |- | '''[[Poblañs]]''' || 143 954 ([[2023]]) |- | '''[[Stankted ar boblañs|Stankted]]''' || 3 671 den/km² |- | Maer (2023) || Carlos Manuel García Carbayo1 (''Partido Popular'') |- | '''[[Kod-post|Post]]''' || 37001-370nn |- | '''[[Pellgomz]]''' || (+34) 823 & 923 |- | '''[[Internet]]''' || [http://www.aytosalamanca.es/es/index.html aytosalamanca.es] |- | colspan="2"| ---- |- |colspan="2"| [[File:Salamanca, Spain location.png|center|260px]] |} '''Salamanca''' zo ur gêr e kornôg [[Spagn]] ha kêr-benn [[proviñs Salamanca]]. Emañ e kumuniezh emren [[Castilla y León]]. ==Monumantoù ha traoù heverk== * Ar [[skol-veur]] ==Tud== ===Bet ganet eno=== * [[1694]] : Diego de Torres Villarroe, [[beleg]], kelenner ha [[skrivagner]] * [[1877]] : [[Jean-Bertrand Pégot-Ogier]], [[arzour]] [[breizh]]at [[Rummad:Kêrioù Spagn]] {{Kumunioù Proviñs Salamanca}} cjc8ivczebmcrytpcexucar1ohyi8wy 0 19377 2200868 2183789 2026-09-25T20:22:47Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200868 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- {{Infobox/Titl|Владимир Путин<br>Vladimir Poutin|0039a6|talbenn den|fff}} |- align="center" |colspan="2"|[[Restr:Владимир Путин (14-12-2021).jpg|260px]]<br>D'ar 14 a viz Kerzu 2021<hr> |- |'''Ganedigezh'''||[[7 Here]] [[1952]]<br>[[Leningrad]]<br>{{URSS}} |- bgcolor="#0039a6" !colspan="2" style="color:#fff;"|Prezidant Kevread Rusia |- |'''Adalek'''||[[7 Mae]] [[2012]] |- |'''En e raok'''||[[Dmitriy Medvyedyev]] |- |'''Prantad kentañ'''||7 Mae [[2000]] – 7 Mae [[2008]] |- |'''En e raok'''||[[Boris Yeltsin]] |- |'''En e c'houde'''||Dmitriy Medvyedyev |-bgcolor="#0039a6" !colspan="2" style="color:#fff;"|Prezidant Gouarnamant Rusia |- |'''Prantad kentañ'''||[[9 Eost]] [[1999]] – 7 Mae 2000<br>• Prezidant : B. Yeltsin |- |'''Eil prantad'''||[[8 Mae]] 2008 – 7 Mae 2012<br>• Prezidant : D. Medvyedyev |-align="center" |colspan="2"|<hr>[[Restr:Putin signature.svg|260px]]<hr> |- |'''Internet'''||[http://en.putin.kremlin.ru/bio/page-0 putin.kremlin.ru] |} '''Vladimir Vladimirovitch Poutin''' (Влади́мир Влади́мирович Пу́тин e [[rusianeg]]) a zo un den a stad rusian bet ganet d'ar [[7 Here|7 a viz Here]] [[1952]] e Leningrad ([[Sant-Peterbourg]] bremañ). Prezidant Kevread [[Rusia]] e voe etre 2000 ha 2008, a-raok dont da vezañ "prezidant ar gouarnamant" (kentañ ministr), anvet gant [[Dimitri Medvedev]] aet da brezidant war e lerc'h. Addilennet eo bet da brezidant e 2012 hag e 2018 evit ur resped 6 vloaz. == E vuhez == ===E Familh === Dont a ra an anv « Poutine » eus ar [[ruseg]] ''pout<noinclude>'</noinclude>'' (путь) hag a dalvez « gwenojenn »<ref>kavout a reer an hevelep gwrizienn [[Indezeuropeg|indezeuropek]] er ger saoznek ''path'' hag e galleg er ger ''pont''</ref>. Al lost-ger « in » (ин) zo merk an [[tro-c'hervel|dro-c'hervel]] en unander en anvioù tud hag a glot gant an araogennoù gallek ''de'' ha ''du''<ref>Gallout a reer tostaat anezhañ d'al lost-ger ''ain'' pe ''ien'' e kalz anvioù gallek. Da skouer : Paris''ien'' (« eus Pariz »), châtel''ain'' (« eus ar c'hastell »).</ref>. Treiñ a c'hallfer e anv gant « Duchemin »<ref>Kadarnaet eo an orin-se e ''[[Le Petit Robert des noms propres]]''.</ref>. Hendadoù e dad a oa peizanted eus kêriadenn Pominovo, e-kichenn bourc'h [[Tourginovo]] ([[oblast Tver]]), e norzh Moskov. Bet e oant o chom eno abaoe diaezadenn ar gêriadenn en {{XVIIvet}} kantved. Hervez ur buhezskriver eus Vladimir Poutine, e oa e dad-kozh, [[Spiridon Poutin]], ar c'hentañ eus e lignez bet ganet goude torridigezh ar [[servelezh]] en [[Impalaeriezh Rusia]]. Spiridon, an ezel eus e familh en doa Vladimir Poutin ar muiañ a estlamm outañ, a vije bet keginer evit ar [[tiegezh Romanov|Romanoved]], ha goude hini [[Vladimir Lenin|Lenin]] ha [[Jozef Stalin]]<ref>Simon Sebag Montefiore, ''Les Romanov'', Librairie générale française (Hachette), 2017 : "unan esu ar geginerien a oa e karg eus predoù [[Grigoriy Raspoutin|Raspoutin]] e-pad ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel bras]] a oa keginer en ostalidi a lorc'h Astoria e [[Petrograd]]. Tremen a reas e servij Lenin ha Stalin goude an [[Dispac'h Rusia 1917|Dispac'h]]. e anv : Spiridon Poutin - tad-kozh ar prezidant Vladimir Poutin."</ref>{{,}}<ref>Juliette Morillot, [https://web.archive.org/web/20160818063007/http://www.larevue.info/politique/285-quand-je-serai-grand-je-serai-espion "Quand je serai grand, je serai espion - L'enfance de Vladimir Poutine"], ''La Revue'', 26 a viz Mae 2014.</ref>{{,}}<ref>Zbigniew Brzezinski ha Brent Scowcroft, ''America and the World'', Basic Books, New York 2008, p. 166.</ref><ref>{{cite news |title=Putin says grandfather cooked for Stalin and Lenin |url=https://www.reuters.com/article/russia-putin-family/putin-says-grandfather-cooked-for-stalin-and-lenin-idINKCN1GN0P7 |publisher=Reuters |date=11 March 2018 |access-date=30 January 2021}}</ref><ref>{{citation |last=Sebestyen |first=Victor |title=Lenin the Dictator |publisher=[[Weidenfeld & Nicolson]] |location=London |year=2018 |page=422 |isbn=978-1-4746-0105-4}}</ref>. E goñje a reas Tad Poutin, Vladimir Spiridonovich Poutin (1911–1999), e [[lestr-spluj|listri-spluj]] ar morlu, e deroù ar bloavezhioù 1930. Abred e-pad an [[Eil Brezel-bed]] e voe ezel eus batailhon distruj an [[NKVD]]<ref name="first-person">{{cite book |title=First Person |author1=Vladimir Putin |author2=Nataliya Gevorkyan |author3=Natalya Timakova |author4=Andrei Kolesnikov |others=trans. Catherine A. Fitzpatrick |year=2000 |publisher=[[PublicAffairs]] |page=[https://archive.org/details/firstpersonaston00puti/page/208 208] |isbn=978-1-58648-018-9 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/firstpersonaston00puti/page/208 }}</ref><ref>[https://www.nytimes.com/books/first/p/putin-first.html First Person An Astonishingly Frank Self-Portrait by Russia's President Vladimir Putin] ''The New York Times'', 2000.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20160304130141/http://articles.latimes.com/2000/mar/19/news/mn-10446/2 Putin's Obscure Path From KGB to Kremlin] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20160304130141/http://articles.latimes.com/2000/mar/19/news/mn-10446/2 |date=4 March 2016}} ''Los Angeles Times'', 19 March 2000.</ref>. Diwezhatoc'h e voe kaset en arme ha gloazet en un doare grevus e 1942<ref name="sakwa_p3"> {{harv |Sakwa |2008 |p=3}}</ref>. Mamm-gozh Poutin eus tu e vamm a oa lazhet gant an Alamanted e tolead [[Tver]] e 1941, ha breudeur e vamm a zianadas e Talbenn ar reter e-doug an Eil Brezel-Bed<ref>Sakwa, Richard. ''Putin Redux: Power and Contradiction in Contemporary Russia'' (2014), p. 2.</ref>. Mamm Poutin, Maria Ivanovna Poutina (ganet Shelomova; 1911–1998), a oa o labourat en ul labouradeg. ===E yaouankiz=== [[File:Vladimir Putin with his mother.jpg|thumb|left|Vladimir Poutin da bemp bloaz gant e vamm, Maria, e miz Gouere 1958]] Ganet eo bet Poutin d'ar 7 a viz Here 1952 e [[Leningrad]], en [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]] (Sant-Petersbourg, e [[Rusia]] hiziv)<ref name="stp">{{cite web |title=When Was St. Petersburg Known as Petrograd and Leningrad? |url=http://geography.about.com/od/politicalgeography/fl/When-Was-St-Petersburg-Known-as-Petrograd-and-Leningrad.htm |publisher=About.com |first=Matt |last=Rosenberg |date=12 August 2016 |access-date=16 September 2016}}</ref><ref>{{cite web |title=Prime Minister of the Russian Federation – Biography |url=http://premier.gov.ru/eng/premier/biography.html |date=14 May 2010 |access-date=31 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100514164020/http://premier.gov.ru/eng/premier/biography.html |archive-date=14 May 2010 |url-status=dead}}</ref>. Ar yaouankañ e oa eus tri bugel. A-raok ganedigezh Poutin ez as daou vreur dezhañ da anaon : Alberzh, ganet er bloavezhioù 1930, a varvas pa oa c'hoazh ur c'hrouadurig, ha Viktor, ganet e 1940, a varvas gant an [[difteri]] hag an naon e 1942 e-pad [[Seziz Leningrad]] gant an arme alaman e-doug an [[Eil Brezel-Bed]]<ref>{{cite news|last=Barry|first=Ellen|date=27 January 2012|title=At Event, a Rare Look at Putin's Life|url=https://www.nytimes.com/2012/01/28/world/europe/vladimir-putin-describes-loss-of-a-brother-at-ceremony.html|url-status=live|work=The New York Times|access-date=27 March 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ibtimes.co.uk/putins-brother-died-siege-leningrad-which-bears-striking-resemblance-syrian-crisis-1585531|title=Putin's brother died in Siege of Leningrad, which bears striking resemblance to Syrian crisis|last=Pasha-Robinson|first=Lucy|date=9 October 2016|website=[[International Business Times]]|url-status=live|access-date=27 March 2022}}</ref>. Un nebeud deizioù goude ma oa ganet e c'houlennas mamm Vladimir Poutin e kuzh e vefe badezet e vab en [[Iliz-veur an treuzneuziadur Sant-Petersbourg|Iliz-veur an treuzneuziadur]]<ref>{{Lien web|url=https://fr.euronews.com/2019/01/07/vladimir-poutine-a-assiste-a-la-messe-de-noel-a-saint-petersbourg|site=fr.euronews.com|titre=Vladimir Poutine a assisté à la messe de Noël à Saint-Pétersbourg|consulté le=2019-01-18}}.</ref>, daoust ma c'halle bezañ kastizet en ur feson c'harv en [[URSS]], ur Stad [[dizoueegezh|dizoue]] hervez al lezenn. D'ar c'hentañ a viz Gwengolo 1960 e antreas Poutin er skol Nnn. 193 e-kichen du-hont. Unan e oa eus an nebeut re eus ar c'hlasad 45 bugel ha na oant ket c'hoazh izili eus [[Aozadur gwastadourien Vladimir Lenin|Aozadur ar Wastadourien Yaouank]]. Ur skoliad dister ha kerellus a oa anezhañ<ref name="p. 36">{{Harvsp|Philosophie Magazine|2014}}, {{p.|36}}.</ref>{{refins}} a-raok bezañ heñchet gant ur vestrez-skol ha dizoleiñ ar sevenadur hag an arzoù, e-doug bizitadennoù e mirdioù Leningrad{{Daveoù a vank}}. Da 12 vloaz e krogas da zeskiñ ar [[sambo]] hag ar [[judo]]<ref>{{cite web|url=http://russia.rin.ru/guides_e/2637.html|title=Prime Minister|publisher=Russia.rin.ru|access-date=24 September 2011}}</ref>. Kampion sambo Leningrad e oa meur a wezh. E 1973 e resevas an titl a vestr war ar sportoù sambo, hag e 1975 e resevas ar memes titl e judo. Plijout a ra dezhañ c'hoari [[tennis]], [[ski]]añ, [[marc'hegezh]] ha [[neuial]]. Pa veze amzer vak gantañ e plije dezhañ lenn oberennoù [[Karl Marx]], [[Friedrich Engels]], ha [[Vladimir Lenin|Lenin]] a-hervez<ref>{{cite book |url=https://www.google.com/books/edition/Putin_s_Progress/2jzf8FsShUgC?hl=en&gbpv=1&bsq=marx |title=Putin's Progress: A Biography of Russia's Enigmatic President, Vladimir Putin |first=Peter |last=Truscott |via=Google Books |page=40 |isbn=978-0-7434-9607-0 |date=2005 |access-date=25 February 2022}}</ref>. === Studioù === Mont a reas Poutin war studi ar Gwir e Skol-veur Stad Leningrad a zouge anv [[Andrei Zhdanov]] (hiziv [[Skol-veur Stad Sant-Petersbourg]]) e 1970 diplomet e oa e 1975<ref name="law">{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/inatl/longterm/russiagov/putin.htm|title=Putin's Career Rooted in Russia's KGB|last=Hoffman|first=David|date=30 January 2000|newspaper=The Washington Post}}</ref>. Gouestlet e oa e dezenn da "Pennaenn genwerzhel ar vroad ar muiañ lañset war ar re all el lezenn etrebroadel"<ref>Lynch, Allen. ''[https://books.google.com/books?id=uT1aD0D5FRAC&pg=PA15 Vladimir Putin and Russian Statecraft]'', p. 15 (Potomac Books 2011).</ref>. Goulennet e oa digantañ lakaat e anv e [[Strollad Komunour an Unaniezh Soviedel]] (CPSU) ha chom a reas ezel anezhañ betek e ziwezh e 1991<ref>Владимир Путин. ''От Первого Лица''. [http://www.kremlin.ru/articles/bookchapter6.shtml Chapter 6] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090630150907/http://www.kremlin.ru/articles/bookchapter6.shtml |date=30 June 2009}}</ref>. Poutin en deus studiet an alamaneg er Skol-veur 281 e Sant-Petersbourg ha komz a ra alamaneg evel eil yezh<ref>{{cite news |url=http://www.haaretz.com/news/world/1.582099 |title=In Tel Aviv, Putin's German Teacher Recalls 'Disciplined' Student |work=Haaretz |date=26 March 2014 |access-date=16 April 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151119182033/http://www.haaretz.com/world-news/1.582099 |archive-date=19 November 2015}}</ref>. Kejañ a reas Poutin gant [[Anatoly Sobchak]], ur c'helenner skoazeller hag a gelenne Gwir an aferioù{{Efn|{{lang-ru|хозяйственное право|khozyaystvennoye pravo}}.}}, hag a gemeras diwezhatoc'h ur perzh a-bouez e savadur bonreizh [[Kevread Rusia]]. Ur roll a-bouez en do Poutin e resped Sobchak e Sant-Petersburg, hag ul levezon bras en do Sobchak en hini Poutin e Moskov<ref name="Vlast">{{cite book |last=Pribylovsky |first=Vladimir |script-title=ru:Власть–2010 (60 биографий) |year=2010 |publisher=Panorama |isbn=978-5-94420-038-9 |pages=132–139 |chapter-url=http://scilla.ru/works/knigi/vlast2010.pdf |author-link=Vladimir Pribylovsky |location=Moscow |language=ru |chapter=Valdimir Putin}}</ref>. == Respet er c'hKGB == [[File:Vladimir Putin in KGB uniform.jpg|thumb|140px|left|upright|Poutin er c'hKGB, war-dro 1980]] [[File:Putin-Stasi-Ausweis.png|thumb|"Ausweis" Poutin roet gant ar [[Stasi]]. Anvet e oa ajant eus ar c'hKGB e Dresden, d'ober al liamm gant ar "Stasi" e 1985. Labourat a rae evel troer evel "golo" evit e labour evit ar c'hKGB.]] E 1975 e teuas da vezañ ezel eus ar [[KGB|c'hKGB]] ha pleustriñ a reas e skol 401 ar c'hKGB en Okhta, e Leningrad<ref name=stp /><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=6cxzV1QIZU8&t=15s |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211211/6cxzV1QIZU8| archive-date=11 December 2021 |url-status=live|title=Vladimir Putin as a Spy Working Undercover from 1983 |date=30 June 1983 |via=YouTube |access-date=8 April 2017}}{{cbignore}}</ref>. Goude pleustriñ e labouras en Eil Renerezh jeneral ([[enepspierezh]]), a-raok mont da labourat er [[KGB|Renerezh jeneral kentañ]], ma eveshae estranjourien hag implijidi eus ar c'hoñsuladoù e Leningrad<ref name=stp /><ref>{{harv|Sakwa|2008|pp=8–9}}</ref><ref name="hoffman">{{cite news|first=David|last=Hoffman|date=30 January 2000 |url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/inatl/longterm/russiagov/putin.htm |title=Putin's Career Rooted in Russia's KGB|newspaper=The Washington Post|access-date=23 May 2021}}</ref>. E miz Gwengolo 1984, Poutin a oa kaset da Voskov da bleustriñ e [[Academiezh ar spierezh en estrenvro|Skol-uhel banniel ruz Youri Andropov]]<ref name="Hutchins2012">{{cite book|author=Chris Hutchins|title=Putin|url=https://books.google.com/books?id=4kqWFqR0MPwC&pg=PA40|year=2012|publisher=Troubador Publishing Ltd|isbn=978-1-78088-114-0|page=40 |quote=But these were the honeymoon days and she was already expecting their first child when he was sent to Moscow for further training at the Yuri Andropov Red Banner Institute in September 1984 ... At Red Banner, students were given a nom de guerre beginning with the same letter as their surname. Thus Comrade Putin became Comrade Platov.}}</ref><ref name="Jack2005">{{cite book|author=Andrew Jack|title=Inside Putin's Russia: Can There Be Reform without Democracy?|url=https://books.google.com/books?id=OPdcCAAAQBAJ&pg=PT66|date=2005|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-029336-9|page=66 |quote=He returned to work in Leningrad's First Department for intelligence for four and a half years, and then attended the elite Andropov Red Banner Institute for intelligence training before his posting to the German Democratic Republic in 1985.}}</ref><ref name="PutinGevorkyan2000">{{cite book|author1=Vladimir Putin|author2=Nataliya Gevorkyan|author3=Natalya Timakova|author4=Andrei Kolesnikov|title=First Person: An Astonishingly Frank Self-Portrait by Russia's President Vladimir Putin|url=https://books.google.com/books?id=gcDv5Qww_2AC&pg=PA53|date=2000|publisher=Public Affairs|isbn=978-0-7867-2327-0|page=53 |quote=I worked there for about four and a half years, and then I went to Moscow for training at the Andropov Red Banner Institute, which is now the Academy of Foreign Intelligence.}}</ref>. Krediñ a reer e oa kaset Poutin e [[Zeland Nevez]] gant ar c'hKGB, hag e labouras eno "dindan golo" evel gwerzher botoù [[Embregerezh Bata|Bata]] e kreiskêr [[Wellington]], e-mesk traoù all<ref name="auto2">{{cite web |last=Harvey |first=Bob |title=Metro — Putin and Me |url=https://www.metromag.co.nz/society/putin-and-me |access-date=2022-04-09 |website=www.metromag.co.nz |language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=2022-03-13 |title=When 'shoe salesman' Vladimir Putin visited New Zealand |url=https://www.rnz.co.nz/national/programmes/sunday/audio/2018834000/when-shoe-salesman-vladimir-putin-visited-new-zealand |access-date=2022-04-09 |website=RNZ |language=en-nz}}</ref><ref>{{cite web |title=Did Putin visit NZ for the KGB? |url=https://www.nzherald.co.nz/nz/did-putin-visit-nz-for-the-kgb/TT26ZJ3CGNVKFQNUACKRV3G4JU/ |access-date=2022-04-09 |website=NZ Herald |language=en-NZ}}</ref>. Etre 1985 ha 1990 e labouras e [[Dresden]], en [[Republik Demokratel Alamagn|Alamagn ar reter]]<ref>{{cite web|url=http://www.iht.com/articles/ap/2006/10/09/europe/EU_GEN_Germany_Russia.php |title=Putin set to visit Dresden, the place of his work as a KGB spy, to tend relations with Germany |website=International Herald Tribune|date=9 October 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090326123503/http://www.iht.com/articles/ap/2006/10/09/europe/EU_GEN_Germany_Russia.php |archive-date=26 March 2009 }}</ref>, dindan identelezh golo un troer<ref name="M. Gessen p. 60">{{cite book|last=Gessen|first=Masha|title=The Man Without a Face: The Unlikely Rise of Vladimir Putin|year=2012|publisher=Riverhead|location=New York|isbn=978-1-59448-842-9|url=https://books.google.com/books?id=9781594488429|edition=1st|access-date=3 March 2014|page=60}}</ref>. Er c'hontrol eus e labour en Alamagn ar reter, e amzer tremenet e Zeland-Nevez ne oa kadarnaet morse gant ar c'hKGB. Prouet e oa a-drugarez da destoù ha da baperoù ar gouarnamant. Maer kozh [[Waitakere City|Waitākere City]], [[Bob Harvey (maer)|Bob Harvey]], ha [[David Lange]], bet kentañ ministr e-pad ar bloavezhioù 1980, o deus disklêriet o-daou e oa bet Poutin e Wellington hag [[Auckland]]<ref name="auto2"/>. "Poutin hag e geneiled ne raent met dastum pennadoù kazetennoù, dreist-holl, hag a vrasae evel-se ar menezioù titouroù didalvez produet gant ar c'hKGB", a skrive [[Masha Gessen]] en he buhezskrid eus Poutin e 2012<ref name="M. Gessen p. 60" />. Disteraet e oa e labour gant penn kozh servijoù ar [[Stasi]], [[Markus Wolf]], ha gant keneil kozh Poutin er c'hKGB Vladimir Usoltsev. Ar gazetennerez [[Catherine Belton]] a skrivas e 2020 avat e oa kement-se ur golo evit kuzhat perzh poutin e kenurzhiadur ha harp ar [[Tuad an Arme Ruz|Strollad Arme Ruz]] gant ar c'hKGB. Dont a re izili ar strollad-se da guzhat da Alamagn ar reter alies gant skoazell ar Stasi. Dresden a oa ur gêr vihan hag a zeree ouzh al labour-se rak ne ne oa ket kalz spierien eus ar C'hornôg eno<ref name="politico1">{{cite news |last=Belton |first=Catherine |author-link=Catherine Belton |title=Did Vladimir Putin Support Anti-Western Terrorists as a Young KGB Officer? |url=https://www.politico.com/news/magazine/2020/06/20/vladimir-putin-dresden-kgb-330203 |work=Politico |date=2020 |access-date=30 June 2020}}</ref>. <!-- According to an anonymous source, a former RAF member, at one of these meetings in Dresden the militants presented Putin with a list of weapons that were later delivered to the RAF in [[West Germany]]. Klaus Zuchold, who claimed to be recruited by Putin, said that Putin handled a neo-Nazi, Rainer Sonntag, and attempted to recruit an author of a study on poisons.<ref name="politico1" /> Putin reportedly met Germans to be recruited for wireless communications affairs together with an interpreter. He was involved in wireless communications technologies in South-East Asia due to trips of German engineers, recruited by him, there and to the West.<ref name="hoffman" /> According to Putin's official biography, during the [[fall of the Berlin Wall]] that began on 9 November 1989, he saved the files of the Soviet Cultural Center (House of Friendship) and of the KGB villa in Dresden for the official authorities of the would-be united Germany to prevent demonstrators, including KGB and Stasi agents, from obtaining and destroying them. He then supposedly burnt only the KGB files, in a few hours, but saved the archives of the Soviet Cultural Center for the German authorities. Nothing is told about the selection criteria during this burning; for example, concerning Stasi files or about files of other agencies of the German Democratic Republic or of the USSR. He explained that many documents were left to Germany only because the furnace burst but many documents of the KGB villa were sent to Moscow.<ref>{{cite news|url=http://time.com/time-person-of-the-year-runner-up-vladimir-putin/|title=Vladimir Putin, The Imperialist|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|access-date=11 December 2014|date=10 December 2014}}</ref> --> Goude diskar Alamagn ar reter e oa Poutin da reiñ e zilez eus servij oberiant ar c'hKGB rak savet e oa diskred war e lealded e-pad ar manifestadegoù e Dresden hag abretoc'h<!--, though the KGB and the [[Soviet Army]] still operated in eastern Germany-->. Distreiñ a reas da Leningrad e deroù 1990 evel ezel eus an "adservijoù oberiant", ma labouras e-pad tri miz e kevrenn an aferioù etrebroadel e Skol-veur Stad Leningrad, dindan renerezh [[Yuriy Molchanov]], e-keit ha ma priente e dezenn doktorelezh<ref name="hoffman" />. Eno e klaske tuta evit ar c'hKGB, hag e eveshae ar studierien. Daremprediñ a rae ivez e gelenner kozh [[Anatoly Sobchak]], a zeufe dizale da vezañ maer Leningrad<ref name="R. Sakwa p. 10">{{cite book |last=Sakwa|first=Richard |title=Putin : Russia's Choice|year=2007|publisher=Routledge|location=Abingdon, Oxon|isbn=978-0-415-40765-6|url=https://books.google.com/books?id=DJcixDNh_m4C|edition=2nd|access-date=11 June 2012|page=10}}</ref>. Hervez Poutin e roas e zilez gant renk ur letanant koronal d'an 20 a viz Eost 1991<ref name="R. Sakwa p. 10" />, eil devezh taol Stad 1991 a-enep ar prezidant [[Mikhail Gorbatchev]]<ref>{{harv|Sakwa|2008|pp=10–11}}</ref>. Disklêriet en deus : "Kerkent ha ma krogas an taol Stad e tivizis eus peseurt tu e oan", daoust ma kave e oa diaes ar choaz rak betek-henn en doa tremenet al lodenn vrasañ eus e vuhez eus tu ar galloud<ref>{{harv|Sakwa|2008|p=11}}</ref>. E 1999 e teskrive Poutin ar [[komunouriezh|gomunouriezh]] evel "un hent-dall, pell diouzh red pennañ ar sevenadur"<ref name="NYorker eclipse">{{Cite magazine|last=Remick|first=David|author-link=David Remnick|title=Watching the Eclipse|url=https://www.newyorker.com/magazine/2014/08/11/watching-eclipse|magazine=[[The New Yorker]]|date=3 August 2014|issue=11|access-date=3 August 2014}}</ref>. Dimeziñ a reas da Lioudmila Alexandrovna Chkrebneva e 1984. Div verc'h o deus : Maria ganet e 1985 e [[Leningrad]] ha Ekaterina ganet e 1986 e [[Dresden]]. Bet int o chom e [[Dresden]], en [[Alamagn ar Reter]], etre [[1985]] ha [[1990]]. == Respet politikel == === 1990–1996: Melestradur Sant-Petersbourg === [[File:Vladimir Putin 24 February 2000-2.jpg|thumb|Poutin, [[Lyudmila Narusova]] ha [[Ksenia Sobchak]] en obidoù mentor kozh Poutin<ref>Newsweek, "Russia's Mighty Mouse", 25 February 2008.</ref> [[Anatoly Sobchak]], maer Sant-Petersbourg (1991–1996)]] E miz Mae 1990 e oa anvet Poutin kuzulier evit an aferioù etrebroadel maer Leningrad [[Anatoly Sobchak]]. En un atersadenn gant [[Oliver Stone]] e tisklêrias Poutin en doa roet e zilez eus ar c'hKGB e 1991, da-heul an taol-Stad a-enep Mikhail Gorbatchev, rak ne oa ket a-du gant ar pezh a oa c'hoarvezet ha ne felle ket dezhañ labourat er spierezh dindan ar renad nevez<ref>{{cite web |last1=Stone |first1=Oliver |title=The Putin Interviews (Party 2 – 2:10) |url=https://www.sho.com/the-putin-interviews |website=sho.com |publisher=Showtime |access-date=12 November 2018}}</ref>. Hervez disklêriadennoù Poutin e 2018 ha 2021 en dije labouret evel bleiner taxi da c'hounit muioc'h a archant pe tost e oa da stagañ gant ar vicher-se<ref>{{cite news|url=https://www.dw.com/en/vladimir-putin-says-he-drove-a-taxi-after-fall-of-soviet-union/a-60097866|title=Vladimir Putin says he drove a taxi after fall of Soviet Union|work=[[Deutsche Welle]]|date=12 December 2021|access-date=18 December 2021}}</ref><ref>{{cite web|last=Roth|first=Andrew|date=13 December 2021|title=Vladimir Putin says he resorted to driving a taxi after fall of Soviet Union|url=https://www.theguardian.com/world/2021/dec/13/vladimir-putin-says-he-resorted-to-taxi-driving-after-fall-of-soviet-union|access-date=19 December 2021|website=The Guardian}}</ref>. D'an 28 a viz Mezheven 1991, en em gavas e penn ar c'homite evit an darempredoù diavaez e burev ar maer, ha e karg da ziorroen an darempredoù etrebroadel, ar postadennoù arc'hant estren<ref>{{cite web|url=http://kvs.spb.ru/en/ |title=Committee for External Relations of St. Petersburg |access-date=21 February 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070221044544/http://kvs.spb.ru/en/ |archive-date=21 February 2007}}</ref> hag enrolladur an embregerezhioù nevez. Dindan bloaz e oa graet un enklask diwar e benn gant gant Kuzul lezennel ar gêr renet gant [[Marina Salye]]. Kavet e oa en doa bihanaet prizioù hag aotreet ezporzhiadur metal evit talvoudegezh 93 milion dollar en eskemm evit ur skoazell boued estren na oa ket degouezhet morse<ref>{{cite web|url=http://sptimes.ru/index.php?action_id=2&story_id=1124|title=Uproar at Honor For Putin|last=Kovalev|first=Vladimir|date=23 July 2004|website=The Saint Petersburg Times|access-date=14 April 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320150048/http://sptimes.ru/index.php?action_id=2&story_id=1124|archive-date=20 March 2015|url-status=dead}}</ref><ref name="law" />. Daoust da erbedadenn an ensellerien da reiñ e sac'h da Boutin e chomas e penn ar c'homite betek 1996.<ref>{{cite web |url=http://www.rusnet.nl/news/2003/05/19/print/report03.shtml |title=Putin's Name Surfaces in German Probe |last=Belton |first=Catherine |date=19 May 2003 |work=The Moscow Times |access-date=27 September 2007 |url-status=unfit |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927010325/http://www.rusnet.nl/news/2003/05/19/print/report03.shtml |archive-date=27 September 2007 |via=www.rusnet.nl}}</ref><ref>{{cite news|last=Paton Walsh|first=Nick|author-link=Nick Paton Walsh|date=29 February 2004|title=The Man Who Wasn't There|url=https://www.theguardian.com/world/2004/feb/29/russia.features|work=The Observer|access-date=23 May 2021|via=The Guardian}}</ref>. Etre 1994 ha 1996 e talc'has kargoù politikel ha gouarnamantel all e Sant-Petersbourg<ref name="30bio">{{cite web|url=http://gazeta.lenta.ru/daynews/09-08-1999/30bio.htm|script-title=ru:Владимир Путин: от ассистента Собчака до и.о. премьера|date=9 August 1999|publisher=GAZETA.RU|language=ru|access-date=23 May 2021}}</ref>. E miz Meurzh 1994, Poutin a oa anvet kentañ besprezidant Gouarnamant Sant-Petersbourg. E miz Mae 1995 e aozas skourr Sant-Petersbourg ar strollad politikel a-du gant ar gouarnamant, [[Hor c'hêr – Rusia]], ar strollad frankizour savet gant ar c'hentañ ministr [[Viktor Chernomyrdin]]. E 1995 e veras kabalerezh ar strollad-se evit an dilennadegoù en [[Douma|douma]], hag eus 1995 betek miz Even 1997 e oa e penn eus e skourr eus Sant-Petersbourg<ref name="30bio" />. === 1996–1999: Deroù e respet e Moskov === [[File:RIAN archive 100306 Vladimir Putin, Federal Security Service Director.jpg|thumb|upright|Poutin pa oa rener an [[FSB]], e 1998]] E miz Mezheven 1996, Sobchak ne oa ket addilennet e ti-kêr Sant-Petersbourg, ha Poutin, en doa renet ar c'habalerezh, a roas e zilez eus e garg er melestradur eno. Mont a reas da Voskov ma oa anvet besrener servij mererezh ar perc'hentiezh prezidantel renet gant [[Pavel Borodin]]. Derc'hel a reas ar garg-se betek miz Meurzh 1997. E karg e oa eus perc'hentiezh ar Stad en estrenvro hag aozañ a rae treuzkas madoù kozh an [[Unaniezh soviedel]] hag eus [[Strollad Komunour an Unaniezh Soviedel]] da [[Kevread Rusia|Gevread Rusia]]<ref name=Vlast />. D'ar 26 a viz Meurzh 1997 e oa anvet gant ar prezidant [[Boris Yeltsin]] besrener eus implijidi prezidant Rusia, ur post a zalc'has betek Mae 1998, ha penn eus ar c'huzul-merañ kontrol pennañ eus servij mererezh perc'hentiezh ar prezidant (betek miz Even 1998). Dalc'het e oa ar garg-se araozañ gant [[Alexei Koudrin]] ha war e lerc'h gant [[Nikolai Patroushev]], o-daou danvez politikerien a-bouez en amzer da zont ha kevelerien da Boutin<ref name=Vlast />. D'ar 27 a viz Even 1997, e Skol-uhel mengleuzierezh Sant-Petersburg, renet gant ar rektor [[Vladimir Litvinenko]], Poutin a zifennas e dezenn ekonomiezh<!--, titlet ''Planning strategek an danvezioù krai rannvroel Under the Formation of Market Relations''--><ref>{{cite web|url=http://www.zavtra.ru/cgi/veil/data/zavtra/00/338/32.html |script-title=ru:ПУТИН&nbsp;– КАНДИДАТ НАУК|date=24 May 2000 |publisher=zavtra.ru|language=ru|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130806204506/http://www.zavtra.ru/cgi/veil/data/zavtra/00/338/32.html|archive-date=6 August 2013}}</ref>. <!--This exemplified the custom in Russia whereby a young rising official would write a scholarly work in mid-career.<ref>Gustafson, Thane. ''[https://books.google.com/books?id=GSH3PhvD82MC&pg=PA246 Wheel of Fortune: The Battle for Oil and Power in Russia]'', p. 246 ([[Harvard University Press]], 2012).</ref>--> Tud eus ur strollad enklask stadunanat anvet [[Brookings Institution]] a zisklêrias e oa bet kopiet 15 pajenn eus tezenn Poutin diwar un dornlevr skol stadunanat<ref>{{cite magazine |title=London's Most Mysterious Mansion |url=http://www.newyorker.com/magazine/2015/06/01/house-of-secrets |magazine=The New Yorker |date=23 May 2015 |access-date=13 March 2022 |language=en-US}}</ref><ref>{{cite news |title=Russia's plagiarism problem: Even Putin has done it! |url=https://www.washingtonpost.com/news/answer-sheet/wp/2014/03/18/russias-plagiarism-problem-even-putin-has-done-it/ |newspaper=The Washington Post |access-date=13 March 2022 |issn=0190-8286 |language=en-US}}</ref>. D'ar 25 a viz Mae 1998, Poutin a oa anvet kentañ besrener eus implijidi Prezidant Rusia evit ar rannvroioù, war-lerc'h [[Viktoriya Mitina]]. D'ar 15 a viz Gouere e oa anvet e penn ar bodad da brientiñ an emglevioù diwar-benn bevennoù galloud ar rannvroioù ha penn eus kreizenn gevreadel ar prezidant, kemeret gantañ evel-se plas [[Sergey Shakhray]]. Goude anvadur Poutin, ne oa skoulmet emglev ebet, daoust ma oa bet sinet 46 emglev a seurt-se pa oa Shakhray e penn ar bodad<ref>[https://web.archive.org/web/20081007063156/http://www.itogi.ru/Paper2006.nsf/Article/Itogi_2006_11_19_01_5543.html The Half-Decay Products] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20081007063156/http://www.itogi.ru/Paper2006.nsf/Article/Itogi_2006_11_19_01_5543.html |date=7 October 2008}} (in Russian) by Oleg Odnokolenko. Itogi, #47(545), 2 January 2007.</ref> Goude-se, ur wech deuet da vezañ prezidant, Poutin en doa roet lamm d'ar 46 emglev.<ref name=Vlast />. D'ar 25 a viz Gouere 1998, Yeltsin a anvas Poutin rener eus an [[FSB]], ar servij spierezh ha surentez pennañ e Kevread Rusia en doa kemeret lec'h ar c'hKGBand<ref name="RosefieldeHedlund2009">{{cite book|last1=Rosefielde|first1=Steven|author-link1=Steven Rosefielde|last2=Hedlund|first2=Stefan|author-link2=Stefan Hedlund|title=Russia Since 1980|url=https://books.google.com/books?id=lNSiw3S8NIUC&pg=PA139|access-date=21 May 2017|year=2009|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-84913-5|page=139}}</ref> === 1999: E penn ar vro === [[File:Boris Yeltsin 31 December 1999.jpg|thumb|left|Poutin gant ar prezidant [[Boris Yeltsin]] d'an 31 a viz Kerzu 1999, pa embannas Yeltsin e roe e zilez]] D'an 9 a viz Eost 1999, Poutin a oa anvet evel unan eus an tri besministr kentañ, ha diwezhatoc'h ar memes devezh, e oa anvet kentañ ministr eus Gouarnamant Kevread Rusia gant ar prezidant Yeltsin<ref>{{cite news |url=http://news.co.uk/1/hi/not_in_website/syndication/monitoring/415278.stm |title=Testenn prezegenn Yeltsin e saozneg|access-date=31 May 2007 |date=9 August 1999 |work=BBC News |archive-date=18 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150318133356/http://news.co.uk/1/hi/not_in_website/syndication/monitoring/415278.stm |url-status=dead }}</ref>. Yeltsin a zisklêrias ivez e felle dezhañ gwelet Poutin kemer e lec'h. Diwezhatoc'h c'hoazh, ar memes devezh, e asantas Poutin da lakaat e anv en dilennadegoù<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/415087.stm Yeltsin redraws political map] BBC. 10 August 1999.</ref>. D'ar 16 a viz Eost, an [[Douma Stad|Douma]] a gadarnas e bost nevez evel kentañ ministr gant 233 mouezh a-du (ha 84 a-enep, 17 neptu)<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/422001.stm |title=Yeltsin's man wins approval |work=BBC News|date=16 August 1999 |access-date=22 June 2013}}</ref>, pa oa ret kaout 226 mouezh d'an nebeutañ. Dont a rae da vezañ pempved ministr kentañ Rusia en ur ober nebeutoc'h evit triwec'h miz. Nebeut a dud a soñje e padfe Poutin, hogos dianav er bed politikel, pelloc'h evit ar re a oa bet er post araozañ. Da gentañ penn e oa bet sellet outañ evel un den leal da Yeltsin. Evel Kentañ ministred all eus Yeltsin, Poutin ne choazas ket e vinistred e-unan. Choazet e oant bet gant melestradur ar prezidant<ref>{{harv|Sakwa|2008|p=20}}</ref>. Enebourien pennañ Yeltsin a oa krog dija da gabaliñ da gemer lec'h ar prezidant klañv, ha stourm a rejont mort da viret na zeufe Poutin da vezañ gwelet evel ur warlerc'hiad gwirheñvel. Goude [[tarzhadennoù ranndioù Rusia]] hag [[Brezel Dagestan|aloubadeg]] [[Dagestan]] gant [[moudjahidin]]ed, en o zouez izili kozh eus ar [[KGB|c'hKGB]], diazezet e Republik tchetchen Ichkeria, e skeudenn difenner eus an urzh hag e bolitikerezh didrugar e-pad eil brezel Tchetchenia a lakaas buan e vrud vat da greskiñ e Rusia hag a roas tu dezhañ da vezañ deuet gwelloc'h evit e gevezerien gant ar boblañs. Daoust ma ne oa liammet ouzh strollad politikel ebet en un doare ofisiel, Poutin a a harpas ar strollad Unaniezh nevez savet<ref>{{cite web|url=http://www.nupi.no/cgi-win/Russland/polgrupp.exe?Unity |title=Political groups and parties |access-date=2 July 2001 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20010702200941/http://www.nupi.no/cgi-win/Russland/polgrupp.exe?Unity |archive-date=2 July 2001 }} Norsk Utenrikspolitisk Institutt</ref> a c'hounezas an eil dregantad brasañ (23.3%) er vouezhiadeg evit dilennadegoù an Douma e 1999, hag a harpas Poutin d'e dro. === 1999–2000: Prezidant da c'hortoz === [[File:Vladimir Putin 31 December 1999-3.jpg|thumb|upright|left|Vladimir Poutin, prezidant d'an 31 a viz Kerzu 1999]] D'an 31 a viz Kerzu 1999, Yeltsin a roas e zilez en ur feson dic'hortoz evit ar boblañs. Evit doare e oa un doare da reiñ e blas da Boutin a-raok dilennadegoù ne oa ket sur da c'hounit. Hervez bonreizh Rusia, Poutin a zeuas da vezañ prezidant Kevread Rusia da c'hortoz an dilennadegoù. Kentañ dekred sinet gant Poutin an deiz-se a oa e ditl : "Diwar-benn ar gwarantizioù roet da brezidant kozh Rusia ha da izili e familh"<ref>{{cite web|url=http://www.rg.ru/oficial/doc/ykazi/1763.htm|title=УКАЗ от 31 декабря 1999 г. No. 1763 ''О ГАРАНТИЯХ ПРЕЗИДЕНТУ РОССИЙСКОЙ ФЕДЕРАЦИИ, ПРЕКРАТИВШЕМУ ИСПОЛНЕНИЕ СВОИХ ПОЛНОМОЧИЙ, И ЧЛЕНАМ ЕГО СЕМЬИ''.|access-date=17 December 2007|archive-date=19 February 2001|archive-url=https://web.archive.org/web/20010219192247/http://www.rg.ru/oficial/doc/ykazi/1763.htm|url-status=dead}} [[Rossiyskaya Gazeta]]</ref><ref>{{cite web|author=Александр Колесниченко|url=http://www.newizv.ru/politics/2004-03-18/5273-razvrashenie-pervogo-lica.html|title="Развращение" первого лица. Госдума не решилась покуситься на неприкосновенность экс-президента|publisher=Newizv.ru|access-date=22 June 2013}}</ref>. hemañ a zivize "ne vefe ket prosezet ouzh an hini a oa bet prezidant nag ouzh e familh evit tamalloù goubrenerezh"<ref name=Time.com-POTY2007>Ignatius, Adi. [https://web.archive.org/web/20071221162151/http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1690757_1690766-4,00.html Person of the Year 2007: A Tsar Is Born], ''[[Time Magazine|Time]]'', page 4 (19 December 2007). Retrieved 19 November 2009.</ref>. Abeg an dekred-se e oa afer goubrenerezh Mabetex ma oa lakaet izili eus familh Yeltsin e kaoz. D'an 30 a viz Eost 2000, un enklask polis (niverenn 18/238278-95) ma oa lakaet Poutin e-unan e kaoz<ref>{{cite web |title=ДЕЛО ПУТИНА |url=http://www.novayagazeta.ru/society/11232.html |work=Novaya Gazeta |date=23 March 2000 |access-date=19 March 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.compromat.ru/page_10200.htm|title=Компромат.Ru / Compromat.Ru: Фигунанты по квартирному делу|website=compromat.ru|access-date=19 March 2016}}</ref> pa oa ezel eus kuzul-kêr [[Sant-Petersbourg]], a oa dilezet. d'an 30 a viz Kerzu 2000 e oa dilezet un afer all gant ar prokulor jeneral "evit diouer a brouennoù", en desped da viliadoù a deulioù kaset gant prokulored eus Bro-Suis<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=9s2NCgAAQBAJ|title=Putin's Kleptocracy: Who Owns Russia?|last=Dawisha|first=Karen|year=2015|publisher=Simon & Schuster|isbn=978-1-4767-9520-1}}</ref>. D'an 10 a viz C'hwevrer 2001, Poutin a sinas ul lezenn kevreadel damheñvel a gemeras lec'h an [[Dekred prezidant Russia|Dekred]] sinet e 1999. Un afer a lakae Poutin e kaoz evit goubrenerezh en ezporzhiadennoù metal eus 1992 a oa brudet gant [[Marina Salye]], met lakaet e oa da devel ha rediet e oa da guitaat Sant-Petersburg<ref>{{cite web |title=Почему Марина Салье молчала о Путине 10 лет? |url=http://www.svoboda.org/content/article/1972366.html |publisher=Radio Svoboda |access-date=19 March 2016}}</ref>. Kemeret e voe [[Sölƶa-Ġala]], kêr-benn [[Tchetchnia]], gant al lu rusian d'ar 6 a viz C'hwevrer 2000, ar pezh a lakaas fin da [[Tchetchenia|eil brezel Tchetchenia]]. Da-heul dilez dic'hortoz Yeltsin e oa dalc'het an dilennadegoù d'ar 26 a viz Meurzh 2000 pa oa e enebourien o prientiñ dilennadegoù a oa da vezañ dalc'het e miz Even 2000 hepken. Poutin a c'hounezas en dro gentañ gant 53% eus ar mouezhioù<ref>{{cite web|date=11 September 2000|title=BBC News {{!}} EUROPE {{!}} Putin won 'rigged elections'|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/919928.stm|access-date=16 November 2020|publisher=BBC News}}</ref><ref>{{cite news|last=Wines|first=Michael|date=27 March 2000|title=ELECTION IN RUSSIA: THE OVERVIEW; Putin Wins Russia Vote in First Round, But His Majority Is Less Than Expected|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/2000/03/27/world/election-russia-overview-putin-wins-russia-vote-first-round-but-his-majority.html|access-date=16 November 2020|issn=0362-4331}}</ref>. === 2000–2004: Kentañ respet evel prezidant === [[File:Vladimir Putin taking the Presidential Oath, 7 May 2000.jpg|thumb|Poutin oc'h ober e le e-kichen [[Boris Yeltsin]], May 2000]] Kregiñ a reas resped Poutin evel prezidant d'ar 7 a viz Mae 2000. Envel a reas [[Mikhail Kasyanov]] evel kentañ ministr<ref>{{cite web |title=Kasyanov appointed premier in Russia |url=https://www.upi.com/Archives/2000/05/07/Kasyanov-appointed-premier-in-Russia/5356957672000/ |access-date=19 March 2022 |publisher=United Press International}}</ref>. [[File:Vladimir Putin with Tom Brokaw-1.jpg|thumb|Poutin gant [[Tom Brokaw]] a-raok un atersadenn d'an 2 a viz Even 2000]] E miz Eost 200 e tegouezhas ar c'hentañ kudenn evit brud Poutin, pa oa kavet abeg en e zoare d'ober war-dro [[dizeur al lestr-spluj Koursk]]<ref name=Kursk>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/1487112.stm Spectre of Kursk haunts Putin]. [[BBC News]]. 12 August 2001. Retrieved 30 August 2020.</ref>. Kavet e veze abeg er fed ma oa tremenet meur a zevezh kent ma tistrofe Poutin eus e vakañsoù, ha meur a zevezh all a-raok ma'z afe da weladenniñ lec'h ar gwallzarvoud<ref name=Kursk />. Etre 2000 ha 2004 e stagas Poutin da wellaat ekonomiezh ar vro a oa aet war baouraat. Da welet e c'hounezas ur stourm evit ar galloud gant an [[oligarked Rusia|oligark]]ed, hag e tremenas ur marc'had gante. Ar marc'had-se a aotree an oligarked da viret ar pep brasañ eus o galloud, en eskemm eus o harp evit gouarnamant Poutine<ref>{{harv|Sakwa|2008|pp=143–150}}</ref><ref>''Playing Russian Roulette: Putin in search of good governance'', by Andre Mommen, in ''Good Governance in the Era of Global Neoliberalism: Conflict and Depolitisation in Latin America, Eastern Europe, Asia, and Africa'', by Jolle Demmers, Alex E. Fernández Jilberto, Barbara Hogenboom (Routledge, 2004).</ref>. C'hoarvezout a reas [[skrapadenn gouestlidi c'hoariva Moskov]] e miz Here 2002. Kalz tud er c'hazetennoù rusian hag er mediaoù etrebroadel a ziouganas e vefe gwallaozet brud vat ar prezidant Poutin gant marv 130 ostaj e-pad taol an nerzhioù arbennik da saveteiñ anezhe. Koulskoude, nebeut amzer goude fin ar seziz e kreskas kalz feur aprouiñ foran ar prezidant rusian : 83% eus ar Rused a zisklêrie e oant plijet gant an doare m'en doa graet Poutin war-dro ar seziz<ref>Wyatt, Caroline (16 December 2002). [http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2565585.stm Moscow siege leaves dark memories]. BBC News. Retrieved 30 August 2020.</ref>. E 2003 e oa dalc'het ur referendom e [[Tchetchenia]] hag a zegemere ur vonreizh nevez hag a zisklêrie e oa Republik Tchetchenia ul lodenn eus Rusia. Diouzh an tu all e teue ar vro da vezañ emren<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-18188085|title=Chechnya profile|date=17 January 2018|work=BBC News|access-date=30 August 2020}}</ref>. Peoc'haet e oa bet Tchetchenia tamm-ha-tamm goude dilennadegoù evit ar parlamant ha diazezadur ur gouarnamant evit ar vro<ref>{{cite news |url=http://news.independent.co.uk/europe/article2331993.ece |title=Can Grozny be groovy? |work=[[The Independent]] |date=6 March 2007 |archive-date=28 March 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070328082726/http://news.independent.co.uk/europe/article2331993.ece |location=London}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.hrw.org/campaigns/russia/chechnya/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20061121224006/http://www.hrw.org/campaigns/russia/chechnya/ |archive-date=21 November 2006 |title=Human Rights Watch Reports, on human rights abuses in Chechnya |publisher=[[Human Rights Watch]] |access-date=22 June 2013}}</ref>. E-pad [[Eil brezel Tchetchenia]], Rusia en doa diskaret naet an emsav tchetchen. Koulskoude tagadennoù a-berzh emsavidi a zalc'he da c'hoarvezout gwezh ha gwezh all en holl norzh ar [[Kaokaz|C'haokaz]]<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/|title=The World Factbook|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|access-date=30 August 2020}}</ref>. === 2004–2008: Eil respet evel prezidant === [[File:Victory Day Parade 2005-26.jpg|thumb|Poutin gant [[Junichiro Koizumi]], [[Jacques Chirac]], [[Gerhard Schröder]], [[George W. Bush]] ha pennoù stad all e [[Moskov]] da-geñver dibunadeg deiz an trec'h, d'an 9 a viz Mae 2005<ref>{{cite web |last=Birch |first=Douglas |url=https://www.baltimoresun.com/news/bs-xpm-2005-05-10-0505100052-story.html |title=World leaders unite as Russia proudly marks V-E Day |work=[[The Baltimore Sun]] |date=10 May 2005 |access-date=31 December 2021}}</ref>]] D'ar 14 a viz Meurzh 2004 e oa dilennet Poutin evel prezidant evit an eil gwezh gant 71% eus ar mouezhioù<ref>{{Cite news|last=Mydans|first=Seth|date=15 March 2004|title=As Expected, Putin Easily Wins a Second Term in Russia (Published 2004)|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/2004/03/15/world/as-expected-putin-easily-wins-a-second-term-in-russia.html|access-date=16 November 2020|issn=0362-4331}}</ref>. Degouezhout a reas [[skrapadenn gouestlidi skol Beslan]] d'ar 1añ–3 a viz Gwengolo 2004. Ouzhpenn 330 den a oa lazhet, en o zouez 186 bugel<ref>{{cite news|url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/4207112.stm|title=Putin meets angry Beslan mothers|publisher=BBC News|date=2 September 2005|access-date=23 March 2020}}</ref>. Ar prantad 10 vloaz goude diskar an [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]] hag a-raok donedigezh Poutin e penn ar vro a oa bet un amzer a reuz e Rusia<ref>{{cite news|title=On this Day December 25: Gorbachev resigns as Soviet Union breaks up|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/december/25/newsid_2542000/2542749.stm|access-date=23 December 2016|work=BBC News}}</ref>. En ur brezegenn er [[Kremlin|C'hremlin]] e 2005, Poutin a zeskrivas diskar an [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]] evel "dizeur geopolitikel brasañ an XX{{vet}} kantved"<ref>{{cite news|title=Putin deplores collapse of USSR|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/4480745.stm|access-date=23 December 2016|work=BBC News|date=25 April 2005}}</ref>. <!--Poutin elaborated, "Moreover, the epidemic of disintegration infected Russia itself"<ref>{{cite journal|last1=Gold|first1=Martin|title=Understanding the Russian Move into Ukraine|journal=The National Law Review|date=16 September 2015|url=http://www.natlawreview.com/article/understanding-russian-move-ukraine|access-date=23 December 2016}}</ref>. --> Reizhad gwarez sokial ar vro ne laboure ket ken ha digresket e oa hed ar vuhez er prantad kent respet Poutin<ref>{{cite news|last1=Krainova|first1=N.|title=Life Expectancy in Russia Is Stagnant, Study Says|url=https://themoscowtimes.com/news/life-expectancy-in-russia-is-stagnant-study-says-22106|access-date=23 December 2016|work=The Moscow Times|date=5 March 2013}}</ref>. Lakaat a reas e pleustr ur politikerezh da adsevel armerzh ar vro ha da adreizhañ ar stad evit resteurel he nerzh da Gevread Rusia. E 2005 e oa roet lañs da raktresoù broadel priorek da wellaat ar prederioù yec'hed, an deskadurezh, an obererezhioù madoù diloc'h, hag al labour-douar<ref name="bofit">{{cite journal|journal=BOFIT Online |url=http://www.suomenpankki.fi/en/suomen_pankki/organisaatio/asiantuntijoita/Documents/bon0608.pdf |title=The challenges of the Medvedev era |date=24 June 2008 |access-date=24 September 2011 |issn=1456-811X |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120320025511/http://www.suomenpankki.fi/en/suomen_pankki/organisaatio/asiantuntijoita/Documents/bon0608.pdf |archive-date=20 March 2012 }}</ref><ref name="bbc-demography">{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/russian/mobile/russia/2012/04/120411_putin_duma_constitution.shtml|title=BBC Russian – Россия – Путин очертил "дорожную карту" третьего срока|publisher=BBC|access-date=25 November 2015}}</ref>. Ar prosezioù dibaouez ouzh pinvidikañ den Rusia er mare-se, prezidant ar gompagnunezh eoul ha gaz [[Yukos]], [[Mic'hail C'hodorkovsky]], evit floderezh hag evit klask tremen hep paeañ an tailhoù, a veze sellet oute gant ar c'hazetennoù etrebroadel evel ur respont d'an donezonoù graet gant Khodorkovsky da enebourien frankizour ha komunour ar C'hremlin<ref>{{Cite book |title=Russia: Russia president Vladimir Putin rule: achievements, problems and future strategies |date=2014|publisher=International Business Publications |isbn=978-1-4330-6774-7|location=Washington, DC|page=70|oclc=956347599}}</ref>. Harzet e oa Khodorkovsky. Yukos a oa lakaet e freuzstal, ha gwerzhet e oa madoù ar gompagnunezh d'an inkant d'ur priz izeloc'h evit hini ar marc'had. Al lodenn vrasañ anezhe a oa prenet gant at gompagnunezh Stad [[Rosneft]]<ref>[http://www.themoscowtimes.com/opinion/article/how-to-steal-legally/302115.html How to Steal Legally] ''[[The Moscow Times]]'', 15 February 2008 (issue 3843, page 8).</ref>. Tonkad Yukos a oa gwelet evel ur sin e tremene Rusia d'ur reizhad [[kapitalouriezh Stad]]<ref>[http://www.nationalreview.com/comment/gvosdev200311050739.asp ''Putin's Gamble. Where Russia is headed''] by [[Nikolas Gvosdev]], ''National Review'', 5 November 2003. {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081228011223/http://www.nationalreview.com/comment/gvosdev200311050739.asp|date=28 December 2008}}</ref><ref>[https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A37580-2004Jul8.html ''Putin's Kremlin Asserting More Control of Economy. Yukos Case Reflects Shift on Owning Assets, Notably in Energy''] by [[Peter Baker (author)|Peter Baker]], ''[[The Washington Post]]'', 9 July 2004.</ref>. <!-- This was underscored in July 2014, when shareholders of Yukos were awarded $50&nbsp;billion in compensation gant al lez-varn tredeogiezh pad e [[Den Haag]].<ref name="YukosCase">{{cite news|title=Hague court awards $50 bn compensation to Yukos shareholders|url=http://www.russiaherald.com/index.php/sid/224207121/scat/723971d98160d438/ht/Hague-court-awards-50-bn-compensation-to-Yukos-shareholders|access-date=29 July 2014|work=Russia Herald|archive-url=https://web.archive.org/web/20140730050514/http://www.russiaherald.com/index.php/sid/224207121/scat/723971d98160d438/ht/Hague-court-awards-50-bn-compensation-to-Yukos-shareholders|archive-date=30 July 2014|url-status=dead}}</ref>.--> D'ar 7 a viz Here 2006, [[Anna Politkovskaya]], ur gazetennerez hag a ziskulie goubrenerezh an arme rusian hag hec'h emzalc'h e [[Tchetchenia]], a oa diskaret gant un tenn en antre ar savadur ma oa o chom, deiz deiz-ha-bloaz Poutin. Marv Politkovskaya a sachas abegadennoù eus ar bed a-bezh. Rebechet e oa ouzh Poutin bezañ c'hwitet da wareziñ media dieub nevez ar vro<ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/opinion/commentators/joan-smith/joan-smith-putins-russia-failed-to-protect-this-brave-woman-419313.html|title=Putin's Russia failed to protect this brave woman – Joan Smith|work=The Independent|date=9 October 2006|access-date=22 June 2013|location=London|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081207030505/http://www.independent.co.uk/opinion/commentators/joan-smith/joan-smith-putins-russia-failed-to-protect-this-brave-woman-419313.html|archive-date=7 December 2008}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.democracynow.org/article.pl?sid=06/10/09/1358259 |title=Anna Politkovskaya, Prominent Russian Journalist, Putin Critic and Human Rights Activist, Murdered in Moscow |website=Democracy Now |date=9 October 2006 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061010184602/https://www.democracynow.org/article.pl?sid=06%2F10%2F09%2F1358259 |archive-date=10 October 2006}}</ref> ha memes bezañ liammet ouzh he muntr. Poutin e-unan a lavaras e oa bet muioc'h a vec'h gant e c'houarnamant abalamour d'he marv evit da-heul he skridoù<ref>{{cite news|first=Andrey|last=Kolesnikov|title=Vladimir Putin and Angela Merkel Work Together|work=Kommersant|url=http://www.kommersant.com/p712110/r_527/Putin_visit_Germany/|date=11 October 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930184736/http://www.kommersant.com/p712110/r_527/Putin_visit_Germany/|archive-date=30 September 2007}}</ref>. [[File:Funeral of Boris Yeltsin-23.jpg|thumb|Putin, [[Bill Clinton]], [[George H. W. Bush]] ha [[Lyudmila Putina]] da-geñver obidoù Stad Boris Yeltsin e Moskov, miz Ebrel 2007]] E 2007 e oa aozet "kerzhadegoù disrannidi" gant ar strollad eus an tu enep [[Rusia all]]<ref>{{cite news|last=Lee|first=Steven|url=https://www.nytimes.com/2007/03/10/world/europe/10kasparov.html?ex=1331182800&en=2f3ff57730367a82&ei=5088&partner=rssnyt&emc=rss|title=Kasparov, Building Opposition to Putin|location=Russia|work=The New York Times|date=10 March 2007|access-date=2 March 2010}}</ref>, renet gant [[Garry Kasparov]], bet kampion echedoù ar bed, hag [[Eduard Limonov]], rener ar strollad broadel-bolchevik. Evel ma oa bet embannet a-raok, manifestadegoù e meur a gêr eus Rusia a oa enebet oute gant ar polis a stankas an hent heuliet gant ar vanifesterien hag a harzas 150 den<ref>{{cite news |title=Garry Kasparov jailed over rally |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7110910.stm |publisher=BBC News |date=24 November 2007 |access-date=9 April 2010}}</ref>. D'an 12 a viz Gwengolo 2007 e oa divodet ar gouarnamant gant Poutin hervez goulenn ar c'hentañ ministr [[Mic'hail Fradkov]]. Fradkov a lavaras e oa da reiñ d'ar prezidant frankiz da gabaliñ evit dilennadegoù an Douma. Anvet e oa [[Viktor Zubkov]] evel ministr kentañ nevez<ref>{{cite news|url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,296505,00.html|title=Putin Dissolves Government, Nominates Viktor Zubkov as New Prime Minister|publisher=Fox News Channel|date=12 September 2007|access-date=2 March 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120917025219/http://www.foxnews.com/story/0,2933,296505,00.html|archive-date=17 September 2012|url-status=dead}}</ref>. E miz Kerzu 2007, [[Rusia unanet]] a c'hounezas 64.24% eus ar mouezhioù e dilennadegoù an [[Douma]] hervez rakdisoc'hoù an dilennadeg. Trec'h Rusia unanet e dilennadegoù miz Kerzu 2007 a oa gwelet gant kalz tud evel ur brouenn ma oa harpet ar gouarnamant rusian hag e bolitikerezh gant ar boblañs en ur feson ledan<ref>[http://www.izvestia.ru/politic/article3110945/ Russians Voted In Favour of Putin] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110511161657/http://www.izvestia.ru/politic/article3110945/ |date=11 May 2011}}, 4 December 2007, ''Izvestia''</ref><ref>[http://www.izvestia.ru/politic/article3110880/ Assenters' March] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110511161622/http://www.izvestia.ru/politic/article3110880/ |date=11 May 2011}}, 3 December 2007, ''Izvestia''</ref>. === 2008–2012: Kentañ ministr evit an eil gwezh === E 2008 e tifenne ar [[bonreizh|Vonreizh]] outañ da vont war ar renk evit mont da brezidant evit an trede gwezh. Dilennet e oa [[Dmitriy Medvyedyev|Dmitry Medvedev]], besministr kentañ betek-henn, da gemer e lec'h. Un devezh hepken goude bezañ roet ar brezidantelezh da Vedvedev, e oa anvet Poutin kentañ ministr Rusia hag e vire e c'halloud e-giz-se<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2008/05/09/world/europe/09russia.html|title=Putin Is Approved as Prime Minister|date=9 May 2008|work=The New York Times}}</ref>. [[File:Vladimir Putin 11 March 2008-1.jpg|thumb|Poutin ha [[Dmitry Medvedev]], miz Meurzh 2008]] Hervez Poutin, trec'hiñ heuliadoù enkadenn ekonomiezh ar bed a oa unan eus an div dachennn m'en doa graet berzh e-pad e eil prantad evel ministr kentañ<ref name=bbc-demography />. Stabilaat ment poblañs Rusia etre 2008 ha 2011 e oa eben, goude ur prantad hir a ziskar a grogas er bloavezhioù 1990<ref name=bbc-demography />. E kendalc'h [[Rusia unanet]] e Moskov d'ar 24 a viz Gwengolo 2011, Medvedev a ginnigas en un doare ofisiel ober eus Poutin o danvez prezidant e 2012, ur c'hinnig a oa asantet gant Poutin. Pa ouzer e oa hogos holl bed politikel Rusia dindan mestroni Rusia unanet, kalz a dud a grede e oa sur Poutin da vezañ dilennet un trede gwezh. <!--The move was expected to see Medvedev stand on the United Russia ticket in the parliamentary elections in December, with a goal of becoming prime minister at the end of his presidential term<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-15045816|title=Russia's Putin set to return as president in 2012|date=24 September 2011|access-date=24 September 2011|work=BBC News}}</ref>.--> Goude dilennadegoù ar 4 a viz Kerzu 2011, evit an Douma milliadoù a Rusianed a grogas da vanifestiñ a-enep ar floderezh en dilennadeg. Ar manifestadegoù brasañ e oa en amzer Poutin. Abegiñ a rae an disrannidi Poutin ha [[Rusia unanet]] ha goulenn ma vefe nullet disoc'hoù an dilennadeg<ref name=GuardLive>[https://www.theguardian.com/global/2011/dec/10/russia-elections-putin-protest ''Russian election protests – follow live updates''], ''The Guardian''. Retrieved 10 December 2011.</ref>. Sevel a reas aon rak un dispac'h liv er gevredigezh<ref>[http://www.politonline.ru/comments/10432.html Как митинг на Поклонной собрал около 140 000 человек] politonline.ru {{in lang|ru}}</ref>. A-hervez e oa aozet gant Poutin un niver a vagadoù paramilourel leal dezhañ ha d'ar strollad Rusia unanet er prantad eus 2005 da 2012<ref>{{Citation|last=Frum|first=David|title=What Putin Wants|journal=The Atlantic|volume=313|issue=5|pages=46–48|date=June 2014}}</ref>. Mont a reas war ar renk adarre e 2012 evit bezañ prezidant en-dro, gant skoazell ar prezidant Dmitri Medvedev ar wech-mañ. Mont a reas ar maout gantañ en-dro gentañ, d'ar 4 a viz Meurzh 2012, gant ouzhpenn 63% eus ar mouezhioù, ar pezh a ziskouezhas e oa karet c'hoazh gant ar Rusianed evel penn bras ar vro. Reiñ a reas arsellerien an [[OSCE]] da c'houzout e voe bet floderezh avat. === 2012–2018: Prezidant evit an trede gwezh === D'ar 24 a viz Gwengolo 2011, e-keit ha ma oa o komz e kendalc'h ar strollad [[Rusia unanet]], Medvedev a zisklêrias e erbedfe d'ar strollad choaz Poutin evel danvez prezidant. Diskuliañ a reas ivez e oa bet skoulmet un emglev etrezo o-daou pell a oa da lezel Poutin da vont war ar renk da vezañ dilennet evel prezidant e 2012<ref>{{cite news |title=Vladimir Putin on course to be Russia's next president as Dmitry Medvedev steps aside |first=Andrew |last=Osborn |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/russia/8786314/Vladimir-Putin-on-course-to-be-Russias-next-president-as-Dmitry-Medvedev-steps-aside.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/russia/8786314/Vladimir-Putin-on-course-to-be-Russias-next-president-as-Dmitry-Medvedev-steps-aside.html |archive-date=10 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live |newspaper=[[The Daily Telegraph]] |date=24 September 2011 |access-date=25 September 2011}}{{cbignore}}</ref>. Badezet e oa an eskemm plasoù-mañ er media ar "Rokirovka", ar ger rusek implijet evit ar "rok", ar fiñv en echedoù ma cheñcher plas d'an tour ha d'ar roue war un dro<ref>{{Cite news|last=Shuster|first=Simon|date=3 March 2012|title=Will Putin's Election Victory in Russia Be Greeted with Protests?|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|url=http://content.time.com/time/world/article/0,8599,2108254,00.html|access-date=15 December 2020|issn=0040-781X}}</ref>. D'ar 4 a viz Meurzh 2012 e c'hounezas Poutin an dilennadegoù en dro gentañ, gant 63, 6% eus ar mouezhioù, en desped d'an tamalloù niverus a floderezh<ref name="elections-history">{{cite news|date=9 March 2012|title=История президентских выборов в России|trans-title=History of the presidential elections in Russia|url=http://www.ria.ru/vybor2012_infographics/20120309/590825026.html|access-date=25 November 2015|website=[[RIA Novosti]]|language=ru}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/919928.stm|work=BBC News|title=Putin won 'rigged elections'|date=11 September 2000}}</ref><ref>{{cite web|script-title=ru:Выборы Президента Российской Федерации 2012|url=http://www.vybory.izbirkom.ru/region/region/izbirkom?action=show&root=1&tvd=100100031793509&vrn=100100031793505&region=0&global=1&sub_region=0&prver=0&pronetvd=null&vibid=100100031793509&type=226|website=izbirkom.ru|publisher=Central Election Commission of the Russian Federation|access-date=10 June 2015|language=ru}}</ref>. Ar gostezenn enep a damalle floderezh da Boutin ha d'ar strollad Rusia unanet<ref>{{cite news|url=http://en.rian.ru/russia/20120304/171708401.html |title=Putin Hails Vote Victory, Opponents Cry Foul |agency=RIA Novosti |access-date=22 June 2013}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/news/datablog/2012/mar/05/russia-putin-voter-fraud-statistics|title=Russian election: does the data suggest Putin won through fraud?