Arzoù an arvest

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="br">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>brwiki</dbname>
    <base>https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Dibar</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Kaozeal</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Implijer</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Kaozeadenn Implijer</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Kaozeadenn Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Restr</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Kaozeadenn Restr</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Kaozeadenn MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Patrom</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Kaozeadenn Patrom</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Skoazell</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Kaozeadenn Skoazell</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Rummad</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kaozeadenn Rummad</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulenn</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Kaozeadenn modulenn</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Arzoù an arvest</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1488</id>
    <revision>
      <id>2201116</id>
      <parentid>2054764</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T18:24:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201116</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="489" sha1="2456xkzyztgmco4r5rbp8nx4jcz8mpd" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Arzoù an arvest''' a zo pleustroù o fal dezho sevel arvestoù foran. Oc'h orinoù a c'hell bezañ kavet er c'hoariva, en dañs, en tavarn-c'hoariva, er c'han, er [[sonerezh]] hag en arvest-straed.

Setu ar pleustroù pennañ :

* [[artifiserezh]]
* [[arz marc'hegel]]
* [[bannikerezh]]  
* [[Arz ar c'hoariva|c'hoariva]]
* [[dañs]] pe koroll
* [[kan]]
* [[kanaouenn]]
* [[margodenniñ]]
* [[mim]]
* [[sigoterezh]]
* [[sonerezh]]

[[Rummad:Diduamant]]
[[Rummad:Sevenadur]]</text>
      <sha1>2456xkzyztgmco4r5rbp8nx4jcz8mpd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brignogan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11574</id>
    <revision>
      <id>2201107</id>
      <parentid>2193270</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T13:14:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2201107</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5905" sha1="57u83uk9248en0uzcug4dj9lkhd6zpp" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
| anvOfisiel = Brignogan-Plage
| skeudenn = Brignogan-Plages - Anse de Pontusval DSC00020.JPG
| alc'hwez = An aod kostez Pontusval.
| ardamezioù = 
| bro = {{Bro-Leon}}
| departamant = [[Penn-ar-Bed]]
| arondisamant = [[Arondisamant Brest|Brest]]
| etrekumuniezh = [[Bro Lesneven hag Aod ar Mojennoù|KK bro Lesneven hag aod ar Mojennoù]]
| bro velestradurel = [[Bro Brest]]
| kanton = [[Kanton Lesneven|Lesneven]]
| insee = 29021
| cp = 29890
| maer = Jean-Clément Zion
| amzer-gefridi = [[2014]]-[[2016]]
| hedred = -4.324722
| ledred = 48.665278
| uk = 
| ubi = 0
| ubr = 25
| poblañs = 736
| gorread = 3.6
| deiziad-poblañs = 2014
}}
'''Brignogan''' ({{LFE|[briˈɲoːɡãn]}}) a oa ur gumun e [[Bro-Leon]] e [[kanton Lesneven]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e gwalarn [[Breizh]]. An anv gallek ''Brignogan-Plages'' a ziskouez fraezh penaos e c'haller divrezhonekaat an anvioù-lec'hioù [[brezhonek]]. 

=== Stummoù skrivet ===
* '''Brignaugan''', {{XVIIvet kantved}}.
=== Gerdarzh ===
* Bernard Tanguy ː eus an henvrezhoneg ''bren'', hag an anv-den ''Ogan''.
* Hervé Abalain : an dibenn ''*-an'' a c'hellfe dont eus ''*cann'', &quot;gwenn&quot;.
* Daniel Delattre (2004) : ar ger ''Plages'' zo bet staget ouzh Brignogan e 1936 evit lakaat da dalvezout al lec'h kouronkiñ, o c'hounit brud adalek an {{XIXvet kantved}}.

== Istor ==
Brignogan a oa  ur rann eus [[Plouneour-Traezh]], en [[eskopti Leon]]. Staget eo bet ouzh [[Eskopti Kemper ha Leon|hini Kemper ha Leon]] e-kerzh an [[Dispac'h Gall]].

Kumun Brignogan zo bet distaget diouzh hini Blouneour-Traezh e 1934. Ar barrez zo bet distaget d'ar 7 a viz Mezheven 1935.
==={{XXvet kantved}}===
===== [[Brezel-bed kentañ]] =====
* Mervel a reas 40 gwaz eus Brignogan abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=17620&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
===== [[Eil Brezel-bed]] ===== 
* Mervel a reas unnek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=17620&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* D'an [[18 a viz Kerzu]] [[1941]] e kouezhas un nijerez [[Hawker Hurricane|Hurricane II]] kodet NV-? eus ar ''44th Squadron'' eus ar [[Royal Air Force]] ([[aerlu]] ar [[Rouantelezh-Unanet]]) e Brignogan; mervel a reas he levier, douaret eo e bered ar gumun&lt;ref&gt;[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_raf_finistere.html Pertes RAF Finistère]&lt;/ref&gt;.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas pevar milour eus ar gumun &lt;ref&gt;[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=17620&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
=== {{XXIvet kantved}} ===
*Kendeuzet e oa bet gant [[Plouneour-Traezh]] d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2017 d'ober ur gumun nevez : [[Plouneour-Traezh-Brignogan]].

== Brezhoneg ==
* D'ar 7 a viz Gouere [[2011]] e oa bet votet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant kuzul-kêr ar gumun da dizhout live 2.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Iliz santez Bernadette.
* Chapel Paol.
* Chapel ar Skluz.
* [[Peulvan Pontusval]]
* Monumant ar re varv, luc'hskeudenn&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=17620 Memorial Genweb] &lt;/ref&gt;.
=== Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun ===
{| class = &quot;wikitable&quot;
|-
! Bro !! Niver a soudarded
|-
|{{Kanada (1921-1957)}} ||9 ([[Morlu]]) (8 anezhe a zo chomet dianav)
|- 
|{{Rouantelezh-Unanet}} ||1 ([[Royal Air Force|Aerlu]]) 
|-
|'''Hollad''' ||'''10'''
|}
Mervel a rejont e-pad an [[Eil Brezel Bed]]&lt;ref&gt;[http://www.cwgc.org/search/cemetery_details.aspx?cemetery=2086403&amp;mode=1 Commonwealth War Graves Commission]&lt;/ref&gt;, an nijour d'an [[8 a viz Kerzu]] [[1941]] pa gouezhas e garr-nij (''[[Hawker Hurricane|Hurricane II]]'' marilhet ''Z51551'' ha kodet ''NV-?'') e Brignogan&lt;ref&gt;[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_raf_finistere.html Pertes R.A.F Finistère]&lt;/ref&gt;, ar vartoloded d'an [[28 a viz Ebrel]] [[1944]], pa voe kaset o bag, an ''destroyer'' ''HMCS Athabaskan'', d'ar strad gant an tarzher [[Alamagn|alaman]] ''Elbing T-24''&lt;ref&gt;[http://www.seconde-guerre.com/chronologie/chronologie-avril-1944.html Chronologie d'avril 1944]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120523230523/http://webhome.idirect.com/~kettles/uncle/inmemory.html Athabakan Burial Sites]&lt;/ref&gt;.

== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=1115
|passo1=100
|passo2=20
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2013
|p1=1115 	 		 	 	
|p2=1052
|p3=1039 
|p4=881
|p5=836
|p6=849
|p7=849
|p8=742
|p9=740
|mammenn=EBSSA 
}}

== Gevelliñ ==
*[[Eglosbrek|Eglosbrek-Poll an Wragh]], {{Kernev-Veur}}

== Levrlennadur==
* René COUFFON et Alfred LE BARS : ''Répertoire des Églises et chapelles du Diocèse de Quimper et de Léon''. 1959. Adembannadur Kuzul Jeneral Penn ar Bed. 1988.
* Bernard TANGUY : ''Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses du Finistère.'' 1990
* Embannadurioù FLOHIC : ''Le patrimoine des communes du Finistère''; 1998
* Hervé ABALAIN : ''Les noms de lieux bretons''. Universels Gisserot. 2000.
* Daniel DELATTRE : ''Le Finistère. Les 283 communes.'' Embannadurioù Delattre. 2004. 

== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Brignogan-Plages}}
*{{fr}} [https://web.archive.org/web/20220309081851/https://www.cotedeslegendes.bzh/ Ti an douristed]
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307080431/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29021 Brignogan war lec'hienn Geobreizh]

== Daveoù ha notennoù==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù kozh Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]] 
[[Rummad:Bro Bagan]]
[[Rummad:Bezioù-brezel ar C'hommonwealth e Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Nijerezioù ar C'hommonwealth aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]</text>
      <sha1>57u83uk9248en0uzcug4dj9lkhd6zpp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>An Eskevien</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11682</id>
    <revision>
      <id>2201108</id>
      <parentid>2182034</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T13:15:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <origin>2201108</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3187" sha1="kujf6l0pv9in3v0rhqxogwi2z44n366" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = An Eskevien
 | anvOfisiel        = Esquibien
 | skeudenn          = Esquibien-Station de sauvetage.jpg
 | alc'hwez          = Ti-saveteiñ e porzh Santez Eved
 | ardamezioù        = Blason ville fr Esquibien (Finistère).svg
 | bro               = {{Kernev}}
 | departamant       = [[Penn-ar-Bed]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Kemper|Kemper]]
 | etrekumuniezh     = [[Kumuniezh kumunioù Bro ar C'hab|KK Bro ar C'hab]]
 | bro velestradurel = [[Bro Gerne (lezenn Voynet)|Bro Gerne]]
 | kanton            = [[Kanton Pontekroaz|Pontekroaz]] &lt;small&gt;(betek 2015)&lt;/small&gt; &lt;/br&gt; [[Kanton Douarnenez|Douarnenez]] &lt;small&gt;(abaoe 2015)&lt;/small&gt;
 | insee             = 29052
 | cp                = 29770
 | maer              = Eric Bosser
 | amzer-gefridi     = [[2020]]-[[2026]]
 | poblañs = 1593
 | deiziad-poblañs = 2013
 | gorread           = 15.42
 | hedred            = -4.561389
 | ledred            = 48.025833
 | uk                = 
 | ubi               = 0
 | ubr               = 131
}}
'''An Eskevien''' a oa ur gumun eus [[Kerne-Izel]], e [[kanton Douarnenez]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e [[ar C'hab|Bro ar C'hab]] e kornôg [[Breizh]].

Bodet e voe gant [[Gwaien]] d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez, Gwaien.

== Douaroniezh ==
* War lez [[Gwaien (stêr)|Stêr Waien]] emañ an Eskevien.
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe graet al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant Grascœur, person, ha Riou ha Quillivic, kureed&lt;ref&gt;[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 49.&lt;/ref&gt;.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* 99 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 3,91% eus he foblañs e 1911, a gollas o buhez abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=8851&amp;dpt=29 Memorial Genweb] &lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=8851 Memorial Genweb] &lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.fr/phototek/index.php/29/8851 Memorial Genweb] &lt;/ref&gt;.
== Emdroadur ar boblañs 1962-2012 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=2100
|passo1=200
|passo2=100
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|p1=2011 			 		
|p2=1955 
|p3=1957 
|p4=1970
|p5=1911 
|p6=1611
|p7=1556
|p8=1591
|mammenn=EBSSA 
}}

== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Gevelliñ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| [[Restr:Flag of Ireland.svg|border|25px]] [[Iwerzhon]]
| [[Bearna]]
| 1992
|}

== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Esquibien}}
* [https://web.archive.org/web/20090202120346/http://www.esquibien.fr/ Lec'hienn ofisiel ar gumun]
* [http://audierne.info/category/esquibien/ an Eskevien, etre douar ha mor]

== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Eskevien}}
[[Rummad:Kumunioù kozh Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Kerne]]
[[Rummad!Gwaien]]</text>
      <sha1>kujf6l0pv9in3v0rhqxogwi2z44n366</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201114</id>
      <parentid>2201108</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T15:56:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <comment>rummad</comment>
      <origin>2201114</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3187" sha1="s2ar4pixvrpqywhsdbc9xe4r0vbhvlt" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = An Eskevien
 | anvOfisiel        = Esquibien
 | skeudenn          = Esquibien-Station de sauvetage.jpg
 | alc'hwez          = Ti-saveteiñ e porzh Santez Eved
 | ardamezioù        = Blason ville fr Esquibien (Finistère).svg
 | bro               = {{Kernev}}
 | departamant       = [[Penn-ar-Bed]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Kemper|Kemper]]
 | etrekumuniezh     = [[Kumuniezh kumunioù Bro ar C'hab|KK Bro ar C'hab]]
 | bro velestradurel = [[Bro Gerne (lezenn Voynet)|Bro Gerne]]
 | kanton            = [[Kanton Pontekroaz|Pontekroaz]] &lt;small&gt;(betek 2015)&lt;/small&gt; &lt;/br&gt; [[Kanton Douarnenez|Douarnenez]] &lt;small&gt;(abaoe 2015)&lt;/small&gt;
 | insee             = 29052
 | cp                = 29770
 | maer              = Eric Bosser
 | amzer-gefridi     = [[2020]]-[[2026]]
 | poblañs = 1593
 | deiziad-poblañs = 2013
 | gorread           = 15.42
 | hedred            = -4.561389
 | ledred            = 48.025833
 | uk                = 
 | ubi               = 0
 | ubr               = 131
}}
'''An Eskevien''' a oa ur gumun eus [[Kerne-Izel]], e [[kanton Douarnenez]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e [[ar C'hab|Bro ar C'hab]] e kornôg [[Breizh]].

Bodet e voe gant [[Gwaien]] d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez, Gwaien.

== Douaroniezh ==
* War lez [[Gwaien (stêr)|Stêr Waien]] emañ an Eskevien.
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe graet al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant Grascœur, person, ha Riou ha Quillivic, kureed&lt;ref&gt;[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 49.&lt;/ref&gt;.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* 99 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 3,91% eus he foblañs e 1911, a gollas o buhez abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=8851&amp;dpt=29 Memorial Genweb] &lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=8851 Memorial Genweb] &lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.fr/phototek/index.php/29/8851 Memorial Genweb] &lt;/ref&gt;.
== Emdroadur ar boblañs 1962-2012 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=2100
|passo1=200
|passo2=100
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|p1=2011 			 		
|p2=1955 
|p3=1957 
|p4=1970
|p5=1911 
|p6=1611
|p7=1556
|p8=1591
|mammenn=EBSSA 
}}

== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Gevelliñ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| [[Restr:Flag of Ireland.svg|border|25px]] [[Iwerzhon]]
| [[Bearna]]
| 1992
|}

== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Esquibien}}
* [https://web.archive.org/web/20090202120346/http://www.esquibien.fr/ Lec'hienn ofisiel ar gumun]
* [http://audierne.info/category/esquibien/ an Eskevien, etre douar ha mor]

== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Eskevien}}
[[Rummad:Kumunioù kozh Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Kerne]]
[[Rummad:Gwaien]]</text>
      <sha1>s2ar4pixvrpqywhsdbc9xe4r0vbhvlt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bro-Skos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15078</id>
    <revision>
      <id>2201151</id>
      <parentid>2194003</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T22:28:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>2201151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50294" sha1="3cdthk40xzbjkcynladud627b6rmf7i" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
|-
{{Infobox/Titl|Alba&lt;br&gt;''Scotland''|005bbb|talbenn map|ffd500}}
|-
| colspan=&quot;2&quot;|
{| width=&quot;100%&quot;
|-
| width=&quot;50%;&quot; style=&quot;padding-top:5px;&quot;| [[Restr:Flag of Scotland.svg|100px|center]]
| width=&quot;50%;&quot;| [[Restr:Royal Arms of the Kingdom of Scotland.svg|60px|center]]
|-
| width=&quot;50%;&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| [[Banniel Bro-Skos|Banniel]]
| width=&quot;50%;&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| [[Skoed Skos|Skoed]]
|}
|-
| colspan=&quot;2&quot;|
----
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Kan broadel :'''&lt;br&gt;[[Flower of Scotland]]&lt;br&gt;&lt;q&gt; Bleunienn Bro-Skos &lt;/q&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| '''Ger-stur :'''&lt;br&gt;''Nemo me impune lacessit''&lt;br&gt;&lt;q&gt; Den ne'm dae hep droug &lt;/q&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot;|
----
|-
| colspan=&quot;2&quot;| [[Restr:Scotland in the UK and Europe.svg|280px|center]]
|-
|-
| colspan=&quot;2&quot;|
----
|-
| '''Kêr-benn'''&lt;br&gt;ha kêr vrasañ || '''[[Dinedin]]'''&lt;br&gt;[[Glasc'ho]]
|-
| '''Yezhoù anavezet''' || [[Saozneg]]&lt;br&gt;[[Gouezeleg Skos]] &lt;small&gt;(ofisiel: akta 2004)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;[[Skoteg]] 
|- bgcolor=&quot;#005bbb&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;color:#ffd500&quot;| Melestradur
|-
| '''Stad riel'''|| [[Rouantelezh-Unanet]]
|-
| '''Gouarnamant'''|| Emrenerezh&lt;br&gt;en un unpenniezh bonreizhel
|-
| '''Roue'''|| [[Charles, Roue ar Rouantelezh-Unanet|Charles III]]
|-
| '''Kentañ ministr''' || [[John Swinney]]
|-
| colspan=&quot;2&quot;| &lt;hr&gt;
|-
| '''Aozañ'''&lt;br&gt; • Savet&lt;br&gt;• Unvaniezh gant Bro-Saoz&lt;br&gt;• Emrenerezh||&lt;br&gt;843 &lt;small&gt;(hengounel)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;1707&lt;br&gt;1999
|-
| colspan=&quot;2&quot;| &lt;hr&gt;
|-
| '''Moneiz''' || 	Lur sterling (£)
|- bgcolor=&quot;#005bbb&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;color:#ffd500&quot;| Douaroniezh
|-
| '''Gorread''' || 78 782&amp;nbsp;km²&lt;br&gt;&lt;small&gt;1.9% a zour&lt;/small&gt;
|-
| '''Poblañs''' || 5,463,30 &lt;small&gt;(istimet e 2019)
|-
| '''Stankter''' || 67,5
|-
| '''PGP'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;• En holl&lt;/small&gt;&lt;br&gt;&lt;small&gt;• Dre zen&lt;/small&gt; ||Istimet e 2019&lt;br&gt;£166 miliard&lt;br&gt;£30 560
|-
| colspan=&quot;2&quot;| &lt;hr&gt;
|-
| '''Gwerzhid-eur'''&lt;br&gt;• Hañv &lt;small&gt;(&lt;abbr title=&quot;Daylight Saving Time&quot;&gt;DST&lt;/abbr&gt;)&lt;/small&gt; || [[UTC]] &lt;br&gt;UTC + 1
|-
| '''Pellgomz''' || +44
|-
| '''Kod [[ISO 3166]] || GB-SCT
|-
| colspan=&quot;2&quot;| &lt;hr&gt;
|-
| '''[[ccTLD|Internet &lt;abbr title=&quot;country code Top-Level Domain&gt;ccTLD&lt;/abbr&gt;]]''' || .uk&lt;br&gt;.scot
|}
'''Bro-Skos''' pe '''Skos''' pe c'hoazh '''Alba''' diwar hec'h anv [[gouezeleg Skos|gouezelek]], a zo ur vro geltiek e lodenn norzh [[Breizh-Veur]]. Ul lodenn eus ar [[Rouantelezh Unanet]] eo, a-gevret gant [[Bro-Saoz]], [[Kembre]] ha [[Hanternoz Iwerzhon]], hogen ur vro dizalc'h eo bet betek [[1707]].

== Anv ==
&quot;Skos&quot; a zo ur ger par ouzh &quot;Scotland&quot;, pe &quot;Écosse&quot; hag a zeu eus [[Scoti]], un anv latin evit ar [[Iwerzhon|Ouezeled]]. E [[latin diwehzañ]] e veze implijet ar ger ''Scotia'' evit Iwerzhon (pa oa ''Hibernia'' he anv klasel)&lt;ref&gt;{{en}} [http://books.google.com/books?id=2RlF7sq48n4C&amp;pg=PA16&amp;dq=the+latin+word+scoti+originally+referred+to+ireland&amp;cd=9#v=onepage&amp;q=&amp;f=false The History Of Ireland] Stephen Gwynn&lt;/ref&gt;. Implijet eo bet anv ''Scotia'' adalek an {{XIvet kantved}} evit komz diwar-benn Bro-Skos en hanternoz stêr [[Forth]], ar vro c'houezelek, e-touesk anvioù evel ''Albania'' hag ''Albany'' a zeu eus ''Alba'', an anv gouezelek&lt;ref name=&quot;Brewer&quot;&gt;{{en}} John Ayto gant Ian Crofton, ''Brewer's Britain &amp; Ireland: The History, Culture, Folklore and Etymology of 7500 Places in These Islands''&lt;/ref&gt;. Abaoe ar Grennamzer e vez graet ''Scots'' ha ''Scotland'' e saozneg, ha neuze ''Skos'' e brezhoneg, eus ar pezh a zo ''Alba'' e gouezeleg.

Alba {{LFE|[ˈalˠ̪apə]}} a zo un anv kavet ivez en iwerzhoneg, ''Albain'', e manaveg, ''Nalbin'', hag ivez er yezhoù predenek (''Alban'' e kerneveureg, ''Yr Alban'' e c'hembraeg) evit ober anv eus Bro-Skos. Meneget eo bet evit ar wech kentañ gant skrivagnerien gresian dindan stumm ''Ἀλβίων'' evit komz diwar-benn [[Breizh-Veur]]. Deuet eo e latin dindan stumm ''Albion''. Diazezet eo war ur wrizienn indezeuropek a dalv &quot;gwenn&quot;, hag a zo kavet en anv an Alpoù. Anv ur rouantelezh [[Pikted|pikt]] a oa, hag a zo deuet da vezañ Bro-Skos.

== Yezhoù ==
Setu int:
*[[saozneg]]
*[[Gouezeleg Skos|gouezeleg]], en inizi ar c'hornôg dreist-holl, 
* [[skoteg]], ur yezh kar d'ar saozneg. [[Robert Burns]], barzh brudetañ Bro-Skos, a skrive e skoteg.

== Istor ==
:''Pennad dre ar munud : [[Istor Bro-Skos]]''.
=== Penn-kentañ he istor ===
[[Restr:Skara Brae - geograph.org.uk - 1274913.jpg|thumbnail|kleiz|Kêriadenn Skara Brae, ar gêriadenn [[neolitik]] gwellañ miret en Europa, gant tud o vevañ enni adalak 3180 betek 2500 a.r. J-K.]]
N'ouzer ket ma oa tud o chom war dachenn Bro-Skos a-raok [[krennoadvezh ar maen]] peogwir eo bet distrujet pep roud gant ar skorn e-pad ar skornerezh. Krediñ a reer eo deuet ar chaseourien-dastumerien kentañ war-dro 12 800 bloaz a-raokomp goude ar skornerezh diwezhañ&lt;ref&gt;An arouez koshañ a zo ur beg-sailh e kailhastrenn eus [[Islay]]. Gwelout {{en}} Moffat, Alistair (2005) ''Before Scotland: The Story of Scotland Before History''. Londrez. Thames &amp; Hudson. Pajenn 42.&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Lec'hioù e [[Cramond]] deiziadet eus 8500 a.r.J-K pe e-kichen [[Kastell Kinloch|Kinloch]], [[Rùm]] eus 7700 a.r.J-K. a ro an arouezioù koshañ evit tud &lt;u&gt;o chom&lt;/u&gt; e Bro-Skos. Gwelout {{en}} [http://www.megalithic.co.uk/article.php?sid=2146410357 &quot;The Megalithic Portal and Megalith Map: Rubbish dump reveals time-capsule of Scotland's earliest settlements&quot;] megalithic.co.uk. hag Edwards, Kevin J. ha Whittington, Graeme &quot;Vegetation Change&quot; e-barzh Edwards, Kevin J. &amp; Ralston, Ian B.M. (Eds) (2003) ''Scotland After the Ice Age: Environment, Archaeology and History, 8000 BC–AD 1000''. Dinedin. [[Edinburgh University Press]]. Pajenn 70.&lt;/ref&gt;. Savet e voe bet ganto an tiez kentañ anavezet e Bro-Skos war-dro 9500 bloaz a-raok hon amzer hag ar c'hêriadennoù war-dro 6000 bloaz zo. En [[Inizi Orc'h]] edo kêriadenn Skara Brae a zo ur gêriadenn miret mat gant an amzer hag a zeu eus an [[Neolitik]]. Tiez ha savadurioù-all savet e maen a zo bet kavet en Inizi hag ar skiantourien a gred ez eo peogwir ne oa ket gwez a-walc'h er c'hontrol eus an douaroù bras evit sevel e gwez&lt;ref&gt;{{en}} Francis Pryor, ''Britain BC'', HarperPerennial, Londrez, 2003, isbn : 978-0-00-712693-4, pajennoù 98–104 &amp; 246–250&lt;/ref&gt;.

E-kichen [[Perth]] (a oa diwezhatoc'h kêrbenn ur rouantelezh pikt etre an {{VIIIvet kantved}} hag an {{IXvet kantved}}) eo bet kavet ur bez a oa bet savet 4000 bloaz zo hag ennañ eo bet kavet an teñzor pouezusañ en istor ar Rouantelezh-Unanet. Ennañ ez eus restachoù ur penn-den bennak eus penn-kentañ [[Oadvezh an arem]], pinvidik mor. Ennañ ez eus ivez an testeni kentañ eus tud oadvezh an arem o lakaat bleunioù e bezioù&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/ancient-royal-tomb-found-in-scotland-1771875.html Ancient royal tomb found in Scotland] The Independent, 2009&lt;/ref&gt;.

Sur a-walc'h a gemeras Bro-Skos perzh e-barzh ar c'henwerzh-mor eus oadvezh an arem diwezhañ (pe [[Oadvezh an arem atlantel]]) gant ar [[Keltia|broioù keltiek]]-all hag an tachennoù a zeuio da vezañ [[Bro-Saoz]], [[Bro-C'hall]], [[Bro-Spagn]] ha [[Portugal]]&lt;ref name=Koch&gt;{{en}} [http://www.wales.ac.uk/Resources/Documents/Research/ODonnell.pdf O'Donnell Lecture 2008 Appendix], University of Wales, John Koch, 27 a viz Mae 2010&lt;/ref&gt;.

=== Levezon ar Romaned ===
Mammennoù kentañ diwar-benn Bro-Skos a zeu gant ar [[Romaned]], pa zeuas en [[Enez Vreizh]] evit aloubiñ anezhi. Tapet a rejont ar pezh a zo [[Bro-Saoz]], [[Kembre]] ha [[Kernev-Veur]] bremañ evit sevel proviñs [[Britannia]] met ne aloubjont ket Bro-Skos, pe nemet ar c'hreisteiz evit un nebeud bloavezhioù.

Dre d[[Tacitus]] e voe bet un harz kalet a-enep ar Romaned gant ar g[[Caledonii]] goude donedigezh al lejionoù roman e 71 goude J-K. Arsailhañ a rejont kreñvlec'hioù ar Romaned gant feulster bras, ha tost distrujet e voe bet ganto an {{IXvet}} lejion a-raok ma voe savetaet gant [[Gnaeus Julius Agricola]]&lt;ref name=&quot;The Romans in Scotland&quot;&gt;{{en}} [http://www.bbc.co.uk/scotland/history/articles/the_romans/ The Romans in Scotland], British Broadcasting Corporation&lt;/ref&gt;. E 83-84 e trec'has ar Galedonii en [[Emgann Mons Graupius]]. Tacitus a lâras e voe bet lavaret gant penn ar Galedonni [[Galgacos]] ur brezegenn kalet o lavarout a oa e bobl &quot;a re zizalc'h diwezhañ&quot; hag ar Romaned &quot;a oa o lakaat an douar da vezañ un didud en ur ober anezhañ peoc'h&quot;&lt;ref name=&quot;The Romans in Scotland&quot;/&gt;. Savet a reas ar Romaned a-hed ar [[Gask Ridge]] e-kichen an [[Uheldirioù Bro-Skos|Uheldirioù]]. Tri bloaz goude an emgann e tec'hjont kuit da greisteiz&lt;ref&gt;{{en}} Hanson, William S. ''The Roman Presence: Brief Interludes'', e Edwards, Kevin J. &amp; Ralston, Ian B.M. (Eds) (2003) Scotland After the Ice Age: Environment, Archeology and History, 8000 a.r.J-K&amp;nbsp;— 1000 g.J-K.. Dinedin. Edinburgh University Press&lt;/ref&gt;, etre al linenn etre Firth Klud ha Firth Forth hag ar pezh a zeuje da vezañ [[Moger Hadrian]], a voe bet savet evit kontroliñ ar Gelted tro-dro d'ar voger&lt;ref name=snyder&gt;{{en}} Christopher A. Snyder, 2003, ''The Britons'', Blackwell Publishing, isbn : 0-631-22260-X&lt;/ref&gt;.

Al ''[[Limes]] Britannicus'' a oa harz hanternoz an [[Impalaeriezh Roman]] e-pad 288 bloaz, hag a heulie Moger Hadrian daoust ma voe bet savet ur voger-all, [[Moger Antoninus]], a voe miret gant an arme meur a wezh, an hini diwezhañ etre 208 ha 210 dindan ren [[Septimius Severus]]&lt;ref&gt;{{en}} Robertson, Anne S. (1960) ''The Antonine Wall''. Glasgow Archaeological Society.&lt;/ref&gt;.

Ac'hubiñ hanternoz Bro-Skos gant ar Romaned ne badas nemet 40 bloaz met o levezon war kreisteiz Bro-Skos a voe pounneroc'h, e-lec'h ma veve pobloù predenek evel ar Votadinii (a zo deuet da vezañ [[Gododdin]]) hag an Damnoni (e-lec'h ma vije krouet goude Rouantelezh [[Strat Clut]]). Ret e voe dezho d'en em zibab evel ar re-all pa dec'has kuit ar Romaned e [[410]] evit difenn gwelloc'h [[Roma]], a-greiz ma oa ar [[Pikted|Bikted]] hag ar C'houezeled o tont.

=== Eus Scotia da Alba ===
Pa yeas kuit ar Romaned eus [[Enez Vreizh]] a voe bet diazezet pevar lodenn sevenadurel e Bro-Skos, hini ar Bikted, hini an Iwerzhoniz eus Dál Riata, hini ar [[Brezhoned|Vrezhoned]] hag hini an [[Angled]]. Ebarzhet e vez al lodenn greisteiz eus Bro-Skos en [[Hen Ogledd]] (&quot;Hanternoz Kozh&quot;), un anv implijet evit komz eus tachenn hanternoshañ ar [[Brezhoneg|Vrezhoned]]&lt;ref name=snyder/&gt;, gant rouantelezhioù [[Rheged]], [[Strat Clut]], [[Gododdin]], [[Bernikia]], [[Ebrauc]] hag [[Elmet]]. Hervez skridoù eus an {{IXvet kantved}} pe eus an {{Xvet kantved}} e voe bet krouet rouantelezh [[Dál Riata]] e-kreiz ar {{VIvet kantved}} gant tud [[Iwerzhon]]&lt;ref&gt;{{en}} &quot;[http://www.bbc.co.uk/legacies/immig_emig/scot/western/article_1.shtml Dalriada: The Land of the First Scots]&quot;. BBC – Legacies.&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}} &quot;[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/529398/Scot Scot (ancient people)]&quot;. Encyclopædia Britannica.&lt;/ref&gt; met an dezenn-se zo sellet a-dreuz gant henoniezhourien-zo abaoe un nebeud bloavezhioù, o lavarout n'eus roudoù ebet na eus un aloubadeg na eus tud o fiñval e korn-mañ eus Bro-Skos&lt;ref name=ewancampbell&gt;{{en}} Campbell, Ewan. &quot;[http://www.electricscotland.com/history/articles/scotsirish.htm Were the Scots Irish?]&quot; in ''Antiquity'' #75 (2001).&lt;/ref&gt;.

Rouantelezh ar [[Pikted|Bikted]], diazezet war Rouantelezh Fortriu adalek ar {{VIvet kantved}}, a zo ar vro a zo deuet da vezañ &quot;Alba&quot; (pe &quot;Bro-Skos&quot; deomp-ni). Bro-Bikt a voe un dachenn a voe bet dispaket evit kaout ur respont d'ar Romaned ha kendalc'het a voe bet goude o disparti, da [[Peter Heather]]&lt;ref&gt;{{en}} Peter Heather, &quot;State Formation in Europe in the First Millennium A.D.&quot;, e Barbara Crawford (ed.), ''Scot in Dark Ages Europe'', (Aberdeen, 1994), pajennoù 47–63&lt;/ref&gt;. Selloù-all a ginnig [[Emgann Dunnichen]] ha ren Bridei mab Beli (671-693) evit diazez da vat Bro-Bikt, gant ur mare-all evit kenderc'hel da vat dindan ren Óengus mac Fergusa (732–761)&lt;ref&gt;{{en}} [[Alex Woolf]], &quot;The Verturian Hegemony: a mirror in the North&quot;, e M. P. Brown &amp; C. A. Farr, (eds.), ''Mercia: an Anglo-Saxon Kingdom in Europe'', (Leicester, 2001), pajennoù 106–11.&lt;/ref&gt;.

Heñvel a oa tachenn ar rouantelezh piktek deskrivet gant [[Beda Venerabilis|Beda]] er {{VIIIvet kantved}} ouzh hini Rouantelezh ar Skosed dindan ren [[Alesant Iañ (Bro-Skos)|Alesant I{{añ}}]] (1107–1124). Koulskoude e-pad ar prantad-se a veskas sevenadur ar Bikted gant sevenadur ar C'houezeled he devoe lakaet anezho da vont da get. Da vare Alesant I{{añ}} en doa ouzhpennet ar riez d'he istor un hengoun diwar-benn orin gouezelek Coinneach mac Ailpein&lt;ref name=&quot;Lynch_359&quot;&gt;{{en}}Gwelout pennad : &quot;Kenneth mac Alpin&quot;, Dauvit Brown, embanner : M. Lynch, ''The Oxford Companion to Scottish History'', [[Oxford University Press]], Oxford, pajenn 359, 2001, isbn : 978-0-19-211696-3&lt;/ref&gt;, roue kentañ ar Skosed evito. Evit gwir e oa roue ar Bikted ha ne voe nemet goude-se e voe bet mesket da vat rouantelezh Dál Riata gant rouantelezh ar Bikted. Diazezet a voe rouantelezh ar Bikted war tachennoù er Reter Bro-Skos, en hanternoz ster Forth, met gounezet e voe bet e-pad an {{Xvet kantved}} tachennoù-all en hanternoz hag e C'hornôg. En {{XIvet kantved}} e voe bet gounezet rouantelezh brezhon [[Strat Clut]]. E-pad an {{XIIvet kantved}} e voe bet aloubet tachennoù o komz saozneg e kreisteiz ar vro ha peur-aloubet an tachennoù gouezelek ha d'an {{XIIIvet kantved}} e voe bet tizhet he harzoù a-vremañ. Koulskoude a zeuas ar cheñchamantoù brasañ e-pad ar Grennamzer diwezhañ e Bro-Skos.