|author=James Ball|work=The Guardian|access-date=9 April 2016|author-link=James Ball (journalist)}}</ref>. Strivoù a oa graet da lakaat an dilennadegoù da vezañ splann, en o mesk implij [[webcam]]où er burevioù votiñ. Daoust da se e oa kavet abeg er vouezhiadeg gant ar gostezenn enep rusian hag evezherien etrebroadel an [[Organization for Security and Co-operation in Europe|Aozadur evit ar surentez hag ar c'henobererezh en Europa]] abalamour da zireizhderioù prosediñ<ref name="OSCE">{{cite web|title=Russia's presidential election marked by unequal campaign conditions, active citizens' engagement, international observers say|url=http://www.osce.org/odihr/elections/88661|publisher=[[Organization for Security and Co-operation in Europe]]}}</ref>. Savet e oa oberiadennoù enep-Poutin e-pad ar c'habalerezh evit dilenn ar prezidant ha diouzhtu goude. Sonadeg ar [[Pussy Riot]] d'an 21 a viz C'hwevrer hag ar prosez da-heul eo an hini vrudetañ<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/music/2012/aug/17/pussy-riot-sentenced-prison-putin|work=The Guardian|first=Miriam|last=Elder|title=Pussy Riot sentenced to two years in prison colony over anti-Putin protest|date=17 August 2012|location=London}}</ref>. War-dro 8000–20 000 manifester en em vodas e Moskov d'ar 6 a viz Mae<ref name=vz-provocation>[http://vz.ru/politics/2012/5/6/577272.html Провокация вместо марша] vz.ru</ref><ref name="Russian police battle anti-Putin protesters">{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-russia-protests-idUSBRE8440CK20120506|title=Russian police battle anti-Putin protesters|work=Reuters|access-date=7 May 2012|date=6 May 2012}}</ref> ma oa gloazet 80 den en emgannoù gant ar polis<ref>{{cite web|url=http://lenta.ru/news/2012/05/10/more/|title=СК пересчитал пострадавших полицейских во время "Марша миллионов"|website=lenta.ru|access-date=25 November 2015}}</ref>, ha harzet 450 den, gant 120 manifester all dastumet ouzhpenn an deiz war-lerc'h<ref name="Inauguration protests">{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/vladimir-putin/9250729/Vladimir-Putin-inauguration-shows-how-popularity-has-crumbled.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/vladimir-putin/9250729/Vladimir-Putin-inauguration-shows-how-popularity-has-crumbled.html |archive-date=10 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live|title=Vladimir Putin inauguration shows how popularity has crumbled|work=The Daily Telegraph|access-date=7 May 2012|location=London|first=Tom|last=Parfitt|date=7 May 2012}}{{cbignore}}</ref>. Ur vanifestadeg all a-du gant Poutin a vodas war-dro 130 000 den er [[sportva Luzhniki]], sportva brasañ Rusia<ref>{{cite book|last=Ross|first=Cameron|title=Systemic and Non-Systemic Opposition in the Russian Federation: Civil Society Awakens? |date=2016 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-04723-0 |page=46|url=https://books.google.com/books?id=M0mrCwAAQBAJ}}</ref>. Lod anezhe a anzavas e oant bet paeet da zont, pe e oant bet rediet da zont gant o fatromed, pe a oa lakaet da grediñ e oant o vont da gemer perzh en ur festival folk<ref>{{cite news|title=Putin tells stadium rally 'battle' is on for Russia|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-17136644|publisher=BBC News|date=23 February 2012}}</ref><ref>{{cite news|title=Resolute Putin Faces a Russia That's Changed|url=https://www.nytimes.com/2012/02/24/world/europe/a-resolute-putin-faces-a-changing-russia.html|work=The New York Times|date=23 February 2012}}</ref><ref>{{cite news|title=Putin, Addressing Rally, Casts Himself as Unifier|url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052970204778604577241272571508352|work=The Wall Street Journal|date=24 February 2012}}</ref>. Sellet e vez outi evel ar vanifestadeg vrasañ a-du gant Poutin betek-henn<ref>{{cite news|title=Pro-Putin rally draws tens of thousands|url=http://www.aljazeera.com/news/europe/2012/02/201222310314419393.html|publisher=Al Jazeera|date=23 February 2012}}</ref>. [[File:Barack Obama and Vladimir Putin walking in Ireland.jpg|thumb|Poutin gant ar prezidant [[Barack Obama]] e-pad 39vet emgav ar [[G8]] en Iwerzhon, d'ar 17 a viz Even 2013]] Kregiñ a reas prezidantelezh Poutin er [[Kremlin|C'hremlin]] d'ar 7 a viz Mae 2012<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2012/may/07/vladimir-putin-inaugurated-russian-president|title=Vladimir Putin inaugurated as Russian president amid Moscow protests|date=7 May 2012|website=The Guardian|access-date=20 January 2014}}</ref>. An devezh kentañ e embannas Poutin 14 dekred, anvet a-wezhioù "Dekredoù Mae" gant ar mediaoù, en o mesk unan hir hag a embanne palioù ledan evit ekonomiezh Rusia. Dekredoù all a selle ouzh an deskadurezh, stummadur al labourerien berzhek, an darempredoù gant [[Unaniezh Europa]], greanterezh an difenn, an darempredoù etre kenelioù, ha tachennoù politikerezh all meneget e melladoù eus program Poutin embannet e-pad ar c'habalerezh<ref>{{cite web|url=http://english.ruvr.ru/2012_05_07/74079067/|title=Putin decrees EU closeness policy|publisher=Voice of Russia, English.ruvr.ru|date=7 May 2012|access-date=22 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130513181423/http://english.ruvr.ru/2012_05_07/74079067/|archive-date=13 May 2013|url-status=dead}}</ref>. E 2012 hag e 2013, Poutin hag ar strollad Rusia unanet a lakaas lezennoù strisoc'h a-enep ar gumuniezh [[LGBT]] da dremen, e [[Sant-Petersbourg]], [[Arc'hangelsk]], ha [[Novosibirsk]] ; ul lezenn anvet al "lezenn rusian war ar propaganda gay", a-enep ar "propaganda heñvelreviat" (Difenn a ra arouezioù evel ar banniel kanevedenn<ref>{{cite magazine |url=http://www.spiegel.de/international/world/two-arrested-in-st-petersburg-for-violating-city-s-new-anti-gay-law-a-826199.html|title=Discrimination in Russia: Arrests for Violation of St. Petersburg Anti-Gay Law |date=6 April 2012|magazine=Der Spiegel}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-russia-gay-idUSBRE90O0QT20130125|title="Russian parliament backs ban on "gay propaganda", Reuters, 25 January 2013|work=Reuters|date=25 January 2013}}</ref> koulz ha levrioù bet embannet, enno danvez a denn d'an heñvelrevelezh) a oa degemeret gant an Douma e miz Even 2013<ref name="BBC-LGBT">{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/russian/russia/2013/06/130611_duma_gay_propaganda.shtml?print=1 |script-title=ru:Госдума приняла закон о 'нетрадиционных отношениях' |trans-title=The State Duma has adopted a law on 'non-traditional relationships' |language=ru |work=BBC Russia |date=11 June 2013 |access-date=11 June 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140301045821/http://www.bbc.co.uk/russian/russia/2013/06/130611_duma_gay_propaganda.shtml?print=1 |archive-date=1 March 2014 |url-status=dead }}</ref><ref name="RBC-LGBT">{{cite web|url=http://www.rbc.ru/rbcfreenews/20130611172814.shtml?print|title=ГД приняла закон об усилении наказания за пропаганду гомосексуализма среди подростков|publisher=[[RBC Information Systems|RBC]]|date=11 June 2013|access-date=11 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131003040126/http://www.rbc.ru/rbcfreenews/20130611172814.shtml?print|url-status=dead|archive-date=3 October 2013}}</ref>. E respont d'an nec'hamant a-berzh tud en estrenvro diwar-benn al lezenn nevez, Poutin a c'houlennas gant ar re a gave abeg enni da veizañ e oa eus al lezenn-se ur "berz war ar propaganda evit ar [[Pedofiliezh|bedofiliezh]] hag an [[heñvelrevelezh]]" hag e tisklêrias e tlefe an heñvelrevidi a zeufe evit C'hoarioù olimpek goañv 2014 "lezel ar vugale e peoc'h". Nac'hañ a reas avat e oa an disterañ droukziforc'hadur a-enep an heñvelrevidi e Rusia a-fet labour, respet, pe er gevredigezh<ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/vladimir-putin-i-know-some-people-who-are-gay-were-on-friendly-terms-9070363.html|title=Vladimir Putin: 'I know some people who are gay, we're on friendly terms'|work=[[The Independent]]|first=Tomas|last=Jivanda|date=19 January 2014|access-date=8 February 2014|location=London}}</ref>. E miz Mezheven 2013, Putin a gemeras perzh er skinwel en ur vodadeg eus [[Talbenn hollrusian ar bobl]] ma oa dilennet e penn ar strollad<ref name="Putleader">[https://web.archive.org/web/20130915102802/http://www.interfax.co.uk/ukraine-news/putin-becomes-popular-front-for-russia-leader-2/ Putin becomes Popular Front for Russia leader], [[Interfax-Ukraine]] (13 June 2013) {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130915102802/http://www.interfax.co.uk/ukraine-news/putin-becomes-popular-front-for-russia-leader-2/|date=15 September 2013}}</ref> savet e 2011<ref>{{cite news|url=http://www.theaustralian.com.au/news/world/echo-of-soviet-era-in-putins-bid-for-votes/story-e6frg6so-1226076653930|title=Echo of Soviet era in Putin's bid for votes|work=[[The Australian]]|date=17 June 2011}}</ref>. Hervez ar c'hazetenner [[Steve Rosenberg (kazetenner)|Steve Rosenberg]], e fell d'ar strollad-se "kevreañ ar C'hremlin ha pobl Rusia" hag un deiz, mar bez ret, kemer lec'h ar strollad Rusia unanet, a ya e vrud war ziskar mui-oc'h-mui, da harpañ Poutin<ref name="People's Front">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-22879644|title=Putin inaugurates new movement amid fresh protests|publisher=BBC|access-date=12 June 2013|date=12 June 2013}}</ref>. Embann a reas Poutin hag e wreg Lyoudmila Chkrebneva d'ar 6 a viz Even 2013 war ar chadenn Rossiya 24 e tibriedent an eil diouzh egile. ==== Brezel Rusia-Ukraina ==== [[Restr:Asia-Europe (ASEM) Summit meeting of the leaders of Russia, Ukraine, Germany and France, October 2014.jpg|thumbnail| Poutin o tivizout gant [[Petro Poroshenko]], presidant Ukraina, [[Angela Merkel]], Kañsellerez Bro-Alamagn, ha [[François Hollande]], prezidant ar Frañs, d'ar 17 a viz Here 2014]] * ''Pennad spisoc'h: [[Brezel etre Ukraina ha Rusia]]'' E 2014, Rusia he doa graet meur a ergerzhadeg armet en [[Ukraina]]. Goude manifestadegoù an [[Euromaidan]] ha diskar ar prezidant [[Viktor Ianoukovytch]], soudarded rusian hep arouezennoù, lesanvet "tudigoù glas", a gemeras lec'hioù strategek hag isframmoù en Ukraina, e [[Krimea]]. Staget e oa neuze Krimea ha [[Sebastopol]] gant Rusia goude ur referendom ma votas annezidi Krimea, hervez an disoc'hoù ofisiel, da vezañ staget ouzh [[Kevread Rusia]]<ref name="Maskarovka">{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/programmes/b050674y|title= BBC Radio 4 – Analysis, Maskirovka: Deception Russian-Style|publisher= BBC |access-date= 11 April 2015}}</ref><ref name="washingtonpost">{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/world/putin-changes-course-admits-russian-troops-were-in-crimea-before-vote/2014/04/17/b3300a54-c617-11e3-bf7a-be01a9b69cf1_story.html|title= Putin's remarks raise fears of future moves against Ukraine |newspaper= The Washington Post |access-date= 14 September 2014 |first= Kathy |last= Lally |date= 17 April 2014}}</ref><ref name="KremlinRU01">{{cite web|url=http://en.kremlin.ru/events/president/news/20796 |title= President of Russia |publisher= Eng.kremlin.ru |date= 1 June 2010 |access-date= 20 April 2014}}</ref>. Goude-se, manifestadegoù aozet a-enep divizoù kemeret gant [[Rada]] Ukrainia gant strolladoù a-du gant Rusia en [[Donbas]] a droas e brezel etre gouarnamant Ukraina hag disrannourien Republik pobl Donetsk ha Republik pobl Luhansk harpet gant Rusia. E miz Eost 2014<ref>{{cite web|date=8 April 2015|url=http://www.unian.info/war/1065276-debaltseve-pocket-in-donbas-was-created-by-russian-troops-yashin.html|title=Debaltseve pocket in Donbas was created mainly by Russian troops – Yashin|website=unian.info|access-date=15 October 2020}}</ref>, e oa treuzet an harzoù gant 80 karr brezel rusian e meur a lec'h en Oblast Donetsk hervez <ref name="Time0x01">{{cite news|url=http://time.com/3142580/ukrain-russia-luhansk-donetsk-rebels-reinforcements/|agency= Time|author= Per Liljas|title= Rebels in Besieged Ukrainian City Reportedly Being Reinforced|date= 19 August 2014|access-date= 28 August 2014|magazine= Time}}</ref><ref name="how the war transformed">{{cite web|url=http://www.kyivpost.com/content/ukraine/how-the-war-zone-transformed-between-june-16-and-sept-19-infographic-365795.html|title= How the war zone transformed between June 16 and Sept. 19|website= Kyiv Post|date= 25 September 2014|access-date= 21 March 2015}}</ref><ref name="tanks white circles">{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-ukraine-crisis-tanks-exclusive-idUSKCN0IC1GE20141023|title= Exclusive: Charred tanks in Ukraine point to Russian involvement|work= Reuters | date= 23 October 2014}}</ref>. Sellet e voe ouzh perzh an arme rusian gant gouarnamant Ukraina evel pennkaoz faezhidigezh arme Ukraina e deroù miz Gwengolo<ref name="ch40x02">Channel 4 News, 2 September 2014 [http://www.channel4.com/news/tensions-still-high-in-ukraine-video tensions still high in Ukraine]</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2014/dec/17/ukraine-ceasefire-frontline-counting-cost-war-uneasy-calm|title= Ukraine ceasefire leaves frontline counting cost of war in uneasy calm|author= Luke Harding|website= The Guardian|date= 17 December 2014|access-date= 29 December 2014}}</ref>. <!-- In November 2014, the Ukrainian military reported intensive movement of troops and equipment from Russia into the separatist-controlled parts of eastern Ukraine.<ref>{{cite news|url=https://en-maktoob.news.yahoo.com/kiev-claims-intensive-movements-troops-crossing-russia-123248755.html |title= Kiev claims 'intensive' movements of troops crossing from Russia |date= 2 November 2014 |agency= Agence France-Presse |access-date= 13 November 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141114002830/https://en-maktoob.news.yahoo.com/kiev-claims-intensive-movements-troops-crossing-russia-123248755.html |archive-date= 14 November 2014 }}</ref> The Associated Press reported 80 unmarked military vehicles on the move in rebel-controlled areas.<ref name="various reuters">{{cite news |url=https://www.reuters.com/article/us-ukraine-crisis-idUSKBN0IT0AF20141109| title= worst east Ukraine shelling for month | date= 9 November 2014 | work= Reuters | access-date= 10 November 2014 | author= various reuters}}</ref> An [[OSCE]] Special Monitoring Mission observed convoys of heavy weapons and tanks in [[Donetsk People's Republic|DPR]]-controlled territory without insignia.<ref name="osce.org">{{cite web |url=http://www.osce.org/ukraine-smm/126483 | title= Spot report by the OSCE Special Monitoring Mission to Ukraine (SMM), 8 November 2014 | publisher= osce.org | date= 8 November 2014 | access-date= 9 November 2014}}</ref> OSCE monitors further stated that they observed vehicles transporting ammunition and soldiers' [[killed in action|dead bodies]] crossing the Russian-Ukrainian border under the guise of [[humanitarian aid|humanitarian-aid]] convoys.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-30039004 |title= Ukraine Crisis: Russian 'Cargo 200' Crossed Border&nbsp;– OSCE | publisher = BBC, UK | date= 13 November 2014 | access-date = 13 November 2014}}</ref> As of early August 2015, the OSCE observed over 21 such vehicles marked with the Russian military code for soldiers killed in action.<ref>{{cite news |script-title=ru:ОБСЕ заявляет, что на ростовских КПП были машины с надписью "груз 200" |url=http://ria.ru/world/20150806/1166231249.html|agency= RIA Novosti|date= 6 August 2015 |access-date = 7 August 2015|language= ru}}</ref> According to ''[[The Moscow Times]]'', Russia has tried to intimidate and silence human-rights workers discussing Russian soldiers' deaths in the conflict.<ref name="Moscow Times">{{cite news |url=http://www.themoscowtimes.com/news/article/moscow-stifles-dissent-as-russian-soldiers-return-from-ukraine-in-coffins/506979.html | title= Moscow Stifles Dissent as Soldiers Return From Ukraine in Coffins | work= [[The Moscow Times]] | date= 12 September 2014 | agency= Reuters | access-date= 9 November 2014}}</ref> The OSCE repeatedly reported that its observers were denied access to the areas controlled by "combined Russian-separatist forces".<ref>{{cite web|title= Response to Special Representative in Ukraine Ambassador Martin Sajdik and OSCE Special Monitoring Mission Chief Monitor Ertugrul Apakan|url=http://osce.usmission.gov/nov_4_15_ukraine_sajdik_apakan.html|website= U.S. Mission to the OSCE|date= 4 November 2015|access-date= 6 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222145845/http://osce.usmission.gov/nov_4_15_ukraine_sajdik_apakan.html|archive-date= 22 December 2015}}</ref> In October 2015, ''[[The Washington Post]]'' reported that Russia had redeployed some of its elite units from Ukraine to [[Syria]] in recent weeks to support Syrian President [[Bashar al-Assad]].<ref>{{cite web|url=http://www.foxnews.com/world/2015/10/24/russia-said-to-redeploy-special-ops-forces-from-ukraine-to-syria/ |title= Russia said to redeploy special-ops forces from Ukraine to Syria |publisher= [[Fox News Channel]] |date= 24 October 2015 |access-date= 24 October 2015 |quote="The special forces were pulled out of Ukraine and sent to Syria," a Russian Ministry of Defense official said, adding that they had been serving in territories in eastern Ukraine held by pro-Russia rebels. The official described them as "akin to a Delta Force," the U.S. Army's elite counterterrorism unit.}}</ref> In December 2015, Putin admitted that Russian military intelligence officers were operating in Ukraine.<ref name="GN151217">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/world/2015/dec/17/vladimir-putin-admits-russian-military-presence-ukraine | title= Putin admits Russian military presence in Ukraine for first time | first= Shaun | last= Walker | work= The Guardian | date= 17 December 2015 }}</ref> --> Hervez ar c'helenner [[Andrei Tsygankov]], kalz izili eus ar gumuniezh etrebroadel o deus lakaet e oa bet roet lañs d'ur seurt politikerezh estren rusian nevez a-grenn gant stagadenn [[Krimea]] ouzh Rusia<ref>{{cite web|last=Rutland|first=Peter|date=18 May 2014|title=A Paradigm Shift in Russia's Foreign Policy|url=https://www.themoscowtimes.com/2014/05/18/a-paradigm-shift-in-russias-foreign-policy-a35534|access-date=14 October 2020|website=The Moscow Times}}</ref><ref>{{cite web|last=Zevelev|first=Igor|date=27 April 2014|title=Границы русского мира|trans-title=The Borders of the Russian World|url=https://globalaffairs.ru/articles/graniczy-russkogo-mira/|access-date=14 October 2020|website=Россия в глобальной политике|language=ru}}</ref>. Hervezo e oa tremenet Rusia d'un emzalc'h tagus da adsevel an Unaniezh soviedek. Ar cheñchamañt politikerezh-se a c'haller kompren emezañ evel Poutin o klask derc'hel ar broadoù e sferenn levezon Rusia pell diouzh levezon galloudoù ar C'hornôg. Evit stagadenn Krimea da vezañ hardizh ha graet dre nerzh, e bolitikerezh estren nevez a c'hallfe kaout heñvelderioù ouzh e bolitikerezh betek-henn<ref>{{Cite journal|last= Tsygankov|first= Andrei|date= 4 July 2015|title= Vladimir Putin's last stand: the sources of Russia's Ukraine policy|journal= Post-Soviet Affairs|volume= 31|issue= 4|pages= 279–303|doi= 10.1080/1060586x.2015.1005903|s2cid= 154892438|issn= 1060-586X}}</ref>. ==== Emelladenn e Siria ==== [[File:Vladimir Putin and Barack Obama (2015-09-29) 04.jpg|thumb|Poutin en em gav gant ar prezidant [[Barack Obama]] e New York da gomz diwar-benn Siria hag ar [[Stad Islamek]], 29 September 2015]] D'an 30 a viz Gwengolo 2015 e oa aotreet an arme rusian da emellout e brezel diabarzh [[Siria]] gant Poutin, da-heul ur goulenn ofisiel a-berzh gouarnamant sirian [[Bashar al-Assad]] da gaout skoazell a-enep an emsavidi hag ar strolladoù djihadisted<ref name="latimes">{{cite news|url=https://www.latimes.com/world/europe/la-fg-kremlin-oks-troops-20150930-story.html|title=Russia Launches Airstrikes in Syria Amid U.S. Concern About Targets|date=30 September 2015|access-date=7 October 2015|work=Los Angeles Times|author1=Patrick J. McDonnell|author2=W.J. Hennigan|author3=Nabih Bulos}}</ref>. Obererezh an arme rusian a oa tagadennoù gant kirri-nij, tennoù misiloù hag implij kuzulierien ha nerzhioù arbennik rusian a-enep ar strolladoù a oa a-enep ar gouarnamant sirian, en o zouez ar gostezenn enep, koulz ha ar [[Stad Islamek]], an [[Talbenn al-Nusra]] (Al-Qaida er sav-heol), [[Hayat Tahrir al-Sham]], [[Ahrar al-Sham]], ha [[Jaish al-Fatah]]<ref>{{cite news|url=https://www.usnews.com/news/world/articles/2015/10/08/syrian-general-russian-strikes-helping-ground-offensive |title=Clashes between Syrian troops, insurgents intensify in Russian-backed offensive |date=8 October 2015 |access-date=10 October 2015 |work=U.S. News & World Report |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151009151540/http://www.usnews.com/news/world/articles/2015/10/08/syrian-general-russian-strikes-helping-ground-offensive |archive-date=9 October 2015 }}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/syrian-army-general-says-new-ground-offensive-backed-by-russian-air-strikes-will-eliminate-a6686086.html|title=Syrian army general says new ground offensive backed by Russian air strikes will 'eliminate terrorists'|first=Lizzie|last=Dearden|date=8 October 2015|access-date=10 October 2015|work=The Independent}}</ref>. Goude disklêriadenn Poutin d'ar 14 a viz Meurzh 2016 e oa bet kaset da bennvat ar c'hefridi en doa roet d'an arme e Siria hag an urzh da dennañ ar pep brasañ eus an nerzhioù rusian esu Siria<ref name="BBC 14 Mar 2016">{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-35807689 |title=Syria conflict: Russia's Putin orders 'main part' of forces out |work=[[BBC World Service]] |date=14 March 2016 |access-date=14 March 2016}}</ref>, bagadoù rusian chomet e Siria o deus kendalc'het da stourm da harpañ gouarnamant kozh Siria<ref>{{cite web|url=http://newsru.com/russia/18mar2016/sir.html|title=Новости NEWSru.com :: Генштаб ВС РФ объявил о новых авиаударах по террористам в Сирии|date=18 March 2016|access-date=9 April 2016}}</ref>. ==== Emelladenn Rusia e dilennadegoù ar Stadoù-Unanet e 2016 ==== ''* Pennad spisoc'h: [[Russiagate]]'' E miz Genver 2017 e tisklêrias ar servijoù kuzh amerikan e soñjent e oa bet roet an urzh gant Poutin da ren ur c'houlzad levezonañ, da gentañ da zroukprezek diwar-benn [[Hillary Clinton]] ha da vihanaat he chañsoù da vezañ dilennet ha da vezañ prezidantez, ha diwezhatoc'h da harpañ [[Donald Trump]] en un doare sklaer<ref>{{cite news |title=Background to 'Assessing Russian Activities in Recent US Elections': The Analytic Process and Cyber Incident Attribution |date=6 January 2016 |work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/interactive/2017/01/06/us/politics/document-russia-hacking-report-intelligence-agencies.html |page=11 |access-date=8 January 2017 |url-access=subscription| quote='We assess with high confidence that Russian President Vladimir Putin ordered an influence campaign in 2016 aimed at the US presidential election, the consistent goals of which were to undermine public faith in the US democratic process, denigrate Secretary Clinton, and harm her electability and potential presidency. We further assess Putin and the Russian Government developed a clear preference for President-elect Trump.'}}</ref>. Dinac'hañ a reas Trump dalc'hmat an disterañ emelladenn eus Rusia en dilennadegoù<ref name="FactCheck_meddling">{{cite news|url=https://www.factcheck.org/2018/02/words-trump-russian-meddling/|title=In His Own Words: Trump on Russian Meddling|last1=Kiely|first1=Eugene|date=19 February 2018|work=[[FactCheck.org]]|last2=Gore|first2=D'Angelo}}</ref><ref name="Politifact_Meddling">{{cite news|url=http://www.politifact.com/truth-o-meter/statements/2018/feb/19/donald-trump/donald-trump-falsely-denies-he-denied-russian-medd/|title=Donald Trump falsely says he never denied Russian meddling|last1=Greenberg|first1=Don|date=19 February 2018|work=[[Politifact]]|access-date=6 April 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2017/01/06/us/politics/russia-hack-report.html|title=Putin Ordered 'Influence Campaign' Aimed at U.S. Election, Report Says|first=David E.|last=Sanger|date=6 January 2017|work=The New York Times}}</ref>, evel ma reas Poutin miz Kerzu 2016<ref>{{cite news|last1=Filipov|first1=David|url=https://www.washingtonpost.com/world/europe/trump-syria-hacking-and-terrorism-in-play-as-russias-putin-meets-the-press/2016/12/23/28ead25a-c878-11e6-acda-59924caa2450_story.html|title=Putin to Democratic Party: You lost, get over it|newspaper=[[The Washington Post]]|date=23 December 2016|access-date=21 July 2017|quote=Don't be sore losers. That was how Putin answered a question Friday at his nationally televised annual news conference about whether Russia interfered in the U.S. presidential election in favor of Donald Trump. The Democrats 'are losing on all fronts and looking elsewhere for things to blame,' he told the nearly 1,400 journalists packed into a Moscow convention hall for the nearly four-hour event. 'In my view, this, how shall I say it, degrades their own dignity. You have to know how to lose with dignity.'}}</ref> miz Meurzh 2017,<ref>{{cite web|last=Walker|first=Shaun|url=https://www.theguardian.com/world/2017/mar/30/vladimir-putin-denies-us-election-interference-trump|title='Read my lips – no': Putin denies Russian meddling in US presidential election|website=[[The Guardian]]|date=30 March 2017|access-date=21 July 2017|quote='Read my lips—no,' the Russian president answered when asked whether Russia had tried to influence the vote. He emphasized the denial by saying 'no' in English.}}</ref>, miz Even 2017<ref>{{cite web|url=https://www.latimes.com/politics/washington/la-na-essential-washington-updates-putin-russian-meddling-claims-lack-1496416198-htmlstory.html|title=Putin says claims of Russian meddling in U.S. election are 'just some kind of hysteria'|date=2 June 2017|website=Los Angeles Times}}</ref><ref>{{cite news|last=Fahrenthold|first=David A.|author-link=David Fahrenthold|url=https://www.washingtonpost.com/politics/putin-calls-election-meddling-charge-a-load-of-nonsense-in-megyn-kelly-interview/2017/06/04/3968c42c-497c-11e7-9669-250d0b15f83b_story.html|title=Putin calls U.S. election-meddling charge a 'load of nonsense' in Megyn Kelly interview|newspaper=[[The Washington Post]]|date=4 June 2017|access-date=21 July 2017|quote='There's a theory that Kennedy's assassination was arranged by the United States intelligence services. So, if this theory is correct—and that can't be ruled out—then the same agencies could fabricate evidence of Russian hacking, Putin said.}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.yahoo.com/tv/megyn-kelly-drills-vladimir-putin-presidential-election-hack-003528480.html |title= Megyn Kelly Drills Vladimir Putin on Presidential Election Hack, Russia's Ties With Trump (Video) |website=[[Yahoo News]]|date=7 June 2017|access-date=8 October 2017|quote= Presidents come and go, and even the parties in power change, but the main political direction does not change. That's why, in the grand scheme of things, we don't care who's the head of the United States. We know more or less what is going to happen. And so in this regard, even if we wanted to, it wouldn't make sense for us to interfere.}}</ref>, ha miz Gouere 2017<ref>{{cite news|last=Liptak|first=Kevin|url=http://www.cnn.com/2017/07/08/politics/trump-advisers-russia-interference/index.html|title=Trump officials decline to rebut Russia's claims that Trump seemed to accept election denials|publisher=CNN|date=8 July 2017|access-date=21 July 2017|quote=Top advisers to President Donald Trump declined three times on Saturday to rebut claims from Russian officials that Trump had accepted their denials of alleged Russian interference in the US election.&nbsp;... Russian President Vladimir Putin&nbsp;... told reporters that Trump appeared to accept his assertion that Russia did not meddle in the US presidential contest.}}</ref>. Poutin a lavaras diwezhatoc'h e oa "posupl en un doare teorikel" e vefe bet un emelladenn ha ma c'hallfe bezañ bet sevenet gant hackerien rusian, dezho ur "spered brogarour"<ref>{{cite news|last=Pinchuk|first=Denis|date=1 June 2017|title=Patriotic Russians may have staged cyber attacks on own initiative: Putin|publisher=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-russia-economic-forum-putin-cyber-idUSKBN18S56Y|access-date=26 May 2021}}</ref> hag ur wezh all e tisklêrias e c'hallfe bezañ bet graet "n'eo ket gant Rusianed memes, met gant Ukrainiz, Tatared pe Yuzevien, dezho ar vroadelezh rusian"<ref>{{cite web|title=Putin says Jews, Ukrainians, Tatars could be behind U.S. election meddling|url=https://www.usatoday.com/story/news/world/2018/03/10/putin-says-jews-russian-citizenship-could-behind-u-s-election-meddling/413321002/|access-date=26 May 2021|website=USA Today|language=en-US}}</ref>. E miz Gouere 2018 e lavaras ''[[The New York Times|an New York Times]]'' e oa bet soursiet a-bell zo gant ar [[CIA]] eus ur vammenn rusian a oa savet d'ur post tost da Boutin, ar pezh en doa roet tu dezhe da gaout titouroù a-bouez e 2016 e-keñver ar perzh kemeret gant Poutin e-unan<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2018/07/18/world/europe/trump-intelligence-russian-election-meddling-.html|title=From the Start, Trump Has Muddied a Clear Message: Putin Interfered|first1=David E.|last1=Sanger|first2=Matthew|last2=Rosenberg|date=18 July 2018|work=The New York Times}}</ref>. Poutin en deus kendalc'het d'ober esaeoù heñvel e dilennadegoù 2020 er Stadoù-Unanet<ref>Polyakova, Alina, "The Kremlin's Plot against Democracy: How Russia Updated Its 2016 Playbook for 2020". ''Foreign Affairs'' 99#5 (2020): 140–145</ref>. Goude meur a enklask eo bet anzavet a-benn ar fin e 2023 gant an dezrevell Duram ne oa ket bet eus un oberiadur gant Kevredad Rusia evit harpañ Donald Trump, liammet ouzh an danvez kandidat pe e skipailhoù. === 2018–2024 : Pevare prezidantelezh === [[File:Meeting with Government members2.jpg|thumb|Poutin hag ar c'hentañ ministr nevez-anvet [[Mic'hail Michoustin]] gant o ministred, d'an 21 a viz Genver 2020]] Poutin a c'hounezas dilennadegoù prezidantel Rusia e 2018 gant ouzhpenn 76% eus ar mouezhioù<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-43455950|title=Muted Western reaction to Putin victory|date=19 March 2018|work=BBC News|access-date=19 March 2018}}</ref>. Deraouiñ a reas e bevare prezidantelezh d'ar 7 a viz Mae 2018<ref>{{cite web|url=http://www.aif.ru/politics/russia/kogda_budet_inauguraciya_prezidenta_rf|title=Когда будет инаугурация президента РФ?|website=aif.ru|date=19 March 2018|access-date=20 March 2018}}</ref>, hag a bado betek 2024<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-43452449|title=Russia's Putin wins by big margin|date=18 March 2018|work=BBC News|access-date=18 March 2018}}</ref>. Ar memes deiz, Putin a bedas [[Dmitry Medvedev]] da sevel ur gouarnamant nevez<ref>{{cite web|url=https://ria.ru/20180507/1520044323.html|title=Путин предложил кандидатуру Медведева на пост премьера|date=7 May 2018|website=РИА Новости}}</ref>. D'ar 15 a viz Mae 2018 e kemereas perzh Poutin e digoradur [[pont Krimea]]<ref>{{Cite news|script-title=ru:Открытие автодорожной части Крымского моста|url=http://kremlin.ru/events/president/news/57472|work=Kremlin.ru|date=15 May 2018|access-date=15 May 2018|language=ru}}</ref>. D'an 18 a viz Mae 2018 e sinas dekredoù diwar-benn kompozadur ar gouarnamant nevez<ref>{{Cite news|script-title=ru:Президент подписал указы о составе нового Правительства|url=http://kremlin.ru/events/president/news/57495|work=Kremlin.ru|date=18 May 2018|access-date=18 May 2018|language=ru}}</ref>. D'ar 25 e tisklêrias ne'n em ginnigfe ket da vezañ prezidant e 2024, rak diffennet e oa gant bonreizh Kevread Rusia<ref>{{cite news |title=Putin says will step down as president after term expires in 2024 |url=https://www.reuters.com/article/us-russia-putin-rule-constitution-idUSKCN1IQ2H9 |publisher=Reuters |date=25 May 2018 |access-date=16 November 2020}}</ref>. D'ar 14 a viz Mezheven 2018 e tigore Poutin [[Kib vell-droad ar bed 2018|21vet kib ar bed ar FIFA]], a oa dalc'het e Rusia evit ar wezh kentañ. E miz Gwengolo 2019, melestradur Poutin a emellas e dilennadegoù rannvroel Rusia hag a cheñchas an disoc'hoù o skarzhañ holl danvez dilennidi ar gostezenn enep. Heuliet e oa evel-just gant trec'h ar strollad politikel e penn ar vro, [[Rusia unanet]], met ivez gant manifestadegoù bras evit an demokratiezh a oa respontet oute gant harzhadegoù niverus-kenañ ha feulster a-berzh ar polis<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2019/sep/08/the-observer-view-on-russia-subversion-of-democracy|title= The Observer view on Putin's ongoing corruption of democracy|access-date=8 September 2019|website=The Guardian|date= 8 September 2019}}</ref>. D'ar 15 a viz Genver 2020, Medvedev hag holl e c'houarnamant a roe o dilez goude prezegenn Poutin dirak ar Vodadenn Gevreadel. Poutin a ginnige kemmoù er vonreizh hag a c'hallfe astenn e c'halloud politikel goude e brezidantelezh<ref>{{Cite news|last1=Soldatkin|first1=Vladimir|last2=Osborn|first2=Andrew|date=15 January 2020|title=Putin shake-up could keep him in power past 2024 as cabinet steps aside|work=[[Reuters]]|url=https://www.reuters.com/article/us-russia-putin-idUSKBN1ZE15J|access-date=24 December 2020}}</ref>,<ref>{{cite news|last1=Ilyushina|first1=Mary|last2=McKenzie|first2=Sheena|date=15 January 2020|title=Russian government resigns as Putin proposes reforms that could extend his grip on power|url=https://www.cnn.com/2020/01/15/europe/russian-government-resigns-vladimir-putin-reforms-intl/index.html|access-date=16 November 2020|website=[[CNN]]}}</ref>. D'ar memes mare e talc'he Medvedev da labourat, en anv Poutin, da c'hortoz ma vefe savet ur gouarnamant nevez<ref>{{cite web|url=https://ria.ru/20200115/1563456719.html |script-title=ru:Правительство России уходит в отставку|date=15 January 2020|website=РИА Новости|language=ru|access-date=15 January 2020}}</ref>. Poutin a ginnigas e vefe anvet Medvedev d'ar post nevez savet a vesprezidant eus Kuzul Surentez Rusia<ref>{{cite web|url=https://ria.ru/20200115/1563457145.html| title = Путин предложил Медведеву должность зампредседателя Совбеза| date = 15 January 2020}}</ref>. Ar memes deiz, Poutin a ginnigas [[Mic'hail Michoustin]], neuze e penn ar servij telloù kevreadel, evel kentañ ministr. Antronoz e oa kadarnaet e anvadur gant an douma<ref>{{cite news |url=https://www.reuters.com/article/us-russia-politics-mishustin-vote/russian-lawmakers-approve-mishustin-as-pm-idUSKBN1ZF1J2 |title=Russian lawmakers approve Mishustin as PM |date=16 January 2020 |quote=Mishustin received 383 votes of 424 cast, with no votes against and 41 abstentions in a victory that had been all but assured when he won the unanimous backing of his party, United Russia, which has a strong majority in the chamber. |first1=Vladimir |last1=Soldatkin |first2=Alexander |last2=Marrow |editor-first=John |editor-last=Stonestreet |work=[[Reuters]] |access-date=16 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200116190440/https://www.reuters.com/article/us-russia-politics-mishustin-vote/russian-lawmakers-approve-mishustin-as-pm-idUSKBN1ZF1J2 |archive-date=16 January 2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=https://iz.ru/964983/2020-01-16/gosduma-odobrila-mishustina-na-post-premera|title=Госдума одобрила Мишустина на пост премьера|date=16 January 2020|website=iz.ru|language=ru|access-date=15 October 2020}}</ref> hag anvet e oa dre zekred gant Poutin<ref>{{cite web |url=http://www.kremlin.ru/events/president/news/62593 |title=Михаил Мишустин назначен Председателем Правительства Российской Федерации |access-date=16 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200116155448/http://kremlin.ru/events/president/news/62593 |archive-date=16 January 2020 |url-status=live }}</ref>. Ar wezh kentañ e oa e oa aprouet choaz ur c'hentañ ministr hep mouezh ebet a-enep. ==== Referendom diwar-benn ar vonreizh ==== Poutin a sinas un urzh d'an 3 a viz Gouere 2020 da ouzhpennañ kemmoù e bonreizh Rusia en un doare ofisiel. Tu a roent dezhañ d'en em ginnig evit div brezidantelezh all diouzh renk<ref>{{cite news|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/7/3/putin-orders-constitution-changes-allowing-him-to-rule-until-2036|date=3 July 2020|title=Putin orders constitution changes allowing him to rule until 2036|publisher=Al Jazeera|access-date=11 August 2020}}</ref>. D'an 22 a viz Kerzu 2020 e oa sinet gant Poutin ur raktres lezenn hag a roe an immunelezh da brezidanted kozh Rusia a-hed o buhez a-enep kement prosez<ref>{{cite web|date=22 December 2020|title=Putin signs bill granting lifetime immunity to former Russian presidents|url=http://www.theguardian.com/world/2020/dec/22/putin-signs-bill-granting-lifetime-immunity-to-former-russian-presidents|access-date=24 December 2020|website=[[The Guardian]]|publication-place=Moscow}}</ref><ref>{{cite web|date=20 December 2020|title=Russia's Putin signs bill giving ex-presidents lifetime immunity|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/12/22/russias-putin-signs-bill-giving-presidents-lifetime-immunity|access-date=24 December 2020|website=[[Al Jazeera]]}}</ref>. Abaoe an 11 a viz Gouere 2020 ez eus bet manifestadegoù e [[Krai C'habarovsk]] e reter pell Rusia da harpañ ar gouarnour rannvro, [[Sergei Fourgal]], bet harzet evit muntroù meur a zen a afer<ref>{{cite news |title=Anti-Putin Protests in Russia's Far East Gather Steam |url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/anti-putin-protests-russias-far-east-gather-steam |publisher=[[Voice of America]] |date=25 July 2020 |agency=Radio Free Europe/Radio Liberty Russia |access-date=11 August 2020}}</ref> Dont a reas manifestadegoù muioc'h-mui enebet ouzh Poutin<ref>{{cite news|last=Troianovski|first=Anton|author-link=Anton Troianovski|date=25 July 2020|title=Protests Swell in Russia's Far East in a Stark New Challenge to Putin|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/2020/07/25/world/europe/russia-protests-putin-khabarovsk.html|url-access=registration|access-date=11 August 2020}}</ref><ref>{{cite news |last=Odynova |first=Alexandra |date=3 August 2020 |title=Anti-Kremlin protests continue in Russia's far east for 24 consecutive days |url=https://www.cbsnews.com/news/anti-kremlin-protests-khabarovsk-russia-24-days/ |publisher=CBS News |location=Moscow |publication-place=New York City |access-date=11 August 2020}}</ref>. Ur sontadeg e miz Gouere 2020 a ziskouezas e oa a-du 45% eus ar Russed goulennataet gant ar manifestadegoù<ref>{{cite web|url=https://www.levada.ru/2020/07/28/protesty-v-habarovske/|title=ПРОТЕСТЫ В ХАБАРОВСКЕ|website=Levada Center|date=28 July 2020}}</ref>. == Aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022 == E miz Gwengolo 2021 e reas lu [[Ukraina]] embregadurioù gant an [[AFNA]]. Disklêriet e oa bet gant Poutin e vefe ul "linenn ruz" ma'z afe bagadoù an AFNA en Ukraina pe ma emezelfe Ukraina d'an [[AFNA|Aozadur Atlantel]]. D'ar 21 a viz C'hwevrer e voe sinet un dekred gant Poutin evit anavezout [[Republik Pobl Louhansk]] ha [[Republik Pobl Donetsk]]. D'ar 24 a viz C'hwevrer e voe [[Aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022|aloubet Ukraina]] gant an armeoù rusian. Pal Poutin a zo lakaat da dalvezout steuñv [[Novorossiya (kevredad)|Novorossiya]], krouidigezh ha stagadur republikoù nevez war tiriad reter Ukraina. == Liamm diavaez == * [http://en.kremlin.ru/ Lec'hienn ofisiel Kevread Rusia] ==Notennoù== {{Daveoù|bannoù=3}} [[Rummad:Prezidanted Rusia]] [[Rummad:Kentañ ministred Rusia]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1952]] [[Rummad:Tud eus Sant-Petersbourg]] [[Rummad:Ofiserien eus ar c'hKGB]] q5uy8m4xb1fqnli47oluqc0rngvw71l 0 20933 2200829 2011379 2026-09-25T16:11:57Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200829 wikitext text/x-wiki {{Infobox Departamant gall | anv = Rhône | anvYezh = Rôno | Yezh = arpitanek | anvOfisiel = | skeudenn = Rhône 2015-Position.svg | alc'hwez = | ardamezioù = Blason département fr Rhône.svg | logo = | bro = | rannvro = [[Arvern Ron-Alpoù]] | prefeti = Liyon (''[[Lyon]]'') | isprefetioù = [[Villefranche-sur-Saône]] | prezidant = Christophe Guilloteau ([[Unvaniezh evit ul Luskad Poblel|UMP]]) | prefed = Pascal Mailhos | ebbsa = 69 | kod2 = FR-69 | kod3 = FR716 | anvAnnezidi = | hedred = 04/40/E | ledred = 45/50/N | gorread = 2715 | arondisamant = 2<ref>Arondisamantoù departamant Rhône ha Metropol Lyon.</ref> | pastell-vro = 14<ref>Pastelloù-bro departamant Rhône ha Metropol Lyon.</ref> | kanton = 13 | etrekumuniezh = 12 | kumun = 219 }} Ar '''Rhône''' (''Ron'' e brezhoneg<ref>[http://www.brezhoneg.bzh/91-kerofis.htm KerOfis]</ref>, [[arpitaneg]]: ''Rôno''; [[galleg]]/stumm ofisiel: ''Rhône'') zo un departamant gall, e reter [[Bro-C'hall]], e rannvro [[Arvern Ron-Alpoù]]. Dont a ra e anv eus hini ar stêr a dremen drezañ, ar [[Ron]]. [[Lyon]] eo ar penn-kêr anezhañ. == Istor == Krouet e voe en 1793, goude dispennet departamant ar [[Rhône-et-Loire]]. Klotañ a ra gant proviñsoù kozh [[Lyonnais]] ha [[Beaujolais]]. Dre veur a wech e voe kresket: * en 1790 e voe staget (ouzh ar Rhône-et-Loire) karter ar ''Guillotière'', tennet digant ar broviñs kozh [[Daofine]]. * en 1852, 4 c'humun eus an [[Isère (departamant)|Isère]] ([[Bron]], [[Vaulx-en-Velin]], [[Vénissieux]] ha [[Villeurbanne]]; [[Saint-Fons]] a oa e kumun Vénissieux betek 1888); * en 1967, 6 kumun eus an [[Ain]] ha 23 c'humun eus an Isère; * en 1971, ur gumun eus an Isère (Colombier-Saugnieu). D'ar [[1añ a viz Genver]] [[2015]] e tisparti 59 c'humun dioutañ evit sevel Strollegezh tiriadel [[Metropol Lyon]]. == Arondisamantoù ar Rhône == Rannet eo departamant Ron e daou arondisamant abaoe 2017<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20200126124413/http://www.rhone.gouv.fr/content/download/26379/152074/file/RAA_sp%25C3%25A9cial_69-2017-008_250117.pdf Recueil des actes administratifs spécial n°69-2017-008], Lyon, 25 Genver 2017</ref> : * [[Arondisamant Lyon|Lyon]] * [[Arondisamant Villefranche-sur-Saône|Villefranche-sur-Saône]] == Gwelet ivez == * [[Ron]] == Daveoù ha notennoù == {{Daveoù}} {{Departamantoù Frañs}} [[Rummad:Rhône]] [[Rummad:Departamantoù Auvergne-Rhône-Alpes]] s7xndpo54588bkyog4r3674gz13b2rx 0 21573 2200835 2156159 2026-09-25T17:29:02Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200835 wikitext text/x-wiki {{Infobox Departamant gall | anv = | anvYezh = | Yezh = | anvOfisiel = | skeudenn = Seine-Saint-Denis-Position.svg | alc'hwez = | ardamezioù = Blason département fr Seine-Saint-Denis.svg | logo = Proposition de drapeau fr département Seine-Saint-Denis.svg | bro = | rannvro = [[Enez-Frañs (rannvro)|Enez-Frañs]] | prefeti = [[Bobigny]] | isprefetioù = [[Le Raincy]]<br>[[Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)|Saint-Denis]] | prezidant = Stéphane Troussel ([[Parti Socialiste (Frañs)|PS]]) | prefed = Georges-François Leclerc | ebbsa = 93 | kod2 = FR-93 | kod3 = FR106 | anvAnnezidi = | hedred = 02/29/E | ledred = 48/54/N | gorread = 236 | arondisamant = 3 | pastell-vro = 12 | kanton = 21 | etrekumuniezh = 1 | kumun = 40 }} Ar '''Seine-Saint-Denis''' (distaget {{IPA|[sɛnsɛ̃dˈni]}}; pe '''Saena-Sant-Denez''' e brezhoneg a-wezhioù<ref>"[https://niverel.brezhoneg.bzh/br/kerofis/104221 Saena-Sant-Denez]", KerOfis (Ofis Publik ar Brezhoneg)</ref>) a zo unan eus an [[departamant gall|departamantoù]] savet e [[1968]] en-dro da gêr [[Pariz|Bariz]], er [[rannvroioù Bro-C'hall|rannvro]] [[Enez-Frañs (rannvro)|Enez-Frañs]]. [[Bobigny]] eo ar pennlec'h anezhañ. Savet eo bet diwar an departamant kozh [[Seine (departamant)|Seine]] ma oa [[Pariz]] ar pennlec'h anezhañ, hag un toullad [[kumun c'hall|kumunioù]] eus ar [[Seine-et-Oise]]. An niverenn 93 a zo roet dezhañ. Dont a ra e anv eus hini ar stêr [[Saena|Seine]], mui anv ur gêr, [[Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)|Saint-Denis]], n'eo nemet un isprefeti, ha pennlec'h un arondisamant. == Arondisamantoù ar Seine-Saint-Denis == Arondisamantoù ar Seine-Saint-Denis hag ar c'humunioù a zo enno.<br> [[Image:Administrative map 93.png|300px]] <table> <tr> <th width="33.3%">[[Arondisamant Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)|Arondisamant<br>Saint-Denis]]</th> <th width="33.3%">[[Arondisamant Bobigny|Arondisamant<br>Bobigny]]</th> <th width="33.3%">[[Arondisamant Le Raincy|Arondisamant<br>Le Raincy]]</th> </tr> <td valign="top"> #[[Saint-Ouen (Seine-Saint-Denis)|Saint-Ouen]] #[[Aubervilliers]] #[[Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)|Saint-Denis]] #[[L'Île-Saint-Denis]] #[[Épinay-sur-Seine]] #[[Villetaneuse]] #[[Pierrefitte-sur-Seine]] #[[Stains]] #[[La Courneuve]] </td> <td valign="top"> <ol start=10> <li>[[Dugny]]</li> <li>[[Le Bourget]]</li> <li>[[Drancy]]</li> <li>[[Bobigny]]</li> <li>[[Bondy]]</li> <li>[[Les Pavillons-sous-Bois]]</li> <li>[[Noisy-le-Sec]]</li> <li>[[Romainville]]</li> <li>[[Pantin]]</li> <li>[[Le Pré-Saint-Gervais]]</li> <li>[[Les Lilas]]</li> <li>[[Bagnolet]]</li> <li>[[Montreuil (Seine-Saint-Denis)|Montreuil]]</li> <li>[[Rosny-sous-Bois]]</li> <li>[[Villemomble]]</li> </ol> </td> <td valign="top"> <ol start=25> <li>[[Neuilly-Plaisance]]</li> <li>[[Neuilly-sur-Marne]]</li> <li>[[Noisy-le-Grand]]</li> <li>[[Gournay-sur-Marne]]</li> <li>[[Gagny]]</li> <li>[[Le Raincy]]</li> <li>[[Clichy-sous-Bois]]</li> <li>[[Montfermeil]]</li> <li>[[Coubron]]</li> <li>[[Vaujours]]</li> <li>[[Livry-Gargan]]</li> <li>[[Sevran]]</li> <li>[[Aulnay-sous-Bois]]</li> <li>[[Le Blanc-Mesnil]]</li> <li>[[Villepinte (Seine-Saint-Denis)|Villepinte]]</li> <li>[[Tremblay-en-France]]</li> </ol> </td> </tr> </table> ==Liammoù diavaez== {{Commons|Category:Seine-Saint-Denis}} * [https://web.archive.org/web/20211113163756/http://www.seine-saint-denis.fr/ Lec'hienn ar C'huzul-departamant] * [https://web.archive.org/web/20070117023730/http://www.seine-saint-denis.pref.gouv.fr/ Lec'hienn ar stad en departamant (prefeti)] * [http://www.tourisme93.com/ Touristañ e Seine-Saint-Denis] * [https://www.bfmtv.com/societe/le-top-20-des-prenoms-masculins-tendance-en-seine-saint-denis-en-2019-1529609.html Anvioù-bihan en departamant hervez BFM] ==Notennoù ha daveennoù== <references/> {{Departamantoù Frañs}} [[Rummad:Departamantoù Enez-Frañs]] [[Rummad:Seine-Saint-Denis]] n50djnrsaq61vgkyyvt6gw9zn3tpi5d 0 23940 2200813 2135640 2026-09-25T14:19:12Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200813 wikitext text/x-wiki {{Infoboest Brezelioù |brezel=Omaha Beach |tammeus=[[Dilestradeg Normandi]] [[Eil brezel-bed]] |skeudenn=[[File:Omaha beach aerial view draws.jpg|300px]] |titl= |deiziad= [[6 Mezheven|6 a viz Even]] [[1944]] |lec'h= [[Colleville-sur-Mer]], [[Saint-Laurent-sur-Mer]], [[Sainte-Honorine-des-Pertes]] ha [[Vierville-sur-Mer]] e [[departamant gall|departamant]] [[Calvados (departamant)|Calvados]] ([[Bro-C'hall]]) |casus= |tiriad= |disoc'h=trec'h ar Stadoù-Unanet |emganner1= {{Patrom:Stadoù-Unanet (1912-1959)}} <br /> |emganner2= {{Patrom:Alamagn (1933-1945)}} <br /> |jeneral1={{Patrom:Stadoù-Unanet (1912-1959)}} [[Omar Bradley]]<br />[[Norman Cota]]<br />[[Clarence R. Huebner]] |jeneral2=[[Skeudenn:Flag of the NSDAP (1920–1945).svg|24px]] [[Dietrich Kraiss]] |nerzh1= {{Patrom:Stadoù-Unanet (1912-1959)}} <br> troadeion: 34 250 <br> 2 lestr-hobregonek <br> 3 moreder <br> 12 lestr-distruj<br> 105 bag arall |nerzh2= [[Skeudenn:Flag of the NSDAP (1920–1945).svg|24px]] <br> troadeion: tro 2000 |Tud marvet1= 3 000 (1000 lazhet ha 2000 gloazet pe steuziet) |Tud marvet2= 1 200 (500 marvet, 500 gloazet ha 500 steuziet, sifr dianav evit ar [[716. Infanterie-Division]]) }} '''Omaha Beach''' a voe anv kod unan eus 5 traezhenn [[Dilestradeg Normandi|Dilestradeg ar 6 a viz Even 1944]]. Eno e tilestras soudarded Stadoù Unanet Amerika an [[29th Infantry Division]] hag ar [[1st Infantry Division]] en holl 34 250. E-tal e oa an [[352. Volksgrenadier Division]] hag ar [[716. Infanterie-Division]], en holl 2 000 soudard. Omaha Beach a zo lec'hiet e kumunioù [[Colleville-sur-Mer]], [[Saint-Laurent-sur-Mer]], [[Sainte-Honorine-des-Pertes]] ha [[Vierville-sur-Mer]] e [[departamant gall|departamant]] [[Calvados (departamant)|Calvados]] e [[Bro-C'hall]]. Lesanvet eo bet "Bloody Omaha" dre an niver uhel a soudarded a voe lazhet e-touezh ar Gevredidi o tilestrañ. == Disoc'h == En desped d'un difenn kreñv ha da kolloù uhel ar Gevredidi e voe beuzet an Alamanted ha gant an niver ha gant an diforc'h dafariñ milourel. Ar c'hirri-nij met dreist-holl kanolierezhioù ar morlu a flastras an Alamanted e-pad ma dage an troadegiezh. Ar c'holloù a oa bet ken uhel e Omaha Beach gant ar re Gevredet ma voe soñjet nullañ an Dilestradeg a-bezh. === Ar c'holloù === Ar c'holloù a voe ar re uhelañ e-touezh an nerzhioù kevredet, 1000 marvet ha 2000 gloazet pe steuziet. Evit an Alamanted e vank sifroù da geñver ar [[716. Infanterie-Division]] met kolloù uhel ha 200 marvet, 500 gloazet ha 500 steuziet evit ar [[352. Volksgrenadier Division]]. <gallery mode="packed" heights="220px"> France-000814B - Thanks..... (14880450409).jpg|Monumant war an traezh ([[Saint-Laurent-sur-Mer]]) Memorial USNG-Vierville-sur-mer 1.JPG|Monunant da enoriñ an National Guard amerikan ([[Vierville-sur-Mer]]) </gallery> == Liammoù diabarzh == === Tachennoù dilestrañ all === * [[Gold Beach]] * [[Juno Beach]] * [[Sword Beach]] * [[Utah Beach]] === Kumunioù tachenn Omaha Beach === * [[Colleville-sur-Mer]] * [[Sainte-Honorine-des-Pertes]] * [[Saint-Laurent-sur-Mer]] * [[Vierville-sur-Mer]] ==Liammoù diavaez== {{Commons|Category:Omaha Beach}} * [https://web.archive.org/web/20220128165153/http://www.omaha-beach-memorial.org/ Omaha Beach Memorial] * [http://www.29infantrydivision.org 29th Infantry Division Historical Society] * [https://web.archive.org/web/20071201204059/http://www.army.mil/cmh/books/wwii/100-11/100-11.htm ''Omaha Beachhead''] Danevell Ofisiel an Arme * [https://web.archive.org/web/20200806214942/http://www.americandday.org/ American D-Day: Omaha Beach, Utah Beach & Pointe du Hoc] * [https://web.archive.org/web/20070428205915/http://www.omaha-beach.org/US-Version/352/352US.html 352nd Infantrie Division History] * [http://www.6juin1944.com/assaut/omaha/en_index.php D-Day : renabl : Omaha Beach] * [http://www.dday50.com/omaha.html Skeudennoù eus Omaha Beach hag ar vered amerikan, ha testennoù gant Ernie Pyle hag ar prezidant Bill Clinton] * [https://web.archive.org/web/20190510083006/https://www.omaha-beach.net/ Lec'hienn ha daveoù diwar-benn dilestradeg an D-Day en Omaha Beach er yezhoù-mañ IT/EN/FR/DE languages] * [http://www.ixengineercommand.com IX Engineer Command] * [https://web.archive.org/web/20080226020511/http://battlefieldseurope.co.uk/omaha.aspx pennad diwar-benn Omaha Beach e 'Battlefields Europe'] [[Rummad:Dilestradeg e Normandi]] [[Rummad:Omaha Beach]] k8gblbp1ba90hsaezt05dqtdik2sx75 0 31454 2200836 2200181 2026-09-25T17:34:18Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200836 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Severus Tobias Snape''' zo unan eus kelennerien [[Hogwarts|Skol sorserezh ha strobinellerezh Hogwarts]] e romantoù ''[[Harry Potter]]'' skrivet gant [[J. K. Rowling]]. E deroù an istor ez eo kelenner e karg eus [[koskoriadoù Hogwarts#Slytherin|koskoriad Slytherin]], ouzhpenn bezañ kelenner war an drammoù hud. Anaoudegezh a reer gantañ adalek al levr anvet ''Harry Potter ha maen ar furien'' (''Harry Potter and the Philosopher's Stone''), embannet e [[1997]], ha derc'hel a ra da gemer ur perzh a-bouez en avanturioù an haroz en holl levrioù. Anvet eo '''Severus Rogue''' e galleg. Sellet e vez ouzh Snape evel unan eus tudennoù kempleshañ ha kevrinusañ Rowling, karet ha kasaet war un dro gant faned istorioù [[Harry Potter]]. Snape has evolved from a snide, unfair teacher who issues detentions or insults to pupils he least likes, into a pivotal character. En un atersadenn e teskriv Rowling ar c'helenner evel "un dudenn evel ma n'eus ket div"<ref>"[http://www.half-bloodprince.org/snape_jkr.php Rowling o komz eus Snape]." ''half-bloodprince.org''</ref>. E filmoù ''[[Harry Potter]]'' ez eo c'hoariet Snape gant an aktour saoz [[Alan Rickman]]. == Dave == <references/> == Liammoù diavaez == * [http://www.hp-lexicon.org/wizards/snape.html Snape] e [[Harry Potter Lexicon]] * [https://web.archive.org/web/20070122214736/http://www.accio-quote.org/themes/snape.htm Atersadennoù ma ro Rowling titouroù diwar Snape] gant accio-quote.org * [https://web.archive.org/web/20090106111721/http://www.dumbledoreisnotdead.com/ Perzh Dumbledore en e varv], Lec'hienn ''Dumbledore Is Not Dead'' * [https://web.archive.org/web/20070704035920/http://www.mugglenet.com/editorials/thenorthtower/nt42.shtml Snape hag an darvoudoù stag ouzh diougan Trelawney] pennad war MuggleNet * [https://web.archive.org/web/20070717153727/http://www.redhen-publications.com/Loyaulte.html Lealded Snape ha marv Dumbledore] gant red hen * [https://web.archive.org/web/20070709071844/http://www.itrustsnape.com/whytrust/ravenaiya.php Levr-stur al lizidant evit difenn Snape] e ''I trust Snape'' * [https://web.archive.org/web/20070715000408/http://disenchanted.l2p.net/editorials/snapedark.htm Snape hag an arzoù du] gant ''Slytherin Serpent'' * [http://www.half-bloodprince.org Collected Titouroù diwar Snape], Half-Blood Prince.org * [http://h1.ripway.com/severussnape/index.html Severus Snape Fan Page] Kalz teoriennoù diwar Snape * [https://web.archive.org/web/20070715095910/http://www.mugglenet.com/editorials/editorials/edit-dmcallister01.shtml "Dumbledore's Man Through and Through"] war Mugglenet {{DEFAULTSORT:Snape, Severus}} [[Rummad:Tudennoù Harry Potter]] o2ptki0do4tf63rwmnfu1v17dm64ct5 0 31928 2200815 2038792 2026-09-25T14:26:02Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200815 wikitext text/x-wiki {{Infobox Skrivagner | anv = Oscar Wilde | skeudenn = Oscar Wilde portrait by Napoleon Sarony - albumen.jpg | ment = | alc'hwez = Oscar Wilde | anv mat = | anv pluenn = | obererezh = C'hoariva, barzhonegoù, danevelloù | deiziad ganet = [[16 a viz Here]] [[1854]] | lec'h ganet = [[Dulenn]], {{Iwerzhon}} | deiziad marv = [[30 a viz Du]] [[1900]] | lec'h marv = [[Pariz]], {{Bro-C'hall}} | yezh = [[Saozneg]] | luskad = | rumm = | enorioù = | oberennoù pennañ = ''[[The Picture of Dorian Gray]]'' (1891) | traoù ouzhpenn = | sinadur = Oscar Wilde Signature.svg | ment sinadur = | lec'hienn = }} '''Oscar Wilde''' ([[16 a viz Here]] [[1854]] e [[Dulenn]] - [[30 a viz Du]] [[1900]] e [[Pariz]]) a oa ur c'hoarivaour, ur skrivagner hag ur barzh iwerzhonat hag a skrive e [[saozneg]]. Unan eus ar c'hoarivaourien vrudetañ e [[Londrez]] e [[Marevezh Victoria]]. Goude ur prosez dreistordinal e voe kondaonet evit "dizereadegezh" ha toullbac'het. Tri bloavezh goude e frankizadur e varvas, paour ha torret, e [[Pariz]]. ==Buhez== <poem> '''1854''' Ganedigezh Oscar Fingal O’Flahertie Wills Wilde e [[Dulenn|Baile Átha Cliath]], [[Iwerzhon]] '''1864''' Studioù e Portora Royal School, [[Inis Ceithleann]] '''1871''' Studioù klasel e [[Trinity College]] '''1874''' Studioù klasel e Magdalen College, [[Oxford]] '''1878''' Priz Newdigate evit e varzhoneg ''Ravenna'' ; ''Bachelor of Arts'' ([[Bachelouriezh]] + 3) '''1879''' Staliet e [[London]] '''1881''' Kentañ embannadur eus e varzhonegoù, ''Poems'' '''1882''' Kelenner en [[SUA]] ha [[Kanada]] '''1883''' ''The Duchess of Padua'' '''1884''' Dimezet gant Constance Lloyd goude 6 mizvezh eured ; staliet e Chelsea (London) '''1885''' Mab kentañ, Cyril ; Wilde a skriv evit ar ''Pall Mall Gazette'' '''1886''' Eil mab, Vyvyan '''1887''' Pennskridaozer ''The Woman’s World'' ; ''The Canterville Ghost'', ''The Sphinx Without a Secret'', ''Lord Arthur Savile’s Crimes'' ha ''The Model Millionaire'' a zeu er gouloù '''1888''' Embannadur ''The Happy Prince and Other Tales'' '''1889''' Embannadur ''The Decay of Lying'', ''Pen, Pencil and Poison'', ''The Birthday of the Infanta'' ha ''The Portrait of Mr. W. H.'' ; Wilde a zilez e garg er ''Woman’s World'' '''1890''' Doare kentañ ''The Picture of Dorian Gray'' e Lippincott’s Monthly Magazine ; embannadur ''The Critic as Artist'' '''1891''' Embannadur ''The Soul of Man under Socialism'', ''Intentions'' hag ''A House of Pomegranates''; Wilde a gej ouzh Lord Alfred Douglas (Bosie) ; skrivañ a ra ''Salome'' e [[Pariz]] '''1892''' ''Lady Windermere’s Fan'' c'hoariet e St. James’s Theatre ; ''Salome'' zo nac'het an aotre da vezañ c'hoariet ; Wilde askriv ''A Woman of No Importance'' '''1893''' ''Salome'' zo embannet egalleg ; ''A Woman of No Importance'' zo c'hoariet en Haymarket Theatre ; Wilde a skriv ''An Ideal Husband'' ; embannadur ''Lady Windermere’s Fan'' '''1894''' ''Salome'' zo troet hag embannet e saozneg ; embannadur ''The Sphinx'' hag ''A Woman of No Importance'' '''1895''' ''An Ideal Husband'' zo c'hoariet en Haymarket Theatre ; ''The Importance of Being Earnest'' zo c'hoariet e St. James’s Theatre ; Wilde a gav kartenn Markizez Queensberry en Albermarle Club, a c'hounez ma vefe arrestet ar varkizez diwar damall a wallvruderezh ; didamallet eo ar varkizez el lezvarn ; Wilde zo arrestet, tamallet a zarwantad revel, kondaonet da zaou vloavezh labourioù ret ha bac'het e Pentonville, treuzkaset da Wandsworth hag en diwezh da Reading Gaol. E miz Du e tisklêrias banktorradur e vadoù. '''1896''' Marv Lady Wilde, e vamm ; ''Salome'' zo c'hoariet e Pariz '''1897''' Aozadur ''De Profundis'' ; Wilde zo divac'het ; kemer a ra an anv <q>Sebastian Melmoth</q> hag e ya d'em em staliañ e Bro-C'hall, e Berneval ([[Seine-Maritime]]) ; diwezhatoc'h e ya da [[Napoli]] da-fgaout Lord Alfred Douglas '''1898''' Staliadur e Pariz ; embannadur ''The Ballad of Reading Gaol'' ; marv e wreg Constance '''1899''' Embannadur ''The Importance of Being Earnest'' hag ''An Ideal Husband'' ; Wilde a ya da lojañ en Hôtel d’Alsace e Pariz '''1900''' Oberataet ez eus ur skouarn da Wilde en e gambr el leti ; badezet eo hervez lid an [[Iliz katolik roman]] ; d'an 30 a viz Du e varv diwar bilhonfo ; beziet eo e bered Bagneux ([[Hauts-de-Seine]]) '''1906''' Torret eo ar banktorradur warmadoù Oscar Wilde '''1909''' Relegoù Wilde zo dilec'hiet eus Bagneux da vered arPère Lachaise e Pariz '''1912''' Ur monumant gant Jacob Epstein (1880-1959) so savet war ar bez </poem> == Oberennoù == [[Restr:Oscar Wilde Scketch.jpg|thumb|"Oscar Wilde o labourat", ludresadenn gant [[Aubrey Beardsley]] (1914)]] ===Barzhonegoù=== * ''Ravenna'' (1878) * ''Poems'' (dastumad 19 barzhoneg, 1881) * ''The Sphinx'' (1894) * ''Poems in Prose'' (dastumad 6 barzhoneg, 1894) * ''The Ballad of Reading Gaol'' (1898) ===Pezhioù-c'hoari=== * ''Vera, or, The Nihilists'' (1880-1882) * ''The Duchess of Padua'' (1883) * ''Lady Windermere's Fan'' (1892) * ''A Woman of No Importance'' (1893) * ''An Ideal Husband'' (1895) * ''The Importance of Being Earnest'' (1895) * ''Salomé'' (1896)<ref>Skrivet e galleg e 1891, troet e saozneg gant Lord Alfred Douglas e 1894, c'hoariet e 1896.</ref> * ''La Sainte Courtisane'' (diechu) * ''A Florentine Tragedy'' (diechu) ===Romant=== * ''The Picture of Dorian Gray'' (1890-1891)<ref>Embannet da gentañ er gelaouenn '' Lippincott's Monthly Magazine'' e miz Gouere 1890, met kemmet a-leizh e oa bet ar skrid ; Oscar Wilde a embannas e 1891 ur gentel adwelet eus ar romant, gant ur rakskrid. E 2012 e voe embannet ''The Uncensored Picture of Dorian Gray'' gant {{cite web|url=https://www.hup.harvard.edu/catalog.php?isbn=9780674066311| title=Harvard University Press|accessdate=11/02/2023}}.</ref> ===Danevelloù berr=== * ''The Happy Prince and Other Tales'' (1888), un dastumad kontadennoù : ** ''The Happy Prince'' ** ''The Selfish Giant'' ** ''The Nightingale and the Rose'' ** ''The Devoted Friend'' ** ''The Remarkable Rocket'' * ''A House of Pomegranates'' (1891), un dastumad kontadennoù : ** ''The Young King'' ** ''The Birthday of the Infanta'' ** ''The Fisherman and His Soul'' ** ''The Star-Child'' * ''Lord Arthur Savile's Crime and Other Stories'' (1891), un dastumad kontadennoù : **''Lord Arthur Savile's Crime'' **''The Canterville Ghost'' **''The Sphinx Without a Secret'' **''The Model Millionaire'' ** ''The Portrait of Mr. W. H.'' ===Arnodskridoù=== * ''The Philosophy of Dress'' (1885) * ''The Decay of Lying'' (1889), adembannet en ''Intentions'' (1891) * ''Pen, Pencil and Poison'' (1889), adembannet en ''Intentions'' (1891) * ''The Soul of Man under Socialism'' (1891), adembannet e ''The Soul of Man'' (1895) gant O.Wilde e-unan * ''Intentions'' (1891), dastumad arnodskridoù : ** ''The Critic as Artist'' ** ''The Decay of Lying'' ** ''Pen, Pencil and Poison'' ** ''The Truth of Masks'' * ''Phrases and Philosophies for the Use of the Young'' (1894) * ''A Few Maxims For The Instruction Of The Over-Educated'' (1894, disin) ===E brezhoneg=== * Wilde, Oscar. ''Danevelloù – Troet diwar ar zaozneg gand [[Jean-Claude Miossec]] – Tresadennou gand G. Bideau''. Brest : Brud Nevez, 1994 {{ISBN|978-2-86775-143-1}} ::Seizh kontadenn zo el levr : "Ar ramz fallagr" ''(The Selfish Giant)'', "Tasmant Kanterville" ''(The Canterville Ghost)'', "Ar mignon mad" ''(The Devoted Friend)'', "Ar Priñs laouen" ''(The Happy Prince)'', "Eur fuzeen ispisial" ''(The Remarkable Rocket)'', "An eostig hag ar rozenn" ''(The Nightingale and the Rose)'' hag "Ar bugel steredenn" ''(The Star-Child)''. ==Levrlennadur== *Holland, Merlin : ''Oscar Wilde: A Life in Letters'', Fourth Estate, 2003 {{ISBN|978-0-00-716103-4}} == Liammoù diavaez == {{Commonscat}} *[http://www.oscarwildesociety.co.uk/ ''The Oscar Wilde Society''] *[https://web.archive.org/web/20190122180804/http://www.wilde-online.info/miscellaneous-aphorisms.html ''OscarWildeOnline''] ==Notennoù== {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Wilde, Oscar}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1854]] [[Rummad:Marvioù 1900]] [[Rummad:Skrivagnerien Iwerzhon]] [[Rummad:Skrivagnerien saoznek]] [[Rummad:Tud LGBT]] obddg6zfxb38xg369mhq63gxuvgsxiw 0 41232 2200843 1602996 2026-09-25T18:43:19Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200843 wikitext text/x-wiki {{ICMLPO (U&S)}} '''Fulenn''' (e [[galleg]]: ''''Parti des travailleurs''; en [[arabeg]]: حزب العمال ''Hizb al-'Ummal'') a 'zo anv ur [[:Rummad:Strolladoù politikel komunour|strollad komunour]] [[marksouriezh-leninouriezh|marksour-leninour]] bet krouet en [[Tunizia]] e [[1986]]. Sevel a ra ar Strollad a-du gant linenn bolitikel [[Enver Hoxha]] ha [[Strollad Labour Albania]] hag ezel eo eus [[Kuzuliadeg Etrebroadel ar Strolladoù hag Aozadurioù Marksour-Leninour (Unaniezh & Stourm)]]. Ur strollad er-maez eus al lezenn eo e Tunizia. Embannet e vez gant ar Strollad ar gelaouenn البديل (''Al Badil''; "An Erlec'hier"). Unvaniezh Yaouankizoù Komunour Tunizia" eo anv kevrenn yaouankizoù ar Strollad. == Liammoù diavaez: == * [https://wayback.archive-it.org/all/20110221193621/http://www.albadil.org/ Lec'hienn ofisiel ar Strollad] [[Rummad:Strolladoù komunour Tunizia]] [[Rummad:ICMLPO (U&S)]] sbk7ehbjy1zq53ifxt7soo4qf3ru7fu 0 45906 2200838 2158113 2026-09-25T17:51:21Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200838 wikitext text/x-wiki {{Yezh|anv=Sindarin|anveyezh=Edhelen |skeudenn= |statud= Eil |broiou= er bed-faltazi [[Arda]] |rannved= e [[Beleriand]] |komzet= un nebeud tud a ra ganti dre skrid |renkadur= |livfamilh=yezhsavet |familh=[[Yezh savet a-ratozh]] * [[Eldareg]]<br /> ** '''Sindarin''' |YezhOfisiel= nep lec’h |akademiezh= |iso1=eo |iso2=art |lizherennoù=sjn }} Unan eus ar yezhoù komzet gant an [[Elf (Douar-ar-C'hreiz)|elfed]] e-barzh oberenn [[Tolkien]] eo ar '''sindarin'''. Implijet e oa gant ar [[Sindar]], an [[elfed]] o doa choazet da chom e [[Douar ar C'hreiz]]. Evel ar yezhoù elfek arall e teue eus an [[Telerin boutin]] met er c'hontrol d'ar [[Quenya|c'hquenya]], en deus kemmet kalz. Pa zistroas an [[Noldor]] da [[Douar-ar-C'hreiz|Zouar ar C'hreiz]] e tivizjont komz sindarin daoust ma kredent e oa kaeroc'h Quenya. Kalz gwrizioù boutin gant quenya en-doa sindarin ha damheñvel e oa an div yezh. Kemmusoc'h e oa sindarin, avat, ha bez e oa kalz rannyezhoù. == Daveoù == * [http://www.elvish.org/Tengwestie/articles/Bellet/noldplur.phtml Bellet, Bertrand. "Noldorin Plurals in the Etymologies." ''Tengwestië'' (2005).] * Derzhanski, Ivan A. "Peth i dirathar aen: Some Notes on Eldarin Relative Constructions." ''Vinyar Tengwar'' 38 (1997): 9-13, 18. * Foster, Robert and Glen GoodKnight. "Sindarin and Quenya Phonology." In ''Mythcon I: Proceedings'', 54-56. Los Angeles: Mythopoeic Society, 1971. * Gilson, Christopher. "Gnomish is Sindarin: The Conceptual Evolution of an Elvish Language." In ''Tolkien's Legendarium: Essays on the History of Middle Earth'', edited by Verlyn Flieger and Carl F. Hostetter, 95-104. Westport, CT: Greenwood, 2000. * Hostetter, Carl F. "The 'King's Letter': An Historical and Comparative Analysis." ''Vinyar Tengwar'' 31 (1993): 12-34. * [http://www.elvish.org/Tengwestie/articles/Hostetter/noldpat.phtml Hostetter, Carl F. "The Past-Tense Verb in the Noldorin of the Etymologies." ''Tengwestië'' (2003).] * Hostetter, Carl F. "I Lam na Ngoldathon: The Grammar and Lexicon of the Gnomish Tongue." In ''J.R.R. Tolkien Encyclopedia: Scholarship and Critical Assessment'', ed. Michael D.C. Drout, 291-92. New York: Routledge, 2007. * [http://www.elvish.org/Tengwestie/articles/Hostetter/sindll.phtml Hostetter, Carl F. "The Two Phonetic Values of ll in Elvish Sindarin in the Lord of the Rings." ''Tengwestië (2003).] * Marmor, Paula, Laurence Krieg, and David Strecker. "Initial Consonant Mutation in Celtic and Sindarin." ''Parma Eldalamberon'' 4 (1974): 12-16. * [http://www.elvish.org/Tengwestie/articles/DeRosarioMartinez/lightandtree.phtml Martínez, Helios De Rosario. "Light and Tree: A Survey Through the External History of Sindarin." ''Tengwestië'' (2005).] * Salo, David. ''Gateway to Sindarin: a grammar of an Elvish language from J.R.R. Tolkien’s Lord of the Rings''. Salt Lake City: University of Utah Press, 2004. * Tolkien, J.R.R. "Ae Adar Nín: the Lord's Prayer in Sindarin." Edited by Bill Welden. ''Vinyar Tengwar'' 44 (2002): 21, 31, 38. * Welden, Bill. "On the Formation of Plurals in Sindarin." ''Parma Eldalamberon'' 1, no. 1 (1971): 10-11. == Liammoù diavaez == * [http://www.phy.duke.edu/~trenk/elvish/ Parma Tyelpelassiva] ** [https://web.archive.org/web/20060211050958/http://www.phy.duke.edu/~trenk/elvish/downloads/pedin_edhellen_en.pdf.gz Kentelioù Sindarin] (PDF) * [http://www.councilofelrond.com/modules.php?op=modload&name=Workbook&file=workbook&dp=workbook&workbook=2 Council of Elrond Sindarin Workbook] ** [https://web.archive.org/web/20071007001042/http://www.councilofelrond.com/languages/CoESindarinCourseLessonsII.doc Kentelioù Sindarin] (DOC) * [https://web.archive.org/web/20100210202522/http://sindarin.weet.us/ I Lam Arth - The Noble Tongue] * [https://web.archive.org/web/20031205011802/http://www.uib.no/People/hnohf/ Ardalambion, ] ** [https://web.archive.org/web/20060923203133/http://www.uib.no/People/hnohf/sindarin.htm Pennad diwar-benn Sindarin] * [http://www.elvish.org/gwaith/ Gwaith-i-Phethdain] * [https://web.archive.org/web/20090227022347/http://sindanoorie.atspace.com/index.html Sindanórië] * [http://www.jrrvf.com/hisweloke/sindar/ Hisweloke's Sindarin dictionary project] * [http://home.netcom.com/~heensle/lang/elvish/elvish.html Geriadur Sindarin] {{Yezhoù savet a-ratozh}} [[Rummad:Meneger yezhoù ar bed]] [[Rummad:Yezhoù kalvezadel]] [[Rummad:Douar ar C'hreiz ]] a7hy7uwntudu0fanpqdknzo2oeyrgg9 0 49525 2200821 2154637 2026-09-25T15:14:17Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200821 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:Horizontal Skateboard.jpg|thumb|200px|right|Ur skateboard modern]] [[Restr:Skateboardvintage70s.JPG|thumb|200px|right| Ur skateboard eus ar bloavezhioù 1970]] Ur '''plankenn-ruilh''', pe '''planken-ruilh''', pe '''skateboard''' (e saozneg), a zo ur benveg sport savet gant ur [[plankenn]] (pe [[planken]]) koad, dindanañ ez eus staget daou ahel (''trucks'') a zalc’h ar rodoù. Implijet e vez ar plankenn-ruilh evit pourmen pe evit ober fiñvoù liesseurt ''([[tricks]])'', e kêr pe e lec’hioù aozet a-ratozh, hag anvet ''[[skatepark]]''. Ar re a implij plankennoù-ruilh a zo anvet skaterien, diwar ar ger saoznek ''skater''. [[Restr:Skateboard.JPG|thumb|200px|right| Ur plankenn-ruilh, gwelet e vez an ''truck'' hag ar rodoù]] == Perzhioù teknikel ur skateboard == Ur plankenn-ruilh a zo dezhañ meur a damm : * Ar plankenn koad (pe '''''board''''') eo al lodenn bennañ. Meur a stumm ha meur a vent a gaver. Peurliesañ eo savet diwar koad skav eus [[Kanada]], hag etre 7 ha 12 gwiskad koad a zo. Renket e vez ar plankennoù-ruilh hervez o ledander, hag a c’hall bezañ etre 7,4 biz meud (190 mm) – ar re-se a vez implijet peurliesañ er ''street''– betek 8,5 biz meud (216 mm) (ar re solutañ). Lod brasañ ar skaeterien a vicher a implij plankennoù 8 biz meud da nebeutañ. Ouzhpenn al ledander ez eo hirder ha krommadur ar plankenn a ra e zibarder. Re zo a zo warno un dresadenn stag ouzh ur skater brudet, graet e vez ''pro-model'' eus ar re-se. War ar plankenn e lakaer ur gwiskad “grip”, ur seurt paper pegus (damheñvel ouzh paper-traezh) a vir ouzh ar skater a gouezhañ, hag a laka ar botoù da vezañ uzet buan a-walc’h. Penn ar plankenn a zo anvet ''nose'' (saozneg : fri), ar penn a-dreñv o vezañ anvet ''tail'' (saozneg : lost). [[Restr:Skateboard-truck.jpg|thumb|200px|right|Un ''truck'']] * '''An trucks''' : daou a zo war pep plankenn. Biñset int ouzh ar plankenn, hag ul liamm int etre ar plankenn hag ar rodoù. Solud a-walc’h e rankont bezañ evit gouezañv kement strok a zo, ha skañv ivez, evit ma ne vefe ket direnket ar skater. Lod brasañ anezho a zo savet gant aluminiom. Ma vez stardet da vat an truck e vo stabil-tre ar plankenn, neuze e ranker pouezañ war benn ar plankenn ma venner treiñ. Ma ne vez ket stardet an truck e vo kalz aesoc’h treiñ, trawalc’h e vo d’ar skater stouiñ e gorf. * '''Ar c’hib-bouloù''': meur a seurt a zo, renket dindan ar reolad ce ABEC eus 1 betek 9. Ar re Abec1 a zo re ziazez, solud int. Ar re Abec3 ha 5 eo ar re a gaver ar muiañ, solud ha buan int. Ar re Abec7 ha 9 n’int ket ken solud, met buan e troont.Eizh kib-bouloù a gaver war pep plankenn. * '''Ar rodoù''' a zo savet gant [[polyuretan]], hag o zreuzkiz a zo etre 45 ha 60 mm. Ar re vihanañ a blij d’ar re a ya da ruilhal er straedoù : aesoc’h eo fiñval ar plankenn rak izel eo ar greizenn c’hraviter anezhañ. Ar re vras er c’hontrol, n’int ket ken aes evit fiñval met stabiloc’h int, ha muioc’h a dizh a c’haller tapout ganto. Meur a galeter a zo, renket gant ur sifr hag al lizherenn A da heul. da heul. E-touez ar seurtoù zo e kaver 92A (evit an doare ''street''), 95A, 99A ha zoken 101A (ar re galetañ eo, implijet dreist-holl er ''[[skatepark]]''). * '''Ar biñsoù''': anv holl viñsoù ur plankenn-ruilh eo. Gallout a reer o frenañ distag diouzh ar plankenn. Meur a hirder a zo dezho, dreist-holl ma laka ar skater tammoù plastik anvet ''pads'' e saozneg etre ar plankenn hag an truck. Meur a berzh od eus an tammoù plastik-se : lakaat uheloc’h ar plankenn, gwanaat ar daskren pe c’hoazh gwareziñ ar plankenn. 1 biz meud (25,4 mm) eo ment voutin ur viñs. * '''Ar pads''': Ne vezont ket implijet kalz. Servijout a reont da zistroñsan ar stokadennoù. === Trick === [[Restr:Skateboarder.jpg|thumb|Frontside lipslide]] Hiziv an deiz eo eo puilh an niver a ''drickoù''. An hini aesañ eo an ''[[ollie]]'' (lamm) pe ar ''manual'' (ruilhal war ar rodoù a-dreñv nemetken, en ur chom stabil). A-raok ma vefe eus an ollie e lamme ar skaterien dre ober ur fiñv anvet ''[[boneless]]'' pe ''no comply'' : rankout a raent sevel ar plankenn dre skeiñ o zroad war al leur (pe gant an dorn evit ar fiñv anvet ''boneless''). === Spot ha lezenn === Dieub eo spered ar skaterien, da lavret eo e soñj dezho e c’haller pleustriñ war forzh pe arrebeuri-kêr. Peurliesañ ne sav ket a-du ar re a ren ar c’hêrioù, ha setu perak e vez aozet muioc’h-mui a [[skatepark]], gouestlet d’ar pleustriñ war ar skateboard pe war sportoù an arvar all. E meur a c’hêr ez eus bet savet lezennoù diwar-benn ar skateboard. E Pariz da skouer ez eo difennet implijout ur skateboard evit pourmen. == Sport pe arz == [[Restr:skateboarder 01.jpg|thumb|Skaterien]] Alies en em c’houlenner hag ur sport pe un arz eo mont war ur plankenn-ruilh. Ma’z eo gwelet evel ur sport e talvez e ranker pleustriñ alies a-benn tizhout ul live bennak ha gounit kenstrivadegoù. Ma’z eo gwelet evel un arz e talvez e ranker strivañ a-benn ober fiñvoù brav, tost ouzh an dañs. == An dilhad ''skater'' == Abaoe un dek vloaz bennak e weler e vez bepred gwisket ar skaterien gant [[t-shirt]]où ledan ha bragoù ken ledan all. An doare “baggy” d’en em wiskañ eo. An dro-lavar "Big pants, small wheels" (bragoù bras, rodoù bihan) a gaver zoken e saozneg. Pouezus eo ivez ar botoù : tev int ha tev ivez o lasoù. == Gerioù saoznek == Dre ma teu ar plankenn-ruilh eus ar [[Stadoù-Unanet]] ez eo stank ar gerioù saoznek a implijer evit komz diwar-benn ar plankennoù-ruilh. Evit a sell ouzh ar fiñvoù (''trick'') e kaver : ''varial kickflip'' pe c’hoazh ''boardslide''. Ar c'hrapennoù a vez anvet ''half-pipe'' pe ''quarter-pipe''. == Sport an arvar == Peurliesañ e vez gwelet ar skaterien evel tud a ra ur sport arvarus. Heñvel eo ar skateboard ouzh an holl sportoù riklañ evel [[BMX]], [[X-board]], [[streetboard]], [[longskate]], [[surf]], [[skimboard]], [[windsurf]], [[kitesurf]] ha [[snowboard]]. == Pro Skaterien vrudet == * [[Alan "Ollie" Gelfand]] (ijinet an ''[[ollie]]'' gantañ ) * [[Ali Boulala]] * [[Andrew Reynolds]] (krouer Altamont Apparel ha manager skipailh Baker skateboards) * [[Arto Saari]] * [[Pierre Caradec]] * [[Bam Margera]] * [[Bastien Salabanzi]] * [[Bob Burnquist]] * [[Bucky Lasek]] * [[Chad Muska]] * [[Chris Haslam]] * [[Colin McKay]] * [[Daewon Song]] * [[Danny Way]] (krouer ar merk Plan B, tapet gantañ rekord al lamm hirañ hag uhelañ war ur grapenn) * [[Dustin Dollin]] * [[Eric Koston]] * [[Geoff Rowley]] (ijinet ar fiñv ''Rowley Darkslide'' gantañ) * [[Jamie Thomas]] (krouer [[Zero Skateboards]]) * [[Jason Lee]] * [[Jay Adams]] * [[Jim Greco]] * [[Joey Brezinsky]] * [[Kareem Campbell]] * [[Kenny Anderson]] * [[Mark Appleyard]] * [[Mark Gonzales]] * [[Mike Vallely]] * [[Nyjah Huston]] * [[Natas Kaupas]] (ijinet gantañ ar fiñvoù wallride ha natas spin) * [[PJ Ladd]] * [[Paul Rodriguez]] * [[Rodney Mullen]] (gantañ un ugent fiñv bennak, ''[[kickflip]]'' en o zouez) * [[Rune Glifberg]] * [[Ryan Sheckler]] * [[Soy Panday]] * [[Stacy Peralta]] * [[Stevie Williams]] (krouer ar merk [[DGK]]) * [[Sierra Fellers]] * [[Tom Penny]] * [[Tony Alva]] * [[Tony Hawk]] (ar skater brudetañ, an hini kentañ a reas ar fiñv 900°, krouer [[Birdhouse]] ha kevranneg ar merk Hawk {{Commons|Category:Skateboarding}} == Tud deus ar vro == * [[Bruno Hamm]] * [[Basile Danet]] (Krouet en doa [[Fiskal]] Paradiyz e [[Plañvour]]) * [[Geoffroy Leblanc]] * [[Dany Hamard]] * [[Klez Brandar]] (Krouet en doa [[Loukoum Skateboards]] e [[Praha]]) * [[David Salaün]] * [[Damien Le Marer]] * [[François Rolland]] == Liammoù diavaez == *[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lorient-56100/ploemeur-ils-s-eclatent-dans-leur-skate-park-prive-6906352] *[https://actu.fr/bretagne/vannes_56260/bretagne-ces-quadras-font-du-skate-et-en-parlent-sur-un-groupe-facebook-dedie_39741664.html] *[https://web.archive.org/web/20211116233902/https://francais.radio.cz/le-skateboard-en-republique-tcheque-une-pratique-toujours-en-plein-essor-8690210] *[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lorient-56100/francois-rolland-le-skateur-l-assaut-de-lorient-6332608] [[Rummad:Diduamant]] [[Rummad:Sportoù olimpek]] [[Rummad:Sevenadur]] g9ctoyp6apoez16cc4npscsbe64st6m 0 51752 2200828 2190623 2026-09-25T15:47:14Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200828 wikitext text/x-wiki Rannet eo '''[[Cuba]]''' etre 14 '''[[proviñs]]''' hag ur gumun arbennik. == Listenn ar proviñsoù == [[Restr:Cuba Provinces-numbers.png|thumb|400px|Proviñsoù Cuba]] Setu int, a gornôg da reter: # [[Isla de la Juventud]], ar gumun arbennik, anavezet evel ''Isla de Pinos'' a-raok ar bloavezhioù 1970 hag a-raok c'hoazh "Evangelista", "Enez Santiago" hag "Enez ar Perokeded". # [[Proviñs Pinar del Río|Pinar del Río]] # [[Proviñs La Habana|La Habana]] # [[Proviñs Ciudad de La Habana]] # [[Proviñs Matanzas|Matanzas]] # [[Proviñs Cienfuegos|Cienfuegos]] # [[Proviñs Villa Clara|Villa Clara]] # [[Proviñs Sancti Spíritus|Sancti Spíritus]] # [[Proviñs Ciego de Ávila|Ciego de Ávila]] # [[Proviñs Camagüey|Camagüey]] # [[Proviñs Las Tunas|Las Tunas]] # [[Proviñs Granma|Granma]] # [[Proviñs Holguín|Holguín]] # [[Proviñs Santiago de Cuba|Santiago de Cuba]] # [[Proviñs Guantánamo|Guantánamo]] == Istor == [[Restr:Cuba1910sMap.jpg|thumb|400px|Proviñsoù kozh war ur gartenn eus Cuba's 1910.]] A-raok 1976 e oa rannet Cuba etre 6 proviñs evel-hen: # [[Proviñs Pinar del Río|Pinar del Río]] # ''La Habana'', enni [[Proviñs La Habana]] a vremañ, gant kêr [[La Habana]] # [[Matanzas]] # ''Las Villas'' (a-raok 1940, "[[proviñs Santa Clara|Santa Clara]]"), a oa enni ar proviñsoù a vremañ-mañ: [[proviñs Cienfuegos|Cienfuegos]], [[proviñs Villa Clara|Villa Clara]] ha [[proviñs Sancti Spíritus|Sancti Spíritus]] # ''Camagüey'' ( a oa "Puerto Príncipe" a-raok 1899,), a oa enni proviñsoù [[proviñs Camagüey|Camagüey]] ha [[proviñs Ciego de Ávila]] # [[Oriente]] (a oa "Santiago de Cuba" a-raok 1905), enni proviñsoù [[proviñs Las Tunas|Las Tunas]], [[proviñs Granma|Granma]], [[proviñs Holguín|Holguín]], [[proviñs Santiago de Cuba|Santiago de Cuba]] ha [[proviñs Guantánamo|Guantánamo]]. == Poblañs == ''<span style="font-size:90%;">Pop. = Population. Source: Cuba census 2002</span>''&nbsp;<ref>[https://web.archive.org/web/20080117100501/http://www.cubagob.cu/otras_info/censo/ Cuba Census 2002] [https://web.archive.org/web/20171016045222/http://www.cubagob.cu/otras_info/censo/tablas_html/ii_4.htm Population table]</ref> {|class="wikitable sortable" style="text-align:right; font-size:95%;" |- style="border-bottom-style:double;" !width="*"| Proviñs !width="*"| Kêr-benn !width="*"| Poblañs (2005) !width="*"| Poblañs (%) !width="*"| Gorread (km²) !width="*"| Dregantad eus ar gorread (%) !width="*"| Stankter |- ! [[Proviñs Camagüey|Camagüey]] |align="left"| [[Camagüey]] | {{commas|784178}} || 7.02 || {{commas|14134}} || 13.2 || 50.22 |- ! [[Proviñs Ciego de Ávila|Ciego de Ávila]] |align="left"| [[Ciego de Ávila]] | {{commas|411766}} || 3.68 || {{commas|5962}} || 5.6 || 60.70 |- ! [[Proviñs Cienfuegos|Cienfuegos]] |align="left"| [[Cienfuegos]] | {{commas|395183}} || 3.54 || {{commas|4149}} || 3.9 || 94.54 |- ! [[Proviñs Ciudad de La Habana|Ciudad de la Habana]]{{nbsp|4}} |align="left"| [[La Habana]] | {{commas|2328000}} || 19.70 || 740 || 0.7 || {{commas|3053.49}} |- ! [[Proviñs Granma|Granma]] |align="left"| [[Bayamo]] | {{commas|822452}} || 7.36 || {{commas|8452}} || 7.9 || 98.20 |- ! [[Proviñs Guantánamo|Guantánamo]] |align="left"| [[Guantánamo]] | {{commas|507118}} || 4.54 || {{commas|6366}} || 6.0 || 82.22 |- ! [[Proviñs Holguín|Holguín]] |align="left"| [[Holguín]] | {{commas|1021321}} || 9.14 || {{commas|9105}} || 8.5 || 109.90 |- ! {{nowrap|[[Isla de la Juventud]]}} |align="left"| [[Nueva Gerona]] | {{commas|86559}} || 0.77 || {{commas|2199}} || 2.1 || 35.78 |- ! [[Proviñs La Habana|La Habana]] |align="left"| [[La Habana]] | {{commas|711066}} || 6.36 || {{commas|5669}} || 5.3 || 124.06 |- ! [[Proviñs Las Tunas|Las Tunas]] |align="left"| {{nowrap|[[Victoria de Las Tunas]]}}{{nbsp|4}} | {{commas|525485}} || 4.70 || {{commas|6373}} || 6.0 || 79.77 |- ! [[Proviñs Matanzas|Matanzas]] |align="left"| [[Matanzas]] | {{commas|670427}} || 6.00 || {{commas|11669}} || 10.0 || 56.80 |- ! [[Proviñs Pinar del Río|Pinar del Río]] |align="left"| [[Pinar del Río]] | {{commas|726574}} || 6.50 || {{commas|10860}} || 10.2 || 66.63 |- ! [[Proviñs Sancti Spíritus|Sancti Spíritus]] |align="left"| [[Sancti Spíritus]] | {{commas|460328}} || 4.12 || {{commas|6737}} || 6.3 || 68.33 |- ! [[Proviñs Santiago de Cuba|Santiago de Cuba]] |align="left"| [[Santiago de Cuba]] | {{commas|1036281}} || 9.27 || {{commas|6343}} || 5.9 || 168.32 |- ! [[Proviñs Villa Clara|Villa Clara]] |align="left"| [[Santa Clara, Cuba|Santa Clara]] | {{commas|817395}} || 7.31 || {{commas|8069}} || 7.6 || 97.17 |- style="background:#f2f2f2; border-top-style:double;" ! [[Cuba]] | align="left"| '''''[[La Habana]]''''' | '''''{{commas|11177743}}''''' || || '''''{{commas|106827}}''''' || || '''''101.72''''' |} == Notennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Proviñsoù Kuba]] nucwsjf8p9jq1g6c6ktfb78730rqul8 0 51885 2200852 2159863 2026-09-25T19:14:22Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 2 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200852 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Thor''' (hag ivez '''The Mighty Thor''') a zo ur [[gourharoz]] bet krouet gant [[Stan Lee]] ha [[Jack Kirby]]. E droioù-kaer a vez embannet gant [[Marvel Comics]], hag an hini gentañ anezho a zo bet kinniget e-barzh ''[[Journey into Mystery]]'' # 83 ([[1962]]). Diazezet eo an dudenn-se war an doue anvet [[Thor]] hag a gaver e mojennerezh [[Skandinavia]]. E [[2011]] e voe c'hoariet perzh Thor gant an aktor [[aostralia]]n [[Chris Hemsworth]] er film ''[[Thor (film)|Thor]]'', sevenet gant [[Kenneth Branagh]] ha deuet er-maez d'ar 6 a viz Mae [[2011]] er [[Stadoù-Unanet]]<ref>https://web.archive.org/web/20100208230735/http://marvel.com/news/moviestories.10874.thor_movie~colon~_principal_photography_starts~excl~ Thor Movie: Principal Photography Starts!, [[Marvel Comics|marvel.com]], 11 a viz Genver 2010</ref>. E [[2012]] e vo ar memes aktor a c'hoario perzh Thor er film ''[[The Avengers (film)|The Avengers]]'', sevenet gant [[Joss Whedon]]<ref>http://www.firstshowing.net/2009/06/07/profile-on-marvel-studios-with-big-updates-from-kevin-feige/ Profile on Marvel Studios with Big Updates from Kevin Feige, Alex Bellington, ''First Showing'', 7 a viz Even 2009</ref>. == Buhez Thor == Unan eus krouerien strollad ar [[Avengers|Veñjerien]] eo Thor. Ur gourharoz dibar eo, dre ma'z eo den (Donald Blake) ha doue war un dro. Gant e dad, Odin e anv, eo bet lakaet da zen (mervel e c'hall neuze), a-benn deskiñ bezañ uvel hag a-benn bezañ prest da vare Ragnarök. Don Blake ne oar ket eo bet un doue. Tamm-ha-tamm e teu soñj dezhañ en-dro, hag e tizolo e c'halloudoù dreistordinal pa gav e vorzhol, anvet [[Mjöllnir]]. Adalek ar mare-se e rank neuze Don Blake dont a-benn da verañ e vuhez evel mezeg hag e vuhez evel haroz. Ouzhpenn da se e fell dezhañ bezañ karet gant e skoazellerez, Jane Foster hec'h anv. Dres d'ar mare-se ez eo degemeret e skipailh ar Veñjerien (goude un irienn bet ijinet gant e vreur, Loki e anv). Ur wech aet kuit [[Hulk]] eus ar strollad ez eo Thor an ezel kreñvañ ennañ. Pa glev Thor kaoz eus Asgard e kemm an istorioù : adalek ar mare-se ez eo rannet etre e ziv vro : war an douar e stourm a-enep da c'hourvilened hag e Asgard e stourm a-enep da voudoù o tont eus mojennerezhioù all, pe e rank seveniñ kefridioù ern egor. Ouzhpenn da se e tle dibab etre gwareziñ an douar, ha chom feal da Asgard. Diaes e vez dezhañ dibab, ar pezh a laka Odin da vont e fulor : en harlu e kas Thor neuze, pe e tenn e c'halloudoù digantañ. === Thor, roue Asgard === An doare-se da vont en-dro a baouez pa varv Odin. Adalek ar mare-se e tap Thor gallouduoù e dad, ha lakaet eo da roue Asgard, goude ma vefe bet tennet e lodenn den dioutañ. E-touez e zivizoù kentañ evel roue e tiviz staliañ Asgard war an douar, ha krouiñ ur relijion nevez, diazezet war doueed Asgard. War vrasaat ez a perzh an asgarded e buhez an dud, ar pezh a laka an dud da vezañ entanet diouzh un tu, hag a re a zo e penn ar relijionoù all da vezañ ankeniet diouzh un tu all. Sach-blev a sav e reter Europa abalamour da Dhor, ha d'ar mare-se ec'h echu e zarempred gant [[Iron Man (comics)|Iron Man]] ha [[Captain America]]. Un emglev a vez aozet etre pennoù bras ar stadoù ha pennoù bras ar relijionoù, gant ar pal diskar an asgarded da vat. Ur beleg a zeu a-benn da lakaat Thor da bellaat diouzh Asgard. Un darzhadenn nukleel a zo aozet, gant ar pal distruj Thor. Met er memes koulz ez eo distrujet Asgard hag e kouezh war [[New York]]. Thor a zeu a-benn da zreistvevañ, hag e sikour an asgarded. Pa glask Jake Olson tapout [[Mjöllnir]] e sko Thor gantañ. Met pa glask Thor tapout [[Mjöllnir]] ne zeu ket a-benn, peogwir n'eus nemet ar re zellezek a c'hall implijout ar morzhol-se. E fulor e ya Thor neuze, hag asambles gant Loki hag Amora ec'h aloub an douar. Met diskaret eo o ren war an douar pa'n em gav Thialfi e Asgard nevez, dekvloaziadoù goude diskar Asgard. Met pa grog ar reveulzi kaset gant Thialfi ha mab Thor e kompren roue an doueed ar pezh a zo c'hoarvezet. E-pad ur veaj en amzer dremenet e vir ouzh Thor a lazhañ Jack Olson, hag unvanet eo en-dro tu den ha tu doue Thor. Neuze ec'h asant Thor kuitaat an douar hag ec'h adkas Asgard el lec'h ma oa, e-keit m'emañ Loki o prientiñ Ragnarök. === Ragnarök, pe marv Thor === Ragnarök n'eo ket ur fin, ur c'helc'hiad eo. Mervel ha genel en-dro a ra bed an Ased : ennañ e vev boudoù galloudus ha kevrinus, hag int kalz kreñvoch' evit ar Vikinged. A-benn lakaat un termen d'an dra-se e tiviz Thor distruj e-unan bed an Ased. === Civil War, hep Thor === N'eus ket pell zo eo deuet Thor en-dro, er rummad anvet [[Civil War (Marvel)|Civil War]]. Un den, anvet D.B. (evel ma c'haller lenn war e sac'h-kein) a zeu a-benn da dapout Mjöllnir (hag a oa kouezhet war an douar). E-pad un emgann e teu Thor hag e stourm a-enep an dispac'herien : lazhañ a ra Goliath (bet Black Goliath, Bill Foster), hag e redi strollad [[Captain America]] da dec'hout kuit. Goude-se e tizoloer e oa Thor ur c'hlon bet krouet gant Tony Stark, Red Richards ha Henry Pym. === An distro === Ur rummad nevez a zo bet embannet gant Marvel. Ennañ e kaver Thor ha Don Blake kollet en netra. Blake a zeu a-benn da lakaat Thor da vevañ en-dro, ha neuze e teu Thor/Blake war an douar. Kreñ-kenaén eo deuet Thor da vezañ, dr em'eo an doue asgardian nemetañ. Sevel a ra Asgard en-dro, ha plavaén a ra ar gêr-se a-us da Oklahoma. Goude-se e krog Thor d aglask roudoù an doueed all, rak adenkorfet ez us ul lodenn anezho e-touez an dud, da vare Distruj Kelc'hiad Ragnarök. == Istor a c'homic == Goude un nebeud troioù-kaer embannet e-barzh ''[[Journey into Mystery]]'' e tivizas [[Stan Lee]] diorren bed Thor, hag ennañ ec'h ouzhpennas muioc'h-mui a dudennoù tennet eus mojennerezhioù, kontadennoù ha mojennoù liesseurt. [[Jack Kirby]], hag en doa lasket e blas da dreserien all, a stag en-dro gant Thor. Ijinañ a ra tudennoù dibar evel ar Rigellianed (tud diavaez douar), marcheien Wundagore, pe c'hoazh Sif, ur vrezelourez e karantez gant Thor. Adalek niverenn 125 ''[[Journey into Mystery]]'' e teuas Thor da vezañ ''the Mighty Thor'', ar pezh a ziskouez e oa brudet mat e-touez al lennerien. Marzhusoc'h-marzhusañ e teuas ivez an istorioù da vezañ, dreist-holl diwar levezon [[Jack Kirby]]. Pa guitaas hemañ [[Marvel Comics]] e klaskas [[Stan Lee]] derc'hel d'an dra-se. Dont a reas a-benn, a-drugarez da dud evel [[John Buscema]] (treser) ha [[Gerry Conway]] (istorioù). E-touez ar re all a reas war-dro istorioù Thor e c'haller memegiñ ivez, Lee parvient à [[Rich Buckler]], [[Walt Simonson]], [[Keith Pollard]], [[Greg Larocque]] (evit an tresadenoù) ha [[Len Wein]] pe [[Roy Thomas]] evit a sell ouzh an istorioù. Hemañ diwezhañ a zeuas a-benn da liammañ doueed Skandinavia ouzh harozed Marvel, ha displegañ a reas "Ragnarôk" en ur chom feal d'a vojenn ha da rummad Marvel war-un-dro. E [[1983]] e oa Thor war an diskar, hag e istorioù ne raent ket kement a verzh. Lakaet e voe [[Walt Simonson]] (tresañ hag istorioù) e karg eus an dudenn, gant ar pal adlakaat ar gwerzhañ da vont war-raok. Krouiñ a reas [[Beta Ray Bill]], un den diavaez douar hag en deus ar memes galloudoù ha Thor, ijinañ a ra ivez ur c'hommando doueed en ifern. War e lerc'h e teuas [[Tom DeFalco]] (senario) ha [[Ron Frenz]] (tresañ), ha ganto e voe klaseloc'h an traoù, hag o istorioù a voe levezonet gant an daouad Lee/Kirby. Menegomp ivez [[Jim Starlin]] ha [[Bruce Zick]], [[Roy Thomas]] ha [[M.C. Wyman]], hag a stagas en-dro gant tammoù istorioù bet krouet gant Thomas p'en doa bet tro da sevel istorioù. Gant [[Warren Ellis]] ha [[William Messner-Loebs]] e voe echu al lodenn anvet "volume I". Gant [[Dan Jurgens]] e voe adroet lañs da Dhor adalek [[1999]]. E karg eus an istorioù e oa, hag evit a sell ouzh an tresañ e labouras gant treserien liesseurt, evel [[John Romita Jr]], [[Andy Kubert]], [[Tom Raney]] pe [[Stuart Immonen]]. == Embannadur Thor e C'hwec'hkorn == Ar gelaouenn '''Thor''' zo bet embannet en dastumad anvet ''Flash'' (levrioù bihan) gant [[Arédit/Artima]]. Goude-se ez eus bet embannet albomoù bras gant liv, goude-se albomoù bihan e gwenn ha du en-dro, hag albomoù bras marc'hadmat en-dro. Goude-se eo bet prenet Thor gant [[Lug (embanner)|Lug]]. Da gentañ eo bet embannet e droioù-kaer e-barzh [[Ombrax-Saga]], ha goude-se en ur rummad ispisial anvet « stumm klok ». Abaoe m'eo bet adprenet katalog Marvel gant [[Panini (embanner)|Panini]] eo bet embannet troioù-kaer Thor e-barzh meur a gelaouenn : ''Avengers'', ''Thor'', ha ''Marvel Elite''. Ranndanevelloù diwezhañ "volume II" a zo bet troet er rummad anvet "Monster" da gentañ, ha goude-se e -barzh ''Marvel Icons Hors Série #1''. Rummadoù bihan gouestlet da Dhor a zo bet embannet e-barzh ''100% Marvel'' hag ivez e-barzh ''Marvel Mega #28''. == Tudennoù all stag ouzh Thor == * [[Balder (comics)|Balder]]: doue skandinavian ar garantez, ar vraventez hag ar gouloù * Amora ar Strobinellerez * Fandral : mignon da Thor, klezeour * Fenris (pe Fenrir) : bleiz, mab Loki * Frigga : doueez an natur, ha mamm Thor * [[Geirrodur]] : roue an drolled * [[Heimdall]] : gward Bifrost, ar pont-kanevedenn * Hella : doueez ar re varv * Hogun : mignon da Dhor * Karnilla : rouanez an Norned * [[Kurse]] : * [[Odin]] : tad Thor * [[Loki]] : hanter-vreur Thor, doue an tan * Sif : danvez-pried Thor * [[Surtur]] : diaoul an tan * [[Ulik]] : troll * Ar [[Walkyrie]] : brezeloure Odin * Vidar : Dieu an eost, ha breur Thor * Volstagg : mignon da Dhor * [[Ymir]] : ramz bet ganet e bro ar skorn, ha tad an holl zoueed == Notennoù == {{Daveoù}} == Liamm diavaez == * [https://web.archive.org/web/20091004212939/http://marvel.com/comics/Thor Thor e lec'hienn Marvel] * [https://web.archive.org/web/20071008183425/http://www.comics-db.com/Marvel_Comics/T/Thor/index.html Pajenn Thor war comics-db] {{Avengers}} [[Rummad:Marvel Comics]] [[Rummad:Bannoù-treset Stadoù-Unanet Amerika]] [[Rummad:Gourharozed SUA]] fe5ltd41u17c7jm9e52piyml5a1janm 0 51952 2200837 2139238 2026-09-25T17:39:59Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200837 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Wales.pre-Roman.jpg|thumb|250px]] Ur bobl vrezhon e oa ar '''Silures''' (o anv latin) pe '''Silured''' e kreisteiz [[Kembre]], da vare aloubadeg [[Enez Vreizh]] gant ar Romaned, er vro a glot hiziv gant kontelezhioù [[Gwent]], [[Sir Frycheiniog]] ha [[Morgannwg]]. == Orin == Hervez buhezskrid [[Agricola]], skrivet gant [[Tacitus]], e oant tud teñval o c'hroc'hen ha du o blev, ma kave d'an oberour e c'hellent bezañ deuet eus [[Spagn]]. Enklaskoù jenetik graet gant [[Skol-veur Londrez]], [[Skol-veur Oxford]] ha [[Skol-Veur Kalifornia]] o deus diskouezet o deus Kembreiz hag Iwerzhoniz an hevelep merker war o [[kromozom Y|c'hromozom Y]] hag an Euskariz, "met n'eo ket sklaer hag ul liamm ispisial zo etre Euskariz hag ar Gelted, pe ha bez' ez int, en un doare eeunoc'h, ar gerent tostañ da boblañs kozh Europa o vezañ treuzvevet"<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/wales/1256894.stm Genes link Celts to Basques] at BBC News</ref>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20060926181227/http://www.prospect-magazine.co.uk/article_details.php?id=7817 Myths of British ancestry] Prospect Magazine</ref>. Krediñ a reer e oa e kreñvlec'h [[Llanfair Is Coed|Llanmelin]] e-kichen [[Caerwent]] e oa kêr-benn ar Silured<ref>[https://web.archive.org/web/20120710004909/http://www.bbc.co.uk/wales/southeast/sites/celts/pages/llanmelin.shtml BBC on Llanmelin]</ref>. An darn vrasañ eus an arkeologourien a gred e oa ar bobl a anver ''Silured'' un hollad bagadoù tud gant an hevelep sevenadur kentoc'h eget ur gevredigezh kreizennet. == Daveoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * [http://www.roman-britain.org/tribes/silures.htm Silures] at [http://www.roman-britain.org/ Roman-Britain.org] {{Pobloù brezhon Kembre‎}} {{Kelted kozh}} {{Pobloù Enez Vreizh}} [[Rummad:Pobloù brezhon]] qajskedsb488vz1a5b2quyscltupp6s 0 52430 2200848 2200783 2026-09-25T19:12:13Z Dakbzh 58931 2200848 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |-bgcolor="#adafda" ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:1.2em; color:#fff;" | Kumunioù Frañs |- ! {{Infobox/Titl|Alquines|bbd068|talbenn map|000}} |- | colspan="2"| [[Restr:Blason ville fr Alquines (Pas-de-Calais).svg|80px|center]] |- | colspan="2" style="text-align:center;"|[[Restr:Alquines église1.jpg|270px|center]] An iliz katolik ''Saint-Nicolas'' ---- |- !colspan="2" style="text-align:center;"| [https://www.google.com/maps/place/62850+Alquines/@50.7343252,1.9758471,12z/data=!4m6!3m5!1s0x47dc4c2f4290d2f1:0x44f8c37e3169e92f!8m2!3d50.740429!4d1.993148!16s%2Fm%2F02x80k8?hl=en&entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDkyMi4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D 50° 44' 27.1" N – 01° 59' 33.8" R] ---- |- |'''[[Riez]]'''||{{Frañs}} |- |'''[[Rannvro]]'''||{{FR-NPDC}} |- |'''[[Departamant]]'''||{{FR-Pas-de-Calais-skoed}} |- |'''[[Arondisamant]]'''||[[Arondisamant Saint-Omer|Saint-Omer]] |- |'''[[Kanton]]'''||[[Kanton Lumbres|Lumbres]] |- |'''[[Etrekumuniezh]]'''||Pays de Lumbres |- |'''[[Kod INSEE]]'''||62024 |- |'''[[Kod post]]'''||62850 |- |'''[[Maer]]ez''' |Isabelle Prudhomme<br>([[2026]]-[[2032]]) |- | colspan="2"| ---- |- |'''Gorread'''||10,51 km² |- |'''Uhelderioù'''<br>• kreiz<br>• izelañ<br>• uhelañ||<br>147 m<br>83 m<br>211 m |- |'''Poblañs'''<br><small>hep kontoù doubl</small><br>||973 <small>(2023) </small>[[File:Decrease.svg|10px]] |- |'''Stankter'''||93 den/km² |- | colspan="2"| ---- |- |'''Internet''' || [https://alquines.net/ alquines.net] |} '''Alquines''' zo ur [[kumun c'hall|gumun]] e [[departamant gall|departamant]] [[Pas-de-Calais]] ([[Bro-C'hall]]). == Monumantoù ha traoù heverk == * Iliz katolik [[Nikolaz Mira|''Saint-Nicolas'']], {{XVIvet kantved}}. * Dismantroù ur [[moudenn-gastell|voudenn-gastell]]. * Chapel Fromentel. == Emdroadur ar boblañs 1793-2023 == <div style="text-align:center;"> <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7) ImageSize = width:800 height:350 PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50 DateFormat = x.y Period =from:0 till:1100 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:00 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1793 text:93 bar:1800 text:1800 bar:1806 text:06 bar:1821 text:21 bar:1831 text:31 bar:1836 text:36 bar:1841 text:41 bar:1846 text:46 bar:1851 text:51 bar:1856 text:56 bar:1861 text:61 bar:1866 text:66 bar:1872 text:72 bar:1876 text:76 bar:1881 text:81 bar:1886 text:86 bar:1891 text:91 bar:1896 text:96 bar:1901 text:1901 bar:1906 text:06 bar:1911 text:11 bar:1921 text:21 bar:1926 text:26 bar:1931 text:31 bar:1936 text:36 bar:1946 text:46 bar:1954 text:54 bar:1962 text:62 bar:1968 text:68 bar:1975 text:75 bar:1982 text:82 bar:1990 text:90 bar:1999 text:99 bar:2004 text:2004 bar:2006 text:06 bar:2009 text:09 bar:2014 text:14 bar:2019 text:19 bar:2023 text:23 PlotData= color:barra width:10 align:left bar:1793 from:0 till: 754 bar:1800 from:0 till: 730 bar:1806 from:0 till: 815 bar:1821 from:0 till: 822 bar:1831 from:0 till: 812 bar:1836 from:0 till: 836 bar:1841 from:0 till: 837 bar:1846 from:0 till: 795 bar:1851 from:0 till: 801 bar:1856 from:0 till: 776 bar:1861 from:0 till: 779 bar:1866 from:0 till: 804 bar:1872 from:0 till: 794 bar:1876 from:0 till: 814 bar:1881 from:0 till: 759 bar:1886 from:0 till: 744 bar:1891 from:0 till: 742 bar:1896 from:0 till: 658 bar:1901 from:0 till: 649 bar:1906 from:0 till: 694 bar:1911 from:0 till: 667 bar:1921 from:0 till: 620 bar:1926 from:0 till: 595 bar:1931 from:0 till: 610 bar:1936 from:0 till: 632 bar:1946 from:0 till: 619 bar:1954 from:0 till: 607 bar:1962 from:0 till: 660 bar:1968 from:0 till: 606 bar:1975 from:0 till: 613 bar:1982 from:0 till: 675 bar:1990 from:0 till: 745 bar:1999 from:0 till: 751 bar:2004 from:0 till: 823 bar:2006 from:0 till: 859 bar:2009 from:0 till: 865 bar:2014 from:0 till: 972 bar:2019 from:0 till: 984 bar:2023 from:0 till: 975 TextData= fontsize:S pos:(50,10) text: </timeline> • Andonioù : Cassini hag [[EBSSA]] </div> == Liammoù diavaez == {{Commonscat}} * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20120719113030/http://www.lagenealogie.com/histoire-ville-village-commune/alquines-62024.html Kartennoù-post kozh e ''Généalogie.com''] [[Rummad:Kumunioù Pas-de-Calais]] lp7f1bfpaotthrb65mlv8f6t618f3j2 0 53144 2200839 2197409 2026-09-25T18:01:14Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200839 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Skinhead''' a reer eus an dud ezel eus ul luskad issevenadurel a ziwanas e-touez yaouankiz renkad ar vicherourien er [[Rouantelezh-Unanet]] er bloavezhioù 1960, hag a strewas er bed a-bezh goude-se. Dont a ra an anv eus troc'h blev an dud-se, hag a douze o fenn, pe a droc'he o blev berr-tre. Ar skinheaded kentañ a voe levezonet bras gant sevenadur [[rude boy]]s [[Jamaika]] ha hini [[mod]]s ar [[Rouantelezh-Unanet]] a-fet dilhad, sonerezh ha doare da vevañ.<ref name="autogenerated8">[https://web.archive.org/web/20081223021042/http://findarticles.com/p/articles/mi_m2005/is_1_38/ai_n6234788/pg_1 Subcultures, pop music and politics: skinheads and "Nazi rock" in England and Germany | Journal of Social History | Find Articles at BNET.com<!-- Bot generated title -->]</ref> Sed elfennoù diazez an issevenadur-se, da lavaret eo ne oa netra politikel pe netra stag ouzh ar ouennelouriezh.<ref name="autogenerated2">[http://youtube.com/watch?v=ufKb5M9Uj4E YouTube - Roots of The Skinhead<!-- Bot generated title -->]</ref> Abaoe m'eo bet krouet al luskad ez eus bet kemmoù memes tra, ha skinheaded 'zo a zo tost ouzh an tu dehou pellañ. Re all a zo tost ouzh an tu kleiz pellañ, hag e reer [[redskin]] anezho. Al lod brasañ eus ar skinheaded a chom dibolitikel penn-da-benn. A-fet doare d'en em wiskañ ez eus bet kemmoù ivez, eus ar skinheaded kentañ levezonet gant al luskad ''mod'' er bloavezhioù 1960 betek ar re bet levezonet gant an issevenadur punk ha punk hardcore. == Istor == [[Skeudenn:Hoxton Tom McCourt 1977.jpg|thumb|150px|[[Hoxton Tom McCourt]], ur skinhead luc'hskeudennet e 1977]] E dibenn ar bloavezhioù 1950 e oa tamm-pe-damm stanket ar skeul sokial er [[Rouantelezh-Unanet]], ha yaouankizoù renkad ar vicherourien ne brofitjont ket eus araokadennoù ar gevredigezh a-fet lojañ, labour ha deskadurezh. Daoust da se e profitjont eus ar c'hresk a voe a-fet armerzh, ha pinvidkoc'h e voent. Lod anezho a zispignas o argant evit prenañ dilhad deuet da vezañ brudet er [[Stadoù-Unanet]] dre ma oant arouezius eus sevenadur ar sonerezh [[soul]], er [[Rouantelezh-Unanet]] e oa kentoc'h arouezioù eus ar sonerezh [[Rhythm and blues]], aktourien vrudet hag ivez an dilhad a veze gwerzhet e stalioù [[Carnaby Street]].<ref name="Mods">{{cite book |last=Rawlings |first=Terry |title=Mod: A Very British Phenomenon |embanner=Omnibus Press |bloavezh=2000 |London |isbn=0-7119-6813-6}}</ref>{{,}}<ref>https://web.archive.org/web/20101126093133/http://www.modculture.co.uk/culture/archive.php?category=modscenepast Pennad war Modculture.com</ref> Anvet e voe ar re-se [[mod]], da lavaret eo izili ul luskad stag ouzh ar gevredigezh beveziñ, ha levezonet kalz gant an dilhad diouzh ar c'hiz (brageier strizh, botoù o beg gwarezet gant un tamm dir, ar sonerezh (soul, [[rocksteady]], [[blue beat]] ha [[ska]]) hag ar skouterioù.<ref name="Mods 2">{{cite book |last=Barnes |first=Richard |title=Mods! |year=1991 |url=https://archive.org/details/mods0000unse |embanner=Eel Pie Publishing Ltd |bloavezh=1979 |London |isbn=0-85965-173-8}}</ref>{{,}}<ref name="autogenerated8"/>{{,}}<ref name="Mod music">{{cite book |last=Edwards |first=Dave |title=Trojan Mod Reggae Box Set liner notes |embanner=Trojan Records |date= |London |id=TJETD020}}</ref> Tro [[1965]] e voe un troc'h etre ar re anvet ''peacock mods'' (pe c'hoazh ''smooth mods''), hag a oa kentoc'h sioul hag a wiske dilhad marc'hadmat, hag ar re anvet ''hard mods'' (pe ''gang mods''), hag a veze anavezet abalamour d'o blev troc'het berr-tre ha d'o skeudenn stag ouzh hini renkad ar vicherourien.<ref name="skinheads">{{cite book |last=Old Skool Jim |first= |title=Trojan Skinhead Reggae Box Set liner notes |publisher=Trojan Records |date= |location=London |id=TJETD169}}</ref> Anavezet e oant ivez dindan an anvioù ''lemonheads'' ha ''peanuts'', hag anvet e voent skinheaded adalek [[1968]]<ref>{{cite book |last=Marshall |first=George |title=[http://www.skinheads.ru/books/George_Marshall-Spirit_of_69-EN.djvu Spirit of '69 - A Skinhead Bible] |publisher=S.T. Publishing |date=1991 |location=Dunoon, Scotland |isbn=1-898927-10-3)}}</ref> Evit a sell ouzh an troc'h blev soñjer e teue eus abegoù pleustrek : aesoc'h e oa evit kaout ur post-labour, hag aesoc'h ivez pa oa dav dezho en em gannañ. Un doare da vezañ disheñvel diouzh an hippied e oa ivez.<ref name="autogenerated9">[https://web.archive.org/web/20130521073648/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,909318,00.html?promoid=googlep The Skinheads - TIME<!-- Bot generated title -->]</ref>. Ouzhpenn levezon al luskad ''mod'' e voe levezonet ivez al luskad skinhead gant doareoù ar ''rude boys'' eus [[Jamaika]], ha dreist-holl gant o sonerezh : [[ska]], [[rocksteady]], ha [[reggae]] (a-raok ma vefe gorrekaet lusk ar sonerezh-se hag a-raok ma vefe troet da vat var ar vroadelouriezh zu hag al luskad rastafari)<ref>[https://web.archive.org/web/20010219175613/http://ska.about.com/musicperform/ska/library/1999/aa081699a.htm Smiling Smash: Atersadenn Cathal Smyth, a.k.a Chas Smash, hag eñ ezel eus Madness]</ref>{{,}}<ref name="autogenerated3">[https://web.archive.org/web/20081217000127/http://www.reggaereggaereggae.com/Special%20Articles.htm Special Articles<!-- Bot generated title -->]</ref>{{,}}<ref name="autogenerated8" /> Ken brudet e teuas al luskad skinhead da vezañ ken e voe implijet ar c'hiz skinhead e-pad ur pennad gant izili ar strollad sonerezh [[Slade]].<ref>[https://web.archive.org/web/20050405014451/http://www.soundchecks.co.uk/articles/noholder.html Straight From His Own Gob - Noddy Holder interview]</ref>{{,}}<ref>[http://www.brumbeat.net/aslade.htm Ambrose Slade: The Wolverhampton group that became Slade<!-- Bot generated title -->]</ref>{{,}}<ref>[http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A454925 BBC - h2g2 - Slade - the band<!-- Bot generated title -->]</ref> Brudetoc'h c'hoazh e teuas al luskad da vezañ pa'z embannas [[James Moffat|Richard Allen]] ur rummad romantoù diazezet war ar feulster hag ar reizhelez, en o zouez ''Skinhead'' ha ''Skinhead Escapes''.<ref>http://www.skinhead.no/content/articles/richardallen.asp</ref>. <ref>[http://www.stewarthomesociety.org/sex/gensexco.htm British Hell's Angel and Skinhead novels of the 1970s<!-- Bot generated title -->]</ref> Er bloavezhioù 1970 ez eas tamm-ha-tamm al luskad skinhead da netra, ha skinheaded zo a gemeras perzh e luskadoù all evel an hini ''[[suedehead]]'', an hini ''smoothies'' (peurliesañ gant blev betek an divskoaz), hag an hini anvet ''bootboys'' (troc'h-blev heñvel ouzh ar mods, ha stag peurliesañ ouzh sevenadur ar gangoù hag ouzh hini an hooliganed).<ref name="autogenerated9" /> <ref name="Suedeheads">{{cite book |last=de Konigh |first=Michael |title=Suedehead Reggae Box Set liner notes |publisher=Trojan Records |date=2004 |location=London |id=TJETD003}}</ref> <ref>[http://www.filmnoirbuff.com/article/suedeheads Film Noir Buff: Suedeheads<!-- Bot generated title -->]</ref> E [[1977]] e voe lañset un eil luskad skinhead, da heul krouidigezh al luskad [[punk]]. Lod brasañ ar skinheaded-se a felle dezho bezañ disheñvel diouzh al luskad punk, peogwir e kave dezho e oa kenwerzhel al luskad punk. Dibab a rejont neuze bezañ heñvel ouzh al luskad skinhead orin ([[1969]]), evel ma reas Gary Hodges ha Hoxton Tom McCourt (hag a gemeras perzh goude-se er strollad [[4-Skins]]) pe c'hoazh [[Suggs]], hag a ganas goude-se e-barzh [[Madness]]. Azalek [[1979]] e teuas war-wel skinheaded gant blev berr-tre, ha ne oant ket ken dedennet gant al luskad orin. Buan e voent merzet gant ar media dre ma oant alies-tre stag ouzh strolladoù [[hooligan]]ed. A-fet dilhad e oant heñvel ouzh ar bunked : hiroc'h-hirañ e oa o botoù (betek 14-20 toull evit al lasoù) ha brageier jeans strizh-tre, ha dislivet a-wechoù a veze gwisket ganto. Daoust da se e oa bepred eus skinheaded a chome feal d'al luskad orin. En [[Europa]] a-bezh a voe skinheaded, hag e kement bro ma oa anezho o doa o doareoù dezho. Er [[Stadoù-Unanet]] da skouer e voe stag al luskad skinhead ouzh hini ar sonerezh [[punk hardcore]].<ref name="autogenerated4">[http://www.stuffmagazine.com/articles/index.aspx?id=1519 Pennad Rage with the Machine Article war Stuffmagazine.com<!-- Bot generated title -->]</ref> == Dilhad == Ouzhpenn an troc'h-blev e vez anavezet ar skinheaded abalamour d'o doare d'en em wiskañ. Kemmoù a zo bet degaset en doare d'en em wiskañ abaoe m'eo diwanet an issevenadur skinhead er bloavezhioù 1960, ha doareoù' zo d'en em wiskañ a zo bet implijet e lec'hioù' zo nemetken, hag e-pad pennadoù resis. Skinheaded' zo koulskoude, a zo diaes da renkañ er rummad-mañ-rummad, hag en em wiskont diouzh o c'hoant, hep kemer e kont reolennoù resis. Ar skinheaded hengounel, anvet ivez skinheaded Trojan, a chom stag ouzh al luskad orin a-fet sonerezh, sevenadur, dilhad, ha loc'h o vezañ a-orin eus renkad ar vicherourien. Al luskad skinhead [[Oi!]] a voe krouet goude krouidigezh al luskad [[punk]] er bloavezhioù 1970. Peurliesañ e veze berroc'h o blev, tatouet e vezent, hag o dlihad (botoù uhel, bragoù jeans strizh) a oa disheñvel ivez diouzh re al luskad orin. Al luskad skinhead hardcore a ziwanas er Stadoù-Unanet e dibenn ar bloavezhioù 1970, ha disheñvel e voe diouzh al luskad orin a-fet dilhad (ne oant ket ken cheuc'h) ha sonerezh. Sed strolladoù sonerezh arouezius eus al luskad : [[Iron Cross]], [[Agnostic Front]], [[Cro-mags]], [[Sheer Terror]], [[Warzone]], [[Murphy's Law]]. Ar skinheaded a vez dedennet gant ar politikerezh a laka ivez lasoù botoù pe brikoloù livioù disheñvel dezho a-benn diskouez o mennozhioù. Seurt elfennoù a zo bet kemmet a-hed istor al luskad skinhead, ha re zo a zibabas da skouer lasoù a ziskoueze gant pe skipailh mell-droad e oant entanet. E-touez ar skinheaded hengounel ez eo stag liv al lasoù ouzh ar c'hiz, ha ket ouzh mennozhioù politikel. Da heul listennad an doare da vezañ hag an dilhad gwisket an aliesañ gant ar skinheaded<ref>{{cite book |last=Knight |first=Nick |title=[http://www.skinheads.ru/books/Nick_Knight-Skinhead-EN.djvu Skinhead]|publisher=Omnibus Press |date=1997 |location=London |isbn=0-7119-0052-3}}</ref>{{,}}<ref>{{cite book |last=Marshall |first=George |title=Spirit of '69 - A Skinhead Bible |publisher=S.T. Publishing |date=1991 |location=Dunoon, Scotland |isbn=1-898927-10-3)}}</ref>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20081217031544/http://members.aol.com/skamelet/ RudeBoy/Skinhead Style - Ruder Than the Web!]</ref>. '''Blev:''' * '''Paotred''': troc'h-blev 2 pe 3 (uhelder troc'hañ an droc'herez-vlev), da lavaret eo berr-tre, met ket moal. Uhelder troc'hañ 2 nemetken azalek dibenn ar bloavezhioù 1970. Hiziv an deiz e weler skinheaded a douz o blev penn-da-benn. An doare-se da droc'hañ ar blev a voe krouet da vare al luskad Oi!. * '''Merc'hed''': troc'h-blev heñvel ouzh hini ar ''mods'' er bloavezhioù 1960. Blev berr-tre war lodenn uhelañ ar penn hag ur pempilh dirak, a-dreñv ha war ar c'hostezioù er bloavezhioù 1980 (troc'h-blev anvet ''feathercuts'' er [[Rouantelezh-Unanet]], ha ''Chelsea'' er [[Stadoù-Unanet]]). Merc'hed zo o devez un troc'h-blev heñvel ouzh ar bunked. '''Rochedoù:''' * Rochedoù dezho milginoù berr pe hir, pe c'hoazh poloioù tennis krouet gant merkoù evel [[Ben Sherman]], [[Fred Perry]], [[Brutus Jeans]] pe Jaytex. Rochedoù pe swetashirtoù [[Lonsdale]] pe [[Everlast]], stammennoù gouzougenn V dezho, stammennoù Cardigan, t-shirtoù unliv pe moullet warno skeudennoù stag ouzh ar sevenadur skinhead. Lod brasañ skinheaded Oi! ar [[Stadoù-Unanet]] a wisk t-shirtoù gwenn nemetken. '''Mantilli:''' * Porpantoù strizh; chupennoù MA-1 (merkoù: Alpha, Warrior), peurliesañ du pe gwer; chupennoù [[denim]] (glas peurliesañ); chupennoù [[Harrington]]; anorakoù ha parakoù. Skinheaded hengounel a c'hall ivez gwiskañ dilhad daou liv, pe dilhad ''Prince of Wales''. * '''Merc'hed''': heñvel ouzh dilhad ar baotred hag ivez dilhad cheuc'h : mantilli ¾ ha brozioù a za asambles a-fet liv. '''Brageier:''' * Brageier ar vuhez pemdez, brageier ''jeans'' (dreist-holl [[Levi Strauss|Levi's]], [[Lee (Jeans)|Lee]], [[Wrangler Jeans|Wrangler]]), traoñ ar bragoù a vez pleget peurliesañ, brageier arme ivez. Berr e vez ar brageier, a-benn diskouez ar botoù pe al loeroù. Ar brageier a vez glas peurliesañ, ha strinket e vez dourennoù warno a-benn lakaat anezho da vezañ heñvel ouzh brageier arme Oi!. * '''Merc'hed''': Memes brageier hag ar baotred, hag ivez loeroù ha brozioù. Merc'hed zo a wisk ivez brozioù berr ha loeroù-rouedig. An doare-se d'en em wiskañ a zeuas da vezañ diouzh ar c'hiz da vare al luskad punk. [[Skeudenn:Dr martens boots.jpg|thumb|200px|Doare skinhead d'en em wiskañ: botoù [[Dr. Martens]] ha bragoù jeans [[Levi Strauss & Co.|Levi's]]]] '''Botoù:''' * Da gentañ e wiskas ar skinheaded botoù a gavent e stalioù dilhad arme, ha goude-se e wiskjont botoù [[Dr. Martens]]. Er bloavezhioù 1960 e wiske ar re ''suedehead'' loeroù ruz, orañjez pe gwer. Abaoe n'eus ket pell zo e wisk ar skinheaded botoù [[Solovair]], dreist-holl peogwir ne vez ket mui graet ar re [[Dr. Martens]] ha [[Grinders]] er [[Rouantelezh-Unanet]]. Botoù sport evel re [[Adidas]] a vez gwisket ivez gant ar skinheaded. '''Togoù:''' * Togoù [[Trilby]]; togoù anvet ''pork pie''; kasketennoù plat (''Scally caps'' pe ''driver caps''). Re zo (suedeheaded dreist-holl) a wiskas ivez togoù-meloñs, diwar levezon ar film ''[[A Clockwork Orange]]''. '''Brikoloù:''' * Brikoloù dezho livioù disheñvel, strizh ha stag ouzh [[gouriz]] ar bragoù ha staget peurliesañ e stumm X pe Y. Ar skinheaded Oi! a chom hep stagañ o brikoloù. E lec'hioù zo e vez gwisket brikoloù ledanoc'h gant skinheaded ne daolont ket pled eus ar c'hiz, pe ar re tost ouzh an tu dehou pellañ. '''Badjoù ha skerboù:''' * Badjoù ront pe patchoù gwriet ouzh an dilhad, warno skeudennoù arouezius eus al luskad skinhead, pe arouezius eus strolladoù sonerezh. Evit a sell ouzh ar skerboù e vez peurliesañ re skipailhoù mell-droad. '''Disglaverioù''' * Suedeheaded zo a veze o pourmen gant disglaverioù dezho ur penn lemm, pe re ul lavnenn kuzhet e diabarzh an dornell. War an dra-se ez eo diazezet an dro-lavar ''brollie boys''. '''Tatouadur''' * Abaoe an eil luskad skinhead (bloavezhioù 1970) eo bet gwall vrudet an tatouadur en o zouez. An tatouadurioù a denn peurliesañ d'ar sonerezh, pe d'an issevenadur skinhead. == Sonerezh == Al luskad skinhead a-orin a zo stag ouzh ar sonerezh [[soul]], [[ska]], [[rocksteady]] ha [[reggae]].<ref name="autogenerated8" /><ref>[https://web.archive.org/web/20010219175613/http://ska.about.com/musicperform/ska/library/1999/aa081699a.htm Smiling Smash: An Interview with Cathal Smyth, a.k.a Chas Smash, of Madness - Ska/Reggae - 08/16/99<!-- Bot generated title -->]</ref> Dre al liamm etre ar skinheaded ha sonerezh [[Jamaika]] e voe krouet ur seurt sonerezh anvet ''skinhead reggae''. Arouezius eus ar sonerezh-se eo ar pezh a savas arzourien evel [[Desmond Dekker]], [[Derrick Morgan]], [[Laurel Aitken]], [[Symarip]] ha [[The Pioneers]].<ref name="autogenerated3"/> E penn-kentañ ar bloavezhioù 1970 e selaoue ivez ar suedeheaded sonerezh strolladoù [[glam rock]] breizhveuriat evel [[The Sweet]], [[Slade]] ha [[Mott the Hoople]].<ref name="Suedeheads">{{cite book |last=de Konigh |first=Michael |title=Suedehead Reggae Box Set liner notes |publisher=Trojan Records |date=2004 |location=London |id=TJETD003}}</ref>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20110517120143/http://www.themilkfactory.co.uk/interviews/rhkiw.htm RICHARD H KIRK Interview<!-- Bot generated title -->]</ref> D'ar mare-se e oa diazezet komzoù kanaouennoù reggae zo war emskiant ha dieubidigezh ar re zu, ar pezh lakaas skinheaded wenn zo da bellaat diouzh ar sonerezh-se<ref>Brown, 2004</ref>{{,}}<ref>Hebdige, 1979, pg 58</ref>. E dibenn ar bloavezhioù 1970 e teuas ar sonerezh [[2 Tone]] (anvet ivez Two Tone), da vezañ diouzh ar c'hiz e-touez ar skinheaded. Ur seurt sonerezh mesket ennañ [[ska]], [[rocksteady]], [[reggae]], sonerezh pop ha sonerezh punk eo<ref>[http://2-tone.info The 2-Tone discography]</ref> Diwar anv an ti-embann 2 Tone staliet e [[Coventry]] e teu anv ar sonerezh 2 tone one.info/articles/books.html 2 Tone Records - 2 Tone & Related Bibliography<!-- Bot generated title -->]</ref>{{,}}<ref>Moskowitz, David V. (2006). Caribbean Popular Music. Westport, Connecticut: Greenwood Press, 270. ISBN 0-313-33158-8</ref>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20090328095835/http://www.thespecials.com/history3.php The Specials.com - Hompepage of British ska legends The Specials. History, lyrics, MP3, 2 Tone, two tone, ska, Jerry Dammers, Terry Hall, Neville Staple, Roddy Byers, Lynval Golding, Horace Panter, John Brad Bradbury<!-- Bot generated title -->]</ref>. Meur a wech e voe tizhet 20 plas kentañ an hit-parade breizhveuriat gant pladennoù bet embannet gant [[2 Tone]]. Unan anezho a dizhas ar renk kentañ zoken. Er memes koulz e veze selaouet gant ar skinheaded strolladoù punk evel [[Sham 69]] ha Menace; ha sonerezh punk [[Oi!]]<ref>Dalton, Stephen, "Revolution Rock", Vox, June 1993</ref> Ar sonerezh punk Oi! a zo ennañ ur meskaj sonerezh punk, kanaouennoù kanet war an tachennoù mell-droad, [[pub rock]] ha [[glam rock]] breizhveuriat.<ref name="autogenerated5">[https://web.archive.org/web/20090830192607/http://www.garry-bushell.co.uk/oi/ Oi! – The Truth by Garry Bushell]</ref>. E-touez an arzourien a grouas ar sonerezh Oi! E voe [[Sham 69]], [[Cock Sparrer]], ha Menace. A-hervez e voe ijinet an dro-lavar Oi! gant sonerien [[Cockney Rejects]] ha gant ar c'hazetenner [[Garry Bushell]], hag a skrivas war al luskad-se er gazetenn ''Sounds''<ref>Turner, Jeff; Garry Bushell (2005). Cockney Reject. London: John Blake Publishing Ltd. ISBN 1 84454 0545</ref>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/19990117093854/http://www.geocities.com/SunsetStrip/1196/rejects.html Cockney Rejects<!-- Bot generated title -->]</ref>.{{,}}<ref name="autogenerated5" /> E-touez ar strolladoù Oi! brudetañ e dibenn ar bloavezhioù 1970 ha penn-kentañ ar bloavezhioù 1980 e oa [[Angelic Upstarts]], [[Blitz (strollad)|Blitz]], The Business, Last Resort, [[The Burial]], [[Combat 84]] ha [[The 4-Skins]]. Er [[Stadoù-Unanet]] e krogas al luskad Oi! er bloavezhioù 1980 gant strolladoù evel [[The Press]], [[Iron Cross]], [[The Bruisers]], [[ANTI-HEROS]] ha Forced Reality<ref>[https://web.archive.org/web/20100908004808/http://www.maninblack.org/thepress.html The Press a tribute page<!-- Bot generated title -->]</ref>{{,}}<ref>[http://dementlieu.com/users/obik/arc/dc/ironcross_itg2.html Dementlieu Punk Archive: Washington, DC: Iron Cross interview from If This Goes On 2<!-- Bot generated title -->]</ref>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20010504203907/http://www.geocities.com/sunsetstrip/7596/antihero.html Oi! American Oi! : Anti-Heros<!-- Bot generated title -->]</ref>. Liammet e voe ivez skinheaded ar [[Stadoù-Unanet]] ouzh al luskad [[punk hardcore]]. [[Warzone]], [[Agnostic Front]] ha [[Cro-Mags]] a zo arouezius eus al liammoù-se. Ar sonerezh Oi! a voe skignet er bed a-bezh, hag hiziv an deiz ez eo c'hoazh gwall vrudet e bed ar skinheaded. Daoust ma selaoue kalz ar skinheaded [[white power]] sonerezh Oi! e kroujont ivez ur seurt sonerezh all, anvet [[Rock Against Communism]] (Rock A-enep d'ar Gomunouriezh)<ref>[https://web.archive.org/web/20120217101317/http://www.aryanunity.com/memoirs8.html WNP - Memoirs of a Street Soldier Part 8<!-- Bot generated title -->]</ref> Skrewdriver eo ar strollad RAC aroueziusañ. Er penn-kentañ e voe savet evel forzh pe strollad punk dibolitikel, met kemmañ a reas an traoù pa voe divodet ar strollad ha savet en-dro.<ref>[http://www.punk77.co.uk/groups/skrewdriverinterview.htm Skrewdriver- A Fan's View<!-- Bot generated title -->]</ref>{{,}}<ref>[http://www.punk77.co.uk/groups/skrewdrivecuttings.htm Skrewdriver- Press Cuttings<!-- Bot generated title -->]</ref>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20090427195147/http://www.skrewdriver.net/diamond.html Diamond in the Dust - The Ian Stuart Biography<!