[[Restr:Yezhoù Bro-Skos.jpg|thumb|kleiz|Kartenn yezhoù Bro-Skos e 1100.&lt;br /&gt;E glas : Gouezeleg.&lt;br /&gt;E roz : Saozneg&lt;br /&gt;E gwer : Kambrieg&lt;br /&gt;E glasroz : Norseg]]

E-keñver an armerzh hag ar sevenadur a oa ar cheñchamantoù-mañ. Dont a reas ar cheñchamantoù-mañ dindan ren David I{{añ}} hag e Zispar Davidel. Dont a reas ar [[Gladdalc'helezh|C'hladdalc'helezh]] e Bro-Skos gant diazez ur gouarnamant gwir hag anaoudegezh ar c'hêrioù kentañ. An nevezioù-mañ, ha donedigezh tud Iliz eus Normandi, Bro-C'hall pe Vro-Saoz a skoazellas ivez an unvanidigezh sevenadurel. Kreiz ar rouantelezh kozh a zeuas da vezañ saozneger evel kreisteiz Firth Forth pa viras peurrest ar vro e yezh c'houezelek. Dindan ren Norvegia a oa an Inizi, betek [[1468]]&lt;ref&gt;{{en}} Charles W.J. Withers, ''Gaelic in Scotland, 1698–1981'', embanner : John Donald, Dinedin, 1984, pajennoù 16–41, isbn : 978-0-85976-097-3&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20070911232223/http://www.bord-na-gaidhlig.org.uk/about-gaelic/history.html Gaelic Scotland: a brief history], Thomas Owen Clancy gant Bòrd na Gàidhlig&lt;/ref&gt;, ha dre-se a virjont ar yezh norsek. Mont a reas yezh kozh ar Strat Clut, ar c'hambrieg, da get war-dro 1100-1200. Etre an {{XIIvet kantved}} ha deroù ar {{XIVvet kantved}} a dremenas e Bro-Skos ur mare stabil, gant peoc'h etrezi hag ar Saozon. Diazezet mat a oa ar c'henwerzh hag al liammoù deskadurezh gant an douaroù-bras ha meneget e vez alies anv Yann Duns Scotus evel unan eus ar bennprederourien en Europa d'ar mare-se.

=== Bro-Skos e barr-amzer ===
Marv [[Alesant III (Bro-Skos)|Alesant III]] e miz Meurzh [[1286]], heuliet gant marv e verc'h-vihan [[Marc'harid Iañ Bro-Skos|Marc'harid]] a dorras linez ar rouaned skos goude 200 bloaz diehan hag a echuas gant ar Mare-aour a oa bet kroget gant David I{{añ}}. Goulennet e oa bet da [[Edouarzh Iañ (Bro-Saoz)|Edouarzh Iañ]], roue [[Bro-Saoz]] da varn an tabut etre an dud war ar renk evit ar gurunenn skos. Aozet eo bet gantañ ar prosez anvet an Afer Meur evit dibab an danvez roue gwellañ. Disklêriet roue e voe bet Yann Balliol e sal meur kastell Berwick d'ar [[17 a viz Du]] [[1292]] ha kurunet e voe e [[Scone]] da zeiz Sant Andrev, 30 a viz Du. Koulskoude an trec'hour gwir a oa Edouarzh. Disklêriet e voe bet ''Lord Paramount'' Bro-Skos, o vezañ a-us d'ar roue betek diskar aotrouniezh Balliol ar muiañ posupl&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.nationalarchives.gov.uk/utk/scotland/conquered.htm Scotland Conquered, 1174–1296], National Archives&lt;/ref&gt;. E [[1294]] e voe embannet gant ar roue Yann ha pennoù Bro-Skos o nec'hiñ da servijout anezhañ en e lu a-enep ar [[Gallaoued|C'hallaoued]]. Kaset e voe gant Parlamant skos kannaderien da Vro-C'hall evit sevel un emglev zoken. Sinet e voe an [[Auld Alliance]] etre Bro-Skos ha Bro-C'hall d'ar 23 a viz Here [[1295]] ha padet e voe betek [[1560]]. Evel-just e voe disklêriet brezel gant Edouarzh a vac'homas Bro-Skos en ur ziroueiñ Yann Balliol. Tapet a reas Edouarzh kontroll Bro-Skos gant an taol-se. Diouzhtu a savas un harz e Bro-Skos, bleniet gant Andrev Moray ha [[William Wallace (Skos)|Williams Wallace]], anavezet dindan anv [[Brezelioù Dizalc'h Skos]] ([[1296]]-[[1328]])&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.nationalarchives.gov.uk/utk/scotland/regained.htm Scotland Regained, 1297–1328], National Archives of the United Kingdom&lt;/ref&gt;.

Cheñchet a reas natur ar stourm pa lazhas [[Raibeart Brus|Roperzh Bruce]], kont A' Charraig, e gevezer Yann Comyn e [[1306]]&lt;ref&gt;{{en}} ''King Robert the Bruce'', A. F. Murison, 1899, adembannet e 2005, Kessinger, isbn : 9781417914944, pajenn 30, [http://books.google.co.uk/books?id=iMEMc45g9s8C Al levr war Google books]&lt;/ref&gt;. Kurunet e voe roue e Dumfries ar memes bloavezh. Stourm a reas e-pad 20 vloaz evit diazezañ dizalc'h skos en-dro dre adc'hounit Bro-Skos tamm-ha-tamm ouzh an alouberien norman ha saoz betek [[Emgann Bannockburn]] e [[1314]]. E [[1320]] e voe sinet [[Disklêriadenn Arbroath]], an disklêriadenn dizalc'h kentañ, soutenet gant ar pab [[Yann XXII]], a gasad da anaoudegezh kurunenn Bro-Skos gant ar Saozon.

Kenderc'hel a reas ar brezel etre Bro-Saoz ha Bro-Skos e-pad bloavezhioù goude marv Roberzh Bruce. Ouzhpenn se vrezelas an tiegezhioù Bruce ha Comyn/Balliol evit ar gurunenn betek kreiz ar {{XIVvet kantved}}. Daoust ma trec'has tiegezh Bruce e varvas David II dihêr o lezel e hanter-niz Roberzh II da vont da roue en ur diazezañ tiegezh Stewart&lt;ref name=Barrow&gt;{{en}} G. W. S. Barrow, ''Robert Bruce &amp; the Community of the Realm of Scotland'', Pevare embannadur, Edinburgh University Press, 1965, embannadur diwezhañ 2005, isbn : 0-7486-2022-2&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name=Grant&gt;{{en}} Alexander Grant, ''Independence and Nationhood: Scotland, 1306–1469'', 1984, embannadur nevez 1991, Edinburgh University Press, pajennoù 3–57, isbn : 978-0-7486-0273-5&lt;/ref&gt;. Ren a reas ar Stewartet Bro-Skos betek fin ar Grennamzer hag ouzhpenn. Evel Breizh ur c'hantved war-lerc'h e vevas Bro-Skos daou gantved aour betek ar Reform. ''Akt an Deskadurezh'' sinet e [[1496]] a lakaas da bleustriñ ar sistem deskadurezh publik kentañ abaoe [[Sparta]] e [[Henc'hres]]&lt;ref name=&quot;Intro to Scottish Education&quot;&gt;{{en}} ''Intro to Scottish Education'', [https://web.archive.org/web/20121102024839/http://www.siliconglen.com/Scotland/17_1.html The Scottish Education Act of 1696 heralded the first National system of education in the World since ancient Sparta], siliconglen.com&lt;/ref&gt;. An amzerioù-se a badas daoust ar brezelioù etre Bro-Skos ha Bro-Saoz, an diforc'h o kreskiñ etre an Highlands hag al Lowlands ha meur a vinorelezh ar roue.

Prantad diwezhañ ar Grennamzer a voe prantad pouezusañ an emglev etre Bro-Skos ha Bro-C'hall. Krouet e voe Gward Skos -''La Garde Écossaise''- e [[1418]] gant [[Charlez VII (Bro-C'hall)|Charlez VII]], roue Bro-C'hall. Ar Skosed ebarzhet er gward-se a stourmas gant [[Janed Ark]] a-enep [[Bro-Saoz]] e-pad [[Brezel Kant Vloaz]]. E miz Meurzh [[1421]] a drec'has John Stewart, Eil Earl Buchan ha Gilbert de Lafayette ul lu saoz en Emgann Baugé. 3 vloaz goude a voe kollet 6000 den gant ar Skosed met o skoazell a roas amzer a-walc'h evit Bro-C'hall ha mirout a rejont ar C'hallaoued da vezañ trec'het.

=== War an hent betek unvanidigezh gant Bro-Saoz ===
[[Restr:Portrait of King James I &amp; VI (1618-1620).jpg|thumbnail|dehou|Jakez VI Skos, deuet da vezañ roue Bro-Saoz dindan anv Jakez I{{añ}}]]
E [[1502]] a sinas Jakez IV Skos un Emglev poec'h peurbadel gant [[Herri VII (Bro-Saoz)|Herri VII Saoz]]. Dimeziñ a reas ivez merc'h Herri VII, Marc'harid Tudor, ar pezh a voe an abeg evit Unvaniezh ar c'hurunennoù peogwir eo abalamour da se e c'hellas Jakez VI dont da vezañ roue Bro-Saoz ur c'hantved war-lerc'h. Da Herri an eured-mañ a oa un abeg evit reiñ reizhwiriegezh da diegezh Tudor en ur liammañ ouzh unan eus an unpenniezhoù diazezet d'ar muiañ&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.bbc.co.uk/scotland/history/articles/james_iv/ James IV, King of Scots 1488–1513], British Broadcasting Corporation&lt;/ref&gt; . Koulskoude a zivizas Jakez dek vloaz war-lerc'h mac'homañ Bro-Soaz evit reiñ sikour d'ar C'hallaoued abalamour d'an Auld Alliance. Hennezh a voe ar roue breizhveuriat diwezhañ o vervel war an dachenn emgann&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/210431/Battle-of-Flodden Battle of Flodden, (1513)], Encyclopædia Britannica&lt;/ref&gt;. Echuet e voe gant an Auld Alliance gant emglev Dinedin e [[1560]] pa asantas Bro-C'hall reiñ en-dro an holl dachennoù ha lakaat e listri da derc'hel kuit. Ar memes bloavezh e voe tizhet pal [[John Knox]] pa zeuas Bro-Skos da vezañ ur vro brotestant ha pa zizornias ar Parlamant Skos aotrouniezh ar pab&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.bbc.co.uk/scotland/history/articles/scottish_reformation/ The Scottish Reformation], BBC Scotland&lt;/ref&gt;. Rankout a reas [[Mari Stuart|Mari]], rouanez ar Skosed, katolikez ha ez-rouanez Bro-C'hall, dilezel e [[1567]]&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.nationalarchives.gov.uk/utk/scotland/religion.htm Religion, Marriage and Power in Scotland, 1503–1603], The National Archives of the United Kingdom&lt;/ref&gt;.

Pa varvas [[Elesbed Iañ (Bro-Saoz)|Elesbed I{{añ}}]] e [[1603]] a yeas kurunenn Bro-Saoz da [[Jakez VI (Bro-Skos)|Jakez VI]]. Mont a reas kuit eus [[Dinedin]] da [[Londrez]]&lt;ref&gt;{{en}} ''Chronology of Scottish History'', Geddes &amp; Grosset, isbn : 1-85534-380-0, David Ross, 2002, &quot;'''1603:''' James VI becomes [[Jakez VI (Bro-Skos)|James I of ENgland]] in the [[Unvanidigezh Bro-Skos ha Bro-Saoz|Union of the Crowns]], and leaves Edinburgh for London&quot;, pajenn 56&lt;/ref&gt; evit bezañ kurunet roue [[Bro-Saoz]] hag [[Iwerzhon]], met chom a reas Bro-Skos ur vro dizalc'h, en anv da nebeutañ, nemet e-pad mare Commonwealth Bro-Saoz, Bro-Skos hag Iwerzhon. E-pad ar prantad etre marv Jakez VI hag an [[Eil dispac'h saoz]] e voe kudennoù bras etre ar roue hag ar c'h''Covenanters'' diwar-benn ren an Iliz. Gant an dispac'h e tec'has kuit Jakez VII da Vro-C'hall o vezañ erlec'hiet ouzh Gwilherm III ha [[Mari II Bro-Saoz|Mari II]]. Evel-se e voe echu gant an tiegezh skos ar an Inizi. E-pad an dek vloaz diwezhañ ar {{XVIIvet kantved}} e voe un naonegezh a vihanaas poblañs skos da 20% nebeutoc'h&lt;ref&gt;{{en}} &quot;''[http://books.google.com/books?id=RiLjHZdt-sMC&amp;pg=PA2&amp;dq&amp;hl=en#v=onepage&amp;q=&amp;f=false Famine in Scotland: The 'Ill Years' of the 1690s]''&quot;. Karen Cullen,Karen J. Cullen (2010). [[Edinburgh University Press]]. p.2. ISBN 0-7486-3887-3&lt;/ref&gt;. Ouzhpenn se e voe bet un afer freuz-stal spontus war ur raktres trevadenniñ e Panama e-lec'h ma o doa lakaet pep perc'henner douar e Bro-Skos arc'hant, ar pezh a lakaas an nobled o doa kollet arc'hant da souten unvaniezh gant Bro-Skos&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20111003123611/http://www.scottishaffairs.org/backiss/pdfs/sa52/Sa52_Scott.pdf Lec'hienn Scottish Affairs]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20141217185214/http://www.scottishhistorysociety.org/departments/scottishhistorysociety/resources/popularoppositiontotheratificationofthetreatyofanglo-scottishunionin1706-7/backgroundtotheissues/ Popular Opposition to the Ratification of the Treaty of Anglo-Scottish Union in 1706-7], University of St Andrews&lt;/ref&gt;.

Rouantelezh Skos a voe ur Stad dizalc'h betek [[1707]]. Er bloavezh-se e voe sinet ur feur-emglev da unaniñ Rouantelezh Bro-Saoz ha Bro-Skos, evit krouiñ Rouantelezh Unanet Breizh Veur&lt;ref name=Mackie/&gt;. Gant an unaniezh-se ne voe ket kemmet reizhiad lezennel Bro-Skos, zo chomet, betek hiziv, disheñvel diouzh an hini a dalvez e Bro-Saoz, e Kembre hag e Hanternoz Iwerzhon. Dre ma voe miret gant Bro-Skos he lezennoù dezhi, ur reizhiad skol hag ur relijion disheñvel diouzh ar peurrest eus ar Rouantelezh Unanet eo chomet dibar he fersonelezh hag he sevenadur betek bremañ.

=== Ur mare aour dindan lezenn Londrez ===
Peogwir ne voe ket ken an tailhoù maltouterezh etre Bro-Skos ha Bro-Saoz e voe aesoc'h ar c'henwerzh etre an div vro hag etre Bro-Skos ha an trevadennoù saoz. Betek brezel dizalc'h Amerika e voe [[Glasc'ho]] porzh kentañ evit ar butun er bed a-bezh. Koulskoude e kreskas an diforc'h etre rummad marc'hadourien al Lowlands ha klanoù kozh an Highlands.

An diforc'h-se a voe diwadet gant ar Stewarted o klask sevel en-dro ar ar gador-roue. Gwelet mat gant an dude oant c'hoazh gant tud an Highlands, dreist-holl gant a re ne oant ket presbiterian (ar gatoliked hag an eskobianed). Daou dispac'h jakobitian a voe, unan e [[1715]], an hini-all e [[1745]] met ne voent ket deuet a-benn skarzhañ an tiegezh Hanovr diouzh ar gador-roue. Echuet e voe pep tra ganto goude [[Emgann Culloden]] a voe un trec'h mat eus ar galloud war tud an Highlands. Goude-se e voe ur grouadeg spontus gant lazhadegoù ha lezennoù a-enep mod da vevañ hengounel ar Skosed (ar [[Kilt|c'hilt]], ar [[Binioù skos|binioù-bras]] hag ar [[wiski]] a voe arabat).

[[Restr:St-Kildans.jpg|thumbnail|kleiz|Annezidi Saint-Kildan]]

Ar [[Sklêrijennoù Skos]] hag an [[Dispac'h Greantel]] a gasas Bro-Skos e penn ar jeu e keñver ar greanterezh, ar c'henwerzh met dreist-holl ar prederouriezh. Lavarout a reas [[Voltaire]] : &quot;Sellout a reomp ouzh Bro-Skos evit hon holl soñjoù sevenadur&quot;. Gant trec'h a-enep ar Jakobited ha emdro an Unvanidigezh a gemeras ur bern Lowlanderien postoù e politikerezh, al lu war an douar pe war vor, kenwerzh, armerzh, embregerezh trevadennel e pep korn eus an Impalaeriezh Breizhveuriat. An istorour Neil Davidson a skrivas : &quot;goude 1746 a voe ur vezañs nevez eus ar Skosed er vuhez bolitikel, dreist-holl er-maez eus Bro-Skos.&quot; Kenderc'hel a reas evel-se : &quot;o vezañ pell eus bezañ tro-ha-tro an armerzh breizhveuriat, Bro-Skos - pe resisoc'h al Lowlands - a voe en e greiz&quot;.

E-pad an {{XIXvet kantved}} e voe anavezet Bro-Skos evit he ijinerezh, dreist-holl hini e-kichen stêr [[Abhainn Chluaidh|Klud]], evel al listri hag ar stlejerezioù. Savadurioù raksavet graet e Bro-Skos a zo c'hoazh implijet en [[India]], Amerika ar C'hreisteiz hag en [[Aostralia]]. Skiantourien hag ijinourien meur eus ar mare-se a zo [[Joseph Watt]] pe [[John MacAdam]]. D'ar mare-se e voe kudennoù sokial kalet-tre, evel harzoù-labour ar vicherourien kreiz Skos, pe argasoù an Highlanderien eus o douaroù gant pennoù-bras o c'hlanoù a zo deuet da vezañ perc'hennerien-douar e Londrez&lt;ref name=&quot;History of Scotland&quot;&gt;Neil Oliver, ''History of Scotland'', teulfilm, BBC Scotland, 2009&lt;/ref&gt;. D'ar mare-se e voe ijinet ivez mojenn an Highlander kalet ha loc'hus, gant [[Walter Scott]] dreist-holl hag e romantoù ha gant e aozadur gweladenniñ Bro-Skos gant ar roue [[George IV|Jorj IV]] e [[1822]]. Ar weladenniñ-mañ a reas berzh ken e spered ar roue hag e speredoù ar Skosed. Dont a reas an tartan hag ar c'hilt da vezañ dilhad broadel skos d'ar mare-se&lt;ref name=&quot;History of Scotland&quot;/&gt;

=== Bro-Skos o soñjal e-barzh doare an unvanidigezh ===
[[Restr:George IV in kilt, by Wilkie.jpg|thumbnail|dehou|Jorj IV e kilt, livet gant David Wilkie]]
Kemmer a reas Bro-Skos ur perzh vat gant bec'hadenn vrezel ar [[Rouantelezh-Unanet]] e-pad ar [[Brezel-bed kentañ]], o kas tud, listri, mekanikoù, pesked hag arc'hant. Gant 4.8 milion a annezidi e [[1911]] a gasas un hanter milion a baotred da vrezeliñ. Ur c'hard a varvas e-pad ar brezel pa voe gloazet 150 000. ''Field marshall'' Sir [[Douglas Haig]] a oa komandant evit Breizh-Veur war talbenn ar C'hornôg. E-pad ar brezel e voe bet krouet ul lañs anvet [[Red Clydeside]] renet gant unvaniezherien, evit sikour ar vicherourien. Kregiñ a reas ar c'harterioù greantel da votiñ [[Strollad al Labour (R.U.)|Labour]] goude [[1922]], gant un diazez e-touesk ar vicherourien iwerzhonat katolik. E-penn ar jeu evit sevel emglevioù-sikour etre an tiez a oa ar merc'hed d'ar mare-se. Koulskoude n'o devoe ar &quot;Redoù&quot; nemet ul levezon gwan war al Labour hag ar Parlamant, ha kregiñ a reas ar vicherourien da vezañ disperezet e fin ar bloavezhioù 1920.

Goude ar brezel e voe gortozet gant ar saverien-listri da ledanañ o fouez er bed, met a-hen-dall e voe bet un enkadenn galet e [[1922]] hag a badas betek [[1939]]. Merket e voe ar bloavezhioù etre an daou vrezel gant un enkadenn veur e pep lec'h en Bro-Skos, kêrioù pe maezioù, ha niverus e voe an dud dilabour. Kregiñ a reas Skosed-zo da vont kuit d'ar Stadoù-Unanet, da Ganada, da Aostralia o sellout an traoù da vont war an tu fall, gant ul live yac'h spontus, kudennoù evit al lojeiz hag an dilabour hirbad. E dalc'h ar greanterezh pounner a voe Bro-Skos koulskoude e voe anat ne badje ket pell, hep kinnig mat evit un direustl gant ar gouarnamant. Prientiñ a reas an traoù-se speredoù an embregerezhioù lec'hel evit divizoù kreizennet ar gouarnamant e-keñver an armerzh e-pad an [[Eil brezel bed]]. Un tammig aesoc'h a voe an armerzh d'ar mare-se daoust d'ar vombezadegoù. Ijinet e voe ar radar gant [[Robert Watson-Watt]] ar pezh a sikouras e-pad [[Emgann Breizh-Veur]].

Goude [[1945]] e teuas ar chudennoù en-dro dre gevezus ar broioù estren ha kudennoù ar greanterezh pounner. Ne voe nemet abaoe un nebeud dekvloaziadoù e voe gwelet fin an enkadenn gant dizoloiñ an eoul-maen e [[Mor an Norzh]] pe an teknikoù nevez (Silicon Glen). Dont a reas Bro-Skos d'an energiezhioù nevez bloavezhioù zo ivez. Armerzh Bro-Skos a zo digreantelezet bremañ ha troet ouzh ar servijoù, ar servikoù arc'hant dreist-holl.

[[Restr:Scottish Parliament, from Salisbury Crags.jpg|thumbnail|kleiz|[[Parlamant Skos]], Holyrood, Dindedin]]

En {{XIXvet kantved}} e krogas tud da c'houlenn dizalc'hed Bro-Skos diouzh Bro-Saoz hag e dibenn an {{XXvet kantved}} e voe graet berzh gant ar mennozhioù-se. En eil lodenn eus ar c'hantved tremenet e voe tapet nerzh, tamm-ha-tamm, gant ar [[Scottish National Party]] (SNP, &quot;Strollad Broadel Bro-Skos&quot;), a c'houlenn dizalc'hed Bro-Skos. E [[1978]] e voe aozet ur referundom diwar an ''devolution'' ne voe ket bet degemeret daoust ma voe votet &quot;ya&quot; er muiaén-niver abalamour da ne voe ket tizhet 40% eus ar voterien en holl. Gouarnamant ar Virourien, renet gant [[Margaret Thatcher]] a roas abegoù evit goulenn un devolution en ur lakaat Bro-Skos dindan gazelge ar c'h[[Community Charge]] (lesanvet ''Poll Tax'') ur vloaz a-raok peurrest ar R-U. Pa zeuas en-dro ar strollad Labour e penn ar jeu e [[1997]] e voe aozet ur referundom-all a voe bet respontet &quot;ya&quot; gant ar muiañ-niver divec'h. Abaoe [[1999]] ez eus ur [[parlamant Bro-Skos|parlamant emren evit Bro-Skos]]. E miz Meurzh [[2007]] e voe tapet ar brasañ niver eus ar sezioù ennañ gant an SNP hag e miz Mae [[2011]] eo bet gounezet ar muiañ-niver dreistel gant ar strollad-se (69 sez diwar 129).

E [[2012]] eo bet kinniget d'ar Skosed gant ar gouarnamant dibab etre chom en unvaniezh gant ar [[Rouantelezh-Unanet]], pe muioc'h a [[emrenerezh]] pe an dizalc'hted a-benn [[2014]]&lt;ref name=&quot;Salmond calls for independence referendum in 2014&quot;&gt; {{en}} [http://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-16478121 Salmond calls for independence referendum in 2014], war [[BBC News]]&lt;/ref&gt;. Asantet eo bet aozañ ur referendom gant [[Parlamant ar Rouantelezh-Unanet|Westminster]], met diwar ar goulenn &quot;Daoust hag-eñ e tlefe bezañ Bro-Skos ur vro dizalc'h ?&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Scottish independence referendum – GOV.UK |url=https://www.gov.uk/government/topical-events/scottish-independence-referendum/about |website=www.gov.uk |accessdate=2015-12-01}}&lt;/ref&gt; da respont gant &quot;Ya&quot; pe &quot;Ne zlefe ket&quot;. Aozet eo bet ar referendom e [[2014]] ha tapet eo pe an tu-kreñv gant an &quot;Nann&quot; gant 2,001,926 mouezh (55.3%) a-enep 1,617,989 mouezh (44.7%) evit ar &quot;Ya&quot;. 84.6% eus ar dilennerien o deus votet ar pezh zo ar c'henfeur gwellañ abaoe ma tegemer ar votadegoù an holl dud.

Da heul an disoc'h ez eus bet gwelet ar c'hemer perzh e politikerezh o vont war-raok, gant an tu-kreñv war an [[Scottish National Party|SNP]] en deus tapet an trec'h en holl zilennadegoù abaoe, o tapet zoken 56 kador diwar 59 e [[Parlamant ar Rouantelezh-Unanet|Westminster]] e [[2015]], ar pezh zo digresket un tamm abaoe. [[Nicola Sturgeon]] zo aet da gentañ ministrez da heul [[Alex Salmond]].

E [[2016]] ez eus bet aozet gant ar [[Rouantelezh-Unanet]] ur referendom diwar-benn plas ar vro en [[Unvaniezh Europa]]. Daoust ma oa bet divizet gant 62% eus ar Skosiz chom en unvaniezh ez aio kuit Bro-Skos abalamour m'eo bet votet mont-kuit gant 52% eus ar Vreizhveuriz, dreist-holl abalamour da bouez ar voterien saoz. Kerkent ha gouvezet an disoc'hoù ez eus bet kaoz eus un eil referendom war an dizalc'hidigezh gant [[Nicola Sturgeon]], nac'het diouzhtu gant gouarnamant [[Londrez]]. Klask a ra kinnig gouarnamant [[Dinedin]] diskoulmoù evit plas ar vro e marc'had Europa.

== Gouarnamant ha politikerezh ==
[[Restr:John Swinney - First Minister (53720492021) (cropped).jpg|thumbnail|kleiz|[[John Swinney]], kentañ ministr Bro-Skos abaoe 2024.]]
[[Restr:Skosiz ha n'eo ket Saozon.jpg|thumb|Pegsun gant al lugan Skosad ha n'eo ket Saozon]]
[[Restr:Scottish independence referendum results.png|thumb|250px|Disoc'hoù ar referendom dre gontelezh. Gwer: ya; ruz: nann. Seul deñvaloc'h ar ruz, seul vuioc'h a votoù &quot;nann&quot;.]]
Penn Bro-Skos a zo penn ar [[Rouantelezh-Unanet]], neuze ar Roue [[Charles, Roue ar Rouantelezh-Unanet|Charles III]] (abaoe 2022).

Un tabut a zo bet graet 1953 diwar-benn titl ar rouanez. Evit tud-zo ne oa ket posupl dezhi da vezañ anavezet e Bro-Skos evel ''Elesbed II'' peogwir ne oa ''Elesbed I'' ebet. Se vije terriñ Penn 1{{añ}} Trete Unvaniezh dezho. Divizet eo bet e vije bet niverennet rouaned ar Rouantelezh-Unanet pe dre ar rouaned saoz, pe dre ar rouaned skos, o choaz an niverenn vrasañ. Neuze, ur vartezeadennel roue Jakez a vije Jakez VIII (peogwir Jakez VII a oa ur roue skos, anvet Jakez II e Bro-Saoz), met ur roue Herri a vije Herri IX, dre ma n'eus Herri ebet e Bro-Skos.

Un emrenerezh a-zarn a zo da Vro-Skos e-barzh ar R-U, ha roet eo da welout e Parlamant Westminster ivez. Rannet eo tammoù eus ar galloudoù oberiant ha lezennat d'ar [[Gouarnamant Skos]] ha d'ar [[Parlamant Skos]] e Holyrood e [[Dinedin]]. Mirout a ra Parlamant ar Rouantelezh-Unanet galloudoù deskrivet e-barzh ar [[Scotland Act 1998]] evel sujedoù miret. Ar galloudoù-mañ a zo, da skouer, sevel tailhoù ar R-U, diwallerezh sokial, an arme, ar darempredoù etrevroadel ha skignañ ar skinwel hag ar skingomz. Emañ Parlamant Skos e penn ar jeu evit ar sujedoù-all ha galloud a ra cheñch an tailhoù un nebeud. Meneget eo bet da [[BBC Scotland]] gant [[Gordon Brown]], ez-Kentañ Maodiern, e vije roet da Vro-Skos muioc'h a c'halloudoù e-keñver an tailhoù.

Gallout a ra ar Parlamant Skos asantiñ da lezennoù Westminster e-keñver e sujedoù degouezhet o kas ul ''Legislative Motion Consent'' da [[Londrez]] ma 'z eo kavet mat a-walc'h lezennoù ar Rouantelezh war ar poentoù-se. A-hend-all e c'heller gwelout dre lezennoù Bro-Skos un diforc'h etre ar servijoù publik e Bro-Skos hag e Bro-Skos, Kembre, Kernev-Veur ha Norzhiwerzhon. Da skouer, ne goust netra ar Skol-Veur hag an diwallerezh evit ar re gozh e Bro-Skos pa zo paeet gwirioù e peurrest ar Rouantelezh. Ar vro gentañ e Rouantelezh-Unanet a oa Bro-Skos o arabat butuniñ e lec'hioù foran kloz.

N'eus nemet ur c'hambr e Parlamant Skos, gant 129 c'hannad a zo war o c'hadorioù e-pad 4 bloaz. Goude bezañ meneget gant ar Parlamant e vez anvet gant ar Rouanez unan eus ar gannaded Kentañ Ministr Bro-Skos. Ar vinistred-all zo anvet gant ar C'hentañ ministr hag asambles e vezont ar Gouarnamant Skos.

Goude an dilennadegoù 2011 eo bet graet ur gouarnamant muiañ-niver gant ar [[Scottish National Party|SNP]] dre ma oa gounezet gantañ 69 eus ar 129 c'hador, ar pezh a rae ar Gouarnamant muiañ-niver kentañ abaoe 1999 ha krouidigezh ar Parlamant. Kendalc'het en deus penn SNP [[Alex Salmond]] da vezañ Kentañ Ministr. [[Scottish Labour Party]] a oa c'hoazh e penn an eneberezh, e-kichen ar [[Scottish Conservative Party|Virourien]], ar [[Scottish Liberal Democrats]] hag ar [[Scottish Green Party]]. Margo McDonald eo ar gannadez nemeti dizalc'h er Parlamant. Rankout a ra bezañ an dilennadegoù o tont e 2016.

59 kannaded eus Bro-Skos a zo e Parlamant ar Rouantelezh-Unanet pa zo ar [[Scotland Office]] lagadoù ar Gouarnamant kreiz e Bro-Skos ha lagadoù Bro-Skos e Londrez. Renet eo gant [[Sekretour Stad Bro-Skos]], a zo e-barzh ar Gouarnamant, hag a zo [[Michael Moore]] hiziv.

E miz Gwengolo 2014 e voe dalc'het ur [[referendom Bro-Skos|referendom war zizalc'hiezh Bro-Skos]]: 44,7% eus ar mouezhioù a yeas gant ar “ya”, ha 55,3% gant an “nann”.

D'ar 6 a viz Mae [[2021]] eo trec'h broadelourien ar [[Strollad Broadel Skosat]] en dilennadeg evit [[parlamant Bro-Skos|ar Parlamant]].

Abaoe [[2024]] eo [[John Swinney]] ar gentañ ministr.

=== List ar gentañ ministr ===
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
|-
! scope=col | Poltred
! scope=col | Anv
! scope=col | Deiziad
! scope=col colspan=2 | Strollad politikour
|-
| [[File:Donald Dewar First Minister.jpg|75px]]
| [[Donald Dewar]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1937-2000)&lt;/small&gt;
| 1999-2000
| style=&quot;background-color:#CC0000&quot; |
| [[Strollad al Labour (R.U.)|Strollad al Labour]]
|-
| [[File:Official portrait of Lord Wallace of Tankerness crop 2, 2019.jpg|75px]]
| [[Jim Wallace]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1954-2026)&lt;/small&gt;
| 2000
| style=&quot;background-color:#FDBB30&quot; |
| [[Demokrated Frankizour (R.U.)|Demokrated Frankizour]]
|-
| [[File:Official Portrait of Henry McLeish, 2000.jpg|75px]]
| [[Henry McLeish]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(ganet e 1948)&lt;/small&gt;
| 2000-2001
| style=&quot;background-color:#CC0000&quot; |
| [[Strollad al Labour (R.U.)|Strollad al Labour]]
|-
| [[File:Official portrait of Lord Wallace of Tankerness crop 2, 2019.jpg|75px]]
| [[Jim Wallace]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1954-2026)&lt;/small&gt;
| 2001
| style=&quot;background-color:#FDBB30&quot; |
| [[Demokrated Frankizour (R.U.)|Demokrated Frankizour]]
|-
| [[File:Jack McConnell Official Portrait 2001.jpg|75px]]
| [[Jack McConnell]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(ganet e 1960)&lt;/small&gt;
| 2001-2007
| style=&quot;background-color:#CC0000&quot; |
| [[Strollad al Labour (R.U.)|Strollad al Labour]]
|-
| [[File:Alex Salmond, First Minister of Scotland (cropped).jpg|75px]]
| [[Alex Salmond]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1954-2024)&lt;/small&gt;
| 2007-2014
| rowspan=&quot;4&quot; style=&quot;background-color:#FDF38E&quot; |
| rowspan=&quot;4&quot; | [[Strollad Broadel Skos]]
|-
| [[File:Nicola Sturgeon 2021.jpg|75px]]
| [[Nicola Sturgeon]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(ganet e 1970)&lt;/small&gt;
| 2014-2023
|-
| [[File:Cabinet Secretary for Health and Social Care, Humza Yousaf, 2021.jpg|75px]]
| [[Humza Yousaf]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(ganet e 1985)&lt;/small&gt;
| 2023-2024
|-
| [[File:John Swinney - First Minister (53720492021) (cropped).jpg|75px]]
| [[John Swinney]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(ganet e 1964)&lt;/small&gt;
| abaoe 2024
|-
|}

== Rannadurioù melestradurel ==
[[Restr:Welcome to Scotland sign A1 road.jpg|thumbnail|dehou|[[Panell]] &quot;Degemer mat e Bro-Skos&quot; e saozneg hag e gouezeleg Skos.]]
* ''Gwelet ar pennad gouestlet da [[Rannadurioù Skos]]
En istor ez eus bet meur a rannadur evit Bro-Skos evel ar mormaerdomoù, ar &quot;stewartries&quot;, an earldomoù, ar burghoù, ar parrezioù, ar c'hontelezhioù, ar rannvrioù hag an distrigoù. An anvioù roet amañ a c'hall bezañ meneget gant douaroniourien c'hoazh pe gant istorourien evit komz diwar-benn douaroniezh skos.