-- Bot generated title -->]</ref>. Ar sonerezh RAC a zo ennañ ur meskaj sonerezh Oi!, punk ha heavy metal. Stank eo ivez ar strolladoù sonerezh a reer ''National Socialist Black Metal'' anezho. Peurliesañ e kaver skinheaded ''white power'' enno, hag al lod brasañ anezho a zo a orin poloniat pe alaman, ha lod zo liammet ouzh ar strollad poloniat anvet Graveland. Blasphemy eo ar strollad skinhead ''black metal'' nemetañ ha n'eo ket gouennelour. Deus un tu all: liammet ouzh an emsav Redskin e kaver strolladoù evel: The Redskins, Angelic Upstarts, Blaggers I.T.A., Skin Deep, Kortatu, Skalariak, Banda Bassotti, The Burial, Negu Gorriak, Núcleo Terco, Brigada Flores Magon, Inadaptats, Opció k-95, Los Fastidios ha The Press. == Gouennelouriezh, enep-gouennelouriezh ha politikerezh == E dibenn ar bloavezhioù 1960 e krogas skinheaded zo (re zu en o zouez) d'en em gannañ a-enep da zivroidi eus [[Pakistan]] hag eus broioù all (''Paki bashing'' a reer eus an dra-se e [[saozneg]]).<ref name="Marshall, George 1996">Marshall, George. ''Skinhead Nation''. ST Publishing, 1996. ISBN 1898927456, ISBN 978-1898927457.</ref>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20050929223759/http://www.trojanrecords.net/articles/monty2.htm Monty Montgomery of the Pyramids/Symarip interview]</ref>{{,}}<ref name="autogenerated9"/> Daoust ma ne oa ket ar skinheaded-se izili aozadurioù an tu dehou pellañ,e tostaas ul lodenn anezho ouzh strolladoù poilitikel evel [[British National Front|National Front]] er bloavezhioù 1970. Azalek penn-kentañ al luskad skinhead a voe ivez re zo a embannas splann e oant tost ouzh an tu kleiz pellañ, dreist-holl e [[Bro-Skos]] hag e norzh Bro-Saoz.<ref name="Marshall, George 1996"/>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20100226075700/http://www.sozialismus-von-unten.de/archiv/text/redskins.htm REDSKINS - The Interview, 1986]</ref> A-hed ar bloavezhioù 1970 ez eas ar feulster gouennelour war gresk er [[Rouantelezh-Unanet]], ha war gresk ez eas ivez an niver a skinheaded a voe izili strolladoù politikel evel ''National Front'' ha ''British Movement''. Daoust ma stourme skinheaded zo evit ma ne vefe liamm ebet etre ar politikerezh hag o luskad, re zo a orin eus renkad ar vicherourien a rebeachas ouzh an divroidi (eus [[Afrika]] hag eus [[Azia]]) bezañ pennkaoz d'an diaesterioù armerzhel ha kevredigezhel, ha neuze e savjont a-du gant strolladoù politikel an tu dehou pellañ. Lod brasañ strolladoù neveznazi dibenn ar bloavezhioù 1970 a oa enno kalz skinheaded, ha setu perak e voe liammet al luskad skinhead ouzh an tu dehou pellañ e penn ar gazetennerien hag e hini an dud dre vras. E-touez ar strolladoù sonerezh arouezius eus skinheaded an tu dehou pellañ emañ Hammerskins ha Blood and Honour. Er media e voe kinniget kement darvoud feulst a c'hoarvezas evel un darvoud kaset gant skinheaded, daoust ma ne oa ket gwir bepred<ref>Osgerby, 1998, 65</ref>. [[Skeudenn:SHARP logo.jpg|thumb|left|Logo [[Skinheads Against Racial Prejudice]] (SHARP)]] Ur bern skinheaded, suedehaded ha suporterien skipailhoù mell-droad a nac'has bezañ lakaet en ur c'hombod bennak (pe e vefe an tu dehou pellañ pe an tu kleiz pellañ) e dibenn ar bloavezhioù 1970 hag e penn-kentañ ar bloavezhioù 1980. War an dachenn-se e voe arouezius strolladoù sonerezh [[Oi!]], evel [[Cockney Rejects]], The 4-Skins ha The Business. E-touez ar strolladoù skinheaded brudetañ a embannas e felle dezho distreiñ da ziazezoù ha da hengoun (''Spirit of 69'' a vez lavaret e saozneg) al luskad skinhead e voe ''Glasgow Spy Kids'' e [[Bro-Skos]] hag ivez embannerien ar fanzin saoz anvet ''Hard As Nails''.<ref name="Marshall, George 1996"/> [[Skeudenn:Red and Anarchist Skinheads logo.jpeg|frame|right|Logo [[Red and Anarchist Skinheads]] (RASH)]] Skinheaded all a zivizas stourm a-enep d'al luskad nazigarour hag e kroujont aozadurioù enep-gouennelour evel The Minneapolis Baldies ([[1986]]); [[Skinheads Against Racial Prejudice]] (SHARP, krouet e [[New York]] e [[1987]] ha diorroet e meur a vro all goude-se) hag [[Anti-Racist Action]] (ARA), hag a voe krouet e dibenn ar bloavezhioù 1980 gant krouerien Minneapolis Baldies ha tud all.<ref name="autogenerated1">[https://web.archive.org/web/20080430143618/http://www.bbc.co.uk/wales/music/sites/oppressed/ BBC - Wales - The Oppressed<!-- Bot generated title -->]</ref>{{,}}<ref name="Marshall, George 1996"/>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20080707004116/http://articles.citypages.com/2008-02-20/feature/skinheads-at-forty Skinheads at Forty - City Pages (Minneapolis/St. Paul)<!-- Bot generated title -->]</ref> Alies e vez implijet an tikedenn ''SHARP'' da daolenniñ an holl skinheaded enep-gouennelour, daoust ma n'int ket holl izili aozadurioù SHARP. Bez ez eus ivez skinheaded a reer redskins ha skinheaded anarkourien anezho. Eus an tu kleiz pellañ int, hag engouestlet e vezont war an dachenn bolitikel. E-touez o mennozhioù pennañ emañ an enep-faskouriezh hag ar stourm a-du gant renkad ar vicherourien<ref>[https://web.archive.org/web/20030421022320/http://www.geocities.com/revolutiontimes/rtint2.htm REVOLUTION TIMES HOMEPAGE - Revolution Times-Interview aus Autonom # 17<!-- Bot generated title -->]</ref> [[Red and Anarchist Skinheads]] eo an aozadur brudetañ.<ref>[https://web.archive.org/web/20091026210334/http://www.geocities.com/CapitolHill/Lobby/3475/index2.html US RASH News Website<!-- Bot generated title -->]</ref>. == Notennoù == {{Daveoù|bannoù=2}} == Levrlennadur == * Davis, John. Youth and the Condition of Britain: Images of Adolescent Conflict. Athlone Press, NJ. 1990 * Hebdige, Dick. Subculture: The Meaning of Style. London: Fletcher & Son ltd, 1979. * Osgerby, Bill. Youth in Britain since 1945. Blackwell Publishers: Malden, Massachusetts, 1998. * Osgerby, Bill. Youth Media London: Routledge, 2004. * Pearson,Geoff. “’Paki-Bashing’ in a North East Lancashire Cotton Town: A case study and its history” Working Class Youth Culture. Routledge & Kegan Paul: London.1976. 50. == Gwelout ivez == * [[Skinhead Attitude]] * [[This is England]] * [[Lonsdale]] * [[Dr. Martens]] * [[Fred Perry]] == Liammoù diavaez == {{commons|Category:Skinheads}} * [https://web.archive.org/web/20071011222940/http://wweek.com/editorial/3348/9672/ Skin of a Different Color] Pennad diwar-benn an diforc'h etre skinheaded ouennelour hag ar re n'int ket * [https://web.archive.org/web/20010219175613/http://ska.about.com/musicperform/ska/library/1999/aa081699a.htm Smiling Smash] Chas Smash (Madness) diwar-benn ar sevenadur skinhead * [https://web.archive.org/web/20081217000127/http://www.reggaereggaereggae.com/Special%20Articles.htm Reggae, Reggae, Reggae] Pennadoù diwar-benn an issevenadur skinhead hag ar sonerezh reggae * [https://web.archive.org/web/20080731120915/http://www.garry-bushell.co.uk/oi/index.asp Oi! the Truth] Istor al luskad Oi! gant Garry Bushell * [https://web.archive.org/web/20081217031544/http://members.aol.com/skamelet/ Skinhead Style] Dilhad skinhead hengounel * [https://web.archive.org/web/20020727015502/http://trojanrecords.net/ Trojan Records] Lec'hienn enni titouroù diwar-benn ar sonerezh ska hag al luskad skinhead * [http://2-tone.info/ 2 Tone Info] Titouroù diwar-benn 2 Tone * [https://web.archive.org/web/20091221074439/http://www.barricata.org/] Lec'hienn RASH Pariz [[Rummad:Skinhead]] [[Rummad:Issevenadurioù]] [[Rummad:Sevenadur ar bobl]] [[Rummad:Kevredigezh]] [[Rummad:Luskadoù kevredigezh]] [[Rummad:Yaouankiz]] safmm77n5b5fqv5r0gui0lhqpjhco69 0 54586 2200850 2078747 2026-09-25T19:12:38Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200850 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''The Winter's Tale''', pe ''Ar gontadenn c'hoañv'' (met n'eo ket bet troet ar pezh e brezhoneg), zo ur pezh-c'hoari [[saoznek]] gant ar barzh saoz [[William Shakespeare]] skrivet er bloavezh [[1610]] pe [[1611]], embannet e 1623 . == An istor er pezh == === Lodenn gentañ === Leontes, roue [[Sikilia]] ha Polixenes, roue [[Bohemia]], zo bet savet o-daou evel daou vreur. Deuet eo Polixène d'ober ur veaj ofisiel da Sikilia, ha setu Leontes taget gant ur barrad gwarizi. Kavout a ra dezhañ e vije bet e wreg Hermione oc'h avoultriñ gant e vignon a vihanik hage vije brazez diwarnañ. Hag eñ bac'hañ e wreg, ha klask kontammiñ e vignon. Met hennezh a deu a-benn da dec'hel gant skoazell Camillo, servijer feal e vestr Leontes, met n'eo ket evit sentiñ ouzh un urzh ken foll. Gwilioudiñ a ra Hermione er vac'h, ha genel Perdita. Kaset ar bugelig nevez c'hanet gant Antigonus betek un aod pell ma varvo. Hermione avat a dou ne vevo ket ken abalamour d'he dizenor ha pa vije anavezet gant ar roue eo faziet. Hag e-kerzh ar prosez graet dezhi gant he fried gwarizius e teu ar gannaded, a oa bet kaset da glevet [[orakl Delfi]], da lavarout eo digablus ar rouanez. Neuze e teu Hermione da vout adarre ur vaouez vertuzius d'he fried, rouanez Sikilia, mamm e vugale, e wir garantez. Met re ziwezhat eo. Tamm levenez n'he deus ken Hermione war an douar, sur eo eus brud vat hec'h anv, en em lezel a ra da vervel. O mab Mamillius a varv ivez abalamour d'ar vezh o welout he mamm kaset kuit ha divrudet gant e dad. Echuiñ a ra al lodenn gentañ en un doare glac'harus, ar roue en anken abalamour d'e follentez, kiriek da varv e wreg ha hini e zaou vugel, kollet gantañ e wellañ mignon, Polixène, hag e servijer fealañ, Camillo === Eil lodenn === Perdita avat n'eo ket marv. Dilezet eo bet war an aod, dindan ar gorventenn. Distrujet eo al lestr, beuzet Antigonus. Met kavet eo bet gant ur mesaer, ha savet eo gant e vab, ur seurt [[farouell]]. Dont a ra an Amzer d'ober e dro, ha setu ni c'hwezek vloaz diwezhatoc'h. Deuet eo Perdita da vout ur gaer a vesaerez, o vont da zimeziñ gant Florizel, mab roue ar vro, gwisket evel ur mesaer. Met piv eo tad ar paotr, ma n'eo ket Polixène, mignon da Leontes gwechall, roue Bohemia (ur Vohemia iskis, en arvor!). Hag ar roue, klevet gantañ kaoz eus eured kuzh e vab, a gemer dilhad ur mesaer ivez, ha gant e servijer Camillo ez a da welout Fest an Douzerien ma vo graet an eured . <!-- Un autre convive, moins respectable, est le voleur, le menteur, le bateleur, l'amuseur, Autolycus, qui entend bien tirer le maximum de profit de l'assemblée et en particulier du Clown. Au moment fatidique, le roi se révèle, interrompt le mariage et interdit à son fils de revoir Perdita. Désespéré, le couple cherche du secours auprès de l'inestimable Camillo, qui voit là une occasion de revoir sa chère Sicile. Il envoie les deux amants auprès du roi Léonte pour qu'ils y trouvent refuge, eu égard au rang de Florizel et de l'ancienne amitié qui avait liée les vieux rois de Bohème et Sicile. Puis il accompagne Polixène à la poursuite de son fils, dont il a révélé le lieu de la fuite. Ici s'arrête peut-être la partie dite "pastorale" du Conte d'Hiver, qui contraste violemment avec la première partie. Tout le monde étant de retour en Sicile, on y découvre le vieux roi Léonte éperdu de chagrin, vieilli, brisé, ressassant sans cesse son injuste folie, encouragé en cela par Paulina, la veuve d'Antigonus, fidèle suivante de la reine Hermione, qui entretient scrupuleusement et sans pitié le remord du roi. L'arrivée de Polixène est pour lui un rayon de soleil. Il retrouve son vieil ami et, par le jeu des reconnaissances, comprend que la jeune Perdita n'est autre que sa propre fille, qu'il croyait avoir assassiné. Le mariage a lieu entre les deux enfants royaux et l'innocence des enfants est comme l'expiation de la faute des pères. Le bonheur des enfants efface le malheur des parents. Paulina, certaine que le roi se réjouit de la fortune de Perdita, lui révèle alors l'existence d'une statue d'Hermione. Celui-ci se recueille face à l'image parfaite de sa femme et annonce le retour de leur fille. La statue s'anime, Hermione reprend vie et pardonne à son époux le mal qu'il a fait seize ans auparavant. La tragédie se termine en comédie. Les fidèles serviteurs, Paulina et Camillo, sont mariés l'un à l'autre. Le mal est réparé. La mort elle-même est mise en échec. --> == Tudennoù == [[Skeudenn:Perdita Anthony Frederick Augustus Sandys.jpg|thumb|200px|Perdita e ri ar vesaerien, Anthony Frederick Augustus Sandys, war-dro 1866]] [[Skeudenn:John_Opie_-_Winter%27s_Tale,_Act_II._Scene_III.jpg|thumb|400px|Antigonus, Leontes, ha Perdita. en Arvest 2, rann 3.]] === Tud a bouez brasañ === ==== E Sikilia ==== * '''Leontes''', roue Sikilia * '''Hermione''', e wreg * '''Paulina''', plac'h a gambr gant Hermione * '''Antigonus''', pried Paulina, ha Sikiliad * '''Mamillius''', mab Léonte ha Hermione * '''Perdita''', merc'h Léonte ha Hermione ==== Bohemia ==== * '''Polixenes''', roue Bohemia * '''Florizel''', mab Polixène === Tud all === * '''Archidamus''', aotrou e Bohemia * '''Ur mesaer kozh ''', adtad Perdita * ''' Ar Furlukin ''', mab ar mesaer * '''Autolycus''', ur pilhaouer lampon * ''' An Amzer ''', evel kor <!-- | genre = mixte : comédie dramatique avec des éléments de pastorale | théatre_fr = | image =FirstFolioWintersTale.jpg | légende = Facsimilé du premier in-folio de 1623 [[tragicomédie]] Probablement écrite cette pièce est habituellement classée dans les ''romances tardives'' de Shakespeare. Quelques critiques la considèrent comme une ''comédie à problème'' en raison de la tension dramatique des trois premiers actes, alors que les deux derniers tournent à la comédie et se terminent sur un heureux dénouement. === Composition === La pièce se compose de cinq actes bien distincts. Les trois premiers mettent en scène la tragédie de la folie jalouse de Léontes, qui conduit à la mort de Mamillius, de la reine Hermione et d'Antigonus, de même qu'à la fuite de Polixènes et de Camillo. À la liaison entre les deux temps de la pièce et à la rencontre des genres, une allégorie du temps annonce un changement de registre brutal, du tragique au burlesque, de la mort à l'amour. Entre la fin du troisième acte et le début du quatrième, seize années se sont écoulées. Ces années marquent l'âge de la princesse Perdita, abandonnée dans le désert de Bohème et recueillie par le Berger et le clown. == Mises en scène== === Au Théâtre === La plus ancienne représentation attestée de la pièce date du 5 novembre 1611 où elle fut jouée à la cour. Une autre représentation eut lieu au [[palais de Whitehall]] pour marquer les festivités précédant le mariage de la [[princesse Élisabeth]], fille du roi Jaques I{{er}}, avec l'électeur palatin [[Frédéric V du Palatinat|Frédéric V]], le 14 février 1613. Le registre des spectacles de la cour note encore plusieurs représentations les 7 avril 1618, 18 janvier 1623 et 16 janvier 1634 du [[Passage au calendrier grégorien|calendrier grégorien]]. ''The Winter's Tale'' resta méconnu pendant la [[restauration anglaise]] à la fin du XVIIe siècle, contrairement à d’autres œuvres de Shakespeare. Il fut rejoué en 1741 à ''Goodman's Fields'' et en 1742 à [[Royal Opera House|Covent Garden]]. Une adaptation de la pièce, ''The Sheep-Shearing'' (La Tonte des moutons), fut donnée à Covent Garden en 1754 ; une autre version remaniée, ''Florizal and Perdita'', fut jouée à [[Theatre Royal, Drury Lane|Drury Lane]] en 1756<ref>Halliday, F. E. 1964. ''A Shakespeare Companion 1564-1964'', Baltimore, Penguin, 1964; p. 532-3.</ref>. Parmi les mises en scène qui sont passées à la postérité figure celle où joua [[John Philip Kemble]] en 1811, Samuel Phelps en 1845 et Charles Kean (le fils d’[[Edmund Kean]]) en 1856 ; cette dernière version se fit remarquer par ses décors et ses costumes somptueux. Johnston Forbes-Robertson fut un Leontes mémorable en 1887, et [[Herbert Beerbohm Tree]] reprit le rôle en 1906. [[Peter Brook]] monta la pièce à Londres en 1951 avec [[John Gielgud]] dans le rôle de Leontes. Aux États-Unis, la pièce fut jouée à [[Broadway]] en 1946 avec [[Henry Daniell]] et [[Jessie Royce Landis]] et connut 39 représentations. En 1980, [[David Jones]], ex-directeur associé de la [[Royal Shakespeare Company]], inaugura sa nouvelle compagnie théâtrale à la [[Brooklyn Academy of Music]] en donnant ''The Winter's Tale'' avec Brian Murray<ref>{{article|titre=Brooklyn Bets on Rep|auteur= T. E. Kalem|périodique=Time Magazine|jour=3|mois=mars|année=1980}} </ref>. En 1983, la ''Riverside Shakespeare Company'' produisit une adaptation qui utilisait le texte du « [[Premier Folio]] » au ''Shakespeare Center'' de Manhattan. En 1993, Adrian Noble obtint un [[Globe Award]] de la mise en scène pour l’adaptation de la [[Royal Shakespeare Company]] qui obtint ensuite un grand succès à la ''Brooklyn Academy of Music'' en 1994<ref>"Critics Notebook", Ben Brantley, ''The New York Times'', 22 avril [[1994]].</ref>. --> Brud vat zo d'ar pezh hiziv c'hoazh. E miz C'hwevrer 2009 e veze c'hoariet er [[Brooklyn Academy of Music]] e [[New-York]] (leurennet gant [[Sam Mendes]]) hag er ''Folger Elizabethan Theatre'' e [[Washington, D.C.]] (leurennet gant Blake Robison)<ref>{{article|titre=The Winter's Tale ; Two contrasting productions|auteur=|périodique= [[The Economist]]|année=2009|mois=février|jour=24}}</ref>{{,}}<ref>{{article|titre=O 'Winter,' Where Is Thy Sting?|auteur=Peter Marks|périodique=[[The Washington Post]]|année=2009|mois=février|jour=5}}</ref>. === Fiñvskeudennerezh === Tri film zo bet graet: * unan digomz e [[1910]]<ref>[http://www.imdb.com/title/tt0131137/ The Winter's Tale (1910)]</ref> * unan e [[1968]] gant [[Laurence Harvey]] evel Leontes<ref>[http://www.imdb.com/title/tt0063820/ The Winter's Tale (1968) ]</ref>. * unan all graet gant [[Waris Hussein]] embannet e [[2009]]<ref>[https://web.archive.org/web/20090125163829/http://www.imdb.com/title/tt1130910/ The Winter's Tale (2009) ]</ref>. === Skinwel === Ur film zo bet graet evit ar [[BBC]] en 1981 gant Jonathan Miller, leurennet gant Jane Howell, ha [[Jeremy Kemp]] an hini a oa Leontes. La BBC en a produit plusieurs autres adaptations. == Liammoù == {{Wikimammenn|en:The Winter's Tale|The Winter's Tale}} == Notennoù == <references /> [[Rummad:Pezhioù William Shakespeare]] 7749tarsfz6nyz9nekw6iozzopmufp8 0 56268 2200849 2109626 2026-09-25T19:12:36Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200849 wikitext text/x-wiki '''The Wheel of Time''' (''Rod an amzer'', e brezhoneg) zo un heuliad romantoù [[fantasy fiction|faltazi]] hanezel skrivet gant ar skrivagner [[stadunanat]] [[James Oliver Rigney]] Jr., dindan al lesanv [[Robert Jordan]]. Da gentañ e tlee bezañ un heuliad 6 levrenn. Deuet da vezañ un heuliad 11 romant embannet, gant ul lodenn ouzhpenn da vezañ embannet hepdale, a vo moullet e teir levrenn. <!-- There is also a prequel novel and a companion book available. --> Rigney a grogas da skrivañ ar c'hentañ levrenn, ''[[The Eye of the World]]'' (''Lagad ar bed''), e 1984 hag e oa bet embannet e miz C'hwevrer 1990<ref>[http://peterahlstrom.blogspot.com/2008/08/rolling-up-wheel-of-time-panel.html ''Rolling Up The Wheel of Time Panel''] (Worldcon 2008)</ref>. Mont a reas R. Jordan da anaon pa oa oc'h aozañ al lodenn ziwezhañ eus ''Rod an amzer''. Klokaet e vo gant ar skrivagner romantoù faltazi [[Brandon Sanderson]]. Mont a ray teir levrenn d'ober al lodenn-se hag e tlefent bezañ embannet a-benn miz Du 2009, miz Kerzu 2010 ha miz Du 2011<ref>[https://web.archive.org/web/20090402105947/http://www.brandonsanderson.com/article/56/Splitting-AMOL ''Splitting AMOL''], gant Brandon Sanderson, 2009-03</ref>. Awenet eo an oberenn gant mitologiezh Europa hag Azia, dreist-holl gant an naoutur e tro an amzer a gelc'hiadoù a gaver en [[Hindouegezh]] hag er [[Boudaegezh|Voudaegezh]] ha gant meiziadoù ar c'hempouezh, an daouegezh hag an doujañs evit an [[natur]] a gaver en [[Taoegezh|Daoegezh]]. Awenet eo ivez un tamm gant oberenn [[Leo Tolstoy]] ''[[Brezel ha peoc'h]]''<ref>Atersadenn eus Robert Jordan - ''SFX Magazine'' Nnn 16, miz Gwengolo 1996</ref>. Hir-kenañ ez eo ''Rod an amzer''. Ar bed faltazi a gaver ennañ zo deskrivet dre ar munud hag un niver bras a dudennoù zo ennañ. Ur reizhiad hudouriezh dibar en deus savet ivez <!-- The eighth through eleventh books each reached #1 on the [[New York Times bestseller list]]. --> A-benn an 12 a viz Eost 2008 e oa bet gwerzhet en tu all da 44 milion a skouerennoù eus al levr er bed a-bezh<ref>[https://web.archive.org/web/20090718200930/http://www.variety.com/article/VR1117990464.html?categoryid=13&cs=1 "Universal Spinning The Wheel of Time"], ''Variety'', 12/08/2008</ref> ha savet e oa bet ur c'hoari war urzhiataer, ur c'hoari roll hag un albom sonerezh. == Bed Rod an amzer == E deroù an amzer, un doue anvet ar C'hrouer en deus savet an [[Hollved]] ha [[Rod an amzer]], a nez buhez ar wazed hag ar maouezed dre ma tro. Ar rod he deus seizh skin, pep hini anezhe o taolenniñ un oadvezh, ha lakaet e vez da dreiñ gant ar [[Galloud nemetañ]], a red diouzh ar [[Mammenn gwirion|Vammenn wirion]]. Ar Galloud nemetañ zo rannet en hanterennoù mal ha gwregel, ar ''[[saidin]]'' hag ar ''[[saidar]]'', a labour an eil a-enep egile hag an eil a-du gant egile da ren ar Rod. An dud zo barrek d'ober gant ar galloud-se zo anvet kanouc'hellerien. An aozadur pennañ a vod hevelep kanouc'hellerien el levrioù a zo anvet an [[Tour gwenn]] hag a vod maouezed anvet [[Aes Sedai]] pe 'Servijerien an holl' er yezh kozh. Gwezhall e oa ivez gwazed Aes sedai. Ar C'hrouer a vac'has e eneb, [[Shai'tan]], aotrou an deñvalijenn, da vare krouidigezh ar bed, troc'het diouzh ar Rod. Koulskoude, en ur grez anvet [[Oadvezh ar mojennoù]], un taol-arnod renet gant an Aes Sedai a doullas prizon [[Shai'tan]], ar pezh a roas an tu d'e levezon da c'hoari war ar bed. Dastum a reas heulierien galloudus, breinet pe c'hoantek da gaout muioc'h a enorioù ha strivañ a reas ar re-se da zieubiñ aotrou an deñvalijenn penn-da-benn diouzh e brizon, dezhañ da c'hallout adstummañ an amzer hag ar [[gwirvoud]] diouzh e c'hoant. A-enep d'ar gourdrouz-se, ar Rod a nez [[Aerouant (Wheel of Time)|un aerouant]], ur gwaz kanouc'heller, bras-kenañ e c'halloud, pa vez ezhomm da vezañ kampion ar sklêrijenn. En oadvezh ar mojennoù, an aerouant a oa un den anvet [[Lews Therin Telamon]], a gemeras penn an Aes Sedai hag o c'hevredidi ar stourm a-enep heulierien aotrou an deñvalijenn. Goude ur brezel dek vloaz start-kenañ, a grogas ur c'hantved goude torridigezh prizon Aotrou an deñvalijenn, Telamon a roas an trec'h d'e gostezenn a-drugarez d'un argadenn her graet tre el lec'h ma tigore ar prizon-mañ er bed, en degouezh-se e teuas a-benn da brennañ anezhi. Koulskoude, da vare ar viktor-se, Aotrou an deñvalijenn a saotras ar ''saidin'', ar pezh a lakaas kanouc'hellerien val ar Galloud nemetañ da vont foll. Ar ganouc'hellerien val a zistrujas ar bed gant ar Galloud nemetañ, a lakas krenoù-douar ha dourioù-beuz da zirollañ ken e oa adstummet ar blanedenn penn-da-benn. Lews Therin, o rener, a lazhas holl e vignoned, e diegezh, hag eñ e-unan en diwezh en e follentez. A-bennar fin e oa lazhet pe troc'het diouzh ar Galloud nemetañ ar c'hanouc'heller mal diwezhañ. Diouennet e oa bet an dud ha distrujet e oa o sevenadur. Ne chome ken ar maouezed a gement a oa gouest da ober gant ar Galloud nemetañ dizañjer. An Aes Sedai a adsavas hag a heñchas an denelezh er-maez ar prantad teñval-se. Un [[diougan]] hag a zisklêrie e teufe a-benn Aotrou an deñvalijenn d'en em zieubiñ diouzh e brizon hag e vefe ganet en-dro an aerouant da dalañ outañ adarre, Hennezh a zistrujfe adarre ar bed en ur saveteiñ anezhañ diouzh Aotrou an deñvalijenn. E-doug an tri mil ha pemp kant bloavezh da-heul e tistroas Mab-den d'ul live teknologiezh heñvel ouzh hini ar [[Krennamzer|Grennamzer]] (Daoust ma seblant tostoc'h ensavadurioù sevenadurel ha hengounioù zo da re an XIXvet kantved), gant ur c'hemm : gwirioù ar merc'hed zo par da re ar baotred er pep brasañ eus ar c'hevredigezhioù, ha trec'h int dezhe e lod anezhe zoken (e Far madding da skouer). Dont a ra ar c'hemm-se eus galloud ha levezon an Aes Sedai, merc'hed anezhe hepken abaoe distruj ar bed, zo tremenet er vuhez pemdez. Un nebeud brezelioù bras o deus graet o reuz er c'hevandir pennañ abaoe ma oa trec'het aotrou an deñvalijenn, evel [[Darvoudoù e Rod an amzer#Brezelioù an Drolloked|Brezelioù an Drolloked]], pa glaskas an heulierien eus aotrou an deñvalijenn a chome distrujañ ar sevenadurezh ur wezh ouzhpenn ha pa voent faezhet gant ur c'hevredad broadoù renet gant an Aes Sedai ; hag ar [[Darvoudoù e Rod an amzer#Artur Hawkwing hag ar Brezel kant vloaz|Brezel kant vloaz]], ur brezel diabarzh spontus a ziwanas goude diskar un impalaeriezh renet gant ar roue-uhel, Artur Hawkwing. Mirout a reas ar brezelioù-se ouzh Mab-den a c'hounit en-dro ar galloud hag an deknologiezh uhel en doa en Oadvezh ar mojennoù, hag e lezas an dud rannet e meur a gostezenn. Lufr an Aes Sedai zoken a oa izelaet, pa zigreske o niver tamm-ha-tamm ha pa ziwane aozadur [[Bugale ar gouloù]], un urzh soudarded a zalc'he e oa heulierien eus an Deñvalijenn eus an holl a rae gant ar Galloud nemetañ. Dont a reas ar broadoù a-benn da unaniñ e-pad ur pennad a-enep brezelourien ar [[klan|c'hlanioù]] [[Aiel]], pa dreuzjont rouantelezhioù ar c'hornôg da seveniñ o veñjañs goude gouzañv ur gunujenn spontus, met re a enebiezh zo kenetrezo da labourat a-zevri asambles e tachennoù all. == Levrioù an heuliad == {| class="wikitable" border="1" cellspacing="0" cellpadding="0" !# !Titl !Pajennoù !Rannoù !Gerioù !1añ embannadur !Notennoù |- |align="right"|0. |''[[New Spring]]'' |align="right"|332 |align="center"|26 |align="center"|121,815 |align="right"|miz Genver 2004 |-Also has an Epilogue |align="right"|1. |''[[The Eye of the World]]'' (''Lagad ar bed'') |align="right"|832 |align="center"|53 |align="center"|305,902 |align="right"|15 a viz Genver 1990 |- |align="right"|2. |''[[The Great Hunt]]'' (an hemolc'h bras) |align="right"|736 |align="center"|50 |align="center"|267,078 |align="right"|15 a viz Du 1990 |- |align="right"|3. |''[[The Dragon Reborn]]'' (an aerouant distroet) |align="right"|704 |align="center"|56 |align="center"|251,392 |align="right"|15 a viz Here 1991 |- |align="right"|4. |''[[The Shadow Rising]]'' (an deñvalijenn o kreskiñ) |align="right"|1008 |align="center"|58 |align="center"|393,823 |align="right"|15 a viz Gwengolo 1992 |No Prologue |- |align="right"|5. |''[[The Fires of Heaven]]'' (tanioù an neñv) |align="right"|992 |align="center"|56 |align="center"|354,109 |align="right"|15 a viz Here 1993 |- |align="right"|6. |''[[Lord of Chaos]]'' (Aotrou ar c'haos) |align="right"|1024 |align="center"|55 |align="center"|389,264 |align="right"|15 a viz Here 1994 |First with an Epilogue |- |align="right"|7. |''[[A Crown of Swords]]'' (ur gurunenn klezeoù) |align="right"|896 |align="center"|41 |align="center"|295,028 |align="right"|15 a viz Mae 1996 | |- |align="right"|8. |''[[The Path of Daggers]]'' |align="right"|704 |align="center"|31 |align="center"|226,687 |align="right"|20 a viz Here 1998 |- |align="right"|9. |''[[Winter's Heart]]'' (kalon ar goañv) |align="right"|800 |align="center"|35 |align="center"|238,789 |align="right"|7 November 2000 |- |align="right"|10. |''[[Crossroads of Twilight]]'' |align="right"|864 |align="center"|30 |align="center"|271,632 |align="right"|7 a viz Genver 2003 |Also has an Epilogue |- |align="right"|11. |''[[Knife of Dreams]]'' (kountell hunvreoù) |align="right"|793 |align="center"|37 |align="center"|315,163 |align="right"|11 a viz Here 2005 |Also has an Epilogue |- |align="right"|12. |''[[A Memory of Light|The Gathering Storm]]'' |colspan="3" align="center"|(war-dro 300,000+ ger<ref name="AMOL-Split-Reaction">{{cite web |url=http://www.brandonsanderson.com/article/56/Splitting-AMOL|title=Splitting AMOL|work=www.BrandonSanderson.com|accessdate=2009-03-30}}</ref>) |align="right"|3 a viz Du 2009 |Da vezañ peurechuet gant [[Brandon Sanderson]] |- |align="right"|13. |''Shifting Winds (titl labour)'' |colspan="3" align="center"|(war-dro 300,000+ ger<ref name="AMOL-Split-Reaction"/>) |align="right"|da vezañ embannet e 2010 |Da vezañ peurechuet gant [[Brandon Sanderson]] |- |align="right"|14. |''Tarmon Gai'don (titl labour)'' |colspan="3" align="center"|(war-dro 250,000+ ger<ref name="AMOL-Split-Reaction"/>) |align="right"|da vezañ embannet e 2011 |Da vezañ peurechuet gant [[Brandon Sanderson]] |- |colspan="2" align="center"|hollad : |align="right"|9685 |align="center"|528 |align="center"|3,430,682 |colspan="2"| |} <!-- All page totals given are for the most widely available [[paperback]] editions. There is also a companion book to the series, entitled ''[[The World of Robert Jordan's The Wheel of Time]]'', published by Tor Books in November 1997, which contains much hitherto unrevealed background information about the series, including the first maps of the entire world and the Seanchan home continent. The book was co-written with Teresa Patterson. Jordan ruled the book broadly canonical, but stated that the book was written from the perspective of a historian within ''The Wheel of Time'' universe, and was prone to errors of bias and guesswork.{{Fact|date=April 2009}} There is also a prequel [[novella]], ''[[New Spring]]'' in the ''[[Legends (book)|Legends]]'' anthology edited by [[Robert Silverberg]]. Jordan expanded this into the standalone novel ''[[New Spring]]'' that was published in Genver 2004. Prior to his death, Jordan planned another two prequel novels and up to three "outrigger" novels taking place during or after the main series.<ref name="back">{{cite web|url=http://www.dragonmount.com/RobertJordan/?p=29|title=I'm Baaaa-aack|last=Jordan|first=Robert|authorlink=Robert Jordan|date=2005-12-22|work=Robert Jordan's Blog|publisher=Dragonmount|accessdate=2009-04-22}}</ref> He had notes prepared for these, and it has not been ruled out that Brandon Sanderson or other authors could expand them into full novels, although the final decision will be taken by Jordan's widow and publishers. In 2002 the first book, ''[[The Eye of the World]]'', was repackaged as two volumes with new illustrations for younger readers: ''[[From the Two Rivers]]'', including an extra chapter (''Ravens'') before the existing prologue, and ''[[To the Blight]]'' with an expanded [[glossary]]. In 2004 the same was done with ''[[The Great Hunt]]'', with the two parts being ''The Hunt Begins'' and ''New Threads in the Pattern''. Jordan also wrote a [[short story]], ''The Strike at Shayol Ghul'', which pre-dates the main series by several thousand years. It was made available on the Internet and was later published in ''The World of Robert Jordan's The Wheel of Time''.<ref name="strike">{{cite web|url=http://www.lobring.com/books/shayol.html|title=The Strike at Shayol Ghul|last=Jordan|first=Robert|authorlink=Robert Jordan|date=1996|work=Lobring.com|accessdate=2009-04-22}}</ref> '''Prologue ebooks''' *''Snow: The Prologue to Winter's Heart'' (miz Gwengolo 2000) *''Glimmers: The Prologue to Crossroads of Twilight'' (17 July 2002) *''Embers Falling on Dry Grass: The Prologue to Knife of Dreams'' (22 July 2005). --> <!-- ==Plot summary== == Levrioù an heuliad == {| class="wikitable" border="1" cellspacing="0" cellpadding="0" !# !Titl !Pajennoù !Rannoù !Gerioù !1añ embannadur !Notennoù |- |align="right"|0. |''[[New Spring]]'' |align="right"|332 |align="center"|26 |align="center"|121,815 |align="right"|miz Genver 2004 |-Also has an Epilogue |align="right"|1. |''[[The Eye of the World]]'' (''Lagad ar bed'') |align="right"|832 |align="center"|53 |align="center"|305,902 |align="right"|15 a viz Genver 1990 |- |align="right"|2. |''[[The Great Hunt]]'' (an hemolc'h bras) |align="right"|736 |align="center"|50 |align="center"|267,078 |align="right"|15 a viz Du 1990 |- |align="right"|3. |''[[The Dragon Reborn]]'' (an aerouant distroet) |align="right"|704 |align="center"|56 |align="center"|251,392 |align="right"|15 a viz Here 1991 |- |align="right"|4. |''[[The Shadow Rising]]'' (an deñvalijenn o kreskiñ) |align="right"|1008 |align="center"|58 |align="center"|393,823 |align="right"|15 a viz Gwengolo 1992 |No Prologue |- |align="right"|5. |''[[The Fires of Heaven]]'' (tanioù an neñv) |align="right"|992 |align="center"|56 |align="center"|354,109 |align="right"|15 a viz Here 1993 |- |align="right"|6. |''[[Lord of Chaos]]'' (Aotrou ar c'haos) |align="right"|1024 |align="center"|55 |align="center"|389,264 |align="right"|15 a viz Here 1994 |First with an Epilogue |- |align="right"|7. |''[[A Crown of Swords]]'' (ur gurunenn klezeoù) |align="right"|896 |align="center"|41 |align="center"|295,028 |align="right"|15 a viz Mae 1996 | |- |align="right"|8. |''[[The Path of Daggers]]'' |align="right"|704 |align="center"|31 |align="center"|226,687 |align="right"|20 a viz Here 1998 |- |align="right"|9. |''[[Winter's Heart]]'' (kalon ar goañv) |align="right"|800 |align="center"|35 |align="center"|238,789 |align="right"|7 November 2000 |- |align="right"|10. |''[[Crossroads of Twilight]]'' |align="right"|864 |align="center"|30 |align="center"|271,632 |align="right"|7 a viz Genver 2003 |Also has an Epilogue |- |align="right"|11. |''[[Knife of Dreams]]'' (kountell hunvreoù) |align="right"|793 |align="center"|37 |align="center"|315,163 |align="right"|11 a viz Here 2005 |Also has an Epilogue |- |align="right"|12. |''[[A Memory of Light|The Gathering Storm]]'' |colspan="3" align="center"|(war-dro 300,000+ ger<ref name="AMOL-Split-Reaction">{{cite web |url=http://www.brandonsanderson.com/article/56/Splitting-AMOL|title=Splitting AMOL|work=www.BrandonSanderson.com|accessdate=2009-03-30}}</ref>) |align="right"|3 a viz Du 2009 |Da vezañ peurechuet gant [[Brandon Sanderson]] |- |align="right"|13. |''Shifting Winds (titl labour)'' |colspan="3" align="center"|(war-dro 300,000+ ger<ref name="AMOL-Split-Reaction"/>) |align="right"|da vezañ embannet e 2010 |Da vezañ peurechuet gant [[Brandon Sanderson]] |- |align="right"|14. |''Tarmon Gai'don (titl labour)'' |colspan="3" align="center"|(war-dro 250,000+ ger<ref name="AMOL-Split-Reaction"/>) |align="right"|da vezañ embannet e 2011 |Da vezañ peurechuet gant [[Brandon Sanderson]] |- |colspan="2" align="center"|hollad : |align="right"|9685 |align="center"|528 |align="center"|3,430,682 |colspan="2"| |} <!-- All page totals given are for the most widely available [[paperback]] editions. There is also a companion book to the series, entitled ''[[The World of Robert Jordan's The Wheel of Time]]'', published by Tor Books in November 1997, which contains much hitherto unrevealed background information about the series, including the first maps of the entire world and the Seanchan home continent. The book was co-written with Teresa Patterson. Jordan ruled the book broadly canonical, but stated that the book was written from the perspective of a historian within ''The Wheel of Time'' universe, and was prone to errors of bias and guesswork.{{Fact|date=April 2009}} There is also a prequel [[novella]], ''[[New Spring]]'' in the ''[[Legends (book)|Legends]]'' anthology edited by [[Robert Silverberg]]. Jordan expanded this into the standalone novel ''[[New Spring]]'' that was published in Genver 2004. Prior to his death, Jordan planned another two prequel novels and up to three "outrigger" novels taking place during or after the main series.<ref name="back">{{cite web|url=http://www.dragonmount.com/RobertJordan/?p=29|title=I'm Baaaa-aack|last=Jordan|first=Robert|authorlink=Robert Jordan|date=2005-12-22|work=Robert Jordan's Blog|publisher=Dragonmount|accessdate=2009-04-22}}</ref> He had notes prepared for these, and it has not been ruled out that Brandon Sanderson or other authors could expand them into full novels, although the final decision will be taken by Jordan's widow and publishers. In 2002 the first book, ''[[The Eye of the World]]'', was repackaged as two volumes with new illustrations for younger readers: ''[[From the Two Rivers]]'', including an extra chapter (''Ravens'') before the existing prologue, and ''[[To the Blight]]'' with an expanded [[glossary]]. In 2004 the same was done with ''[[The Great Hunt]]'', with the two parts being ''The Hunt Begins'' and ''New Threads in the Pattern''. Jordan also wrote a [[short story]], ''The Strike at Shayol Ghul'', which pre-dates the main series by several thousand years. It was made available on the Internet and was later published in ''The World of Robert Jordan's The Wheel of Time''.<ref name="strike">{{cite web|url=http://www.lobring.com/books/shayol.html|title=The Strike at Shayol Ghul|last=Jordan|first=Robert|authorlink=Robert Jordan|date=1996|work=Lobring.com|accessdate=2009-04-22}}</ref> '''Prologue ebooks''' *''Snow: The Prologue to Winter's Heart'' (miz Gwengolo 2000) *''Glimmers: The Prologue to Crossroads of Twilight'' (17 July 2002) *''Embers Falling on Dry Grass: The Prologue to Knife of Dreams'' (22 July 2005). --> <!-- == Darvoudoù ar romant == Darvoudoù an danevell, ''[[New Spring]]'', a c'hoarvez e pad ar brezel aiel. Kontañ a ra diwezh ar brezel pa zizolo an Aes Sedai ez eus sevenet unan eus diouganoù an aerouant, hag ez eo ganet an aerouant en-dro. An Aes Sedai a gas tud da glask kavout ar babig a-raok servijerien an deñvalijenn. Ar romant e-unan a grog da vat tost ugent vloaz diwezatoc'h en [[Andor (Rod an amzer)#An Div stêr|Div stêr]], ur c'hornad distro ha tost disoñjet eus rouantelezh [[Andor (Rod an amzer)|Andor]]. An Aes Sedai, [[Moiraine Damodred|Moiraine]], hag he gward [[al'Lan Mandragoran|Lan]], a zegouezh e kêriadenn Emond's Field (Park Edmond) abalamour ma ouzont emañ servijerien an deñvalijenn o klask ur serten den yaouank zo o chom er vro. Moiraine ne zeu ket a-benn da c'houzout pehini eus an tri faotr yaouank he deus kavet ([[Rand al'Thor]], [[Mat Cauthon]] ha [[Perrin Aybara]]) eo an aerouant distroet, kas a ra an tri ganti neuze er maez bro an Div stêr, gant o mignonez [[Egwene al'Vere]]. [[Nynaeve al'Meara]], "furez" ar gêriadenn, a dizh anezhe e kêr Baerlon. Souezhet eo ar wazed abalamour m'he deus lezet Moiraine an div vaouez da veajiñ gante, met dizoloiñ a reer nebeut goude ez int gouest o-div da ganouc'hellañ ar galloud nemetañ hag e c'hallont dont da vezañ Aes Sedai. Beajiñ a ra ivez ur barzh kozh kevrinus anvet [[Thom Merrilin]] asambles gante, o lavaret e fell dezhañ beajiñ e surentez ha kuitaat bro an Div stêr. Deskrivañ a ra ar romant kentañ o zec'h a-raok heulierien an deñvalijenn hag o strivoù da dizhout kêrbenn an Aes Sedai : [[Lec'hioù e romantoù Rod an amzer#Tar Valon|Tar Valon]]. Adalek neuze e teu an istor da vezañ kempleshoc'h hag an harozed kentañ a vez rannet e strolladoù bihanoc'h alies hag a glask seveniñ kefridioù pe palioù disheñvel ''' aimed at furthering the cause of the Dragon Reborn''', miliadoù a levioù an eil re diouzh ar re all alies. Kevredidi nevez a chounezont, prenañ a reont skiant ha dont da gaout un tamm levezon hag aotrouniezh. E-keilt ha ma stourmont da unaniñ rouantelezhioù ar c'hornôg a-enep nerzhioù an Hini teñval, their task is complicated gant renerien eus ar broadoù a nac'h koll o aotrouniezh ha gant kostezennoù evel hini Bugale ar gouloù, na gredont ket en diouganoù, ha gant ar [[Seanchan]]ed, diskennidi un drevadenn eus impalaeriezh Artur Hawkwing en tu all da vor bras ar c'hornôg (Hawkwing en doa unanet an douar-bras dindanañ gwezhall, ha kaset en doa e vab en tu all d'ar mor da unaniñ ar broioù-se ivez) a zo distroet gant ar gredenn ez eo o zonkad aloubiñ hag adunaniñ ar bed. Rannet eo ivez an Aes Sedai etre ar re a soñj dezhe e the Dragon Reborn should be strictly controlled, hag a re a soñj e rank ren anezho e frankiz d'ar gombat diwezhañ evel m'en doa graet er brezel bras diwezhañ. As the story expands, new characters representing different factions are introduced: although this expansion of the narrative allows the sheer scale of the growing struggle to be effectively depicted, it has been criticized for slowing the pace of the novels and sometimes reducing the appearances of the original cast to extended cameos. By the eleventh novel, it has become clear that the Last Battle, caused when the Dark One is able to exert its influence directly on the world once more, is imminent. According to both Robert Jordan and the author finishing the final volume, Brandon Sanderson, the Last Battle will be depicted in a three volume series that was originally conceived as a final novel.--> == Notennoù == <references/> [[Rummad:Levrioù faltazi]] [[Rummad:Levrioù saoznek]] 2rif3iy0pnn1guub2w08a72l1afqr6y 0 56336 2200856 1976682 2026-09-25T19:35:46Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200856 wikitext text/x-wiki '''Treffynnon''' (a zo '''Holywell''' e saozneg) zo ur gêr e [[Sir y Fflint]], e biz [[Kembre]], er c'hornôg da [[Glannau Dyfrdwy]], anv kornad [[aber]] ar stêr [[Dyfrdwy]]. Pempvet kêr vrasañ kontelezh Y Fflint eo-hi. Kêr santez [[Gwenfrewi]] eo ivez. E 2011 e oa {{formatnum:8886}} a dud o chom e kumuniezh Treffynnon ha {{formatnum:1192}} anezho a oa [[kembraeg]]erien (14%)<ref>{{cite web|url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/cyfrifiad-2011/ystadegau-allweddol-ar-gyfer-awdurdodau-unedol-yng-nghymru/stb-2011-key-statistics-for-wales---welsh.html|title=Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru|publisher=Swyddfa Ystadegau Gwladol|accessdate=}}.</ref>. ==Douaroniezh== Emañ etre [[Prestatyn]], en hanternoz, hag [[Yr Wyddgrug]], er c'hreistez, 5&nbsp;km bennak eus kêr [[Y Fflint]], e-harz [[Mynydd Helygain]]. ==Istor== Brudet eo [[Feunteun Gwenfrewi]] (St Winefride's Well), a voe savet ur [[chapel]] en-dro dezhañ. Anavezet eo ar [[feunteun]] (pe buñs) abaoe amzer [[Proviñs Britannia]], ha pirc'hirined a deu di abaoe 660 pa voe dibennet ar santez gant [[Caradog]] a glaske he gwallañ. Meneget eo ar puñs e-touez ''[[Seizh Marzh Kembre]]'' hag embann a ra kêr bout [[Lourd]] ar vro. Adalek an {{XVIIIvet kantved}} e voe pouezus ar mengleuzioù [[plom]] hag al labouradegoù [[kotoñs]]. Un [[Eisteddfod]] a voe eno e 1869. ==Notennoù== {{Daveoù}} ==Liammoù diavaez== *[http://www.holywell-town.co.uk Holywell website] *[https://web.archive.org/web/20060709195050/http://www.bbc.co.uk/wales/northeast/sites/holywell_town/ BBC Wales: Holywell] *[http://www.geograph.org.uk/search.php?i=6600879 Photos of Holywell and surrounding area on geograph.org.uk] {{Kêrioù Sir y Fflint}} [[Rummad:Kêrioù Sir y Fflint]] [[Rummad:Kumuniezhoù Sir y Fflint]] dq4u6z263m4ajijor6u89adp9nld9ax 0 65418 2200846 2159131 2026-09-25T19:09:12Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200846 wikitext text/x-wiki {{Infobox Film | titl orin = The Machine Girl<br>片腕マシンガール<br><small>Kataude Mashin Gāru</small> | skeudenn = | ment ar skeudenn = | alc'hwez = Skritell ar film | filmaozer = Noboru Iguchi | produer = Yoshinori Chiba, Yōko Hayama, Satoshi Nakamura | skrivagner = Noboru Iguchi | aktourien = Minase Yashiro<br> Ryôsuke Kawamura <br> [[Asami Sugiura]] <br> Kentaro Shimazu<br> Honoka <br> | sonerezh = Takashi Nakagawa | skigner = Fever Dreams | deiziad = [[23 a viz Mae]] [[2008]] er [[Stadoù-Unanet]], [[2 a viz Eost]] [[2008]] e [[Japan]] | padelezh = 96 | bro = [[Japan]], [[Stadoù-Unanet]] | yezh orin = [[japaneg]] | lec'hienn ofisiel= http://www.sonypictures.com/homevideo/zombiestrippers/ | amg = | imdb = 1050160 }} '''''The Machine Girl'''''(片腕マシンガール, ''Kataude Mashin Gāru'') a zo ur [[film birvidik]] rumm B japanat bet savet e [[2008]] gant [[Noboru Iguchi]]. Savet eo bet an efedoù ispisial gant Yoshihiro Nishimura (hag a sevenas [[Tokyo Gore Police]]). E-touez aktorien ar film emañ [[Minase Yashiro]] a c'hoari Ami, [[Asami Sugiura|Asami Miyajima]] a c'hoari Miki, Kentarō Shimazu a c'hoari perzh ar penn yakuza Ryūgi Kimura, ha Honoka a c'hoari e wreg, an itron Kimura. Er film e konter istor buhez ur studierez japanat yaouank o vont a-dreuz peo lazhet ehe breur gant mab un den e penn ur strollad [[ninja]]ed-[[yakuza]]ed. Pa'z eo troc'het he brec'h e laka ur vindrailherez en e blas, hag e krog d'en em veñjiñ. E [[Chili]], [[Perou]], [[Spagn]] hag e broioù all e voe difennet d 'an dud dindan 18 vloaz abalamour d'ar gwad, d'an elfennoù ''gore'', ha d'ar gwallerezh a weler er film.<ref name="imdb"/> Un heuliad anvet ''[[Shyness Machine Girl]]'' (マシンガール, Hajirai mashin gāru) a voe embannet war-eeun e [[DVD]] e [[Japan]] d'an [[23 a viz Genver]] [[2009]].<ref name="spopro"/> ==An istor== Kregiñ a ra ar film gant Ami Hyūga oc'h en em gannañ a-enep ur strollad torfedourien oc'h hegasiñ ur paotr yaouank. Ami a lazh holl baotred ar strollad, ha goude-se e tistroer en amzer dremenet. Ur studierez he doa ur vuhez vrav e oa Ami betek an deiz ma vo lazhet he breur Yu hag e vignon Takeshi gant ur strollad torfedourien kaset gant ur paotr yaouank anvet Sho Kimura. P'emañ Ami war roudoù Kimura e tizolo ez eus darempredoù etrezañ hag ur familh ninja ha yakuza. Tapet eo hag e gwallet ha troc'het eo he brec'h kleiz ivez.Dont a ra a-benn da dec'hout, hag ez a da repuiñ e karrdi kerent Takeshi. Sikour a reont anezhi, hag e stagont ur vindrailherez ouzh ar pezh a chom eus he brec'h. Asambles gant Miki (un dreujerez a implij-hi), ha hi mamm Takeshi e stagont gant ur wir lazhadeg. ==Ar mennozh== Hervez ar sevener Iguchi en doe da gentañ mennozh da sevel ur film diazezet war istor ur [[plac'h]] en he [[bikini]] ur [[Brec'h (ezel)|vrec'h]] dezhi nemetken, hag he defe c'hoant d'en em veñjiñ. Goude-se e teuas dezhañ mennozh ar vindrailherez<ref>http://twitchfilm.net/site/view/when-machine-girl-director-noboru-iguchi-speaks-youd-best-listen-or-this-gi/ [https://web.archive.org/web/20101028015705/http://twitchfilm.net/ twitchfilm.net]</ref>. ==Embann== Kinniget e voe ar film da-geñver Festival Etrebroadel ar Filoù e Yubari e miz Meurzh 2008. Skignet e voe er sinema er [[Stadoù-Unanet]] d'an [[23 a viz Mae]] [[2008]], hag e teuas er-maez e DVD d'an [[3 a viz Even]] [[2008]]. E Japan e teuas er-maez er sinema d'an [[2 a viz Eost]] [[2008]].<ref name="imdb">http://www.imdb.com/title/tt1050160/ Kataude mashin gâru [http://www.imdb.com/ IMDb]</ref> An DVD a zeuas er-maez e Japan d'an [[23 a viz Genver]] 2009, asambles gant ar film berr ''[[Shyness Machine Girl]]'' マシンガール.<ref name="spopro">http://www.spopro.net/machinegirl/news.htm|title=スピンオフ短編『hajiraiマシンガール』詳細！ [http://www.spopro.net/ www.spopro.net]</ref>{{,}}<ref>https://web.archive.org/web/20090930131114/http://www.nipponcinema.com/releases/dvd/the_machine_girl_nikkatsu/ [https://web.archive.org/web/20091004173621/http://www.nipponcinema.com/ www.nipponcinema.com]</ref>{{,}}<ref>https://web.archive.org/web/20090918130432/http://www.nipponcinema.com/releases/dvd/the-machine-girl-remix-tokyo-shock [https://web.archive.org/web/20091004173621/http://www.nipponcinema.com/ www.nipponcinema.com]</ref> == Sell ar vurutellerien == Gant ar vurutellerien eo bet keñveriet ar film gant [[Planet Terror]] (sevenet gant [[Robert Rodriguez]]). 63% a bennadoù burutellañ mat a zo war lec'hienn Rotten Tomatoes, diwar un hollad a 8 pennad burutellañ<ref>http://www.rottentomatoes.com/m/10009466-the_machine_girl/ The Machine Girl 2007 [http://www.rottentomatoes.com Rotten Tomatoes]</ref>. ==Daveoù da filmoù all== Dave da veur a film gore pe film euzh a gaver er film, da skouer : *[[Evil Dead III]] : er film-se e stag an haroz un hanocherezh ouzh ar pezh a chom eus e vrec'h. *[[Planet Terror]] : stag ouzh ar pezh a chom eus gar an harozez ez eus ur vindrailherez. *[[Hellraiser]]: pa vez plantet tachoù e dremm unan eus ar yakuzaed. == Notennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * [http://www.youtube.com/watch?v=eSpCWJnnWVI&NR=1 ''Trailer''] war YouTube * [https://web.archive.org/web/20080531050018/http://www.machinegirl.net/ MachineGirl.net] * [http://uk.rottentomatoes.com/m/10009466-the_machine_girl/ The Machine Girl war lec'hienn Rotten Tomatoes] * [http://www.allmovie.com/work/433154 The Machine Girl war lec'hienn All Movie] === Pennadoù-barn === * [http://www.devildead.com/indexfilm.php3?FilmID=1795 DeVilDead] * [https://web.archive.org/web/20080617113950/http://www.internalbleeding.net/2008/06/the-machine-girl Internal Bleeding] * [https://web.archive.org/web/20090501001931/http://www.nipponcinema.com/db/review/the_machine_girl/ Nippon Cinema] * [http://twitchfilm.net/site/view/afff-2008-the-machine-girl-review/ Twitch] * [https://web.archive.org/web/20080702184313/http://www.japanator.com/elephant/post.phtml?pk=8126 Japanator] * [http://badtasteabroad.wordpress.com/2009/08/13/machine-girl/ Bad Taste Abroad] * [https://web.archive.org/web/20091011015134/http://www.ampedasia.com/movies/the-machine-girl/ AmpedAsia] {{Porched Japan}} {{DEFAULTSORT:Machine Girl, The}} [[Rummad:Filmoù 2008]] [[Rummad:Filmoù Japan]] [[Rummad:Filmoù SUA]] [[Rummad:Filmoù birvidik]] e8exmu4v5pcpcy3pie3abynszs2zibr 0 65950 2200871 2108282 2026-09-25T20:50:58Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200871 wikitext text/x-wiki [[Restr:Flat Holm - geograph.org.uk - 3091844.jpg|thumb|centre|600px|Ynys Echni.]] [[Restr:Bristol Channel map.svg|thumb|400px|Kartenn eus [[Mor Havren]]]] '''Ynys Echni''' ( pe ''Flat Holm'' hervez ar saozneg) zo un enezenn e [[Mor Havren]], un hanter[[lev]] bennak eus [[Llarnog]], e [[Bro Morgannwg]], tost ouzh [[Steep Holm]] (Ynys Ronech), a zo e [[Bro-Saoz]]. E-keñver melestradurezh emañ Ynys Echni e Kembre, ha hi eo neuze ar poent pellañ eus ar vro-se er c'hreisteiz, p'emañ [[Steep Holm]] e Bro-Saoz. ==Istor== Un doare manati ( [[clas]] e kembraeg) zo bet en Ynys Echni en [[Amzer ar Sent]] ([[Oes y Seintiau]]). == Liammoù diavaez == * [https://web.archive.org/web/20070926220753/http://www.cardiff.gov.uk/content.asp?language=CYM&Parent_Directory_id=2865&nav=3021,3813 Project Ynys Echni, kuzul kêr Kerdiz] (kembraeg) * [https://web.archive.org/web/20050802100524/http://www.bbc.co.uk/wales/southeast/sites/reserves/pages/flatholm.shtml Abadenn gant ar BBC diwar-benn Ynys Echni] (saozneg) * [http://www.flatholmisland.com/ Ynys Echni - Flat Holm Island] (kembraeg ha saozneg) [[Rummad:Inizi Kembre|Echni]] [[Rummad:Inizi Mor Havren|Echni]] p228b0l2i5nf7rhq6z625xslwpnxoi2 0 66573 2200820 2186036 2026-09-25T15:11:38Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200820 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Pistyll Rhaeadr 0073.JPG|thumb|280px]] '''Pistyll Rhaeadr''' zo ul lamm-dour e Kembre, tost da [[Llanrhaeadr-ym-Mochnant]] e [[kontelezh Powys|Powys]], 9 km er c'hornôg da [[Oswestry]], a zo e [[Bro-Saoz]]. == Liammoù diavaez == * [https://web.archive.org/web/20110709213455/http://www.pistyllrhaeadr.co.uk/ www.pistyllrhaeadr.co.uk] * [https://web.archive.org/web/20090304060010/http://www.bbc.co.uk/wales/northeast/sites/seven_wonders/pages/pistyll_rhaeadr.shtml BBC] * [http://www.geograph.org.uk/search.php?i=5973976 Fotoioù] {{Lammoù-dour Kembre}} [[Rummad:Lammoù-dour Kembre]] g888aee44fg0a6g66xjwvk1li624wir 0 68588 2200880 2179165 2026-09-26T07:55:36Z Dishual 612 /* Displegadur an arvestoù */ 2200880 wikitext text/x-wiki [[File:Bayeux Tapestry William.jpg|thumb|Arvest 23 : Gwilherm II e 1064]] '''Pallenn-moger Bayeux''', anavezet ivez gant an anv '''Pallenn ar rouanez Mathilda''', hag ivez « Telle du Conquest » (gwiad an aloubadeg), a zo e gwirionez ur pezh broderezh. War ar pallenn-se ez eus kontet darvoudoù a denn da aloubidigezh Bro-Saoz gant an Normaned renet gant o dug [[Gwilherm II (dug Normandi)|Gwilherm II]] e [[1066]], evel da skouer [[emgann Hastings]]. Un hanter eus ar skeudennoù a zo koulskoude diwar-benn darvoudoù bet c'hoarvezet a-raok, war an douar-bras ha kontañ a reer enno, da skouer, kurioù an Normaned e [[Breizh]]. Savet e vefe bet ar pezh broderezh-se etre [[1066]] ha [[1082]]. Soñjal a reer e voe urzhiet gant [[Odon de Bayeux]], hag eñ hantervreur [[Gwilherm II (dug Normandi)|Gwilherm II]]. Hervez ar vojenn e vije bet brodet gant ar rouanez Matilda, gwreg Gwilherm. Hervez enklaskoù nevesañ an istorourien e vije bet brodet e kreisteiz Bro-Saoz, e [[Kent]], [[Winchester]] pe [[Canterbury]] nebeut amzer goude emgann Hastings. Evit sevel ar pallenn ez eus bet implijet eizh liv naturel disheñvel da vrodañ war lin. Rannet eo ar pallenn e meur a lodenn. En holl ez eus dezhañ 70 metr hirder hag 50 cm ledander. Met un tamm a vank. Hervez an istorourien ez eo an tamm ma weler kurunadur Gwilherm da roue [[Bro-Saoz]]. Daoust ma vez meulet Gwilherm II gant ar skeudennoù, en deus pallenn-moger Bayeux un dalvoudegezh vras evit an istorourien da anavezout gwelloc’h ar vuhez e Normandi hag e Bro-Saoz en {{XIvet kantved}} : an [[dilhad]], an [[arm]]où, ar [[kastell|c’hestell]], al [[Lestr (war-neuñv)|listri]]… Warnañ e weler ivez [[steredenn-lostek Halley]] a oa bet gwelet en oabl en amzer-se, argad an Normaned a-enep [[Kastell Lehon]] e-kichen [[Dinan]]. Kement skeudenn a zo a zo displeget gant un destenn latin. En holl e weler 626 den, 250 marc'h ha mulez, 37 savadur, 505 loen liesseurt, 49 gwezenn. Betek dibenn an {{XVIIIvet kantved}} e oa miret ar pallenn-moger en iliz-veur [[Bayeux]], hiziv an deiz e c'haller gwelout anezhañ en ur mirdi e Bayeux ivez. Abaoe [[2007]] emañ war roll [[Glad bedel|Memor ar Bed]] savet gant [[UNESCO]]. == Ar pallenn en e bezh == *''Lakait da zibunañ a gleiz da zehou dre ar reti a zo e traoñ ar skeudenn. <div style="height:250px; overflow:auto; padding-bottom:40px; border:1px solid #aaa;">[[File:Tapisserie de Bayeux 31109.jpg]]</div> == Displegadur an arvestoù == {| class="wikitable" width="100%" |- bgcolor="#f4eed4" |colspan="5" align="center" | '''''Arvestoù 1 – 7 : beaj Harold e Normandi''''' |- | '''1'''||EDVVARD RЄX :||''[[Edouarzh ar C'hofesour|Edward the Confessor]]''||[[File:BayeuxTapestryScene01.jpg|200px]]||En e goazez e palez [[Winchester]] emañ Edward o fiziout ur gefridi diplomatel ha politikel en e vreur-kaer Harold Godwinson : degas ur gemennadenn da zug Normandi. |- | '''2'''||VBI : hAROLD DVX : ANGLORVM : ET SVI MILITЄS : ЄQVITANT : AD BOShAM :||''M'emañ Harold, dug ar Saozon, hag e soudarded o varc'hekaat etrezek Bosham''||rowspan="2"| [[File:BayeuxTapestryScene02-03.jpg|200px]]||Emañ Harold o vont da lestrañ e Bosham<ref group="n">E [[West Sussex]] hiziv.</ref>. Anavezet eo dre ar [[falc'hun]] a zo kludet war e vrec'h. |- | '''3'''||ЄCCLЄSIA :||''An iliz''|| Harold hag un den all zo o vont da bediñ en iliz. |- | '''4'''||HIC hAROLD : MARЄ NAVIGAVIT :||''Amañ e vordo Harold war ar mor''||[[File:BayeuxTapestryScene04.jpg|200px]]||E-kerzh ur pred e ti Harold e tiskouez un den emañ al lanv o tont ; diskenn ra an dud betek an aod, Harold gant e falc'hun c'hoazh. Un den zo o lakaat al lestr da ouel. |- | '''5'''||ET VЄLIS VЄNTO : PLЄNIS VЄNIT : IN TERRÃ(M) : VVIDONIS COMITIS||''Ha gant e ouelioù en avel ec'h erru war douaroù Wido <ref group="n">Kont Ponthieu e oa Wido () ; [[Abbeville]] e oa e gêr-benn.</ref>||[[File:BayeuxTapestryScene05.jpg|200px]]||An treizh war-du aodoù Normandi. |- | '''6'''||HAROLD :||''Harold''||[[File:BayeuxTapestryScene06.jpg|200px]]||Emañ Harold en e sav war staon e lestr aochet. |- | '''7'''||hIC : APRЄhЄNDIT : VVIDO : HAROLDṼ(M):||''Amañ emañ Harold tapet gant Wido''||[[File:BayeuxTapestryScene07.jpg|200px]]||Pintet war e stleugoù e ro Wido urzh da zaou soudard da dapout Harold. |- bgcolor="#f4eed4" |colspan="5" align="center" | '''''Arvestoù 8 – 18 : tapadenn Harold ha kejadenn ouzh Gwilherm''''' |- | '''8'''||ЄT DVXIT : EVM AD BЄLRЄM : ET IBI ЄVM : TENVIT :||''Hag e gas a eure da [[Beaurainville|Veaurain]] ma voe dalc'het''||[[File:BayeuxTapestryScene08.jpg|200px]]||Gant e falc'hun emañ Harold atav ; ambrouget eo betek kastell Wido. |- | '''9'''||VBI : hAROLD: ⁊ VVIDO : PARABOLANT :||''M'emañ Harold ha Wido o komz''||[[File:BayeuxTapestryScene09.jpg|200px]]||En e goazez emañ Wido, Harold e-tal dezhañ. |- | rowspan=2|'''10'''||VBI : NVNTII : VVILLELMI : DVCIS : VENERVNT : AD VVIDONЄ(M)||''Ma teu kannaded Gwilherm davet Wido''||rowspan="2"|[[File:BayeuxTapestryScene10a.jpg|200px]]||Kenvreutaerezh etre Wido hag an daou gannad. |- |TVROLD||''Turold''||Izeloc'h eget ar re arall emañ an anv-se, met anv unan eus an daou gannad eo ; n'eo ket hini an den bihan a zo o terc'hel ar c'hezeg. |- | '''11'''||NVNTII : VVILLELMI||''Kannaded Gwilherm''||[[File:BayeuxTapestryScene11.jpg|200px]]||Daou gannad o varc'hekaat a-dizh trema kastell Wido. Ur gedour zo pintet ouzh ur wezenn adreko. |- | '''12'''||† HIC VENIT : NVNTIVS : AD WILGЄLMVM DVCEM||''† Amañ e teu ur c'hannad davet an dug Gwilherm''||[[File:BayeuxTapestryScene12.jpg|200px]] |- | '''13'''||HIC : WIDO : AD DVXIT hAROLDVM AD VVILGЄLMVM : NORMANNORVM : DVCЄM||''Amañ emañ Harold degaset gant Wido da Wilherm, dug an Normaned||[[File:BayeuxTapestryScene13.jpg|200px]] |- | '''14'''||HIC : DVX : VVILGELM : CVM hAROLDO : VЄNIT AD PALATIṼ(M) SVṼ(M)||''Amañ ec'h erru an dug Gwilherm en e balez gant Harold''||[[File:BayeuxTapestryScene14.jpg|200px]]||Ur gedour a ziskouez ar strollad, Harold bepred gant e falc'hun. Pelloc'h en e balez e [[Rouen]] emañ an dug war e gador, Harold o komz dirazañ. |- | '''15'''||VBI : VNVS : CLЄRICVS : ЄT ÆLFGYVA||''Ma 'z eus ur beleg hag Ælfgyva''||[[File:BayeuxTapestryScene15.jpg|200px]]||Den ne oar piv eo an Ælfgyva-se, na petra a c'hoarvez etre hi hag ar beleg a astenn e zorn — evit kuzhat he dremm pe he flourañ ? |- | '''16'''||HIC VVILLEM : DVX : ЄT ЄXЄRCITVS : EIVS : VЄNЄRVNT : AD MONTЄ(M) MIChAЄLIS||''Amañ ec'h erru Gwilherm hag e lu e [[Menez Mikael ar Mor]]''||[[File:BayeuxTapestryScene16.jpg|200px]] |- | rowspan=2|'''17'''||ЄT HIC : TRANSIЄRVNT : FLVMЄN : COSNONIS :||''Hag amañ e treuzont ar stêr [[Kouenon]]''||[[File:BayeuxTapestryScene17.jpg|200px]] |- | HIC : hAROLD : DVX : TRAhЄBAT : ЄOS : DЄ ARЄNA||''Amañ emañ an dug Harold ouzh o zennañ eus an traezh''||[[File:BayeuxTapestryScene18a.jpg|200px]] |- | '''18'''||ЄT VЄNЄRVNT AD DOL : ЄT : CONAN :FVGA VЄRTIT :RЄDNЄS||''Hag int erru e [[Dol]] ha [[Konan II (dug Breizh)|Konan]] a dec'h da [[Roazhon]]''||[[File:BayeuxTapestryScene18a.jpg|200px]] |- bgcolor="#f4eed4" |colspan="5" align="center" | '''''Arvestoù 19 – 25 : [[Brezel Breton–Norman|Brezeliadenn Gwilherm e Breizh enep Konan]] ; le Harold da Wilherm''''' |- | '''19'''||hIC MILITЄS VVILLЄLMI : DVCIS : PVGNANT : CONTRA DINANTЄS :||''Amañ en em gann soudarded Gwilherm gant [[Dinan]]iz''||[[File:BayeuxTapestryScene19.jpg|200px]] |- | '''20'''||ET : CVNAN : CLAVЄS : PORRЄXIT :||''Ha Konan en deus roet an alc'hwezioù''<ref group="n">Alc'hwezioù kêr.</ref>||[[File:BayeuxTapestryScene20.jpg|200px]] |- | '''21'''||hIC : WILLЄLM : DЄDIT : hAROLDO : ARMA||''Amañ e ro Gwilherm an armoù da Harold''||[[File:BayeuxTapestryScene21.jpg|200px]] |- | '''22'''||hIЄ<ref group="n">Vi-koukoug : HIC eo ar ger.