Evit a sell ar gouarnamant lec'hel ez eo rannet Bro-Skos e 32 dakad anvet ''Council Area'' e saozneg ha ''Comhairle'' e gouezeleg. Gouarnet int gant un aotrouniezh-unan anvet ''Council'' (kuzul) e saozneg evit 31 anezho ha ''Comhairle'', e gouezeleg, evit unan anezho.

Lakaet int bet da dalvezout e 1996.

Etre 1975 ha 1996 e oa rannet Bro-Skos e [[rannvroioù Skos|rannvroioù]], hag ar rannvroioù-se a oa rannet e [[distrig]]où.

Etre 1889 ha 1975 e oa rannet ar vro e [[Kontelezhioù Bro-Skos|kontelezhioù]], kontelezhioù kêrioù, e ''burgh''où bras ha ''burgh''où bihan.

== Douaroniezh hag istor naturel ==
[[Restr:Little Cumbrae.JPG|thumbnail|kleiz|Enez Little Cumbra (Kambria vihan) gant enez Arran a-dreñv]]
Penn-douaroù Bro-Skos a zo trede-rann hanternoz enez [[Breizh-Veur]] a zo er mor don e gwalarn [[Europa]]. Bro-Skos a-bez a zo 78,772 km²&lt;ref name=Whitaker&gt;{{en}} ''Whitaker's Almanack'' (1991) Londrez. J. Whitaker and Sons.&lt;/ref&gt;, ar pezh a c'heller keñveriañ ouzh [[Republik Tchek]] hag a zo div wezh [[Breizh]]. Harz-douar nemetañ e Bro-Skos a zo lodet gant [[Bro-Saoz]] hag a zo 96 km ledan etre diaz stêr Tweed en aod ar Reter hag ar Firth Solway er C'hornôg. Tro-dro ar vro a zo [[Meurvor Atlantel]] er C'hornôg ha [[Mor an Norzh]] er Reter hag er mervent emañ [[Mor Iwerzhon]]. En tu-hont d'an douar bras ez eus 790 [[enez]]enn bennak. N'emañ [[Iwerzhon]] nemet 30 km pell eus ledenez Kintyre&lt;ref name=&quot;Atlas&quot;&gt;{{en}} ''Scotland Atlas and Gazetteer'', Munro, D, Harper Collins, 1999&lt;/ref&gt; pa z'emañ [[Norvegia]] 305 km pell hag an [[Inizi Faero]] 270 km pell en Hanternoz.

Tachenn Bro-Skos a zo bet diazezet gant [[Emglev York]] e [[1237]] etrezi ha [[Bro-Saoz]]&lt;ref&gt; {{en}} [http://www.nationalarchives.gov.uk/utk/scotland/conquered.htm &quot;Uniting the Kingdoms?&quot;] National Archives.&lt;/ref&gt; hag e [[1266]] gant [[Emglev Perth]] etrezi ha [[Norvegia]]&lt;ref name=Mackie&gt; {{en}} Mackie, J.D. (1969) ''A History of Scotland''. Londrez. Penguin.&lt;/ref&gt;. Abaoe eo bet kollet [[Enez-Vanav]], da Vro-Saoz e {{XIVvet kantved}}, hag a zo bremañ e-barzh tachenn ar gurunenn er-maez eus ar [[Rouantelezh-Unanet]], ha [[Berwick-upon-Tweed]] da Vro-Saoz e [[1482]]. Prenet eo bet e [[1472]] an Inizi [[Inizi Orc'h|Orc'h]] ha [[Shetland]] digant Norvergia&lt;ref name=Whitaker/&gt;.

Sevel a ra poblañs Bro-Skos da 5 222 000 a dud (e 2010). [[Dinedin]] eo ar gêr-benn, [[Glaschu|Glasc'ho]] ar gêr vrasañ. [[Aberdeen]] ha [[Dundee]] eo an div gêr bouezusañ war-lerc'h, dirak [[Stirling]], [[Perth]], hag [[Inverness]].

Emañ kreizenn zouaroniel Bro-Skos e-kichen [[Newtonmore]] e [[Badenoch]]&lt;ref&gt;{{en}} Gwelout [http://www.newtonmore.com/our-community/centre-of-scotland.html &quot;Centre of Scotland&quot;] Newtonmore.com.&lt;/ref&gt;. 1344 m uhel eo ar [[Ben Nevis]], menez uhelañ Bro-Skos, e [[Lochaber]]. [[Stêr Tay]] a zo stêr hirañ ar vro, gant 190 km a hirder&lt;ref&gt; {{en}} Keay, J. &amp; Keay, J. (1994) ''Collins Encyclopaedia of Scotland''. Londrez. HarperCollins. Pajennoù 734 ha 930.&lt;/ref&gt;.

=== Plantoù ha loened ===
[[Restr:Cirsium vulgare flowerhead Anstey Hill.PNG|thumbnail|dehou|An askoll a zo kavet e pep-lec'h e C'hornôg Europa, met arouez broadel Bro-Skos eo.]]
Buhez Bro-Skos a zo heñvel-mik ouzh hini Gwalarn Europa, daoust ma'z eus bet chaseet loened bras betek ma'z afent da get, evel al [[Liñs Eurazia|liñsed]], an [[arzhed]], ar [[Bleiz|vleizi]], an [[Elan (bronneg)|elaned]] hag ar [[Kole-mor|c'holeoù-mor]]. Un niver bras a [[reunig]]ed a zo e dourioù Skos hag ur bern laboused-mor. War ar menezioù e c'heller gwelout e-pad ar goañv un nebeud loened evel ar [[Brugyar-erc'hegi|brugyer-erc'hegi]], ar [[Gad-venez|gedon-menez]] hag an [[erminig]]ed a cheñch liv o feur da wenn.

Kavet e vez c'hoazh [[pin-Skos|pinennoù-Skos]] a-blasoù e-lec'h ma vev ivez ar [[Beg-kroaz Skos]], al loen nemetañ a vev nemet e Bro-Skos. Kavet e vez ivez [[Skilgog meur|skilgoged meur]], [[Kazh gouez|kizhier gouez]], [[Gwiñver rous|gwiñvered rous]] ha [[Mart boutin|marted boutin]]. Abaoe ar bloavezhioù 1970 e vez addegaset loened evel [[Morerer lost gwenn|morerered lost gwenn]] e [[1975]], [[Barged ruz|bargeded ruz]] e bloavezhioù 1980 hag ivez raktresoù skiant-prenet evel hini an [[Avank Eurazia|avanked]] pe hini an [[Hoc'h-gouez|hoc'hed-gouez]].

Ret eo menegiñ ivez al loen mojennel ganet evit ober farsadennoù d'an douristed, an [[Haggis gouez|haggised gouez]], a zo al loened a roje ar c'hig evit ober [[haggis]].

== Armerzh ha danadeilad ==
Da Vro-Skos a zo un armerzh digor ha mesket heñvel ouzh re Gornôg Europa ha liammet tost ouzh peurrest Europa hag ar bed a-bezh. E-pad ar c'hantved diwezhañ he doa un armerzh mestret gant ar greanterezh pounner (sevel listri e [[Glasc'ho]], mengleuzioù ha greanterezhioù dir). Abaoe ar bloavezhioù 1970 ez eus bet ivez ar greanterezhioù liammet ouzh an eoul-maen o reiñ kalz labour disac'hañ eoul-maen [[Mor an Norzh]], dreist-holl e biz Bro-Skos.

E-pad ar bloavezhioù 1970 ha 1980 ez eus bet un dic'hreanteladur a lakaas armerzh Bro-Skos da dreiñ war-du armerzh ar servijoù. Emañ kreizenn ar servijoù kellidel e [[Dinedin]] a zo ar c'hwec'hvet kreizenn kellidel en Europa goude [[Londrez]], [[Pariz]], [[Frankfurt am Main|Frankfurt]], [[Zürich]] hag [[Amsterdam]]&lt;ref name=Milner&gt;{{en}} Milner M. and Treanor J. [http://www.guardian.co.uk/Scotland/Story/0,,205573,00.html Devolution may broaden financial sector's view]&lt;/ref&gt;, gant meur a embregerezhioù meur evel [[Lloyds Banking Group]] (perc'henner an [[HBOS|Halifax Bank of Scotland]], ar bank perc'hennet gant ar gouarnamant [[The Royal Bank of Scotland|RBS]] ha [[Standard Life]].

E [[2005]] a reas Bro-Skos £17.5 miliard a ezporzh en holl (e bed a-bezh nemet Bro-Saoz, Kembre, Norzhiwerzhon ha Kernev-Veur), hag ennañ ez eus 70% (£12.2 miliard graet gant kenderc'had oberiet. Ezporzh pouezusañ Bro-Skos a zo ar [[wiski]], an elektronig hag ar servijoù kellidel. Emañ he marc'hadoù ezporzhiañ pouezusañ er [[Stadoù-Unanet]], en [[Izelvroioù]], en [[Alamagn]], e [[Bro-C'hall]] hag e [[Spagn]]. [[Produadur diabarzh gros]] Bro-Skos, hag emañ an eoul-maen hag ar gas produet e dourioù skos ennañ, a oa prizet war-dro £137.5 miliard e [[2009]]. Ma zeufe Bro-Skos da vezañ dizalc'h e yafe dezhi 90% eus miradoù ar Rouantelezh-Unanet ma vefe rannet ar miradoù o heuliañ an harzoù dre vor. Ma vefe rannet dre ar boblañs e kouezfe da 9%&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.guardian.co.uk/politics/reality-check-with-polly-curtis/2012/mar/02/oil-revenues-if-scotland-became-independent Who would get the oil revenues if Scotland became independent?] 2 a viz Meurzh 2012, The Guardian&lt;/ref&gt;.

Daoust ma ra poblañs Bro-Skos nemet 8.4% eus hini ar R-U a ra Bro-Skos 9.6% eus korvoderioù ar rouantelezh en ur gaout 9.3% en-dro gant Westminster&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.investortoday.co.uk/news_features/scotlands-finances-stronger-than-uk Scotland's finances stronger than UK]&lt;/ref&gt;. E miz Kerzu [[2012]] a oa bet muzuliet feur an dud dilabour a oa 7.6% pa oa 7.8% er Rouantelezh-Unanet a-bezh.

== Arouezioù broadel ==
[[Restr:Royal Standard of Scotland.svg|thumbnail|kleiz|Astandard real Bro-Skos]]
Istor [[Banniel Bro-Skos]] a sav d'an {{IXvet kantved}} hag ar banniel koshañ implijet c'hoazh en Europa e vije hennezh. Anavezet eo dindan anvioù ''The Saltire'' (Al [[Lammell]]) pe ''St. Andrew's Cross'' ([[Kroaz sant Andrev]]). Kemmesket eo bet gant banniel Bro-Saoz evit ober an [[Union Flag]] e [[1606]] evit merkañ unvaniezh Bro-Skos ha Bro-Skos gant ur roue nemetken en o fenn. Meur a arouez all a zo, pe ofisiel, pe n'int ket. An [[askol]] a zo unan eus an arouezioù-se. Meulet eo e-barzh ganaouenn ''The Thistle o' Scotland'' (Askol Bro-Skos). Ouzhpenn se e c'heller kavout disklêriadur Arbroath diwar-benn dizalc'hted politikel ar vro, graet d'ar 6 a viz Ebrel [[1320]], hag an tartanoù a ziskouez arouezioù ur c'hlan.

Ur banniel-all a zo ivez, [[Astandard real Bro-Skos]] (saozneg: ''Royal Standard of Scotland'', gouezeleg: ''Bratach rìoghail na h-Alba'', [[Skoteg]] : ''Ryal banner o Scotland''), pe al Leon Savant, pe c'hoazh Banniel Rouaned ar Skosed, a zo banniel ar Rouaned Bro-Skos abaoe [[Alesant II (Bro-Skos)|Alesant II]]. Implijet e vez evel arouez ofisiel ar Roue pe ar Rouanez e Bro-Skos. Diskouezet eo war tiez ofisiel ar Rouaned pa n'emañ ket penn ar Stad e-barzh, pe gant pennoù-bras ar Stad evel ar C'hentañ Ministr.

N'eus kan broadel ebet e Bro-Skos (war-bouez ''[[God Save The Queen]]'' hag a zo kan ar Rouantelezh-Unanet a-bezh), met kinnigoù a zo. An hini brudetañ a zo ''Flower of Scotland'' (Bleunienn Bro-Skos). Sonet e vez a-raok abadennoù mell-droad, rugbi e-lec'h ma c'hoari ar skipailhoù broadel skos, ha memes e-pad C'hoarioù ar c'hCommonwealth dre ur votadeg e-touesk an atletourien skos. Kinniget e vez ivez ''[[Scotland the Brave]]'', ''[[Highland Cathedral]]'', ''[[Scots Wha Hae]]'' hag ''[[A Man's A Man for A' That]]''.

Deiz gouel broadel skos a zo deiz Sant-Andrev (30 a viz Kerzu), hag a zo un deiz dilabour abaoe 2007. Burn's Night a zo lidet kalz ivez, dreist-holl er-maez eus Bro-Skos.

== Levrlennadur ==

*{{br}} Olivier Hensgen ha Daniel Casanave, ''Yes Scotland'', [[Nadoz-Vor embannadurioù|Nadoz-Vor Embannadurioù]], 2014. {{ISBN|9791093241043}}
*{{br}} [[Jeremi Kostiou]], ''Peseurt dazont evit Bro-Skos ?'', e ''[[Le Peuple breton|Le Peuple Breton/Pobl Vreizh]]'', miz Gwengolo 2014, niv. 608, p.17. 

== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

== Da welout ==
=== Liammoù diabarzh ===
* [[Keltia]]

=== Liammoù diavaez ===
{{wikeriadur}}
* {{en}} [http://www.scotland.org/ Scotland.org], lec'hien dor ofisiel diwar-benn Bro-Skos renet gant Gouarnamant Skos.
* {{en}} [http://www.gov.scot Scottish Government], lec'hien ofisiel [[Gouarnamant Skos]].
* {{en}} [http://www.scottish.parliament.uk/ Scottish Parliament], lec'hien ofisiel ar [[Parlamant Skos]].
* {{en}} [http://www.visitscotland.com/ Visit Scotland], lec'hien ofisiel Ofis Skos an Touristed.
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20000816044323/http://www.nas.gov.uk/ National Archives of Scotland], lec'hien ofisiel diwar Dielloù Ofisiel Bro-Skos.
* {{en}} [http://www.scotreferendum.com/ Your Scotland, Your Referendum], lec'hien ofisiel referendom diwar an dizalc'h.

&lt;!--

--&gt;
{{Keltia}}

[[Rummad:Bro-Skos| ]]
[[Rummad:Rouantelezh-Unanet]]
[[Rummad:Pastelloù Dilennel Europat er Rouantelezh-Unanet]]</text>
      <sha1>3cdthk40xzbjkcynladud627b6rmf7i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kroeshañveg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15991</id>
    <revision>
      <id>2201158</id>
      <parentid>2167324</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T07:27:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>2201158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4583" sha1="2idnpci9l0sftz2tvujncmuf6ekdkvx" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Kroeshañveg
 | anvOfisiel        = Croixanvec
 | skeudenn          = 
 | alc'hwez          = 
 | ardamezioù        = 
 | bro               = [[Bro-Gwened]]
 | departamant       = [[Mor-Bihan]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Pondi|Pondi]]
 | etrekumuniezh     = [[Pondi Kumuniezh]]
 | bro velestradurel = [[Bro Pondi]]
 | kanton            = [[Kanton Pondi|Pondi]]
 | cp                = 56920
 | maer              = Sylviane Le Ponner
 | amzer-gefridi     = [[2020]]-[[2021]]
 | gorread           = 6.09
 | hedred            = -2.86805555556
 | ledred            = 48.1402777778
 | uk                = 160
 | ubi               = 108
 | ubr               = 162
 | lec'hienn web     = 
|poblañs=173
|deiziad-poblañs=2019
}}
'''Kroeshañveg''' a oa ur gumun eus [[Breizh]] e [[kanton Pondi]] e departamant ar [[Mor-Bihan]].
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== {{XIIvet kantved}} === 
* Kroeshañveg a oa un drev eus parrez [[Noal-Pondi]]&lt;ref&gt;{{fr}} [[Henri Guiriec]], ''La Région de l'Ellé - bas et haut Ellé'', e ti an aozer, 1939, (e [[galleg]]), pajenn 39&lt;/ref&gt;.
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e [[1790]]; gant al lezenn eus an [[23 a viz Eost]] 1790 e voe lakaet Kroeshañveg e [[Kanton Noal-Pondi (1790)|kanton Noal-Pondi]]; e [[distrig Pondi]] e oa. Dilamet e voe kanton Noal-Pondi e 1801 gant lezenn an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 Genver|28 a viz Genver]] [[1801]]), dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix''. Lakaet e voe Kroeshañveg e [[kanton Pondi]] bet miret ha brasaet gant ar memes lezenn. Lakaet e oa bet Kroeshañveg en [[Arondisamant Pondi]] bet krouet e [[1800]]&lt;ref&gt;{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 82&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}} [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=11133 Cassini - EHESS - Kroeshañveg - Fichenn ar gumun]&lt;/ref&gt;.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 36 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lâret eo 5,67 % eus he foblañs e 1911&lt;ref name=&quot;memorialgenweb.org&quot;&gt;{{fr}} [http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56049&amp;dpt=56&amp;idsource=7374&amp;table=bp02 memorialgenweb - Monumant ar re varv]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* Mervel a reas tri den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref name=&quot;memorialgenweb.org&quot;/&gt;. 
=== {{XXIvet kantved}} ===
* Kendeuzet e voe Kroeshañveg gant [[Sant-Jelan]] d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2022 d'ober ur gumun nevez: [[Sant-Jelan-Kroeshañveg]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://web.archive.org/web/20211029173421/https://www.morbihan.gouv.fr/content/download/57789/408742/file/56-2021-121%2520-%2520RAA%2520Sp%25C3%25A9cial%2520du%25207%2520octobre%25202021.pdf Arrêté du 30 septembre 2021 portant création de la commune nouvelle de Saint-Gérand-Croixanvec]&lt;/ref&gt;.
== Brezhoneg ==
* 57,8 % eus anvioù-lecʼh ar gumun gozh a zo brezhonek&lt;ref&gt;Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 347&lt;/ref&gt;.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Église Saint-Samson-et-Saint-Maurice de Croixanvec.jpg|An iliz katolik.
&lt;/gallery&gt;
* Iliz katolik ''Sant Samzun ha Sant Maoris''.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc'hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=7374 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=200
|passo1=20
|passo2=5
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|p1=140 				 	
|p2=181 
|p3=152 
|p4=143 
|p5=154
|p6=164
|p7=156
|p8=153
|mammenn=EBSSA 
}}
== Melestradurezh ==
== Tud ==
=== Tud bet ganet eno ===
* [[Maoris Duaod]] ([[1113]] pe [[1115]]), [[abad]] kisterkiat [[Langoned]] ha diazezer [[Abati Sant Voris Karnoed|abati Karnoed]] e [[Kloar-Karnoed]]&lt;ref&gt;{{fr}}[[Henri Guiriec]], ''La Région de l'Ellé - bas et haut Ellé'', e ti an aozer, 1939, (e [[galleg]]), pajennoù 39 ha 41&lt;/ref&gt;.
== Gevelliñ ==
== Pennadoù kar ==
* [[Sant-Jelan]],
* [[Sant-Jelan-Kroeshañveg]].
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Croixanvec}}
*{{br}}[http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56049 Kroeshañveg war lec'hienn Geobreizh]
== Dave ha notennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù kozh ar Mor-Bihan]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]]
[[Rummad:Kumunioù Bro Wened]]</text>
      <sha1>2idnpci9l0sftz2tvujncmuf6ekdkvx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Patrom:Pegement a bennadoù brezhonek e Wikipedia</title>
    <ns>10</ns>
    <id>16979</id>
    <revision>
      <id>2201173</id>
      <parentid>2199012</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T10:56:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2201173</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28547" sha1="4qgx39btt1nz89230vjrghro77l8ezr" xml:space="preserve">{| border=&quot;0&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF&quot; 
 |colspan=&quot;13&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#EFEFEF&quot; | Pegement a bennadoù zo bet savet er Wikipedia brezhonek d'ar c'hentañ deiz eus ar miz &lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&lt;small&gt;[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Patrom:Pegement_a_bennadoù_brezhonek_e_Wikipedia&amp;action=submit (kemmañ)]&lt;/small&gt;&lt;BR /&gt;(Renk ar wiki brezhonek da zeiz kentañ ar miz)&lt;/span&gt; - &lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;(Pennadoù bet ouzhpennet e-kerzh ar miz a-raok)&lt;/span&gt;
|- align=&quot;center&quot;
|Bloaz||width=50|Genver||width=50|C'hwevrer||width=50|Meurzh||width=50|Ebrel||width=50|Mae||width=50|Mezheven||width=50|Gouere||width=50|Eost||width=50|Gwengolo||width=50|Here||width=50|Du||width=50|Kerzu
|- background-color:#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot; 
|align=&quot;left&quot;|'''2005'''
||49&lt;br&gt; 
||56&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+7&lt;/span&gt;
||91&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+35&lt;/span&gt;
||135&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+44&lt;/span&gt;
||227&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+92&lt;/span&gt;
||363&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+136&lt;/span&gt;
||468&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+105&lt;/span&gt;
||638&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(84)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+170&lt;/span&gt;
||768&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(79)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+130&lt;/span&gt;
||1&amp;nbsp;273&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(70)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+505&lt;/span&gt;
||1&amp;nbsp;925&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(63)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+652&lt;/span&gt;
||2&amp;nbsp;512&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(58)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+587&lt;/span&gt;
|- background-color:#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;

|align=&quot;left&quot;|'''2006'''
||3&amp;nbsp;470&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(57)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+958&lt;/span&gt;
||4&amp;nbsp;000&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(55)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+530&lt;/span&gt;
||4&amp;nbsp;662&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(51)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+662&lt;/span&gt;
||5&amp;nbsp;652&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(50)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+990&lt;/span&gt;
||6&amp;nbsp;332&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(50)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+680&lt;/span&gt;
||6&amp;nbsp;579&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(51)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+247&lt;/span&gt;
||7&amp;nbsp;208&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(52)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+629&lt;/span&gt;
||7&amp;nbsp;769&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(50)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+561&lt;/span&gt;
||8&amp;nbsp;373&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(50)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+604&lt;/span&gt;
||8&amp;nbsp;944&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(52)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+571&lt;/span&gt;
||9&amp;nbsp;891&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(51)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+947&lt;/span&gt;
||10&amp;nbsp;785&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(51)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+894&lt;/span&gt;
||&amp;nbsp;
|- background-color:#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;

|align=&quot;left&quot;|'''2007'''
||11&amp;nbsp;220&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(53)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+435&lt;/span&gt;
||12&amp;nbsp;056&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(54)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+836&lt;/span&gt;
||12&amp;nbsp;390&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(54)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+334&lt;/span&gt;
||13&amp;nbsp;010&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(53)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+620&lt;/span&gt;
||13&amp;nbsp;537&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(54)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+527&lt;/span&gt;
||14&amp;nbsp;008&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(54)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+471&lt;/span&gt;
||14&amp;nbsp;393&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(56)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+385&lt;/span&gt;
||14&amp;nbsp;971&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(56)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+578&lt;/span&gt;
||15&amp;nbsp;652&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(56)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+681&lt;/span&gt;
||16&amp;nbsp;416&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(54)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+764&lt;/span&gt;
||16&amp;nbsp;902&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(55)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+486&lt;/span&gt;
||17&amp;nbsp;304&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(55)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+402&lt;/span&gt;
||&amp;nbsp;
|- background-color:#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;

|align=&quot;left&quot;|'''2008'''
||17&amp;nbsp;735&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(54)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+431&lt;/span&gt;
||18&amp;nbsp;421&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(53)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+686&lt;/span&gt;
||18&amp;nbsp;874&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(53)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+453&lt;/span&gt;
||19&amp;nbsp;196&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(54)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+322&lt;/span&gt;
||19&amp;nbsp;549&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(55)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+353&lt;/span&gt;
||19&amp;nbsp;794&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(56)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+245&lt;/span&gt;
||20&amp;nbsp;190&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(56)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+396&lt;/span&gt;
||20&amp;nbsp;552&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(56)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+362&lt;/span&gt;
||20&amp;nbsp;828&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(56)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+276&lt;/span&gt;
||21&amp;nbsp;195&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(56)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+367&lt;/span&gt;
||21&amp;nbsp;850&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(55)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+655&lt;/span&gt;
||22&amp;nbsp;338&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(55)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+488&lt;/span&gt;
||&amp;nbsp;
|- background-color:#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;

|align=&quot;left&quot;|'''2009'''
||22&amp;nbsp;888&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(55)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+550&lt;/span&gt;
||23&amp;nbsp;361&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(56)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+473&lt;/span&gt;
||23&amp;nbsp;815&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(55)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+454&lt;/span&gt;
||24&amp;nbsp;337&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(55)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+522&lt;/span&gt;
||24&amp;nbsp;769&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(55)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+432&lt;/span&gt;
||25&amp;nbsp;280&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(54)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+511&lt;/span&gt;
||26&amp;nbsp;653&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(54)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+1373&lt;/span&gt;
||27&amp;nbsp;910&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(52)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+1257&lt;/span&gt;
||28&amp;nbsp;937&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(52)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+1027&lt;/span&gt;
||29&amp;nbsp;544&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(52)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+607&lt;/span&gt;
||30&amp;nbsp;107&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(52)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+563&lt;/span&gt;
||30&amp;nbsp;599&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(52)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+492&lt;/span&gt;
|- background-color:#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;

|align=&quot;left&quot;|'''2010'''
||31&amp;nbsp;100&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(52)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+501&lt;/span&gt;
||31&amp;nbsp;550&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(52)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+450&lt;/span&gt;
||31&amp;nbsp;935&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(52)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+385&lt;/span&gt;
||32&amp;nbsp;563&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(52)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+628&lt;/span&gt;
||33&amp;nbsp;141&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(54)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+578&lt;/span&gt;
||33&amp;nbsp;616&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(55)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+475&lt;/span&gt;
||34&amp;nbsp;267&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(55)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+651&lt;/span&gt;
||34&amp;nbsp;722&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(55)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+455&lt;/span&gt;
||35&amp;nbsp;017&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(55)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+295&lt;/span&gt;
||35&amp;nbsp;389&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(56)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+372&lt;/span&gt;
||35&amp;nbsp;746&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(56)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+357&lt;/span&gt;
||36&amp;nbsp;051&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(56)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+305&lt;/span&gt;
|- background-color:#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;

|align=&quot;left&quot;|'''2011'''
||36&amp;nbsp;313&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(57)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+262&lt;/span&gt;
||36&amp;nbsp;686&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(57)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+373&lt;/span&gt;
||36&amp;nbsp;872&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(57)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+176&lt;/span&gt;
||37&amp;nbsp;072&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(58)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+200&lt;/span&gt;
||37&amp;nbsp;301&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(58)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+229&lt;/span&gt;
||37&amp;nbsp;645&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(59)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+344&lt;/span&gt;
||38&amp;nbsp;109&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(60)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+464&lt;/span&gt;
||38&amp;nbsp;543&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(59)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+434&lt;/span&gt;
||
||
||39&amp;nbsp;804&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(62)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+1261&lt;/span&gt;
||40&amp;nbsp;186&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(62)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+382&lt;/span&gt;
|- background-color:#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;

|align=&quot;left&quot;|'''2012'''
||40&amp;nbsp;566&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(62)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+380&lt;/span&gt;
||40&amp;nbsp;770&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(62)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+204&lt;/span&gt;
||41&amp;nbsp;033&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(62)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+263&lt;/span&gt;
||
||42&amp;nbsp;014&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(62)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+981&lt;/span&gt;
||42&amp;nbsp;412&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(62)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+398&lt;/span&gt;
||42&amp;nbsp;894&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(62)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+482&lt;/span&gt;
||43&amp;nbsp;305&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(62)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+411&lt;/span&gt;
||43&amp;nbsp;561&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(62)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+256&lt;/span&gt;
||43&amp;nbsp;783&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(64)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+222&lt;/span&gt;
||44&amp;nbsp;189&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(64)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+406&lt;/span&gt;
||44&amp;nbsp;499&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(64)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+310&lt;/span&gt;
|- background-color:#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;

|align=&quot;left&quot;|'''2013'''
||44&amp;nbsp;717&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(63)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+218&lt;/span&gt;
||45&amp;nbsp;056&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(64)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+339&lt;/span&gt;
||45&amp;nbsp;231&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(64)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+175&lt;/span&gt;
||45&amp;nbsp;397&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(64)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+166&lt;/span&gt;
||45&amp;nbsp;559&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(64)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+162&lt;/span&gt;
||45&amp;nbsp;732&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(67)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+173&lt;/span&gt;
||45&amp;nbsp;977&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(69)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+245&lt;/span&gt;
||46&amp;nbsp;191&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(69)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+214&lt;/span&gt;
||46&amp;nbsp;415&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(69)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+224&lt;/span&gt;
||46&amp;nbsp;648&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(70)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+233&lt;/span&gt;
||46&amp;nbsp;945&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(71)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+297&lt;/span&gt;
||47&amp;nbsp;190&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(70)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+245&lt;/span&gt;
||&amp;nbsp;
|- background-color:#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;

|align=&quot;left&quot;|'''2014'''
||47&amp;nbsp;410&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(70)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+220&lt;/span&gt;
||47&amp;nbsp;605&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(70)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+205&lt;/span&gt;
||47&amp;nbsp;887&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(70)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+282&lt;/span&gt;
||48&amp;nbsp;269&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(70)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+382&lt;/span&gt;
||49&amp;nbsp;083&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(71)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+814&lt;/span&gt;
||49&amp;nbsp;392&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(71)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+309&lt;/span&gt;
||
||50&amp;nbsp;138&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(71)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+746&lt;/span&gt;
||50&amp;nbsp;513&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(72)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+375&lt;/span&gt;
||50&amp;nbsp;755&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(72)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+242&lt;/span&gt;
||51&amp;nbsp;204&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(72)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+449&lt;/span&gt;
||51&amp;nbsp;612&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(72)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+408&lt;/span&gt;
||&amp;nbsp;
|- background-color:#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;

|align=&quot;left&quot;|'''2015'''
||52&amp;nbsp;002&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(72)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+390&lt;/span&gt;
||52&amp;nbsp;473&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(72)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+471&lt;/span&gt;
||53&amp;nbsp;042&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(71)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+569&lt;/span&gt;
||53&amp;nbsp;478&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(71)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+436&lt;/span&gt;
||53&amp;nbsp;733&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(71)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+255&lt;/span&gt;
||53&amp;nbsp;990&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(71)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+257&lt;/span&gt;
||54&amp;nbsp;254&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(71)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+354&lt;/span&gt;
||54&amp;nbsp;388&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(71)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+134&lt;/span&gt;
||54&amp;nbsp;804&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(71)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+416&lt;/span&gt;
||55&amp;nbsp;414&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(71)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+610&lt;/span&gt;
||55&amp;nbsp;772&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(71)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+358&lt;/span&gt;
||56&amp;nbsp;000&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(72)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+228&lt;/span&gt;
||&amp;nbsp;
|- background-color:#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;

|align=&quot;left&quot;|'''2016'''
||56&amp;nbsp;513&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(72)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+513&lt;/span&gt;
||57&amp;nbsp;034&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(72)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+521&lt;/span&gt;
||57&amp;nbsp;448&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(72)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+414&lt;/span&gt;
||57&amp;nbsp;895&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(72)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+447&lt;/span&gt;
||58&amp;nbsp;244&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(72)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+349&lt;/span&gt;
||58&amp;nbsp;562&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(72)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+318&lt;/span&gt;
||58&amp;nbsp;832&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(72)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+270&lt;/span&gt;
||59&amp;nbsp;245&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(72)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+413&lt;/span&gt;
||59&amp;nbsp;620&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(72)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+375&lt;/span&gt;
||59&amp;nbsp;865&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(73)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+245&lt;/span&gt;
||60&amp;nbsp;210&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(73)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+345&lt;/span&gt;
||60&amp;nbsp;534&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(73)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+324&lt;/span&gt;
||&amp;nbsp;
|- background-color:#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;

|align=&quot;left&quot;|'''2017'''
||60&amp;nbsp;759&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(73)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+225&lt;/span&gt;
||61&amp;nbsp;064&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(73)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+305&lt;/span&gt;
||61&amp;nbsp;378&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(74)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+314&lt;/span&gt;
||61&amp;nbsp;792&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(74)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+414&lt;/span&gt;
||61&amp;nbsp;972&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(74)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+180&lt;/span&gt;
||62&amp;nbsp;152&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(74)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+180&lt;/span&gt;
||62&amp;nbsp;378&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(74)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+226&lt;/span&gt;
||62&amp;nbsp;602&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(74)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+224&lt;/span&gt;
||62&amp;nbsp;959&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(74)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+357&lt;/span&gt;
||63&amp;nbsp;082&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(74)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+123&lt;/span&gt;
||63&amp;nbsp;230&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(74)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+148&lt;/span&gt;
||63&amp;nbsp;398&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(74)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+168&lt;/span&gt;
||&amp;nbsp;
|- background-color:#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;

|align=&quot;left&quot;|'''2018'''
||63&amp;nbsp;612&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(75)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+214&lt;/span&gt;
||63&amp;nbsp;779&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(76)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+167&lt;/span&gt;
||63&amp;nbsp;979&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(76)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+200&lt;/span&gt;
||64&amp;nbsp;226&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(77)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+247&lt;/span&gt;
||64&amp;nbsp;485&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(76)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+259&lt;/span&gt;
||64&amp;nbsp;751&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(76)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+266&lt;/span&gt;
||64&amp;nbsp;959&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(76)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+208&lt;/span&gt;
||65&amp;nbsp;160&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(76)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+201&lt;/span&gt;
||65&amp;nbsp;373&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(76)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+213&lt;/span&gt;
||65&amp;nbsp;555&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(77)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+182&lt;/span&gt;
||65&amp;nbsp;686&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(77)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+131&lt;/span&gt;
||&amp;nbsp;
|- background-color:#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;