</ref> VVILLELM VЄNIT : BAGIAS||''Amañ ec'h erru Gwilherm e [[Bayeux]]''||[[File:BayeuxTapestryScene22.jpg|200px]] |- | '''23'''||VBI hAROLD : SACRAMЄNTVM : FECIT :VVILLELMO DVCI :||''Ma tou Harold e le d'an dug Gwilherm''||[[File:BayeuxTapestryScene23.jpg|200px]] |- | '''24'''||hIC HAROLD : DVX : RЄVERSVS : EST AD ANGLICAM : TERRAM :||''Amañ e tistro an dug Harold d'an douar saoz''||[[File:BayeuxTapestryScene24.jpg|200px]] |- | '''25'''||ET VЄNIT : AD : EDVVARDVM REGEM :||''Hag ec'h a davet ar roue Edward''||[[File:BayeuxTapestryScene25.jpg|200px]] |- bgcolor="#f4eed4" |colspan="5" align="center" | '''''Aervestoù 26 – 34 : marv Edward ha kurunidigezh Harold''''' |- | '''26'''||hIC PORTATVR : CORPVS : EADWARDI : RЄGIS : AD : ЄCCLЄSIAM : S(AN)C(T)I PETRI AP(OSTO)LÎ||''Amañ e touger korf ar roue betek iliz Sant Pêr Abostol<ref group="n">En [[Abati Westminster]].</ref>.||[[File:BayeuxTapestryScene26.jpg|200px]] |- | '''27'''||hIC EADVVARDVS : REX IN LЄCTO ALLOQVIT<ref group="n">Vi-koukoug : ALLOQVITVR eo ar ger.</ref> : FIDELES||''Amañ ar roue Edward war e wele a gomz ouzh e dud feal''||rowspan="2"|[[File:BayeuxTapestryScene27-28.jpg|200px]]||Edward war e dremenvan a gomz ouzh Stigand, arc'heskob [[Canterbury]], en ur astenn e zorn davet e vreur-kaer Harold daoulinet evit reiñ kador-roue Bro-Saoz dezhañ. |- | '''28'''||ET HIC : DЄFVNCTVS ЄST||''Hag amañ emañ marvet''||Daou zen zo o lakaat korf ar roue en ul liñsel-gañv dirak ur beleg. |- | '''29'''||hIC DEDERVNT : hAROLDO : CORONÃ(M) REGIS||''Amañ o deus roet kurunenn ar roue da Harold''||[[File:BayeuxTapestryScene29.jpg|200px]]||Daou gannad eus ar ''witenagemot''<ref group="n">''Witena ġemōt'' en [[hensaozneg]], "bodadeg ar furien" ; bodadeg noblañsoù hag eskibien, a zo karget da verañ hêrezh ar gurunenn.</ref> a ro da Harold arouezioù ar rouantelezh : kurunenn ar roue ha bouc'hal he zroad hir. |- | '''30'''||hIC RЄSIDET hAROLD RЄX ANGLORVM :||''Amañ emañ sez Harold, roue ar Saozon''||rowspan="2"|[[File:BayeuxTapestryScene30-31.jpg|200px]]||rowspan="2"|Emañ Harold war an tron, en e gichen daou gannad eus ar ''witenagemot'' hag an arc'heskob Stigand ; war an tu dehou ez eus pemp den evit aroueziañ ar bobl. |- | '''31'''||STIGANT ARChI EṔ(ISCOPV)S||''An arc'heskob Stigand'' |- | '''32'''||ISTI MIRANT STELLÃ(M)||''Emañ ar re-mañ o sellet ouzh ar steredenn''||[[File:BayeuxTapestryScene32.jpg|200px]]||[[Steredenn-lostek]] [[Edmond Halley|Halley]] eo. Trubuilhet eo Harold gant an droukziougan, evit doare. |- | '''33'''||hAROLD||''Harold''||[[File:BayeuxTapestryScene33.jpg|200px]] |- | '''34'''||hIC : NAVIS : ANGLICA : VЄNIT. IN TЄRRAM WILLELMI : DVCIS||''Amañ ec'h erru ul lestr saoz war douar an dug Gwilherm''||[[File:BayeuxTapestryScene34.jpg|200px]] |- bgcolor="#f4eed4" |colspan="5" align="center" | '''''Arvestoù 35 – 44 : printiñ an aloubadeg, dilestradeg, preizhadeg ha banvez''''' |- | '''35'''||HIC : WILLЄLM DVX : IVSSIT NAVЄS EDIFICARE :||''Amañ e ro an dug Gwilherm an urzh da sevel listri''||[[File:BayeuxTapestryScene35.jpg|200px]]||Miz Meurzh 1066 : e-kerzh ur c'huzul-familh e kastell Lillebonne<ref group="n">E [[Seine-Maritime]] hiziv.</ref> e tivizas Gwilherm, Odon ha Robert de Mortain sevel ul lestraz. |- | '''36'''||hIC TRAhVNT : NAVЄS AD MARЄ||''Amañ e sachont war al listri evit o morañ''||[[File:BayeuxTapestryScene36.jpg|200px]] |- | '''37'''||ISTI PORTANT : ARMAS : AD NAVЄS : ЄT hIC TRAhVNT : CARRVM CVM VINO : ET ARMIS||''Ar re-mañ a gas armoù d'al listri hag amañ e sachont war ur c'harrad gwin hag armoù''||[[File:BayeuxTapestryScene37.jpg|200px]] |- | '''38'''||†hIC : VVILLELM : DVX IN MAGNO : NAVIGIO : MARЄ TRANSIVIT ET VENIT AD PЄVЄNЄSÆ :||''Amañ e treuz an dug Gwilherm ar mor war ul lestr bras hag ec'h erru e [[Pevensey]]''||[[File:BayeuxTapestryScene38.jpg|200px]] |- | '''39'''||hIC ЄXЄVNT : CABALLI DE NAVIBVS :||''Amañ ec'h a ar mirc'hed er-maez eus al listri''||[[File:BayeuxTapestryScene39.jpg|200px]] |- | '''40'''||ЄT hIC : MILITЄS FESTINAVERVNT: hЄSTINGA : VT CIBVM RAPERENTVR<ref group="n">Vi-koukoug : RAPERENT eo ar ger.</ref>:||''Hag amañ e hast ar soudarded trema Hastings evit tapout bevañs eno''||[[File:BayeuxTapestryScene40.jpg|200px]]||Ur breizhadeg eo, gwarezet gant daou varc'heger. |- | '''41'''||HIC : EST : VVADARD :||''Amañ emañ ar marc'heg Wadard''||[[File:BayeuxTapestryScene41.jpg|200px]]||Ar melestrour e oa Wadard, karget da zasparzhañ ar bevañs er c'hamp milourel. |- | '''42'''||hIC : COQVITVR : CARO ET hIC : MINISTRAVЄRVNT MINISTRI||''Amañ e poazher ar c'hig hag amañ e tifret ar servijerien''||[[File:BayeuxTapestryScene42.jpg|200px]] |- | '''43a'''||hIC FECЄRVNT : PRANDIVM :||''Amañ e fardont ar pred''||[[File:BayeuxTapestryScene43a.jpg|200px]]||Un den zo o seniñ ar c'horn evit gervel d'ar pred. |- | '''43b'''||ET. hIC. EPISCOPVS : CIBṼ(M) : ET : POTṼ(M) : BENEDICIT.||''Hag amañ e vennig an eskob ar bouedoù hag an diedoù''||[[File:BayeuxTapestryScene43b.jpg|200px]]||Er c'hreiz emañ an eskob Odon. |- | '''44'''||ODO : EP(ISCOPV)S : WILLELM : ROTBERT :||''An eskob Odon, Gwilherm, Robert''||[[File:BayeuxTapestryScene44.jpg|200px]]||Kuzul-familh renet gant Gwilherm, e gleze sonn gantañ. |- bgcolor="#f4eed4" |colspan="5" align="center" | '''''Arvestoù 45 – 51 : sevel difennoù ar c'hamp - Gwilherm o prezegenniñ d'e arme''''' |- | '''45'''||ISTE. IVSSIT : VT FODERЄTVR : CASTELLVM AT HESTENGA CEASTRA||''Hennezh a roas an urzh da sevel difennoù''||[[File:BayeuxTapestryScene45.jpg|200px]]||Emeur o sevel ur c'hamp difennet ha kastell Hastings. |- | '''46'''||HIC NVNTIATVM EST : WILLELMO DE hAROLD :||''Amañ ez eus bet degaset da Wilherm keleier diwar-benn Harold''||[[File:BayeuxTapestryScene46.jpg|200px]]||Robert FitzWimarc (†1070) eo ar c'hannad hep mar ebet ; ''sheriff'' Essex e voe diwezhatoc'h<ref group="n">Freeman 1923.</ref>. |- | '''47'''||hIC DOMVS : INCENDITVR :||''Amañ e tever un ti''||[[File:BayeuxTapestryScene47.jpg|200px]]||Devet e veze an tiez evit reiñ tremen d'an arme ha distruj pep goudor d'an enebourien. |- | '''48'''||hIC : MILITES : EXIERVNT : DE hESTENGA : ET : VENERVNT AD PRЄLIVM : CONTRA : hAROLDVM : REGЄ<ref group="n">Vi-koukoug : REGЄM eo ar ger.</ref>||''Amañ ec'h a ar soudarded er-maez eus Hastings hag ec'h eont da stourm ouzh ar roue Harold''||[[File:BayeuxTapestryScene48.jpg|200px]]||Deroù Emgann Hastings eo. |- | '''49'''||HIC : VVILLELM : DVX INTERROGAT : VITAL : SI VIDISSЄT HAROLDI EXERCITṼ(M)||''Amañ e c'houlenn an dug Gwilherm digant ar marc'heg Vital hag-eñ en deus gwelet arme Harold''||[[File:BayeuxTapestryScene49.jpg|200px]]||Emañ Gwilherm hag Odon e penn an arme norman. Vital a ziskouez dezho pelec'h emañ an arme saoz. |- | '''50'''||ISTE NVNTIAT : HAROLDVM RЄGÊ(M) DE EXERCITV VVILELMI DUCIS||''Hemañ a ditour ar roue Harold a-zivout arme an dug Gwilherm''||[[File:BayeuxTapestryScene50.jpg|200px]]||A gleiz da zehou : ur gedour, an displeger, Harold war varc'h. |- | '''51'''||HIC WILLELM : DVX ALLOQVITVR : SVIS : MILITIBVS : VT : PREPARARENT SE : VIRILITER ET SAPIENTER : AD PRELIVM : CONTRA : ANGLORVM EXERCITŨ(M) :||''Amañ emañ an dug Gwilherm oc'h aspediñ e soudarded d'en em brientiñ gant kalon ha furnezh evit stourm ouzh an arme saoz''||[[File:BayeuxTapestryScene51.jpg|200px]] |- bgcolor="#f4eed4" |colspan="5" align="center" | '''''Arvestoù 52 – 58 : Emgann Hastings ha marv Harold''''' |- | '''52'''||hIC CЄCIDЄRVNT LEVVINE ЄT : GYRÐ FRATRES : hAROLDI REGIS :||''Amañ e varv Leofwine ha Gyrth, breudeur ar roue Harold''||[[File:BayeuxTapestryScene52.jpg|200px]]||Godwinson eo anv-tiegezh an daou vreur-se. |- | '''53'''||hIC CЄCIDERVNT SIMVL : ANGLI ЄT FRANCI : IN PRELIO :||''Amañ e varv ar Saozon hag ar C'hallaoued a-gevret en emgann''||[[File:BayeuxTapestryScene53.jpg|200px]] |- | '''54'''||HIC. ODO EṔ(ISCOPV)S BACVLṼ(M) TЄNЄNS CONFORTAT PVEROS||''Amañ emañ an eskob Odon gant e vazh oc'h atizañ ar yaouankizoù''||[[File:BayeuxTapestryScene54.jpg|200px]] |- | '''55'''||hIC EST VVILLELM DVX<br><br>E(VSTA)TIVS||''Amañ emañ an dug Gwilherm''<br><br>''Eustach''<ref group="n">Eustach II, kont [[Boulogne-sur-Mer|Boulogne]] (†[[1087]])</ref>||[[File:BayeuxTapestryScene55.jpg|200px]]||Gwilherm a ziskouez e zremm da Eustach evit prouiñ n'eo ket marv hag evit terriñ tec'hadeg e soudarded. |- | '''56'''||hIC FRANCI PVGNANT ET CЄCIDЄRVNT QVI ЄRANT : CVM hAROLDO :||''Amañ e stourm ar C'hallaoued hag e varv ar re a oa gant Harold''||[[File:BayeuxTapestryScene56.jpg|200px]] |- | '''57'''||hIC hAROLD : REX :INTERFЄCTVS: EST||''Amañ eo lazhet ar roue Harold''||[[File:BayeuxTapestryScene57.jpg|200px]] |- | '''58'''||ET FVGA : VERTERVNT ANGLI||''Hag ar Saozon a dec'h kuit''||[[File:BayeuxTapestryScene58.jpg|200px]] |- bgcolor="#f4eed4" | colspan="5"| |- |colspan="5"| <div style="font-size:90%;"><references group="n" /></div> |} == Levrlennadur == * {{en}} David J. Bernstein : ''The Mystery of the Bayeux tapestry''. London : Weidenfeld & Nicolson, 1986 {{ISBN|0-226-04400-9}} * {{fr}} Simone Bertrand & Sylvette Lemagnen : ''La Tapisserie de Bayeux''. Rennes : Ouest-France, 1996 {{ISBN|9782737315954}} * {{fr}} Pierre Bouet, François Neveux, Brian Levy : ''La Tapisserie de Bayeux. L'art de broder l'histoire française''. Caen : Presses universitaires de Caen, 2003 {{ISBN|2-84133-160-1}} * {{en}} Shirley Ann Brown, ''The Bayeux tapestry : history and bibliography''. Woodbridge : Boydell & Brewer, 1989 {{ISBN|978-0-85115-509-8}} * {{en}} Rouben Charles Cholakian : ''The Bayeux tapestry and the ethos of war''. Delmar : Caravan Books, 1998 {{ISBN|0-88206-090-2}} * {{en}} Meredith Clermont-Ferrand : ''Anglo-Saxon propaganda in the Bayeux tapestry''. Lewiston : E. Mellen Press, 2004 {{ISBN|0-7734-6385-2}} * {{en}} Edward Augustus Freeman (1923) : ''The History of the Norman Conquest of England, its causes and its results''. British Library, Historical Print Editions, 2011 {{ISBN|978-1-241-55378-4}} * {{en}} Richard Gameson : ''The Study of the Bayeux tapestry''. Woodbridge : Boydell Press, 1997 {{ISBN|0-85115-664-9}} * {{en}} Charles Harvard Gibbs-Smith : ''The Bayeux Tapestry''. New York : Phaidon / Praeger, 1973 {{ISBN|978-0-7148-1593-0}} * {{fr}} Wolfgang Grape : Valérie Agéma, Patrick Maubert : ''La Tapisserie de Bayeux : Monument à la gloire des Normands''. München : Prestel, 1994 {{ISBN|3-7913-1577-3}} * {{de}} Ulrich Kuder : ''Der Teppich von Bayeux – Bildgeschichte und Geschichtsbild''. Frankfurt-am-Main : Fischer Taschenbuch Verlag, 1994 {{ISBN|978-3-596-11485-6}} * {{fr}} Sylvette Lemagnen (renerez) : ''La tapisserie de Bayeux, une chronique des temps vikings – Actes du colloque international de Bayeux 29 et 30 mars 2007''. Paris : Éditions Point de vues, 2009, {{ISBN|978-2-915548-21-1}} * {{en}} Suzanne Lewis : ''The Rhetoric of power in the Bayeux tapestry''. Cambridge : Cambridge University Press, 1999 {{ISBN|0-521-63238-2}} * {{en}} Eric Robert Dalrymple Maclagan : ''The Bayeux tapestry''. Baltimore : Penguin Books, 1949 {{ISBN|978-1-131-39529-6}} * {{en}} J. Bard McNulty : ''The Narrative Art of the Bayeux tapestry master''. New York : AMS Press, 1989 {{ISBN|0-404-61443-4}} * {{en}} J. Bard McNulty : ''Visual Meaning in the Bayeux tapestry : problems and solutions in picturing history''. Lewiston : Edwin Mellen Press, 2003 {{ISBN|0-7734-6618-5}} * {{fr}} Lucien Musset : ''La Tapisserie de Bayeux''. Paris : Zodiaque, 2002 {{ISBN|2-7369-0281-5}} * {{en}} Gale R Owen-Crocker : ''King Harold II and the Bayeux Tapestry''. Woodbridge : Boydell & Brewer, 2005 [[ISBN|1-84383-124-4}} * {{fr}} Michel Parisse : ''La Tapisserie de Bayeux, un documentaire du XI{{e}} siècle''. Paris : Denoël, 1988. * {{fr}} Mogens Rud : ''La Tapisserie de Bayeux et la bataille de Hastings 1066''. Eljers, 2006. * {{fr}} Jean Verrier : ''La Broderie de Bayeux dite tapisserie de la reine Mathilde'', Paris, 1946. * {{en}} David M. Wilson : ''The Bayeux tapestry : the complete tapestry in colour''. London : Thames and Hudson, 1985 {{ISBN|0-500-23447-7}} * {{fr}} David M. Wilson : ''La Tapisserie de Bayeux''. Paris : Flammarion, 2005. * {{en}} Richard David Wissolik : ''The Bayeux tapestry : a critical, annotated bibliography with cross-references and summary outlines of scholarship, 1729-1990'', Greensburg : Eadmer Press, 1990 {{ISBN|0-929914-08-2}} * {{fr}} L. Herrmann : ''Les Fables antiques de la Broderie de Bayeux''. Bruxelles : Latomus, 1964. * {{fr}} M.-F. Le Clainche, D. Morel : ''Les Brodeuses de l'Histoire''. Rennes : Coop Breizh, 2006 {{ISBN|2-84346-269-X}} * {{fr}} Adrien Goetz : ''Intrigue à l'anglaise''. Paris : Grasset, 2007 {{ISBN|978-2-246-72391-2}} == Liammoù diavaez == {{Commons|Category:Bayeux Tapestry}} * [http://www.tapisserie-bayeux.fr/ Lec'hienn ofisiel mirdi pallenn-moger Bayeux] [[Rummad:Istor Normandi]] [[Rummad:Calvados]] [[Rummad:Broderezh]] [[Rummad:Glad bedel]] [[Rummad:Pallennoù-moger|Bayeux]] rje108eqxm8afvaww6y3phpu5afx0a8 0 69200 2200853 2022178 2026-09-25T19:28:55Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200853 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Todd McFarlane by Gage Skidmore.jpg|thumb|right|200px|Todd McFarlane e 2009]] '''Todd McFarlane''' ([[16 a viz Meurzh]] [[1961]] e [[Calgary]], [[Kanada]]) a zo un treser [[comic|comics]] kanadian. Treset en deus [[The Incredible Hulk]], [[Spider-Man|The Amazing Spider-Man]], krouet en deus [[Spawn]] e [[1992]] evit [[Image Comics]] ha graet en deus delwennoùigoù eus tudennoù [[comic]], filmoù, c'hoarioù video hag all gant [[McFarlane Toys]]. Paouez a reas da dresañ comics e [[1995]] a-raok kregiñ en-dro e [[2009]]. Krouet en deus ivez daou embregerezh : McFarlane Toys ha Todd McFarlane Entertainment. == Liammoù diavaez == *[http://www.spawn.com/Lec'hienn ofisiel] *[https://web.archive.org/web/20081225054027/http://comicbookdb.com/creator.php?ID=204 Todd McFarlane e lec'hienn comic book db] *[https://web.archive.org/web/20060217193532/http://users.rcn.com/aardy/comics/ Comic Book Awards Almanac] *[https://web.archive.org/web/20080929051943/http://marvel.com/catalog/?artist=Todd%20Mcfarlane Oberenn Todd McFarlane e lec'hienn Marvel.com] === Atersadennoù === * [https://web.archive.org/web/20071012001312/http://www.bestofmostof.com/07oct/mp3s/mcfar1.mp3 Atersadenn gant Gary Groth (1992)] * [http://suicidegirls.com/words/Todd+McFarlane/ SuicideGirls] * [http://www.nowplayingmag.com/content/view/4209/58/ Kelaouenn ''Now Playing''] * [https://web.archive.org/web/20090413210937/http://maxim.com/Maximearnsgeekcredwithtoddmcfarlane/video/39453.aspx Todd McFarlane e lec'hienn Maxim.com (miz Gouere 2008)] {{Commons|category:Todd McFarlane}} {{DEFAULTSORT:Macfarlane, Todd}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1961]] [[Rummad:Treserien bannoù-treset SUA]] 10yfskqr0rxl8bdga448bo058o5s048 0 79074 2200869 2139328 2026-09-25T20:27:01Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200869 wikitext text/x-wiki '''Weekly Young Sunday''' ([[japaneg]] : 週刊ヤングサンデー) a oa ur magazin [[manga]] [[seinen]] sizhuniek a veze embannet e [[Japan]] gant [[Shōgakukan]]. An niverenn gentañ a zeuas er-maez d'an [[10 a viz Ebrel]] [[1987]].<ref name="ann">http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/manga.php?id=4978 Young Sunday, Anime News Network</ref> Kemer a reas lec'h ''[[Shōnen Big Comic]]'' ha kalz mangaoù bet embannet e-barzh ''Shōnen Big Comic'' a gendalc'has e-barzh ''Young Sunday''. Anvet e veze ivez '''Yansan''' (ヤンサン). A-benn lidañ 20vet deiz-ha-bloaz ar magazin e voe aozet ur werzh gant Shōgakukan ha Yahoo! Auctions Japan hag an argant dastumet avoe roet d'ar Groaz Wer. Meur a [[mangaka|vangaka]] a roas tresadennoù orin sinet ha Shōgakukan a roas objedoù rouez liammet ouzh ar managoù embannet er magazin.<ref name="auct">https://web.archive.org/web/20060619191900/http://special.auctions.yahoo.co.jp/html/youngsunday/charity.html%7Ctitle%3D%E9%80%B1%E5%88%8Aヤングサンデーチャリティーオークション Yahoo! Auctions Japan, 2 a viz Meurzh 2006</ref>{{,}}<ref name="ann-auct">http://www.animenewsnetwork.com/news/2006-03-02/young-sunday-20th-anniversary-charity-auction Young Sunday 20th Anniversary Charity Auction, Anime News Network, 2 a viz Meurzh 2006</ref> D'an [[30 a viz Mae]] [[2008]] ec'h embannas tud Shōgakukan e vefe paouezet ar magazin, hag an niverenn ziwezhañ a zeuas er-maez d'an [[31 a viz Gouere]] [[2008]].<ref name="tokyograph">http://www.tokyograph.com/news/id-3298 Shogakukan suspends Young Sunday, Tokyograph</ref> ==Mangaoù a veze embannet en niverenn ziwezhañ== Titloù gant * a voe lakaet da filmoù pe da stiradoù skinwel. Titloù gant ** a voe lakaet da fiñvtresadennoù, da filmoù pe da [[Original Video Animation|OVA]]. *''[[Aoi Honō]]''<!--アオイホノオ-->, gant [[Kazuhiko Shimamoto]]<!--島本和彦--> (direoliek, kroget en niv. 15 e 2007) *''[[Ankoro]]'' gant [[Daichi Banjou]] *''[[Beach Stars]]'' gant [[Masahiro Morio]] *''[[Birdy the Mighty]]'', gant [[Masami Yuki]] (kroget en niv. 4/5 e 2003)* *''[[Chō Mukiryoku Sentai Japa-Five]]'' gant [[Masaki Satou]] *''[[Cut: Katsuhito]]''<!--CUT ～活人～-->, gant [[Tomomi Muronaga]]<!--むろなが供未--> (kroget en niv. 16 e 2007) *''[[Drive Alive]]'' gant [[Kunihiko Nakai]] *''[[Dr. Kotō Shinryōjo]]'', gant [[Takatoshi Yamada]] (kroget en niv. 29 e 2000)** *''[[Go-On!]]'' gant [[Manabu Akisige]] *''[[Hana no Miyako]]'' gant [[Takashi Kondō]] *''[[Idol Ace]]'', gant [[Mitsuru Adachi]] (direoliek, kroget en niv. 36/37 e 2005) *''[[Ikigami]]''<!--イキガミ-->, gant [[Motorō Mase]]<!--間瀬元朗--> (kroget en niv. 9 e 2005) *''[[Kurosagi]]''<!--クロサギ-->, gant [[Kuromaru]]<!--黒丸--> (krouet gant [[Takeshi Tatsuhara]]<!--夏原武-->, kroget en niv. 50 e 2003)** *''[[Lost Man (manga)|Lost Man]]'' gant [[Michiteru Kusaba]] *''[[Ma Q Ken]]'' gant [[Masahiko Kikuni]] *''[[Miharu Rising]]'' gant [[Miku Simai]] *''[[Mogura no Uta]]'' gant [[Noburu Takahashi]] *''[[Odds (manga)|Odds]]''<!--Odds -オッズ-->, gant [[Osamu Ishiwata]]<!--石渡治--> (kroget en niv. 14 e 2006) *''[[Oyasumi Pun Pun]]''<!--おやすみプンプン-->, gant [[Inio Asano]]<!--浅野いにお--> (kroget en niv. 15 e 2007) *''[[Rainbow - Nisha Rokubō no Shichinin-]]'' gant [[George Abe]] and [[Masasumi Kakizaki]] (kroget e 2001) ** *''[[Sakuranbo Syndrome: Kupido no Itazura Nijidama II]]''<!--さくらんぼシンドローム クピドの悪戯II-->, gant [[Taku Kitazaki]]<!--北崎拓--> (kroget en niv. 34 e 2006) *''[[The School of Water Business]]'' gant [[Hikaru Murozumi]] ha [[Shinobu Inokuma]] *''[[Shin Seishun-kun]]''<!--新 青春くん-->, gant Yasutaka Togashi (kroget en niv. 1 e 2007) *''[[Thanatos: Mushikera no Ken]]'' gant [[Shinji Takehara]] ha [[Yūsuke Ochiai]] (kroget en niv. 1 e 2007) *''[[Tōbō Bengoshi Narita Makoto]]'' gant [[Yū Takada]] and [[Shiro Takahide]] *''[[Tomehane! Suzuri Kōkō Shodōbu]]'' gant [[Katsutoshi Kawai]] (kroget e 2007) *''[[Yami no Aegis]]'' gant [[Kyoichi Nanatsuki]] and [[Yoshihide Fujiwara]] *''[[Zetsubō ni Kiku Kusuri]]''<!--絶望に効くクスリ-->, gant [[Reiji Yamada]]<!--山田玲司--> (kroget en niv. 38 e 2003) <!-- 超無気力戦隊ジャパファイブ（佐藤まさき）2005年49号～、 鉄腕バーディー（ゆうきまさみ）* 2003年4・5合併号～ 逃亡弁護士 成田誠(髙田優・原案：剛英城)2007年20号～ とめはねっ!-鈴里高校書道部-（河合克敏）2007年2号～ 都立水商!（原作：室積光 作画：猪熊しのぶ）**2003年21・22合併号～ バカ丸式!受験必勝ガイド(ニシムラマコジ)2007年18号～ 花の都（近藤隆史）2007年17号～ ビーチスターズ（森尾正博）2007年14号～ ひかりの空（かざま鋭二）2000年51号～ プライズハンターGON（不定期連載）（細野不二彦）2001年52号～ ほしのふるまち（原秀則）2006年6・7合併号～ 魔Qケン（喜国雅彦）2007年30号～ まつろはぬもの ～鬼の渡る古道～（原作：恒川光太郎「風の古道」 作画:木根ヲサム）2007年21・22合併号～ 土竜の唄（高橋のぼる）2005年38号～ RAINBOW-二舎六房の七人-（原作：安部譲二 作画：柿崎正澄）2002年51号～ リーマン教師 徳川ひかる（不定期連載）（ムロ・ゾノフスキー）2007年5・6合併号～ --> <small>'''Sources:'''<ref name="ann"/></small> ==YS Special== An holl vangaoù a veze embannet er magazin pa voe paouezet (Birdy the Mighty, Ikigami The Ultimate Limit, Kurosagi, Lost Man, Mogura no Uta, Oyasumi Punpun, Rainbow Nisha Rokubō no Shichinin, ha Tomehane! Suzuri Kōkō Shodōbu) a voe embannet goude-se e-barzh [[Big Comic Spirits]].<ref name="Anime News Network">http://www.animenewsnetwork.com/news/2008-12-29/7-former-young-sunday-manga-to-end-in-ys-special-mag 7 Former Young Sunday Manga to End in YS Special Mag, Anime News Network</ref> ==Mangaoù bet embannet penn-da-benn e ''Weekly Young Sunday''== *''[[Angel (manga)|Angel]]'', gant [[U-Jin]] *''[[Bakune Young]]'', gant [[Toyokazu Matsunaga]] *''[[Captain Donkabe]]'', gant [[Hiroto Oishi]] *''[[Cupid no Itazura Nijidama]]'', gant [[Taku Kitazaki]] *''[[Portus (manga)|Portus]]'', gant [[Jun Abe]] *''[[Fighting Beauty Wulong]]'', gant [[Yūgo Ishikawa]] ♥ *''[[Hikari no Sora]]'', gant [[Eiji Kazama]] *''[[Hoshi no Furumachi]]'', gant [[Hidenori Hara]] *''[[Ichi the Killer]]'', gant [[Hideo Yamamoto]] (Mae 1998 - 2001) ♣ *''[[Irasshāse.]]''<!--いらっしゃ～せ。-->, gant [[Yūsuke Yoshida]]<!--よしだゆうすけ--> (kroget en niv. 21/22 e 2004) *''[[Jimuin A-ko]]''<!--事務員A子-->, gant [[Hiroyuki Nishimori]] (kroget en niv. 14 e 2006) *''[[Kakeru]]'', gant [[Kenjirō Takeshita]] (1997-?) *''[[Karen Jogakiun Kōkō Danshi Kendōbu]]''<!--花蓮女学院高校男子剣道部-->, gant [[Kenji Morita]]<!--盛田賢司--> (kroget en niv. 13 e 2007) *''[[Lycanthrope Leo]]'', gant [[Kengo Kaji]] ha [[Kenji Okamura]] *''[[Odawara Dragon Quest!]]''<!--小田原ドラゴンくえすと!-->, gant [[Dragon Odawara]]<!--小田原ドラゴン--> (kroget en niv. 7/8 e 2003) *''[[O~i! Ryoma]]'', gant [[Yū Koyama]] ha [[Tetsuya Takeda]]<!--武田鉄矢--> (1986-1996) *''[[One-Pound Gospel]]'', gant [[Rumiko Takahashi]] (direoliek Meurzh 1987 - Genver 2007) ♥ *''[[Over Rev!]]'', gant [[Katsumi Yamaguchi]] (1997-?) ♥ *''[[Seishun-kun]]''<!--青春くん-->, gant [[Yasutaka Togashi]]<!--とがしやすたか--> (1989-?) *''[[Shimokita Glory Days]]'', gant [[Jiro Otani]] *''[[Short Cuts (manga)|Short Cuts]]'', gant [[Usamaru Furuya]]<!--古屋兎丸--> (1998-?) *''[[Short Program (manga)|Short Program]]'' gant Mitsuru Adachi (1987-1995) *''[[Sakura Diaries]]'' gant [[U-Jin]] (1995-2000) *''[[Tell Me A Lie]]'', gant [[Gosho Aoyama]] (2007) *''[[Sex (manga)|SEX]]'', gant [[Atsushi Kamijo]] (1988-1992) *''[[BUGS: Summer of Predators]]'', gant [[Kyoichi Nanatsuki]] ha [[Yoshihide Fujiwara]] (2006-2007) *''[[Yagami-kun's Family Affairs]]'', gant [[Kei Kusunoki]] (1986-1990) <!-- 部屋においでよ（原秀則）☆ 海猿（佐藤秀峰）☆ ANGEL（遊人） おかわり飯蔵（原作：魚柄仁之助 作画：大谷じろう）☆ おしゃれ手帖（長尾謙一郎） お笑いの神様（原作：ダンカン 作画：松浦聡彦） キャプテンどんかべ（大石普人） キングスウヰーツ（大石普人 原案・取材：浅妻千映子） クピドの悪戯 虹玉（北崎拓）☆ 月光の囁き（喜国雅彦） 月明星稀 - さよなら新選組（盛田賢司） コンデ・コマ（原作：鍋田吉郎 作画：藤原芳秀） 桜通信（遊人） ザ・ワールド・イズ・マイン（新井英樹） G（原作：武論尊 作画：原秀則） 純ブライド（吉田聡） SEX（上條淳士） ソラニン（浅野いにお） ダービージョッキー（原案：武豊 作画：一色登希彦 構成：工藤晋） ちくろ幼稚園（西原理恵子） チャイルド★プラネット（竹熊健太郎・永福一成） TWIN（六田登） デカスロン（山田芳裕） 電車男（作画：原秀則 原作：中野独人）☆ なんてっ探偵♥アイドル（作画：北崎拓 原案協力：井上敏樹） 日本一の男の魂（喜国雅彦）★1997年26号～2007年25号 のぞき屋（山本英夫） 新のぞき屋（山本英夫） Bバージン（山田玲司） 冬物語（原秀則） フライ,ダディ,フライ（原作：金城一紀 作画：秋重学） マイナス（沖さやか） ママ（細野不二彦） ムジナ（相原コージ） 闇のイージス（原作：七月鏡一 作画：藤原芳秀） ルートパラダイス（久米田康治） 度胸星（山田芳裕） レガッタ～君といた永遠～（原秀則）☆--> <small>'''Daveoù:'''<ref name="ann"/></small> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} ==Liammoù diavaez== *[https://web.archive.org/web/20080514080937/http://www.youngsunday.com/ Lec'hienn ofisiel ''Weekly Young Sunday''] *[https://web.archive.org/web/20210224230119/http://visualweb.youngsunday.com/ ''Young Sunday'' Visual Web] {{Magazinoù manga Shōgakukan}} {{Porched Japan}} {{DEFAULTSORT:Young Sunday}} [[Rummad:Mangaoù]] [[Rummad:Kelaouennoù manga]] pobgqqx96d3dkd69e2oxe2fqv7sy4ik 0 79345 2200827 2139196 2026-09-25T15:39:49Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200827 wikitext text/x-wiki '''Priz lennegezh Kuzul an Norzh''' a zo ur priz lennegel a vez roet da enoriñ un oberenn lennegel bet skrivet en unan eus yezhoù Europa an Norzh, hag a zo «a live uhel a-fet lennegezh hag arz».<ref name="nc"/> Krouet oa bet e [[1962]], ha roet e vez bep bloaz. An hini a ya ar priz gantañ a dap 350 000 kurunenn danat.<ref name="nc"/> Dibabet e vez etre meur a rumm lennegezh : romantoù, danevelloù, pezhioù-c'hoari, dastumadoù barzhonegoù, arnodadennoù pe oberennoù all bet embannet evit ar wech kentañ dindan ar 4 bloavezh a-raok ma vefe roet ar priz, pe dindan an 2 vloavezh a-raok ma'z int skridoù [[daneg|danek]], [[norvegeg|norvegek]], pe [[svedeg|svedek]]. Dibabet eo al loread gant ur c'huzul degemeret gant Kuzul an Norzh. Er c'huzul ez eus 10 ezel : 2 eus [[Danmark]], 2 eus [[Finland]], 2 eus [[Island]], 2 eus [[Norvegia]] ha 2 eus [[Sveden]]. Peurliesañ ez int arbennigourien war lennegezh o bro orin hag ivez war hini ar broioù amezek.<ref name="nc"/> Ouzhpenn an izili-pad e c'hall ar c'huzul tuta izili ouzhpenn ma vez anvet oberennoù eus inizi [[Faero]], [[Greunland]] pe eus tachenn ar yezhoù [[samieg|samiek]]. Ouzhpenn an argant a vez roet e fell da izili ar c'huzul e vefe « sachet evezh an dud war lennegezh ar broioù amezek hag ivez war al liammoù sevenadurel etre broioù a Norzh ».<ref name="nc">https://web.archive.org/web/20081024045548/http://www.norden.org/webb/nordnamn/ViewOrganisations.asp?oid=244&lang=&m_id=42&m_typ=Lowermenu Om Nordiska rådets litteraturpris, Nordic Council</ref> == Izili ar c'huzul e 2009 == *[[Sven Holm]] (Danmark), skrivagner danevelloù, romantoù, pezhioù-c'hoari ha barzhonegoù.<ref name="sh_snl">http://www.snl.no/Sven_Holm Sven Holm - Store norske leksikon, Store norske leksikon</ref> *Marianne Ping Huang (Danmark), e penn Rann studioù an arz hag ar sevenadur, Skol-veur Kopenhagen.<ref name="ping">https://web.archive.org/web/20110719125654/http://www.humanities.ku.dk/partnerships/leeds_partnership/participants/huang/ Marianne Ping Huang, Skol-veur Kopenhagen</ref> *Bergur Djurhuus Hansen (inizi Faero)<ref name="nc"/> *Timo Hämäläinen (Finland)<ref name="nc"/> *[[Peter Mickwitz]] (Finland), barzh, troer, hag arnodadenner svedek.<ref name="peter">http://www.norstedtsforlagsgrupp.se/templates/common/Author.aspx?id=16718&q_context=Norstedts, Nordstedts Förlag - Peter Mickwitz, Nordstedts Förlag</ref> *Soffía Auður Birgisdóttir (Island), kelennerez lennegezh Island ha kelennadur lennegel, skol-veur Island.<ref name="hug">http://www.hug.hi.is/page/soffiab_e Soffía Auður Birgisdóttir, University of Iceland</ref> *[[Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson]] (Island), skrivagner sonerezh, barzh ha skrivagner levrioù evit ar vugale.<ref name="rit">https://web.archive.org/web/20110722021932/http://rsi.is/rsi/leitarnidurstodur/nanar/Default.asp?cat_id=8778&ew_0_a_id=110169 Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson, Rithöfundasambandið Íslands</ref> *[[Erik Bjerck Hagen]] (Norvegia), kelenner kelennadur lennegel, [[skol-veur Bergen]].<ref name="uib">https://web.archive.org/web/20070807080349/http://www.hf.uib.no/i/LiLi/ansatte/EBH-cv-011004.htm Navn: Erik Bjerck Hagen, Skol-veur Bergen</ref> *[[Trude Marstein]] (Norvegia), skrivagner romantoù, aet gantañ Priz Lennegezh burutellerien Norvegia.<ref name="dn">https://web.archive.org/web/20070304015742/http://www.dn.no/forsiden/etterBors/article1037915.ece Deler kritikerpris, 2007-03-01, Dagens Næringsliv</ref> *Anna Hallberg (Sveden), barzhez ha burutellerez.<ref name="sr">http://www.sr.se/sida/artikel.aspx?programid=2031&artikel=955344 Månadens diktare oktober: Anna Hallberg, Sveriges Radio</ref> *[[Robert Kangas]] (Sveden), skrivagner romantoù svedek-finnek.<ref name="ii">https://web.archive.org/web/20100825120638/http://www.immi.se/kultur/authors/finnar/kangas.htm Robert Kangas mmigrant-institutet</ref> *Sámi Girječálliid Searvi (Sveden), kevredigezh skrivagnerien faltazi Association of [[Samieg|samiek]].<ref name="samer">http://www.storenorskeleksikon.no/samer amer - Store norske leksikon Store norske leksikon</ref> == Loreidi == [[Skeudenn:Per-petterson-author.jpg|thumb|Per Petterson, 2009]] [[Skeudenn:SjonFreeLicence.jpg|thumb|[[Sigurjón Birgir Sigurðsson|Sjón]], 2005]] [[Skeudenn:Tua Forsstrom.jpg|thumb|[[Tua Forsström]], 1998]] [[Skeudenn:Kjartan Flogstad.jpg|thumb|[[Kjartan Fløgstad]], 1978]] [[Skeudenn:Faroe stamp 164 william heinesen.jpg|thumb|[[William Heinesen]], 1965]] Roll loreidi ar priz:<ref name="winners">http://www.norden.org/nr/pris/lit_pris/uk/arkiv.asp?&lang=&p_id=542 Previous prize winners and nominations, Karin Arvidsson, Nordic Council</ref> {| class="wikitable" border="1" class="sortable wikitable" ! Bloavezh !! Skrivagner !! Oberenn !! Bro pe Rannvro |- |2014 ||<span style="display:none">Oksanen</span> [[Kjell Westö]] || ''Mirage 38'' || {{Finland}} |- |2013 ||<span style="display:none">Oksanen</span> [[Kim Leine]] || ''Profeterne fra Evighedsfjorden'' || {{Danmark}} |- |2012 ||<span style="display:none">Oksanen</span> [[Merethe Lindstrøm]] || ''Dager i stillhetens historie'' || {{Norvegia}} |- |2011 ||<span style="display:none">Oksanen</span> [[Gyrðir Elíasson]] || ''Milli trjánna'' || {{Island}} |- |2010 ||<span style="display:none">Oksanen</span> [[Sofi Oksanen]] || ''Puhdistus'' || {{Finland}} |- |2009 ||<span style="display:none">Petterson</span> [[Per Petterson]] || ''Jeg forbanner tidens elv'' || {{Norvegia}} |- |2008 ||<span style="display:none">Aidt</span> [[Naja Marie Aidt]] || ''Bavian'' || {{Danmark}} |- |2007 ||<span style="display:none">Stridsberg</span> [[Sara Stridsberg]] || ''[[Drömfakulteten]]'' || {{Sveden}} |- |2006 ||<span style="display:none">Sonnevi</span> [[Göran Sonnevi]] || ''Oceanen'' || {{Sveden}} |- |2005 || [[Sjón]] (Sigurjón Birgir Sigurðsson) || ''[[Skugga-Baldur]]'' || {{Island}} |- |2004 ||<span style="display:none">Hotakainen</span> [[Kari Hotakainen]] || ''[[Juoksuhaudantie]]'' || {{Finland}} |- |2003 ||<span style="display:none">Ström</span> [[Eva Ström]] || ''Revbensstäderna'' || {{Sveden}} |- |2002 ||<span style="display:none">Christensen</span> [[Lars Saabye Christensen]] || ''[[Halvbroren]]'' || {{Norvegia}} |- |2001 ||<span style="display:none">Kjærstad</span> [[Jan Kjærstad]] || ''Oppdageren'' || {{Norvegia}} |- |2000 ||<span style="display:none">Nordbrandt</span> [[Henrik Nordbrandt]] || ''Drømmebroer'' || {{Danmark}} |- |1999 ||<span style="display:none">Tafdrup</span> [[Pia Tafdrup]] || ''Dronningeporten'' || {{Danmark}} |- |1998 ||<span style="display:none">Forsström</span> [[Tua Forsström]] || ''Efter att ha tillbringat en natt bland hästar'' || {{Finland}} |- |1997 ||<span style="display:none">Willumsen</span> [[Dorrit Willumsen]] || ''Bang. En roman om Herman Bang'' || {{Danmark}} |- |1996 ||<span style="display:none">Lønn</span> [[Øystein Lønn]] || ''Hva skal vi gjøre i dag og andre noveller'' || {{Norvegia}} |- |1995 ||<span style="display:none">Guðmundsson</span> [[Einar Már Guðmundsson]] || ''Englar alheimsins'' || {{Island}} |- |1994 ||<span style="display:none">Ekman</span> [[Kerstin Ekman]] || ''Händelser vid vatten'' || {{Sveden}} |- |1993 ||<span style="display:none">Hultberg</span> [[Peer Hultberg]] || ''Byen og Verden'' || {{Danmark}} |- |1992 ||<span style="display:none">Sigurðardóttir</span> [[Fríða Á. Sigurðardóttir]] || ''Meðan nóttin liður'' || {{Island}} |- |1991 ||<span style="display:none">Valkeapää</span> [[Nils-Aslak Valkeapää]] || ''Beaivi, áhcázan'' || <span class="flagicon">[[Image:Sami flag.svg|{{#if:||22x20px}}|border]]&nbsp;</span> [[Laponia]] |- |1990 ||<span style="display:none">Tranströmer</span> [[Tomas Tranströmer]] || ''För levande och döda'' || {{Sveden}} |- |1989 ||<span style="display:none">Solstad</span> [[Dag Solstad]] || ''Roman 1987'' || {{Norvegia}} |- |1988 ||<span style="display:none">Vilhjálmsson</span> [[Thor Vilhjálmsson]] || ''Grámosinn Glóir'' || {{Island}} |- |1987 ||<span style="display:none">Wassmo</span> [[Herbjørg Wassmo]] || ''Hudløs himmel'' || {{Norvegia}} |- |1986 ||<span style="display:none">Patursson</span> [[Rói Patursson]] || ''Likasum'' || {{Faero}} |- |1985 ||<span style="display:none">Tuuri</span> [[Antti Tuuri]] || ''Pohjanmaa'' || {{Finland}} |- |1984 ||<span style="display:none">Tunström</span> [[Göran Tunström]] || ''[[Juloratoriet]]'' || {{Sveden}} |- |1983 ||<span style="display:none">Seeberg</span> [[Peter Seeberg]] || ''Om fjorten dage'' || {{Danmark}} |- |1982 ||<span style="display:none">Delblanc</span> [[Sven Delblanc]] || ''Samuels bok'' || {{Sveden}} |- |1981 ||<span style="display:none">Hjartarson</span> [[Snorri Hjartarson]] || ''Hauströkkrið yfir mér'' || {{Finland}} |- |1980 ||<span style="display:none">Lidman</span> [[Sara Lidman]] || ''Vredens barn'' || {{Sveden}} |- |1979 ||<span style="display:none">Lo-Johansson</span> [[Ivar Lo-Johansson]] || ''Pubertet'' || {{Sveden}} |- |1978 ||<span style="display:none">Fløgstad</span> [[Kjartan Fløgstad]] || ''Dalen Portland'' || {{Norvegia}} |- |1977 ||<span style="display:none">Carpelan</span> [[Bo Carpelan]] || ''I de mörka rummen, i de ljusa'' || {{Finland}} |- |1976 ||<span style="display:none">Sigurðsson</span> [[Ólafur Jóhann Sigurðsson]] || ''Að laufferjum og Að brunnum'' || {{Island}} |- |1975 ||<span style="display:none">Salama</span> [[Hannu Salama]] || ''Siinä näkijä missä tekijä'' || {{Finland}} |- |1974 ||<span style="display:none">Sørensen</span> [[Villy Sørensen]] || ''Uden mål - og med'' || {{Danmark}} |- |1973 ||<span style="display:none">Meri</span> [[Veijo Meri]] || ''Kersantin poika'' || {{Finland}} |- |1972 ||<span style="display:none">Vennberg</span> [[Karl Vennberg]] || ''Sju ord på tunnelbanan'' || {{Sveden}} |- |1971 ||<span style="display:none">Hansen</span> [[Thorkild Hansen]] || ''Slavernes øer'' || {{Danmark}} |- |1970 ||<span style="display:none">Rifbjerg</span> [[Klaus Rifbjerg]] || ''Anna, jeg, Anna'' || {{Danmark}} |- |1969 ||<span style="display:none">Enquist</span> [[Per Olov Enquist]] || ''Legionärerna'' || {{Sveden}} |- |1968 ||<span style="display:none">Sundman</span> [[Per Olof Sundman]] ||''Ingenjör Andrées luftfärd'' || {{Sveden}} |- |1967 ||<span style="display:none">Borgen</span> [[Johan Borgen]] || ''Nye noveller'' || {{Norvegia}} |- |1966 ||<span style="display:none">Ekelöf</span> [[Gunnar Ekelöf]] || ''Diwán över Fursten av Emgión'' || {{Sveden}} |- |1965 ||<span style="display:none">Heinesen</span> [[William Heinesen]] || ''Det gode Håb'' || {{Faero}} |- |1965 ||<span style="display:none">Lagercrantz</span> [[Olof Lagercrantz]] ||''Från Helvetet till Paradiset'' ||{{Sveden}} |- |1964 ||<span style="display:none">Vesaas</span> [[Tarjei Vesaas]] || ''Is-slottet''|| {{Norvegia}} |- |1963 ||<span style="display:none">Linna</span> [[Väinö Linna]] || ''Söner av ett folk'' || {{Finland}} |- |1962 ||<span style="display:none">Johnson</span> [[Eyvind Johnson]] || ''Hans nådes tid'' || {{Sveden}} |} == Notennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == *[http://www.norden.org/en/nordic-council/the-nordic-council-prizes/literature-prize Diwar-benn ar Priz] *[http://www.norden.org/en/nordic-council/the-nordic-council-prizes/literature-prize/previous-prize-winners-and-nominees/archive-for-previous-nominations-and-prize-winners Roll al loreidi] [[Rummad:Prizioù lennegel]] [[Rummad:Lennegezh]] n5v2dh013bojuw0o8dfgolrlm1rg91w 0 81189 2200814 2182154 2026-09-25T14:19:55Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 2 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200814 wikitext text/x-wiki {{Infobox poellad | anv = Opera | logo = Opera 2015 icon.svg | ment = 90px | diorroer = [[Opera Software]] | kentan = [[9 a viz Kerzu]] [[1996]] | diwezhan = 10.54 – [[21 a viz Even]] [[2010]] | endro = [[Berkeley Software Distribution|BSD]], [[Linux]], [[Mac OS X]], [[Microsoft Windows|Windows]], [[OS/2]], [[QNX]], [[Solaris (stlenneg)|Solaris]], [[Opera Wii|Nintendo Wii]], [[Nintendo DS]] | skrivet = C++ | yezh = 44 disheñvel | doare = Heuliad internet | pouezh = | aotre = freeware | lec'hienn = [http://www.opera.com/ www.opera.com] }} '''Opera''' a zo un heuliad poelladoù digoust liessavennoù programmet e [[Norvegia]]. En Opera e kaver meur a boellad a denn da Internet. Perc'hennet eo kod Opera gant [[Opera Software]] a zo diazezet en [[Oslo]]. Merdeer Opera eo poellad brudetañ an heuliad. Ne vez ket implijet kalz (2,17 % eus implijerien internet e miz Here 2009).<ref name="Mozilla Firefox dirak Internet Explorer 6">{{cite web |url=http://arstechnica.com/microsoft/news/2009/11/october-2009-browser-stats-firefox-finally-passes-ie6.ars |title=October 2009 browser stats: Firefox finally passes IE6|accessdate=2012-09-14}}, Ars Technica, 3 a viz Du 2009.</ref> == Perzhioù pennañ == * ur merdeer * un arval postelioù ([[M2 (Opera)|M2]]) hag ul lenner keleier * ul lenner [[RSS]] * ur c'harned chomlec'hioù * ur arval [[Internet Relay Chat|IRC]] ; * ur sil eneppesketa * ur merour pellgargañ a zegemer liammoù [[BitTorrent]] * merañ digejañ ar gomz Digoust eo Opera abaoe an [[20 a viz Gwengolo]] [[2005]]. Gantañ e c'haller digeriñ betek 40 pajennad web war un dro. Gant Opera e vez doujet da reolennoù [[World Wide Web Consortium|W3C]]. Goude meur a arnod e c'haller lavarout ezmañ Opera e-touez ar merdeerioù primañ<ref>{{cite web |url=http://www.infos-du-net.com/actualite/dossiers/67-12-comparatif-navigateurs-firefox.html |title=Quel est le meilleur navigateur Web ? : Verdict, ''Infos du Net'', 28 a viz Eost 2007 |archiveurl=http://archive.is/20120914/http://www.infos-du-net.com/actualite/dossiers/67-12-comparatif-navigateurs-firefox.html |archivedate=2012-09-14 |accessdate=2012-09-14}}</ref>. == Dasparzh ar merdeerioù == {|class=" wikitable" style="text-align:center" |+ Dasparzh ar merdeerioù Web e miz Mae 2010 ! scope=col | Mammenn ! scope=col | [[Internet Explorer]]<br /><small>Microsoft</small> ! scope=col | [[Mozilla Firefox|Firefox]]<br /><small>Mozilla</small> ! scope=col | [[Google Chrome|Chrome]]<br /><small>Google</small> ! scope=col | [[Safari (poellad)|Safari]]<br /><small>Apple</small> ! scope=col | [[Opera (merdeer)|Opera]]<br /><small>Opera Software</small> ! scope=col | [[Merdeer|Re all]] |- ! scope=row | [http://gs.statcounter.com/#browser-US-monthly-200906-201005-bar Statcounter] <small>(SUA)</small> | 53.36 % || 30.21 % || 5.9 % || 8.68 % || 0.62 % || 1.23 % |- ! scope=row | [http://gs.statcounter.com/#browser-FR-monthly-200906-201005-bar Statcounter] <small>(Frañs)</small> | 52.21 % || 35.41 % || 5.47 % || 4.72 % || 1.1 % || 1.1 % |- ! scope=row | [http://gs.statcounter.com/#browser-eu-monthly-200906-201005-bar Statcounter] <small>(Europa)</small> | 45.21 % || 39.17 % || 6.13 % || 3.53 % || 4.92 % || 1.04 % |- ! scope=row | [https://web.archive.org/web/20100510024156/http://www.atinternet-institute.com/en-us/browsers-barometer/browser-barometer-march-2010/index-1-2-3-195.html AT internet institute] <small>(Europa, miz Meurzh 2010)</small> | 57.1 % || 29.6 % || 5.3 % || 5.2 % || 2.2 % || 0.6 % |- ! scope=row | [http://marketshare.hitslink.com/report.aspx?qprid=0 Net Applications] | width="12%" | 59.75 % || width="12%" | 24.32 % || width="12%" | 7.04 % || width="12%" | 4.77 % || width="12%" | 3.17 % || width="12%" | 0.89 % |- ! scope=row | [http://w3counter.com/globalstats.php W3Counter] | 45.7 % || 32.2 % || 8.4 % || 5.3 % || 2.0 % || 6.4 % |} == Notennoù == {{Daveoù}} === Liammoù diavaez === * [http://www.opera.com/ Lec'hienn ofisiel Opera] * [https://web.archive.org/web/20060313110332/http://my.opera.com/desktopteam/ ''Opera Desktop Team''], blog skipailh diorren Opera Desktop * [https://web.archive.org/web/20031216073543/http://my.opera.com/community/ Kumuniezh Opera] [[Rummad:Merdeerioù]] nig91nn9crm3uqlw0e9sgddpm2nd3r0 0 89321 2200865 2049063 2026-09-25T20:14:34Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200865 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Frañs | anv = Vertus | anvYezh = | Yezh = | anvOfisiel = | skeudenn = Vertus_fontaine_église.JPG | alc'hwez = An iliz katolik hag ar feunteun. | ardamezioù = Blason Vertus.svg | logo = | bro = | rannvro = [[Grand Est]] | departamant = [[Marne (departamant)|Marne]] | arondisamant = [[Arondisamant Châlons-en-Champagne|Châlons-en-Champagne]] | kanton = [[Kanton Vertus-Plaine Champenoise|Vertus-Plaine Champenoise]] <small>''([[pennlec'h]])''</small> | etrekumuniezh = Communauté de communes de la Région de Vertus | bro velestradurel = | cp = 51130 | maer = Pascal Perrot | amzer-gefridi = 2014-2020 | gorread = 35.68 | hedred = 4.00416666667 | ledred = 48.9052777778 | uk = | ubi = 98 | ubr = 247 | lec'hienn web = [http://www.villevertus.fr/ www.villevertus.fr] | poblañs = 2372 | deiziad-poblañs = 2015 }} '''Vertus'''a oa ur [[kumun c'hall|gumun c'hall]] ha [[penn-kanton]] en [[departamant gall]] [[Marne (departamant)|Marne]], er rannvro [[Grand Est]]. == Istor == * Gwechall e oa [[konted Vertus]], hag en o zouez [[Richarzh Breizh]] hag e vab [[Frañsez II (Breizh)|Frañsez II]], Dug Breizh. === {{XXIvet}} kantved === Kendeuzet e voe ar gumun gant [[Gionges]], [[Oger]] ha [[Voipreux]] d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2018 evit ober ur gumun nevez, [[Blancs-Coteaux]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20180107061757/http://www.marne.gouv.fr/content/download/16395/111018/file/Recueil%2012quinquies-2017%20du%2022%20d%C3%A9cembre%20(p1%20%C3%A0%2045).pdf Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Marne, Niv. 12 quinquies, 22 Kerzu 2017]</ref>. == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery> Vertus La Porte Baudet.jpg|Porzh Baudet ha magorioù-kreñv. Eglise St-Martin Vertus.jpg|An iliz katolik. </gallery> * Magorioù-kreñv hag ar Porzh Baudet. * Iliz katolik ''Sant Varzhin''<ref>[http://clochers.org/Fichiers_HTML/Accueil/Accueil_clochers/02/accueil_51612.htm Clochers de France]</ref>. == Armerzh == <gallery>Vigneron.jpg</gallery> * Gwinieg Champagne. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù kozh Marne]] tqbdlohq1mgo62bwj9oenc6kdmq5rks 0 95026 2200834 2139230 2026-09-25T17:19:40Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200834 wikitext text/x-wiki {{Infobox Tud | anv = '''Sarah Louise Heath''' | alias = | skeudenn = 5.3.10SarahPalinByDavidShankbone.jpg | alc'hwez = Sarah Palin e miz Mae 2010 | deiziad ganet = [[11 a viz C'hwevrer]] [[1964]] | lec'h ganet = [[Sandpoint]], [[Idaho]] | bro ganet = [[SUA]] | deiziad marv = | lec'h marv = | bro marv = | annez = | broadelezh = stadunanat | micher = *kazetennerez * politikourez ([[Strollad Republikan (Stadoù-Unanet)|Strollad Republikan]]) * gouarnourez Alaska ([[4 a viz Kerzu]] [[2006]]-[[26 a viz Gouere]] [[2009]]) * maerez Wasilla ([[14 a viz Here]] [[1996]] - [[14 a viz Here]] [[2002]]) | bloavezhioù = | ensavadurioù = | diplomet = | brudet evit = | enorioù = | endro = | pried = [[Todd Palin]] | bugale = Track Palin<br />Bristol Palin<br />Willow Palin<br />Piper Palin<br />Trig Palin | sinadur = [[Skeudenn:Sarah palin signature.svg|150px]] | lec'hienn = | notennoù = }} '''Sarah Palin''' (ganet '''Sarah Louise Heath''' d'an [[11 a viz C'hwevrer]] [[1964]]<ref name="Fig290808">[https://web.archive.org/web/20150402093101/http://www.lefigaro.fr/elections-americaines-2008/2008/08/30/01017-20080830ARTFIG00181-sarah-palin-la-cure-dejouvence-de-john-mccain-.php « Sarah Palin, la cure de jouvence de John McCain »], ''Le Figaro'', 29 a viz Eost 2008.</ref> e [[Sandpoint]]) a zo ur bolitikourez [[SUA|stadunanat]] ezel eus ar [[Strollad Republikan (Stadoù-Unanet)|Strollad republikan]]. D'ar [[4 a viz Kerzu]] [[2006]] e voe dilennet gouarnourez [[Alaska]]. Ar vaouez kentañ hag an dileuriadez yaouankañ dilennet eno e voe. D'an [[29 a viz Eost]] [[2008]] e voe dibabet gant [[John McCain]] (danvez-prezidant SUA e 2008 en anv ar Strollad republikan da vont war ar renk gantañ evel danvez bezprezidantez. Sarah Palin a voe neuze an eil maouez (goude [[Geraldine Ferraro]] e [[1984]]) a voe kinniget da vezprezidantez gant ur strollad politikel bras. D'ar [[26 a viz Gouere]] [[2009]] e tilezas he c'harg a c'houarnourez. Kemer perzh a ra e [[Strollad Tea Party]] hag er [[Mama Grizzly|Mamas Grizzlies]]. Abaoe miz Genver [[2010]] e kinnig ur gronikenn politikerezh skignet gant ar chadenn skinwel [[Fox News Channel]]<ref>[https://web.archive.org/web/20101115203653/http://www.foxnews.com/politics/2010/01/11/palin-join-fox-news-contributor/ « Palin to Join Fox News as Contributor »], ''Fox News'', 11 a viz Genver 2010.</ref>. Abaoe ar [[14 a viz Du]] [[2010]]<ref>Alex Weprin, [https://web.archive.org/web/20100819041537/http://www.mediabistro.com/tvnewser/generalities/sarah_palins_alaska_gets_premiere_date_170044.asp « 'Sarah Palin's Alaska' Gets Premiere Date »], ''TV Newser'', 6 a viz Eost 2010.</ref> e kinnig ''Sarah Palin's Alaska'', hag a zo ur stirad skinwel eizh rann anezhañ diwar-benn [[Alaska]] skignet gant [[The Learning Channel]]<ref>Lisa de Moraes, [https://web.archive.org/web/20121009173632/http://voices.washingtonpost.com/tvblog/2010/03/discovery-makes-official-its-s.html « Discovery makes it official: “Sarah Palin's Alaska” to TLC »], ''The Washington Post'', 25 a viz Meurzh 2010.</ref>{{,}}<ref>Alex Strachan, [https://web.archive.org/web/20100331202843/http://www.vancouversun.com/travel/facts+Sarah+Palin+reality+show+about+Alaska/2733952/story.html « The fun facts of Sarah Palin's new reality show about Alaska »], ''Vancouver Sun'', 27 a viz Meurzh 2010.</ref>. ==Notennoù== {{Daveoù}} ==Liammoù diavaez== * [http://www.sarahpac.com/ SarahPAC: Lec'hienn ofisiel Sarah Palin Political Action Committee] * [https://www.facebook.com/sarahpalin Sarah Palin war Facebook] * [https://twitter.com/#!/SarahPalinUSA Sarah Palin war Twitter] * [https://www.youtube.com/user/SarahPalinAK Sarah Palin e YouTube] {{Commons|Sarah Palin}} {{DEFAULTSORT:Palin, Sarah}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1964]] [[Rummad:Politikourezed SUA]] 332bqv78bw9cypiqijdc7hphaptr3jj 0 96499 2200844 2138191 2026-09-25T18:48:35Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200844 wikitext text/x-wiki {{Infobox Skrivagner | anv = Suzanne Collins | skeudenn = Suzanne Collins David Shankbone 2010.jpg | ment = | alc'hwez = Suzanne Collins e gala Time e miz Mae 2010 | anv mat = | anv pluenn = | obererezh = romantoù, senario | deiziad ganet = [[10 a viz Eost]] [[1962]] e | lec'h ganet = [[Hartford, Connecticut|Hartford]], [[Connecticut]], [[SUA]] | deiziad marv = | lec'h marv = | yezh = [[saozneg]] | luskad = | rumm = [[Fantasy]], [[skiant-faltazi]] | enorioù = | oberennoù pennañ = [[The Hunger Games]] | traoù ouzhpenn = | sinadur = | ment sinadur = | lec'hienn = http://www.suzannecollinsbooks.com/ }} '''Suzanne Collins''' ([[10 a viz Eost]] [[1962]] e [[Hartford, Connecticut|Hartford]], [[Connecticut]], [[SUA]]) a zo ur skrivagnerez [[SUA|stadunanat]] a skriv abaoe 1991. Senariooù programmoù skinwel evit ar vugale eo a vez skrivet ganti. Brudet eo deuet da vezañ gant he zeiroberenn ''[[The Hunger Games (teiroberenn)|The Hunger Games]]''. == Buhez == Abaoe [[1991]] e skriv Suzanne Collins senariooù hag istorioù skinwel evit ar yaouankiz. Tro he deus bet da labourat evit an embregerezh Nickelodeon da skouer. Istorioù evit ar vugale bihan-tre he deus bet skrivet ha pennskrivagnerez ''Entertainment Clifford's Puppy Days'' eo bet ivez. P'edo o labourat war ar programm skinwel ''Generation Oh!'' e kejas gant bugale ar skrivagner James Promios. Da-heul ar gejadenn-se e teuas c'hoant dezhi da skrivañ levrioù evit ar vugale, hag evel-se e krouas tudenn ''Gregor'', ma kaver dodennoù heñvel ouzh re ''Alis e bro ar marzhoù''. === The Hunger Games === E miz Gwengolo [[2008]] e voe embannet ''[[The Hunger Games]]'' gant [[Scholastic]] e SUA<ref>Suzanne Collins : Planning the Trilogy, https://web.archive.org/web/20090212153709/http://www.scholastic.ca/thehungergames/videos/planning-the-trilogy.htm, Scholastic</ref>. El levr e kaver dave da mojenn Theseüs hag ar Minotaor hag ivez da vuhez tad ar skrivagnerez<ref name="air force">Suzanne Collins : A Conversation with Suzanne Collins, Q & A., http://www.scholastic.com/thehungergames/media/qanda.pdf, Scholastic</ref>. E miz Gwengolo [[2009]] e voe embannet an eil lodenn, Catching Fire he zitl hag e miz Eost [[2010]] e teuas er-maez al lodenn ziwezhañ, Mockingjay he zitl<ref>Keith Staskiewicz, Final 'Hunger Games' novel has been given a title and a cover, https://web.archive.org/web/20141010011927/http://shelf-life.ew.com/2010/02/11/final-hunger-games-novel-has-been-given-a-title-and-a-cover/, Entertainment Weekly, 2010-02-11</ref>. Dindan pevarzek miz e voe gwerzhet 1,5 milion a skouerennoù eus an div levrenn gentañ e Norzhamerika<ref name="collins">Suzanne Collins, Suzanne Collins's Third Book in The Hunger Games Trilogy to be Published on August 24, 2010, http://mediaroom.scholastic.com/node/270, Scholastic</ref>, hag en holl e chomjont 60 sizhunvezh-pad e roll al levrioù gwerzhet ar muiañ embannet gant ''New York Times''.<ref name="collins"/>. Lakaet eo bet lodenn an deiroberenn da [[The Hunger Games (film)|film]] gant [[Gary Ross]]<ref name="Hungry">http://www.publishersweekly.com/article/CA6643639.html?industryid=47141, Hungry? The Latest on 'The Hunger Games', John A. Sellers, 2009-03-12, Publishers Weekly</ref>{{,}}<ref name="Lionsgate">Jay A. Fernandez Borys Kit, Lionsgate picks up 'Hunger Games', https://web.archive.org/web/20090322035715/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/news/e3ic096395f454426da4ab38f45275a12fc, The Hollywood Reporter, 2009-03-17</ref>. Gant Suzanne Collins eo bet savet ar senario<ref name="Lionsgate"/>, hag en nevezamzer 2011 e voe kroget ar filmañ. Er film e kaver [[Jennifer Lawrence]] a c'hoari perzh [[Katniss Everdeen]]<ref>Weinstein, Joshua L. [https://web.archive.org/web/20130524024400/http://www.thewrap.com/movies/column-post/jennifer-lawrence-gets-lead-role-hunger-games-25482 "Jennifer Lawrence Gets Lead Role in 'The Hunger Games'"], TheWrap.com. 16 March 2011</ref>, [[Josh Hutcherson]] ([[Peeta Mellark]]) ha [[Liam Hemsworth]] ([[Gale Hawthorne]])<ref name=HungerGamesFan.com>http://www.hungergamesfan.com/2011/04/hunger-games-peeta-and-gale-casting-responses/, HungerGamesfan.com, Hunger Games Peeta and Gale Casting</ref>. Ken brudet eo deuet Suzanne Collins ken eo bet lakaet e-touez tud pouezusañ 2010 gant skipailh [[Time]]<ref name="time">Lizzie Skurnick : The 2010 Time 100: Suzanne Collins, https://web.archive.org/web/20120701080959/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1984685_1984940_1985512,00.html, Time, 2010-04-29</ref>. E miz Meurzh [[2012]] e voe embannet gant tud skourr amerikan [[Amazon (embregerezh)|Amazon]] e oa levrioù Suzanne Collins ar re gwerzhet ar muiañ er stumm Kindle<ref>https://web.archive.org/web/20160411203757/http://phx.corporate-ir.net/phoenix.zhtml?c=176060&p=irol-newsArticle&ID=1673532&highlight=, Hungry for Hunger Games: Amazon.com Reveals the Top Cities in the U.S. Reading The Hunger Games Trilogy</ref>{{,}}<ref>http://www.beyond-black-friday.com/2012/03/17/who-is-the-best-selling-kindle-author-of-all-time/, Who is the Best-Selling Kindle Author of All Time?</ref>. == Oberennoù == ;''[[The Underland Chronicles]]'' # ''[[Gregor the Overlander]]'' (2003) # ''[[Gregor and the Prophecy of Bane]]'' (2004) # ''[[Gregor and the Curse of the Warmbloods]]'' (2005) # ''[[Gregor and the Marks of Secret]]'' (2006) # ''[[Gregor and the Code of Claw]]'' (2007) ;Teiroberenn ''The Hunger Games'' # ''[[The Hunger Games]]'' (2008) # ''[[Catching Fire (2009)|Catching Fire]]'' (2009) # ''[[Mockingjay]]'' (2010) ;Levrioù all * ''Fire Proof: Shelby Woo #11'' (1999) * ''When Charlie McButton Lost Power'' (2005) * ''When Charlie McButton Gained Power'' (2009) == Notennoù == {{Daveoù|bannoù=2}} == Liamm diavaez == * [http://www.suzannecollinsbooks.com lec'hienn ofisiel] {{DEFAULTSORT:Collins, Suzanne}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1962]] [[Rummad:Skrivagnerezed SUA]] [[Rummad:Skrivagnerezed saoznek]] [[Rummad:Skrivagnerien fantasy]] [[Rummad:Meneger ar skrivagnerien]] imp2a1ag5jwxljok3oal79wrc20vxh2 0 97783 2200824 2157305 2026-09-25T15:28:28Z Kestenn 14086 2200824 wikitext text/x-wiki [[Restr:Quebec City Montage.png|thumb|300px|right|Skeudennaoueg.]] '''Kebek''' pe '''Kêr Gebek''' ([[galleg]] : ''Québec'' pe ''Ville de Québec''; [[saozneg]], ''Quebec'' pe ''Quebec City'') eo kêr-benn Bro-[[Kebek|Gebek]]. Eil kêr bobletañ ar vro eo war-lerc'h [[Montréal]] : e 2021 e oa {{formatnum:549459}} a dud o chom eno<ref>{{en}} ''[https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2021/search-recherche/productresults-resultatsproduits-eng.cfm?LANG=E&GEOCODE=2021A00052423027 2021 Census of Population geographic summary. Québec, Ville (V) [Census subdivision], Quebec]'', Statistics Canada, 2021 (lennet d'ar 25/09/2026)}}</ref> hag {{formatnum:839311}} a annezidi er meurgêr<<ref>{{en}} ''[https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2021/search-recherche/productresults-resultatsproduits-eng.cfm?LANG=E&GEOCODE=2021S0503421 2021 Census of Population geographic summary. Québec (Census metropolitan area), Quebec]'', Statistics Canada, 2021 (lennet d'ar 25/09/2026)}}</ref>. Dont a ra ar ger Kebek eus an [[algonkeg]], ur yezh henvroat (amerindian), hag a dalv kement hag "e-lec'h ma strish ar stêr" peogwir e strish ar [[stêr Sant-Laorañs]] nepell diouzh [[torgenn Kebek]] ha [[Cap Diamant]]. En em staliañ a reas eno an ergerzhour gall [[Samuel de Champlain]] e [[1608]], ha kemer a reas an anv algonkek. Unan eus koshañ kêr Norzhamerika eo. Ar mogerioù-kreñv nemeto a chom en norzh da vro-Vec'hiko eo ramparzhioù ar C'hebek kozh. Lakaet e voe war roll lec'hioù ar glad bedel gant an [[UNESCO]] e 1985<ref>"[https://whc.unesco.org/en/list/300 Historic District of Old Québec] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110628191918/https://whc.unesco.org/en/list/300 |date=28 June 2011 }}". [[World Heritage Site|World Heritage]]; [[UNESCO]]. Retrieved 12 January 2009.</ref>{{,}}<ref>{{cite news |url = http://www.cbc.ca/sevenwonders/wonder_quebec_city.html |title = Old Quebec City, Seven Wonders of Canada |access-date=12/02/2008 |website = cbc.ca |archive-url = https://web.archive.org/web/20080207024051/http://www.cbc.ca/sevenwonders/wonder_quebec_city.html |archive-date=7 February 2008 |url-status=live }}</ref> Monumantoù dibar ar gêr eo leti [[Château Frontenac]], [[Gwikadell Kebek]], [[Bodadenn Vroadel Kebek]], [[Mirdi broadel an arzoù-kaer Kebek]] ha Mirdi ar sevenadurezh. == Yezhoù == Ar galleg eo yezh-vamm 94,9 % eus a boblañs<ref>{{Liamm web |titl=Recensement de 2016 : le français recule à Québec |url=https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/1048490/recensement-2016-francais-quebec-langues |site=Radio-Canada.ca |gwelet d'ar =7 a viz Du 2019}}</ref>. Dont a reas laosk war niverenn ar saoznegerien goude voe krouet [[Kanada]] e [[1867]]. Hiziv hon deiz int 1,46 % eus ar boblañs<ref>{{Pennad-skrid|anv-bihan1=Valérie |anv1=Laflamme |anv-bihan2=Charles |anv2=Fleury |titl=Histoire de la population de la ville de Québec |périodique=Cahiers québécois de démographie |niverenn=1 |deiziad=7 novembre 2019 |doi=https://doi.org/10.7202/029637ar |lire en ligne=http://www.erudit.org/fr/revues/cqd/2008-v37-n1-cqd2900/029637ar/ |gwelet d'ar=7 a viz Du 2019 |pajenn=5–12 |lec'hienn=www.erudit.org}}</ref>. == Gevellerezh == * {{gevelliñ|Calgary|Alberta|Alberta}} , Kanada, abaoe 1956 * {{gevelliñ|Bourdel|Bro-C'hall|France}} abaoe 1962 Emglevioù zo ivez gant kêrioù all. == Daveoù ha notennoù == {{daveoù}} {{Commons|Quebec City}} [[Rummad:Kêrioù Kebek]] [[Rummad:Kebek]] [[Rummad:Kêrioù distrujet gant un tan-gwall]] gkyhuvb2qk4w546pm8q4jf2hsm08iud 2200825 2200824 2026-09-25T15:29:15Z Kestenn 14086 Freskaat ar boblañs 2200825 wikitext text/x-wiki [[Restr:Quebec City Montage.png|thumb|300px|right|Skeudennaoueg.]] '''Kebek''' pe '''Kêr Gebek''' ([[galleg]] : ''Québec'' pe ''Ville de Québec''; [[saozneg]], ''Quebec'' pe ''Quebec City'') eo kêr-benn Bro-[[Kebek|Gebek]]. Eil kêr bobletañ ar vro eo war-lerc'h [[Montréal]] : e 2021 e oa {{formatnum:549459}} a dud o chom eno<ref>{{en}} ''[https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2021/search-recherche/productresults-resultatsproduits-eng.cfm?LANG=E&GEOCODE=2021A00052423027 2021 Census of Population geographic summary. Québec, Ville (V) [Census subdivision], Quebec]'', Statistics Canada, 2021 (lennet d'ar 25/09/2026)}}</ref> hag {{formatnum:839311}} a annezidi er meurgêr<ref>{{en}} ''[https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2021/search-recherche/productresults-resultatsproduits-eng.cfm?LANG=E&GEOCODE=2021S0503421 2021 Census of Population geographic summary. Québec (Census metropolitan area), Quebec]'', Statistics Canada, 2021 (lennet d'ar 25/09/2026)}}</ref>. Dont a ra ar ger Kebek eus an [[algonkeg]], ur yezh henvroat (amerindian), hag a dalv kement hag "e-lec'h ma strish ar stêr" peogwir e strish ar [[stêr Sant-Laorañs]] nepell diouzh [[torgenn Kebek]] ha [[Cap Diamant]]. En em staliañ a reas eno an ergerzhour gall [[Samuel de Champlain]] e [[1608]], ha kemer a reas an anv algonkek. Unan eus koshañ kêr Norzhamerika eo. Ar mogerioù-kreñv nemeto a chom en norzh da vro-Vec'hiko eo ramparzhioù ar C'hebek kozh. Lakaet e voe war roll lec'hioù ar glad bedel gant an [[UNESCO]] e 1985<ref>"[https://whc.unesco.org/en/list/300 Historic District of Old Québec] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110628191918/https://whc.unesco.org/en/list/300 |date=28 June 2011 }}". [[World Heritage Site|World Heritage]]; [[UNESCO]]. Retrieved 12 January 2009.</ref>{{,}}<ref>{{cite news |url = http://www.cbc.ca/sevenwonders/wonder_quebec_city.html |title = Old Quebec City, Seven Wonders of Canada |access-date=12/02/2008 |website = cbc.ca |archive-url = https://web.archive.org/web/20080207024051/http://www.cbc.ca/sevenwonders/wonder_quebec_city.html |archive-date=7 February 2008 |url-status=live }}</ref> Monumantoù dibar ar gêr eo leti [[Château Frontenac]], [[Gwikadell Kebek]], [[Bodadenn Vroadel Kebek]], [[Mirdi broadel an arzoù-kaer Kebek]] ha Mirdi ar sevenadurezh. == Yezhoù == Ar galleg eo yezh-vamm 94,9 % eus a boblañs<ref>{{Liamm web |titl=Recensement de 2016 : le français recule à Québec |url=https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/1048490/recensement-2016-francais-quebec-langues |site=Radio-Canada.ca |gwelet d'ar =7 a viz Du 2019}}</ref>. Dont a reas laosk war niverenn ar saoznegerien goude voe krouet [[Kanada]] e [[1867]]. Hiziv hon deiz int 1,46 % eus ar boblañs<ref>{{Pennad-skrid|anv-bihan1=Valérie |anv1=Laflamme |anv-bihan2=Charles |anv2=Fleury |titl=Histoire de la population de la ville de Québec |périodique=Cahiers québécois de démographie |niverenn=1 |deiziad=7 novembre 2019 |doi=https://doi.org/10.7202/029637ar |lire en ligne=http://www.erudit.org/fr/revues/cqd/2008-v37-n1-cqd2900/029637ar/ |gwelet d'ar=7 a viz Du 2019 |pajenn=5–12 |lec'hienn=www.erudit.org}}</ref>. == Gevellerezh == * {{gevelliñ|Calgary|Alberta|Alberta}} , Kanada, abaoe 1956 * {{gevelliñ|Bourdel|Bro-C'hall|France}} abaoe 1962 Emglevioù zo ivez gant kêrioù all. == Daveoù ha notennoù == {{daveoù}} {{Commons|Quebec City}} [[Rummad:Kêrioù Kebek]] [[Rummad:Kebek]] [[Rummad:Kêrioù distrujet gant un tan-gwall]] o1yds9c97yjdrz3c46v1s0hkjk0iey9 2200826 2200825 2026-09-25T15:29:32Z Kestenn 14086 /* Gevellerezh */ 2200826 wikitext text/x-wiki [[Restr:Quebec City Montage.png|thumb|300px|right|Skeudennaoueg.]] '''Kebek''' pe '''Kêr Gebek''' ([[galleg]] : ''Québec'' pe ''Ville de Québec''; [[saozneg]], ''Quebec'' pe ''Quebec City'') eo kêr-benn Bro-[[Kebek|Gebek]]. Eil kêr bobletañ ar vro eo war-lerc'h [[Montréal]] : e 2021 e oa {{formatnum:549459}} a dud o chom eno<ref>{{en}} ''[https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2021/search-recherche/productresults-resultatsproduits-eng.cfm?LANG=E&GEOCODE=2021A00052423027 2021 Census of Population geographic summary. Québec, Ville (V) [Census subdivision], Quebec]'', Statistics Canada, 2021 (lennet d'ar 25/09/2026)}}</ref> hag {{formatnum:839311}} a annezidi er meurgêr<ref>{{en}} ''[https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2021/search-recherche/productresults-resultatsproduits-eng.cfm?LANG=E&GEOCODE=2021S0503421 2021 Census of Population geographic summary. Québec (Census metropolitan area), Quebec]'', Statistics Canada, 2021 (lennet d'ar 25/09/2026)}}</ref>. Dont a ra ar ger Kebek eus an [[algonkeg]], ur yezh henvroat (amerindian), hag a dalv kement hag "e-lec'h ma strish ar stêr" peogwir e strish ar [[stêr Sant-Laorañs]] nepell diouzh [[torgenn Kebek]] ha [[Cap Diamant]]. En em staliañ a reas eno an ergerzhour gall [[Samuel de Champlain]] e [[1608]], ha kemer a reas an anv algonkek. Unan eus koshañ kêr Norzhamerika eo. Ar mogerioù-kreñv nemeto a chom en norzh da vro-Vec'hiko eo ramparzhioù ar C'hebek kozh. Lakaet e voe war roll lec'hioù ar glad bedel gant an [[UNESCO]] e 1985<ref>"[https://whc.unesco.org/en/list/300 Historic District of Old Québec] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110628191918/https://whc.unesco.org/en/list/300 |date=28 June 2011 }}". [[World Heritage Site|World Heritage]]; [[UNESCO]]. Retrieved 12 January 2009.