|align=&quot;left&quot;|'''2019'''
||
||66&amp;nbsp;163&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(77)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+477&lt;/span&gt;
||66&amp;nbsp;316&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(77)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+163&lt;/span&gt;
||66&amp;nbsp;486&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(78)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+170&lt;/span&gt;
||66&amp;nbsp;633&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(79)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+147&lt;/span&gt;
||66&amp;nbsp;748&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(79)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+115&lt;/span&gt;
||66&amp;nbsp;940&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(79)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+192&lt;/span&gt;
||67&amp;nbsp;031&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(79)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+91&lt;/span&gt;
||67&amp;nbsp;099&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(79)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+68&lt;/span&gt;
||67&amp;nbsp;189&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(79)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+90&lt;/span&gt;
||67&amp;nbsp;307&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(79)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+118&lt;/span&gt;
||67&amp;nbsp;419&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(79)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+112&lt;/span&gt;
||&amp;nbsp;
|- background-color:#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;

|align=&quot;left&quot;|'''2020'''
||67&amp;nbsp;526&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(79)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+107&lt;/span&gt;
||67&amp;nbsp;664&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(80)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+138&lt;/span&gt;
||67&amp;nbsp;767&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+103&lt;/span&gt;
||67&amp;nbsp;865&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+98&lt;/span&gt;
||68&amp;nbsp;069&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+204&lt;/span&gt;
||68&amp;nbsp;279&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+210&lt;/span&gt;
||68&amp;nbsp;409&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(82)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+130&lt;/span&gt;
||68&amp;nbsp;510&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(82)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+101&lt;/span&gt;
||68&amp;nbsp;581&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(82)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+71&lt;/span&gt;
||68&amp;nbsp;657&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+76&lt;/span&gt;
||68&amp;nbsp;734&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+77&lt;/span&gt;
||68&amp;nbsp;842&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+108&lt;/span&gt;
||&amp;nbsp;
|- background-color:#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;

|align=&quot;left&quot;|'''2021'''
||68&amp;nbsp;981&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(82)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+139&lt;/span&gt;
||69&amp;nbsp;126&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(82)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+145&lt;/span&gt;
||69&amp;nbsp;276&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(83)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+150&lt;/span&gt; 
||69&amp;nbsp;378&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(83)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+102&lt;/span&gt; 
||69&amp;nbsp;463&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(83)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+85&lt;/span&gt; 
||69&amp;nbsp;560&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(83)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+97&lt;/span&gt; 
||69&amp;nbsp;662&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(83)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+102&lt;/span&gt; 
||69&amp;nbsp;760&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(83)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+98&lt;/span&gt; 
||69&amp;nbsp;916&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(83)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+156&lt;/span&gt; 
||70&amp;nbsp;030&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(83)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+114&lt;/span&gt; 
||70&amp;nbsp;215&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(83)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+185&lt;/span&gt; 
||70&amp;nbsp;354&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(83)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+139&lt;/span&gt; 
||&amp;nbsp;
|- background-color:#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;

|align=&quot;left&quot;|'''2022'''
||70&amp;nbsp;531&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(83)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+177&lt;/span&gt; 
||70&amp;nbsp;677&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(83)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+146&lt;/span&gt; 
||70&amp;nbsp;996&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(83)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+319&lt;/span&gt; 
||71&amp;nbsp;195&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(83)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+199&lt;/span&gt; 
||71&amp;nbsp;425&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(84)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+230&lt;/span&gt; 
||71&amp;nbsp;629&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(84)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+204&lt;/span&gt; 
||71&amp;nbsp;929&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(84)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+300&lt;/span&gt; 
||72&amp;nbsp;313&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(84)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+384&lt;/span&gt; 
||73&amp;nbsp;044&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(82)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+731&lt;/span&gt; 
||74&amp;nbsp;371&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(82)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+1327&lt;/span&gt; 
||75&amp;nbsp;287&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(82)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+916&lt;/span&gt; 
||76&amp;nbsp;031&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+744&lt;/span&gt; 
||&amp;nbsp;
|- background-color:#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;

|align=&quot;left&quot;|'''2023'''
||76&amp;nbsp;793&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+762&lt;/span&gt; 
||77&amp;nbsp;534&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+741&lt;/span&gt; 
||78&amp;nbsp;385&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(82)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+851&lt;/span&gt; 
||78&amp;nbsp;893&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(82)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+508&lt;/span&gt; 
||79&amp;nbsp;484&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(82)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+591&lt;/span&gt;
||
||80&amp;nbsp;974&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+1490&lt;/span&gt;
||82&amp;nbsp;679&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#00080;&quot; &gt;+1705&lt;/span&gt;
||83&amp;nbsp;253&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#00080;&quot; &gt;+574&lt;/span&gt;
||
||84&amp;nbsp;255&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81) &lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot; &gt;+1002&lt;/span&gt;
||85&amp;nbsp;189&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(79) &lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot; &gt;+934&lt;/span&gt;
||&amp;nbsp;
|- background-color:#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;

|align=&quot;left&quot;|'''2024'''
||85&amp;nbsp;521&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(78) &lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+332&lt;/span&gt;
||85&amp;nbsp;829&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(78)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot;&gt;+308&lt;/span&gt;
||86&amp;nbsp;006&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(78)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+177&lt;/span&gt;
||86&amp;nbsp;147&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(78)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+141&lt;/span&gt;
||86&amp;nbsp;261&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(79)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+114&lt;/span&gt;
||86&amp;nbsp;416&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(79)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+155&lt;/span&gt;
||86&amp;nbsp;501&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(79)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+85&lt;/span&gt;
||86&amp;nbsp;606&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(79)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+105&lt;/span&gt;
||86&amp;nbsp;729&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(79)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+123&lt;/span&gt;
||86&amp;nbsp;930&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(79)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+201&lt;/span&gt;
||87&amp;nbsp;079&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(80)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+149&lt;/span&gt;
||87&amp;nbsp;224&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81)&lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+145&lt;/span&gt;
||&amp;nbsp;
|- background-color:#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;

|align=&quot;left&quot;|'''2025'''
||87&amp;nbsp;366&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81) &lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+142&lt;/span&gt;
||87&amp;nbsp;629&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81) &lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+263&lt;/span&gt;
||87&amp;nbsp;820&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81) &lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+191&lt;/span&gt;
||88&amp;nbsp;061&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81) &lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+241&lt;/span&gt;
||88&amp;nbsp;306&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81) &lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+245&lt;/span&gt;
||88&amp;nbsp;561&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81) &lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+255&lt;/span&gt;
||88&amp;nbsp;765&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81) &lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+204&lt;/span&gt;
||88&amp;nbsp;955&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81) &lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+190&lt;/span&gt;
||89&amp;nbsp;149&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81) &lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+194&lt;/span&gt;
||89&amp;nbsp;405&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81) &lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+256&lt;/span&gt;
||89&amp;nbsp;659&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81) &lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+254&lt;/span&gt;
||89&amp;nbsp;933&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81) &lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+274&lt;/span&gt;
|- background-color:#CCCCCC&quot; align=&quot;center&quot;

|align=&quot;left&quot;|'''2026'''
||90&amp;nbsp;211&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81) &lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+278&lt;/span&gt;
||90&amp;nbsp;462&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81) &lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+251&lt;/span&gt;
||90&amp;nbsp;688&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81) &lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+226&lt;/span&gt;
||90&amp;nbsp;901&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81) &lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+213&lt;/span&gt;
||91&amp;nbsp;068&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81) &lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+167&lt;/span&gt;
||91&amp;nbsp;246&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(81) &lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+178&lt;/span&gt;
||91&amp;nbsp;409&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(80) &lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+163&lt;/span&gt;
||91&amp;nbsp;502&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(80) &lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+93&lt;/span&gt;
||91&amp;nbsp;602&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(80) &lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+100&lt;/span&gt;
||91&amp;nbsp;756&lt;span style=&quot;color:#008000;&quot;&gt;&amp;nbsp;(80) &lt;/span&gt;&lt;br&gt;&lt;span style=&quot;color:#000080;&quot; &gt;+154&lt;/span&gt;
|}

&lt;noinclude&gt;
[[Rummad:Patromoù]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4qgx39btt1nz89230vjrghro77l8ezr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Divi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25979</id>
    <revision>
      <id>2201152</id>
      <parentid>2185832</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T00:38:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>2201152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3673" sha1="hawfpdqxz70bbklica11eoa4ffigsg7" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Jesus_Chapel_St_David.jpg|250px|thumb|'''Dewi Sant''' (e chapel ar Jesus College en [[Oxford]])]]
[[Skeudenn:Flag_of_Saint_David.svg|150px|thumb|[[Banniel Sant Dewi]]. ]]

Sant '''Divi''' (anvet ivez sant ''Devi'' a-wechoù) a oa ur sant brezhon a veve er {{VIvet kantved}}, etre ar bloavezh 500 ha 589 a-hervez.

'''Dewi Sant''' a vez graet anezhañ e [[Kembre]]. [[Patrom (sant)|Paeron]] Kembre eo deuet da vezañ ha lidet e vez e [[Gouel Dewi]] d’ar [[1añ Meurzh|1{{añ}} a viz Meurzh]], evel [[Gouel broadel]] ar vro-se. Ar [[pour]] hag ar [[roz-kamm]] eo arouezioù ar sant.

== Istor ==
Anavezout a reer e vuhez dre ur skrid savet e [[Kembre]] en {{XIvet kantved}}, ''Buchedd Dewi'' (Buhez Divi). Mab e vije bet Divi da [[Sant]], ur roue eus [[Rouantelezh Ceredigion|Ceredigion]], a oa e-unan mab [[Ceredig]], ha da santez [[Nonn]]. Diskibl e voe da sant [[Ildud]] ha da sant [[Paol Aorelian]]. Abred e teuas dezhañ ar brud da vezañ ur prezegenner helavar. Dont a reas da vezañ anavezet evel ''Dewi Dyfyrwr'' pe ''Davidus Aquaticus'' (''Divi Dourour'') en abeg ma vroude e heulierien da evañ dour ha da gibellañ en dour yen. 
Sevel a reas un [[abati]] el lec’h anvet hiziv [[Tyddewi]] (''Saint David’s'' e saozneg) e mervent [[Kembre]].

Ar reolenn a roe d'e venec'h a c’houlenne diganto labourat gant o daouarn evit ober [[pinijenn]]. Distreiñ a reent d'ar manati diouzh ar noz evit lenn, skrivañ ha pediñ e-pad teir eurvezh. O boued ne oa nemet bara [[heiz]] ha legumach. Ha daoust d'ar reolenn bezañ kalet, e tirede an dud. 
Alese e skede brud ar sant war ar vro tro-dro ha pelloc’h zoken. Beajiñ a reas tramor ha sevel meur a iliz hag a vanati e kreisteiz Kembre, e [[Kerne-Veur]] hag e [[Breizh]].

Kontañ a reer en e vuhezskrid e c’hoarvezas ur [[burzhud]] pa oa o prezegenniñ en ul lec’h anvet ''Brefi''. Klemm a rae lod eus an dud en-dro dezhañ peogwir ne c’hellent ket gwelout na klevout anezhañ mat ; neuze e savas an douar da stummañ un dorgenn dindan treid Divi ha dont a reas ur goulm wenn da gludañ war e skoaz. Anvet eo al lec’h-se hiziv ''[[Llanddewi Brefi]]''. 

Mervel a reas e [[589]], goude ur vuhez hir, kant vloaz hervez ar richenn.

== Lec'hioù ==
[[File:063 Plounéour-Ménez Chapelle Saint-Divy.JPG|thumb|Chapel Sant Divi e [[Plouneour-Menez]]]]
[[File:Saint-Divy Eglise paroissiale.jpg|thumb|Iliz parrez [[Sant-Divi]]]]
E Breizh e vez enoret e [[Sant-Divi]], e [[Dirinonn]], hag e meur a chapel dre ar vro ([[Plouneour-Menez]], [[Skrigneg]]). Met mesket eo bet e anv alies gant hini ur sant all, [[Ivi]].
E Sant-Divi e veze lavaret e c’helle dour ar [[feunteun]] zo dindan e anv pareañ ar vugale ha pareañ ivez kleñvedoù an daoulagad.

== Levrlennadur ==
''[[Buez Santez Nonn|Buez santez Nonn : mystère breton]]'', kenembannet gant C.R.B.C. ha Minihi-Levenez, 1999.

== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20100105124314/http://earlybritishkingdoms.com/bios/dewi.html Early British Kingdoms: St. Dewi, Bishop of Mynyw]
* [http://www.newadvent.org/cathen/04640b.htm Catholic Encyclopedia: St. David]
* [https://web.archive.org/web/20120607024933/http://sucs.org/~rhys/stdavid.html Saint David and Saint David's Day]
* [http://www.historic-uk.com/HistoryUK/HistoryofWales/St-David-Patron-Saint-of-Wales/ St David - Patron Saint of Wales]
* [https://web.archive.org/web/20070405223335/http://www.britannia.com/bios/ebk/dewi.html Britannia: St David]
* [https://web.archive.org/web/20150924093550/http://www.saint-divy.fr/voute.html Livadurioù en iliz Sant-Divi]

[[Rummad:Sent vrezhon]]
[[Rummad:Sent Kembre]]
[[Rummad:Istor Kembre er VIvet kantved]]
[[Rummad:Marvioù 589]]</text>
      <sha1>hawfpdqxz70bbklica11eoa4ffigsg7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bertrix</title>
    <ns>0</ns>
    <id>38765</id>
    <revision>
      <id>2201149</id>
      <parentid>2126933</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T21:56:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>2201149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2037" sha1="sryu57e5dzt0pj3qz20gbc3xxuv4kfb" xml:space="preserve">{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;width:300px; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#fafafa; border:1px #aaaaaa solid; border-collapse:collapse; font-size:95%;&quot;
|+&lt;span style=&quot;font-size:large;&quot;&gt;'''Bertrix'''&lt;/span&gt;
! colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#EFEFEF&quot; |
&lt;small&gt;&lt;/small&gt;&lt;br&gt; &lt;small&gt;&lt;/small&gt;
|- align=&quot;center&quot;
|Banniel
|
|- align=&quot;center&quot;
|Skoed
|[[Skeudenn:Blason ville be Bertrix (Luxembourg).svg|100px]]
|- align=&quot;center&quot;
|Lec’hiadur en [[Arondisamant Neufchâteau]] hag e proviñs [[Luksembourg (proviñs)|Luksembourg]] 
|[[Skeudenn:Bertrix Luxembourg Belgium Map.png|121px]]
|- align=&quot;center&quot;
|[[Riez]]
| {{Belgia}}
|- align=&quot;center&quot;
|Kumuniezh 
| {{BE-FR}}
|- align=&quot;center&quot;
|Rannvro 
| {{BE-WAL}}
|- align=&quot;center&quot;
|[[Proviñs]] 
| {{BE-Luksembourg}}
|- align=&quot;center&quot;
|Arondisamant 
|[[Arondisamant Neufchâteau|Neufchâteau]] 
|- align=&quot;center&quot;
|ins
|84009
|- align=&quot;center&quot;
|Kod pellgomz
|061
|- align=&quot;center&quot;
|Kumunioù - Kod post
| 6880&lt;br /&gt;6880&lt;br /&gt;6880&lt;br /&gt;6880&lt;br /&gt;6880 
|- align=&quot;center&quot;
|Kumunioù strollet
| Bertrix&lt;br /&gt;[[Auby-sur-Semois]]&lt;br /&gt;[[Cugnon]]&lt;br /&gt;[[Jehonville]]&lt;br /&gt;[[Orgeo]]
|- align=&quot;center&quot;
| Maer 
| Olivier Boclinville ([[Mouvement Réformateur|MR]])
|- align=&quot;center&quot;
| Gorread
| 137,70&amp;nbsp;km²
|- align=&quot;center&quot;
| Hed
| 05° 15' ..&quot; Reter
|- align=&quot;center&quot;
| Led
| 49° 51' ..&quot; Norzh
|- align=&quot;center&quot;
| Uhelder
| .. m
|- align=&quot;center&quot;
| Poblañs hep kontoù doubl
|8 195 &lt;small&gt;(01.01.2006)&lt;/small&gt;
|- align=&quot;center&quot;
| Stankter
|60 a./km²
|- align=&quot;center&quot;
|Lec'hienn ar gumun
|[https://web.archive.org/web/20080708004617/http://www.bertrix.be/ www.bertrix.be]
|}
'''Bertrix''' (e [[walloneg]] : ''{{lang|wa|Bietris}}'') a zo ur gumun eus proviñs [[Luksembourg (proviñs)|Luksembourg]] e [[Belgia]].
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* D'ar [[24 Eost|24 a viz Eost]] [[1914]] e voe fuzuilhet unnek den nann-soudard ha distrujet pevar zi gant al lu [[Alamagn|alaman]].

{{Commonscat}}

[[Rummad:Kumunioù Belgia]]</text>
      <sha1>sryu57e5dzt0pj3qz20gbc3xxuv4kfb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bassenge</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41523</id>
    <revision>
      <id>2201143</id>
      <parentid>2126932</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T21:37:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>2201143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2162" sha1="1yqgi65khogpn6qkbkb8l36760btb6g" xml:space="preserve">{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;width:300px; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#fafafa; border:1px #aaaaaa solid; border-collapse:collapse; font-size:95%;&quot;
|+&lt;span style=&quot;font-size:large;&quot;&gt;'''Bassenge'''&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
! colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#EFEFEF&quot; | 
|- align=&quot;center&quot;
|Banniel
|
|- align=&quot;center&quot;
|Skoed
|[[Skeudenn:Blason Bassenge.svg|180px]]
|- align=&quot;center&quot;
|Lec’hiadur Bassenge en [[Arondisamant Liège]] hag e [[Proviñs Liège]] 
|[[Skeudenn:Bassenge Liège Belgium Map.svg|180px]]
|- align=&quot;center&quot;
|[[Riez]]
|[[Belgia]]
|- align=&quot;center&quot;
|Kumuniezh 
|{{BE-FR}}
|- align=&quot;center&quot;
|Rannvro 
|{{BE-WAL}}
|- align=&quot;center&quot;
|[[Proviñs]] 
|{{BE-Liège}} 
|- align=&quot;center&quot;
|Arondisamant
|[[Arondisamant Liège|Liège]]
|- align=&quot;center&quot;
|ins
|62011
|- align=&quot;center&quot;
|Kumunioù-Kod post
|4690&lt;br /&gt;4690&lt;br /&gt;4690&lt;br /&gt;4690&lt;br /&gt;4690&lt;br /&gt;4690  
|- align=&quot;center&quot;
|Kumunioù strollet
|Bassenge&lt;br /&gt;[[Boirs]]&lt;br /&gt;[[Ében-Émael]]&lt;br /&gt;[[Glons]]&lt;br /&gt;[[Roclenge-sur-Geer]]&lt;br /&gt;[[Wonck]]
|- align=&quot;center&quot;
|Kod pellgomz
|04
|- align=&quot;center&quot;
|Maer 
|Josly Piette
|- align=&quot;center&quot;
|Gorread
|38,17&amp;nbsp;km²
|- align=&quot;center&quot;
|Hed
|05° 36' ..&quot; Reter
|- align=&quot;center&quot;
|Led
|50° 45' ..&quot; Norzh
|- align=&quot;center&quot;
|Uhelder
| .. m
|- align=&quot;center&quot;
|Poblañs hep kontoù doubl
|8 396 &lt;small&gt;(01.01.2007)&lt;/small&gt;
|- align=&quot;center&quot;
|Stankter
|220 a./km²  
|- align=&quot;center&quot;
|Lec'hienn
|[https://web.archive.org/web/20210211193911/http://www.bassenge.be/ www.bassenge.be]  
|-
|}
'''Bassenge''' (en [[izelvroeg]]: ''{{lang|nl|Bitsingenn}}'', e [[walloneg]] : ''{{lang|wa|Bassindje}}'') a zo ur gumun eus [[Belgia]] e [[Proviñs Liège]]. Ar stêr Geer a gaver en draonienn eno.
== Istor ==
=== [[Henamzer]] ===
* E traonienn ar stêr Geer e vije bet trec'het lu [[Henroma|roman]] [[Caius Julius Caesar|Julius Caesar]] gant an [[Eburoned]], gant [[Ambiorix]] en o fenn, e [[-54|54 KJK]] e-pad brezel Galia.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Eil brezel bed]] ====
* Tapet e voe kreñvlec'h Ében-Émael gant an [[Wehrmacht|lu alaman]] d'an [[10 Mae|10 a viz Mae]] [[1940]].

{{Commonscat}}

[[Rummad:Kumunioù Belgia]]</text>
      <sha1>1yqgi65khogpn6qkbkb8l36760btb6g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tobermory</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51424</id>
    <revision>
      <id>2201163</id>
      <parentid>1949913</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T09:43:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="391" sha1="9pzxj3jo3jsb46c6mcqfykt3cmq1mq6" xml:space="preserve">{{Disheñvelout}}
'''Tobermory''' a zo saoznekadur un anv [[gouezelek]], [[Tobar Mhoire]] 
* kêr-benn en enez [[Muile]] e [[Bro-Skos]].
* [[Tobermory Single Malt]], [[anv kenwerzhel]] wiski Tobar Mhoire.

==Anvioù all==
* [[Tobermory, Ontario]], ur gêr er Bruce Peninsula, en [[Ontario]], [[Kanada]].
* Anv ur c'hazh en un danevell gant [[Saki]], e-barzh ''[[The Chronicles of Clovis]]''.</text>
      <sha1>9pzxj3jo3jsb46c6mcqfykt3cmq1mq6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Elastan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52619</id>
    <revision>
      <id>2201164</id>
      <parentid>2109583</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T09:43:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="460" sha1="fob1ho6vuvm0zn9u43w4wwsd9kcxdce" xml:space="preserve">An '''elastan''', ''Lycra''&lt;sup&gt;&lt;small&gt;TM&lt;/small&gt;&lt;/sup&gt; he [[anv kenwerzhel]], zo ur wienn gevanaoz a zo brudet abalamour ma'z eo stenn-distenn. Dont a ra eus ar [[poliuretan]], ha graet e vez [[dilhad]] gantañ.

Da gentañ ne veze graet nemet dilhad sport, evit [[marc'hhouarner]]ien ha ruzikerien.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;180px&quot;&gt;
Spandex fiber.jpg|Ur ganellad elastan
Bluelycra.jpg|Loeroù-peg
Athlete.png|Dilhad sport
&lt;/gallery&gt;

[[Rummad:Danvez]]</text>
      <sha1>fob1ho6vuvm0zn9u43w4wwsd9kcxdce</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Embannadurioù Al Liamm</title>
    <ns>0</ns>
    <id>57616</id>
    <revision>
      <id>2201150</id>
      <parentid>2174143</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T22:23:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ch. Rogel</username>
        <id>46</id>
      </contributor>
      <comment>Ouzhp. 4 embannadenn</comment>
      <origin>2201150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81640" sha1="6smw73x80wpc9dos8cho1xfuy5zli66" xml:space="preserve">'''Embannadurioù Al Liamm''' zo un ti-embann brezhonek krouet gant [[Ronan Huon]], stag ouzh ar gelaouenn lennegel vrezhonek [[Al Liamm|Al Liamm - Tir na Óg]], houmañ ur gevarzhe hervez lezenn 1901. Un hêr eeun da [[Gwalarn|Walarn]] eo, pa voe meur a zen pouezus en Emsav sevenadurel brezhonek kent an [[Eil Brezel-bed]] o sevel skridoù evitañ, en o zouez [[Roparz Hemon]], [[Fañch Elies Abeozen|Abeozen]], [[Youenn Drezen]], [[Yeun ar Gow]] ha [[Zavier Langleiz]]&lt;ref&gt;Ronan Huon aterset gant ''Le Peuple breton'', niv. 151, Mezheven 1976 : « Pal ar gelaouenn ''Gwalarn'' a oa krouiñ ul lennegezh a blom gant hini n'eus forzh peseurt bro dre ar brezhoneg, ne ra ''Al Liamm'' nemet mont war he lerc'h ». Arroudennet e-barzh Christian Rogel, ''Dindan ar wask, les éditeurs en langue bretonne de 1944 à 1977'', kounskrid 1978, École nationale supérieure des bibliothécaires.&lt;/ref&gt;. Ur roll eus ar re bouezusañ en doe, koulz evit kendalc'h gant embann ul lennegezh a live uhel hag evit skignañ oberennoù brezhonek lies o seurtoù hag an ostilhoù gallek evit deskiñ ar yezh. Ar sez a voe e [[Brest]]&lt;ref&gt;Chomlec'h kentañ : Ronan Huon, 25  Bali ar Republik ; da c'houde, 132 straed Verdun, hag erfin, 2 Banell Poulbriken.&lt;/ref&gt;, nemet e-pad ur prantad berr e 2000-2004, ma voe [[An Here]] e karg eus ar gwerzhañ. Pelloc'h, goude marv Ronan Huon e 2003 e voe kaset da di e vab, [[Tudual Huon]], rener an embann war e lec'h, e [[Dirinonn]] hag e [[Kemper]] war-lerc'h. Kevredet eo (Embannadurioù) Al Liamm e-barzh [[Kuzul ar Brezhoneg]], ha p'emañ burevioù [[Kuzul ar Brezhoneg]] e [[Lannuon]], chomlec'h ti-embann evit an diavaez eo.

== Istor==
=== Saviad lezennel ===
Div gevarzhe ''Al Liammm'' a voe disklêriet, an hini gentañ gant [[Pêr ar Bihan]] e Brefeti ar Seine e 1946&lt;ref&gt;Kemennaden er ''Journal officiel de la République française'' (JO), 5 a viz C'hwevrer 1946 : 5 janvier 1946… AL LIAMM (Le Lien). But : favoriser les relations entre les pays celtiques (Bretagne, Pays de Galles, Écosse, Cornouaille britannique, Irlande). Siège : 178 quai Blériot, Paris.&lt;/ref&gt;, an eil en isprefeti Brest d'ar 17 a viz C'hevrer 1955&lt;ref&gt;Moullet e voe ar gemennadennig war JO ar 25 a viz C'hevrer 1955. &quot;Siège social : 178, quai Blériot, Paris ; but : « Défense de la culture de la langue bretonne ''(sic)'' ».&lt;/ref&gt;. Lakaet e voe Ronan Huon da brezidant ha meneget eo e chomlec'h e Brest evel sez sokial. Ar pal disklêriet e niverenn 50 ar gelaouenn (Mae-Mezheven 1955) a voe kinniget en ur mod didrouz : ''difenn sevenadur, lennegezh ha yezh Breizh'' (gant ar gerioù rik-se).

Mard eo ''Al Liamm'' ur gevarzhe (kevredigezh dic'hounid), ne vez ket meneget anv ar prezidant war ar gelaouenn, ur rener eo an hini a zo meneget war ar golo-kein, ha, da heul, ur merour (pe ur sekretour) hag un teñzorier (pe un teñzorier-merour). Erfin, war-dro 1970 e vez dispaket anvioù ar rener, ar sekretour hag an teñzorier. Rener an embannadurioù eo Ronan Huon, hag e vo betek e dremenvan, pa vez merket « Embanner : Ronan Huon », war golo 3 pep niverenn. Roll tud ar c'huzul-ren a voe dispaket goude re an tri fennadurezh e-barzh niverenn 305 Al Liamm (Du-Kerzu 1997), pa yeas Tudual Huon e-barzh hag e voe-eñ meneget evel rener just war-lerc'h e dad.

=== Hêrezh an embannerezh vrezhonek da vezañ treuzkaset ===
Embann levrioù gant ar skipailh bodet tro-dro da Ronan Huon, [[Pêr Denez]], [[Arzel Even]] ha Pêr ar Bihan (merour kentañ ha, pelloc'h, teñzorier), hag harpet a-bell gant Roparz Hemon aet da chom e [[Dulenn]], evit warlec'hiañ ''Gwalarn'' ha ''Levraoueg Gwalarn'', a voe adkemer hêrezh ar pevar zi-embann brezhonek a voe bet savet etre 1922 ha 1943 e Brest. Enno e kaver daou zen boas da genlabourat, Youenn Drezen ha [[Florentin Goinard]], hag int o-daou keneiled Roparz Hemon. Ar re-se o doa kenlabouret gant ar c'hentañ ti-embann brezhonek savet e 1922 diwar atiz [[Yann-Vari Perrot]], [[Emgleo Sant Iltud]].

E 1934 e savjont ''[[Skrid ha Skeudenn]]'' a voe tuet da embann levrioù kaer o tispakañ skeudennadurioù arzourien [[Unvaniez ar Seiz Breur]]. E 1925 en doa Roparz Hemon krouet ar gelaouenn lennegel ''Gwalarn'' ha staget Levraoueg Gwalarn outi, en ur embann levrioù e-kreiz heuliadenn ar gelaouenn pe distag diouti.

E [[1943 e Breizh|1943]] e voe savet ''[[Skridoù Breizh]]'' gant Florentin Goinard, aet eus penmouller Moullerezh ar C'henwerzh e Brest da embanner, o pourveziñ da [[Strollad Broadel Breiz]], hag eñ tost outañ, un eil ti-embann damofisiel&lt;ref&gt;Un ti-embann damofisiel all a voe eus an ''Imprimerie commerciale'' krouet a-raok ar brezel, e [[Roazhon]], gant [[Frañsez Debauvais]].&lt;/ref&gt;. Rediet gant ar Justis da chom pell eus Brest ha dimezet gant un ez-embannerez eus Brest&lt;ref&gt;Suzanne Le Masurier, intañvez da André Derrien, warlec'hier an embanner-levrdier Lefournier.&lt;/ref&gt; e kendalc'has gant Skridoù Breizh er [[Ar Baol-Skoubleg|Baol]], e-lec'h ma renas ur ti-moullañ anvet &quot;Moullerezh ar Skrev&quot; (''Imprimerie de la Mouette'')&lt;ref&gt;A-wezhioù merket evel &quot;Ti ar Skrev&quot; pe &quot;Ti-moulerezh ar Baol&quot;, er [[bloavezioù 1970]].&lt;/ref&gt;. Eno e voe er moullet ar gelaouenn ''Al Liamm'' ha darn eus Embannadurioù Al Liamm e-pad hanter-kant vloaz.

E [[1957]] e fellas da Florentin Goinard herzel gant e labour moullañ hag embann ; neuze e ginnigas da Ronan Huon ma prenfe an holl levrioù brezhonek moullet evit Skridoù Breizh hag a oa chomet en e gerz&lt;ref&gt;Ne brenas ket Al Liamm al levrioù gallek, evel an hini kaer diwar-benn Pierre Mac Orlan.&lt;/ref&gt;. Dastumet e voe 14 000 lur dre ur gest e-touez mignoned hag eiled ''Al Liamm'', ha paeet e kreiz 1958&lt;ref&gt;Kontet gant [[Riwal Huon]] en e lec'hienn diwar-benn obererezh e dad hag istor ''Al Liamm''.&lt;/ref&gt;.
=== Peurunvanet ar yezh skrivet ? Brezel ar 65 bloaz ===
Ar reizhskrivañ savet diouzh emglev war ar peurunvaniñ 1941 a c'helle seblantout bezañ padus pa ne veze ket embannet kalz a levrioù er [[bloavezhioù 1950]], nemet gant un nebeud skrivagnerien, darn anezho tud a Iliz (levrioù kantikoù ha kelaouenn ar [[Bleun-Brug]]), ha ne gredent ket cheñch o boazioù. Da geñver an embannadennoù e peurunvan, ne veze nemet ar c'helaouennoù (''[[Ar Bedenn evit ar Vro]]'' adal 1942, ''Al Liamm - Tir na Óg'', ''[[Ar Bed Keltiek]]'' adal deroù 1952, ''[[Kaieroù kristen]]'' adal 1952, ''[[Barr-Heol war Feiz ha Breizh]]'' adal 1953), pa ne c'helle ket ''Al Liamm'' embann muioc'h eget 1 da 3 levr bep bloaz.

Da heul al [[Lezenn Deixonne]] (1951) e tivizas ar chaloni ha kelenner skol-veur, [[Frañsez Falc'hun]], anvet e kador keltiek Roazhon, kinnig ur reizhskrivañ nevez en abeg ma ne c'hellfe bezañ degemeret an divizoù kemeret dindan ren an dalc'herien alaman ha gant tud &quot;eneppatrioted&quot;. Arguzennoù pedagogel a save ivez pa voe kaoz eus kelenn ar brezhoneg er skolioù, hag un nebeudig amzer e ve.

E 1953 ec'h embannas ar chaloni Falc'hun e ginnigoù, a voe degemeret ez-ofisiel er bloaz da heul gant Amazierezh an Deskadurezh, ken e teuas boas ober ar [[skolveurieg]] eus ar reizhskrivañ nevez. Emgleo Breiz, ur gengevredigezh krouet e 1953, a zegemeras kinnigoù ar chaloni hag e krogas gant un embann fonnus a-walc'h betek e freuz-stal e 2010. Chomet eo ar peurunvan ar reizhskrivañ nemetañ evit an embann, hag Embannadurioù AL Liamm a voe ar padusañ hag ar galloudusañ brezelour evitañ.

=== Treuziñ bloavezhioù teñval ar brezhoneg en ur vevañ danvezioù skrivagnerien ===
Uhel ar c'hlaoustre evit ar re a venne diskouez e c'helled embann skridoù brezhonek a-fonn, lennegel o live, ha, ma ne oant ket, skrivet mat ha liesseurt. Ret e voe da skipailh ''Al Liamm'' bezañ liammet mat ouzh ar skrivagnerien o doa lezet o fluennoù a-gostez goude bezañ bet hejet gant trubuilhoù an Dieubidigezh&lt;ref&gt;Bac'het e voe Abeozen, Youenn Drezen, Frañsez Jaffrennou-Taldir, ha heskinet e voe skrivagnerien all evel Yeun ar Gow.&lt;/ref&gt;. Ret e voe adsilañ en o speredoù ar c'hoant da skrivañ ha kas fiziañs d'ar skrivagnerien prest da vleuniañ. War a hañval e teuas un degasadenn brizius digant Ronan Huon, pa oa un den hegarat-tre hag ur gwir skrivagner.

Ur gavadenn hag ur obererezh dispar a reas Ronan Huon p'en doe tu da sevel liammoù personel gant [[Jarl Priel]], un Tregeriad eveltañ, hag en doa tapet skiant-prenet e metoù sevenadurel e Pariz ha deuet en-dro da [[Priel|Briel]], e barrez c'henidik, just a-raok ar brezel. Hemañ en doa skrivet [[arz ar c'hoariva|pezhioù-c'hoari]] ha romantoù pe zanevelloù e galleg, met krakvevañ a rae gant troidigezhioù diwar ar [[rusianeg]]. Broudet e voe gant Ronan Huon da skrivañ pezhioù-c'hoari brezhonek (an trede levr embannet gant ''Al Liamm'' a voe ''[[Ar spontailh]]'' hag unan all a zeuas war e lerc'h), ha kendrec'het e voe da skrivañ danevell hir e vuhez ken aheurtet (535 pajenn en adembannadur klok ''An Alarc'h'' e 2022) hag e lakaas anezho da embann e 1954, 1955 ha 1959. Gwir lañs embannadurioù Al Liamm a voe roet, hag e teuio e-barzh ar jeu remziad kozh ''Gwalarn'', gant levrioù Roparz Hemon, Abeozen ha [[Jakez Riou]] (†1935). Met ar pezh a venne Ronan Huon ober e oa harpañ pep a skrivagner yaouank da  vestroniañ arzh al lennegezh ken splann eget an diagentourien&lt;ref&gt;Enebiñ a rae « al labour boulc'het gant yezhourien ampart » (a gav dreist) ha Youenn Drezen « a oa un arzour hag ur barzh ha dibabet en doa al lennegezh an dachenn a vez nebeutoc'h-nebeutañ a dud oc'h ober war he zro er mare-mañ». Ronan Huon, &quot;Sav-poent an embanner&quot;, ''Al Liamm'' niv. 150, Genver-C'hwevrer 1972, pp. 54-55.&lt;/ref&gt;.

E varregezh evit desachañ war e du a implijas da gavout oberourien nevez ha ne oant ket kenoad hag a-blom gant e vennozhioù politikel pe sokial. Kinnig a reas ur plas evit un nebeud a dud eus [[Bezen Perrot]], koulz hag un vandenn danvez skrivagnerien dindan banniel ''Kleiz ha Breizh''. Ha mignon bras e oa d'an tri beleg broadelour a Vro-Dreger ([[Maodez Glanndour]], [[Armañs ar C'halvez]] ha [[Marsel Klerg]]) ken e roas ur plas bras d'an hini kentañ, [[person]], barzh, prederour politikel ha relijiel ha troour ar [[Bibl]].

E 1949 e voe moullet an daou levr kentañ, hag int a voe meneget e deroù ar bloaz war-lerc'h (''Al Liamm'' niv. 18) : « Ouzhpenn niverennoù boas ''Al Liamm - Tir Na n-Og'' ez omp deut a-benn da voulañ daou levrig marc'had-mat e brezhoneg eeun ''Ar C'horf dindan dreid va zad kozh'' ha ''Gaovan hag an den Gwer'' » (an daou bet savet gant Roparz Hemon), ha lakaet e voent e gwerzh e miz Meurzh. Pelloc'h er memes niverenn e voe rakkemennet embann e miz Gouere 1950 daou bezh-c'hoari, ''An Antekrist'' ([[Tangi Malmanche]]) hag ''Ar spontailh'' (Jarl Priel).

En un notenn, ''D'ar rakprenerien'' he zitl, e tamall Ronan Huon da dud dianav bezañ graet fae ouzh rakkemennoù war an embann ha bezañ bet chomet hep rakprenañ pa 'z eus lod hag a « glemm (ma) n' eus ket traoù a-walc'h da lenn e brezhoneg ». Hag e talc'h da ziskouez perak ha penaos e c'hello bezañ eus ti-emban nevez :
{{quotation|Ret eo embann levrioù brezhonek. Ar muiañ ar gwellañ. Al liesañ ar gwellañ. N'eus nemet an doare-se da saveteiñ un nebeut eus ar miliadoù tud yaouank a ya bemdeiz diouzh tu ar galleg, hag a chomfe gant ar brezhoneg ma kavfent ennañ peadra da vagañ o spered. Hag embann levrioù brezhonek a C'HELLER ober gant skoazell ar vrezhonegerien emskiantek - da lavarout eo gant skoazell lennerien AL LIAMM. Setu perak hon eus savet hon Embannadurioù nevez. Goulennet hon eus digant hor c'heneiled RAKPRENAÑ. An dra-se n'eo evidomp nemet un doare da asuriñ gwerzh un nebeut kantadoù skouerennoù. }}
===Oc'h argrediñ war levrioù e tleer embann hag an arc'hantaouiñ===
Hep profoù ne vije ket bet eus an emban levrioù brezhonek gant Al Liamm. E diwezh an niverenn 14, Mae-Gouere 1949, e tispak Pêr Denez ez eus bet krouet ur c'hef, « ''Kef Brezhoneg ar Bobl'' » e anv, evit sevel &quot;Embannadurioù Douar ar Yaouankiz&quot; ha dindan an anv-se e voe moullet ar romantig-polis ''Ar c'horf dindan treid ma zad-kozh'' e brezhoneg eeun e deroù ar bloavezh. Nebeud a arc'hant a seblante bezañ ezhomm dioutañ. Ma vije tizhet 10 000 lur e vije lakaet un destenn e brezhoneg eeun dindan ar wask. War gont kef ar gelaouenn e vije lakaet ar mizoù-kas. Resiset e voe anvioù an dud e penn an Embannadurioù Douar ar Yaouankiz, Ronan Huon ha Pêr Denez. Ma voe embannet un eil levrig e brezhoneg eeun (''Gaovan hag an den gwer'' gant Roparz Hemon adarre) e voe cheñchet an traoù, ar bloaz goude, pa voe embannet pezh-c'hoari Jarl Priel, ''Ar spontailh'' ha lakaet ''Al Liamm-Tir-na n-Og'' warnañ.

E penn ar bloaz 1950 (''Al Liamm'', niv. 18) e veneg Pêr ar Bihan m'en deus graet berzh romantig polis Roparz Hemon, ken e vo embannet eil hag trivet levrig « hon Embannadurioù Douar ar Yaouankiz ». E brezhoneg eeun e vint, koulz hag un nebeut kontadennoù adc'hraet gant Per Denez.

E-lec'h ar profoù e tivizas skipailh ''Al Liamm'' klask rakarc'hantaouiñ pep levr en ur c'hinnig un distaol ha chom hep goulenn ar mizoù-kas d'ar re a aotrenfe paeañ dre astenn.
=== Kadarnaat an embannadurioù en ur werzhañ levrioù evit deskiñ brezhoneg ===
Da heul al labour a oa bet boulc'het gant Roparz Hemon e 1928 (tri levr deskadurezh embannet war un dro) e voe anat da bennoù Al Liamm e oa hollbouezus lieskementiñ pep ostilh evit stourm ouzh divrezhonekadur ar gevredigezh, hag ouzhpenn-se reiñ ur boued teknikel d'an danvez-skrivagnerien. Koulskoude, ne grogas ket Al Liamm gant adembann Kentelioù brezhoneg eeun (''Cours élémentaire de breton'') pa voe embannet an daou embannadur kentañ gant Skridoù Breizh (1943 ha 1948), ha heñvel gant ar geriadur brezhoneg-galleg ha ne voe ket lakaet dindan anv ar gevarzhe a-raok 1964. Ar geriadur galleg-brezhoneg a voe adembanet e 1954. Evit gwir e veze gwerzet embannadennoù Skridoù Breizh dre hanterouriezh Al Liamm a-raok ma voe prenet ar boniadoù ganti.

Ne droas ket Al Liamm diouzhtu war-zu al lennegezh a-vremañ, pa n'hellas embann muioc'h eget ul levr pe zaou pep bloaz a-raok 1962, darn anezho o vezañ levrioù savet gant Roparz Hemon. Ha ne voe ket embannet skridoù tud yaouank, tud deuet kennebeut, war-bouez re Ronan Huon. Evit gwir e teuas d'ar skrivañ en-dro skrivagnerien kenoad gant diazezerien en ti-embann ([[Reun Menez-Keldreg]], [[Goulven Jacq]], [[Jakez Konan]], [[Reun ar C'halan]] ha re all) ha e voe lakaet war wel ar varzhez kouerez donezonet-tre, [[Anjela Duval]], hag hi koshoc'h hag embannet e 1973, 1978 ha 1982 (5 600 skouerenn en holl voulladeg&lt;ref&gt;Sifroù roet gant Noë Lainé, ''Le droit à la parole'', Terre de Brume, 1992, p. 156 {{ISBN|9782908021097}}.&lt;/ref&gt;). Daoust ma kreskas ar c'hoant da studiañ ar brezhoneg diwar ar spered adneveziñ a oa bet silet gant reuz ar bloavezh 1968, ne voe ket gwelet skrivagnerien yaouank o tareviñ ken e c'hellfed moullañ levrioù.
=== Amzerioù aesoc'h evit ar brezhoneg a laka Al Liamm da vleuniañ===
Ur remziad nevez a skrivagneriena a vleunias er [[bloavezhioù 1980]] ha [[bloavezhioù 1990|1990]], Tudual Huon an hini kentañ embannet hag eñ mab ha skoazeller e dad. Kreskiñ a reas niver koumananterien ar gelaouenn (1 000 meneget enni e niverenn 183, Gouere-Eost 1977), ha roet e voe harp ha kuzulioù da zanvez-skrivagnerien yaoukankoc'h, [[Goulc'han Kervella]], [[Yann Gerven]], [[Filip Oillo]], [[Lukian Tangi]]. Pêr Denez, hag en doe ezhomm eus ur frapad amzer evit dareviñ, a ginnigas e romantoù hag e zanevelloù a reas berzh (2 500 skouerenn moullet). Hag ur skrivagner yaouank ha fonnus a voe degemeret gant Ronan Huon, hep reiñ evezh d'ar bismigerien a gave e stil un tamm dizereat : Yann Gerven, anv-pluenn Yvon Gourmelon.

Test ha den oberiant er c'helenndi-se, [[Frañsez Favereau]] a veneg pouez Kevrenn geltiek Skol-veur Roazhon 2 e-lec'h ma veze broudet ar studierien da skrivañ e brezhoneg. Kalonekaet e vezent gant Pêr Denez, hemañ e penn ar gevrenn, a grouas un ti-embann nevez, [[Skrid]], evit dastum o skridoù kentañ.
=== Diaesterioù e tro ar c'hantved, hag an adlañs ===
E 1998 e sante, Ronan Huon, oadet 77, e oa pounneroc'h-pounnerañ e gargoù embanner, ha pa voe diskarget eus e labour kelenner lise, ken e fellas dezhañ unaniñ pouez Al Liamm e-keñver al lennegezh evit an dud deuet ha hini An Here, hemañ brudet evit kalite e embannadennoù evit ar yaouankiz, e geriadur hollvrezhoneg (1995) ha berzh e Bro-C'hall a-bezh emvuhezskrid [[Jean-Marie Déguignet]]. Sinet e voe un emglev evit kas karg ar gwerzhañ hag an dasparzh war chouk An Here adalek 1999, met dieub e chome Al Liamm evit dibab  ar pezh e vefe embannet.

Da freuz-stal ez eas An Here e 2005 ha goude un nebeud a levrioù kenembannet e chomas a-sav labour embannadurioù Al Liamm e-pad ar bloavezhioù 2003 ha 2004.

== Modernaat==
Keit an {{XXvet kantved}}, pa ne oa burev labour ebet estreget re an dud a-youl-vat, ne voe hogos ostilhoù arbennik ebet, nemet skriverezioù treloc'hek, m'o doe unan en o c'herzh.
E deroù ar bloaz 2000 e voe embannet gant oberour ar pennad-stur e oa ul lec'hienn Internet war ober (niverenn 318). Meret e voe chomlec'hioù ar c'houmananterien gant Pêr ar Bihan betek e dremenvan e 2006. Ret e voe d'an dud yaouankoc'h krouiñ diaz-roadennoù ar chomlec'hioù war urzhiataer ha bezañ disammet eus ar bec'h-se pa voe fiziet da [[Kuzul ar Brezhoneg|Guzul ar Brezhoneg]] e-tro 2010.

== Ti-moullañ ar Baol arbennikaet war voulladennoù brezhonek a-feson ==
Chañsus eo bet Al Liamm p'en deus bet tu da fiziañ an darn vuiañ eus he embannadennoù d'ur moullerezh renet er bloavezhioù kentañ gant ur penmouller tost-tre d'an Emsav, ha goude ma voe hennezh aet war e leve, e chome micherourien lizherennerien gouest da reizhañ o-unan an testennoù brezhonek. Ha feal da servij ar moullerezh-se e chomas rener Al Liamm e-pad 42 vloaz&lt;ref&gt;Meneget e voe er pennad-stur an niverenn 318 (Genver-C'hwevrer 2000) m'eo bet fiziet labour moullañ an niverenn-mañ da Geltia Graphic e [[Speied]]&lt;/ref&gt;.

Treuskaset e voe skiant-prenet an embann hag ar fardañ levrioù dastumet gant tud ''Gwalarn'', ''Skrid ha Skeudenn'' ha ''Skridoù Breizh'' da remziad an emsaverien yaouank (Ronan Huon, Pêr Denez, Frañsez Kervella, [[Andrev Latimier]], Arzel Even, Pêr ar Bihan, Pêr Bodenan, [[Loeiz Bihanig]]) gant un den arbennigour war ar moullañ ha war an embann ivez hag en doa labouret a-dost gant tud ''Gwalarn'' a-raok hag e-pad an [[Eil Brezelèbed]], Florentin Goinard, e anv.

War bajenn eil diwezhañ niverennn 7 ''Al Liamm - Tir na n-Og'' (Meurzh-Ebrel 1948) e lenner ''Imprimerie de « La Mouette » Avenue de Paris, LA BAULE''. Krouet e oa bet an ti-moullañ-se e 1926 gant tri den, François André, an hini pouezusañ,&lt;ref&gt;Meneget gant [http://www.lamouettecommunication.com lec'hienn an embregerezh La Mouette Communication.] hag eñ lesanvet &quot;impalaer ar c'hazinoioù&quot; ha &quot;poulzer an touristerezh er Baol&quot;.&lt;/ref&gt;. Florentin Goinard, teñzorer hag embanner ar [[Framm keltiek]], a voe tamallet ha toullbac'het e-pad un nebeud amzer da vare an Dieubidigezh hag e kavas ul labour penmouller e Moullerezh ar Skrev, en e bastell-vro c'hanidik. Kendalc'h a reas gant embann un nebeud levrioù dre ''Skridoù Breizh''.

Estreget kelaouenn hag embannadurioù Al Liamm e weler ma voe bet moullet ar gelaouenn divyezhek ''Ar Vro-Gwirionez'' er Baol gant an hevelep font Times c'ar mare ma veze implijet ar plom. Moullet e voe ar gelaouenn en ti-moullañ, anvet ''Ti-moulerezh ar Skrev'', ''Ti-moulerezh ar Baol'', ''Éditions La Baule'' hag ''Imprimerie de la Mouette'' en diwezh, betek an niverenn 317 (Du-Kerzu 1999). Tregont vloaz kentoc'h ne veze mui moullet al levrioù er Baol nemetken, met gant an ''Imprimerie administrative et commerciale'' e Brest (adalek 1957), an ''Ti-moulerezh Simon'', e Roazhon, ar ''Presses bretonnes'', e [[Sant-Brieg]]&lt;ref&gt;Mouller ar gelaouenn eo bet ''Graphe'' e [[Kintin]] adalek 2000 hag hiziv eo aet ar marc'had gant Ouestélio e Brest. &lt;/ref&gt;, ''[[Staol]]'' e Speied, ''Cloître'' e [[Sant-Tonan]], ''Ouestélio'', e Brest.

Fiziañ  moulladennoù al levrioù d'an embregerezh ''Graphe'' war-dro 1980 a seblant liammet ouzh donedigezh an [[offset]].

== Reteradur politikel==
O vezañ ma n'eo ket un aozadur politikel, ar gelaouenn zo eiltitlet « dastumadenn sevenadurel daouviziek », ha darn eus an oberourien o deus techoù politikel o tennañ da savboentoù e-keñver Breizh hag ar brezhoneg, evel m'en doe displeget splann Andrev Latimier e 1948 en ur ziskouez ar pal uhelañ, « (adsevel) an Emsav evit mat », goude m'en doa pouezet war skouer Stad dieub [[Iwerzhon]], pa 'z eo « ret d'ar vrezhonegerien plediñ gant pep kudenn a-bouez a sell ouzh hor stourm broadel, ha prientiñ an amzer da zont a zle bezañ ar muiañ ar gwellañ “marevezh ar brezhoneg”. »&lt;ref&gt;Pennad-stur titlet ''Stourm'', en [https://web.archive.org/web/20241103124153/https://t.alliamm.bzh/digoust/007/#p=6 ''Al Liamm - Tir na n-Og'', niv. 7, Meurzh-Ebrel 1948].&lt;/ref&gt; Meur a vloaz pelloc'h, war dreuz ar bloaz 2000, e savas pennadurezh ''Al Liamm'' ur pennad-stur ma lenner al linennoù-mañ ennañ :
{{Quotation|Spered ''Al Liamm'' evel hini ''Gwalarn'' zo ur spered krouiñ, ur spered studi, ur spered digor war ar bed ha doujus e keñver an dud, ur spered a-vremañ troet war un dazont birvidik hag entanus mar fell d'an holl Vretoned labourat ha stourm a-gevret war-du an hevelep pal : difenn ar gwir da vevañ e Breizh, da gomz, da zeskiñ ha da gelenn hor yezh ha da lakaat un termen da c'halloud ur Stad kreizennet-rik, tra c'haonac'h evidomp-ni Bretoned hag evit an darn vrasañ eus an dud o vevañ e Bro-C'hall.|''Al Liamm'', nn 318, p. 6.}}. N'eus mui anv eus ar stourm broadel, met gant un doare didrouz ez eo bet eztaolet an hevelep mennozhioù.

Evel m'eo bet meneget gant Frañsez Favereau e voe tud o rebechiñ bezañ bet roet bod da dud ar Bezen Perrot, pe da belvanourien zo, e skrivas Tudual Huon : « Evidomp-ni avat eo anat e oa faziet tud ar bezen Perrot pa oant aet a-du gant an Nazied e-pad ar brezel » evit respont d'ul lenner&lt;ref&gt;''Al Liamm'', niv. 347, Kerzu 2004, p. 98.&lt;/ref&gt;.

Pa savas un dael a-enep Roparz Hemon e deroù 1998, Tudual Huon, eil rener nevez-deuet, a zisklêrias fraezh ha sklaer reteradur politikel ar gelaouenn, pa ne felle ket d'e dad e embann ken splann :
{{quotation|…Morse n'en deus Roparz Hemon pleget. Eveltañ e kav deomp eo fur ha ret stourm ouzh ar re o deus lakaet nerzh ha youl da zistruj hor sevenadur hag hor yezh, ret eo stourm ouzh al lezennoù bet savet ganto evit o mat dezho nemetken, evit dilemmel ganeomp an disterañ frankiz|''Al Liamm'' niv. 307, Meurzh-Ebrel 1998, p. 108.}}

== Levierezh an embann ==
=== Mont en-dro ===
N'eus bet den gopret ebet evit obererezhioù embannerezh a-raok 2013 ha beteg-henn hogos an dispignoù a denn d'ar moullañ evel ma weler en tiez-embann meret gant tud a-youl-vat. An arc'hant postet a zeue eus ar gwerzhioù, ar roadennoù hag an astennoù aotreet gant ar skrivagnerien o-unan. Abaoe 1982 eo erruet ur c'hemm bras, pa voe divizet gant ar Stad c'hall, heuliet gant ar strollegezhioù lec'hel debarzhañ yalc'hadoù evit ar mizoù-moullañ, da gentañ, hag ar mizoù-treiñ da c'houde. Met, bloavezioù-pad, e nac'has ar CNL (''Centre National du Livre''&lt;ref&gt;{{fr}} [https://centrenationaldulivre.fr/le-cnl-en-bref CNL]&lt;/ref&gt;) anavezout an embannerien a youl-vat evel embregerezhioù da vezañ skoazellet.

N'eus ket kalz a zitouroù war arc'hantaouiñ al levrioù e-barzh ar gelaouenn, na war ar pezh a vez roet d'ar skrivagnerien e-keñver [[gwir aozezr|gwirioù aozer]], met dister a-walc'h eo, pa ne ya ket niveroù an embann da liveoù uhel-tre.

P'eo metoù ar brezhoneg skrivet ur bedig gant nebeud a dud (miliadoù nemetken) e c'heller soñjal e vez muioc'h a skoazell roet d'an oberourien, hag a ya pelloc'h eget en tiez-embann o plediñ gant yezhoù muioc'h implijet. Implij ar peurunvan a zegase ul labour prientiñ donoc'h eget ar reizhañ boas, pa oa oberourien kozh (Yeun ar Gow, Abeozen, Maodez Glanndour, da skouer) ha skrivagnerien yaouank o doe boazioù all evel [[Mikael Madeg]]. Er bloavez 1978, pemp den, Ronan Huon, Pêr Denez, Andrev Latimier, Loeiz Bihanig ha Pêr ar Bihan a rae war-dro [[kent-moullañ|kempenn an dornskridoù evit ar moullañ]], pep unan d'e dro, met war-dro 1975, [[Yann Erwan an Abalan]], studier e Kevrenn ar yezhoù keltiek, e [[Skol-veur Roazhon 2]], a grogas da sammañ an darn vuiañ eus ar c'harg &lt;ref&gt;Christian Rogel, ''Les éditeurs en langue bretonne'', ENSSIB, 1978&lt;/ref&gt;. Meneget e voe al labour kent-moullañ arbennik-se e deroù embannadennoù [[Lan Inizan}} (1977), « modernaet ar yezh ha kempenn evit an embann » ha hini [[Yann-Vari Kerwerc'hez]] (''En ur rambreal'', 1980). E 2013 e voe tutaet un implijer, [[Jerom Olivry]], evit merañ koumanantoù d'ar gelaouenn ha harpañ prientiñ an embann.
=== Dastumadoù ===
Ha p'eo bet embannet muioc'h eget 300 levr a bep seurt n'eo ket bet divizet o rannañ dre zastumadoù, evel ma vez graet gant an tiez-embann kenwerzhel. P'eo an darnvuiañ eus an embann gouestlet d'ar romantoù pe d'an danevelloù, n'eus ket tu da sevel dastumadoù diouto, dreist-holl evit an teskadoù danevelloù ken liesseurt o stiloù hag o amzerioù sevel. Ha ne gaver den a c'hellfe bezañ gwelet evel rener an dastumad-mañ-dastumad. Koulskoude ez eus bet tri dastumad levrioù e-pad prantad Ronan Huon, unan chomet a-sav, ''Brezhoneg eeun'' (an daou levr embannet kentañ,  Roparz Hemon an oberour anezho) ha ''Studi ha dudi'', evit ''Gwerzhioù kozh'' dastumet gant Fañch an Uhel (1970) ; bez' ez eus bet eus an dastumad ''Levrioù ar vugale'' a yeas e-barzh daou heuliad niverennet (1953-1967 - 29 zitl ha 1976-1978 - 6 titl). A-drugarez d'un emglev gant an Éditions Bias (Pariz) eo bet savet pa voe aotreet ganto eiladurioù skeudennadurioù levrioùgoù berr (24 fajenn). Ur stumm dister a veze kinniget d'ar vugale vrezhoneger, met ne zeuas ket war wel un embannerezh evit bastañ da ezhommoù a-raok savidigezh An Here e 1983. An darn vuiañ a oa kontadennoù hengounel mil gwezh anavezet ([[Charles Perrault]], [[Breudeur Grimm|Breudeur Grimm]], [[Hans Christian Andersen]]…), krennet hag azasaet gant meur a droour, a-wezhoù anavezet evit traoù all (Roparz Hemon, Frañsez Kervella, Pêr Denez). Ne voe ket klasket tizhout ar grennarded, ken izel ma oa niver ar re a lenne e brezhoneg en hanter kantved kentañ emichañs.

Dindan renerezh Tudual Huon e kaver daou zastumad bihan :  « Didermen », glas-teñval ar goloioù ha mentoù bihanoc'h, ha termenet gant an embanner evel &quot;levrioù berr evit ar re a blij dezhe bezañ echu buan o lennadenn hep na vefe dister an danvez kinniget&quot;, studiadennoù peurvuiañ, krouet e 2015 ha « ZH » evit  &quot;levrioù tonket da blijout da lennerien romantoù yaouankañ (&quot;Krennarded ha Gour Yaouank&quot; a vez graet anezhe)&quot;. Un dastumad &quot;Levrioù da selaou&quot; zo bet krouet evit al levrioù enrollet da vezañ selaouet.

==Rakvoullañ ==
=== Skeudennadur ha kalite ar paper ===
N'eus ket bet klasket fardañ [[levr kaer|levrioù kaer]] evel ma oa bet graet gant Youenn Drezen, harpet gant Florentin Goinard, en ur sevel ''Skrid ha Skeudenn'' e barr ar Seiz Breur ma voe arzourien dispar a felle dezho ergerzhout domanioù ar gened evit brezhonegerien eus ar vegenn. Dister a-walc'h eo lodenn an oberennoù skeudennet a-hed an destenn.

Pa oa troet Tudual Huon yaouank gant ar [[bannoù-treset]] e kaver daou albom bihan diwar e bluenn. E 2022 e kave dezhañ e vanke d'ar grennarded traou da lenn pe da vezañ podskignet&lt;ref&gt;Atersadenn embannet e [[Bremañ (kelaouenn)|''Bremañ'']], niv. 444, Kerzu 2022-Genver 2023.&lt;/ref&gt;.

A-hed an tregont vloaz kentañ ne veze ket moullet muioc'h eget 500 skouerenn evit pep levr, estreget al levrioù-deskiñ (hentennoù yezh, yezhadurioù ha geriadurioù) hag emvuhezskridoù Jarl Priel ha Yeun ar Gow, a-raok ma teuas muioc'h a arc'hant ha ma voe dilezet ar moullañ dre plom war-dro ar bloavezioù 1990.
=== Maketennerezh ha goloioù-levr ===
Ne veze ket anv eus maketenniñ al levrioù e deroù an ti-embann, ha pa voe un nemedenn pa fizias [[Zavier Langleiz]] [[Tristan hag Izold (Langleiz)|Tristan hag Izold]] da embann, met hemañ, un arzour ha treser eus ar re varrekañ, en doa adkemeret neuz ha stil al levrioù en doa lakaet da embann a-gent : ''[[An div zremm]]'' (e Levraoueg Gwalarn, 1933 ; Skridoù Breizh, 1943) hag ''Ene al linennoù'' (''Skridoù Breizh'', 1942) ha dreist-holl, ''[[Enez ar Rod]]'' (Ar BALB, 1949), dezhañ an hevelep ment ha treuz hag e pikol romant war [[Danvez Breizh]].

E 1959, golo ar romant mor a vent vras, ''An teirgwern Pembroke'' (Jarl Priel) zo ul livadur gant [[Yvonne Jean-Haffen]], un arzourez vrudet, pennskeudennerez al levr ; ne voe ket un gwir zibab gant an embanner avat, pa oa bet skeudennet an doare gallek ganti (''Le trois-mâts errant'', Les Portiques, 1931).

E 1962 e voe gwisket ar romant ''Mari-Vorgan'' gant ur c'holoenn, tresadenn ur [[bezhin|vezhinenn]] warni, ha melen he foñs, ul liv divoas en embannerezh vrezhonek ; e 1964, tresadenn un vambouzeg e voe dispaket war goloioù 1 ha 4 ''Abrobin'', war un foñs melen, ur wezh c'hoazh. Ledskeud du-pod treset ur c'hastell a yeas d'ober goloenn ''Diamantoù Keroulaz'' (R. Hemon, 1965)). Kentañ goloenn ul luc'hskeudenn du ha gwenn warni a zeu gant ''[[An irin glas]]'' ((R. Huon, 1966) ha kendalc'het e voe gant an neuz-se evit ar romantoù hag an teskadoù danevelloù, nemet un dresadenn ur wezh an amzer (''E Penn an hent'' gant [[Youenn Olier]], 1975, dezhañ ur c'holoenn gant c'hoari lizherennoù a-feson, met hep meneg an arzour). Etretant e weler anv ur arzour maketenner a vo merket kenkoulz evel oberour maketenniñ ar gelaouenn&lt;ref&gt;Ijinet en doa an [[divlizherennad]] AL a gaver war ar gelaouenn ha keinoù al levrioù keit ha hanter-kant bloaz.&lt;/ref&gt; ha saver goloioù levrioù, [[Yann Vaze]], un emsaver anavezet a-walc'h.

D'ur maketenner beljiat, Willy Degrysee anv, e voe fiziet ar goloioù war-dro 1980 hag ivez d'un treser yaouank en doe fardet goloenn e deskad danevelloù ''Ar chalboter huñvreoù'', Tudual Huon, mab d'an embanner. Anvioù ar re o doe fardet unan eus ar goloioù a vez meneget e meur a dro, met a-wezhoù n'int ket hag ur wezh e lenner : &quot;golo © Al Liamm&quot;.
=== Azwelout an testennoù ha kas ar prientiñ da benn===
Ma 'z eo roet anvioù izili ar c'huzul-ren war ar gelaouenn, na ra ket pep unan eus an dud meneget war-dro diuz an testennoù da embann hag o frientiñ. Ha tud all a zegas o varregezhioù, skrivagnerien pe yezhourien. Er bloavezioù kentañ ar XXI{{vet}} kantved e c'heller menegiñ Riwal Huon, breur ar rener, [[Sylvain Botrel]] hag [[Erwan Hupel]] hag ar c'houblad priedoù, [[Annaig Kervella]] ha Herve Latimier, ar re-se izili ar c'huzul-ren ha diskennidi tud o doa kemeret ur perzh bras en istor ''Al Liamm''.

==Politikerezh embann== 
=== Peseurt embannadennoù ? ===
E 1978 e tisplege Ronan Huon ne veze ket kaset dezhañ trawalc'h a destennoù mat da vezañ embannet, pa lavare n'en doe nac'het nemet daou zornskrid, unan anezho « evit abegoù doare-skrivañ ».&lt;ref&gt;Christian Rogel, ''Les éditeurs en langue bretonnes''…, ENSSIB, 1978.&lt;/ref&gt;. Skrivet en doa e deroù 1968 e kave diaes, a-wechoù, kavout ur c'hempouez, « en ur gelaouiñ an dud, o diduiñ hag o c'helenn war un dro… pa ne zegouezh ket d'ar rener trawalc'h a skridoù ».&lt;ref&gt;''Al Liamm'', niv. 127, Meurzh-Ebrel 1968.&lt;/ref&gt;. Er c'hempouez etre lodennoù ar gelaouenn e soñje, met darn eus an embannadurioù a zo diouzh ar skridoù a zo bet embannet e stumm un danevell pe ur studiadenn. Dindan renerezh e vab, Tudual, ne vez ket kaset re a zornskridoù, pa en doe pouezet ivez war ar fed ma « ne vez ket nac'het da vat » an testennoù kinniget, met « adkas(et) d'ar skrivagner en ur lavarout dezhañ ez eus traou da renkañ ».&lt;ref&gt;''Bremañ'', niv. 444, p. 9.&lt;/ref&gt;. Abaoe an deroù ez eus un bodad tud a-youl-vat a lenn ar c'hinnigadennoù hag a eskemm war an traoùm da reizhañ. Eskemmoù gant ar skrivagner a ya da-heul.

Hervez Tudual Huon e kave d'e dad e oa gwelloc'h embann levrioù war baper ordinal a vije aesoc'h da werzhañ, met n'eo ket un dislavar pa voe embannadennoù war baper kaer evit desachañ buanoc'h an arc'hantaouiñ&lt;ref&gt;Atersadenn Tudual Huon : « Skignañ levrioù evit ar re a zo tik gant al levrioù war baper… Ma zad a rae ar c'hontrol, embann levrioù ar marc'hatmatañ ar gwellañ evit ma vefent prenet gant an holl ». ''Bremañ'', niv. 444, Kerzu 2022-Genver 2023.&lt;/ref&gt;. Nebeut a levrioù kaer a voe embannet ha bewech e voe dre hêrezh : hêrezh tresadennoù Langleiz deuet gant e destenn, hêrezh al levr, ''An teirwern Pembroke'' gant Jarl Priel , skeudennet e 1931, ha hêrezh dic'hortoz pa voe adkavet dourlivadurioù Robert Damilot chomet dianav pa oa Youenn Drezen tost da embann ''An dour endro d'an inizi'' gant un ambrougadenn genedusoc'h.&lt;ref&gt;Kontet eo an adkavadenn e-touez paperioù an oberour e-barzh ''E koun Youenn Drezen'', ''An Alarc'h embannadurioù'', 2022.&lt;/ref&gt;.
=== Levrioù evit adperc'henniñ ar yezh ===
Pa voe ''Al Liamm'' hag he zi-embann, ur c'hendalc'h da Walarn, hag ar c'hrouer anezhañ oberiant a-bell, e voe he fennoù kendrec'het ma ne vije bet kresket al lennerien, ma ne vije ket pourvezet ostilhoù yezh.

Ul labour ret e voe kendalc'h gant embann ha gwellaat dornlevrioù Roparz Hemon, geriadurioù, hentennoù (''Cours élémentaire de breton'', ha ''Méthode rapide de breton'' goude) ha yezhadurioù. Un dever e oa, met un doare efedus evit degas arc'hant. Pa veze moullet 500 skouerenn eus ul levr faltazi gwerzhet e-pad dek vloaz e veze gwerzhet kantadoù a levrioù deskiñ e levrdioù kar-o-bro ha dre lizher.

Estreget al levrioù diazez savet gant an den liesskrivagner, ''Cours élémentaire de breton'', ''[[Grammaire bretonne]]'', ''[[Méthode rapide de breton]]'', ''[[Dictionnaire breton-français]]'' ha ''[[Dictionnaire français breton]]'' e kaver adembannadur ''[[Yezhadur bras ar brezhoneg]]'' Frañsez Kervella]]. ''Dictionnaire classique frençais-breton'' [[Reun ar Glev]] a voe degaset gant e oberour, a brestas an arc'hant evit ar moulladur. Ar pezh a denn da istor ar brezhoneg hag ar yezhoù keltiek a voe graet war-dro errbloavezhioù kentañ (levrioù savet gant Arzel Even hag Abeozen), met dilezet e voe evit boueta ar gelaouenn yezhoniezh ''Hor Yezh'' da c'houde.
=== Dibaboù lennegel ha politikel ===
Frañsez Favereau en doa deskrivet daou rummad oberourien vrezhonek goude ar brezel, ar re o doa ur « spered broadel » (bodet en-dro da Al Liamm) hag « ar batrioted » (bodet endro da [[Ar Falz]]-Skol Vreiz, da [[Kendalc'h|Gendalc'h]] (krouet e 1950) ha da [[Emgleo Breiz]] (krouet e 1953). An diforc'hioù politikel etre [[Emsav|ar vroadelourien vrezhon]] hag ar re a zouje d'ar Republik c'hall a yae da reiñ boued d'ur brezel war ar reizhskrivadur : peurunvan e-tal [[Doare-skrivañ KLT|KLT]] (hervez emglev ar skrivagnerien e 1906), hemañ erlec'hiet e 1955 gant ur reizhskrivadur nevez all, ar « skolveurieg », herouezet gant ar chaloni Falc'hun. Lestr admiral ar peurunvan a voe ''Al Liamm'' paeroniet gant Roparz Hemon, an hini en doa kemmet skritur ''Gwalarn'' nebeud amzer goude emglev miz Gouere 1941 ha heñchet un toullad skrivagnerien d'e heul.
=== Un gwir bolitikerezh embann ? ===
Ma 'z eus bet un nebeud pennaennoù a c'heller divinout : chom diseblant ouzh ar pezh a oa bet graet gant an oberourien e-pad ar brezel pe embann kentoc'h romantoù, danevelloù, barzhonegoù ha pezhioù-c'hoari, ne weler ket un doare da leviañ ar produadur. Tuet e veze hag ez eo atav ar skrivagnerien da ginnig testennoù a-blom gant al live goulakaet a zlefe bezañ tizhet e-keñver ar stil, pa ne soñj da zen ebet e vefe dereat embann sketchoù poblel gant c'hoari-gerioù, da skouer. An tad hag ar mab o deus displeget n'eus dibab ebet d'ober, pa zeu hogozik re nebeut a zornskridoù, ha pa 'z eus un diouer a amzer evit kalonekaat, kuzuliañ ha divankañ. Liesseurted an traou embannet eo bet o sorb pennañ.
=== Moulladegoù ===
Diaes e vez embann evit un niver izel a lennerien hep un framm dasparzhañ fetis, ha diefedus e chom pa ne vez ket al lennerien boas da brenañ al levrioù brezhonek digant al levrdiez.