</ref>{{,}}<ref>{{cite news |url = http://www.cbc.ca/sevenwonders/wonder_quebec_city.html |title = Old Quebec City, Seven Wonders of Canada |access-date=12/02/2008 |website = cbc.ca |archive-url = https://web.archive.org/web/20080207024051/http://www.cbc.ca/sevenwonders/wonder_quebec_city.html |archive-date=7 February 2008 |url-status=live }}</ref> Monumantoù dibar ar gêr eo leti [[Château Frontenac]], [[Gwikadell Kebek]], [[Bodadenn Vroadel Kebek]], [[Mirdi broadel an arzoù-kaer Kebek]] ha Mirdi ar sevenadurezh. == Yezhoù == Ar galleg eo yezh-vamm 94,9 % eus a boblañs<ref>{{Liamm web |titl=Recensement de 2016 : le français recule à Québec |url=https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/1048490/recensement-2016-francais-quebec-langues |site=Radio-Canada.ca |gwelet d'ar =7 a viz Du 2019}}</ref>. Dont a reas laosk war niverenn ar saoznegerien goude voe krouet [[Kanada]] e [[1867]]. Hiziv hon deiz int 1,46 % eus ar boblañs<ref>{{Pennad-skrid|anv-bihan1=Valérie |anv1=Laflamme |anv-bihan2=Charles |anv2=Fleury |titl=Histoire de la population de la ville de Québec |périodique=Cahiers québécois de démographie |niverenn=1 |deiziad=7 novembre 2019 |doi=https://doi.org/10.7202/029637ar |lire en ligne=http://www.erudit.org/fr/revues/cqd/2008-v37-n1-cqd2900/029637ar/ |gwelet d'ar=7 a viz Du 2019 |pajenn=5–12 |lec'hienn=www.erudit.org}}</ref>. == Gevellerezh == * {{gevelliñ|Calgary|Alberta|Alberta}}, Kanada, abaoe 1956 * {{gevelliñ|Bourdel|Bro-C'hall|France}} abaoe 1962 Emglevioù zo ivez gant kêrioù all. == Daveoù ha notennoù == {{daveoù}} {{Commons|Quebec City}} [[Rummad:Kêrioù Kebek]] [[Rummad:Kebek]] [[Rummad:Kêrioù distrujet gant un tan-gwall]] f0cho3kccqd10z0b0f9bjgmv4u6ueoi 0 101222 2200863 1479203 2026-09-25T20:09:25Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200863 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:VagifJavadov.jpg|right|200px|Vagif Javadov]] '''Vagif Javadov''', ganet d’ar [[25 Mae|25 a viz Mae]] [[1989]] e [[Bakou]] en [[RSS Azerbaidjan]], [[URSS]], a zo ur [[mell-droad|melldroader]]. C’hoari a ra e skipailh [[FC Karabac'h Agdam]]. == Liammoù diavaez == {{Commonscat|Vagif Javadov}} * [http://www.qarabagh.com/1987/?name=viewpers&pid=230&cat=3&lang=1 Lec'hienn FC Karabac'h Agdam] * [http://www.soccerway.com/players/vagif-dzavadov/75929/ Lec'hienn Soccerway.com] * [https://web.archive.org/web/20130917183735/http://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=106203/profile/index.html Lec'hienn Uefa.com] * [http://www.national-football-teams.com/v2/player.php?id=15170 Lec'hienn National-football-teams.com] {{DEFAULTSORT:Javadov, Vagif}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1989]] [[Rummad:Melldroaderien Azerbaidjan]] 9ckr3bh4e407k2ugt7ywychujiiume4 0 108615 2200847 2141800 2026-09-25T19:11:10Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200847 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Stumm an titl|''The Vikings''}} '''''The Vikings''''' (''Ar Vikinged'' e brezhoneg) zo ur film troioù-kaer hag istorel, sevenet gant ar filmaozour [[SUA|stadunanat]] [[Richard Fleischer]], hag a oa deuet e-maez d'an [[11 a viz Mezheven]] [[1958]] e [[New York]]. Goude bezañ deuet e-maez d'an [[28 a viz Mezheven]] er [[Stadoù-Unanet]] a-bezh, ne voe nemet d'ar [[15 a viz Kerzu]] da-heul ma c'hallas an arvestourien arvestiñ ouzh ar film e [[Bro-C'hall]]. Azasaet e oa bet ar senario gant [[Dale Wasserman]] ha [[Calder Willingham]] diwar ar romant ''[[The Viking]]'' ([[1951]]) gant ar skrivagner stadunanat [[Edison Tesla Marshall]]. Troet e oa bet film e [[Norvegia]] nemet darvoudoù argadenn kastell Aella a voe savet e [[Roc'h Goueon]] ([[Plevenon]]). Ar film-mañ hag a bad kant c'hwezek munutenn a oa bet savet ar sonerezh anezhañ gant ar sonaozour italian [[Mario Nascimbene]]. ==An danvez== En dekvet kantved emeur ha dont a ra ar Vikinged da blantañ freuz ha reuz war aodoù [[Bro-Saoz]] ingal. Lazhañ roue ar vro a ra Ragnar, roue ar Viginked, ha gwallañ e wreg. Genel a ra homañ ziwezhañ ur mab, Erik e anv, hag a vo paket ha desavet evel sklav gant ar Vikinged. Deuet d'e oad gour e tal ouzh Einar, mab Ragnar, o tizremmañ anezhañ goude teuler e falc'hun outañ. Un tamm diwezhatoc'h ez eo skrapet Morgana (danvez rouanez Bro-Saoz) gant Einar a glask he lubaniñ. En aner dre m'eo-hi sodet gant... Erik. ==Roll ar gomedianed pennañ== * [[Kirk Douglas]] : Einar, mab Ragnar, * [[Tony Curtis]] : Erik, sklav ha laeradenn Ragnar, * [[Ernest Borgnine]] : Ragnar, ar roue viking, * [[Janet Leigh]] : Morgana, danvez pried ar roue saoz Aella ha piket he c'halon gant Erik, * [[Orson Welles]] : an daneveller (eilmouezhiet gant [[Yves Montand]] en doare gallek). Evit da Ernest Borgine bezañ ur miz yaouankoc'h eget Kirk Douglas e oa bet fiziet ennañ roll Ragnar, tad Einar.<br>Da-geñver ar film-mañ en devoa adkavet Kirk Douglas Richard Fleischer, pevar bloaz goude ''[[20,000 Leagues Under the Sea (1954 film)|20,000 Leagues Under the Sea]]''.<br>E [[1960]] e troio Kirk Douglas en-dro gant Tony Curtis, en ur film savet gant [[Stanley Kubrick]] ar wech-mañ : ''[[Spartacus (film)|Spartacus]]''. ==Goproù== ==Liammoù diavaez== *[https://web.archive.org/web/20150511100204/http://www.tcm.com/mediaroom/video/201738/Vikings-The-Original-Trailer-.html Tañvaenn orin '''''The Vikings'''''] *[http://www.imdb.com/title/tt0052365/ '''''The Vikings''''' war Internet Movie Database] *[http://www.cinematheque-bretagne.fr/dossiers/Bretagne_et_Cinema/fiches/fiche_1_2_2_1.html '''''The Vikings''''' war Cinémathèque de Bretagne] {{DEFAULTSORT:Vikings, The}} [[Rummad:Filmoù 1958]] [[Rummad:Filmoù bet filmet e Breizh]] [[Rummad:Filmoù istorel]] [[Rummad:Filmoù saoznek]] [[Rummad:Filmoù SUA]] [[Rummad:Richard Fleischer]] [[Rummad:Filmoù birvidik]] c7iollzxeu2c3y8u95nhnd369kukpcj 0 112307 2200875 2069811 2026-09-25T21:16:28Z Ch. Rogel 46 Astenn ha kempenn 2200875 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:Monty python collage.jpg|thumb|Ul lodenn eus ar Monty python: [[John Cleese]], [[Eric Idl]]e, [[Michael Palin]] ha [[Terry Gilliam]]. Mankout a ra [[Graham Chapman]] ha [[Terry Jones]].]] Ur strollad [[fent|fentigellourien]] [[saoz]] eo '''Monty Python''', bet brudet er penn-kentañ gant o abadenn [[skinwel]] ''Monty Python's Flying Circus'', skignet etre [[1969]] ha [[1974]] war ar [[BBC]]. 45 rann a zo bet en holl. Filmoù hir o deus svet ivez. Lakaet e vez fent ''Monty Python'' da skouer ar fent saoz diboell, hag ul levezon vras o deus bet war fentigellourien all er bed a-bezh. == Istor == C'hwec'h ezel a oa : [[Graham Chapman]], [[John Cleese]], [[Eric Idle]], [[Michael Palin]], [[Terry Jones]] ha [[Terry Gilliam]]. Eus [[Kembre]] eo Terry Jones hag eus ar [[Stadoù-Unanet]] eo Terry Gilliam, eus [[Bro-Saoz]] an holl izili all.<br> E [[Skol-veur Oxford]] e reas anaoudegezh Jones ha Palin, pa oant o c'hoari evit an Oxford Revue ha e oa aet da studiañ Chapman and Cleese e [[Skol-veur Cambridge]] er memes bloaziad, pa teuas Idle er bloaz da-heul eno. En ur c'hlub c'hoariva e kemeras perzh an tri den-se. Kejañ a reas John Cleese gant Terry Gilliam, pa reas ar c'hlub c'iva un droiad c'hoariva e New-York Tamm ha tamm e voent gwelet ar c'hwec'h fentigellour o c'hoari asamblez pe o tegas mennozhioù e abadennoù fent war ar BBC : * ''[[I'm Sorry, I'll Read That Again]]'' (radio) (1964–1973): Cleese (oberour ha c'hoarier), Idle and Chapman (oberourien) * ''[[The Frost Report]]'' (1966–1967): Cleese (cast member and writer), Idle (oberour unangomzoù [[David Frost]]), Chapman, Palin and Jones (oberourien) * ''[[At Last the 1948 Show]]'' (1967) : Chapman ha Cleese (oberourien ha c'hoarierien), Idle (guest star hag oberour) * ''[[Twice a Fortnight]]'' (1967) : Palin and Jones (oberourien ha c'hoarierien) * ''[[Do Not Adjust Your Set]]'' (1967–1969) : Idle, Jones ha Palin (oberourien ha c'hoarierien), Gilliam (animation) * ''[[We Have Ways of Making You Laugh]]'' (1968): Idle (oberour ha c'hoarier), Gilliam (animation) * ''[[How to Irritate People]]'' (1968) : Cleese and Chapman (oberourien ha c'hoarierien), Palin (c'hoarier) * ''[[The Complete and Utter History of Britain]]'' (1969) : Palin and Jones (oberourien ha c'hoarierien) * ''[[Doctor in the House]]'' (1969), Cleese and Chapman (oberourien) Kaoz a vez eus un darvoudenn ''Monty Python'' kroget er skinwel deuet e oant a-benn da vont etrezek abadennoù fent war leurenn, filmoù, pladennoù, levrioù lies ha sonerezh. Keñveriet e vez ar re Python gant ar [[Beatles]] a-fed levezon vedel, met er bed ar fent war o zu. Filmoù o deus sevenet ivez : *''[[And now for something completely different]]'' ([[1971]]) *''[[Monty Python and the Holy Grail]]'' ([[1975]]) *''[[Monty Python's Life of Brian]]'' ([[1979]]) *''[[Monty Python's The Meaning of Life]]'' ([[1983]]) Goude fin an abadenn war ar BBC e kemeras an izili pep a hent disheñvel : aktourien vrudet eo deuet John Cleese ha Michael Palin da vezañ, ha Terry Gilliam a stagas er filmaozañ. Graham Chapman a varvas e [[1989]]. E 1998, e voe graet gant ar pemp c'hoarier a veze bev c'hoaz un abadenn e Aspen (Colorado) hag e kinnigjont un nebeud sketchoù eno. D'an [[19 a viz Du]] [[2013]] e voe embannet gant Terry Jones e vefe adsavet ar strollad gant ar pemp ezel a zo bev c'hoazh. ==Liammoù diavaez== {{Commons|Category:Monty Python}} *[http://www.youtube.com/user/MontyPython?hl=en-GB&gl=GB YouTube] [[Rummad:Monty Python]] [[Rummad:Sinema Bro-Saoz]] [[Rummad:Skinwel Bro-Saoz]] [[Rummad:Fentigellourien]] 8hjs6e5pihghvsy0j2ihsuycsd4gtss 0 116718 2200811 2184784 2026-09-25T13:49:33Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200811 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:Seal of the United States Department of Defense (1949–2022).svg|200px|thumb|Siell Departamant an Difenn.]] '''Armeoù ar Stadoù-Unanet''' (''United States Armed Forces'') eo hollad arme [[Stadoù-Unanet Amerika]]. Evit a sell ar budjed ez eo arme vrasañ ar bed. C'hwec'h elfenn a zo: # an [[US Army]], an arme douar (pe "tirlu") #an [[US Navy]], an arme vor (pe "morlu") #an [[US Air Force]], an arme aer (pe "aerlu") #an [[USMC|US Marine Corps]], ar ''Marines'' #an [[United States Space Force]] #an [[United States Coast Guard|US Coast Guard]], ar warded-aod Prezidant Stadoù-Unanet Amerika eo penn-meur (''Commander-in-chief'' e saozneg) an nerzhioù lu harpet gant [[Departamant an Difenn (Stadoù-Unanet)|Departamant an Difenn]] ha [[United States Department of Homeland Security|Departamant Surentez ar Vammvro]], an daou anezho o vezañ departamantoù kevredadel oberiañ, ar re-se eo a ro politikerezh milourel ar vro. Ar c'hwech elfenn arme a zo e-touez an eizh elfenn unwisket er Stadoù-Unanet. Adalek o grouidigezh e-kerzh ar [[Brezel dieubidigezh ar Stadoù Unanet|Brezel reveulzier Stadunanat]], Nerzhioù armet ar Stadoù-Unanet a zo bet diazez en [[Istor ar Stadoù-Unanet]]. Sikouret o deus an nerzhioù armet da gaout ur spered unanet ha lorc'hus gant ar vro dre trec'hioù ar C'hentañ Brezel Barbaresk hag an Eil Brezel Barbaresk. Ur roll pouezus a zo bet ganto e-kerzh [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]], o tifenn rak ar [[Stadoù Kengevreet Amerika|C'hengevread]] da vont kuit diouzh an Unaniezh. An U.S. Space Force eo an nerzh lu egorel nemetañ dre ar bed. ==Liammoù diavaez== {{Commons|Category:PD US Military}} *{{en}} [https://wayback.archive-it.org/10702/20141013204117/http://www.defense.gov/ Lec'hienn Departamant an Difenn] [[Rummad:Armeoù ar Stadoù-Unanet]] 9wryr7te23bwio4qc84tb763z7ozrif 0 118341 2200832 2181666 2026-09-25T17:03:47Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 2 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200832 wikitext text/x-wiki {{Infobox/Deroù}} {{Infobox/Titl|Sakae Oba|E1E1E1|}} {{Infobox/Skeudenn|Oba Sakae portrait.JPG|}} {{Infobox/Istitl|Kabiten (Rikugun Taii) Sakae Oba e 1937}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Anv badez|大場 栄}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Lesanvioù|Kabiten Oba (Rikugun Taii Oba) Louarn Saipan (The fox of Saipan)}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Deiziad ganedigezh|[[21 a viz Meurzh]] [[1914]]}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Aet da anaon|[[8 a viz Even]] [[1992]] (78 bloaz) [[Gamagori]], [[Aichi]]}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Lec'h ganedigezh|[[Gamagori]], [[Aichi]] [[Japan]]}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Bro|[[Restr:Merchant_flag_of_Japan_(1870).svg|22px]] [[Impalaeriezh Japan]]}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Skourr| [[Restr:War_flag_of_the_Imperial_Japanese_Army.svg|22px]] [[Lu Impalaeriezh Japan]] }} {{Infobox/Linenn gemmesk|Micherioù|Kelenner Soudard}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Renk|Kabiten (Rikugun Taii)}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Unvezh|[[18vet rejimant douarlu Impalaeriezh Japan]]}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Emgannioù pennañ|[[Emgann Shanghai]] ([[Eost]] [[1937]]- [[Du]] [[1937]])<br /> [[Emgann Saipan]] ([[15 a viz Even]] [[1944]]- [[1añ a viz Kerzu]] [[1945]])}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Enorioù|[[Restr:Order_of_the_Golden_Kite_Ribbon.jpg|90px|]]}} {{Infobox/Istitl|Urzh ar Skoul Aour}} {{Infobox/Notennig|Infobox Bro}} {{Infobox/Dibenn}}'''Sakae Ōba'''<ref>''Ōba Sakae'' eo ar stumm japanek , ''Ōba'' o vezañ an anv-tiegezh, met dalc'het e vez da stumm kornôgel urzhiadur an anvioù tud amañ.</ref> ([[japaneg]] : 大場 栄 ''Ōba Sakae''), ganet d'an [[21 a viz Meurzh]] [[1914]] hag aet da anaon d'an [[8 a viz Even]] [[1992]], a oa un ofisour eus [[Lu Impalaeriezh Japan]], engouestlet en [[Eil Brezel-bed]] war tachennoù emgann [[Sina]] ha re [[Brezel ar Meurvor Habask]]. E [[1934]] e oa bet galvet Sakae Oba d'ober e servij soudard. Kuitaat a reas e dud da vont d'an 18{{Vet}} rejimant eus douarlu Japan. Gant an unvez-se e voe kaset da gemer perzh en aloubadeg Sina gant [[Lu Impalaeriezh Japan]] ha, dreist-holl, [[Emgann Shanghai]]. En em gavout a rae eno e Miz [[Eost]] [[1937]]. E [[1944]] e voe tennet an 18{{Vet}} rejimant eus douarlu Japan eus [[Manchouria]] d'e gas da dachennoù-emgann [[Brezel ar Meurvor Habask]]. En em gavout a reas Sakae Oba o stourm e [[emgann Saipan]] e miz Even.[[Restr:Captain Oba and his force.jpg|thumb|upright 1.4|Ar c'habiten Sakae Oba hag e strollad stourm devezh e zaskor d'ar 1añ a viz Kerzu 1945|kleiz]] == Goude emgann Saipan == === Tec'hout === Ur wech echuet emgann Saipan dre un [[Argadenn Banzai|argadenn ''banzai'']] ramzel (5000 soudard) e chomas bev ar c'habiten Sakae Oba. Ne felle ket dezhañ treitouriñ an douadenn en doa graet pa oa rollet en arme, a dalveze bezañ leal betek penn d'an impalaer. Choaz a reas neuze da guzhat ha da genderc'hel gant ar stourm. Kavout a reas un hent [[gyokusai]] dezhañ e-unan : kenderc'hel gant ar stourm betek penn e plas an emlazh enorus. Kavout a reas 46 soudard japanat all a-benn kenderc'hel gant ar stourm, ouzhpenn da-se e kavas 160/ 200 trevour o tec'hout gant ar spont rak Stadunaniz<ref>http://www.japantimes.co.jp/life/2011/05/15/general/japans-renegade-hero-gives-saipan-new-hope/</ref>. Ar re-se o devoa choazet da glask krakvevañ e-serr emlazhañ, evel darn annezidi an enezenn (tro 22.000). === Kuzhat === Ar strollad stourm hag ar repuidi a dec'has etrezek ar janglenn. Penn ar gwarnizon stadunanat, aet da skuizh, a lakaas 3.000 soudard Marines da vale skoaz-ha-skoaz dre an enezenn a-benn tapout al Louarn Saipan, lesanv Skae Oba bet roet dezhañ gant Stadunaniz, hag e dud. Un taol-kleze en dour e voe. === Kenderc'hel gant ar stourm === Dispriziet, spouronet met doujet, setu penaos ez eo diskrivet Louarn Saipan gant ar soudarded kozh bet enebourien dezhañ. Ne chome ket nemetken da c'hortoz er janglenn, met kenderc'hel a rae ar stourm en ur laerezh dafar (boued, louzeier hag armoù) da Stadunaniz, hag en ur dagañ anezho. Dont a reas a-benn da zistrujañ ur c'harr-nij [[B-29]] war an aerborzh brezel stadunanat bet staliet goude [[emgann Saipan]]<ref name="articles.chicagotribune.com">https://web.archive.org/web/20151017011632/http://articles.chicagotribune.com/1986-09-15/features/8603080984_1_saipan-japanese-mythic-proportions</ref>. [[File:Captain Sakae Oba Close-up.jpg|thumb|200 px|Ar c'habiten Sakae Oba gwelet a-dost]] Tagañ a rae pa c'helle Stadunaniz, a veze o klask war e-lerc'h er janglenn, betek o lakaat da dreiñ da sot<ref>https://web.archive.org/web/20151207053953/http://articles.sun-sentinel.com/1986-08-02/news/8602150263_1_japanese-man-jones-orlando-hyatt-hotel</ref>. === Daskor === Daskor Louarn Saipan hag e strollad stourm a voe d'ar [[1añ a viz Kerzu]] [[1945]], 18 miz goude fin [[emgann Saipan]]<ref>[https://books.google.fr/books?id=8gcEBAAAQBAJ&pg=PT7&lpg=PT7&dq=sakae+oba&source=bl&ots=aGEm7S5Dvi&sig=cVcqZMMaq1zZWqwja40yFEp0TMU&hl=fr&sa=X&ei=LP0bVaezOsavUcTOgZAJ&ved=0CFoQ6AEwBzgK#v=onepage&q=sakae%20oba&f=false "No Surrender!: Seven Japanese WWII Soldiers Who Refused to Surrender After the War, gant William Webb" ]</ref>, 3 miz goude daskoridigezh Impalaeriezh Japan<ref>https://web.archive.org/web/20100514094556/http://www.nps.gov/archive/amme/wwii_museum/end_of_battle/captain_obas_company.html</ref>. == Goude an Eil brezel-bed== [[Restr:Oba Mineko portrait.JPG|thumb|left|[[Mineko Oba]], gwreg Sakae Oba]] Ur wech dieubet gant Stadunaniz e tistroas Sakae Oba da [[Gamagori|c'hGamagori]] da adkavout e wreg [[Mineko Oba]]. Dont a reas a-benn da gejañ gant Impalaer Japan, ar pezh a chomo marteze an darvoud pouezusañ en e vuhez hervezañ. Enoret e oa bet gant medalenn [[urzh ar Skoul Aour]] evit e obererezh e-pad ar brezel. Chomet eo tavidik war an Eil Brezel-bed, ha darn an dud, betek e wreg, ne anavezent ket an darvoudoù betek ma teuje Don Jones da atersiñ Sakae Oba er bloavezhioù 1960 evit skrivañ e levr<ref name="articles.chicagotribune.com"/>. Dre sikour e gamarad Don Jones e teuas a-benn da adpakañ e sabrenn bet roet d'an ofiser stadunanat e-pad e godianidigezh. Ar sabrenn a zo chomet abaoe e familh Oba. == Levrlennadur == * ''Oba, the Last Samurai: Saipan 1944-45'', gant Don Jones, embannadur Presidio Press, 1986 ISBN 9780891412458 {{en}} * タッポーチョ―「敵ながら天晴」大場隊の勇戦512日 [Tapochau, or In Praise of My Enemy: The Oba Unit and 512 Days' of Gallant Struggle] (Japeng). Sadamu Nakamura. gant Don Jones, embannadur Tokyo: Shodensha Publishing Co, 1982 ASIN B000J7FUHW {{ja}} {{en}} * Japan’s renegade hero gives Saipan new hope, gant Rob Gilhooly, pennad kazetenn embannet e Japantimes, 15 a viz Mae 2011. {{en}} * No Surrender!: Seven Japanese WWII Soldiers Who Refused to Surrender After the War, gant William Webb, embannadur CreateSpace Independent Publishing Platform (108 pajenn), 14 a viz Gouere 2014, ISBN 1500527017 {{en}} * Senka no rabu retah (Lizhiri karantez eus tanioù ar brezel), lizhiri choazet, gant Sato Yoshihisa, embannadur Toyohashi Tokai-nichi Nichi-shinbun Publishers, [[23 a viz Eost]] [[2010]] {{ja}} {{en}} == Filmadurezh == ===== Filmoù ===== * ''[[Oba : The Last Samurai]] (Taiheiyou no kiseki: Fokkusu to yobareta otoko)'', gant Hideyuki Hirayama, 2011 {{ja}} {{en}} == Liammoù diavaez == * [https://web.archive.org/web/20100514094556/http://www.nps.gov/archive/amme/wwii_museum/end_of_battle/captain_obas_company.html The Surrender Of Captain Oba's Company on Saipan, Dec. 1, 1945] {{en}} * [http://www.imdb.com/title/tt1666800/ Oba the last samurai IMDB] == Pennadoù kar == * [[Emgann Shanghai]] * [[Emgann Saipan]] * [[Oba : The Last Samurai]] * [[18vet rejimant douarlu Impalaeriezh Japan]] == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{Impalaeriezh Japan}} {{DEFAULTSORT:Oba, Sakae}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1914]] [[Rummad:Marvioù 1992]] [[Rummad:Kadourien japanat]] [[Rummad:Soudarded Japan an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Arme Impalaeriezh Japan]] [[Rummad:Emgann Saipan]] [[Rummad:Ofiserien Japan]] af2evt5a6f6btjwk8v2r776ofdc7vos 0 128546 2200819 2180191 2026-09-25T14:59:47Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200819 wikitext text/x-wiki [[Restr:Earth seen from the Moon.jpg|thumb|An Douar, gwelet eus al Loar]] '''Petr Ginz''' ({{Deiziad|1|C'hwevrer|1928}} e [[Praha]] - {{Deiziad|28|Gwengolo|1944}} en [[Auschwitz]]) a oa un [[tresour]] hag ur skrivagner [[Tchekia|tchek]]. Brudet eo e dresadenn eus an [[Douar (planedenn)|Douar]] gwelet eus al [[Loar]], ha deuet da vezañ un arouez eus ar [[Shoah]]. [[Yuzev]] e oa e dad, Ota Ginz, ha Tchekez e vamm, Marie Ginzová. Desevel a rejont o mab e [[tchekeg]] hag en [[esperanteg]], ur yezh komzet ganto o-daou. E miz Here [[1942]] e voe kaset Petr da [[Kamp-bac'h nazi|gamp-bac'h]] [[Terezín|Theresienstadt]] (Terezín). Er c'hamp e voe savet hag embannet gantañ ur gelaouennig evit ar re yaouank anvet ''"Vedem"'' ; embannet e voe betek Gwengolo 1944. Kregiñ a reas ivez da sevel ur geriadur esperanteg–tchekeg ha meur a skrid all hag a voe kollet. E miz Gwengolo [[1944]] e voe kaset da gamp [[Auschwitz]] hag eno e varvas. Gant e c'hoar Chava Presburger-Ginz e voe lakaet embann e 2005, deizlevr he breur adkavet ganti, e tchekeg hag en esperanteg. Unan eus e dresadennoù, ma weler an Douar gwelet eus al Loar, zo brudet ha deuet eo da vezañ unan eus arouezioù ar [[Shoah]]. Emañ e mirdi [[Yad Vashem]], e [[Jeruzalem]]. Un eilenn anezhi a voe kaset e bourzh an egorlestr [[Columbia (egorvulzun)|Columbia]] e 2003, gant an [[astraer]] [[israel]]at [[Ilan Ramon]]. An asteroidenn [[(50413) Petrginz]] zo bet anvet evel-se en enor dezhañ<ref>{{en}} [http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=50413 50413 Petrginz (2000 DQ1), JPL Small-Body Database.]</ref>. ==Liammoù diavaez== * {{eo}} [https://web.archive.org/web/20160922011932/http://www.liberafolio.org/2005/persone/petrginz Libera folio] * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20090323171447/http://www.radio.cz/fr/article/62775 Radio Praha] ==Notennoù== {{Daveoù}} {{Loskaberzh}} {{DEFAULTSORT:Ginz, Petr}} [[Rummad:Treserien]] [[Rummad:Skrivagnerien Tchekia]] [[Rummad:Esperantegerien]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1928]] [[Rummad:Marvioù 1944]] [[Rummad:Loskaberzh]] bl9bv8li46t8ne981y41f4tmbw5c2l4 0 138892 2200802 2098405 2026-09-25T12:03:42Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200802 wikitext text/x-wiki '''Lucy Aarden''', lesanvet '''Lucy Southall''', zo un aktourez [[Saozon|saoz]] ganet e [[Londrez]], [[Herefordshire]]<ref>https://www.theinimitables.co.uk/lucy-aarden.html</ref>{{,}}<ref>https://www.spotlight.com/4373-0199-8991</ref>. Brudet eo bet dreist-holl gant he roll a Carley<ref>https://web.archive.org/web/20200803120318/https://www.mandy.com/actor/profile/lucy-aarden</ref> er film [[Death Race: beyond anarchy]]<ref>https://web.archive.org/web/20191123082544/http://nothingbutgeek.com/2018/09/interview-with-death-race-4-beyond-anarchy-director-don-michael-paul/</ref>, ar pevare hini en heuliad filmoù [[Death Race (frañchiz)|Death Race]] adsavet. == Filmoù == * 2018, [[Death Race: beyond anarchy]], Universal Pictures, Don Michael Paul ([[Direct-to-video|DTV]]) * 2018, Pinkie, ESA Films, Zaheer Ahmad * 2017, Infected, Tudor films, Tudley James * 2016, South of the river, Nordic Visuals, Joe Watkins == Stiradoù skinwel == * [[Game of Thrones (stirad skinwel)|Game of Thrones]]<ref>https://intertalentgroup.com/profiles/lucy-aarden</ref>, roll Craya (ur gast), el lodenn Winterfell, kentañ lodenn an eizhvet koulzad == Liammoù diavaez == * [https://twitter.com/lucyaarden?lang=en Twitter Lucy Aarden] * [https://www.imdb.com/name/nm5890145/bio?ref_=nm_ov_bio_sm Lucy Aarden war IMDb] == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Aarden, Lucy}} [[Rummad:Aktourezed Bro-Saoz]] 0tmjmvkvw6zt74hshn40qglzl1zd0vw 0 140320 2200872 2148402 2026-09-25T20:58:17Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200872 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:0.9em;" |-style="font-size:1.5em;" {{Infobox/Titl|Zsa Zsa Gábor|000|talbenn film|fff}} |-align="center" |colspan="2"|[[File:Zsa Zsa Gabor - 1959.jpg|260px]]<br>'''Zsa Zsa Gábor''' e 1959<div style="height:2px; background-color:#ce253c;"></div> |- |'''Ganedigezh'''||Gábor Sári<br>[[6 C'hwevrer]] [[1917]]<br>[[Budapest]]<br>{{Aostria-Hungaria}} |- |colspan="2"|<hr> |- |'''Marv'''||[[8 Kerzu]] [[2016]]<br>[[Los Angeles]], [[Kalifornia]]<br>{{SUA}} |- |colspan="2"|<hr> |- |'''Broadelezh'''||[[File:Flag of Hungary.svg|20px|border]] [[Hungaria]]t<br>[[File:Flag of the United States.svg|20px|border]] [[Stadunanat]] |- |colspan="2"|<div style="height:2px; background-color:#ce253c;"></div> |- |'''Micherioù'''||[[Aktourez]]<br>[[Kaner]]ez |- |colspan="2"|<hr> |- |'''Respet'''||[[1936]]–[[1997]] |- |colspan="2"|<div style="height:2px; background-color:#ce253c;"></div> |- |'''Enorioù'''||• Golden Globe Award <small>([[1958]])</small><br>• [[Hollywood Walk of Fame]] |- |colspan="2"|<div style="height:2px; background-color:#ce253c;"></div> |- |'''Filmlennadur'''||[[File:IMDB Logo 2016.svg|32px|link=https://www.imdb.com/name/nm0001248/?ref_=fn_al_nm_1]] |} [[File:Zsa Zsa Gabor - December Bride, 1958.jpg|thumb|upright=1.2|''December Bride'' (1958)]] '''Zsa Zsa Gábor''' ([[hungareg]] : {{LFE|ˈʒɒʒɒ ˈɡaːbor}}), bet ganet '''Gábor Sári'''<ref>En hungareg e vez lakaet an anv-tiegezh a-raok an anv-bihan.</ref> e [[Budapest]] d'ar [[6 a viz C'hwevrer]] [[1917]] ha marvet e [[Los Angeles]] d'an [[18 a viz Kerzu]] [[2016]], a oa un aktourez, ur ganerez hag ur vondianez [[hungaria]]t ha [[stadunanat]]. Bez' e voe unan eus arouezioù revel meur an {{XXvet kantved}} ; ur steredenn zo bet deroet dezhi en ''[[Hollywood Walk of Fame]]''. Goude bezañ bet ''Miss Hungary'' e [[1936]], da 19 vloaz, e tivroas e [[1941]] da [[Stadoù-Unanet Amerika]]. Eno e voe brudet dre he c'hened, he donezonoù micherel hag he dimezioù niverus. Al lesanv <q>Zsazsa</q> zo bet roet da Sári war-lerc'h an aktourez ha kanerez hungariat Fedák Sári ([[1879]]–[[1955]]), abalamour ma ne c'helle ket he merc'hig distagañ he anv-bihan. E [[2002]] e voe damseizet a-c'houde ur gwallzarvoud karr ; daou wallzarvoud gwazhienn empenn (GGE) a c'houzañvas etre [[2005]] ha [[2007]] ; e [[2011]] e voe ret he dic'hariñ en tu dehoù da heul ur poread. Tost da 100 vloaz e oa pa varvas. ==Buhez== Eil bugel un tiegezh bourc'hizien [[yuzev]] e oa Sári, merc'h d'ar marc'hadour ha soudard Gábor (ez-Grün) Vilmos Farkas ([[1881]]-[[1962]]) ha d'e wreg Tillerman "Jolie" Janka ([[1896]]-[[1997]]), a zimezas gant ar c'hont Edmund de Szigethyhez goude marv he fried kentañ.<br> Daou vreur he devoa Sári, ha div c'hoar a voe brudet ivez er sinema, Magda ([[1915]]-[[1997]]) hag Éva ([[1919]]–[[1995]]), <q>ar c'hoarezed Gábor</q>. En abeg d'o c'hened ha d'o buhez direol e Budapest e voe brudet an teir c'hoar ivez. En ur skol-lojañ e [[Suis]] e studias Sári kent dimeziñ e [[1935]], da 18 vloaz, gant an diplomat turk Burhan Asaf Belge ; bloaz goude e voe Miss Hungary 1936 hag e krogas he respet. Kentañ gwech ma voe war ul leurenn e voe er bloaz-se end-eeun, pa ganas en [[Aostria]] en operetenn ''Der singende Traum'' e-kichen an tenor meur Richard Tauber ([[1891]]–[[1948]]) e [[Wien]].<br> E 1941 e torras-hi he dimez evit mont da [[Hollywood]] da heul he breudeur. Eno e labouras evel aktourez (er [[sinema]] adalek [[1952]] hag er [[skinwel]] adalek [[1953]]), ha buan e c'hounezas brud abalamour d'he gened, d'he aferioù karantez, d'he gwarzhoù, d'he dimezioù gant milionerien, d'he dispartioù ha d'he harzidigezhioù niverus. Alies e vez keñveriet yaouankiz ZsaZsa ouzh hini [[Paris Hilton]] (* [[1981]]). ;Dimezioù Nav gwech e timezas Zsa Zsa Gábor. *Burhan Asaf Belge ([[1899]]–[[1967]] ; dim. 1935-1941), kazetenner ha dipomat [[turk]] ; n'o devoe bugel ebet. *Conrad Hilton ([[1887]]–[[1979]] ; dim. 1942-[[1947]]), letiour stadunanat ; ur bugel o devoe, an aktourez ha luc'hskeudennerez Francesca Hilton (1947–[[2015]]). *George Sanders ([[1906]]–[[1972]] ; dim. [[1949]]-[[1954]]), aktour, sonaozour, kaner ha skrivagner [[breizhveuriat]] ; n'o devoe bugel ebet, ha diwezhatoc'h e timezas Sanders gant Magda. *Herbert Hutner ([[1908]]–[[2008]] ; dim. [[1962]]-[[1966]]), bankour hag advoue ; n'o devoe bugel ebet. *Joshua S. Cosden, Jr. (dim. 1966-[[1967]]), den a aferioù ; n'o devoe bugel ebet. *Jack Ryan ([[1926]]–[[1991]] ; dim. [[1975]]-[[1976]]), a ijinas ar poupinelloù Barbie ([[1959]]) ha Chatty Cathy ([[1960]]), hag ar c'hirri bihan Hot Wheels ([[1968]]) ; n'o devoe bugel ebet. *Michael O’Hara (dim. 1976-[[1982]]), alvokad ; n'o devoe bugel ebet. *Felipe de Alba (dim. 1982 ; ne badas an dimez nemet un devezh : nullet e voe rak hervez lezenn ne oa ket bet torret c'hoazh an dimez gant M. O'Hara). *Frédéric Prinz von Anhalt (* Hans Georg Robert Lichtenberg, [[1943]] ; dim. 1986-2016), embreger ; n'o devoe bugel ebet. :Adalek an dimez-se e voe Zsa Zsa Gábor priñsez von Anhalt ha dugez Saks, hogen mar zo bet lakaet wan an titloù-se gant meur a istourour abalamour ma tle he intañv e ditloù d'e advabadur gant ar briñsez Marie-Auguste von Anhalt ([[1898]]–[[1983]]) e [[1980]], pa oa eñ 37 vloaz. ;Bugale Zsa Zsa e voe ar vamm nemeti a-douez an teir c'hoar Gábor. En he buhezskrid ''One Lifetime is Not Enough''<ref>''Op. cit.''</ref> e tisklêrias e oa bet brazez goude bezañ bet gwallet gant Conrad Hilton ; goude an disparti e c'hanas o merc'h Francesca. E 2005, mamm Conrad Hilton a damallas d'he ez-gouhez bezañ laeret, ha kontet gevier dirak al lezvarn ; prosez a voe graet e-pad dek vloaz evit ma vije fiziet Francesca (58 vloaz d'ar mare) e familh he zad, hogen paouezet e voe gant ar c'heisiadurioù a-c'houde he marv d'ar [[5 a viz Genver]] 2015. ;Kozhni D'ar [[27 a viz Du]] 2002 e c'houzañvas Zsa Zsa Gábor, 87 vloaz, ur gwallzarvoud karr e Los Angeles hag e kouezhas e koma betek miz Genver [[2003]] ; da heul kement-se e rankas bout prederiet betek diwezh he buhez. Klemm a savas, prosez a voe, ha daou vilion a zollaroù a yeas ganti.<br> E miz Kerzu [[2004]] e klaskas en em lazhañ dre hunwezherioù, met saveteet e voe gant he fried.<br> D'ar [[7 a viz Gouere]] 2005 e c'houzañvas an aktourez ur GGE ; sizhun goude e voe lezet da vont kuit eus an ospital.<br> D'ar [[17 a viz Gouere]] [[2010]], d'an oad a 93 vloaz, e torras he lez dehoù goude bout kouezhet ; un eil GGE a c'hoarvezas e-kerzh an oberatadenn en ospital. E miz Eost e voe adkaset di peogwir e hañvale bezañ war he zalaroù ; nac'hañ a reas ma vije oberataet he lez un eil gwech, met ne guitaas an ospital nemet d'an [[3 a viz Gwengolo]].<br> D'ar [[14 a viz Genver]] [[2011]] e voe ret troc'hañ he gar dehoù a-us he fenn-glin en abeg d'ur poradur<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20181209171250/http://newsroom.ucla.edu/releases/ucla-statement-on-zsa-zsa-gabor-190931?link_page_rss=190931 Danevell an ospital]</ref>. D'an [[30 a viz Meurzh]] 2011 e voe kaset d'an ospital adarre abalamour m'he devoa paouezet da analat, ken skoet e oa chomet gant marv he mignonez vras [[Elizabeth Taylor]] sizhun a-raok. Abalamour da gement-se ne voe biskoazh kemennet dezhi marv he merc'h Francesca e 2015. Adalek 2011 betek he marv e voe Zsa Zsa Gábor skoazellet evit analañ.<br> Daou zevezh goude he 99{{vet}} deiz-ha-bloaz, d'an [[8 a viz C'hwevrer]] [[2016]], e voe klañvdiet en abeg d'ur porad en he skevent devoudet gant he skoazell-analañ. Daou viz goude e c'houlennas bezañ kaset da Hungaria da vervel eno goude he 100{{vet}} deiz-ha-bloaz, met d'an 18 a viz Kerzu 2016 e paouezas he c'halon da dalmiñ e-kerzh ur prantad koma ma c'houzañvas un trede GGE.<br> D'an [[30 a viz Kerzu]] e voe beziet e bered Westwood Village Memorial Park, Los Angeles, e-kichen he c'hoar Éva. ==Respet== Buan e voe lakaet Zsa Zsa Gábor da aktourez en Hollywood abalamour d'he stil [[europat]]. Adalek ar film ''Moulin Rouge'' sevenet gant John Huston e 1952 e loc'has he respet er sinema, gant rolloù brudet evel e ''Lilli'' Charles Walters (1953) ha ''Touch of Evil'' Orson Welles (1958).<br> E 79 film er sinema hag er skinwel he deus c'hoariet Zsa Zsa Gábor; ouzhpenn, c'hoariet he deus he roll e 177 stirad skinwel ha teulfilm. *Gwelout he filmlennadur klok e [[saozneg]] en [[File:IMDB Logo 2016.svg|32px|link=https://www.imdb.com/name/nm0001248/?ref_=fn_al_nm_1]] ''Internet Movie Database''. ==Enorioù== *1958 : ''Golden Globe Awards (Special Achievement Award : Most Glamorous Actress)'' *He steredenn en Hollywood Walk of Fame (he c'hoar Éva he deus unan ivez). ==Arroudoù== *« Biskoazh ne'm eus argarzhet ur gwaz a-walc'h betek daskor e ziamantoù dezhañ. » — ''The Observer'', 28 Eost 1957. *« Evel an tan eo ar priedoù : mont a reont kuit pa ne vez ket graet war o zro. » — ''Newsweek'', 28 Meurzh 1960. *« Diechu e vez ar wazed amourous keit ha ma n'int ket dimezet. Da neuze ez eo echu ganto. » — ''Newsweek'', 28 Meurzh 1960. *« Me 'oar mirout un tiegezh. Bewech ma kuitaan ur gwaz e viran e di. » — ''How to Catch a Man, Keep a Man, and Get Rid of a Man'', Doubleday, 1970 {{ISBN|978-0-385-01658-2}} ==Levrlennadur== *GÁBOR, Zsa Zsa & FRANK, Gerold (1960) : ''My Story'', Kessinger, 2010 {{ISBN|978-1-163-82173-2}} *GÁBOR, Zsa Zsa : ''One Lifetime is Not Enough'', Headline Book Publishing, 1992 {{ISBN|978-0-7472-3882-9}} *BROWN, Peter Harry : ''Such Devoted Sisters — Those Fabulous Gabors'', Isis, 1987 {{ISBN|978-1-85089-151-2}} *TURTU, Anthony & REUTER, Donald F. : ''Gaborabilia'', Three Rivers Press, 2001 {{ISBN|978-0-609-80759-0}} ==Liammoù diavaez== <div style="font-size:90%;">{{Commonscat|Zsa Zsa Gabor}}</div> *{{en}} [https://web.archive.org/web/20190414121301/https://www.tvguide.com/celebrities/zsa-zsa-gabor/credits/179920/ ''TV Guide''] *{{en}} [https://web.archive.org/web/20190414121313/https://www.goldenglobes.com/articles/memoriam-zsa-zsa-gabor-our-most-glamorous-1917-2016 ''Golden Globe Awards''] ==Notennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1917]] [[Rummad:Marvioù 2016]] [[Rummad:Aktourezed Hungaria]] [[Rummad:Aktourezed SUA]] 9he3ytwoaakzzzq0361q10a627fjuh0 0 140681 2200855 1962360 2026-09-25T19:34:52Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200855 wikitext text/x-wiki An '''Trans-Mississippi Department''' a oa ur rann eus ar [[Lu Stadoù Kengevreet Amerika|Confederate States Army]], evit stadoù [[Missouri]], [[Arkansas]], [[Louiziana]] (er gornaoueg d'ar stêr [[Mississippi (stêr)|Mississippi]]), [[Texas]], tiriad Arizona (gant lodenn su a-hiziv [[New Mexico]]), an tiriadoù indian ([[Oklahoma]] a-hiziv). Ar rann diwezhañ eus al lu kengevreet e oa bet o kodianañ gant nerzhioù lu an [[Union Army]] e [[1865]]. == Pennoù == Pennoù lies a zo bet d'an "department" etre ar 26 a viz Mae 1862 hag ar 26 a viz Mae 1865: * Brig. jen. [[Paul Octave Hébert]] (26 a viz Mae 1862 – 20 a viz Even 1862) * Maj. jen. [[John B. Magruder]] (urzhiet d'an 20 a viz even 1862, nac'het gantañ) * Maj. jen. [[Thomas C. Hindman]] (20 a viz Even 1862 – 16 a viz Gouhere 1862) * Maj. jen. [[Theophilus H. Holmes]] (July 30, 1862 – February 9, 1863) * Lt. jen. Smith (7 a viz Meurzh 1863 – 19 a viz Ebrel 1865) * Lt. jen. [[Simon Bolivar Buckner]] (19 a viz Ebrel 1865 – 22 a viz Ebrel 1865) * Jen. [[Edmund Kirby Smith|Smith]] (12 a viz Ebrel 1865 – 26 a viz Mae 1865) == Levrlennadur == *[https://web.archive.org/web/20170710041256/http://www.history.army.mil///html/books/075/75-3/cmhPub_75-3(rev).pdf The Civil War Civil War in the Trans-Mississippi Theater gant Jeffery S. Prushankin (2015 studiadenn vilourel)] [[Rummad:Lu Stadoù Kengevreet Amerika]] oq45j1mgktnlx25sokgnmy2bpaa23yl 0 140683 2200870 1838629 2026-09-25T20:27:09Z Dishual 612 2200870 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:Paul Octave Hébert 01.jpg|thumb|upright=1.2|Paul Octave Hébert]] '''Paul Octave Hébert''', ganet d'an [[12 a viz Kerzu]] [[1818]] hag aet da Anaon d'an [[29 a viz Eost]] [[1880]], a oa bet 14vet gouarnour [[Louiziana]] etre [[1853]] ha [[1856]]. Bet e oa ivez jeneral brigadenn er [[Confederate States Army]]. {{DEFAULTSORT:Hebert, Paul Octave}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1818]] [[Rummad:Marvioù 1880]] [[Rummad:Jeneraled SUA]] [[Rummad:Ofisourien lu Stadoù Kengevreet Amerika]] 7se5co75v0d8px3zzd52gfztkcd1j15 0 151372 2200845 2197612 2026-09-25T18:57:01Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200845 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Talbenn ar C'hornôg''' eo an dachenn ma reas ar brezel e reuz e Kornôg Europa e-pad an [[Eil Brezel-bed|Eil Brezel Bed]]. Pa reer anv eus Talbenn ar c'hornôg e reer anv eus an emgannoù c'hoarvezet e [[Danmark]], [[Norvegia]], [[Luksembourg (bro)|Luksembourg]], [[Belgia]], an [[Izelvroioù]], ar [[Rouantelezh-Unanet]], [[Bro-C'hall|Frañs]], [[Italia]], hag [[Alamagn]]. Sellet e vez ouzh an emgannoù e su Europa hag e lec'h all evel tachennoù brezel disheñvel diouzh hini ar C'hornôg. Daou brantad emgannoù bras a voe war Talbenn ar C'hornôg. E-pad ar prantad kentañ e kodianas Luksembourg, an Izelvroioù, Belgia, ha Frañs e-kerzh miz Mae ha miz Mezheven 1940 goude dezho bezañ faezhet e Belgia hag e norzh Frañs, a-raok kenderc'hel gant ur brezel en oabl etre Alamagn ha Breizh-veur a reer [[emgann Bro-Saoz]] anezhañ. E-doug an eil prantad e voe emgannoù war ur skeul vras war an douar (harpet gant ur brezel strategek nijerezioù hag a weler evel un talbenn e-unan), hag a grogas e miz Mezheven 1944 gant ar [[Dilestradeg Normandi|gevredidi o tilestrañ e Normandi]] hag a gendalc'has betek ma voe faezhet an [[Trede Reich]] e miz Mae 1945. == 1939–1940: Trec'h an Ahel == D'ar 1añ a viz Gwengolo 1939 e krogas an Eil brezel bed gant [[aloubadeg Polonia]] gant Alamagn. Evel respont e tisklerias Breizh-Veur ha Frañs ar brezel ouzh Alamagn d'an 3 a viz Gwengolo. Ar mizioù da heul a voe anvet ar Brezel Drol. === Brezel Drol === Brezel Drol e veze graet eus deroù an Eil Brezel Bed, arouezet gant un nebeud oberiadurioù brezel er c'hevandir goude aloubadeg Polonia betek [[Emgann Bro-C'hall|Emgann Frañs]]. Daoust ma oa disklêriet ar brezel etre ar galloudoù europat, ne oa argad ebet etreze. Sañset e oa ar [[Rouantelezh-Unanet]] ha Fraañ harpañ Polonia hag harpell ebet n'he deus bet daoust d'an emglev sinet etreze. An nerzhioù gall a reas un dagadenn e [[Saarland]] a-enep Alamagn met paouez a rejont ha distroiñ d'o bro. E-pad ma oa ar braz eus Arme Alamagn o stourm e Polonia, e oa gwardet al [[linenn Siegfried]] (al linenn kreñvaet d'en em ziwall diouzh Frañs) gant un lodennig all. En tu all gant al [[Linenn Maginot]] e chome ar C'hallaoued, tra ma veze savet ul linenn ouzhpenn war harzoù Belgia gant ar Saozon. Ar [[Royal Air Force]] a vannas traktoù propaganda a-us Alamagn hag ar bagad kanadian kentañ a zouaras war Breizh-Veur, tra ma vane sioul kornôg Europa e-pad ar 7 miz da heul. Kerkent ma voe diskleriet ar brezel e krogas Breizh-Veur ha Frañs da brenañ ur bern armoù digant ar [[Stadoù-Unanet]] e-kichen ar re krouet ganto. Kemer a reas perzh ar SUA o werzhañ paramantadurioù d'ar [[Kevredidi an Eil Brezel-bed|gevredidi]] e prizioù izel. Youl Alamagn da skoilhañ an eskemm treuz-atlantel gant ar gevrididi a loc'has [[Emgann ar Meurvor Atlantel]]. === Oberiadur Weserübung === Tarzh ar brezel a grogas e norzh Europa gant [[Emgann Norvegia]] heuliet gant [[oberiadur Weserübung]], an aloubadeg eus Danmark ha Norvegia gant an Alamaned. Raktreset e oa bet gant ar gevrididi ober un dilestradeg war holl aodoù Mor an Hanternoz evit stankañ degasadennoù danvezioù eus [[Sveden]] da Alamagn. Hogen bountet e oant bet er-maez adarre gant ar [[Wehrmacht]]. Ar 'c'h-'[[Kriegsmarine]]'', a c'houzañvas kalz a golloù memestra e-pad he daou viz a seziz lakaet war Norvegia. === Emgannoù evit Luksembourg, an Izelvroioù, Belgia ha Frañs === E Mae 1940 e krogas an Alamaned [[Brezeliadenn ar C'hornôg]] (''Der'' ''Westfeldzug''). Kevredidi ar C'hornôg a blegas buan a-walc'h dindan strategiezh ar ''[[Blitzkrieg]]''. Ar braz eus an nerzhioù gall ha saoz a dec'has davet [[Emgann Dukark|Dukark]]. Pa oa an emgann o vont d'an trec'h e soñjas an Alamaned penaos e vo graet gant Breizh-Veur. Ma vefe nac'het ar feur-emglev-peoc'h gantañ, e chome dibarzh an [[Oberiadur-brezel Seelöwe|aloubadeg]]. Hogen, ar g''[[Kriegsmarine]]'' a gollas ul lodenn ken bras eus e nerzhioù e Norvegia ma ne c'hall ket azaoueziñ un dilestradeg, ha ret-holl e voe d'an alamaned tapout an drestelezh war an aer gant al [[Luftwaffe (Wehrmacht)|luftwaffe]]. == 1941–1944: an ehan == Al Luftwaffe ne zeuas ket a-benn da drec'hiñ war ar [[Royal Air Force|RAF]] e-pad [[emgann Bro-Saoz]], ar soñ da aloubiñ Breizh-Veur a voe dilezet. Tra ma veze engervet ar Wehrmacht en [[Oberiadur brezel Barbarossa|aloubadeg ar Unvaniezh Sovietel]] e krogas savadur [[Moger an Atlantel]] a-hed aodoù [[Mor Breizh]]. Graet e voe da ziarbenn aloubadeg ar [[gevredidi]]. [[Restr:Bundesarchiv Bild 101I-362-2211-04, Dieppe, Landungsversuch, englischer Spähpanzer.jpg|thumb|Tornaod ha traezhenn [[Dieppe]] goude [[Dilestradeg Dieppe|argadoù]] an 19 a viz Eost 1942. Ur c'harr ''Daimler Dingo'' dilezet.]] E 19 a viz Eost 1942 e krogas an [[Dilestradeg Dieppe]] e Frañs. Peurvuiañ ar bagad a voe Kanadian gant un nebeud eus Saoz, SUA harpet gant listri saoz ha poloniat. An argad a voe ur gwallreuz dre ma voe kollet un drederenn eus an nerzhioù. Hogen desket eo bet kalz diwar an oberadur hag adimplijet e vint en aloubadegoù a heul. E-pad hogos daou vloaz ne voe ket dilestradeg a-hed aodoù ar c'hornôg nemet un nebeud gwezhiadurioù Komando [[gouvrezel]] savet gant ar [[rezistañs]] harpet gant an SOE ("Special Operations Executive") hag an OSS ("Office of Strategic Services"). Neoazh eo bet savet gant ar gevredidi ur gwezhiadur bombezadeg war vro-Alamagn a-bezh kaset a-benn d'an deiz gant an amerikaned ha d'an noz gant ar saozon. A-c'houde an hañv 1943 e voe azaouezet un dilestradeg e korôg evel gallus gant an alamaned, hag aozadur ar bagadoù alaman a-hed an aodoù a voe renet gant [[Gerd von Rundstedt]] hag a oa e penn tri strollad: ar ''Wehrmachtbefehlshaber Niederlande pe'' WBN ("[[Wehrmacht]] Izelvrroioù"), evit an aodoù belgiat hag izelvroat, an ''Heeresgruppe B'' evit norzh Frañs gant ar 15vet arme alaman (penngarterioù e [[Tourcoing]]) e takad ar [[Saena]], ar 7vet arme (penngarterioù er [[Ar Mañs|Mañs]]), etre ar Saena hag al [[Liger]] o tiwall ouzh Mor-Breizh hag an aodoù atlantel, hag a ''Heeresgruppe G'' evit ar [[Pleg-mor Gwaskogn]] ha [[Renad Vichy|takad Vichy]],gant an arme gentañ, (penngarterioù e [[Bourdel]]), gant an 19vet arme, (Penngarterioù e [[Avignon]]), evit diwall ouzh aodoù [[Mor Kreizdouar]]. == 1944–1945: An eil emgann == === Dilestradeg ar gevredidi e Normandi === [[Restr:D-day_allied_assault_routes.jpg|thumb|Hentoù dilestradegoù an "[[Dilestradeg Normandi|D-Day]]".]] E 6 Mezheven 1944 e krogas an [[Oberiadur-brezel Overlord]] evit dieubiñ Frañs. Gourizet e voe 200,000 alaman e chakod [[Falaise]]. 150,000 alaman a c'hallas tec'hel an takad en ur leuskel aveadurioù a-bouez ha 50,000 alaman a voe lazhet pe brizoniet. [[Restr:Persuit_to_the_West_Wall.jpg|thumb|Talbenn ar C'hornôg e 1944]] == Daveoù == * {{Cite book|last=Szélinger|first=Balázs|year=2010|chapter=Magyar katonák idegen frontokon|title=Küzdelem Magyarországért: Harcok hazai földön|editor=Duzs|publisher=Pannon-Literatúra Kft.|location=Kisújszállás|language=hu|isbn=978-963-251-185-6|page=94}} * {{Cite book|last=Clarke|first=Jeffrey J.|year=1993|series=United States Army in World War II., European theater of operations|title=Riviera to the Rhine|location=Washington D.C.|publisher=Center of Military History|id=CMH Pub. 7–10|isbn=978-0-16-025966-1}} * {{Cite book|first=John|last=Ellis|title=The World War II Databook: The Essential Facts and Figures for all the combatants|url=https://archive.org/details/worldwariidatabo0000elli|publisher=BCA|year=1993|isbn=978-1-85410-254-6}} * {{Cite book|title=Blitzkrieg-Legende: Der Westfeldzug 1940, Operationen des Zweiten Weltkrieges|last=Frieser|first=Karl-Heinz|publisher=R. Oldenbourg|year=1995|isbn=3-486-56124-3|language=de|authorlink=Karl-Heinz Frieser|location=München}} * Gootzen, Har and Connor, Kevin (2006). "Battle for the Roer Triangle" {{ISBN|978-90-90-21455-9}}.See [https://web.archive.org/web/20201024061428/http://operation-blackcock.com/] * Hastings, Max. (2004). ''Armageddon: The Battle for Germany, 1944–1945''. New York: Alfred A. Knopf. {{ISBN|0-375-41433-9}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-375-41433-9|0-375-41433-9]]. * Holland, James. ''Normandy '44: D-Day and the Epic 77-Day Battle for France '' (2019) 720pp * {{Cite book|title=Luftwaffe at War; Blitzkrieg in the West|last=Hooton|first=E. R.|publisher=Chevron/Ian Allan|year=2007|isbn=978-1-85780-272-6|location=London}} * {{Cite book|last=Hooton|first=E.R.|year=2010|title=The Luftwaffe: A Study in Air Power, 1933–1945|url=https://archive.org/details/luftwaffestudyin0000hoot|location=London|publisher=Classic Publications|isbn=978-1-906537-18-0}} * {{Cite book|last=MacDonald|first=Charles B.|year=1993|origyear=1973|series=United States Army in World War II., European theater of operations|title=The Last Offensive|location=Washington D.C.|publisher=Center of Military History|oclc=41111259|edition=Special commemorative|id=CMH pub. 7-9-1}} * Matloff, Maurice. ''Strategic Planning for Coalition Warfare, 1943–1944'' (1959). [https://web.archive.org/web/20201021050312/https://history.army.mil/books/wwii/sp1943-44/index.htm online] * Murray, Williamson and Millett, Alan R. (2000). ''A War to be Won: Fighting the Second World War''. The Belknap Press of Harvard University Press. {{ISBN|0-674-00680-1}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-674-00680-1|0-674-00680-1]]. * Seaton, Albert (1971). ''The Russo-German War''. New York: Praeger Publishers. * {{Cite book|title=France, 1940: Blitzkrieg in the West|url=https://archive.org/details/france1940blitzk0000shep|last=Shepperd|first=Alan|publisher=Osprey|year=1990|isbn=978-0-85045-958-6|location=Oxford}} * Weigley, Russell F. (1981). ''Eisenhower's Lieutenants''. Bloomington: Indiana University Press. {{ISBN|0-253-13333-5}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-253-13333-5|0-253-13333-5]]. * {{Cite book|last=Willis|first=Frank Roy|year=1962|title=The French in Germany, 1945–1949|location=Stanford|publisher=Stanford University Press}}. * {{Cite book|last=Zaloga|first=Steve|year=2006|title=Remagen 1945: Endgame against the Third Reich|url=https://archive.org/details/remagen1945coede00unse|location=Oxford|publisher=Osprey Publishing|isbn=1-84603-249-0}}. * {{Cite book|last=Zaloga|first=Steve|title=Armored Champion: The Top Tanks of World War II|publisher=Stackpole|year=2015|isbn=978-0811714372}} [[Rummad:Takadoù emgann an Eil Brezel-bed]] j6kzifnmq5utieel0etdhbx77t71j49 0 167029 2200862 2077580 2026-09-25T20:09:18Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200862 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Va c'hatekiz krenn''}} '''''Va c'hatekiz krenn''''' zo ur [[katekiz|c'hatekiz]] [[brezhonek]], un embannadur nevez eus ''Katekiz [[eskopti Kemper ha Leon]]'' ([[1939]]) evit prientiñ [[pask kentañ]] ar vugale oadet 9-12 vloaz<ref>[https://web.archive.org/web/20231207180257/https://bibliotheque.diocese-quimper.fr/items/show/10701 ''Église catholique en Finistère'']</ref>. Ul levr 112 pajenn ennañ eo, gant skeudennoù e liv, embannet e [[1943]] gant Tolra, embanner e [[Pariz]]. ==Liammoù diavaez== *[https://www.abebooks.com/CHatekiz-Krenn-Cat%C3%A9chisme-breton/30140936685/bd ''AbeBooks''] *[https://www.livre-rare-book.com/book/27918367/IXY-213 ''Livre rare book''] ==Notennoù== {{daveoù}} [[Rummad:Katekizoù brezhonek]] [[Rummad:Levrioù brezhonek 1943]] 0fz21905dsub7b6f79py3zqzu6zvs9o 0 168738 2200804 2200358 2026-09-25T13:03:48Z Kestenn 14086 2200804 wikitext text/x-wiki {{Droukveskañ|.222 Remington Magnum}} {| class="infobox" {{Infobox/Titl|.222 Remington|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Rifle_Cartriges.jpg|frameless|313x313px]]<br><br>A gleiz da zehou : kartouchennoù [[7 × 64 mm]] - [[.243 Winchester]] - '''.222 Remington''' - [[.22 Long Rifle]] |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! Kalibr |[[.22 (rummad kalibroù)|.222 / 5,56 mm]] |- ! Doare douilhez |kreuzenn, boutailh |- ! Doare skeiñ |e-kreiz |- ! Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! Mare implij |Abaoe 1959 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! Ø bannadell |5,7 mm |- ! Ø kolier |6,4 mm |- ! Ø skoaz |9,1 mm |- ! Ø korf an douilhez |9,6 mm |- ! Ø strad |9,6 mm |- ! Tevder ar strad |1,1 mm |- ! Hirder an douilhez |43,2 mm |- ! Hirder ar gartouchenn |54,1 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all |- ! Pouez ar vannadell |3 - 4 g |- ! Tizh ar boled V₀ |895 - {{formatnum:1092}} m/s |- ! Energiezh ar vannadell |{{formatnum:1512}} - {{formatnum:1590}} J |- ! [[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]] |SR |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |C |} An '''.222 Remington''' zo ur [[munision]] skoet en e greiz evit an [[Arm-skoaz|armoù-skoaz]], savet gant M. H. Walker er [[Remington|Remington Arms Co.]] e 1950, evit ar garabinenn-vorailh [[Remington Model 722|M722]]. N'eo ket deveret deus ur munision all, met heñvel a-walc'h eo ouzh unan [[.30-06 Springfield|.30-06]] bihanoc'h. Pouez ar bannadelloù a zo alies etre 3,24 ha 3,56 g (50 da 55 [[Greunenn (unanenn)|greunenn]]), da chaseal jiboez munut pe evit ar [[sportoù tennañ]] da skouer, met a-wechoù e kaver lod a ra betek 5,83 g (90 greunenn)<ref>{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 88</ref>. Resis-kenañ eo ar munision-mañ betek 200 metr hag implijet kenañ e vez da chaseal loened gwelet evel noazus ([[Louarn|lern]], [[Avank-Spagn|avanked-Spagn]]) pe c'hoazh [[Yourc'h|yourc'hed]] chaseet en ur dostaat. Anvet eo .222 Remington, koulskoude ne ra ket ar vannadell .222" (5,56 mm) rik, .224" (5,70 mm) kentoc'h. An [[.223 Remington]], hag he stumm milourel [[5,56 × 45 mm NATO]] a gaver el lod brasañ eus ar [[Fuzuilh-arsailh|fuzuilhoù-arsailh]] implijet gant broioù [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]] ([[M16 (fuzuilh)|M4 hag M16]], [[FAMAS]]), a zo deveret deus an .222 Remington. Ral eo armoù-tan an arme kambret e .222 Remington. Ne vez ket implijet kalz ar c'halibr-mañ en Amerika ken : eno e raer muioc'h gant an [[5,56 × 45 mm NATO|.223 Remington]], a zo marc'hadmatoc'h abalamour da stokoù dreist an arme. Poblek-kenañ eo an .222 Remington en [[Europa (kevandir)|Europa]], ha dreist-holl e [[Bro-C'hall|Frañs]] : er vro-se eo renket er [[Lezennoù war an armoù e Frañs#Rummad A : armoù difennet d'ar siviled|rummad C]] (munision chaseal) pa vez renket an .223 Remington er rummad B (munision a ranker resev aotre ur prefed da implijout pe da brenañ anezhañ). == Gwelet ivez == * [[.22 (rummad kalibroù)|Kalibr .22 (rummad)]] == Liammoù diavaez == * '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/tabical-fr-page84.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:222 Remington}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù-chase]] [[Rummad:Munisionoù SUA]] inqc2s4x816pg50kwnglnzxmfanujwn 0 169025 2200874 2194749 2026-09-25T21:14:28Z Kestenn 14086 Klokaat roll ar produioù. Kalz a chom da ouzhpennañ. 2200874 wikitext text/x-wiki [[Restr:Remington logo.png|Logo an embregerezh|dehou|230x230px]]'''Remington Arms''' a oa un embregerezh [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] en deus produet [[Arm-tan|armoù-tan]] ha [[Munision|munisionoù]] bihan o c'halibr e-pad ouzhpenn daou gantved. Unan eus ar broduerien armoù brudetañ eo er bed. Freuz-stal en deus graet e 2018, met kenderc'hel a ra munisionoù ar merk da vezañ produet ha gwerzhet gant '''Remington Ammunition''' hag e armoù-tan gant '''RemArms LLC'''. == Istor == === Orin === [[Restr:Eliphalet Remington c1845 dPk8c HD.png|kleiz|thumb|Dagerskeudenn [[Eliphalet Remington II]], war-dro 1845.]] E 1816 e voe goveliet e ganol kentañ gant [[Eliphalet Remington II]] (28 a viz Here 1793, [[Suffield (Connecticut)|Suffield]], [[Connecticut]] - 12 a viz Eost 1861, [[Ilion (New York)|Ilion]], [[New York (Stad)|Stad New York]]) e govell e dad, e [[Utica (New York)|Utica]] (Stad New York). Tamm-ha-tamm e tapas brud vat an armoù produet en ur mod artizanel gantañ ha dilojañ a reas an den e 1828 da Ilion, e atalieroù brasoc'h. === Adalek kreiz an XIX{{Vet}} kantved, eus an artizanelezh d'an industriezh === E 1845 e voe urzhiet evit ar wech kentañ 5.000 skouerenn deus ar fuzuilh [[Remington Model 1841|M1841]] gant [[Arme ar Stadoù-Unanet|arme Stadoù-Unanet Amerika]]. Kreskiñ a reas an embregerezh ha mont a reas tri mab Eliphalet Remington II da labourat asambles gantañ e 1856. Adanvet e voe an embregerezh '''''E. Remington & Sons'''''. E 1861 e varvas Eliphalet Remington II. E dri mab a chomas mistri war ar stal. Er memes bloaz e krogas [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] hag e kreskas ar goulenn war an armoù-tan. Pourveziet e voe armeoù an Norzh gant ar revolver [[Remington Model 1858|M1858 New Model Army]]. Goude fin ar brezel e 1865 e klaskas E. Remington & Sons brasaat o c'hatalog armoù evit ar [[Chaseal|chaseourien]] hag an [[Sportoù tennañ|dennerien sport]]. E 1871 e voe digoret ur rann eus an embregerezh evit produiñ munisionoù bihan o c'halibr, '''''Remington Ammunition Works''''' hec'h anv. Rann an armoù a deuas-hi da vezañ '''''Remington Arms''''' e 1888. Ar fuzuilhoù [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] produet gant an embregerezh adalek 1864 a reas berzh er bed a-bezh. === An XX{{Vet}} kantved, an embregerezh e barr e vrud === [[Restr:RemingtonMd11.JPG|thumb|Ur fuzuilh Remington Model 11]] Ar fuzuilh damaotomatek kentañ er bed, ar [[Browning Auto-5]], a voe ijinet e 1902 gant [[John Browning]] ha produet gant Remington dindan aotre adalek 1906. {{formatnum:850000}} skouerenn anezhi a voe gwerzhet e 42 vloaz dindan an anv Model 11. Ma oa neptu [[Stadoù-Unanet Amerika]] e deroù ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]] e kreskas o industriezh a-benn respont d'ar goulenn divent war an armoù hag ar munisionoù a savas. Diouzhtu adalek 1914 e voe digoret uzinoù nevez gant Remington e [[Denver]] ([[Colorado]]), [[Independence (Missouri)|Independence]] ([[Missouri (stad)|Missouri]]) ha [[Lowell (Massachusetts)|Lowell]] ([[Massachusetts]]) a-benn pourveziañ armeoù [[Bro-C'hall]], ar [[Rouantelezh-Unanet]], hag hini Stadoù-Unanet Amerika pa gemeras perzh ar vro en emgannoù adalek 1917. Produiñ a rae Remington munisionoù ha [[Pistolenn|pistolennoù]] evel ar [[Colt M1911]] gant aotre an embregerezh [[Colt's Manufacturing Company|Colt]]. En [[Eil Brezel-bed]] e voe lakaet ivez Remington da bourveziañ armeoù ar [[Kevredidi an Eil Brezel-bed|Gevredidi]]. Hervez lec'hienn an embregerezh e reas Remington war-dro an hanter eus ar munisionoù bihan o c'halibr implijet gant Stadoù-Unanet Amerika hag ar broioù unanet gante e-pad an daou vrezel-bed<ref>{{En}} ''About us'', war [https://www.remarms.com/about-us lec'hienn RemArms.com], lennet d'an 10/12/2023</ref>. Goude ar brezel e reas berzh Remington gant ar garabinenn [[Remington 700]], brudet-mat e bed ar chase hag ar sportoù tennañ. Ar fuzuilh M24, deveret eus ar garabinenn-mañ, a voe implijet evel [[fuzuilh-resisted]] diazez arme Stadoù-Unanet Amerika etre 1988 ha 2010. E 1970 e voe savet un uzin munisionoù nevez e [[Lonoke (Arkansas)|Lonoke]] ([[Arkansas]]). Deus ar c'hartouchennoù [[.222 Remington]] ijinet gant an embregerezh e 1950 e voe deveret ar c'halibr [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] implijet evel munision standart armeoù [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]] abaoe 1980. === XXI{{Añ}} kantved, diskar hag adc'hanedigezh === Adalek ar bloavezhioù 2010 e tigreskas an niver a armoù gwerzhet gant an embregerezh. E 2018 e embannas e rae freuz-stal<ref>{{Fr}} ''[https://www.lemonde.fr/ameriques/article/2018/03/26/remington-le-plus-ancien-armurier-americain-s-est-declare-en-faillite_5276353_3222.html Remington, le plus ancien armurier américain, s'est déclaré en faillite]'', e ''Le Monde'', 26/03/2018 (lennet d'an 09/10/2024)</ref>. ''Remington Ammunition'', ar rann a brodue munisionoù, a voe adprenet e 2020 gant [[Vista Outdoor]]. Perzh eo bremañ ivez eus ar strollad merkoù munisionoù ''The Kinetic Group'' stag ouzh Vista Outdoor. Un embregerezh all, ''RemArms LLC.'', a zo bet savet evit kenderc'hel da broduiñ ha da werzhañ armoù ar merk. Oberiant eo an daou embregerezh hiziv an deiz. [[Restr:|thumb|]] == Armoù == === Armoù-dorn === * revolver [[Model 1858 New Model Army]] * pistolenn [[Colt M1911]] (produet dindan aotre) === Karabinennoù ha fuzuilhoù === {|border="0" cellpadding="2" |- valign="top" | * [[Remington Model 1841|Model 1841 Mississippi]] * [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] * [[Springfield M1903]] * [[Browning Auto-5|M11]] (1905) | * [[Remington Model 8]] (1905) * [[Remington Model 30]] (1921) * [[Remington 700]] ha fuzuilh-resisted [[Remington 700|M24]] deveret anezhi (1962) | [[Restr:140711-F-ZY202-007 - JBER Airmen train with sniper weapon system (Image 31 of 39).jpg|thumb|Ur soudard stadunanat o pleustriñ gant ur fuzuilh-resisted Remington M24.]] | |} === Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp === {|border="0" cellpadding="2" |- valign="top" | [[Restr:Remington Model 12a.jpg|thumb|Ur fuzuilh-pomp Remington Model 12A.]] | * [[Remington Model 12]] (1909) * [[Remington Model 14]] (1913) * [[Remington 870]] (1951) | |} === Munisionoù === Ar munisionoù da heul zo bet ijinet, pe produet evit ar wech kentañ a yoc'h, gant Remington. {|border="0" cellpadding="2" |- valign="top" | * [[.17 Remington]] * [[.22 Remington Jet]] * [[.22-250 Remington]] * [[.222 Remington]] * [[.222 Remington Magnum]] * [[.223 Remington]] | * [[.25-06 Remington]] * [[.260 Remington]] * [[.280 Remington]] * [[.32 Remington]] * [[.35 Remington]] * [[.350 Remington Magnum]] * [[.357 Remington Maximum]] | * [[.416 Remington Magnum]] * [[.44 Magnum]] * [[6 mm Remington]] * [[7 mm-08 Remington]] * [[7 mm Remington Magnum]] | [[Restr:44 Remington Magnum - 3.jpg|thumb|Ur gartouchenn .44 Magnum, unan eus ar munisionoù implijetañ bet ijinet gant an embregerezh.]] | |} == Darvoudoù stag ouzh ar merk == * E 1873 e voe ijinet ar [[skriverez]] kentañ gant [[Christopher Sholes]] ha [[Carlos Glidden]]. En uzinoù Remington e voe produet. * An dorfedourez [[Bonnie Parker]] a implije ur fuzuilh [[Remington Model 11]] troc'het he c'hanol. * Ur fuzuilh [[Remington 760 Gamemaster]] a voe implijet da zrouglazhañ [[Martin Luther King, Jr.