== Arc'hantaouiñ ==
=== Profoù arc'hant ===
Termal he doe graet ''Al Liamm'' war an arc'hantaouiñ, met ne oa ket posubl kendalc'h gant daou gef ha gwelloc'h e kavas ober gant ar rakprenadennoù, ken e veze paet un astenn d'ar mouller ha kaset ar peurrest a-dammoù, diouzh ar gwerzhañ. Koulskoude darn eus ar 14 000 lur dispignet evit prenañ dalc'had Skridoù Breizh e 1958 ne c'hell bezañ astennoù ar « rouedad migoned » hepken, met profoù a zleer goulakaat.
=== Rakprenadennoù === 
Ar rakprenadennoù, evel ma vez graet evit embannadennoù skiantel pe cheuc'h, strizh o marc'hadoù, a voe implijet a-gozh evit paeañ mizoù ar moullañ – ha graet e veze evit ermaeziadennoù ar gelaouenn&lt;ref&gt;E 1957, paper boutin : 1000 lur/bloaz ; paper kaer : 1500 lur/bloaz. E 1967 : 20 ha 25 lur.&lt;/ref&gt; !
=== Moulladennoù a-ziforc'h ===
Hengounel e oa ober moulladennoù a-ziforc'h evit levrioù dibar a-fed kaerded pe rouezted. Heuliet e voe an dra-se gant an embann brezhonek, ha graet gant Skrid ha Skeudenn, amatourien levrioù kaer e penn an ti-embann. Gant Florentin Goinard, penmouller er Baol, e oa naturel e teufe moulladennoù cheuc'h da greskiñ ar gounidoù kentañ. Ar seurt moulladennoù a veze kinniget ingal dindan renerezh Ronan Huon betek 1994. Bloaz a-raok e veze kinniget d'ar prenañ un pemzegad titloù a denne da levrioù war baper kaer a vane e kerz Al Liamm. Chom a rae pezhioù-c'hoari ha levrennoù ar [[Bibl]] evit an darn vuiañ&lt;ref&gt;Notennoù en niv. 276 ha 277, derou 1993.&lt;/ref&gt;.
=== Skoazell foran ===
E penn niverenn 272 ''Al Liamm'' (Mae-Mezheven 1992) ec'h embannas ar gelaouenn e vefe savet un ermeziadenn ouzhpenn evit ar bloaz, da lavaret eo c'hwec'h evel a-ziagent. A-drugarez d'ur yalc'h digant ar CNL e teue ar c'hresk, met resisaat a reas Ronan Huon ma ne vije ket muioc'h a ermeziadennoù dre an arc'hant hepken, met dre labour ar skipailh war an dro.

Koulskoude e teue yalc'hadoù evit embann al levrioù abaoe ma voe bet krouet [[Skol-Uhel ar Vro]] e 1982. An arc'hant foran-se a oa hini strollegezhioù Breizh ha hini ar Stad.

Departamant [[Penn-ar-Bed]] a skore embann an embann evit ar yaouankiz dre ma klaske ober traoù evit ar skolajidi hag ar skolidi divyezhek, met ne voe ket kinniget levrioù yaouankiz gant ''Al Liamm''.

Pa voe trec'h unaniezh an tu kleiz e dilennadeg ar Rannvro e 2004 e kreskas ar skoazelloù evit al levrioù brezhonek ken e kreskas niver al levrioù embannet gant ''Al Liamm'' ivez evit mont da 5 pe 6 levr bep bloaz, ha 10 e 2010.

== Gwerzhañ ==
===  Gwerzh war-eeun ===
E-pad an dek bloavezh kentañ e voe lakaet e-barzh gelaouenn ur chomlec'h evit urzhiañ levrioù, hini Pêr Bodenan, hag eñ o chom en [[An Erge Vihan|Erge-Vihan]], tost da Gemper. Er [[bloavezhioù 1960]] ha [[bloavezhioù 1970|1970]] e veze meneget hini [[Janed Queillé]], e [[Gwengamp]], e-barzh al liketennoù (sterniet pe get) ma veze roet keloù diwar-benn embannadenn pep levr enno. Ur c'hont-post arbennik e voe displeget. E 1994 e voe erlec'hiet chomlec'h Ronan Huon ouzh hini Janed Queillé, hep niverenn kont-post.

D'ar mare-se e veze dispaket levrioù ''Al Liamm'' gant re ''Skrid ha Skeudenn'' ha re ''Skridoù Breizh'' e lec'hioù ma yae stourmerien evit adsevel Breizh (kampoù hañv, festoù, emvodoù politikel hag all). Tud a-youl-vat a brene un nebeud levrioù evit o gwerzhañ d'o c'heneiled dre stalioùgoù dibad.

Pa voe savet [[Diffusion Breizh]] e voe dasparzhet gwelloc'h levrioù ''Al Liamm'' el levrdioù, hag e teuas an embannerezh brezhoneg er-maez eus an deñvalijenn. E 1994 koulskoude ez eo  meneget e diwezh ar gelaouenn n'eus bet kavet nemet 8 levrdi e Breizh a ginnig levrioù brezhonek nevez (tri eus ar chadenn [[Ar Bed Keltiek (stalioù)|Ar Bed keltiek]], tri eus [[Coop Breizh]] ha daou all e Gwengamp ha Lannuon). N'eus bet kemm ebet keit an hanter-kant vloaz da c'houde, pa embanne Tudual Huon e 2022 : « Dek stal a zo d'ar muiañ e Breizh e-lec'h ma kaver (levrioù Al Liamm) »&lt;ref&gt;''Bremañ'', niv. 444, Kerzu 2022-Genver 2023, p. 6.&lt;/ref&gt;
=== Bruderezh hag herouezañ ===
Pa ne oa ket ur marc'had digor evit al levrioù brezhonek el levrdioù e veze rediet an embannerien a-youl-vat klask prenerien dre ur rouedad tud hag aozadurioù. Dastum ha renkañ chomlec'hioù an dud kar-o-yezh a voe unan eus al labourioù a c'heller fiziout en un den ha n'eo ket ret kejañ outañ alies-kenañ. Hervez Pêr ar Bihan e voe graet gant Andrev Latimier (bet er skipailh adalek 1948 betek 1998), a vevas an darn vuiañ eus e vuhez e Rannvro Pariz&lt;ref&gt;''Al Liamm'', niv. 310, 1998, p. 403.&lt;/ref&gt;. Evel-se e veze posubl kas follennoù-bruderezh evit broudañ an danvez-lennerien da rakprenañ pe da brenañ al levrioù dre hanterouriezh Janed Queillé, kenwerzherez o werzhañ botoù e Gwengamp. Ouzhpenn da bajennoù brudañ war golo 3 ar gelaouenn e veze silet aperennigoù gant chomlec'h Ronan Huon warno er gelaouenn hag el levrioù.

Pelloc'h e voe karget [[Erwan Tranwouez]] d'ober war-dro fichennaoueg ar goumananterien hag ar brenerien.

Ne c'helle ket an embannerien vrezhonek, ken izel o gwerzhañ, goprañ dud a vicher evit an herouezañ evel an tiez-embann gallek a vent vras hag a engorf un departamant « ''diffusion' » ha ne ra ket gant ar bruderezh ez-reol&lt;ref&gt;Kas kelou d'ar mediaoù, d'al levrdioù ha d'al levraouegoù, aozañ abadennoù skingomz ha skinwel, ha tuta evit mont war ar poentoù-gwerzhañ pennañ e vez o c'hefridioù.&lt;/ref&gt;. Alies e klemm an embannerien, n'eus ket trawalc'h a vruderezh evit ma vefe kaset keloù war an nevezenti.

== Embannadennoù hervez ar bloaz ==
;Brezhoneg
* 1948
** Roparz Hemon, ''Ar c'horf dindan treid ma zad-kozh'',  66 p. Embannadurioù Douar ar Yaouankiz&lt;ref&gt;Embann a reas skipailh ar gelaouenn ''Al Liamm-Tir na nÓg'' ur levrig dindan anv Douar ar Yaouankiz, troidigezh an dro-lavar iwerzhoneg Tir na nÓg hag un eil levrig dindan anv ar gelaouenn ''Al Liamm''.&lt;/ref&gt;.Dastumad ''Brezhoneg eeun, 1''. Romant polis ha levr yaouankiz
** Roparz Hemon, ''Gaovan hag an den gwer,'' 48 p. Embannadurioù Douar ar Yaouankiz. Dastumad ''Brezhoneg eeun, 2''. Diwar ur varzhoneg saoznek savet er 14vet kantved. Levr yaouankiz.
* 1950
** [[Jarl Priel]], ''[[Ar spontailh]]'' : pezh-c'hoari e 3 arvest, 3 skeudenn gant Koroller, Arelli ha Ralph Soupault, 176 p. C'hoariva.
**  Theodor Storm, ''[[Aquis submersus]]'', troet diwar ar germaneg [sic] / alamaneg ha kinniget Pêr Denez, 74 p. Romant.
** Tangi Malmanche,  ''An Antekrist, Tri arvest gant ur ragarvest'', 84 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 300 skouerenn niverennet war baper [[leuegen]] alfa. Anv an embanner : Al Liamm-Tir-na n-Og. Adembannet gant [[Aber (embannadurioù)|Aber]] e 2013. C'hoariva.
* 1952
** Jarl Priel, ''[[Kleñved an Togn]]'', 32 p. Anv an embanner : ''Al Liamm-Tir na n-Og''. C'hoariva.
* 1953
** ''Barzhaz : kant barzhoneg berr 1350-1953'', kentskrid ''Hent hor barzhoniezh'' gant Pêr Denez, 151 p. Notennoù war an oberourien. Moulladennoù niverennet : 20 skouerenn war baper leuegen neud disi Outhenin-Chalandre ha 480 war baper alfa Navarre. Anv an embanner : Al Liamm-Tir na n-Og. [[Antologiezh]] barzhonegoù.
** [[Jakez Konan]], ''Ali-Baba hag an daou-ugent laer'', 40 p. Anv an embanner : ''Al Liamm-Tir na n-Og''. Levr yaouankiz.
** [[Korantin Riou]], ''Ar Mabinogion evit ar vugale'', 15 p. Dastumad &quot;Levrioù ar vugale&quot;.
* 1954
** Jarl Priel, ''Ma zammig buhez. 1'', 193 p. Emvuhezskrid. Geriaoueg ar gerioù tregeriat rik. Adembannet e 2022 gant An Alarc'h Embannadurioù asamblez gant an div lodenn all eus an heuliad ''Ma zammig buhez''. Emvuhezskrid.
** Abeozen, ''Bisouzig, kazh an tevenn'', 37 p. Levr yaouankiz.
** Jakez Riou, ''Barzhonegoù'', 20 p. Barzhonegoù.
* 1955
**  Jarl Priel, ''Ma zammig buhez. 2, Va buhez e Rusia'', 190 p. Geriaoueg ar gerioù tregeriat rik.  Adembannet e 2022 gant An Alarc'h Embannadurioù asamblez gant an div loden all eus an heuliad ''Ma zammig buhez''. Emvuhezskrid.
** ''Lenn a ran'' (evit bugale Vreizh), 24 p. 
** [[Hans Christian Andersen]], ''Merc'hig ar Rozenn'', , skeudennoù gant Frañseza J. Bertier, 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 1.
** [[Charles Perrault]], ''Paotr e varv glas'', Skeudennoù gant J.-M. Rabec, 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 2. Titl orin : ''Barbe bleue''.
** [[Arzel Even]], ''Barzhonegoù'', 128 p. Barzhonegoù.
** Ronan Huon, ''Evidon ma-unan : barzhonegoù 1944-1955'', 121 p. Barzhonegoù.
** [[Gwilherm Berthou-Kerverzhiou|Kerverzhiou]], ''Barzhonegoù'', 128 p. Barzhonegoù.
* 1956
** Roparz Hemon, ''An ti a drizek siminal'', p. Brezhoneg eeun. Romant polis.
** [[Daniel Defoe]], ''Robinson Kruzo'', skeudennou gant M. Cochard, 24 p. Rummad Levrioù ar vugale, 3. Titl orin : ''Robinson Crusoe''.
** Jacob &amp; Wilhelm Grimm, ''Ar c'hemener bihan kalonek'', skeudennoù gant M. Cochard, 14 f. Dastumad ''Levrioù ar vugale'', 4. Titl orin : ''Das tapfere Schneiderlein''.
** Chouchanick, ''Istor ar poñsin melen'', skeudennet gant Luce Lagarde, 24 p.Dastumad ''Levrioù ar vugal''e, 5
* 1957
** [[Jakez Riou]], ''[[Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all]]'', 116 p. Moulladennoù a-ziforc'h niverennet : 40 skouerenn war baper leuegen neud disi Rives ha 60 war baper alfa Rives. Danevelloù.
** Abeozen, ''Istor lennegezh vrezhonek an amzer-vremañ'', ur ger a-raok, gant Ronan Huon, 253 p. Moulladennoù a-ziforc'h niverennet war baper Rives ha war Alfa. Istor al [[Lennegezh vrezhonek]].
** Jarl Priel, ''Ma zammig buhez. 3, Amañ hag ahont'', 290 p. Geriaoueg ar gerioù tregeriat rik. Moulladennoù a-ziforc'h niverennet : 30 skouerenn war paper leuegen neud disi Rives ha 50 war baper alfa Mousse. Adembannet e 2022 gant An Alarc'h Embannadurioù asamblez gant an div lodenn all eus an heuliad ''Ma zammig buhez''. Emvuhezskrid.
** Charles Perrault, ''Ar Goantenn e koad ar c'housk'', 24 p.Dastumad Levrioù ar vugale, 6. Titl orin : ''La Belle au bois dormant''.
** Charles Perrault, ''Ar c'hazh gant heuziou ler'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 7. Titl orin : Le Chat botté.
** Charles Perrault, ''Luduennig'', 24 p. D astumad Levrioù ar vugale, 8. Titl orin : ''Cendrillon''.
** Charles Perrault, ''Kabellig Ruz'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 9. Titl orin : ''Le Petit Chaperon rouge''.
** Jacob &amp; Wilhelm Grimm, ''Gwenn-erc'h hag ar seizh korrig'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 10. Titl orin : Schneewittchen.
* 1958
**[[Zavier Langleiz|Langleiz]], ''Tristan hag Izold'', 25 skeudenn koadengravet gant an oberour, 200 p. Moulladennoù a-ziforc'h  : 25 skouerenn war baper neud disi eus an dibab merket A betek Z, 50 skouerenn niverennet war baper neud disi eus an dibab, 75 skouerenn niverennet war baper offset kaer ha 400 niverennet war baper tev, hep niverenn. [[Levr kaer]] arz.
**  [[Arzel Even]], ''Istor ar yezhou keltiek''... 1, X-263 p. Liesskrivet. War ar golo ''Hor Yezh''. Yezhoniezh.
* 1959
** Jarl Priel, ''[[An teirgwern Pembroke]]'', skeudennet gant [[Yvonne Jean-Haffen]], 215 p. Roll ar gerioù micher. Troididigezh ''Le trois-mât errant'', Éditions Les Portiques, 1931, gant Jarl Priel ha troet gantañ. Romant mor.
** Frañseza J. Bertier, ''Kistinenn'', 12 f. Dastumad Levrioù ar vugale, 11.
** ''Gwennig ha Gwenola'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 12.
** Jarl Priel, ''Kontadennoù a-vremañ'', 100 p.
* 1961
** [[Jean de La Fontaine]], [[Paotr Treoure|Augustin Conq]], Yeun Ar Gow, ''Mojennoù'', 24 p. Dastumad Levrioù evit ar vugale, 13.
** Charles Perrault, ''Kroc'hen Azen'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 14.
** Jacob &amp; Wilhelm Grimm, ''Ar c'havr hag he givri bihan'', troet gant Frañsez Kervella, 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 15.
** Roparz Hemon, ''Mari Vorgan'', 166 p.  Moulladennoù a-ziforc'h  : 20 skouerenn war baper-lin Montgolfier A betek Z, 30 skouerenn niverennet war baper Lafuma. Romant dre lizhiri.
** Maodez Glanndour, ''Istor ar Mabig Jezuz'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 16.
** Jacob &amp; Wilhelm Grimm, ''Rozenn-wenn ha Rozenn-ruz'', 24 p. Dastumad Levrioù evit ar vugale, 17. Titl orin : ''Schneeweisschen und Rosenrot''.
** Charles Deulin &amp; Albert Minot, ''Pêrig hag ar briñsez'', 12 f. Dastumad ''Levrioù evit ar vugale'', 18.
** Hans Christian Andersen, ''An eostig'', troet gant Roparz Hemon, 24 p. Dastumad ''Levrioù evit ar vugale'', 19.
** Mixi-Bérel, ''Bleiz noz Nedeleg : kontadenn eus Bro-Ganada'', 24 p. Dastumad ''Levrioù evit ar vugale'', 20.
** Gwion Rolland, ''An tri porc'hell roz'', 12 f. Dastumad ''Levrioù evit ar vugale'',, 21.
** ''Ar Roue ha Meudig e vab'', 62 p.  Dastumad ''Levrioù evit ar vugale''. Levr yaouankiz.
**  Abeozen, ''Damskeud eus hol lennegezh kozh''. Istor al lennegezh brezhonek.
** [[Marianna Abgrall]], ''Gwinizh hepken'', kentskrid gant Zavier Langleiz, koadengravadurioù gant [[Xavier Haas]], 76 p. Barzhonegoù. 
* 1963
** Jacob &amp; Wilhelm Grimm, ''Ar pevar soner'', 24 p.  Dastumad ''Levrioù evit ar vugale'', 22.
** Jacob &amp; Wilhelm Grimm, ''An ti bara-mel'', 24 p.  Dastumad ''Levrioù evit ar vugale'', 23.
** Jacob &amp; Wilhelm Grimm, ''An tri ourz'', 12 f.  Dastumad ''Levrioù evit ar vugale'', 24.
* 1964
** Yeun ar Gow, ''[[Abrobin]]'', 166 p. Diverradur [[Robinson Crusoe]] gant [[Daniel Defoe|Daniel Defoë]], daou goadengravadur gant J. J. Sévellec. 20 skouerenn war baper Rives ha 50 war baper lafuma Rives. Romant.
**  Roparz Hemon, ''[[Diamantoù Keroulaz]]'', 263 p. Romant polis.
* 1965
** [[Frañsez Kervella]], ''[[Diazezoù ar sevel gwerzioù]]'', 72 p. Barzhoniezh. 
* 1966
** Ronan Huon, ''[[An irin glas]]'', 202 p. Moulladennoù a-ziforc'h niverennet : 50 skouerenn war paper leuegen neud disi Arches ha 30 war baper neud disi Johannot. 13 danevell.
** ''Ar c'hi kalonek'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 25.
**''Perig ar Meud'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 26.
** Pêr Denez, ''Alanig al louarn'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 27.
* 1967 
** Roparz Hemon, ''Barzhonegoù'', 142 p. Dastumadenn glok barzhonegoù Roparz Hemon. Moulladenn a ziforc'h : 200 skouerenn war baper kaer Johannot. Barzhonegoù.
* 1969
** [[Reun Menez Keldreg]], ''Merc'hed'', 98 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 50 skouerenn war baper leuegen neud disi Johannot. 2 danevell.
** ''Ar Bibl Santel, 1. An Testament nevez : Ar Pevar aviel'', troidigezh dindan renerezh Maodez Glanndour, 270 p. Moulladenn war baper bibl. Relijion.
* 1970
** Fañch an Uhel, ''Gwerzioù kozh Breiz''h, dibab kempennet gant Pêr Denez, [[Anna ar Beg]] ha Morwenna Denez, kentskrid gant Pêr Denez, 115 p. Rummad ''Studi ha Dudi''.
** Youenn Drezen, ''An dour en dro d'an inizi'', eil embannadur goude hini ''Gwalarn'', 1932, 78 p. Romant.
** Roparz Hemon, ''Ho kervel a rin en noz'', 258 p.  Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 50 skouerenn war baper Lafuma. 35 danevell. 
* 1971
** Youenn Drezen, ''Sizun ar Breur Arturo'', 86 p. Dastumad ''Studi ha dudi''. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 50 skouerenn war baper Condat diwar 1000 en holl. Heñvel ouzh moulladur e gelaouenn ''Al Liamm'', nn 14, 1949. Romant.
** Roparz Hemon, ''War ribl an hent'', 290 p. 15 danevell.
** Roparz Hemon, ''Tangi Kerviler'', 290 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 30 skouerenn war baper Johannot. Romant.
** ''Ar Bibl Santel, 2. An Testamant Nevez, Oberoù an ebestel, Al Lizheroù, An Diskuliadur''. Troidigezh dindan renerezh Maodez Glanndour, 623 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper bibl. Relijion.
* 1972
** Roparz Hemon, ''Ur Breizhad oc'h adkavout Breizh'', 252 p. Teskad pennadoù skrivet evit [[Breiz Atao]] pe [[Gwalarn (kelaouenn)|Gwalarn]] etre 1923 ha 1929 hag embannet gant Gwalarn e 1931.
** Youenn Drezen, ''Skol-louarn Veig Trebern hag e &quot;frai&quot; Paotr-tev''. 1, kinnig[où] gant Ronan Huon ha [[Pêr-Jakez Heliaz|Per-Jakez Helias]], 182 p. Moulet ez eus bet 1500 skouerenn, en o zouez 70 war baper kaer lafuma niverennet. Romant.
* 1973
** Youenn Drezen, ''Skol-louarn Veig Trebern hag e &quot;frai&quot; Paotr-tev''. 2, 171 p. Moulet ez eus bet… 1500 skouerenn, en o zouez 70 war baper kaer lafuma niverennet. Romant.
** Anjela Duval, ''Kan an douar'', 182 p. Barzhonegoù. 
** Tangi Malmanche, ''An intañvez Arzhur'', drama e pevar arvest, 120 p.  Moulladenn a-ziforc'h war baper Johannot. C'hoariva
* 1974
** Youenn Drezen, ''Skol-louarn Veig Trebern hag e &quot;frai&quot; Paotr-tev'', 3, 171 p. Romant.
** ''Ar Bibl Santel, 3. Ar Psalmoù'', troidigezh gant Maodez Glanndour, 224 p.  Moulladenn a-ziforc'h war baper bibl. Relijion.
** Tangi Malmanche, ''Gwreg an toer. Marvailh an ene naonek'', 84 p.  Moulladenn a-ziforc'h war baper Romana. C'hoariva.
* 1975
** ''Romant ar roue Arzhur. 1, Marzhin'', lizherennoù treset ha skrid gant Langleiz, rakskrid [[Vefa de Bellaing]], 191 p. Levrlennadur. p. 189-190.
** [[Youenn Olier]], ''An deiz-ha-bloaz'', 180 p. 50 war baper kaer Romana. 14 danevell..
** Jarl Priel, ''Va zammig buhez, 1'', 193 p. Roll gerioù tregeriat rik. Eil mouladur. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer Ingres. Adembannet e 2022 gant An Alarc'h Embannadurioù asamblez gant an div loden all eus an heuliad ''Ma zammig buhez''. Emvuhezskrid.
** Tangi Malmanche, ''[[Gurvan ar marc'heg estrañjour]]'', 140 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper Arches. C'hoariva.
** [[Tudual Huon|Tudy]], ''Fri Korloko'', 40 p. Bannoù-treset.
** Roparz Hemon, ''Mari Vorgan’', 166 p. Eil embannadur. Romant. 
* 1976
** Tangi Malmanche, ''[[Ar Baganiz]]'', pezh-c'hoari e tri arvest, 132 p. C'hoariva.
** Ronan Huon, ''[[Evidon va-unan]] : barzhonegoú 1944-1961'', kentskrid gant Maodez Glanndour, 118 p. Eil embannadur kresket. Barzhonegoù.
** Frañsez Kervella, ''Yezhadur bras ar brezhoneg'', XII-499 p. Gevellun embannadur Skridoù Breizh, 1947. Yezhoniezh.
** [[Aleksandr Soljenitsyn]], ''[[Ti Vatriona]]'', lakaet e brezhoneg gant [[Ernest ar Barzhig]] (titl orin ''Matrenin dvor''), 79 p. Romant.
** Anne Pierjean, ''Ar c'hazh bihan penn-skanv'', skeudennoù gant G. Viannini, brezhoneg gant Riwal Huon, 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 1.
** Chouchanick, ''Istor ar poñsin melen'', skeudennet gant Luce Lagarde, troet gant Tudual Huon, 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 2. Eil embannadur adwelet.
** Kenan Kongar (Frañsez Kervella), ''An Nadozig vurzhudus'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 3.
** [[Charles Perrault]], ''Kroc'hen azen'', troet gant Riwal Huon,  24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 4.
* 1977
** Youenn Drezen, ''[[Itron Varia Garmez]]'', skeudennoù gant [[Reun Kreston|R. Y. Creston]], kentskrid gant Roparz Hemon, 321 p. Geriaoueg. Eil embannadur diwar hini Skrid ha Skeudenn e 1941. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 100 skouerenn war baper ridennet. Romant.
** [[Lan Inizan]], ''[[Emgann Kergidu (romant)|Emgann Kergidu]] ha traoù-all c'hoarvezet e Breizh-Izel e-pad Dispac'h 1793'', Levrenn I ha II, kentskrid gant Ronan Huon, kempennet evit an embann ha modernaet ar yezh gant Yann-Erwan Abalan, 237 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 100 skouerenn war baper kaer c'hwezet arvelen.
** Strollad ar Vro Bagan, ''Ma c'helljen-me kanañ laouen'', 35 p. C'hoariva.
** [[Goulven Jacq]], ''Pinvidigezh ar paour'', 161 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer Ingres. Emvuhezskrid.
* 1978
** [[Yeun ar Gow]], ''[[E skeud Tour Bras Sant Jermen]]'', 256 p. Eil embannadur. 2500 skouerenn goude embannadur kentañ 600 skouerenn e 1955 gant an oberour e-unan. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer arvelen Arjomari-Prioux. Emvuhezskrid.
** Maodez Glanndour, ''Vijelez an Deiz diwezhañ'', 18 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper kaer Arches. Danevelloù.
** Hans Christian Andersen, ''An houadig divalav'', skeudennet gant Luce Lagarde , troet gant Riwal Huon, 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 5.
** Hans Christian Andersen, ''Rouanez an Erc'h'', troet gant Riwal Huon. 24 p.  Dastumad Levrioù ar vugale, 6.
* 1979
** Roparz Hemon, ''Yezhadur berr ar brezhoneg'', 128 p. Yezhoniezh.
** Pêr Denez, ''[[Glas evel daoulagad c'hlas na oant ket ma re]]'', 102 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer Ingres. Romant.
** Pêr Denez, ''Diougan Gwenc'hlan'', 140 p. Romant.
** Tudual Huon, ''Ar chalboter huñvreoù'', 133 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer c'hwezet arvelen. 8 danevell.
** [[Madalen Saint-Gal de Pons|Benead]], ''Gwiadenn ar vuhez'', 34 p.  Moulladenn a-ziforc'h war baper Romana. Barzhonegoù.
* 1980
** Ronan Huon, ''Ur vouezh er vorenn'', 194 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper roudennet Arches. 9 danevell.
** [[Goulc'han Kervella]], ''Ar Chase'', 117 p. Gerioù ha troioù-lavar. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer.
** [[Yann-Vari Kerwerc'hez]], ''En ur rambreal'', 247 p. Eil embannadur adwelet gant [[Yann-Erwan Abalan]] hag ur strollad tud goude hini [[Skridoù Breizh]] e 1943. Romant polis
** [[Jakez Konan]], [[Lannevern e kañv ha danevelloù all]], 221 p. Danevelloù.
** [[Jozef Abask|Didrouz]], ''Truez va Doue'', 228 p. 11 danevell.  Moulladenn a-ziforc'h war baper Romana. Priz Langleiz 1990.
** [[Pêr ar Bihan|Pêr Diolier]], ''Ar veaj-se ur wech e oa'', 86 p.  Moulladenn a-ziforc'h war baper kaer Ingres. Barzhonegoù. 
* 1981
** [[Reun ar C'halan]], ''Levr ar blanedenn'', 137 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 60 skouerenn war baper Ingres. Barzhonegoù.
** Youenn Olier, ''E penn an hent'', 190 p. Gerioù dibaot. Eil embannadur goude emembannadur 1964&lt;ref&gt;Er [[raklavar]] e skriv an oberour ez eo bet savet ar skrid etre 1956 ha 1962.&lt;/ref&gt; e stumm ur c'haier liesskrivet. Romant.
** [[Jakez Konan]], ''Ur marc'hadour a Vontroulez'', 99 p. Roll-gerioù. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 50 skouerenn war baper Arches.
** ''Ar Bibl santel. 4,  Izaia'', troidigezh gant Maodez Glanndour, 156 p. Relijion. Moulladenn war baper bibl.
* 1982
** [[Per Roy|Herve Herri]], ''Evel-se e oamp'', 221 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper ivoire roudennet. Emvuhezskrid.
** [[Frañsez Kervella|Kenan Kongar]], ''Barzhonegoù'', 159 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper Ingres. Barzhonegoù.
** Anjela Duval,  ''Traoñ an Dour'', 144 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper Johannot. Adembannadur 2599 skouerenn. Barzhonegoù.
* 1983
** [[Jef Philippe]], ''En tu-mañ d'an Ifern'', 161 p. Geriaoueg. ISBN2-7368-0000-1. 10 danevell.
** Maodez Glanndour, ''Va levrig skeudennoù'', 54 p. Barzhonegoù.
* 1984
** Yann Gerven, ''[[Brestiz o Vreskenn|Brestiz o vreskenn]]'', 91 p. ISBN2-7368-0086-4. Romant-polis.
** Roparz Hemon, ''An tri boulomig kalon aour'', 203 p. ISBN2-7368-0004-4. 26 danevell evit ar vugale.
* 1985
** Goulc'han Kervella, ''[[René Théophile Hyacinthe Laenneg|Laeneg]], medisin'', 206 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer. ISBN2-7368-0010-9. Buhezskrid.
** Fañch an Uhel, ''Kontadennoù ar Bobl'', 2, 254 p. ISBN2-7368-0013-3. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer. Kontadennoù bobl.
** Maodez Glanndour, ''Komzoù bev'', 1985, 194 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper Spinnaker. ISBN2-7368-0012-5. Adembannadur eus Skridoù Breizh, 1949. Barzhonegoù.
** Maodez Glanndour, ''Telennganoù'', 87 p. ISBN2-7368-0009-5. Barzhonegoù. 
** Reun ar C'halan, ''Klemmgan Breizh'', 80 p. ISBN2-7368-0011-7. Barzhonegoù.
* 1986
** Jakez Konan, ''Kenavo, Amerika''. 166 p. Gerioù ne gaver ket er geriadurioù. Moulladennoù a-ziforc'h niverennet : 50 skouerenn war baper roudennet. Romant.
** Yann Gerven, ''[[Brestiz o Vreskenn]]'', 122 p. ISBN 2-7368-0017-6. Romant polis. 
* 1987
** Maodez Glanndour, ''Kregin-mor'', 251 p. ISBN2-7368-0019-2. 
** Abeozen, ''Bisousig kazh an Tevenn''; skeudennoù gant Tudual Huon, 120 p. Kenembann gant An Here. ISBN 0298-5683, 3, 4. Levr yaouankiz.
* 1988
** Fañch an Uhel, ''Kontadennoù ar Bobl'', 3, 224 p. ISBN2-7368-0021-4. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer. Kontadennoù bobl.
** Lukian Tangi, ''Pêr, Jakez, Yann hag ar re all'', 166 p. ISBN2-7368-0022-2. 8 danevell. Priz Langleiz 1987.
* 1989
** Abeozen, ''Argantael'', golo e liv gant Tudual Huon, 77 p. ISBN2-7368-0025-7. Romant. 
** Fañch an Uhel, ''Kontadennoù ar Bobl'', 4, 112 p. ISBN2-7368-0023-0. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer. Kontadennoù bobl.
** Goulc'han Kervella, Lara, 223 p.  Moulladenn a-ziforc'h war baper Romana. Danevelloù.yè
* 1990                                                                                                          ** Youenn Drezen, ''Sizun ar Breur Arturo'', 86 p. Golo e liv gant [[Tudual Huon]]. ISBN2-7368-OO29-X.  Moulladenn heñvel ouzh hini 1970 gant lizherennoù fonnuzhoc'h. Romant.
** Tad Medar, ''Istorioù beleien'', 191 p. ISBN2-7368-0027-3. Fent.
** Yann Gerven, ''Bouklet ha minellet'', 200 p. ISBN2-7368-0028-1. Romant.
* 1991
** Maodez Glanndour, ''Dre inizi ar bed keltiek'', 231 p. ISBN2-7368-0031-1. Yezhoniezh
** Roparz Hemon, ''Barzhonegoù'', 142 p. 3de moulladur. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 50 skouerenn war baper kaer ivoire. Barzhonegoù.
* 1992
** [[Lukian Raoul]], ''Geriadur ar skrivagnerien hag ar yezhourien aet da anaon a-raok miz Meurzh 1992'', 432 p . Roll an oberourien hag an [[arallanv]]ioù. ISBN2-7368-0034-6
* 1993
** [[Frañsez Kervella]], ''Skridoù Frañsez Kervellla'' dastumet ha kinniget gant Pêr Denez. 216 p. ISBN2-7368-0038-9. Skridoù liesseurt.
* 1994
** [[Kristol Goulm]], ''Levr bourzh ar veaj kentañ, Levrenn gentañ 3 a viz Eost 1492 - 5 a viz Kerzu 1492'', kinniget ha troet diwar an destenn orin [[kastilhaneg|kastilhanek]] gant Filip Oillo, 219 p. ISBN2-7368-0039-7. Deizlevr mor.
** Goulc'han Kervella, ''Brezel ar rigadell'', 203 p. ISBN2-7368-0041-9. Romant.
** Loeiz Herrieu, ''Kammdro an Ankoù'', kempennet ha lakaet e peurunvan gant [[François Louis]] get sikour Gwenael ha [[Meriadeg Herrieu]], Herve Huon, [[Daniel Carré|Daniel Kare]], [[Martial Ménard]], [[Frañsez Favereau]], ha [[Daniel Doujet]], 317 p. Gerioù nebeut anavet. Eil embannadur adwelet eus an embannadur 1974 e doare-skrivañ gwenedek. ISBN2-7368-0043-5. [[Kenskriverezh]] brezel.
** Fañch an Uhel, ''Kontadennoù ar bobl. 5'', prientet evit an embann gant [[Divi Kervella|Divy Kervella]] ; rakskrid gant Per Denez, 185 p. Levrlennadur p. 177-185. {{ISBN|2736800427}}. Kontadennoù pobl.
* 1995
** Yann Gerven, ''Plac'hedigoù o ler rouz,''. Danevelloù 1, 303 p. ISBN2-7368-0047-8. 16 danevell.
** Yann Gerven, ''Ifern yen ha merc'hed klouar''. Danevelloù 2, 304 p. ISBN2-7368-048-6. Danevelloù.
* 1996
** Filip Oillo, ''Blaz an Holen'', 224 p. Romant. Priz Langleiz 1995.
* 1997
** [[Youenn Gwernig]], ''Un dornad plu = A handful of feathers'', 1997, 208 p. ISBN2-7368-0050-8. Testennoù brezhoneg-saozneg kenstur.
* 1998
** Yeun ar Gow, ''Kontadennoù Kernev. 1'', 192 p. ISBN2-7368-0054-0. 14 kontadenn bobl.
** Roparz Hemon, ''Eñvorennoù'', 158 p. 14 luc'hskeudenn. Emvuhezskrid.
* 1999
** Goulc'han Kervella, ''E vrennigenn zivezhañ'', 176 p. 10 danevell.
** Yeun ar Gow, ''Kontadennoù Kernev. 2'', 198 p. ISBN2-7368-0055-9. 9 kontadenn bobl.
* 2000
** [[Loeiz Bihanig]], ''Gant avel ar vuhez'', 157 p. Emvuhezskrid.
** Anjela Duval, ''Oberenn glok'', renet gant [[Ronan Koadig]], prientet an embann gant [[Corinne ar Mero]], testennoù renket gant [[Jelvestr Jardin]], 1281 p.-XLVIII p. Pennadoù brezhonek ha gallek. Levrlennadur p. 1241-1253. Notennoù levrlennadur. Meneger. ISBN 2-9512668-1-2. Kenembann gant [[Mignoned Anjela Duval]], An Here, Hor Yezh. Levr a vent bras war baper cheuc'h. 1 000 skouerenn a zo bet moullet. Barzhonegoù.
* 2001
** Filip Oillo, ''Blaz an Holenn'', 224 p. Eil embannadur. Romant. 
* 2002
** A-stroll, ''Danevelloù divyezhek : nouvelles bilingues'', 284 p. ISBN2-86843-227-1. Kenembann gant An Here. Eil emmbannadur divanket. 8 danevell.
** Goulc'han Kervella, ''Lara'', 215 p. Kenembann gant An Here. 13 danevell.
** Jarl Priel, ''An teirgwern Pembroke'', 255 p. ISBN2-86843-258-1. Kenembann gant An Here. Tennet ez eus bet 1000 skouerenn. Romant mor.
* 2003-2004 : embannadenn ebet.
* 2005
** Daniel Defoe, ''[[Robinson Crusoe]]'', brezhoneg gant Yeun Ar Gow, 156 p. Geriaoueg. ISBN2-7368-0060-5. Romant.
** Garmenig Ihuellou, ''Argantael ha tro Breizh'', 208 p. ISBN2-7368-0059-1. Romant.
* 2006
** [[Évelyne Brisou-Pellen]], ''Ar pemp skoed a Vreizh'', brezhoneg gant [[Mark Kerrain]], skeudennaouet gant Filip Motais, 224 p. ISBN2-7368-0064-8. Romant yaouankiz. [[Priz Langleiz]] 2004
** [[Robert Louis Stevenson]], ''[[Enez an Teñzor|Enez an teñzor]]'', brezhoneg Yeun ar Gow, skeudennaouet gant Tudual Huon, 207 p. ISBN2-7368-0051-6. Romant.
** Donnachadh Mac Dhomhnaill, ''Ur brezelour e oan (bha mi n'am fhear-cogaidh)'' lakaet e brezhoneg gant [[Mikael Madeg]], 2006, 391 p. ISBN2-7368-0065-6. Emvuhezskrid. 
* 2007
** Maguy Kerizit, Rederig-e-galon-noazh,  110 p. ISBN2-7368-0068-0. Romant.
** Ronan Huon, ''Danevelloù'', 282 p. ISBN978-2-7368-0069-7. Danevelloù.
** [[Yann Bijer]], ''Avel gornôg'', 454 p. Geriadurig. ISBN978-2-7368-0067-3. Romant istorel. Priz Langleiz 2006 (merket war ar bajenn ditl).
** Yann Gerven, ''Tonkad kriz Tom Bruise'', 87 p. ISBN978-2-7368-0071-0. Romant polis.
**  Tugdual Kalvez, ''War barlenn an amzer'', rakskrid gant [[Aline Gleoneg]], 83 p. ISBN978-2-7368-0070-3. Barzhonegoù.
* 2008
** Herve ar Gall, ''Koulz ar c'hastrilhez'', 230 p. ISBN978-2-7368-0073-4. Romant.
** Goulc'han Kervella, ''Aada ha Narki. 1'', 63 p. ISBN978-2-7368-0072-7.
* 2009
** Herve Gouedard, ''Liñvadenn Kastellodren ha danevelloù all'', 393 p. ISBN978-2-7368-075-8. 14 danevell. Priz Sten Kidna-Le long cours du Bono 2010.
** [[David ar Gall]], ''Hent Arkadius,'' 171 p. ISBN978-2-7368-0076-5. 21 danevell.
** Yann Gerven, ''Cheeseburger ha yod silet'', 368 p. ISBN: 978-2-7368-0074-1. Danevelloù.
** Reun ar C'halan, ''A-bell hag a-dost'', 364 p. ISBN978-2-7368-0077-2. 20 danevell.
** Erwan Hupel, ''Barzhaz an naon du'', 32 p. ISBN978-2-7368-0078-9. Bannoù-treset.
* 2010
** [[Riwal Huon]], ''Ar marc'h glas''. 171 p. ISBN978-2-7368-0080-2. Romant. 
** [[Herve Bihan]], ''Traou kouer'', tresadennoù gant Mael Verot, 146 p. ISBN978-2-7368-0079-6. 18 danevell.
** Herve Gouedard, ''Kergelenn, alouber an dremmwel'', 129 p. ISBN978-2-7368-0081-9. Romant.
** Céline Soun, Gisel Sparza, Murielle Lorant,  ''Al Loar en Islonk'', 32 p. ISBN: 978-2-7368-0082-6. Bannoù-treset teiryezhek brezhoneg, kanjobaleg (Guatemala), spagnoleg.
* 2011
** Yann Bijer, ''Torrebenn!'', 411 p. ISBN978-2-7368-0083-3. Romant istorel. Priz Sten Kidna-Le long cours du Bono 2012.
** Anjela Duval, ''Kan  an Douar'', eil embannadur, 182 p. ISBN978-2-7368-0084-0. Barzhonegoù.
** A-stroll, ''Anken'', 75 p. ISBN978-2-7368-0085-7. Staget ganti ur CD enrolladurioù an testennoù warnañ savet gant skoazell ar [[Redadeg]]. 9 danevell gant 9 oberour war dodenn an anken hag ar spont.
** Riwal Huon, ''Ar marc'h glas'', 173 p. ISBNISBN978-2-7368-080-2. Romant. Priz Sten Kidna-Le long cours du Bono 2011
* 2012
** Yann Gerven, ''Brestiz o vreskenn'', 91 p. ISBN978-2-7368-0086-4. Eil embannadur. Romant polis.
** [[Pierre-Emmanuel Marais]], ''Alje 57'', 90 p. ISBN9788-2-7368-0088-8. Romant.
** Monika Piarden (arallanv a-stroll), ''An avel en ho plev'', savet dre zouarn [[Yann-Charlez Kaodal]], [[Patrick Drean]], Gael Drion ha David ar Gall, 212 p. Romant polis.
** [[Paskal Tabuteau]], ''Lae Izold'', 145 p. ISBN978-2-7368-0089-5. Barzhonegoù.
** Maodez Glanndour, Jakez Konan, [[Yann Gerven|Yvon Gourmelon]], ''Notennoù yezhadur'', 96 p. ISBN978-2-7368-0090-1. Yezhoniezh.
** Goulc'han Kervella, ''Boned glas ar Pagan'', 156 p. ISBN978-2-7368-0091-8. Danevelloù. Prix An Triskell-Saloñs levrioù Gwened.
* 2013
** Herve Gouedard, ''[[Paul Sérusier]], ul livour e Breizh'', 219 p. Levrlennadur. ISBN978-2-7368-0098-7. Romant.
** Erwan Hupel, ''Yudal!'', 130 p. ISBN978-2-7368-0097-0. Romant.
** Yann Bijer, ''Kan ma bro'', 250 p. ISBN: 978-2-7368-0092-5. Barzhonegoù.
** Gerry Mc Donnell, ''Distro : pezh-c'hoari en un arvest'' troet gant Kristian Braz, mouezh Gerry Mc Donnell, 39 p. + 1 CD ISBN 978-2-7368-0096-3. Titl orin : ''Making it home.'' C'hoariva.
* 2014
** Abeozen, ''Dremm an Ankou'', 140 p. Roll gerioù micher ISN978-2-7368-0101-4. 18 danevell brezel. Troet e galleg dindan titl ''Le visage de la Mort'', Association Bretagne 1914-18, 2021. Deizlevr brezel.
** Herve Gouedard, ''A-dreuz ar c'hantvedoù'', 111 p. ISBN978-2-7368-0103-8. Danevelloù istorel.
** Goulc'han Kervella, ''Aada ha Narki. 2, Etrezek an inizi'', 54 p. ISBN978-2-7368-0099-4
** Jakez Konan, ''Ur marc'hadour a Vontroulez'', Eil embannadur, 90 p. ISBN978-2-7368-0104-5. Romant.
* 2015
** [[Youenn Gwernig]], ''Kleier an trec'h'', 76 p. ISBN978-2-7368-0108-3. 6 danevell.
** [[Alistair MacLeod]],  ''Tev ar gwad, tanav an dour'', lakaet e brezhoneg gant Kristian Braz, 295 p. ISBN 978-2-7368-0109-0. Titl orin : No great mischief. Romant.
** [[Jef Gedez]], ''En-dro d'al lenn-vor'', 136 p. ISBN978-2-7368-0095-6. Danevelloù.
** David ar Gall, ''Bara Brith'', 186 p. ISBN978-2-7368-0106-9. Romant.
** Yann Gerven, ''Diskrap e Skrabyar'' , 128 p. ISBN978-2-7368-0110-6. Romant polis.
** [[Pierre-Emmanuel Marais]], ''Divemor'', 128 p. ISBN978-2-7368-0112-0. Romant.
** [[Paskal an Intañv]], ‘'Udora pe afer an ed-du'', 142 p. ISBN978-2-7368-0111-3. Romant skiant-faltazi.
** Riwal Huon, ''Merc'hed gwisket e du'', 58 p. ISBN978-2-7368-0105-2
* 2016
** Yann Bijer, ''Bar Abba'', 255 p. ISBN978-2-7368-0119-9. Romant.
** [[Homeros]], ''An Ilias'', brezhoneg gant Paskal Tabuteau, 53 p. ISBN978-2-7368-0114-4
** Goulc'han Kervella, ''Ar roc'h toull livet'', 58 p. ISBN978-2-7368-0115-1. Romant.
** Herve Seubil gKernaoudour, ''Keridwal'', 80 p. ISBN978-2-7368-0116-8. Barzhonegoù.
** Goulc'han Kervella, ''Mari-Vorgan ar glandour'', tresadennoù, Christophe Babonneau, 109 p. ISBN978-2-7368-0113-7
** Kristian Braz, ''Rebetiko hag istorioù all'', 143 p. ISBN978-2-7368-0117-5. Danevelloù.
* 2017
** [[Malo Bouëssel du Bourg|Malo Bouessel du Bourg]], ''Du evel an noz liesliv'', 135 p. ISBN978-2-7368-0125-0. 12 danevell.
** Riwal Huon, ''Park Balan'', 169 p. ISBN978-2-7368-0122-9. Romant. 2018
** Roparz Hemon, ''Gevred ha skridoù diechu all'', aozet ha kinniget gant Erwan Hupel, 146 p. ISBN978-2-7368-0127-4. Testennou diechu a bep seurt.
** [[Yann Guillamot]], ''Straed ar sec'hedien ha koñchennoù all'', skeudennet gant Erwan Corlouer, 92 p. ISBN978-2-7368_0121-2. 14 kontadenn.
** Filip Oillo, ''Blaz an Holenn'', 202 p. Romant. 3de embannadur. Priz Langleiz 1995.
** Jan Veldmman, ''Feulster… nann!'', troet gant Goulc'han Kervella, 43 p. ISBN978-2-7368-0124-3. C'hoariva.
* 2018
** [[Erwan Evenou]], ''Bugale milliget ar baradoz kollet'', 196 p. ISBN978-2-7368-0132-8. Romant.
** [[Jerome David Salinger]], ''An diwaller er segaleg'', troet gant Kristian Braz. 262 p. ISBN978-2-7368-0131-1. Titl orin : ''The catcher in the rye''.
** John McGahern, ''Merc'hed war-dro'', brezhoneg gant Kristian Braz, 263 p. ISBN978-2-7368-0135-9. Titl orin : ''Amongst women''.
** [[Jean Le Clerc de la Herverie]], ''Seizh tra da ober'', 146 p. ISBN978-2-7368-0128-1. Priz romant brezhonek Ti-kêr Kemper 2017. Romant.
** [[Erwan Hupel]], ''Penaos dont da vezañ brezhoneger a-vihanik ?'', 88 p. ISBN978-2-7368-0130. Romant.
*2019
** Erwan Hupel, ''chuchumuchu'', 56 p. ISBN978-2-7368-0137-3. Romant.
** Yann Gerven, ''Dre faot Fauré'', 248 p. ISBN978-2-7368-0134-2. Romant.
** Fulup Lannuzel, ''Koroll an dasorc'h'', 216 p. ISBN978-2-7368-0136-6. 9 danevell.
** Yann Bijer, ''Diougan ar Seizh Sant'', 154 p. ISBN978-2-7368-0138-0. Romant polis.
** [[Annie Coz]], ''Lucio E-kreiz K.'', 110 p. ISBN978-2-7368-0133-5: Romant.
* 2020
** [[Loeiza an Duigoù]], ''Rampo'', 46 p. ISBN978-2-7368-0141-0. Romant.
** Yann Guillamot, ''Ar vuhez diamzeriet ha marvailhoù all'', 130 p. ISBN978-2-7368-0142-7. Kontadennoù pobl. 1 pladenn-arc'hant.
** Fulup Lannuzel, ''Kaour ar Barzh, galeour'', 250 p. ISBN978-2-7368-0147-2. Romant.
** [[Jil Penneg]], ''Koktel ar vuhez, 1'', 146 p. ISBN978-2-7368-0140-3. Danevelloù.
** Anjela Duval,  ''Traoñ an Dour'', Eil embannadur, 140 p. ISBN978-2-7368-0139-7.  Barzhonegoù.
** Fañch an Uhel, ''Kure Brelevenez'', 20 p. ISBN978-2-7368-0150-2. Kontadenn e bannoù-treset gant [[Tudual Huon|Tudu]] embannet e 1980 war [[Yod-Kerc'h]].
** Erwan Hupel, ''Gisti, tout! : istor blev ar Bretonezed'', 56 p. ISBN  978-2-7368-0148-9. Romant.
** Youenn Drezen, ''Pellgent loc'h Laoual ha danevelloù all'', 134 p. ISBN978-2-7368-0146-5. Danevelloù.
** Kristian Braz, ''Kroashent-tro'', 153 p. ISBN978-2-7368-0143-4. Danevelloù.
** Herve Gouedard, ''Karnedoù un ergerzhour difiñv'', 222 p. Dastumadenn pennadoù embannet gant ''Ya!'' ISBN978-2-7368-0145-8. Danevelloù-beaj.
* 2021
** Filip Oillo, ''Dindan ar bili, an traezh'', 285 p. ISBN978-2-7368-0155-7. Romant.
** [[Jil Penneg]], ''Koktel ar vuhez. 2'', 132 p. ISBN978-2-7368-0149-6. Danevelloù.
** Fulup Lannuzel, ''Pik pe vran'' 130 p. ISBN978-2-7368-0153-3.
** [[Jack Kerouac]], ''War an hent'', brezhoneg gant Kristian Braz, 451 p. ISBN978-2-7368-0154-0. Titl orin : ''On the road''. Romant.
** Jil Penneg, ''Koktel ar vuhez. 3'', 134 p. ISBN978-2-7368-0149-6. Danevelloù.
** [[Jules Verne]], ''An enezenn gevrinus. 1, Peñseidi an oabl'', brezhoneg gant [[Stefan Carpentier]], 289 p. ISBN978-2-7368-0151-9. Titl orin : ''L'île mystérieuse, 1. Les naufragés du ciel''. Romant.
** Herve Gouedard, ''Enez Vriad : un damsell istorel'', 112 p. ISBN978-2-7368-0152-6. Istor lec'hel.
* 2022
** Herve Gouedard, ''Renabl peuzhollek an netraigoù'', 238 p.  ISBN978-2-7368-0159-5. Pennadoù a bep seurt.
** Herve Gouedard, ''Marc'hadour livioù'', 68 p. Dastumad Didermen. ISBN978-2-7368-0156-4
** Jil Penneg, ''Koktel ar vuhez. 3'', 90 p. ISBN978-2-7368-0158-8. Danevelloù.
** Yann-Charlez Kaodal, ''Fulenn'', 187 p. ISBN978-2-7368-0160-1. Romant.
** Youenn Drezen, ''An dour en dro d'an inizi'', [[dourlivadur]]ioù gant Robert Damilot, 80 p. ISBN978-2-7368-0163-2. Moulladenn niverennet 200 skouerenn. Romant.
** Yannig Audran, ''Kan ar mel'', 234 p. ISBN978-2-7368-0157-1. Romant. Priz kentañ ar romantoù a-drugarez da Prizioù FR3.
** Roparz Hemon, ''Mari Vorgan'', 141 p. {{ISBN|9782736801236}}. 3de embannadur.
* 2023
** Goulc'han Kervella, ''Karnak'', 58 p. ISBN978-2-7368-0171-7. Romant.
** Peter Stamm, ''Dremmvro amspis'', troet gant Kristian Bras, 156 p. ISBN978-2-7368-0164-9. Titl orin : ''Ungefähre Landschaft''. Romant.
** Yann Bijer, ''Ar peñsead'', 250 p. ISBN978-2-7368-0166-3. Romant.
** Joan Bodon, ''Ar vein war an hent'', troet diwar an [[okitaneg]] gant [[Joel Donarzh]], 160 p. ISBN978-2-7368-0168-7. Romant.
** Jules Verne, ''An enezenn gevrinus. 2, An den dilezet'', brezhoneg gant Stefan Carpentier, 292 p. ISBN: 978-2-7368-0169-4. Titl orin : ''L'île mystérieuse, 2. L'homme oublié''.
** Herve Gouedard, ''Enez-ar-Gerveur : un damsell istorel'', 166 p. ISBN978-2-7368-0165-6. Istor lec'hel.
** [[Iwan ar Fur]], ''Kañv ha diskañv'', 380 p. ISBN978-2-7368-0170-0. Romant.
** Loeiza an Duigou, ''Tan de’i'', skeudennet gant Anna Duval-Guennoc, 168 p. Dastumad ZH, ISBN978-2-7368-0161-8. Romant.
** Fulup Lannuzel, ''Mall achap! ha danevelloù all'',  218 p. ISBN: 978-2-7368-01-7368-01. 10 danevell.
** Riwal Huon, ''Micha Riou (1993 - ?) &amp; Gwastell ar Rouaned'', 108 p. ISBN978-2-7368-0167-0. 2 danevell.
** Kristian Braz, ''Moussa, istorioù berr'', 180 p. ISBN978-2-7368-0172-4. Danevelloù.
* 2024
** Loeiza an Duigoù, ''Kali Torrdent'', 110 p. {{ISBN|782736801755}}. Priz Langleiz. Romant istorel.
** [[Alessandro Baricco]], ''Seiz'',  troet gant Serj Richard, 89 p. {{ISBN|9782736801786}}. Titl orin : ''Seta''. Romant.
** [[Paskal Hervio]], ''va Zammig seiZenn ruZ'', 122 p. {{ISBN|9782736801779}}. Romant istorel.
** Jerom Olivry, ''Atlas ar bedoù faltaziet'', skeudennaouet gant Kristian Goindin, 56 p. {{ISBN|9782736801793}}. [[Fantazi gouronel]].
** [[Joel Donarzh]], ''An amzer grenn'', 72 p. {{ISBN|9782736801809}}. Istorioù berr.
* 2025
** Tennessee Williams, ''Tramgarr ar c'hoantoù'', troet gant Serj Richard, 201 p. {{ISBN|9782868632234}}. Pezh-c'hoari. Titl orin : ''A Streetcar named Desire''.
*2026
** Jakez Kerrien, ''Re am bije karet ar brezhoneg : oberenn glok'', kentskrid gant Bernez Rouz, 993 p. {{ISBN|9782736801915}}.
** Kristian Braz, ''Arctic Pilgrim'', 199 p. {{ISBN|9782736801939}}. Romant.
;Diwar-benn ar brezhoneg (e galleg peurvuiañ)
*Dafar yezh Roparz Hemon
Merket e voe trede embannadur war al levrioù yezh pa voe ar re gent ermaeziet gant Gwalarn ha/pe Skridoù Breizh etre 1938 ha 1948.
* ''Grammaire bretonne'', 103 p. (embannadur kentañ Gwalarn, 1940) : 3de embannadur adwelet ha kresket, 1957; 4vet embannadur, 1962; 5vet embannadur, 1966; 6vet embannadur, 1970; 9vet embannadur, 1984, ISBN2-7368-0001-X. {{ISBN|9782736800017}}.
** ''Grammaire bretonne'', 96 p. Adembannadur reizhet, 2023. {{ISBN|9782736801748}}. 
** ''Cours élémentaire de breton = Kentelioù brezhoneg eeun'', 141 p. : 5vet embannadur, 1967; 6vet embannadur, 1970; 7vet embannadur, 1984; 8vet embannadur, 1972;
** ''Méthode rapide de breton''
** ''Dictionnaire Breton-Français'', roll lec'hanvioù ha tud : 3de embannadur adwelet ha kresket, ;   8vet embannadur adwelet ha kresket, 836 p.
** ''Dictionnaire Français-Breton'' : 422 p. : 1añ embannadur, 19--; 3de embannadur adwelet ha kresket, 1964. Adwelet ha kresket ; Embannadur nevez, 1970; 7vet embannadur, 1984. Moulet 1500 skouerenn gant golo plastik.
** ''Dafar geriadur istorel ar brezhoneg. Levrenn 1. A. &quot;Contribution à un dictionnaire historique du breton&quot;. Levrenn 1'', 1958, 208 p. Kaset e voe embann al levrennoù da heul dindan atebegezh ar gelaouenn [[Preder]].
 ** A-gevret gant Ronan Huon, ''Dictionnaire Breton/Français; Français-Breton'' An Here/Al Liamm, 2002, 1367 p. ISBN2-86843-237-9
** A-stroll, ''Nouveau dictionnaire Breton/Français; Français-Breton'', Roll lec'hanvioù ha tud : 1añ embannadur, 2014, 1518 p. {{ISBN|9782736801007}}.
** A-stroll, ''Dictionnaire Breton/Français; Français-Breton'', 2026, 1053 p. {{ISBN|9782736801977}}
;Reun ar Glev : ''Dictionnaire classique français-breton'' (keinet pe get)
** Levrenn 1, A-B, 1983, 351 p.
** Levrenn 2  C-debla , p. p. 360-704.
** Levrenn 3, Déblo-Embég, 1986, p. 713-1056
** Levrenn 4  Embel-Fileri, 1987 p. p. 1065-1440
** Levrenn 5  Filet-Impuni, 1988, p. 1450-1824
** Levrenn 7  Marche-Passant, 1990, p. p. 2216-2592. ISBN2-7368-0026-5. 
** Levrenn 8  Passe-Racontar, 1992 p. p. 2600-3007. ISBN2-7368-0033-8.
** Levrenn 9  Raconter-Sitôt, 1993, p. p. 3018-3455
** Levrenn 10 Situation-Zygoma, 1994 p. p. 3466-4064. ISBN2-7368-0040-0

* Pêr Denez, ''40 pennad-lenn evit ar skoliou'', 1971.

== Levrlennadur ==
;Testennoù embannet gant pennoù Al Liamm
* Andrev Latimier, ''Stourm''. E-barzh ''Al Liamm-Tir na n-Og'', niv. 7, Meurzh-Ebrel 1948.
* Ronan Huon, ''Embannadurioù'', E-barzh ''Al Liamm-Tir na n-Og'', niv. 60, Meurzh-Ebrel 1957.
* Ronan Huon, ''Menoz Al Liamm'', E-barzh ''Al Liamm-Tir na n-Og,'', niv. 67, Gouere-Eost 1958.
* Ronan Huon, ''An niverenn 150'', E-barzh ''Al Liamm-Tir na n-Og'', niv. 150, Genver-C'hwevrer 1972.
* Ronan Huon, ''Sav-poent un embanner'', E-barzh ''Al Liamm-Tir na n-Og'', niv. 150, Genver-C'hwevrer 1972.
* Ronan Huon, atersadenn gant  ''Le Peuple breton'', niv. 151, Mezheven 1976.
* Tudual Huon, ''Tric'hantvet niverenn Al Liamm''. E-barzh ''Al Liamm-Tir na nÓg'', niv. 300, Genver-C'hwevrer 1997.
* Disanv, ''Pennad-stur'' (da geñver ar bloaz 2000). E-barzh ''Al Liamm-Tir na nÓg'', niv. 318, Genver-C'hwevrer 2000.
;Unskridoù
* Jacqueline Le Champion, ''L'édition en Bretagne'', École Nationale des Sciences de l'Information et des Bibliothèques, 1988, 134 p. Liesskrivet.
* Noël Lainé, ''Le Droit à la parole'', [[Terre de Brume]], 1992. ISBN2-908-021-09-0.
* Frañsez Favereau, ''Lennegezh ar brezhoneg en XXvet kantved, 3 : al lennegezh a « spered broadel », Al Liamm-Tir na nÓg; Hervez spered « ar batrioted », Brud ha Brud Nevez, 1948-1968'', Skol Vreizh, 2008, p. p. 10-32. ISBN978-2-915623-40-6.
* Frañsez Favereau, ''Lennegezh ar brezhoneg en XXvet kantvet. 4, Efed mae 68 hag ugent bloavezhiad traoù mesket : 1968-2000'', Skol Vreizh, 2008. ISBN978-2-915623-
* Jacques Erwan Mouton, ''Al Liamm (1945-1980) : contribution à la construction identitaire des néo-bretonnants d’après-guerre'', 2009. [[Tezenn doktorelezh]] e brezhoneg dindan renerezh [[Yves Le Berre]], Skol-veur Brest.
;Pennadoù
* [[Mannaig Thomas]], ''Une littérature en dépendances. La littérature de langue bretonne, 2000-2010''. E-barzh ''La Bretagne linguistique'', niv. 18, 2014, . p. 177-203.
* [[Fulup Lannuzel]], ''Al Liamm : war an dachenn abaoe 78 vloaz''. E-barzh ''[[Bremañ (kazetenn)|Bremañ]]'', niv. 444, Kerzu 2022-Genver 2023. Pennad-kaoz gant Tudual Huon.
; Lec'hiennoù 
;; Lec'hienn Riwal Huon diwar-benn istor ''Al Liamm-Tir na nÓg'' hag e rener-diazezer
* [https://ronanhuon.alliamm.bzh/index.php/rann/index/8 Lec'hienn Ronan Huon]

== Lec'hienn ofisiel ==
* https://alliamm.bzh/index.php

== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Tier-embann brezhonek]]
[[Rummad:Kuzul ar Brezhoneg]]
[[Rummad:Al Liamm]]</text>
      <sha1>6smw73x80wpc9dos8cho1xfuy5zli66</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Milc'hwid boc'h arvelen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>57748</id>
    <revision>
      <id>2201118</id>
      <parentid>2019901</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T18:33:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Couiros22</username>
        <id>27307</id>
      </contributor>
      <origin>2201118</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2003" sha1="25k5u3l6tb6u1ngm4mbz32ek8wjc6ux" xml:space="preserve">{{Taxobox Loen|Milc'hwid&lt;br&gt;boc'h arvelen|Catharus ustulatus Clbrg 01.jpg|statud=LC|Ur vilc'hwid boc'h arvelen.}}
{{Taxobox Phylum|Chordata}}
{{Taxobox Classis|Aves}}
{{Taxobox Ordo|Passeriformes}}
{{Taxobox Familia|Turdidae}}
{{Taxobox Genus|Catharus}}
{{Taxobox Anv skiantel|Catharus ustulatus|([[Thomas Nuttall|Nuttall]], [[1840]])}}
{{Taxobox Echu}}
Ar '''vilc'hwid boc'h arvelen'''&lt;ref&gt;Studiet gant TermOfis [[Ofis Publik ar Brezhoneg]].&lt;/ref&gt; (liester : '''milc'hwided boc'h arvelen''') a zo ur [[golvaneg]], ''Catharus ustulatus'' an anv skiantel anezhañ.

==Doareoù pennañ==


==Boued==
Bevañ a ra diwar [[amprevan]]ed, [[frouezh]] ha [[hugenn (frouezhenn)|hugennoù]] dreist-holl.

==Annez hag isspesadoù==
[[Restr:Russet-backed Swainson's thrush (Catharus ustulatus ustulatus) Seward Park.jpg|kleiz|thumb|Russet-backed Swainson's thrush (Catharus ustulatus ustulatus) Seward Park.jpg|An isspesad ''C. u. ustulatus''.]]
Al labous a neizh ar c'hwec'h [[isspesad]] anezhañ&lt;ref&gt;[http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=EN&amp;avibaseid=E53FC25C090A6AD8  ''Catharus ustulatus'' war al lec'hienn ''Avibase''.]&lt;/ref&gt; :
* ''Catharus ustulatus appalachiensis'',
* ''Catharus ustulatus incanus'',
* ''Catharus ustulatus oedicus'',
* ''Catharus ustulatus phillipsi'',
* ''Catharus ustulatus swainsoni'',
* ''Catharus ustulatus ustulatus''&lt;br&gt;en avalpineged [[Alaska]], [[Kanada]] ha hanternoz [[SUA]] hag er c'hoadegi dibad a gaver war aodoù [[Meurvor Habask]] [[Norzhamerika]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150608073639/http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22708664 Fichenn eus Birdlife]&lt;/ref&gt;. Nijal kuit a ra da greisteiz [[Mec'hiko]] ha betek [[Arc'hantina]] da c'hoañviñ.

==Rummatadur==
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar '''vilc'hwid boc'h arvelen''' e [[kerentiad]] [[Muscicapidae]] pe Turdidae.

==Liamm diavaez==
{{Commonscat|Catharus ustulatus}}

==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Evned Alaska]]
[[Rummad:Evned Norzhamerika]]
[[Rummad:Turdidae]]</text>
      <sha1>25k5u3l6tb6u1ngm4mbz32ek8wjc6ux</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201122</id>
      <parentid>2201118</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T18:52:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <comment>+ annez</comment>
      <origin>2201122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2199" sha1="9ewy349p7btcmmnq6u1nmgjuf9ty00b" xml:space="preserve">{{Taxobox Loen|Milc'hwid&lt;br&gt;boc'h arvelen|Catharus ustulatus Clbrg 01.jpg|statud=LC|Ur vilc'hwid boc'h arvelen.}}
{{Taxobox Phylum|Chordata}}
{{Taxobox Classis|Aves}}
{{Taxobox Ordo|Passeriformes}}
{{Taxobox Familia|Turdidae}}
{{Taxobox Genus|Catharus}}
{{Taxobox Anv skiantel|Catharus ustulatus|([[Thomas Nuttall|Nuttall]], [[1840]])}}
{{Taxobox Echu}}
Ar '''vilc'hwid boc'h arvelen'''&lt;ref&gt;Studiet gant TermOfis [[Ofis Publik ar Brezhoneg]].&lt;/ref&gt; (liester : '''milc'hwided boc'h arvelen''') a zo ur [[golvaneg]], ''Catharus ustulatus'' an anv skiantel anezhañ.

==Doareoù pennañ==
[[Restr:Russet-backed Swainson's thrush (Catharus ustulatus ustulatus) Seward Park.jpg|center|thumb|Russet-backed Swainson's thrush (Catharus ustulatus ustulatus) Seward Park.jpg|An isspesad ''C. u. ustulatus''.]]

==Boued==
Bevañ a ra diwar [[amprevan]]ed, [[frouezh]] ha [[hugenn (frouezhenn)|hugennoù]] dreist-holl.

==Annez hag isspesadoù==
{| align=&quot;center&quot;
|-
| colspan=&quot;3&quot;| [[File:Catharus ustulatus map.svg|frameless|center|border]]
|-
| {{legend|#ff7f2a|Neizhañ}} || {{legend|#fd5|Treuztiriañ}} || {{legend|#5f8dd3|Goañviñ}}
|}
Al labous a neizh ar c'hwec'h [[isspesad]] anezhañ&lt;ref&gt;[http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=EN&amp;avibaseid=E53FC25C090A6AD8  ''Catharus ustulatus'' war al lec'hienn ''Avibase''.]&lt;/ref&gt; :
* ''Catharus ustulatus appalachiensis'',
* ''Catharus ustulatus incanus'',
* ''Catharus ustulatus oedicus'',
* ''Catharus ustulatus phillipsi'',
* ''Catharus ustulatus swainsoni'',
* ''Catharus ustulatus ustulatus''&lt;br&gt;en avalpineged [[Alaska]], [[Kanada]] ha hanternoz [[SUA]] hag er c'hoadegi dibad a gaver war aodoù [[Meurvor Habask]] [[Norzhamerika]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150608073639/http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22708664 Fichenn eus Birdlife]&lt;/ref&gt;. Nijal kuit a ra da greisteiz [[Mec'hiko]] ha betek [[Arc'hantina]] da c'hoañviñ.