|Martin Luther King]] e 1968 e [[Memphis (Tennessee)|Memphis]]. == Liammoù diavaez == * {{En}} [https://www.remington.com/ Lec'hienn ''Remington Ammunition''] (rann ar munisionoù) * {{En}} [https://www.remarms.com/ Lec'hienn ''RemArmsLLC.''] (rann an armoù-tan) * {{En}} ''[https://www.youtube.com/watch?v=TXh9q4TnCNw One at at time]'', un teulfilm produet e 1969 gant ''Remington Arms'' da ziskouez penaos e veze produet o armoù == Levrlennadur == * {{Fr}} ''Remington Saga'', e ''La Gazette des Armes'', niv. 488, miz Gouere/Eost 2016, pp. 16-25 == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Embregerezhioù SUA]] [[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]] [[Rummad:Embregerezhioù munisionoù]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1816]] cue7yiwobogcbf2vjimm6cg0efshmsc 0 169124 2200810 2197581 2026-09-25T13:41:40Z Kestenn 14086 /* Produioù kozh Sako (Europa) */ 2200810 wikitext text/x-wiki [[Restr:Sako.png|Logo ar merk|dehou|200x200px]] '''SAKO, Limited''' (eus ar [[finneg]] '''Suojeluskuntain Ase- ja Konepaja Oy''') zo un embregerezh finnat hag a brodu [[Arm-tan|armoù-tan]] ha [[Munision|munisionoù]] e [[Riihimäki]] (rannvro Kanta Häme) e su [[Finland]]. Perc'henn eo war an embregerezh armoù [[Tikka]] abaoe 1983. Perzh eo abaoe 2020 eus ar [[Beretta|Beretta Holding]]. == Istor == E 1919, daou vloaz goude ma vije disklêriet dizalc'hidigezh Finland diouzh [[Impalaeriezh Rusia]], Servij Armoù Gward Sivil ar vro ('''''Suojeluskuntain Yliesikunnan Asepaja''''') a zigoras un atalier en ur vraserezh kozh e [[Helsinki]] da gempenn [[Fuzuilh|fuzuilhoù]] rusian kozh evit ma servijfent d'ar vro nevez-c'hanet. E 1921 e teuas an atalier da vezañ ur stal brevez. Servij an Armoù a zilojas e 1927 d'un uzin munisionoù e Riihimäki. Adanvet e voe '''SAKO''' e 1931. An embregerezh nevez a grogas da ezporzhiañ munisionoù da [[Sveden]] er bloavezhioù 1930 hag e produas kartouchennoù [[Pistolenn-vindrailher|pistolennoù-mindrailher]] e-pad an [[Eil Brezel-bed|Eil Brezel Bed]]. Goude ar brezel e produas armoù-tan evit ar siviled. E 1983 e voe prenet Tikkakoski, un embregerezh armoù finnat all, gant SAKO<ref>{{En}} ''[https://www.sako.global/company-story-and-history-highlights Sako History]'' war lec'hienn ar merk (lennet d'an 20/08/2024)</ref>. Implijet e vez c'hoazh anv Tikka evit produioù zo hiziv an deiz (karabinennoù [[Tikka T3]] ha [[Tikka T1x|T1x]] da skouer). E 1986 en em vodas Sako gant lodenn armoù an embregerezh Stad finnat Valmet, hag e teuas an embregerezh da vezañ Sako-Valmet. Adwerzhet e voe d'ar strollad [[Beretta Holding]] e 2000<ref>{{Fi}} LÄHTEENMÄKI Pekka, ''[https://www.talouselama.fi/uutiset/suomalainen-asetehdas-loysi-isannan-italiasta-olemme-outo-osakkeenomistaja/b1ea9aa1-643a-355b-b7ba-8a505567512f Suomalainen asetehdas löysi isännän Italiasta – "Olemme outo osakkeenomistaja"]'', Talouselämä, 28/12/2016 (lennet d'an 08/05/2025)</ref>. == Fuzuilhoù produet bremañ == [[Restr:Sako TRG-42.jpg|thumb|Ur fuzuilh Sako TRG.]] === Merk ''Sako'' === * Sako S20 * Sako 85 * Sako A7 * Sako TRG * Sako Quad * Sako Finnfire II [[Restr:Tikka T3 02.01.2008 11-41-55 3156x2128.JPG|thumb|Ur garabinenn Tikka T3.]] === Merk ''Tikka'' === * [[Tikka T3|Tikka T3x]] (meur a adstumm dezhañ) * [[Tikka T1x]] (stummoù MTR, Hunter, UPR) == Produioù kozh Sako (Europa) == {| class="wikitable" border="1" |'''Bloavezh''' |'''Model''' |'''Kalibroù''' |- |1942 |L42 |7 × 33 mm Sako |- |1946 |L46 |5,6 × 35 mm R, [[.22 Hornet]], [[.218 Bee]], [[.222 Remington|.222 Rem]], .222 Rem Mag, .25-20 Win, 7 × 33 mm Sako, .32-20 Win |- |1954? |P54/P54T |[[.22 Long Rifle|.22 LR]] |- |195? |M98 |[[.270 Winchester|.270 Win]], [[.30-06 Springfield|.30-06]], [[.300 H&H Magnum|.300 H&H]], 8 × 60mm, [[9,3 × 62 mm]], .375 H&H |- |1957 |L57 |[[.243 Winchester|.243 Win]], .244 Rem, [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Win]] |- |1959 |L579 Forester |[[.22-250 Remington|.22-250]], .243 Win, .244 Rem, .308 Win |- |1961 |L461 Vixen |.17 Rem, .222 Rem, .222 Rem Mag, .223 Rem |- |1961 |L61R Finnbear |.264 Win, .270 Win, 30-06 |- |1961 |L61R Finnbear Magnum |7mm Rem Mag, [[.300 Winchester Magnum|.300 Win Mag]], .300 H&H, [[.338 Winchester Magnum|.338 Win Mag]], .375 H&H |- |1963 |VL63 Finnwolf |.243 Win, .244 Rem, .308 Win, .358 Win |- |1972 |L61R Finnbear |.25-06 Rem, [[6,5 × 55 mm]], .270 Win, [[7 × 64 mm]], .30-06, 9,3 × 62 mm |- |1972 |L61R Finnbear Magnum |7mm Rem Mag, .300 Win Mag, .338 Win Mag, .375 H&H |- |1972 |P72 Finnscout |.22 LR, [[.22 WMR]] |- |1974? |Sako M74 Super |.222 Rem, .223 Rem, .22-250, .243 Win, .308 Win, .25-06, .270 Win, .30-06, .264 Mag, 7 mm Rem Mag, .300 Win Mag, .300 H&H, .338 Win Mag, .375 H&H |- |1975 |P75 |.22 Hornet |- |1978 |M78 Finnscout |.22 LR, .22 WMR, .22 Hornet |- |1979/80 |AI/L461 |.17 Rem, .222 Rem, .223 Rem |- |1987 |AI/L461 PPC |.22 PPC USA, 6mm PPC USA |- |1979/80 |AII/L579 |.22-250 Rem, .243 Win, 7mm-08, .308 Win |- |1979/80 |AIII | |- |1979/80 |AIV | |- |1979/80 |AV/L61R |.25-06 Rem, 6,5 × 55 mm, .270 Win, 7 × 64 mm, .30-06 Springfield, 9,3 × 62 mm |- |1979/80 |AV Mag/L61R Magnum |7 mm Rem Mag, .300 Win Mag, .300 Wby, .338 Win Mag, .375 H&H, [[.416 Remington Magnum|.416 Rem Mag]] |- |1982? |VL63 Finnwolf Sako Collectors Association |.243 Win, .308 Win |- |1988 |M579 SM (Super Match) |.308 Win |- |1989 |TRG-21 |.308 Win |- |1989 |TRG-41 |[[.338 Lapua Magnum|.338 Lapua Mag]] |- |1992 |M591 Left hand |.22-250, .243 Win, 7mm-08 Rem, .308 Win |- |1992 |M995 TRG-S |.25-06 Rem, 6,5 × 55 mm, .270 Win, .280 Rem, 7 × 64 mm, .308 Win, .30-06 Spr., 9,3 × 62 mm |- |1992 |M995 TRG-S Magnum |.270 Wby, 7mm Rem Mag, 7mm Wby, 7mm STW, .300 Win Mag, .300 Wby, .338 Win Mag, .340 Wby, [[.375 H&H Magnum|.375 H&H]], .416 Rem Mag |- |1992 |M995 TRG-S Super Magnum |7.21 Firebird, 7.82 Warbird, .30-378 Wby, .338 Lapua Magnum |- |1993 |S491 |.17 Rem, .222 Rem, .223 Rem, .22 PPC USA, 6 mm PPC USA |- |1993 |M591 |.22-250, .243 Win, 7mm-08 Rem, .308 Win |- |1993 |L691 |.25-06, 6.5 × 55 mm, .270 Win, 7×64, .280 Rem, .30-06, 9.3 × 62 mm |- |1993 |L691 Mag |.270 Weatherby, 7 mm Rem Mag, 7 mm Weatherby, .300 Win Mag, [[.300 Weatherby Magnum|.300 Weatherby]], .338 Win Mag, .340 Weatherby, .375 H&H, .416 Rem Mag |- |1997 |Sako 75 I |.222 Rem, .223 Rem |- |1997 |Sako 75 III |.22 PPC USA, 6mm PPC USA |- |1997 |Sako 75 III |.22-250, .243 Win, [[.260 Remington|.260 Rem]], 7 mm-08 Rem, .308 Win |- |1997 |Sako 75 SM |.270 WSM, .300 WSM |- |1997 |Sako 75 IV |.25-06, 6,5 × 55 mm, .270 Win, 7 × 64 mm, .30-06, 9,3 × 62 mm, 9.3 × 66 mm Sako |- |1997 |Sako 75 V |7 mm Rem Mag, .300 Win Mag, .375 H&H, .416 Rem Mag |- |1999 |TRG-22 |.260 Rem, .308 Win |- |1999 |TRG-42 |.300 Win Mag, .338 Lapua Mag |- |2001 |Sako 75 V Safari anniversary model |.375 H&H |- |2001 |Sako Finnfire (P94S) |.22 LR |- |2006 |Sako Quad |.17 Mach 2, .17 HMR, .22 LR, .22 WMR |- |2006 |Sako 85 XS |.204 Ruger, .222 Remington, .223 Remington |- |2006 |Sako 85 S |.22-250, .243 Win, .260 Rem, 7mm-08 Rem, .308 Win, .338 Federal |- |2006 |Sako 85 SM |.270 WSM, 7mm WSM, .300 WSM |- |2006 |Sako 85 M |.25-06, 6,5 × 55 mm, .270 Win, 7 × 64 mm, .30-06, 9,3 × 62 mm, 9,3 × 66 mm Sako |- |2006 |Sako 85 L |7mm Rem Mag, .300 Win Mag, .338 Win Mag, .375 H&H Mag |- |2011 |Sako TRG M10 |.308 Win, .300 Win Mag, .338 Lapua Mag |- |2014 |Sako Finnfire II |.17 HMR, .22 LR |- |2020 |Sako S20 |.243 Win, 6.5 CM, 6.5 PRC, 7mm Rem Mag, .308 Win, .30-06, .300 Win Mag |} == Liammoù diavaez == * [https://www.sako.global/ Lechienn Sako] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Embregerezhioù Finland]] [[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]] [[Rummad:Embregerezhioù munisionoù]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1931]] nx4k311iyszpckw1yihgkmd4p2j96tf 0 169502 2200806 2175037 2026-09-25T13:32:52Z Kestenn 14086 2200806 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" |- {{Infobox/Titl|6,5 Creedmoor|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:6.5 lineup.jpg|frameless|313x313px|-]] <br /><br />Keñveriadenn un nebeud kartouchennoù 6,5 mm o c'halibr (a gleiz da zehou): [[.264 Winchester Magnum]], [[6,5 × 55 mm|6,5 × 55 mm Mauser]], [[6,5 × 52 mm Carcano]], [[.260 Remington]], '''6,5 mm Creedmoor''' ha [[6,5 mm Grendel]]. |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Kinnig |- ! Kalibr |6,5 mm |- ! Doare douilhez |kreuzenn, boutailh |- ! Doare skeiñ |e-kreiz |- ! Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! Ø bannadell |6,72 mm |- ! Ø trogleuziñ |6,5 mm |- ! scope="row" |Ø kolier |7,49 mm |- ! Ø skoaz |11,73 mm |- ! Ø korf an douilhez |11,95 mm |- ! Ø strad |12,01 mm |- ! Tevder ar strad |1,4 mm |- ! Hirder an douilhez |48,8 mm |- ! Hirder ar gartouchenn |71,8 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all |- ! Pouez ar vannadell |8 - 9 g |- ! Tizh ar boledoù V₀ |830 - 920 m/s |- ! Energiezh ar vannadell |{{formatnum:3095}} - {{formatnum:3290}} J |- ! [[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]] |LR |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |C |} Ar '''6,5mm Creedmoor''', pe '''6,5 × 48 mm''' hervez e anv metrek, anvet '''6.5 Creedmoor''' gant ar [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]], '''6.5 Creedmoor''' gant ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P]].<ref name=":0">{{Fr}} Taolenn ar munision war [https://cip-bobp.org/fr/tdcc lodennn TDCC lec'hienn ar CIP] (lennet d'ar 05/01/2024)</ref> ha '''6.5 CM''' pe '''6.5 CRDMR''' e stumm berraet, zo ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] skoet en he c'hreiz evit an armoù-skoaz kinniget gant an embregerezh [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] e 2007<ref>{{En}} [https://bulletin.accurateshooter.com/2007/11/hornady-introduces-new-65-creedmoor-cartridge/ ''New 6,5 Creedmoor Cartridge from Hornady''], Accurate Shooter, 07/11/2007 (lennet d'ar 07/05/2025)</ref>. Deveret eo deus ar c'hartouchennoù [[.30 Thompson Center]]<ref>{{En}} RUPP J. Scott, [https://www.rifleshootermag.com/editorial/the-versatile-6-5-creedmoor/83399 ''6.5 Creedmoor: The Popular, Versatile Cartridge Explained'']'','' Rifle Shooter Mag, 09/02/2012 (lennet d'ar 05/05/2025)</ref>. == Implij == E miz Here 2017, an [[U.S. Special Operations Command]] (US SOCOM) a amprouas ar munisionoù 6,5 Creedmoor, [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51mm NATO]] ha [[.260 Remington]] evit [[Fuzuilh-resisted|fuzuilhoù-resisted]] an nerzhioù ispisial. Kavet e voe e oa gwelloc'h [[Geriaoueg an armoù-tan#Hed-tenn|hed-tenn]] pleustrek ar 6,5 Creedmoor da 1.000 metr ha nebeutoc'h a [[argil]] gantañ evit ar [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] standart betek-neuze. Heñvel eo muzulioù an div gartouchenn setu e c'halle bezañ lakaet an eil pe eben e kargerioù an armoù<ref>{{En}} ''[https://soldiersystems.net/2018/03/23/ussocom-adopts-6-5-cm/ ''USSOCOM Adopts 6.5 Creedmoor'']'', Soldier Systems, 23/03/2018 (lennet d'ar 05/05/2025)</ref>. Divizet e voe gant ar SOCOM ober gant ar 6,5 Creedmoor adalek 2019 er fuzuilhoù [[sniper]]. Heuliet e voent gant an [[Morlu ar Stadoù-Unanet|U.S. Navy]] e miz Du 2019. An [[Department of Defense]] stadunanat a reas heñvel e 2020<ref>{{En}} [https://www.gunsandammo.com/editorial/department-of-defense-chooses-hornady-65-creedmoor-ammo/375762 ''Department of Defense Chooses Hornady 6.5 Creedmoor Ammo''], Guns & Ammo, 29/04/2020 (lennet d'ar 05/05/2025)</ref>. Kregiñ a rejont da cheñch kanolioù an armoù evit azasaat anezho ouzh ar c'halibr nevez. E 2023 o deus dibabet ar [[Royal Marines]] saoz fuzuilhoù L129A2 nevez kambret e 6,5 Creedmoor<ref>{{En}} REEVES James, [https://www.thefirearmblog.com/blog/2023/09/21/u-k-royal-marines-adopt-6-5cm-lmt-l129a2-ft-huxwrx-leupold/ ''U.K. Royal Marines adopt a 6.5CM LMT as the L129A2, ft. HUXWRX and Leupold''] war The Firearm Blog, 21/09/2023 (lennet d'ar 07/05/2025)</ref>. == Muzulioù == Muzulioù ur gartouchenn '''6,5 mm Creedmoor''' hervez ar CIP (e milimetroù) : <gallery> Restr:6.5mm_Creedmoor_dimensions.png|kleiz| </gallery> == Liammoù diavaez == * '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/6-5-creedmoor-200418-fr.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:6,5 mm Creedmoor}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù SUA]] hbgnktw2p7jn1uv2lmmxqy2v9dqze83 0 170211 2200822 2200797 2026-09-25T15:17:14Z Kestenn 14086 /* Armoù (hervez o bro) */ 2200822 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2" | align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]] | align="left" valign="center"| <div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !''' </div> <div align="center" style="font-size:100%;"> An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis. '''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.''' </div> | align="right" valign="center"| [[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]] |}<div style="text-align:center;"> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] == === [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] === [[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[CZ 550]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR7 / FR8]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Snipex T-Rex]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[VSS Vintorez]] • [[Werder M1869]] === [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] === [[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]] === [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] === [[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]] === [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol === [[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]] === [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] === [[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]] === [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] === [[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]] === [[Karabinenn|Karabinennoù]] === [[ArmaLite AR-7]] • [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Browning BLR]] • [[Browning SA-22]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[Gyrojet]] • [[Haenel CR]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]] === [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] === [[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG3]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]] === [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] === [[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] == === [[Pistolenn|Pistolennoù]] === '''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • [[Ruger-5.7]] '''• SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Charola y Anitua (pistolenn)|Charola y Anitua]] • [[Coonan (pistolenn)|Coonan]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Gyrojet]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]] === [[Revolver|Revolverioù]] === [[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[FN Barracuda]] • [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] == Armoù eneptank == ''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]] == [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] == [[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]] == [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] == [[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]] == [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] == [[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]] == Doareoù armoù-tan kozh == [[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]] == Armoù hiron hag ispisial == [[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]] |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div> |- | align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]] === Evit ar c'hanolioù flour === [[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]] === Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) === * {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.260 Remington]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[.303 Savage]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Short Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6 mm Remington]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]] * {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]] * {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]] * {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[9 × 39 mm]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]] * {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]] * {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]] * {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]] * {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]] * {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]] * {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]] * {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]] * {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]] * {{Spagn}} : [[5 mm Clément]] • [[7 mm Charola]] * {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]] * {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]] * {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]] * {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]] === Dre rummad kalibroù === [[.22 (rummad kalibroù)|.22]] • [[.38 (rummad kalibroù)|.38]] • [[.44 (rummad kalibroù)|.44]] • [[5 mm (rummad kalibroù)|5 mm]] • [[6 mm (rummad kalibroù)|6 mm]] • [[7 mm (rummad kalibroù)|7 mm]] • [[8 mm (rummad kalibroù)|8 mm]] • [[9 mm (rummad kalibroù)|9 mm]] • [[10 mm (rummad kalibroù)|10 mm]] |} {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div> |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]] === Elfennoù armoù ha munisionoù === [[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Boled strishaet]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] • ''[[Takedown]]'' === Mont en-dro ha teknikoù tennañ === [[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]'' |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] === ==== Armoù (hervez o bro) ==== [[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Charola y Anitua]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • [[Ross Rifle Company|Ross]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[John Rigby & Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[TsNIITotchMach]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Charter Arms]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[XADO]] • [[Fort (embregerezh)|Fort]] ==== Munisionoù ha dafar adkargañ ==== [[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ==== Dafar all ==== [[Schmidt & Bender]] ==== Kenwerzh ==== [[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]] === Krouerien hag embregererien === [[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[John Pedersen]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Istor, lezenn ha kevredigezh === [[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Liège]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]] ==== Mediaoù hag embann ==== ''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]'' ==== Tennerien ha tennerezed en Istor ==== [[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]] === Er sevenadur === [[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]'' === [[Sportoù tennañ]] === [[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]] ==== Tennerien ha tennerezed sport ==== [[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]] |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div> [[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]] ==== Armoù dre zarvoud istorel ==== '''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]] '''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]] '''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]] ==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ==== [[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]] |} <br> {{Porchedoù roll}} [[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]] [[Rummad:Armoù]] 1tilh0ckdk07ljcmgiyz63trvb81r4l 2200861 2200822 2026-09-25T20:05:56Z Kestenn 14086 /* Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) */ 2200861 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2" | align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]] | align="left" valign="center"| <div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !''' </div> <div align="center" style="font-size:100%;"> An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis. '''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.''' </div> | align="right" valign="center"| [[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]] |}<div style="text-align:center;"> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] == === [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] === [[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[CZ 550]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR7 / FR8]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Snipex T-Rex]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[VSS Vintorez]] • [[Werder M1869]] === [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] === [[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]] === [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] === [[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]] === [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol === [[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]] === [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] === [[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]] === [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] === [[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]] === [[Karabinenn|Karabinennoù]] === [[ArmaLite AR-7]] • [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Browning BLR]] • [[Browning SA-22]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[Gyrojet]] • [[Haenel CR]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]] === [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] === [[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG3]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]] === [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] === [[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] == === [[Pistolenn|Pistolennoù]] === '''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • [[Ruger-5.7]] '''• SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Charola y Anitua (pistolenn)|Charola y Anitua]] • [[Coonan (pistolenn)|Coonan]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Gyrojet]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]] === [[Revolver|Revolverioù]] === [[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[FN Barracuda]] • [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] == Armoù eneptank == ''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]] == [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] == [[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]] == [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] == [[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]] == [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] == [[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]] == Doareoù armoù-tan kozh == [[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]] == Armoù hiron hag ispisial == [[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]] |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div> |- | align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]] === Evit ar c'hanolioù flour === [[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]] === Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) === * {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.260 Remington]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[.303 Savage]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Short Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6 mm Remington]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]] * {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]] * {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]] * {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[9 × 39 mm]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]] * {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]] * {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]] * {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]] * {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]] * {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]] * {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]] * {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]] * {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]] * {{Spagn}} : [[5 mm Clément]] • [[7 mm Charola]] * {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]] * {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]] * {{Kanada}} : [[.280 Ross]] * {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]] * {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]] === Dre rummad kalibroù === [[.22 (rummad kalibroù)|.22]] • [[.38 (rummad kalibroù)|.38]] • [[.44 (rummad kalibroù)|.44]] • [[5 mm (rummad kalibroù)|5 mm]] • [[6 mm (rummad kalibroù)|6 mm]] • [[7 mm (rummad kalibroù)|7 mm]] • [[8 mm (rummad kalibroù)|8 mm]] • [[9 mm (rummad kalibroù)|9 mm]] • [[10 mm (rummad kalibroù)|10 mm]] |} {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div> |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]] === Elfennoù armoù ha munisionoù === [[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Boled strishaet]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] • ''[[Takedown]]'' === Mont en-dro ha teknikoù tennañ === [[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]'' |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] === ==== Armoù (hervez o bro) ==== [[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Charola y Anitua]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • [[Ross Rifle Company|Ross]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[John Rigby & Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[TsNIITotchMach]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Charter Arms]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[XADO]] • [[Fort (embregerezh)|Fort]] ==== Munisionoù ha dafar adkargañ ==== [[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ==== Dafar all ==== [[Schmidt & Bender]] ==== Kenwerzh ==== [[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]] === Krouerien hag embregererien === [[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[John Pedersen]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Istor, lezenn ha kevredigezh === [[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Liège]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]] ==== Mediaoù hag embann ==== ''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]'' ==== Tennerien ha tennerezed en Istor ==== [[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]] === Er sevenadur === [[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]'' === [[Sportoù tennañ]] === [[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]] ==== Tennerien ha tennerezed sport ==== [[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]] |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div> [[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]] ==== Armoù dre zarvoud istorel ==== '''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]] '''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]] '''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]] ==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ==== [[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]] |} <br> {{Porchedoù roll}} [[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]] [[Rummad:Armoù]] mehy7ibtlqc37ck8npqba5m57l8u5gh 0 171124 2200809 2194345 2026-09-25T13:36:58Z Kestenn 14086 2200809 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Savage Model 110|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Savage 110 BA.jpg|frameless|280x280px]] <br><br>Ur garabinenn '''Savage Model 110 BA''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! Doare |[[Karabinenn]] |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre vorailh |- ! [[Munision|Munisionoù]] !{{Collapsible list | titl = | [[.30-06 Springfield]] ha [[.270 Winchester]] (da gentañ) | [[.204 Ruger]] | [[.22 ARC]] | [[.22-250 Remington]] | [[.22 Creedmoor]] | [[5,56 × 45 mm NATO]] | [[.243 Winchester]] | [[.25 Creedmoor]] | [[.25-06 Remington]] | [[6 mm ARC]] | [[6 mm Creedmoor]] | [[6,5 mm Creedmoor]] | [[6,5 mm PRC]] | [[.260 Remington]] | [[.270 Winchester Short Magnum]] | [[6.8 Western]] | [[7 mm PRC]] | [[7 mm-08 Remington]] | [[7 mm Remington Magnum]] | [[7 mm Backcountry]] | [[.300 AAC Blackout]] | [[.300 HAM'R]] | [[.300 PRC]] | [[.300 Winchester Short Magnum]] | [[.300 Winchester Magnum]] | [[.308 Winchester]] | [[.338 ARC]] | [[.338 Winchester Magnum]] | [[.350 Legend]] | [[.375 Ruger]] | [[.400 Legend]] | [[.450 Bushmaster]] }} |- ! Produer |[[Savage Arms]] |- ! |Bloavezh krouidigezh |1956 |- ! Mare produiñ |Abaoe 1958 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>(hervez an adstummoù) |- ! Mas (hep kartouchenn) |War-dro 3,100 kg |- ! Hirder ar c'hanol |Etre 508 ha 660 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Endalc'h |Kargerioù fiñv etre 2 ha 4 c'hartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |C |- |} Ar '''Savage Model 110''' zo ur rummad [[Karabinenn|karabinennoù-morailh]] kambret evit [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]] skoet en o c'hreiz, produet abaoe 1957 gant an embregerezh stadunanat [[Savage Arms]]. Produet e vez c'hoazh hiziv an deiz evit meur a seurt tennerien : [[Chaseal|chaseerien]], nerzhioù-surentez pe [[Sportoù tennañ|tennerien sport]]. Unan eus brudetañ karabinennoù stadunanat eil hanterenn an XX{{vet}} kantved eo. == Istor == E-kreiz ar bloavezhioù 1950 e c'houlennas an embregerezh Savage digant e ijinour Nicholas L. Brewer, bet o labourat evit [[Stevens Arms|Stevens]] a-raok an [[Eil Brezel-bed]], sevel ur garabinenn-vorailh nevez gouest da zegemer kartouchennoù skoet en o c'hreiz galloudus<ref name=":0">{{En}} GREENLEAF Bob, ''[https://web.archive.org/web/20240510092104/https://www.savageshooters.com/content.php?105-The-Savage-Model-110-Rifle/view/1 The Savage Model 110 Rifle]'' e Precision Shooting Magazine Vol. 45 n°3, miz Gouere 1997, adembannet war SavageShooters.com e 2004 (lennet d'an 09/05/2024)</ref>. Mervel a reas an ijinour e miz Kerzu 1956<ref>{{En}} ''[https://www.newspapers.com/article/tampa-bay-times-nich-l-brewer-obit/15462663/ Nichols L. Brewer obituaries]'' e Tampa Bay Times, St Petersburg, Florida, 23/12/1956, p. 15</ref> prestik goude bezañ echuet tresañ teknikel ur garabinenn nevez hag a voe anvet '''Model 98''' peogwir e oa da vezañ gwerzhet e 97,95 $. Diwezhatoc'h e voe komprenet e vije diaes gwerzhañ an arm er priz-se : adanvet e voe '''Model 110''' ha gwerzhet e voe e 109,95 $ da gentañ. Kambret e oa da gentañ e [[.30-06 Springfield]] hag e [[.270 Winchester]]. Ar skouerennoù kentañ a voe produet e 1957 ha gwerzhet adalek 1958<ref name=":0" />. Degemeret e voe mat an arm e metoù an dennerien stadunanat. E 1966 e voe degaset kemmoù d'ar [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] ha lakaet an [[Draen (armoù)|draen]] da vezañ reoliek. Anvet e voe an adstumm '''Model 110C'''. Soñjet e voe ivez an adstumm-mañ evit izelaat koustoù ar produiñ en ur implijout teknikoù simploc'h. E 1998 e oa 18 adstumm eus ar Model 110 e gwerzh<ref>'''{{En}}''' GREENLEAF Bob, ''[https://web.archive.org/web/20240510092104/https://www.savageshooters.com/content.php?525-The-Savage-Model-110-Rifle-The-Rest-of-the-Story The Savage Model 110 Rifle, The rest of the story],'' e Precision Shooting Magazine Vol. 45 n°9, miz C'hwevrer 1998, adembannet war SavageShooters.com e 2004 (lennet d'an 09/05/2024)</ref>. E 2024 e kinnige an embregerezh Savage 45 adstumm eus ar Model 110, dezhe [[Kalibr (armoù-tan)|kalibroù]], danvezioù pe kanolioù disheñvel<ref>{{En}} [https://www.savagearms.com/content?p=firearms&a=110 Pajenn ar Model 110] war lec'hienn Savage Arms (lennet d'an 01/07/2026)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Karabinennoù]] [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Armoù brezel Ukraina]] f0w4xs8882av1tuu8eekwxn4bbe1vfc 0 171257 2200857 2103386 2026-09-25T19:37:30Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2200857 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} {{Databox}} '''Treterezh emgefre al lavar''' a zo ur skourr etrediskiblezh eus an [[urzhiataerezh]] hag eus ar [[klaskerezh roadoù|c'hlaskerezh roadoù]]. E bal pennañ eo klask degas d'an urzhiataerioù barregezhioù evit tretiñ hag embregañ [[Lavar naturel|lavar an den]]. Gantañ e c'heller ober war-dro restroù roadennoù, [[korpus]]où testennoù pe korpusoù komzoù, evit sevel un [[deskoni ardivinkel]] fardet diwar hentennoù a c'hell bezañ [[reollun]]iet pe [[tebeg]]ourel. Reiñ d'un urzhiataer ar ouestoni da dizhout ur seurt [[komprenezon]] eus an [[endalc'h]]ioù, eus an [[arliv]]ioù [[kemperzh]]el staget outo, eo an disoc'h da gaout. Pennaennoù hag a zeu eus ar [[yezhoniezh]] a vez implijet evit diboullañ ar stlenn arveradus, asambles gant ar pezh a c'hell degas [[spiswel]] ha [[perzhegezh]], koulz ha rummata hag aozañ an unpezhioù stlenn o-unan. Gant [[naouerezh ar gomz]], komprenezon al lavar naturel ha krouidigezh al lavar naturel e ya diazezoù treterezh al lavar. == Istor == [[restr:Alan Turing (1912-1954) in 1936 at Princeton University.jpg|thumb|300px|Turing e 1936, e [[Princeton]]]] Er bloavezhioù 1950 e krog ar studi efedus eus treterezh al lavar gant ardivinkoù, ar re savet evit an urzhiataerezh o tiwan, da gentañ-holl. Sellet a reer ouzh ar studiadenn embannet gant [[Alan Turing]], ''Computing machinery and intelligence'' (e brezhoneg : "Ardivinkoù urzhiataerezh ha naouegezh")<ref>Alan Turing, « Computing machinery and intelligence », e-barzh ''Mind'', Oxford University Press, levrenn 59, Nnn 236,‎ miz Here 1950</ref>, evel an destenn damkaniel diazez. En e bennad e kinnige un doare da briziañ kalite an naouegezh ardivinkel a voe graet [[Prouad Turing]] anezhañ diwezhatoc'h. Muzuliañ a ra ar prouad live speredegezh un ardivink diouzh barregezh ur programm divizoù da dremen evit un den : e-kerzh un eskemm kemennadennoù skrivet eo ret d'un den divinout hag-eñ emañ o kenskrivañ gant un ardivink pe gant un den all. Meno un implijer hepken avat a zepant diouzh re a faktorioù stag ouzh e endro evit bezañ gwelet evel ur reolenn<ref>Pennad « Critère de Turing », ''Dictionnaire de l'Informatique et de l'Internet 2001'', Micro Application, 2000, p. 232 : « Des programmes avec dialogue en langage naturel ont été conçus pour répondre à ce critère ».</ref>. E 1954 e voe kaset "arnod Georgetown" da benn gant [[Skol-veur Georgetown]], e Washington, gant sikour [[IBM]]. Klask a raed treiñ e saozneg en un doare emgefreek penn-da-benn en tu all da dri-ugent frazenn rusianek romanekaet a denne da dachennoù evel ar politikerezh, ar gwir, ar matematik pe ar skiant. Lavarout a rae aozerien an taol-arnod e vefe posubl sevel an treiñ emgefre dindan tri pe pemp bloavezh. Splann eo avat e oa bet choazet ar frazennoù rusianek gant aked hag e oa bet prientet an niver a oberatadennoù sevenet evit an [[anatadur]] evit gerioù ha frazennoù resis. Ouzhpenn, ne oa ket a zielfennadur eus an darempredoù pe eus an ereadurezh da anavezout framm ar frazennoù. Diazezet e oa an hentenn implijet war ur geriadur ma oa liammet ar gerioù ouzh reolennoù ha doareoù-ober resis<ref>{{en}} Erwin Reifler, "The solution of MT linguistic problems through lexicography", in ''Proceedings of the National Symposium on Machine Translation'', Machine Translation, 12, miz C'hwevrer, 1960, pp. 195-252.</ref>.<br> Kalz gorrekoc'h ha dipitus e voe an araokadennoù avat. Hervez ur studiadenn eus ar Stadoù-Unanet, danevell an ALPAC savet e 1966<ref>Villard Masako (dir.), « Traduction automatique et recherche cognitive », ''Histoire Épistémologie Langage (Sciences du langage et recherches cognitives)'', levrenn 11, Nnn 1,‎ 1989, p. 55-84 (DOI 10.3406/hel.1989.2290, www.persee.fr/doc/hel_0750-8069_1989_num_11_1_2290)</ref>, ne oa ket bet tizhet ar palioù gortozet goude dek bloavezh imbourc'h. Pa en em rentas kont an enklaskerien eus kemplezhded vras ar yezhoù e teuas palioù al labourioù enklask da vezañ kalz uveloc'h. A-drugarez d'ar penndiazezoù degaset gant Turing e teuas Joseph Weizenbaum a-benn da sevel, etre 1964 ha 1966, ar c'hentañ aotomat divizer gouest da douellañ un den ha da dremen evit un den all<ref>Marc-Emmanuel Perrin, "Les machines progressent dans leur apprentissage du langage naturel" [https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=https%3A%2F%2Fwww.france-science.org%2FLes-machines-progressent-dans-leur.html#federation=archive.wikiwix.com&tab=url Diell], ''Mission pour la Science et la Technologie de l'Ambassade de France aux Etats-Unis'', 22 septembre 2017.</ref>. An aotomat, ELIZA e anv, a oa sañset tremen evit ur psikoterapour, a zeue a-benn a-wezhioù da skoulmañ eskemmoù damheñvel ouzh an eskemmoù etre an dud, ken ez eo souezhus, daoust ma ne rae gant hogos titour ebet diwar-benn preder pe fromoù mab-den. Da skouer, pa'z ae ar « c'hlañvour » en tu all da varregezhioù izel ar bank anaoudegezhioù, e c'halle ELIZA reiñ ur respont jenerek, evel « Perak e lavarit ho peus poan-benn ? » evit respont da « Poan-benn am eus ». E diwezh ar bloavezhioù 1960, Terry Winograd, ur c'hlasker eus an [[MIT]], a savas ur programm e lavar naturel a oa SHRDLU e anv (distagañ « chreudeul »). A-drugarez dezhañ e c'halle an implijer divizout gant un urzhiataer da verañ ur « bed kuboù » (''a blocks world'') a c'halled gwelet war unan eus ar skrammoù kentañ. Ar c'hentañ programm e oa a-gement a ouie kompren ha seveniñ urzhioù kemplezh roet e lavar naturel. Tout ar pezh a c'halle ober avat a oa kemer kuboù, cheñch lec'h dezhe, o bodañ pe o divodañ. Ne c'hallas morse kompren kement a c'hall an dud ober gant traezoù fizikel<ref>Serge Boisse, "Etaoin Shrdlu" [http://sboisse.free.fr/technique/info/shrdlu.php Diell], e ''Journal d'un terrien'', hep deiziad.</ref>. E-pad ar bloavezhioù 1970, kalz programmourien a oa kroget da skrivañ « ontologiezhioù meizadel », a oa o fal urzhiañ an titouroù e roadoù a c'halle bezañ komprenet gant un urzhiataer. En o zouez e oa MARGIE (Schank, 1975), SAM (Cullingford, 1978), PAM (Wilensky, 1978), TaleSpin (Meehan, 1976), SCRUPULE (Lehnert, 1977), Politics (Carbonell, 1979), ha Plot Units (Lehnert, 1981). E miz Genver 2018, patromoù naouegezh diorroet gant [[Microsoft]] hag [[Alibaba]] a zeuas a-benn, pep hini diouzh e du, d'ober gwelloc'h evit an dud e prouadoù lenn ha kompren eus skol-veur Stanford. Drevezet e oa doare an dud da gompren ar gerioù hag ar frazennoù gant treterezh emgefreek al lavar naturel hag a-drugarez dezhañ e c'halle hiviziken ar patromoù deskoni emgefreek ober gant kementadoù bras a ditouroù a-raok reiñ respontoù resis d'ar goulennoù a saved gante<ref>« Alibaba's AI Outguns Humans in Reading Test », Bloomberg.com,‎ 15 a viz Genver 2018 ([https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=https%3A%2F%2Fwww.bloomberg.com%2Fnews%2Farticles%2F2018-01-15%2Falibaba-s-ai-outgunned-humans-in-key-stanford-reading-test#federation=archive.wikiwix.com&tab=url Diell], lennet d'ar 16 a viz Genver 2018).</ref>. E miz Du 2018, Google a roas lañs da BERT, ur patrom lavar<ref>Toutanova, Kristina, « BERT : Pre-training of Deep Bidirectional Transformers for Language Understanding » [https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=https%3A%2F%2Farxiv.org%2Fabs%2F1810.04805#federation=archive.wikiwix.com&tab=url Diell], war arXiv.org, 11 a viz Here 2018 (lennet d'an 31 a viz Gouere 2020).</ref>. E miz Mae 2020, OpenAI, un embregerezh savet gant [[Elon Musk]] ha [[Sam Altman]], a roe lañs da [[GPT-3]], ur patrom lavar dezhañ 175 miliard arventennoù skignet evel [[Fork (diorroadur meiziant)|fork]] un API kenwerzh<ref>{{en}} Will Douglas Heaven, « OpenAI’s new language generator GPT-3 is shockingly good—and completely mindless », ''MIT Technology Review'',‎ 20 a viz Gouere 2020 ([https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=https%3A%2F%2Fwww.technologyreview.com%2F2020%2F07%2F20%2F1005454%2Fopenai-machine-learning-language-generator-gpt-3-nlp%2F#federation=archive.wikiwix.com&tab=url Diell]).</ref>. == Damkanioù == == Hentennoù == == Levrlennadur == == Liammoù diavaez == * {{en}} [https://web.archive.org/web/20160303171327/http://www.hutchinsweb.me.uk/GU-IBM-2005.pdf Danevell berr arnod Georgetown] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303171327/http://www.hutchinsweb.me.uk/GU-IBM-2005.pdf |date=2016-03-03}} * [https://web.archive.org/web/20180808213358/http://www-03.ibm.com/ibm/history/exhibits/701/701_translator.html Kemennadenn evit ar c'hazetennoù digant IBM a-zivout arnod 1954] == Pennadoù kar == * [[Naouegezh alvezel]] == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} [[Rummad:Deskoni]] [[Rummad:Deskoni ardivinkel]] [[Rummad:Lavar naturel]] [[Rummad:Troidigezh ardivinkel]] [[Rummad:Yezhoniezh stlennek]] rgdilf37skincivwua7alnjw1poxxna 0 171724 2200807 2192828 2026-09-25T13:34:03Z Kestenn 14086 2200807 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Barrett MRAD|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Barrett-MRAD-sniper-rifle-01.png|frameless|280x280px]]<br><br>Stumm hep binvioù ar '''Barrett MRAD''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{SUA}} |- ! Doare |[[Fuzuilh-resisted]] |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre vorailh |- ! [[Munision|Munisionoù]] | * [[6,5 mm Creedmoor]] * [[.260 Remington]] * [[7mm Remington Magnum]] * [[.308 Winchester]] / [[7,62 × 51 mm NATO]] * [[.300 Winchester Magnum]] * [[.300 PRC]] * [[.300 Norma Magnum]] * [[.338 Norma Magnum]] * [[.338 Lapua Magnum]] |- ! Produer |[[Barrett|Barrett Firearms Company]] |- ! Mare implij |Abaoe 2012 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel (stumm kinniget d'ar SOCOM) |- ! Mas (hep kartouchenn) |6,7 kg |- ! Hirder |{{formatnum:1190}} mm |- ! Hirder ar c'hanol |620 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Hed-tenn pleustrek |{{formatnum:1500}} m |- ! Tizh ar boledoù V₀ |Hervez ar c'halibr |- ! Endalc'h |Karger fiñv 10 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |C |- |} Ar '''Barrett MRAD''' (evit '''''Multi-Role Adaptive Design''''') zo ur [[fuzuilh-resisted]] produet gant an embregerezh stadunanat [[Barrett]] abaoe 2010. Dibabet eo bet gant un nebeud unvezioù stadunanat evel fuzuilh [[sniper]]. == Deskrivadur == E 2009 en doa embannet ar [[United States Special Operation Command|SOCOM]] stadunanat ur c'haier-kargoù evit kaout ur fuzuilh-resisted nevez. Betek-neuze e rae [[Nerzhioù ispisial|Nerzhioù Ispisial]] ar vro gant fuzuilhoù [[Barrett M82]], kambret e [[.50 BMG]] nemetken. An embregerezh Barrett a ginnigas un arm nevez skañvoc'h (6,7 kg gant e zafar), gouest da dennañ resis betek {{formatnum:1500}} metr, dezhañ kanolioù a c'hallec'h cheñch buan evit azasaat an arm ouzh doareoù-implij disheñvel en emgannoù<ref>{{En}} LANGSTON Jay, ''[https://web.archive.org/web/20220520100144/https://www.tactical-life.com/gear/barrett-mrad-338-lapua-mag/ Barrett MRAD .338 Lapua Mag]'', war Tactical-life, 02/04/2011 (lennet d'ar 05/07/2024) </ref>. Gellet a ra bezañ implijet gant meur a [[Kalibr (armoù-tan)|galibr]], en o zouez an [[.338 Lapua Magnum]] hag ar [[6,5 mm Creedmoor]] a zo tamm-ha-tamm o kemer plas ar [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] e standard an [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]] evit ar fuzuilhoù-resisted. E 2019 ez eus bet sinet ur gevrat 50 milion a zolaroù gant ar SOCOM evit pourvezañ e soudarded gant fuzuilhoù MRAD. AN [[Arme ar Stadoù-Unanet|US Army]] hag an [[United States Marine Corps|US Marines]] a zo dedennet evit ober kemend-all<ref>'''{{Fr}}''' LAGNEAU Laurent, ''[https://www.opex360.com/2020/03/15/les-forces-americaines-vont-equiper-leurs-tireurs-delite-avec-des-nouveaux-fusils-multicalibres/ Les forces américaines vont équiper leurs tireurs d'élite avec des nouveaux fusils multicalibres]'', war Opex360, 15/03/2020 (lennet d'ar 05/07/2024)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Fuzuilhoù]] [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Fuzuilhoù-resisted]] [[Rummad:Armoù brezel Ukraina]] 2b7thzd6uahm7yo4nsb45twew6daekx 0 171740 2200808 2194339 2026-09-25T13:35:30Z Kestenn 14086 2200808 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Tikka T3|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Tikka T3 02.01.2008 11-41-55 3156x2128.JPG|frameless|313x313px|]]<br><br>Ur garabinenn '''Tikka T3''' warni ul [[lunedenn (arm-tan)|lunedenn]] |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Finland}} |- ! Doare |[[Karabinenn]] |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre vorailh |- ! [[Munision|Munisionoù]] !{{Collapsible list | titl = |[[.204 Ruger]]<br>[[.222 Remington]]<br>[[.223 Remington]]<br>[[.22-250 Remington]]<br>[[.243 Winchester]]<br>[[.25-06 Remington]]<br>[[.260 Remington]]<br>[[6,5 mm Creedmoor]]<br>[[6,5 × 55 mm]]<br>[[6,5 mm PRC]]<br>[[.270 Winchester]]<br>[[.270 Winchester Short Magnum]]<br>[[7 mm-08 Remington]]<br>[[7 × 64 mm]]<br>[[7 mm Remington Magnum]]<br>[[.308 Winchester]] / [[7,62 × 51 mm NATO]]<br>[[.30-06 Springfield]]<br>[[.300 Winchester Short Magnum]]<br>[[.300 Winchester Magnum]]<br>[[7,92 × 57 mm Mauser|8×57is]]<br>[[.338 Federal]]<br>[[.338 Winchester Magnum]]<br>[[9,3 × 62 mm]]}} |- ! Produer |[[SAKO]] (dindan an anv [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]]) |- ! Mare produiñ |Abaoe 2003 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! Mas (hep kartouchenn) |Eus 2,7 kg da 5,1 kg |- ! Hirder |Etre 910 mm ha {{formatnum:1140}} mm |- ! Hirder ar c'hanol |Eus 406 mm betek 620 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Endalc'h |Karger fiñv 3, 4, 5 pe 6 kartouchenn (war ur golonenn) pe 10 kartouchenn (war div golonenn) |- ! Adstummoù |Meur a hini ; bodet dindan anv ar stumm '''Tikka T3x''' abaoe 2016 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |C |- |} An '''Tikka T3''' zo ur [[Karabinenn|garabinenn-vorailh]] produet gant an embregerezh finlandat [[SAKO]] dindan anv e is-merk [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] etre 2003 ha 2016. Kambret eo evit a bep seurt [[Munision|munisionoù]] skoet en o c'hreiz. Ur stumm nevez anvet T3x a vez produet abaoe 2016, dezhañ meur a adstumm. Implijet e vez gant [[Chaseal|chaseourien]] ha gant [[Tenner-resisted|tennerien-resisted]] un nebeud broioù. Ar rummad karabinennoù evit munisionoù skoet war o zro [[Tikka T1x|Tikka T1/T1x]] zo deveret anezhi. == Implijerien == [[Restr:OCT-GR1.jpg|kleiz|thumb|Archerien c'hall o pleustriñ war an "arsellet / eneptenn" e 2015.]] Implijet e vez evel [[fuzuilh-resisted]] gant [[Polis|polisoù]] pe [[Lu|armeoù]] un nebeud broioù er bed : * {{Bro-C'hall}} : [[Polis broadel (Bro-C'hall)|Police Nationale]] (500 skouerenn) hag [[Archeriezh vroadel (Bro-C'hall)|Archeriezh Vroadel]] ({{formatnum:1200}} skouerenn, evit unvezioù evel ar ''PSIG'' pe ar ''Garde Républicaine'')<ref>{{Fr}} ''Tikka T3'' war GIGN.org ([https://web.archive.org/web/20061107174450/http://www.gign.org/dossier-du-mois/TIKKA.php diellet])</ref>; * {{India}} : nerzhioù ispisial ar Morlu indian (177 skouerenn)<ref>'''{{En}}''' BEDI Rahul, ''[https://web.archive.org/web/20170518115121/https://www.janes.com/article/62627/indian-navy-special-forces-to-get-177-sniper-rifles Indian Navy special forces to get 177 sniper rifles]'', war Jane's 360, 26/07/2016 (lennet d'ar 05/07/2024)</ref>; * {{Kanada}} : ''Rangers'', anvet C19, gwerzhet war ar marc'had sivil dindan an anv ''Arctic''<ref>{{En}} ''[https://www.thefirearmblog.com/blog/2016/09/08/will-soon-able-buy-c-19-canadian-ranger-rifle-tikka-introduces-arctic/ You Will Soon Be Able to Own The C-19 Canadian Ranger Rifle – Tikka Introduces the "Arctic"]'' war The Firearms Blog, 08/09/2016 (lennet d'ar 06/07/2024)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Karabinennoù]] [[Rummad:Armoù Finland]] [[Rummad:Fuzuilhoù-resisted]] k2ut9mqlpysc4ia6ljh05g3a2wbetq7 0 171994 2200812 2190436 2026-09-25T13:57:57Z Kestenn 14086 2200812 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Fuzuilh Ross|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Ross1910b.JPG|frameless|280x280px]] <br><br>Fuzuilh '''Ross Mk. III''' hag he [[baionetez]] |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Kanada}} |- ! scope="row" |Doare |[[Fuzuilh]] |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre vorailh |- ! [[Munision]] |[[.303 British]] |- ! Produerien |[[Ross Rifle company]], [[Kebek (kêr)|kêr Québec]] |- ! Mare produiñ |1903-1917 |- ! Mare implij |1905–1916 (fuzuilh standart arme Kanada) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>(stumm Mk. III) |- ! Mas |3,9 kg |- ! Hirder |{{formatnum:1320}} mm |- ! Hirder ar c'hanol |774 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Endalc'h |Klip 5 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |C |- |} Ar '''fuzuilhoù Ross''' a zo ur rummad [[Fuzuilh|fuzuilhoù-morailh]] produet gant ar [[Ross Rifle Company]] (e [[Kebek (kêr)|Kebek]]), evit [[arme Kanada]], adalek 1903. Implijet int bet dreist-holl e deroù ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]] a-raok bezañ dilezet evit ar fuzuilhoù breizhveurat [[Lee-Enfield]]. == Istor == Da vare [[eil brezel ar Voered]] (1899-1902) e nac'has ar [[Rouantelezh-Unanet]] e vije pourvezet arme [[Kanada]] gant fuzuilhoù Lee-Enfield, pe e vijent produet dindan aotre eno. Kregiñ a reas Kanadianiz da labourat war un arm savet en o bro. Ar c'hannad [[Samuel Hughes]], bet lakaet e penn ur strollad soudarded kanadian a-youl vat e brezel ar Voered, a zistroas alese e 1900 gantañ ar soñj e oa ret pourvezañ ar soudarded gant fuzuilhoù hir gouest da dennañ pell, p'en doa gwelet e oant efedus en emgannoù kaset war blaenennoù [[Suafrika]]<ref name=":0">{{Fr}} LARRIBÈRE Christophe'', Ross, le scandaleux fusil des Canadiens'', e Science & Vie Guerres & Histoire n°80, miz Eost 2024, pp. 82-83</ref>. D'ar memes koulz e oa krog e vignon [[Charles Ross]], un embreger hag ijinour breizhveurat staliet e Kanada abaoe 1895, da sevel fuzuilhoù-morailh awenet gant ar [[Mannlicher M1888|Mannlicher 1890]] ha kambret e [[.303 British]]<ref>{{Fr}} McNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, pp. 130-131</ref>. Kinnig a reas Ross sevel en e vizoù un uzin evit boulc'hañ produerezh an armoù. Asantet e voe ar marc'had gant gouarnamant Kanada e 1902 hep na vije esaeet an arm en a-raok<ref name=":1">{{En}} FOULDS Glenn B., MA Clayton, ''[https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/ross-rifle Ross Rifle]'' war The Canadian Encyclopedia, 09/07/2024 (lennet d'an 13/08/2024)</ref> hag hep na vije savet kaier-kargoù ebet<ref name=":0" />. Samuel Hughes a aesaas ar jeu dre ma oa er bodad a zibabe an armoù e ministrerezh an Difenn kanadian. [[Restr:Ross Mk II - Mk IIISB2007.jpg|kleiz|thumb|317x317px|Keñveriañ gwikefreoù ar Ross Mk. III (a-gleiz) ha Ross Mk. II (a-zehou)]] {{formatnum:1000}} fuzuilh kentañ (stumm '''Mk. I''') a voe pourvezet da bolis war-varc'h Kanada adalek 1903<ref name=":1" />. Diwarne e oa 113 siek, abalamour da gudennoù danvez ha morailh dreist-holl. Ur stumm nevez ('''Mk. II''') da wellaat an traoù a voe savet e 1905, met dilezet e voe an arm gant ar polis. E 1910 e voe adkempennet a galz an arm. Ar stumm nevez ('''Mk. III''', savet e 1910) a voe pourvezet da arme ar vro adalek 1911<ref name=":0" />. === Brezel-bed Kentañ === Implijet e voe war tachennoù-emgann [[Europa ar C'hornaoueg|Europa ar C'hornôg]] adalek 1915. Buan e savas kudennoù : hiroc'h e oa ar Ross evit fuzuilhoù standart an armeoù all, ha diaesoc'h e oa da implijout er fozioù-brezel strizh. Pa veze advontet fall ar [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]] e c'halle tarzhañ dirak penn an tenner (20 gwallzarvoud diwar {{formatnum:230000}} fuzuilh implijet war an talbenn). Da vare emgannoù [[Ieper]] e 1915 e chomas boud kalz fuzuilhoù : savet e oant bet evit [[Munision|munisionoù]] .303 a galite uhel ha reoliek o muzulioù, pa ne oa ket gwir evit ar fuzuilhoù Lee Enfield a oa uheloc'h tolerañs o fezhioù<ref name=":0" /><ref name=":1" />. Ur soudard kanadian diwar bemp a zilezas e fuzuilh Ross war an dachenn evit implijout ul Lee Enfield da vare an emgannoù-se. Daoust da galite hollek an armoù ha d'ar gwelladennoù degaset evit renkañ o c'hudennoù e savas brud fall war ar fuzuilhoù Ross. Jeu a savas etre [[Edwin Alderson]], penn ar soudarded kanadian en Europa, ha Samuel Hughes. Abalamour d'an droukskouer a savas e Kanada e voe skarzhet Alderson eus e bost e miz Ebrel 1916 ha dilezet ar fuzuilhoù Ross en ur mod ofisiel er miz war-lerc'h. En o flas e voe choazet ar re Lee-Enfield evit soudarded ar vro. Reiñ a reas Hughes e sac'h e dibenn 1916 diwar meur a damalladenn divarregezh ha goubrenerezh<ref name=":0" />. Diberc'hennet e voe Ross eus e uzin e 1917 ha chom a reas a-sav ar produiñ. War-dro {{formatnum:420000}} fuzuilh Ross a oa bet produet etre 1903 ha 1917<ref name=":1" />. Ar Ross a voe implijet a-nebeudoù gant arme Kanada evel [[fuzuilh-resisted]] goude ar Brezel-bed Kentañ. Roet e voe da soudarded ar [[Royal Canadian Navy]] hag ar [[Home Guard (Rouantelezh-Unanet)|British Home Guard]]<ref name=":1" /> da vare an [[Eil Brezel-bed]]. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Fuzuilhoù]] [[Rummad:Armoù Kanada]] [[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] 6sz2z71i21i4786uzfmgtz8ffm4od59 2200823 2200812 2026-09-25T15:19:38Z Kestenn 14086 2200823 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Fuzuilh Ross|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Ross1910b.JPG|frameless|280x280px]] <br><br>Fuzuilh '''Ross Mk. III''' hag he [[baionetez]] |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Kanada}} |- ! scope="row" |Doare |[[Fuzuilh]] |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre vorailh |- ! [[Munision]] |[[.303 British]] |- ! Produerien |[[Ross Rifle Company]], [[Kebek (kêr)|kêr Québec]] |- ! Mare produiñ |1903-1917 |- ! Mare implij |1905–1916 (fuzuilh standart arme Kanada) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>(stumm Mk. III) |- ! Mas |3,9 kg |- ! Hirder |{{formatnum:1320}} mm |- ! Hirder ar c'hanol |774 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Endalc'h |Klip 5 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |C |- |} Ar '''fuzuilhoù Ross''' a zo ur rummad [[Fuzuilh|fuzuilhoù-morailh]] produet gant ar [[Ross Rifle Company]] (e [[Kebek (kêr)|Kebek]]), evit [[arme Kanada]], adalek 1903. Implijet int bet dreist-holl e deroù ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]] a-raok bezañ dilezet evit ar fuzuilhoù breizhveurat [[Lee-Enfield]]. == Istor == Da vare [[eil brezel ar Voered]] (1899-1902) e nac'has ar [[Rouantelezh-Unanet]] e vije pourvezet arme [[Kanada]] gant fuzuilhoù Lee-Enfield, pe e vijent produet dindan aotre eno. Kregiñ a reas Kanadianiz da labourat war un arm savet en o bro. Ar c'hannad [[Samuel Hughes]], bet lakaet e penn ur strollad soudarded kanadian a-youl vat e brezel ar Voered, a zistroas alese e 1900 gantañ ar soñj e oa ret pourvezañ ar soudarded gant fuzuilhoù hir gouest da dennañ pell, p'en doa gwelet e oant efedus en emgannoù kaset war blaenennoù [[Suafrika]]<ref name=":0">{{Fr}} LARRIBÈRE Christophe'', Ross, le scandaleux fusil des Canadiens'', e Science & Vie Guerres & Histoire n°80, miz Eost 2024, pp. 82-83</ref>. D'ar memes koulz e oa krog e vignon [[Charles Ross]], un embreger hag ijinour breizhveurat staliet e Kanada abaoe 1895, da sevel fuzuilhoù-morailh awenet gant ar [[Mannlicher M1888|Mannlicher 1890]] ha kambret e [[.303 British]]<ref>{{Fr}} McNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, pp. 130-131</ref>. Kinnig a reas Ross sevel en e vizoù un uzin evit boulc'hañ produerezh an armoù. Asantet e voe ar marc'had gant gouarnamant Kanada e 1902 hep na vije esaeet an arm en a-raok<ref name=":1">{{En}} FOULDS Glenn B., MA Clayton, ''[https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/ross-rifle Ross Rifle]'' war The Canadian Encyclopedia, 09/07/2024 (lennet d'an 13/08/2024)</ref> hag hep na vije savet kaier-kargoù ebet<ref name=":0" />. Samuel Hughes a aesaas ar jeu dre ma oa er bodad a zibabe an armoù e ministrerezh an Difenn kanadian. [[Restr:Ross Mk II - Mk IIISB2007.jpg|kleiz|thumb|317x317px|Keñveriañ gwikefreoù ar Ross Mk. III (a-gleiz) ha Ross Mk. II (a-zehou)]] {{formatnum:1000}} fuzuilh kentañ (stumm '''Mk. I''') a voe pourvezet da bolis war-varc'h Kanada adalek 1903<ref name=":1" />. Diwarne e oa 113 siek, abalamour da gudennoù danvez ha morailh dreist-holl. Ur stumm nevez ('''Mk. II''') da wellaat an traoù a voe savet e 1905, met dilezet e voe an arm gant ar polis. E 1910 e voe adkempennet a galz an arm. Ar stumm nevez ('''Mk. III''', savet e 1910) a voe pourvezet da arme ar vro adalek 1911<ref name=":0" />. === Brezel-bed Kentañ === Implijet e voe war tachennoù-emgann [[Europa ar C'hornaoueg|Europa ar C'hornôg]] adalek 1915. Buan e savas kudennoù : hiroc'h e oa ar Ross evit fuzuilhoù standart an armeoù all, ha diaesoc'h e oa da implijout er fozioù-brezel strizh. Pa veze advontet fall ar [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]] e c'halle tarzhañ dirak penn an tenner (20 gwallzarvoud diwar {{formatnum:230000}} fuzuilh implijet war an talbenn). Da vare emgannoù [[Ieper]] e 1915 e chomas boud kalz fuzuilhoù : savet e oant bet evit [[Munision|munisionoù]] .303 a galite uhel ha reoliek o muzulioù, pa ne oa ket gwir evit ar fuzuilhoù Lee Enfield a oa uheloc'h tolerañs o fezhioù<ref name=":0" /><ref name=":1" />. Ur soudard kanadian diwar bemp a zilezas e fuzuilh Ross war an dachenn evit implijout ul Lee Enfield da vare an emgannoù-se. Daoust da galite hollek an armoù ha d'ar gwelladennoù degaset evit renkañ o c'hudennoù e savas brud fall war ar fuzuilhoù Ross. Jeu a savas etre [[Edwin Alderson]], penn ar soudarded kanadian en Europa, ha Samuel Hughes. Abalamour d'an droukskouer a savas e Kanada e voe skarzhet Alderson eus e bost e miz Ebrel 1916 ha dilezet ar fuzuilhoù Ross en ur mod ofisiel er miz war-lerc'h. En o flas e voe choazet ar re Lee-Enfield evit soudarded ar vro. Reiñ a reas Hughes e sac'h e dibenn 1916 diwar meur a damalladenn divarregezh ha goubrenerezh<ref name=":0" />. Diberc'hennet e voe Ross eus e uzin e 1917 ha chom a reas a-sav ar produiñ. War-dro {{formatnum:420000}} fuzuilh Ross a oa bet produet etre 1903 ha 1917<ref name=":1" />. Ar Ross a voe implijet a-nebeudoù gant arme Kanada evel [[fuzuilh-resisted]] goude ar Brezel-bed Kentañ. Roet e voe da soudarded ar [[Royal Canadian Navy]] hag ar [[Home Guard (Rouantelezh-Unanet)|British Home Guard]]<ref name=":1" /> da vare an [[Eil Brezel-bed]]. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Fuzuilhoù]] [[Rummad:Armoù Kanada]] [[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] j6t524h2yd4xu1gum8s73ui4er5ig4r 0 172545 2200831 2196934 2026-09-25T16:42:50Z Kestenn 14086 2200831 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Mannlicher M1895|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Mannlicher M1895 from the Swedish Army Museum.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur fuzuilh '''Mannlicher M1895''' ([[Armémuseum]], [[Stockholm]], [[Sveden]]) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Aostria-Hungaria}} |- ! Doare |[[Fuzuilh]] |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre vorailh linennek |- ! [[Munision|Munisionoù]] |[[8 × 50 mm Mannlicher]] (da gentañ)<br>[[8 × 56 mm]]<br>[[7,92 × 57 mm Mauser]] |- ! Bloavezh krouidigezh |1895 |- ! Ijiner |[[Ferdinand Mannlicher]] |- ! Produerien |[[Steyr Arms|Steyr-Mannlicher]]<br>[[Zbrojovka Brno]]<br>[[Fegyver- és Gépgyár]] |- ! Mare produiñ |1895–1920 |- ! Niver produet |War-dro 3,5 milion |- ! Mare implij |1895–1918 (Aostria-Hungaria) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>(fuzuilh / karabinenn) |- ! Mas (hep kartouchenn) |3,78 kg / 3,4 kg |- ! Hirder |{{formatnum:1272}} mm / {{formatnum:1003}} mm |- ! Hirder ar c'hanol |765 mm / 500 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Tizh ar boledoù V₀ |620 m/s (e 8 × 50 mm Mannlicher) |- ! Endalc'h |Karger diabarzh 5 kartouchenn pourveziet gant ur c'hlip |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |C |- |} Ar '''Mannlicher Modell 1895''' a zo ur [[fuzuilh]] tennata dre zorn ijinet gant [[Ferdinand Mannlicher]] e 1895, hag implijet evel arm standart arme [[Aostria-Hungaria]] eus 1895 betek 1918. == Deskrivadur == Ar Mannlicher M1895 a zo dezhi ar gulasenn-vorailh linennek ijinet evit ar fuzuilh [[Mannlicher M1885|Mannlicher 1885]]. Trawalc'h eo sachañ ha bountañ prim war ar vorailh evit tennañ an douilhez kuit ha kambriñ ur [[munision]] nevez<ref>'''{{Fr}}''' HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, pp. 148-149</ref>. Ganti e c'halle ur soudard gourdonet-mat tennañ pemp boled dindan pemp segondenn<ref name=":0">{{Fr}} McNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p. 128-129</ref>. Kambret e oa e [[8 × 50 mm Mannlicher]] en he stumm kentañ. == Implij == Servijout a reas an arm e arme Aostria-Hungaria betek fin ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]] ha dismantr an Impalaeriezh kreizeuropean. Implijet e voe ivez e armeoù [[Gres (bro)|Gres]], [[Yougoslavia]] hag [[Hungaria]]<ref name=":0" />. == Er sevenadur == Lesanvet e voe an arm ''Ruck-Zuck'' (''sach-bount'') gant ar soudarded aostrian-hungarat, ha ''Ta-pum'' gant ar soudarded italian, abalamour da zaou drouz ar boled o vont kuit hag oc'h erruiñ betek o divskouarnioù prestik goude. Ur ganaouenn boblek italian anvet diwar an droienn-mañ a voe savet da vare ar brezel<ref>{{It}} ''[https://www.tapum.it/chi-siamo/la-canzone.html La canzone]'', war lec'hienn Tapum! (lennet d'ar 17/10/2024)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Fuzuilhoù]] [[Rummad:Armoù Aostria-Hungaria]] [[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] tseqs7wi20i0dcfuyggsufsj9deic9q 0 178173 2200854 2190434 2026-09-25T19:29:10Z Kestenn 14086 2200854 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Lee-Metford|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Lee-Metford Mk II - AM.032034.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur fuzuilh '''Lee-Metford Mark II''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Rouantelezh-Unanet}} |- ! Doare |[[Fuzuilh]] |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre vorailh |- ! [[Munision]] |[[.303 British]] |- ! Produer |[[Royal Small Arms Factory]] |- ! Mare produiñ |1884–1896 |- ! Mare implij |1888–1895 (fuzuilh standart arme ar Rouantelezh-Unanet) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! Mas |4,190 kg |- ! Hirder |{{formatnum:1265}} mm |- ! Hirder ar c'hanol |769 mm |- {{Infobox/Dispartier}} |- ! Hed-tenn efedus |730 m |- ! sHed-tenn d'ar muiañ |{{formatnum:1600}} m |- ! Tizh ar boledoù V₀ |620 m/s |- ! Endalc'h |Karger fiñv 8 pe 10 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |D |- |} Al '''Lee-Metford''', pe hervez he anv ofisiel en arme vreizhveuriat '''Rifle Magazine .303'''<ref>{{Fr}} ''[https://www.armes-ufa.com/spip.php?article1459 Comment classer les armes du sytème Lee-Enfield ?]'', UFA, 06/09/2013 (lennet d'ar 14/12/2025)</ref>, zo ur [[Fuzuilh|fuzuilh-vorailh]] bet implijet adalek 1888 gant ar [[British Army]], e-lec'h ar [[Martini-Henry]]. An [[Arm-tennata|arm-skoaz tennata]] kentañ e voe en arme-se. == Istor hag implij == Anvet e voe diwar anv ijinour he gwikefre, [[James Paris Lee|James P. Lee]], ha hini krouer he c'hanol rizennet, [[William Elis Metford|William E. Metford]]. Pourveziet e oa en he stumm kentañ gant ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] ennañ betek 8 kartouchenn [[.303 British]]<ref> {{Fr}} HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2035979650, p. 145</ref>. [[Poultr du]] a oa er munisionoù-mañ da gentañ. Daou stumm nes a voe : ar Mark I hag ar Mark II. An eil anezhe en doa ur c'harger 10 tenn e-lec'h 8. Karabinennoù berroc'h a voe savet diwarne evit ar [[marc'hegerezh]] hag ar [[Kanolierezh|c'hanolierezh]]<ref name=":0">{{Fr}} BASTIÉ Jean-Pierre, ''L'incroyable fusil Daudeteau Lee-Metford'',Cibles n°662, miz Eost 2025, pp. 74-77</ref>. Pa voe implijet [[kordit]] enne adalek 1891 e tiskouezas al Lee-Metford bezañ kudennek, abalamour ma veze gwastet rizennoù ront he c'hanol gant tommadur ha gwask uheloc'h ar poulzer nevez. Er [[Royal Small Arms Factory]] ([[Enfield (Londrez)|Enfield]]) e voe diorroet ur c'hanol nevez, karrezennek e rizennoù. Kemer a reas plas hini al Lee-Metford, ha krouet e voe ar rummad fuzuilhoù [[Lee-Enfield]] diwar al labour-mañ. Ar re-se a voe lakaet da vezañ reolius e 1895 e arme ar vro<ref> {{Fr}} HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2035979650, p. 150</ref>. Skouerennoù eus al Lee-Metford a oa c'hoazh e servij da vare [[Eil brezel ar Voered]] (1899-1902)<ref name=":0" />. Chom a reas implijet e broioù 'zo eus an [[Impalaeriezh Breizh-Veur|impalaeriezh]] betek an [[Eil Brezel-bed]], evel arm ar milisoù aozet enne ([[Home Guard (Zeland-Nevez)|''Home Guard'']] e [[Zeland-Nevez]] ha ''[[Volunteer Defence Corps (Aostralia)|Volunteer Defence Corps]]'' e [[Aostralia]] da skouer. An [[Atholl Highlanders]] a ra gant Lee-Metford evit o lidoù c'hoazh<ref>{{En}} MURRAY Greg, ''[https://www.scotlandinfo.eu/europes-last-private-army-the-atholl-highlanders/ Europes Last Private Army, The Atholl Highlanders]'', Scotland Info Guide, 20/05/2015 (lennet d'ar 14/12/2025)</ref>. ==Levrlennadur== *{{en}} SKENNERTON Ian, ''The British service Lee: The Lee-Metford and Lee-Enfield rifles & carbines 1880-1980'', 1987, 410 p., ISBN 978-0959743883 == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Fuzuilhoù]] [[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] [[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Armoù ar Rouantelezh-Unanet]] 8gat4yf8904zhx0pqcps7zzed0md115 0 181041 2200882 2199428 2026-09-26T08:22:24Z Llydawr 145 2200882 wikitext text/x-wiki Ur vro vihan eus kornôg Afrika eo [[Gabon]], skoachet etre [[Ginea ar C'heheder]] ha [[Republik Kongo]] ([[Brazzaville]]), e-kichen [[pleg-mor Ginea]]. Un drevadenn c’hall eo bet betek 1946, pa voe roet dezhi statud un tiriad tramor. D’ar 17 a viz Eost 1960 e voe embannet dizalc'hiezh Republik Gabon. == An timbroù kentañ == [[File:Gabon 1889 Mi 15.jpg| thumb|left|upright 0.9|Timbr savet er vro (1889)]] E [[Libreville]] e voe savet an ti-post kentañ e 1862. Kaset e veze al lizheroù er-maez Gabon dre hanterouriezh melestradurezh postel ar [[Rouantelezh-Unanet]] e [[Bioko|Fernando Poo]]. A-raok 1886 e veze implijet timbroù boutin an Trevadennoù gall, hep an disterañ meneg ispisial. D'an 31 a viz Gouere e voent dreistmoullet gant al lizherennoù '''GAB''', e-kreiz 13 pik e liv du, hag an talvoud-gwerzh (5, 10, 25, 50 ha 75 santim). Gant an diouer a dimbroù a c’hoarvezas 1889 e rankas ar velestradurezh treiñ an [[timbroù-taos]] e timbroù-post dre voullañ GABON TIMBRE hag ur priz nevez warno. [[File:Stamp Gabon 1904 10c.jpg|thumb|right|upright 0.7|Rummad Navigation et Commerce (1904)]] Ar memes kudennoù pourveziñ a lakaas ar pennadurezhioù da sevel timbroù nevez, e tipografiezh, gant ar meneg "Gabon-Congo / POSTES" en ur c'horn, hag, a-dreuz, an enskrivadur "République Française" (''Republik Bro-C'hall''). Resisaet e oa bet an talvoud-gwerzh (15 pe 25 santim) e traoñ ar c’horn kleiz. Nebeut e voe produet an timbroù-se, rouez eo an timbroù neuze, seul vui ma oant bresk gant implij ur baperenn fin-tre. E 1904 e teuas war-wel ar rummad [[Navigation et Commerce (timbroù)|Navigation & Commerce]], savet a-ratozh evit trevadennoù gall. Dibar e oa an dresadenn - div dudenn alegorek - met ur skoedenn e traoñ an timbr a roe an tu da enskrivañ anv an tiriad. Skrivet e veze ar ger GABON e ruz pe e glas, hervez an talvoudegezhioù. [[File:Stamp Gabon 1910 AE 5c.jpg|thumb|left|upright 0.7|Brezelour Fang (1910)]] == Prantad-amzer Afrika ar C'heheder c'hall == Etre dibenn an {{XIXvet}} kantved ha deroù an {{XXvet}} kantved e cheñchas statud Gabon, ar Frañs o klask kevreañ melestradur ar vro-se gant hini ar C'hongo amezek. Kenteuzet an div vro e 1888, dont a reas trevadenn Gabon-Kongo da vezañ ''Kongo Frañs'' e 1898. Dekred an 29 a viz Kerzu 1903 a savas div drevadenn dibar en-dro. E 1910 avat e voe krouet [[Afrika ar C'heheder C'hall]] ha Gabon ul lodenn anezhi, asambles gant [[Republik Kongo|Kongo Frañs]], [[Oubangui-Chari]] ha [[Tchad]]. Er bloavezh-se e voe produet timbroù skeudennaouet bras o ment, gant daou liv, o tiskouez ur brezelour [[Fang]], ur vaouez [[Bantou|Vantou]] hag ur gwel eus Libreville. Afrikaned dizanv, an tudennoù a gadarnae sell trevadennel hag egzotek Europiz an amzer-se. Heñvel-tre e voe an timbroù-taos eus ar bloazioù 1930-1932 : div vaouez eus ar vro ha poltred [[Pierre Savorgnan de Brazza|Savorgnan de Brazza]]. War timbroù eus ar rummad kentañ e lenner '''CONGO FRANÇAIS''' ha '''GABON''', met an eil rummad embannet diouzhtu war e lerc’h zo bet cheñchet an alc’hwez anezhañ : '''AFRIQUE ÉQUATORIALE – GABON'''. Liv paper en embannadur orin a oa gwenn zo aet da velen. Adalek 1924 e voe dreistmoullet ar gerioù '''AFRIQUE ÉQUATORIALE FRANÇAISE''' war timbroù an heuliad bet savet e 1910 evit reiñ brud d’ar framm melestradurel. Ouzhpennet e voe alies prizioù nevez eus 1925 da 1931 evit mont gant kresk ar prizioù. [[File:Stamp Gabon 1932 5c.jpg| thumb|right|upright 1.0|Ar stêr Ogogoue (1932)]] Un heuliad nevez a zo bet embannet e 1932, ennañ 24 zalvoudegezh a roe da welet tresadenn ur radellad-koad war ar stêr [[Ogoue]], poltred de Brazza ha kêriadenn Setta Kemma. Ne voe ket implijet rak buan e voe gwerzhet timbroù Afrika ar C'heheder C'hall e-lec’h re Gabon. Eus 1934 da 1958 e veze implijet timbroù Afrika ar C'heheder C'hall. Unan anezho, eus ar rummad ''F.I.D.E.S.'' a ziskoueze Porzh [[Libreville]] (e 1956). == Republik Gabon == Daoust ma oa bet embannet emrenerezh Gabon, ha c’hoazh ezel eus ar [[Gumuniezh Frañs-Afrika (Vvet Republik)|Gumuniezh Frañs-Afrika]] e miz Du 1958, e kendalc'has Gaboniz d'ober gant timbroù Afrika ar C'heheder C’hall. D'an 28 a viz Du 1959 e teuas er-maez timbroù kentañ ar ''Republique Gabonaise''. Ar c’houblad timbroù a rente enor da [[Leon Mba]], Ministr kentañ ar vro ha Prezidant da zont. [[File:Premier Ministre Léon Mba 25F.jpg| thumb|left|upright 0.8|Ar Ministr Kentañ Leon Mba (1959)]] Awenet e veze timbroù ar bloavezhioù 1960 e Gabon gant re an trevadenner kozh : stumm skouergornek (a-serzh pe a-led), teknik an engravañ... E 1969 e teue war-wel timbroù-boutin o tiskouez ardamezioù kêrioù Gabon, war batrom an timbroù gall moullet etre 1958 ha 1966. Adkavout a reer tud brudet eus bed ar C’hornôg war an timbroù : ar bibien [[Yann XXIII]] ha [[Paol VI]], [[Abraham Lincoln]], ar vedisined [[Louis Pasteur]] ha [[Gerhard Armauer Hansen|Gerhard Hansen]], [[John F. Kennedy]], [[Winston Churchill]]… Meur a dimbr a zo bet embannet evit lidañ [[Albert Schweitzer]], ha hennezh annezad e [[Lambarene]]. Puilh e oa ar produiñ timbroù ar postoù-nij. Er bloavezhioù 1970 e oa bet muioc’h-mui timbroù savet evit marc'had an dastumerien amerikan hag europat. Timbroù a vent vras, uhel o friz ; gouestlet e oant d’an egor, da livourien Europa, da vuhez [[Napoleon Iañ|Napoleon]], da loreidi ar Priz Nobel (e 1995),… Gwech ha gwech all e voe moullet timbroù war follennoù aour : e 1965 (Albert Schweitzer), e 1969 (Mab-Den war al loar), e 1970 (diskouezadeg etrebroadel [[Osaka]]), e 1971 (Apollo XV) ... == Levrlennadur == *Stone, Robert G. The diverse world of postal markings of Gabon/Congo/A.E.F. New York: France and Colonies Philatelic Society, 1987. == Pennadoù kar == *[[Timbroù Kongo Frañs]] *[[Timbroù Afrika ar C'heheder C'hall]] [[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Gabon]] [[Rummad:Gabon]] t6x2h4j7n4jnad6hg6wqns34ddt42lx 0 181042 2200883 2199434 2026-09-26T08:24:34Z Llydawr 145 2200883 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Karter an aferioù''' ([[saozneg]]: '''central business district''' berraet en '''CBD''') eo an anv a vez roet da lodenn genwerzhel hag aferioù e-kreiz ur gêr. Eno e kaver burevioù stalioù, hag er c'hêrioù pouezusañ e kaver ivez un distrig kenwerzhel. [[Rummad:Karter an aferioù]] btvaqllroh0p0qxljpumjcuhuz3bf3n 0 181047 2200884 2199468 2026-09-26T08:41:07Z Llydawr 145 2200884 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:1800-John-Vanderlyn-mother-and-son.jpg|thumb|''Mother and Son'', gant [[John Vanderlyn]] e 1800, a vije Leonora Sansay gant he mab.]] '''Leonora Sansay''', ganet d'an [[11 a viz Kerzu]] [[1773]] ha beziet d'an [[12 a viz Du]] [[1821]], a oa ur skrivagnerez [[stadunanat]]. Skrivet he devoa ''Secret History; or, The Horrors of [[Saint-Domingue|St. Domingo]], in a |LadySeries of Letters Written by a [[itron|Lady]] in [[Cap-Haïtien|Cape Francois]] to [[Aaron Burr|Col. Burr]], late [[Besprezidant ar Stadoù-Unanet|Vice-President of the United States]], Principally During the Command of [[Donatien-Marie-Joseph de Vimeur, beskont Rochambeau|General Rochambeau]]'' ([[Philadelphia]], 1808) ha ''Laura'' (Philadelphia, 1809). Marteze a-walc'h he doa skrivet ivez tri romant all : ''Zelica: The Creole'' (Londrez, 1820), ''The Scarlet Handkerchief'' (Londrez, 1823) ha ''The Stranger in Mexico'' (kollet abaoe). ==Buhez== Ganet e oa '''Honora Davern''' e Philadelphia d'an 11 a viz Kerzu 1773, merc'h da Rosa ha William Davern. Marvet e oa he zad kollet er mor un nebeud sizhunioù goude he ganedigezh, e miz Genver 1774 war a seblant. Da zevezh [[Gouel Valantin]] 1779 e oa addimezet he mamm gant un tavarnour eus Philadelphia anvet William Hassel (pe « Hassal ») ; tad-kaer Sansay a rae war-dro [[tavarn]] Hassal (''The Half Moon'' — un anv implijet alies evit an tavarnioù saoz), hag a oa lec'hiet nepell diouzh an ti [[Independence Hall]], e-lec'h m'en em vode alies [[politikour]]ien hag izili eus ar C'hendalc'h evit kendivizout etrezo. ==Oberennoù== *[http://www.gutenberg.org/ebooks/59533 ''Secret History; or, The Horrors of St. Domingo''] (Philadelphia, 1808) *''Laura'' (Philadelphia, 1809) *''Zelica, the Creole'' (Londrez, 1820) *''The Scarlet Handkerchief'' (Londrez, 1823) *''The Stranger in Mexico'' (kollet abaoe) {{DEFAULTSORT:Sansay, Leonora}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1773]] [[Rummad:Marvioù 1821]] [[Rummad:Skrivagnerezed SUA]] [[Rummad:Skrivagnerezed saoznek]] pu4glzdbk9ofrhf3fz8mdbzch7waqxa 0 181195 2200876 2200638 2026-09-25T22:04:16Z Ch. Rogel 46 Kendalc'h 2200876 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} [[Restr:Equal_Earth_projection_SW.jpg|droite|vignette|350x350px|Bannerezh-kartenn Douar par-euun Skeudenn fardet gant ar meziant evit ar bannerezh-kartenn Geocart. ]] Ar '''bannerezh-kartenn Equal Earth''' zo ur [[bannerezh-kartenn|bannerezh-kartenn]] brizhkranennek kevatal bet ijinet gant Bojan Šavrič, Bernhard Jenny ha Tom Patterson e 2018. Awenet eo gant [[bannerezh-kartenn Robinson]] implijet stank er skolioù angl-ha-saoz, met er c’hontrol dezhi e vir ment keñverel an takadoù. Ar c'hevatalennoù bannañ a zo eeun da lakaat e pleustr ha prim da briziañ. == Reolluniañ == [[Restr:Equal_Earth_projection_distortion.jpg|droite|vignette|350x350px|Torgamm bannerezh-kartenn Douar par-euun. Tenvaloc’h ma ‘z muioc’h a dorgamm diwar hedoù 15°.]] Gant div gevatalenn e vez reolluniet ar bannerezh : :<math> \begin{align} x &= \frac{2\sqrt{3}\, \lambda \cos{\theta}}{3\,(9\,A_4\,\theta^8 + 7\,A_3\,\theta^6 + 3\,A_2\,\theta^2 + A_1)} \\ y &= A_4\,\theta^9 + A_3\,\theta^7 + A_2\,\theta^3 + A_1\, \theta \end{align} </math> pa :<math> \begin{align} &{\theta} = \arcsin\left(\frac{\sqrt{3}}{2}\sin{\varphi}\right) \\ &A_1 = 1.340264,\ A_2 = -0.081106,\ A_3 = 0.000893,\ A_4 = 0.003796 \end{align} </math> ha <math>\varphi</math> a ra dave d'al [[ledred]] ha <math>\lambda</math> d'ar [[hedred]]. == Perzhioù == Perzhioù ar ''bannerezh-kartenn Douar par-euun'' a zo enno : *Ar c'hostezioù krommet eus ar bannerezh a zamveneg stumm [[pellenn]]ek an Douar. *Gant ar [[kenstur|c'hensturioù]] eeun e vez aesaet keñveriañ an hed a zisparti al lec'hioù Norzh ha Su diouzh ar [[keheder|c'heheder]]. *Ingal e vez strewet an [[hedred]]ennoù a-hed n'eus forzh peseurt [[ledred]]enn. *Ar meziant a ro an tu da seveniñ ar bannerezh a zo aes da skrivañ ha da seveniñ en un doare efedus. == Pal pennañ ar c'hrouerien == Ar ''bannerezh-kartenn Douar par-euun'' a zo bet krouet gant Bojan Šavrič, Tom Patterson ha Bernhard Jenny, evel displeget dre ar munud en un embannadur eus 2018 en ''International Journal of Geographical Information Science''. Hervez ar grouerien : {{quotation|Krouet eo bet ganeomp evit kinnig un dazeilad plijus d'ar [[bannerezh-kartenn Gall-Peters]], a zo bet degemeret gant skolioù hag aozadurioù zo abalamour d'ar reizhder. Ezhomm o deus eus ur gartenn eus ar bed o tiskouez ar [[kevandir|c'hevandirioù]] hag ar broioù diouzh o ment gwir an eil re e-keñver ar re all[.}} == Implij == Aet eo war wel ar c'hentañ kartenn dodennel fardet war-bouez ar ''bannerezh-kartenn Douar par-euun'' p'eo bet embannet kartenn direizhder an temperadur bedel keitat produet gant [[Goddard Institute for Space Studies]] an [[NASA]] e miz Gouere 2018. D'ar 4 a viz Gwengolo 2026, diwar intrudu [[Togo]], skoazellet gant [[Unaniezh Afrika]], e tegemer [[Bodadeg veur ar Broadoù Unanet]] ar mennad « Reizhañ ar gartenn » evit lakaat ar Stadoù ezel da zilezel [[bannerezh-kartenn Mercator]][4], a vez kavet touellus e gorread keñverel ar c'hevandirioù, diwar-goust [[Afrika]] peurgetket[. Menegiñ a ra "Douar par-euun" evel un [[Allenn|allenn]] gwelloc'h, hag erbediñ a ra en darn vrasañ eus an degouezhioù implij ur bannerezh kevatal, da lavaret eo o toujañ ouzh ar gorreadoù. == Pennadoù nes == * [[Bannerezh (matematik)]] * [[Kartennouriezh]] == Liammoù diavaez == * [https://equal-earth.com/ Lec'hienn ofisiel] [[Rummad:Kartennouriezh]] olcxkc4fq1lrsunh3ahjfpnfqy8v4us 2200878 2200876 2026-09-26T00:10:07Z Kestenn 14086 /* Implij */ 2200878 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} [[Restr:Equal_Earth_projection_SW.jpg|alt=Bannerezh-kartenn Douar par-euun Skeudenn fardet gant ar meziant evit ar bannerezh-kartenn Geocart.|dehou|350x350px]] Ar '''bannerezh-kartenn Equal Earth''' zo ur [[bannerezh-kartenn]] brizhkranennek kevatal bet ijinet gant Bojan Šavrič, Bernhard Jenny ha Tom Patterson e 2018. Awenet eo gant [[bannerezh-kartenn Robinson]] implijet stank er skolioù angl-ha-saoz, met er c’hontrol dezhi e vir ment keñverel an takadoù. Ar c'hevatalennoù bannañ a zo eeun da lakaat e pleustr ha prim da briziañ. == Reolluniañ == [[Restr:Equal_Earth_projection_distortion.jpg|droite|vignette|350x350px|Torgamm bannerezh-kartenn Douar par-euun. Tenvaloc’h ma ‘z muioc’h a dorgamm diwar hedoù 15°.]] Gant div gevatalenn e vez reolluniet ar bannerezh : :<math> \begin{align} x &= \frac{2\sqrt{3}\, \lambda \cos{\theta}}{3\,(9\,A_4\,\theta^8 + 7\,A_3\,\theta^6 + 3\,A_2\,\theta^2 + A_1)} \\ y &= A_4\,\theta^9 + A_3\,\theta^7 + A_2\,\theta^3 + A_1\, \theta \end{align} </math> pa :<math> \begin{align} &{\theta} = \arcsin\left(\frac{\sqrt{3}}{2}\sin{\varphi}\right) \\ &A_1 = 1.340264,\ A_2 = -0.081106,\ A_3 = 0.000893,\ A_4 = 0.003796 \end{align} </math> ha <math>\varphi</math> a ra dave d'al [[ledred]] ha <math>\lambda</math> d'ar [[hedred]]. == Perzhioù == Perzhioù ar ''bannerezh-kartenn Douar par-euun'' a zo enno : *Ar c'hostezioù krommet eus ar bannerezh a zamveneg stumm [[pellenn]]ek an Douar. *Gant ar [[kenstur|c'hensturioù]] eeun e vez aesaet keñveriañ an hed a zisparti al lec'hioù Norzh ha Su diouzh ar [[keheder|c'heheder]]. *Ingal e vez strewet an [[hedred]]ennoù a-hed n'eus forzh peseurt [[ledred]]enn. *Ar meziant a ro an tu da seveniñ ar bannerezh a zo aes da skrivañ ha da seveniñ en un doare efedus. == Pal pennañ ar c'hrouerien == Ar ''bannerezh-kartenn Douar par-euun'' a zo bet krouet gant Bojan Šavrič, Tom Patterson ha Bernhard Jenny, evel displeget dre ar munud en un embannadur eus 2018 en ''International Journal of Geographical Information Science''. Hervez ar grouerien : {{quotation|Krouet eo bet ganeomp evit kinnig un dazeilad plijus d'ar [[bannerezh-kartenn Gall-Peters]], a zo bet degemeret gant skolioù hag aozadurioù zo abalamour d'ar reizhder. Ezhomm o deus eus ur gartenn eus ar bed hag a ziskouez ar [[kevandir|c'hevandirioù]] hag ar broioù diouzh o ment gwir an eil re e-keñver ar re all.}} == Implij == Aet eo war wel ar c'hentañ kartenn dodennel fardet war-bouez ar ''bannerezh-kartenn Douar par-euun'' p'eo bet embannet kartenn direizhder an temperadur bedel keitat produet gant [[Goddard Institute for Space Studies]] an [[NASA]] e miz Gouere 2018. D'ar 4 a viz Gwengolo 2026, diwar intrudu [[Togo]], skoazellet gant [[Unaniezh Afrika]], e tegemer [[Bodadeg veur ar Broadoù Unanet]] ar mennad « Reizhañ ar gartenn » evit lakaat ar Stadoù ezel da zilezel [[bannerezh-kartenn Mercator]], a vez kavet touellus e gorread keñverel ar c'hevandirioù, diwar-goust [[Afrika]] peurgetket. Menegiñ a ra "Douar par-euun" evel un [[Allenn|allenn]] gwelloc'h, hag erbediñ a ra en darn vrasañ eus an degouezhioù implij ur bannerezh kevatal, da lavaret eo o toujañ ouzh ar gorreadoù. == Pennadoù nes == * [[Bannerezh (matematik)]] * [[Kartennouriezh]] == Liammoù diavaez == * [https://equal-earth.com/ Lec'hienn ofisiel] [[Rummad:Kartennouriezh]] qhw47vxd2so9v0r1a5ei9k7o03xznhm 0 181207 2200817 2200788 2026-09-25T14:30:24Z Ar choler 52661 daveoù 2200817 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ar '''brezel Breton-Norman-''' e [[1064]]–[[1066]] a oa bet stourmet etre [[Dugelezh Breizh]] ha [[Dugelezh Normandi]]. Breizh, un [[dugelezh]] [[keltiek]] dishual, a oa boas da gevezañ ouzh Normandi. ==Dugelezhioù kevezer== E 1064–[[1065]] e oa bet adlañset ur brezel etre Breizh ha Normandi goude ma oa bet [[Gwilherm II (dug Normandi)|Gwilherm II]], dug Normandi, o sevel a-du gant ar Breton [[Riwallon Dol]] a oa emsavet a-enep hêr an dugelezh, [[Konan II (dug Breizh)|Konan II]]<ref>{{fr}} Chédevikke, André & Tonnerre, Noël-Yves. ''La Bretagne féodale – XI^{<small>e</small>}-XII^{<small>e</small>} siècle''. Roazhon : Ouest-France, 1987, p. 43 {{ISBN|978-2-7373-0014-1}}</ref> N'eus ket eus mammennoù breton eus ar brezel, met reoù norman zo evel [[Pallenn-moger Bayeux]]<ref>{{fr}} Neveux, François. ''L’expédition de Guillaume le Bâtard en Bretagne (vers 1064)'', in : Soleil, Sylvain & Quaghebeur, Joëlle (renerien), ''Le pouvoir et la foi au Moyen-Äge''. Roazhon Presses Universitaires de Rennes, 2010, [https://books.openedition.org/pur/141607?lang=fr pp. 619-637] {{ISBN|978-2-7535-1090-6}}</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Istor Breizh]] eqhcm1ibbjutb1kk5kiqnjzlaiasats 2200851 2200817 2026-09-25T19:13:08Z Dishual 612 /* Dugelezhioù kevezer */ 2200851 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ar '''brezel Breton-Norman-''' e [[1064]]–[[1066]] a oa bet stourmet etre [[Dugelezh Breizh]] ha [[Dugelezh Normandi]]. Breizh, un [[dugelezh]] [[keltiek]] dishual, a oa boas da gevezañ ouzh Normandi. ==Dugelezhioù kevezer== E 1064–[[1065]] e oa bet adlañset ur brezel etre Breizh ha Normandi goude ma oa bet [[Gwilherm II (dug Normandi)|Gwilherm II]], dug Normandi, o sevel a-du gant ar Breton [[Riwallon Dol]] a oa emsavet a-enep hêr an dugelezh, [[Konan II (dug Breizh)|Konan II]]<ref>{{fr}} Chédevikke, André & Tonnerre, Noël-Yves. ''La Bretagne féodale – XI^{<small>e</small>}-XII^{<small>e</small>} siècle''. Roazhon : Ouest-France, 1987, p. 43 {{ISBN|978-2-7373-0014-1}}</ref> N'eus ket eus mammennoù breton eus ar brezel, met reoù norman zo evel [[Pallenn-moger Bayeux]]<ref>{{fr}} Neveux, François. ''L’expédition de Guillaume le Bâtard en Bretagne (vers 1064)'', in : Soleil, Sylvain & Quaghebeur, Joëlle (renerien), ''Le pouvoir et la foi au Moyen-Äge''. Roazhon Presses Universitaires de Rennes, 2010, [https://books.openedition.org/pur/141607?lang=fr pp. 619-637] {{ISBN|978-2-7535-1090-6}}</ref> Er bloavezh 1065, an hini a-raok aloubadeg [[Bro-Saoz Angl ha Saoz]], Gwilherm II eus Normandi en doa bet kelaouet ar vroioù tro-dro (Breizh e-touez anezho), e vije un digoll kreñv ma vije taget e zouaroù e-kerzh ma oa en estrenvro, dre ma oa bet fiziet ennañ ur c'hefridi gant ul lizher pabel.{{sfn|Howarth|2008|p=}} War e seblant e oa bet respontet gant Konan II ne oa ket da vezañ leal d'an dug norman. ===Koll tiriadoù breton=== An dug Gwilherm II a oa bet prientet e kenkas e vije eus un dagadenn gant ar Vretoned. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Istor Breizh]] mdryqv0jlsn2me3v7dgc4fx5vr9q6ok 2200873 2200851 2026-09-25T21:12:03Z Dishual 612 /* Koll tiriadoù breton */ 2200873 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ar '''brezel Breton-Norman-''' e [[1064]]–[[1066]] a oa bet stourmet etre [[Dugelezh Breizh]] ha [[Dugelezh Normandi]]. Breizh, un [[dugelezh]] [[keltiek]] dishual, a oa boas da gevezañ ouzh Normandi. ==Dugelezhioù kevezer== E 1064–[[1065]] e oa bet adlañset ur brezel etre Breizh ha Normandi goude ma oa bet [[Gwilherm II (dug Normandi)|Gwilherm II]], dug Normandi, o sevel a-du gant ar Breton [[Riwallon Dol]] a oa emsavet a-enep hêr an dugelezh, [[Konan II (dug Breizh)|Konan II]]<ref>{{fr}} Chédevikke, André & Tonnerre, Noël-Yves. ''La Bretagne féodale – XI^{<small>e</small>}-XII^{<small>e</small>} siècle''. Roazhon : Ouest-France, 1987, p. 43 {{ISBN|978-2-7373-0014-1}}</ref> N'eus ket eus mammennoù breton eus ar brezel, met reoù norman zo evel [[Pallenn-moger Bayeux]]<ref>{{fr}} Neveux, François. ''L’expédition de Guillaume le Bâtard en Bretagne (vers 1064)'', in : Soleil, Sylvain & Quaghebeur, Joëlle (renerien), ''Le pouvoir et la foi au Moyen-Äge''. Roazhon Presses Universitaires de Rennes, 2010, [https://books.openedition.org/pur/141607?lang=fr pp. 619-637] {{ISBN|978-2-7535-1090-6}}</ref> Er bloavezh 1065, an hini a-raok aloubadeg [[Bro-Saoz Angl ha Saoz]], Gwilherm II eus Normandi en doa bet kelaouet ar vroioù tro-dro (Breizh e-touez anezho), e vije un digoll kreñv ma vije taget e zouaroù e-kerzh ma oa en estrenvro, dre ma oa bet fiziet ennañ ur c'hefridi gant ul lizher pabel.{{sfn|Howarth|2008|p=}} War e seblant e oa bet respontet gant Konan II ne oa ket da vezañ leal d'an dug norman. ===Koll tiriadoù breton=== Lu an dug Gwilherm II a oa bet prientet e kenkas ma vije eus un dagadenn gant ar Vretoned. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Istor Breizh]] aac61m223wqoyygpiksw6stkboldpxn 2200881 2200873 2026-09-26T07:55:44Z Dishual 612 /* Koll tiriadoù breton */ 2200881 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ar '''brezel Breton-Norman-''' e [[1064]]–[[1066]] a oa bet stourmet etre [[Dugelezh Breizh]] ha [[Dugelezh Normandi]]. Breizh, un [[dugelezh]] [[keltiek]] dishual, a oa boas da gevezañ ouzh Normandi. ==Dugelezhioù kevezer== E 1064–[[1065]] e oa bet adlañset ur brezel etre Breizh ha Normandi goude ma oa bet [[Gwilherm II (dug Normandi)|Gwilherm II]], dug Normandi, o sevel a-du gant ar Breton [[Riwallon Dol]] a oa emsavet a-enep hêr an dugelezh, [[Konan II (dug Breizh)|Konan II]]<ref>{{fr}} Chédevikke, André & Tonnerre, Noël-Yves. ''La Bretagne féodale – XI^{<small>e</small>}-XII^{<small>e</small>} siècle''. Roazhon : Ouest-France, 1987, p. 43 {{ISBN|978-2-7373-0014-1}}</ref> N'eus ket eus mammennoù breton eus ar brezel, met reoù norman zo evel [[Pallenn-moger Bayeux]]<ref>{{fr}} Neveux, François. ''L’expédition de Guillaume le Bâtard en Bretagne (vers 1064)'', in : Soleil, Sylvain & Quaghebeur, Joëlle (renerien), ''Le pouvoir et la foi au Moyen-Äge''. Roazhon Presses Universitaires de Rennes, 2010, [https://books.openedition.org/pur/141607?lang=fr pp. 619-637] {{ISBN|978-2-7535-1090-6}}</ref> Er bloavezh 1065, an hini a-raok aloubadeg [[Bro-Saoz Angl ha Saoz]], Gwilherm II eus Normandi en doa bet kelaouet ar vroioù tro-dro (Breizh e-touez anezho), e vije un digoll kreñv ma vije taget e zouaroù e-kerzh ma oa en estrenvro, dre ma oa bet fiziet ennañ ur c'hefridi gant ul lizher pabel.{{sfn|Howarth|2008|p=}} War e seblant e oa bet respontet gant Konan II ne oa ket da vezañ leal d'an dug norman. ===Koll tiriadoù breton=== Lu an dug Gwilherm II a oa bet prientet e kenkas ma vije eus un dagadenn gant ar Vretoned. Al lu normal a oa erruet e-tal [[Dinan]] e 1065. [[Harold Godwinson]], [[Earl Wessex]] ha Roue Bro-Saoz da zont, a oa o stourm gant Gwilherm. Goude aloubadeg Dinan al lu norman a oa bet o chaseal Konan II betek [[Dol]], rediet e oa bet an dug da guitaat kêr oc'h implij ur gordenn, ha goude-se e oa kendalc'het betek [[Roazhon]] gant an Normaned a-dreñv dezhañ. An Dug Konan II a oa kodianet a-benn ar fin e [[Kastell Dinan]]. Unan eus ar mammennoù pouezusañ eus an darvoudoù-se a vez kavet war [[Pallenn-moger Bayeux]].<ref>Notenn: Pallenn-moger Bayeux, an Dug Konan II a vez gwelet o kodianañ d'an Normaned o reiñ alc'hwezioù kêr Dinan da Wilherm oc'h implij ur goaf.</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Istor Breizh]] 8k8iwfi8880u6deuioig1o549fei0uw 0 181209 2200805 2026-09-25T13:28:12Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "{| class="infobox" {{Infobox/Titl|.260 Remington|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:260Remington.jpg|frameless|313x313px]]<br><br>Ur gartouchenn '''.260 Remington'''. |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! Doare douilhez |kreuzenn, boutailh |- ! Doare skeiñ |e-kreiz |- ! Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! Produer orin |R..." 2200805 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|.260 Remington|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:260Remington.jpg|frameless|313x313px]]<br><br>Ur gartouchenn '''.260 Remington'''. |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! Doare douilhez |kreuzenn, boutailh |- ! Doare skeiñ |e-kreiz |- ! Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! Produer orin |[[Remington]] |- ! Mare produiñ |Abaoe 1997 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! Ø bannadell |6,7 mm |- ! Ø kolier |7,54 mm |- ! Ø skoaz |11,53 mm |- ! Ø korf an douilhez |11,95 mm |- ! Ø strad |12,01 mm |- ! Tevder ar strad |1,37 mm |- ! Hirder an douilhez |51,7 mm |- ! Hirder ar gartouchenn |71,1 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all |- ! Pouez ar vannadell |7,8/9,1 g (120/140 greunenn) |- ! Tizh ar boled V₀ |840 - 880 m/s |- ! Energiezh ar vannadell |{{formatnum:3018}} - {{formatnum:3188}} J |- ! Gwask ar gazoù d'ar muiañ |{{formatnum:4150}} bar |- ! [[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]] |LR |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |C |} An '''.260 Remington''', anvet '''6,5-08 A-Square''' ivez, zo ur [[munision]] skoet en e greiz evit an [[Arm-skoaz|armoù-skoaz]], produet gant an embregerezh [[Remington]] adalek 1997<ref>{{Fr}} ''Le .260 Remington, un calibre à tout faire'', Cibles n°487, miz C'hwevrer 2019, pp. 40-49</ref>. Deveret eo eus an [[.308 Winchester]]. Perzhioù [[bannouriezh]] heñvel ouzh ar [[6,5 × 55 mm]] en deus, met gant un douilhez berroc'h. Ur gartouchenn brudet evit bezañ resis eo. Implijet e vez er sportoù tennañ, ma c'hall bezañ tennet pell<ref>{{fr}} ''[https://marksman.over-blog.fr/article-le-calibre-260-remington-117906956.html Le calibre .260 Remington]'', Le blog du tireur de précision, 19/05/2013 (lennet d'ar 25/09/2026)</ref>, hag evit chaseal bronneged krenn e Norzhamerika. == Liammoù diavaez == * '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/tabical-fr-page97.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:260 Remington}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù-chase]] [[Rummad:Munisionoù SUA]] fe070fq7alpvi722aejvpg3muzrn0kw 0 181210 2200816 2026-09-25T14:27:52Z Dishual 612 Pajenn krouet gant : "{{databox}} An '''United States Space Force''' ('''USSF''') zo un [[nerzh egorel]] skourr eus [[nerzhioù armet ar Stadoù-Unanet]]. Krouet e oa bet d'an 20 a viz Kerzu 2019 evel lodenn eus an [[Departamant an Difenn (Stadoù-Unanet)|Departamant an Difenn]]. Bez eo unan eus ar c'hwec'h [[Nerzhioù armet ar Stadoù-Unanet|nerzh armet]] hag unan eus eizh [[Servijoù gant unwisk ar Stadoù-Unanet|servij gant unwisk]] eus ar Stadoù-Unanet. [[Rummad:Nerzhioù lu SUA]] R..." 2200816 wikitext text/x-wiki {{databox}} An '''United States Space Force''' ('''USSF''') zo un [[nerzh egorel]] skourr eus [[nerzhioù armet ar Stadoù-Unanet]]. Krouet e oa bet d'an 20 a viz Kerzu 2019 evel lodenn eus an [[Departamant an Difenn (Stadoù-Unanet)|Departamant an Difenn]]. Bez eo unan eus ar c'hwec'h [[Nerzhioù armet ar Stadoù-Unanet|nerzh armet]] hag unan eus eizh [[Servijoù gant unwisk ar Stadoù-Unanet|servij gant unwisk]] eus ar Stadoù-Unanet. [[Rummad:Nerzhioù lu SUA]] [[Rummad:Nerzhioù aeregorel]] 07msgbmqz7vutvwwemc8n725shrapxx 2200818 2200816 2026-09-25T14:41:08Z Ar choler 52661 2200818 wikitext text/x-wiki {{databox}} An '''United States Space Force''' ('''USSF''') zo un [[nerzh egorel]] skourr eus [[nerzhioù armet ar Stadoù-Unanet]]. Krouet e oa bet d'an 20 a viz Kerzu [[2019]] evel lodenn eus [[Departamant an Difenn (Stadoù-Unanet)|Departamant an Difenn]]. Bez' ez eo unan c'hwec'h [[Nerzhioù armet ar Stadoù-Unanet|nerzh armet]] hag unan eus eizh [[Servijoù gant unwisk ar Stadoù-Unanet|servij gant unwisk]] ar Stadoù-Unanet. [[Rummad:Nerzhioù lu SUA]] [[Rummad:Nerzhioù aeregorel]] sl6ncwyunr5ceradx2ncmh93sdj97l0 0 181211 2200830 2026-09-25T16:40:20Z Tanjee 563 Pajenn krouet gant : "[[File:Block of Luxemburg, 1923.scott 151.JPG|thumb|left|upright 1.3|Blok-follenn Luksembourg (1923)]] Blokoù a vez graet eus an danvez timbrawouriezh ispisial, rouez ha prizius alies, a c’heller ober gante evit postañ lizherennoù pe bakadoù hag a vez klasket alies mat gant an dastumerien evit pinvidikaat un dastumadenn. Dav eo diforc’hañ ar '''blok-follenn''' diouzh ar '''blok-timbroù'''. == Ar blok-follenn == Ar blok-follenn zo anezhañ ur follenn viha..." 2200830 wikitext text/x-wiki [[File:Block of Luxemburg, 1923.scott 151.JPG|thumb|left|upright 1.3|Blok-follenn Luksembourg (1923)]] Blokoù a vez graet eus an danvez timbrawouriezh ispisial, rouez ha prizius alies, a c’heller ober gante evit postañ lizherennoù pe bakadoù hag a vez klasket alies mat gant an dastumerien evit pinvidikaat un dastumadenn. Dav eo diforc’hañ ar '''blok-follenn''' diouzh ar '''blok-timbroù'''. == Ar blok-follenn == Ar blok-follenn zo anezhañ ur follenn vihan gant timbroù enni, unan hepken pe meur a hini. Embannet e vezont evit lidañ un degouezh ispisial peurliesañ : un diskouezadeg etrebroadel, deiz-ha-bloaz ur savadur pe hini ur gêr vras, degouezhoù pe tudennoù an istor… E 1923 eo e voe embannet gant Luksembourg ar blok-follenn kentañ, ennañ un timbr hepken enlakaet en ur follenn goullo, evit merkañ ganedigezh ar briñsez [[Elesbed Luksembourg 1922-2011)|Elesbed]]. E dalvoud-gwerzh a save da 10 lur. [[File:1958 CPA 2214.jpg|thumb|right|upright 1.6|100vet deiz-ha-bloaz timbroù Rusia - Unv. Soviedel (1958)]] E 1921 e oa bet produet gant ar velestradurezh ur follenn vihan heñvel awalc’h, pemp timbr enni, evit lidañ ganedigezh ar priñs [[Yann (Dug-meur Luksembourg)|Yann]], ha c’hoazh ur follenn dek timbr da c’houlz tronidigezh [[Gwilherm IV (Dug-meur Luksembourg)|Gwilherm IV]] e 1906. Ne oa enskrivadur ebet er marzhoù, nag en eil hag nag en egile, ha gwerzhet e veze an timbroù enlakaet evel an timbroù boutin all. Abaoe ar bloavezhioù 1920 ez eus bet produet blokoù-follennoù e meur a vro evit lidañ degouezhioù. Re zo bet embannet e broioù zo a lavaro lod, rak un doare aes eo da leuniañ kef melestradurezh ar postoù a-drugarez d'an dastumerien. Ar Stadoù-Unanet o deus embannet ur skouerenn gentañ e 1926. Embannet e voe ar blok-follenn gall kentañ e 1925 da geñver Diskouezadeg Etrebroadel an Dimbrawouriezh e Pariz. Ha kroget [[Aozadur ar Broadoù Unanet ]] d'hen ober e 1955. == Ar blok-timbroù == [[File:1 cent Presidential Series- George Washington postage stamp (1938) - mint block of four.jpg|thumb|left|upright 1.0|George Washington – Stadoù Unanet (1938)]] [[File:Stamp of Armenia - 2011 - Colnect 423936 - Souvenir Sheet of 2 Joint UN Program on AIDS.jpeg|thumb|right|upright 0.7|Ar SIDA - Armenia (2011)]] Ur strollad timbroù bet dispartiet diouzh ur follenn voullañ eo hemañ. An timbroù-se — pevar anezho peurliesañ — a vez staget an eil ouzh egile c'hoazh dre o zoulloù hag a ya d'ober ur blok savet diwar div renkennad timbroù (daou timbr dre renk a-led ha daou timbr dre renk a-serzh). Ar blokoù a c'hell bezañ karrezek pe hirgarrezek, diouzh ment an timbroù a zo e-barzh emañ pep tra. Evel meneget a-raok, ar c'hefluniadur stankañ evit ur blok a zo pevar zimbr, met blokoù c'hwec'h pe eizh timbr a zo ivez. Ur blok timbroù a c'hell bezañ savet diwar pevar timbr heñvel pe pevar timbr a ya d'ober un heuliad embannet. Rouesoc’h c’hoazh ar blok pa gaver ennañ [[timbroù daoubennek]] *Alamaneg : ''Briefmarkenblock'' *Galleg : ''Bloc'' pe ''Bloc-feuillet'' *Portugaleg : ''Bloco comemorativo'' *Saozneg : ''Miniature sheet'' *Spagnoleg : ''Hoja bloque'' == Levrlennadur == *Field, David. David Field All-World Miniature Sheet Catalogue. London: David Field Holdings, 1973  ISBN 0-903635-00-3, 232p. *Sieger-Spezial-Katalog Europäische Blocks. Lorch/Württemberg: Sieger, 1992 480p. [[Rummad:Timbrawouriezh]] d3cefe0re04vj3u2289b13jtj9zqkxl 0 181212 2200840 2026-09-25T18:26:01Z Dakbzh 58931 + Boulc'het. 2200840 wikitext text/x-wiki '''Kritisara Adhikari''', bet ganet e 2003, a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Nepal|nepalat]].<br>Gwengolo 2026: 1 744 eo he renk Elo ''Standard'', 1 722 he renk Elo ''Fonnapl'' ha 1 667 he renk Elo ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12315583 He fichenn FIDE]</ref>.<br>Tredeog Broadel eo abaoe 2023<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12315583 He fichenn FIDE]</ref>. == Kevezadegoù ==  === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ===  C'hoariet he deus div wezh e skipailh [[Nepal]].  {| class="wikitable"  !|Bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù |-   |2022||44||{{India}}, [[Chennai]]||3||5,5/10 (+5, =1, -4)||55||112||-||94||-||<ref>{{en}}[http://www.365chess.com/players/Kritisara_Adhikari He fartiennoù e 365 Chess]</ref>.  |-   |2026||46||{{Ouzbekistan}}, [[Samarkand]]||?||-||-||-||-||-||-|| |-   |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}}  == Liammoù diavaez == *{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12315583 He fichenn FIDE] *{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/adhikari_kritisara/492578He fartiennoù e Chess Base] *{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=194709 He fartiennoù e Chess Games] *{{en}}[http://www.365chess.com/players/Kritisara_Adhikari He fartiennoù e 365 Chess]  [[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]  [[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]  {{DEFAULTSORT:Adhikari, Kritisara}} odj2rd4v4eo5lx59dvtgdwt5hzzdr11 2200841 2200840 2026-09-25T18:26:21Z Dakbzh 58931 /* Liammoù diavaez */ 2200841 wikitext text/x-wiki '''Kritisara Adhikari''', bet ganet e 2003, a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Nepal|nepalat]].<br>Gwengolo 2026: 1 744 eo he renk Elo ''Standard'', 1 722 he renk Elo ''Fonnapl'' ha 1 667 he renk Elo ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12315583 He fichenn FIDE]</ref>.<br>Tredeog Broadel eo abaoe 2023<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12315583 He fichenn FIDE]</ref>. == Kevezadegoù ==  === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ===  C'hoariet he deus div wezh e skipailh [[Nepal]].  {| class="wikitable"  !|Bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù |-   |2022||44||{{India}}, [[Chennai]]||3||5,5/10 (+5, =1, -4)||55||112||-||94||-||<ref>{{en}}[http://www.365chess.com/players/Kritisara_Adhikari He fartiennoù e 365 Chess]</ref>.  |-   |2026||46||{{Ouzbekistan}}, [[Samarkand]]||?||-||-||-||-||-||-|| |-   |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}}  == Liammoù diavaez == *{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12315583 He fichenn FIDE] *{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/adhikari_kritisara/492578 He fartiennoù e Chess Base] *{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=194709 He fartiennoù e Chess Games] *{{en}}[http://www.365chess.com/players/Kritisara_Adhikari He fartiennoù e 365 Chess]  [[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]  [[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]  {{DEFAULTSORT:Adhikari, Kritisara}} 80k28gwo4ws2xf5fowz9s4h6y5mcju9 2200885 2200841 2026-09-26T10:08:56Z Dakbzh 58931 /* Kevezadegoù dre skipailh */ 2200885 wikitext text/x-wiki '''Kritisara Adhikari''', bet ganet e 2003, a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Nepal|nepalat]].<br>Gwengolo 2026: 1 744 eo he renk Elo ''Standard'', 1 722 he renk Elo ''Fonnapl'' ha 1 667 he renk Elo ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12315583 He fichenn FIDE]</ref>.<br>Tredeog Broadel eo abaoe 2023<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12315583 He fichenn FIDE]</ref>. == Kevezadegoù ==  === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus div wezh e skipailh [[Nepal]].  {| class="wikitable"  !|Bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù |-   |2022||44||{{India}}, [[Chennai]]||3||5,5/10 (+5, =1, -4)||55||112||-||94||-||<ref>{{en}}[http://www.365chess.com/players/Kritisara_Adhikari He fartiennoù e 365 Chess]</ref>.  |-   |2026||46||{{Ouzbekistan}}, [[Samarkand]]||?||-||-||-||-||-||-|| |-   |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}}  == Liammoù diavaez == *{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12315583 He fichenn FIDE] *{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/adhikari_kritisara/492578 He fartiennoù e Chess Base] *{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=194709 He fartiennoù e Chess Games] *{{en}}[http://www.365chess.com/players/Kritisara_Adhikari He fartiennoù e 365 Chess]  [[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]  [[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]  {{DEFAULTSORT:Adhikari, Kritisara}} dnjrhe4eeznyweszhesidne3703rznb 2200887 2200885 2026-09-26T10:41:13Z Dakbzh 58931 2200887 wikitext text/x-wiki '''Kritisara Adhikari''', bet ganet e 2003, a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Nepal|nepalat]].<br>Gwengolo 2026: 1 744 eo he renk Elo ''Standard'', 1 722 he renk Elo ''Fonnapl'' ha 1 667 he renk Elo ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12315583 He fichenn FIDE]</ref>.<br>Tredeog Broadel eo abaoe 2023<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12315583 He fichenn FIDE]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus div wezh e skipailh [[Nepal]].  {| class="wikitable"  !|Bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù |-   |Gouhere-Eost 2022||44||{{India}}, [[Chennai]]||3||5,5/10 (+5, =1, -4)||55||112||-||94||-||<ref>{{en}}[http://www.365chess.com/players/Kritisara_Adhikari He fartiennoù e 365 Chess]</ref>.  |-   |2026||46||{{Ouzbekistan}}, [[Samarkand]]||?||-||-||-||-||-||-|| |-   |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}}  == Liammoù diavaez == *{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12315583 He fichenn FIDE] *{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/adhikari_kritisara/492578 He fartiennoù e Chess Base] *{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=194709 He fartiennoù e Chess Games] *{{en}}[http://www.365chess.com/players/Kritisara_Adhikari He fartiennoù e 365 Chess]  [[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]  [[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]  {{DEFAULTSORT:Adhikari, Kritisara}} n8c2q73w5xccvqu49sj3ch5a240keko 2200888 2200887 2026-09-26T11:05:55Z Dakbzh 58931 /* Olimpiadoù ar Maouezi */ 2200888 wikitext text/x-wiki '''Kritisara Adhikari''', bet ganet e 2003, a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Nepal|nepalat]].<br>Gwengolo 2026: 1 744 eo he renk Elo ''Standard'', 1 722 he renk Elo ''Fonnapl'' ha 1 667 he renk Elo ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12315583 He fichenn FIDE]</ref>.<br>Tredeog Broadel eo abaoe 2023<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12315583 He fichenn FIDE]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus div wezh e skipailh [[Nepal]].  {| class="wikitable"  !|Bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù |-   |Gouhere-Eost 2022||44||{{India}}, [[Chennai]]||3||5,5/10 (+5, =1, -4)||55||112||-||94||-||<ref>{{en}}[http://www.365chess.com/players/Kritisara_Adhikari He fartiennoù e 365 Chess]</ref>.  |-   |Gwengolo 2026||46||{{Ouzbekistan}}, [[Samarkand]]||?||-||-||-||-||-||-|| |-   |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}}  == Liammoù diavaez == *{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12315583 He fichenn FIDE] *{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/adhikari_kritisara/492578 He fartiennoù e Chess Base] *{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=194709 He fartiennoù e Chess Games] *{{en}}[http://www.365chess.com/players/Kritisara_Adhikari He fartiennoù e 365 Chess]  [[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]  [[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]  {{DEFAULTSORT:Adhikari, Kritisara}} ank0mumpui76uv0506am8whv3anz3jb 14 181213 2200842 2026-09-25T18:27:36Z Dakbzh 58931 + Rummad. 2200842 wikitext text/x-wiki [[Rummad:C'hoarierien echedoù hervez o bro|Nepal]] jad8c2jf7yk46kdk2qm1ern87wx8zo7 0 181214 2200859 2026-09-25T20:03:27Z Dakbzh 58931 + Boulc'het. 2200859 wikitext text/x-wiki '''Rupesh Jaiswal''', bet ganet e 1998, a zo ur c'hoarier [[echedoù]] [[Nepal|nepalat]]. Gwengolo 2026: 2 151 eo e [[renk Elo]] ''Standard'', 2 145 e renk Elo ''Fonnapl'' ha 2 135 e renk Elo ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300870 E fichenn FIDE]</ref>. Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2015, Danvez Mestr (CM) e oa abaoe 2012, Tredeog Broadel eo abaoe 2023<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300870 E fichenn FIDE]</ref>.<br>2 235 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Mae 2015. == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}}  == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300870 E fichenn FIDE] * {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/jaiswal_rupesh/115596 E bartiennoù e Chess Base] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Rupesh_Jaiswal E bartiennoù e 365 Chess]  [[Rummad:Ganedigezhioù 1998]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]  {{DEFAULTSORT:Jaiswal, Rupesh}} 6emixq5zrfv2nbhohsx4vjprn0xntfh 2200860 2200859 2026-09-25T20:04:57Z Dakbzh 58931 2200860 wikitext text/x-wiki '''Rupesh Jaiswal''', bet ganet d'an 9 a viz C'hwevrer 1998, a zo ur c'hoarier [[echedoù]] [[Nepal|nepalat]]. Gwengolo 2026: 2 151 eo e [[renk Elo]] ''Standard'', 2 145 e renk Elo ''Fonnapl'' ha 2 135 e renk Elo ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300870 E fichenn FIDE]</ref>. Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2015, Danvez Mestr (CM) e oa abaoe 2012, Tredeog Broadel eo abaoe 2023<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300870 E fichenn FIDE]</ref>.<br>2 235 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Mae 2015. == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}}  == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300870 E fichenn FIDE] * {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/jaiswal_rupesh/115596 E bartiennoù e Chess Base] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Rupesh_Jaiswal E bartiennoù e 365 Chess]  [[Rummad:Ganedigezhioù 1998]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]  {{DEFAULTSORT:Jaiswal, Rupesh}} 9cy1ej86oo7bxl3jvawkcmgemlt2eqi 2200886 2200860 2026-09-26T10:38:55Z Dakbzh 58931 + Olimpiadoù. 2200886 wikitext text/x-wiki '''Rupesh Jaiswal''', bet ganet d'an 9 a viz C'hwevrer 1998, a zo ur c'hoarier [[echedoù]] [[Nepal|nepalat]]. Gwengolo 2026: 2 151 eo e [[renk Elo]] ''Standard'', 2 145 e renk Elo ''Fonnapl'' ha 2 135 e renk Elo ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300870 E fichenn FIDE]</ref>. Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2015, Danvez Mestr (CM) e oa abaoe 2012, Tredeog Broadel eo abaoe 2023<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300870 E fichenn FIDE]</ref>.<br>2 235 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Mae 2015. === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù]] ==== C'hoariet en deus peder gwezh e skipailh [[Nepal]].   {| class="wikitable"  !|Bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Notennoù ha daveennoù |-    |Eost-Gwengolo 2012||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||4||6/10 (+4, =4, -2)||60||106/779||-||113/157||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012/2012nep.html 40th Chess Olympiad: Istanbul 2012 – Olimp Base]</ref>.  |-    |Gwengolo-Here 2018||43||{{Jorjia}}, [[Istanbul]]||4||1,5/9 (+1, =1, -7)||16,67||105/919||-||111/185||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2018/2018nep.html 43rd Chess Olympiad: Batumi 2018 – Olimp Base]</ref>.   |-    |Gouhere 2022||40||{{India}}, [[Chennai]]||erlec'hier||6/10 (+5, =2, -3)||60||42/920||-||89/187||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012/2012nep.html 40th Chess Olympiad: Istanbul 2012 – Olimp Base]</ref>. |-   |2026||46||{{Ouzbekistan}}, Samarkand||?||-||-||-||-||-||-||  |-    |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}}  == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300870 E fichenn FIDE] * {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/jaiswal_rupesh/115596 E bartiennoù e Chess Base] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Rupesh_Jaiswal E bartiennoù e 365 Chess]  [[Rummad:Ganedigezhioù 1998]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]  {{DEFAULTSORT:Jaiswal, Rupesh}} 8d4acv67dchlckbt9sdbxgiqeemmfzz 2200889 2200886 2026-09-26T11:06:36Z Dakbzh 58931 /* Kevezadegoù dre skipailh */ 2200889 wikitext text/x-wiki '''Rupesh Jaiswal''', bet ganet d'an 9 a viz C'hwevrer 1998, a zo ur c'hoarier [[echedoù]] [[Nepal|nepalat]]. Gwengolo 2026: 2 151 eo e [[renk Elo]] ''Standard'', 2 145 e renk Elo ''Fonnapl'' ha 2 135 e renk Elo ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300870 E fichenn FIDE]</ref>. Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2015, Danvez Mestr (CM) e oa abaoe 2012, Tredeog Broadel eo abaoe 2023<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300870 E fichenn FIDE]</ref>.<br>2 235 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Mae 2015. === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù]] ==== C'hoariet en deus peder gwezh e skipailh [[Nepal]].   {| class="wikitable"  !|Bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk e skipailh||Medalenn e skipailh||Notennoù ha daveennoù |-    |Eost-Gwengolo 2012||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||4||6/10 (+4, =4, -2)||60||106/779||-||113/157||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012/2012nep.html 40th Chess Olympiad: Istanbul 2012 – Olimp Base]</ref>.  |-    |Gwengolo-Here 2018||43||{{Jorjia}}, [[Istanbul]]||4||1,5/9 (+1, =1, -7)||16,67||105/919||-||111/185||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2018/2018nep.html 43rd Chess Olympiad: Batumi 2018 – Olimp Base]</ref>.   |-    |Gouhere-Eost 2022||40||{{India}}, [[Chennai]]||erlec'hier||6/10 (+5, =2, -3)||60||42/920||-||89/187||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012/2012nep.html 40th Chess Olympiad: Istanbul 2012 – Olimp Base]</ref>. |-   |Gwengolo 2026||46||{{Ouzbekistan}}, Samarkand||?||-||-||-||-||-||-||  |-    |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}}  == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300870 E fichenn FIDE] * {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/jaiswal_rupesh/115596 E bartiennoù e Chess Base] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Rupesh_Jaiswal E bartiennoù e 365 Chess]  [[Rummad:Ganedigezhioù 1998]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]  {{DEFAULTSORT:Jaiswal, Rupesh}} of84ar06qkmp1vt40qweo39jipwtzpv 0 181215 2200864 2026-09-25T20:13:26Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Restr:Charles Henry Augustus Frederick Lockhart Ross.png|thumb|269x269px|''Sir'' Charles Henry Augustus Frederick Lockhart Ross, 9{{Vet}} Baronig (1872-1942-, saver an embregerezh.]] Ar '''Ross Rifle Company''' a oa un embregerezh [[Arm-tan|armoù-tan]] diazezet war [[plaenennoù Abraham]], e [[Kebek (kêr)|kêr Gebek]]. Oberiant e voe etre 1903 ha 1917. Produet en doa [[Ross (fuzuilh)|fuzuilhoù Ross]] hepken, evit [[arme Kanada]], hag ur munision, an [[.280 Ross]]..." 2200864 wikitext text/x-wiki [[Restr:Charles Henry Augustus Frederick Lockhart Ross.png|thumb|269x269px|''Sir'' Charles Henry Augustus Frederick Lockhart Ross, 9{{Vet}} Baronig (1872-1942-, saver an embregerezh.]] Ar '''Ross Rifle Company''' a oa un embregerezh [[Arm-tan|armoù-tan]] diazezet war [[plaenennoù Abraham]], e [[Kebek (kêr)|kêr Gebek]]. Oberiant e voe etre 1903 ha 1917. Produet en doa [[Ross (fuzuilh)|fuzuilhoù Ross]] hepken, evit [[arme Kanada]], hag ur munision, an [[.280 Ross]]. == Istor == Ar Skosad ''Sir'' [[Charles Ross, 9vet baronig|Charles Ross]], 9{{vet}} [[Baronigoù Lockhart-Ross|baronig Lockhart-Ross]], a vreouas e 1893 ur fuzuilh gant ur vorailh linennek, awenet gant ar [[Mannlicher M1885]]. Gwellaet e voe c'hoazh e arm gant breouedoù all e 1897<ref name=":1">{{fr}} Philip Schreier, ''[https://www.shootingillustrated.com/content/the-classics-the-ross-rifles-of-1905-and-19w/ The Classics: The Ross Rifles of 1905 and 19W]'', Shooting Illustrated, 08/08/2025 (lennet d'ar 25/09/2026)</ref>. D'ar mare-se e klaske an arme kanadian ur fuzuilh nevez. Al [[Lee-Metford]] a oa bet dibabet da gentañ, met dre ma voe nac'het gant Breizhveuriz e vije produet e Kanada, fuzuilh Charles Ross, kambret e [[.303 British]], a voe choazet<ref name=":2" />. [[Restr:Ross1910b.JPG|kleiz|thumb|200x200px|Ur fuzuilh Ross.]] E 1902 e voe kroget da sevel un uzin evit produiñ an arm war plaenennoù Abraham, e Kebek<ref name=":3">{{fr}} Glenn B. Foulds, Clay Ma, ''[https://thecanadianencyclopedia.ca/fr/article/fusil-ross Fusil Ross]'', L'Encyclopédie canadienne, 09/07/2024 (lennet d'ar 25/09/2026)</ref>. An embregerezh Ross Rifle Company a voe krouet bloaz war-lerc'h, hag e 1904 hepken e voe echuet ar fuzuilhoù Ross kentañ (Mark I). Kudennek e tiskouezas bezañ an arm, ha degadoù a gemmoù a voe degaset dezhañ er bloavezhioù war-lerc'h, e 1905 (stumm Mark II) ha 1911 (Mark III). Ur gartouchenn, anvet .280 Ross, a voe ijinet gant an embregerezh evit klask kemer plas an .303 British<ref name=":1" /><ref name=":2" />. Ar Ross Mk III e voe fuzuilh an droadegiezh kanadian e deroù ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]]. Meur a gudenn a voe ganti, ur wech ouzhpenn : ne gambre ket mat ar c'hartouchennoù .303 British produet e Breizh-Veur<ref name=":3" />, ha grevusoc'h, ne vorailhe ket mat he c'hulasenn a-wechoù, ha gwallzarvoudoù a zeue diwar ar si-mañ. Ar soudarded a gollas fiziañs en arm, ha tennet e voe diouzh ar servij e 1916. Ar Ross Rifle Company a voe serret ar bloaz war-lerc'h, pa voe prenet gant ar gouarnamant kanadian evit sevel armoù all<ref name=":2">{{fr}} Luc Guillou, ''Le fusil canadien Ross Mark III'', Cibles n°587, miz C'hwevrer 2019, pp. 48-53</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1903]] [[Rummad:Embregerezhioù aet da get]] [[Rummad:Embregerezhioù Kebek]] [[Rummad:Embregerezhioù Kanada]] ay2tn3luvcbp46wiuc5xfdr3af343qs 14 181216 2200866 2026-09-25T20:17:21Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Embregerezhioù hervez ar vro|Kebek]] [[Rummad:Kebek]]" 2200866 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Embregerezhioù hervez ar vro|Kebek]] [[Rummad:Kebek]] gtahvzzhajbnc1eoheewiqb8h539wy7 14 181217 2200867 2026-09-25T20:19:11Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1903]] [[Rummad:1903]]" 2200867 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1903]] [[Rummad:1903]] tr547xccthq51ezrjjul8oshvjbzqcj 1 181218 2200879 2026-09-26T01:36:34Z LordGarySugar 94254 /* This village does not exist (page should be deleted) */ rann nevez 2200879 wikitext text/x-wiki == This village does not exist (page should be deleted) == Copied across from https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Articles_for_deletion/Moelfryn: Village does not exist - it appears as a named peak/hill on Ordnance Survey, this has been misinterpreted as a village label. Looking on aerial imagery, there is only a farmyard and meadows at the coordinate location, and the location with this name on Ordnance Survey. Corrected from village to peak on OpenStreetMap recently. No sources given for its existence on this article page. [[Implijer:LordGarySugar|LordGarySugar]] ([[Kaozeadenn Implijer:LordGarySugar|kaozeal]]) 26 Gwengolo 2026 da 01:36 (UTC) tcqdbw0r7iy5jq6k7eoapuazl0uu555