==Rummatadur==
Diouzh an evnoniourien e vez renket ar '''vilc'hwid boc'h arvelen''' e [[kerentiad]] [[Muscicapidae]] pe Turdidae.

==Liamm diavaez==
{{Commonscat|Catharus ustulatus}}

==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Evned Alaska]]
[[Rummad:Evned Norzhamerika]]
[[Rummad:Turdidae]]</text>
      <sha1>9ewy349p7btcmmnq6u1nmgjuf9ty00b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Broenou</title>
    <ns>0</ns>
    <id>90925</id>
    <revision>
      <id>2201106</id>
      <parentid>2090931</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T13:09:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2201106</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1859" sha1="3bv2kkzzetxdwzf25y3g2di1hk8otoc" xml:space="preserve">'''Broenou''' a oa ur gumun eus [[Breizh]] e departamant [[Penn-ar-Bed]]. Ul lodenn eus kumun [[Landeda]] eo abaoe [[1829]].
== Istor ==
=== Orin ha gerdarzh ===
* Ur barrez eus [[eskopti Leon]] gwechall. Meneget eo parrez Broenou pe Broennou er skridoù abaoe ar {{XVvet kantved}}. Hervez [[Bernard Tanguy]] (''Dictionnaire des noms de communes trèves et paroisses du Finistère'') e c’hallfe an anv Broenoù dont eus ar ger « [[broen]] » (ar plant) pe eus anv sant [[Gouenoù (sant)|Gouenou]].
Ne ouzer ket kalz a dra diwar-benn ar sant kozh en deus lezet e anv d’ar chapel Sant Eveltog, pe Teveltog, a oa iliz-parrez gwechall. Sant Gouenou an hini a vez enoret er chapel bremañ.
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant ar person, Jean Pervez e anv&lt;ref&gt;[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 42&lt;/ref&gt;.
=== {{XIXvet}} kantved ===
* Staget e oa bet kumun Broenou ouzh kumun [[Landeda]] dindan ren ar roue [[Loeiz XVIII (Bro-C'hall)|Loeiz XVIII]] (ordrenañs sinet e 1822). Staget e oa bet da vat e 1829.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
== Douaroniezh ==
== Emdroadur ar boblañs 1793-1806 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=330
|passo1=50
|passo2=5
|bl1=1793 
|bl2=1800 
|bl3=1806 
|p1=295 	 	 	 	 	
|p2=317
|p3=322
|mammenn= 
}}
&lt;ref&gt;[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=6071 Cassini-EHESS]&lt;/ref&gt; 
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Liamm diavaez ==
*[https://web.archive.org/web/20131105124944/http://lancaster.free.fr/pages/36.html Chapel Broenou]
== Notennoù ha daveoù ==
&lt;references /&gt;

[[Rummad:Kumunioù kozh Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Landeda]]</text>
      <sha1>3bv2kkzzetxdwzf25y3g2di1hk8otoc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Koadeg trovanel c'hleb</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99690</id>
    <revision>
      <id>2201157</id>
      <parentid>2195722</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T07:12:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>2201157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18513" sha1="p3goj7qfi2k85xz55bolx4sdn9a9wtj" xml:space="preserve">[[Restr:World_map_torrid.svg|thumb|upright=2|{{Legend|#dbb4b2|'''Parzh trovanel an Douar'''}}]]
[[Restr:800px-tropical wet forests.png|thumb|upright=2|{{Legend|#60c000|'''Dasparzh ar c'hoadegi trovanel c'hleb'''}}]]
'''Koadegi trovanel c'hleb''' a reer eus un [[Trevreizhad|drevreizhiad]] a gaver e pep tu d'ar [[Keheder|C'heheder]] etre [[Trovan ar C'hrank]] ha [[Trovan ar C'havr]], da lavaret eo tamm-pe-damm etre al [[led]] 23° 26′ 16″ [[Norzh]] hag al led 23° 26′ 16″ [[Su]]. ''Koadegi etretrovanel'' a reer anezho ivez.

War ur gorread a 12 300 000&amp;nbsp;km² en em astennont, da lavaret eo 8,3 % eus an douaroù divoret.

== Lec'hiadur ==
En [[Afrika]], [[Aostralia]], [[Azia]], [[Kreizamerika]], [[Suamerika]] ha war lod inizi er [[Meurvor Habask]] emaint&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20080225054655/http://www.radford.edu/~swoodwar/CLASSES/GEOG235/biomes/rainforest/rainfrst.html Tropical Broadleaf Evergreen Forest: The Rainforest]'' Radford University, Radford, Virginia, SUA.&lt;/ref&gt;.
* En Afrika : war aodoù ar [[Kornôg|C'hornôg]] en em astennont war bep tu d'ar C'heheder, eus [[Ginea]] betek [[Gabon]], hag a-hed un tamm eus ar stêr [[Kongo]] el led 0° bepred. Nebeutoc'h anezho zo war arvor ar Reter, e [[Kenya]] hepken. E reter Enez [[Madagaskar]] ha war an inizi tro-dro dezhi ([[Enez ar Reunion]], da skouer) en o c'haver ivez.
* E Suamerika : muioc'h eget 5 milion km², da lavaret eo tost da 1/3 eus gorread ar [[Kevandir|c'hevandir]], zo goloet a goadegi trovanel gleb. E stêrdachenn an [[Amazon (stêr)|Amazon]] dreist-holl, ha war uhelgompezennoù [[Gwiana]], [[Gwiana c'hall]] ha [[Surinam]] en em astennont.
* E Kreizamerika : etre aodoù reter [[Mec'hiko]] ha Suamerika ez eus koadegi trovanel gleb.
* En Azia : bez' e c'holoont war-dro 3.5 milion km² eus Mervent ar c'hevandir, war-bouez kreiz [[Indez-Sina]]. Eus norzh [[Sina]] betek [[Ginea Nevez]] en em astennont.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot; style=&quot;margin-top:20px; background-color:#f8f9fa; border:1px solid #c8ccd1;&quot;&gt;
River gambia Niokolokoba National Park.gif|'''Park Broadel Niokolokoba''' e [[Gambia]]
7 - Itahuania - Août 2008.JPG|'''Koadeg trovanel c'hleb''' e [[Perou]]
Guyane fr savane-roche virginie.jpg|'''E [[Gwiana c'hall]]'''
Cloud_forest_mount_kinabalu.jpg|'''Koadeg Menez Kinabalu''' e [[Borneo]]
&lt;/gallery&gt;

== Hin ==
[[Restr:Rainforest at Puentes Colgantes.jpg|thumb|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;'''Koadeg trovanel c'hleb'''&lt;br&gt;''Puentes Colgantes'',[[Costa Rica]]&lt;/div&gt;]]
Tomm, gleb ha digemm-kaer eo hin ar c'hoadegi trovanel a-hed ar bloavezh, n'eus ket a rannamzerioù evel en Norzh pe ar Su d'an trovanoù. Alies e vez heol kras war an deiz ha glaveier arnevek kreñv da serr-noz.&lt;br&gt;
Hanter-hanter, mui-pe-vui diouzh al lec'h, eo dasparzh an deiz hag an noz bemdez.&lt;br&gt;
Seul belloc'h eus ar C'heheder seul aliesoc'h e vez ur meni rannamzer arsec'h hag unan arc'hleb. Uheloc'h en Norzh hag izeloc'h er Su hepken e krog ar rannammazerioù gwirion d'em staliañ ha da levezoniñ buhez ar plant, al loened hag an dud.
=== Derez-hin ===
Etre 25 ha 30 [[Derez Celsius|°C]] e chom an derez-hin hervez al lec'h, ha ne gemm ket muioc'h eget ± 3-5&amp;nbsp;°C etre deroù ha dibenn ur bloavezh. Damheñvel e pep lec'h ivez eo an diforc'h etre gwrez an deiz ha gwrez an noz.
* Seul belloc'h eus ar C'heheder, seul vrasoc'h an diforc'h etre an derezioù-hin muzuliet war ur bloavezh.
* Seul uheloc'h al lec'h, seul yenoc'h an amzer eus 0.6&amp;nbsp;°C bep 100 metrad a bouez-krec'h.
=== Glavegezh ===
Kalz a [[Glav|c'hlav]] a ra war ar c'hoadegi trovanel : etre 2 000 ha 5 000&amp;nbsp;mm/m² dre vloavezh (keidenn : 3 500&amp;nbsp;mm/m²), ha bepred muioc'h eget 100&amp;nbsp;mm/m² bep miz (keidenn : 300&amp;nbsp;mm/m²). Ingal e ra glav ivez, da lavaret eo e-pad an tri c'hard eus ar bloavezh, alese ur feur-glebor keitat a 80 % da live an douar.&lt;br&gt;
El lec'hioù uheloc'h eget 1 000 m hag izeloc'h eget 3 000 m e ra muioc'h a c'hlav c'hoazh : etre 2 000 ha 8 000&amp;nbsp;mm/m² dre vloavezh.
=== Avelioù ===
An ''avelioù-kenwerzh'' pe ''alizeioù'' eo an avelioù pennañ en drevreizhiad-se, a c'hwezh eus ar Biz en [[Hantervoul norzh]] hag eus ar Gevred en [[Hantervoul su]].&lt;br&gt;
El lec'hioù tost d'ar C'heheder e c'hwezh avelioù-kenwerzh o tont eus ar meurvor : avelioù klouar ha gorrek int, pa ne c'hwezhont ket buanoc'h eget 20&amp;nbsp;km dre eurvezh, ha karget a c'hlaveier a zegasont d'al lec'hioù etre live ar mor ha 2 000 metrad uhelder.&lt;br&gt;
Pelloc'h diouzh ar C'heheder e c'hwezh alizeoù-kevandir a zo sec'h hag a zegas sec'hor neuze.

== Emframm ==
[[Restr:Jungle1.jpg|thumb|upright=0.9|left|'''Janglenn''' e ''Sierra Madre'', [[Filipinez]]]]
Pemp gwiskad a gonter peurliesañ en un troc'had koadeg trovanel c'hleb, eus an traoñ d'al laez, pep unan o vezañ annezadur spesadoù loened na gaver ket er gwiskadoù all : leur-zouar, bodoù, kefioù, gwrizioù ha [[dangorz]], bolz an deliaoueg, toenn ar goadeg.
=== Al leur-zouar hag ar bodoù : an dangoad ===
Tanav eo an dangoad er c'hoadegi trovanel gleb abalamour da stankder deliaoueg laez ar gwez, a vir ouzh gouloù an [[heol]] a dizhout live an douar&lt;ref&gt;RITTER Michael, [https://web.archive.org/web/20080106071815/http://www.uwsp.edu/geo/faculty/ritter/geog101/textbook/biogeography/biomes_tropical_forests_page_1.html ''The Forest Biome''], University of Wisconsin, USA.&lt;/ref&gt; Dre se ez eo aes d'al loened ha d'an dud kerzhet en dangoad, hogen pa vez un troc'h e danvez ar goadeg e vez an douar aloubet gant plant difraoster : troelloù ha gwez yaouank a dro buan an dangoadoù da vrousgwez ha pelloc'h da [[janglenn]]où par da re [[India]] pe [[Azia ar Gevred]]&lt;ref&gt;[http://amsglossary.allenpress.com/glossary/search?p=1&amp;query=tropical+rain+forest ''Tropical Rain Forest''], ''Glossary of Meteorology'', American Meteorological Society, USA&lt;/ref&gt;.

Bresk ha paour eo leur-zouar ar c'hoadegi trovanel gleb neuze. Riñset e vez gant ar glavioù kreñv, hag en abeg d'ar wrez ha d'ar glebor e vregn buan ar plant marv : o danvezioù magus a vez lonket gant ar re vev pe kaset betek an dourioù danzouar. Kement-se a vir ouzh stummadur gwiskadoù rotel.&lt;br&gt;
Tolpadur uhel an oksidennoù [[aluminiom]] ha [[houarn]] en douar a ro dezhañ al liv arruz a gaver e pep koadeg trovanel c'hleb. E tachennoù nevesoc'h en istor ar [[Planedenn|blanedenn]], evel ar re stummet a-c'houde tarzhadennoù [[Menez-tan|menezioù-tan]], e c'hall al leur-zouar bezañ strujusoc'h, ha muioc'h c'hoazh e lod koadegi a zo a-hed stêrioù peogwir e vez dilezet eno ur gwelead lec'hid gant an dourgreskoù bloaziek.

Pa vez distrujet leur-zouar ar goadeg gant an tan pe ar c'heuneuta e vez diaes-bras dezhi en em adsevel rak buan e teu da vezañ kalet ha trouskennek kent treiñ d'un meni gorread brikennoù.
=== Kefioù, gwrizioù ha dangorz ===
Daoust da baourentez al leur-zouar ez eo stank-tre danvez ar goadeg etre douar ha deliaoueg : ur rouestlad plant a bep doare, pep unan o klask lonkañ ar muiañ a c'houloù ma c'hall evit kreskiñ war-du muioc'h c'hoazh a c'houloù ha treuziñ an deliaoueg a-benn bezañ en doenn ha kouronkañ en heol.&lt;br&gt;
A-drugarez d'ar wrez ha dreist-holl d'ar glebor e paot ar plant ''kenvevat'', da lavaret eo plant a gresk war blant all hep bevañ diwarno : kinvi ha touskan, togoù-touseg hag [[orkide]], o kreskiñ war kefioù ha skourroù ar gwez, da skouer. Gwelet ez eus bet skourroù tev o terriñ en abeg d'an tonennadoù dour bet dastumet en aer gant ar plant-se.&lt;br&gt;
Er c'hoadegi uhel, adal 1 000 metrad a-us live ar mor, e kaver ar muiañ a blant kenvevat, en abeg da c'hlebor al latar a vez eno a-hed an amzer.
[[Restr:costa_rica_santa_elena_skywalk.jpg|thumb|upright=0.7|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Unan eus pontoù war-ispilh ''Sky Walk'' bet savet evit studiañ toenn ar goadeg (''Santa Elena'', [[Costa Rica]])&lt;/div&gt;]]
=== Bolz an deliaoueg ===
Muioc'h a c'houloù zo en deliaoueg, bras eo an delioù ha kreñv ar skourroù evit harpañ toenn ar goadeg.&lt;br&gt;
Eno e kaver ar muiañ a spesadoù loened, eus an [[amprevan]]ed munutañ betek ar [[bronneged]] bras.
=== Toenn ar goadeg ===
Un drevreizhiad a-bezh eo toenn ar c'hoadegi trovanel gleb.&lt;br&gt;
Enno hepken e kaver ar gwiskad-mañ, a zo e gwirionez laez gwez a gresk betek 70 pe 80 metrad a-us al leur-zouar. N'eo ket stank ar struj el live-se, hogen gouest eo da zelc'her penn da dommder an heol, da nerzh an avelioù ha d'un aergelc'h kalz sec'hoc'h eget en traoñ.
[[Restr:Adjapaletuvier.jpg|thumb|upright=0.7|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;'''Paletuvez''' e mangrov&lt;br&gt;''Rivière-Salée'', [[Martinik]]&lt;/div&gt;]]
=== Ar mangrov ===
''Mangrov''&lt;ref&gt;Amspis eo gerdarzh ar ger [[Saozneg|saoznek]] ''mangrov''. Gwelit [https://web.archive.org/web/20150512034056/http://www.etymonline.com/index.php?term=mangrov ''Online Etymology Dictionary''], [http://www.cnrtl.fr/etymologie/mangrov ''Centre National de Ressources Textuelles et Lexicales'']. Digemm e chom ar ger e brezhoneg, hervez [https://web.archive.org/web/20201017024217/http://www.ofis-bzh.org/ Ofis ar Brezhoneg].&lt;/ref&gt; a reer eus un drevreizhiad [[geun]]ioù-mor na gaver nemet war estran an aodoù trovanel izel hag e penn lod stêrioù.&lt;br&gt;
Er bloavezh 2000 e oa 170 000&amp;nbsp;km² a vangrovoù etre an trovanoù&lt;ref&gt;[http://www.fao.org/docrep/005/y7581f/y7581f04.htm#P0_08 ONU e galleg], [http://www.fao.org/docrep/005/y7581e/y7581e04.htm#P0_4 UNO e saozneg]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;
Gwez dibar azasaet d'ur metoù dourek ha holenek, ''paletuvez'' dreist-holl, a gresk er mangrovoù, a zo trevreizhiadoù juntrat etre ar c'hoadegi trovanel gleb hag ar meurvorioù.

== Bevoniezh ==
Er c'hoadegi trovanel gleb e kaver war-dro an hanter eus an holl [[spesad]]où [[loen]]ed ha [[plant]] a vev war an [[Douar]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20080612173300/http://www.globalchange.umich.edu/globalchange1/current/lectures/kling/rainforest/rainforest.html The Tropical Rain Forest.]'' University of Michigan, USA.&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;
An darn vrasañ eus ar spesadoù n'int ket renablet c'hoazh gant ar [[skiant]]ourien.&lt;br&gt;
&quot;[[Skevent]] ar blanedenn&quot; a reer alies eus ar c'hoadegi trovanel gleb, petra bennak ma n'eus diazez skiantel ebet d'al lesanv-se abalamour d'ar c'hempouez etre ar c'hementad ag [[oksigen]] a lonkont ha hini an oksigen a daolont en [[Atmosferenn|aergelc'h]]&lt;ref&gt;BROECKER W.S., ''Breathing easy : Et tu, O&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; ?'' [http://www.columbia.edu/cu/21stC/issue-2.1/broecker.htm Columbia University]&lt;/ref&gt;. War divoud ar '''CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;''' (divoksidenn garbon) e hañval ar c'hoadegi trovanel gleb mirout un tammig muioc'h anezhi eget ma taolont en aergelc'h ; bihanaat an [[efed ti-gwer]] e rajent neuze, hogen dre ma c'hounez an dud tachennoù-labour diwar goust ar goadeg dre he leskiñ ez eus muioc'h a CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; taolet. Klasket ez eus bet koulskoude plantañ koadegi nevez a-benn gwellaat an traoù, daoust da baourentez al leur-zouar.
=== Loened ===
[[Restr:Ara macao - two at Lowry Park Zoo.jpg|thumb|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;[[Peroked]]ed ''[[Ara macao]]''&lt;/div&gt;]]
Kalz spesadoù loened a gaver er c'hoadegi trovanel gleb : [[labous]]ed dibar, [[naer]]ed ha [[stlejvil]]ed a-vil-vern, [[Askell-groc'hen|eskell-kroc'hen]], [[marmouz]]ed ha [[gorilh]]ed, [[kigdebrer]]ien evel [[tigr]]ed ha [[kazheged]] all, ha [[geotdebrer]]ien evel [[tapir]]ed... Diniver eo ar spesadoù [[amprevan]]ed ivez, eus ar [[c'hwil]]ed bihanañ betek ar [[balafenn]]ed brasañ.&lt;br&gt;
E bolz an deliaoueg e vev an darn vrasañ eus al loened. E toenn ar goadeg e vev [[erer]]ed e-touez ar spesadoù all (balafenned, eskell-kroc'hen, marmouzed hag all).
=== Plant ===
War-dro 70 % eus ar spesadoù plant bet renablet er bed a vev er c'hoadegi trovanel gleb.&lt;br&gt;
Gwez ha plant [[bleuñv]]ek zo dreist-holl ; bez' e c'haller kavout etre 80 ha 200 spesad gwez dre [[hektar]], da lavaret eo meur a wezenn disheñvel dre vetrad-skouer, ha dibaot a wezh e kaver div wezenn eus an hevelep spesad o kreskiñ wan an hevelep hektar. N'eus spesadoù trec'h nemet war harzoù ar goadeg hag er mangrovoù.&lt;br&gt;
Uhel-uhel eo ar gwez, a gresk gorrek war-du toenn ar goadeg kent startaat o sav dre ledanaat hag uhelaat o gwrizioù. Hir-kenañ eo an delioù peurliesañ, a-benn skarzhañ an dour a vir ouzh ar gwez ag analat hag a ro tu d'ar plant kenvevat da neriñ. Dre ma n'eus ket a c'hoañvezh ne goll ket ar gwez o delioù, ha ne gaver hogos broñsenn ebet.&lt;br&gt;
En dangoad ne c'hall kreskiñ nemet plant ha brouskoadoù boas d'an damdeñvalijenn ; troelloù a-vil-vern a zo war skourroù izel ar gwez, o virout c'hoazh ouzh ar gouloù a dremen. Dre vras e c'haller lavaret ne gresk er c'hoadegi trovanel gleb nemet struj a c'hall dreistbevañ al latar hag ar glebor dizehan. &lt;br&gt;
En abeg da stankter ar struj ha d'an delioù a chom bras ha glas bepred ne c'hall ket ar gouloù sklêrijennañ treuziñ ar pemp gwiskad eus an oabl betek al leur-zouar, ar pezh a vir ouzh an dud a c'hounit tra pe dra er goadeg dre al labour-douar hep he diskar.

== An dud ==
Meur a boblad chaseerien-dastumerien a vev er c'hoadegi trovanel gleb. Dre ma vez liesseurt-meurbet al loened hag ar plant war gorread un hektar hepken e rank an dud bezañ hanter-gantreerien a vev gwezh er goadeg gwezh er [[savanenn]]. Pobladoù zo a vev diwar kenwerzh kenderc'hadoù ar goadeg&lt;ref&gt;BAILEY R. C, HEAD G., JENIKE M., OWEN B., RECHTMAN R., ZECHENTER E., ''Hunting and gathering in tropical rainforest: is it possible?'' American Anthropologist, vol. 91:1 /pp. 59-82, 1989, [https://web.archive.org/web/20151013043844/http://www.aaanet.org/ American Anthropological Association]&lt;/ref&gt;.
=== Trevidigezh ar goadeg ===
==== Prenn ====
Eus tener da galet-spontus, eus arwenn da zu en em astenn skeul an doareoù prennoù a c'haller tennañ diouzh ar c'hoadegi trovanel gleb. Klask zo warno er bed a-bezh evit fardañ arrebeuri, binvioù-seniñ, pezhioù-kinklañ hag all.&lt;br&gt;
Lod [[Stad]]où hag embregerezhioù lec'hiel pe etrebroadel a labour er goadeg evit trevekaat ar [[prenn]], ar pezh a c'hall kas an drevreizhiad d'an arvar (gwelit amañ a-is).
==== Louzaouennoù ====
&quot;Brasañ stal-[[apotikerezh]] ar blanedenn&quot; a reer eus ar c'hoadegi trovanel gleb, pa gresk enno war-dro ur c'hard eus ar plant a vez arveret er [[mezegiezh|vezegiezh]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20101208082455/http://www.rainforestconcern.org/rainforest_facts/why_the_importance/ Why Are Rainforests Important ?]'' Rainforest Concern&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;
A-douez al louzoù a vez arveret er vezegiezh a-vremañ e c'haller menegiñ ar re ''hilastaler'' a vir ouzh genel bugale, ar ''c'hokain'' a zo implijet evel broud, ar ''morfin'' enep ar boan, an ''d-tubokurarin'' a zo un ahuner hag ar ''c'hinin'' a stourm ouzh ar [[malaria]] (terzhienn ar paludoù).
== Un drevreizhiad en arvar ==
En tu all d'o ferzh [[armerzh]]el e levezon ar c'hoadegi mirerezh liested ar vuhez, e reoliont ar glaveier, e warezont an douaroù, nes komz eus o ferzh e [[sevenadur]] ha [[relijion]]où an dud a vev enno pe tro-dro dezho.&lt;br&gt;
Daoust da gement-se e kendalc'h [[Mab-Den|mab-den]] da ziskar gwez hep em soñjal pelloc'h.&lt;br&gt;
D'an digoadegañ e kas trevidigezh ar prenn pa vez graet betek re, ar pezh a c'hoarvez aliesoc'h-aliesañ abaoe an 20&lt;sup&gt;vet&lt;/sup&gt; kantved ma 'z eo gorread ar c'hoadegi trovanel gleb krennet eus 50 %&lt;ref&gt;[http://www.guardian.co.uk/environment/2008/sep/01/forests.brazil ''Brazil: Deforestation rises sharply as farmers push into Amazon''] '''The Guardian''', 1&lt;sup&gt;añ&lt;/sup&gt; a viz Gwengolo 2008&lt;br /&gt;[https://web.archive.org/web/20181123021701/http://www.asianews.it/index.php?l=en&amp;art=5728 ''China is black hole of Asia's deforestation]'', '''Asia News''', 24 a viz Meurzh 2008&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt; 
=== Ar c'hoadegi o vont da get ===
Hervez Ensavadur evit ar Boued hag al Labour-douar (EBLD) ar [[Broadoù Unanet]] e vez diskaret tremen 13 milion a hektaroù er c'hoadegi trovanel gleb bep bloaz (renabl e [[2005]])&lt;ref&gt;[http://www.fao.org/newsroom/fr/news/2005/1000127/index.html Broadoù Unanet / EBLD]&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20080726113200/http://www.fao.org/forestry/site/sofo/fr/ ''Situation de forêts du monde'', Broadoù Unanet / EBLD]&lt;/ref&gt;. E Suamerika e koll stêrdachenn Amazonia 25 000&amp;nbsp;km² bep bloaz (da lavaret eo Breizh hep Bro-Naoned), en [[Indonezia]] e koller 49&amp;nbsp;km² bemdez (2 % eus ar goadeg o vont da get bep bloaz), ar mangrovoù zoken zo bet krennet eus 20 % etre [[1980]] ha hiziv.&lt;br&gt;
Estreget labour armerzhel mab-den e c'hall ar c'hoadegi trovanel mervel abalamour da dangwalloù a zeu diwar gazoù naturel, hogen greanterezh ar prenn eo ar pennabeg : benet e vez gwez a zo, diskaret reoù all, ha buan e tro ar goadeg da barkeier pe da annezioù&lt;ref&gt;ASNER Gregory P. Asner, KNAPP David E., BROADBENT Eben N., OLIVEIRA Paulo J. C., KELLER Michael, SILVA José N., ''Selective Logging in the Brazilian Amazon'', [http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/310/5747/480 Science Magazine], 21 a viz Here 2005, Vol. 310 / #5747, pp. 480&lt;/ref&gt;.
=== Eus ar goadeg d'al labour-douar ===
Dre astenn al labour-douar ez eus bet gounezet gorreadoù bras diwar goust ar c'hoadegi trovanel gleb. A-wezhioù, evel en Indonezia pe e stêrdachenn an Amazon, ez eo embregerezhioù meur dreistbroadel war dachenn al labour-douar pe ar magañ-loened a zistruj ar goadeg evit o c'hounid prevez. E lec'hioù all, evel en Afrika, ez eo kresk ar boblañs ha dasparzh dizingal an douaroù a gas ar beorien da zeviñ tachennadoù a-benn labourat an douar, hogen dre ma'z eo skañv ha paour al leur-zouar ez eont da zidalvez goude tri pe bevar eost.&lt;br&gt;
En desped da gement-se e vez troet ar goadeg trovanel da blantadegoù ''gwez-palmez eoulek'', ''eukaliptuz'', ''gwez-pin'', da barkadoù ''soja'', ''korz-sukr'' pe da gêriadennoù. [[Mengleuz]]ioù a douller ivez.&lt;br&gt;
== Notennoù ==
{{Daveoù|bannoù=2}}
== Pennadoù kar ==
* [[Koadeier gleb]]
== Liammoù diavaez ==
(Gwiriekaet d'ar 24 a viz C'hwevrer 2019)
* [https://web.archive.org/web/20110715153032/http://www.amazonia.org/index.en.htm ''Amazonia.org/ Rainforest'']
&lt;!--* [http://www.bbc.co.uk/nature/habitats/Tropical_and_subtropical_moist_broadleaf_forests ''BBC/ Rainforests''] -- Marv--&gt;
* [https://web.archive.org/web/20120702200528/http://www.ecuadors.org/rainforest/ ''Ecuador/ Rainforest'']
&lt;!--* [http://www.itto.or.jp/live/PageDisplayHandler?pageId=270 ''ITTO, International Tropical Timber Organization''] -- Marv--&gt;
* [http://rainforests.mongabay.com/0103.htm ''Mongabay.com/ Rainforests'']
* [http://www.nature.org/rainforests/explore/facts.html ''Nature.org/Rainforests'']

[[Rummad:Koadoù]]</text>
      <sha1>p3goj7qfi2k85xz55bolx4sdn9a9wtj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bed Nevez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>104250</id>
    <revision>
      <id>2201168</id>
      <parentid>2066116</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T09:58:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201168</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="588" sha1="fg9taabc6p0cxjbfzc27a5doi5bbyx6" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:OldNewWorld v2.png|thumb|upright 1.5|{{legend|#10ff00|Ar Bed Nevez}}]]
Ar '''Bed Nevez''' eo an anv a voe roet gant ar merdeer [[Amerigo Vespucci]] ([[1454]]-[[1512]]) d'an douaroù nevez-dizoloet ha nevez-anavezet gant [[Europa|Europiz]] adalek deroù an [[Azginivelezh]] {{XVIvet kantved}}, da lavaret eo [[Amerika]] hag [[Okeania]]. Ne vez ket lakaet [[Antarktika]] e-barzh.

En enep, ''ar [[Bed Kozh]]'' a vez graet eus ar bed a oa anavezet gant tud Europa a-raok an amzer-se, da lavaret eo Europa, [[Azia]] hag [[Afrika]].

[[Rummad:Douaroniezh]]
[[Rummad:Istor]]</text>
      <sha1>fg9taabc6p0cxjbfzc27a5doi5bbyx6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Newport (Rhode Island)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>104736</id>
    <revision>
      <id>2201172</id>
      <parentid>1931504</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T10:43:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>2201172</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1543" sha1="f9dy99nd7c0impgq05bolxxllibviwz" xml:space="preserve">{{pennad zo|Newport}}
[[Restr:Bannister's Wharf in Newport, RI from bay.JPG|thumb|250px|]]
[[Restr:Newport RI lg.PNG|thumb|250px|]]
'''Newport''' zo ur gêr lec'hiet e gevred [[Rhode Island]] er [[Stadoù-Unanet]]. Bez' e oa 24 572 a annezidi e 2010. Penn-lec'h [[kontelezh Newport]] eo ivez. Krouet eo bet anv Newport en ur mod ofisiel e [[1639]].

== Skeudennoù ==
&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;gallery&gt;
Image:Ida Lewis Rock Light.jpg|
Image:Army and Navy YMCA.JPG|
Image:CDA - Bellevue House - McIntyre Folly.jpg|
Image:Brenton Point in Newport Rhode Island RI USA.jpg|
&lt;/gallery&gt;
&lt;/div&gt;

== Kêrioù gevellet ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
| [[Restr:Flag of Japan.svg|25px]] [[Japan]]
| [[Shimoda]]
|-
| [[Restr:Flag of Ireland.svg|25px]] [[Republik Iwerzhon|Iwerzhon]]
| [[Cionn tSáile]]
|-
| [[Restr:Flag of Portugal.svg|25px]] [[Portugal]]
| [[Ponta Delgada]]
|-
| [[Restr:Flag of Italy.svg|25px]] [[Italia]]
| [[Imperia]]
|-
| [[Restr:Flag of Greece.svg|25px]] [[Gres (bro)| Gres]]
| [[Skiathos]]
|-
| [[Restr:Flag of Canada.svg|25px]] [[Kanada]]
| [[Saint Johnr (New Brunswick)|Saint John]], [[New Brunswick]]
|-
| [[Restr:Flag of Sweden.svg|25px]] [[Sveden]]
| [[Malmö]]
|}

==Sonerezh==
Brudet e oa an [[Newport Folk Festival]] er bloavezhioù 1960. Bep bloaz e vez aozet c'hoazh e miz Eost.

== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20210323045246/http://www.cityofnewport.com/  Lec'hienn ofisiel]


{{Commonscat}}

[[Rummad:Kêrioù Rhode Island]]
[[Rummad:Kêrioù-penn Stadoù ar Stadoù-Unanet]]</text>
      <sha1>f9dy99nd7c0impgq05bolxxllibviwz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean Malo-Renault</title>
    <ns>0</ns>
    <id>115484</id>
    <revision>
      <id>2201153</id>
      <parentid>2193087</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T03:38:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Malo-Renault</username>
        <id>38501</id>
      </contributor>
      <comment>16 a viz Here 1944 e timezas gant Jeanne Gautier (centre social féminin  Hôtel de Blossac)</comment>
      <origin>2201153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4564" sha1="jhyb1sf41nnye8765ew16zlv3d2jhbc" xml:space="preserve">[[Restr:Portrait Jean Malo-Renault (1982).jpg|thumb|Jean Malo-Renault e [[1982]]]]
[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Émile Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet Nori Malo-Renault ; anavezet eo an engravadur graet gant Émile Auguste evit ar gelaouenn ''Le Fureteur Breton''&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr IDBE]&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

D'ar 16 a viz Here 1944 e timezas gant Jeanne Gautier, e penn Kreizenn Sokial ar Merc'hed e Roazhon[4] (Centre Social Féminin Hôtel de Blossac).
*[[1924]] : aotreegezh istor er [[Sorbonne]].
*[[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet e oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh).
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;{{fr}} [https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr IDBE]&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]].
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.
* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.
Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet e anv d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;300&quot;&gt;
Restr:La Chapelle Notre-Dame de Tréminou (JMR).pdf|'''La Chapelle Notre-Dame de Tréminou'''
Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|''L'église de Fouesnant'' (1974)
Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|Arroud eus ar pennad ''Notes sur trois cathédrales bretonnes'' (1979)
Restr:Le malouin Jean le Cudennec.pdf|'''Le malouin Jean le Cudennec (JMR 1948)'''
&lt;/gallery&gt;

== Oberennoù ==
*{{fr}} ''L'art du livre'' (1931).
*{{fr}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item ''La lettre ornée du Moyen Âge I''] ha [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f150.item ''La lettre ornée du Moyen Âge II''].
*{{fr}} ''Les monuments français en péril en Bretagne'' (1932).
*{{fr}} [[commons:File:Le_malouin_Jean_Le_CUDENEC,_Roi_de_Madagascar.pdf|''Le malouin Jean Le CUDENNEC, Roi de Madagascar'']] (1948)
*{{fr}} [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:L%27%C3%A9glise_de_Fouesnant_(JMR).pdf ''L'église de Fouesnant''] er vareadeg ''Fouesnant'', n° 4, 1974, p. 11-17.
*{{fr}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item ''La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires''], e ''Revue de l'art'', n° 319, Gwengolo-Here 1930, p. 109-130.
*{{fr}} [https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item ''Notes sur trois cathédrales bretonnes''], Notebook n° 103 - 26{{vet}} bloavezh, n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, p. 141 - 145.
*{{fr}} [https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f ''Les pseudonymes des Bretons : 16e-20e siècle''], 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496).

==Levrlennadur==
* {{fr}} Avril, Jean-Loup : ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, embannadur kentañ, miz Kerzu 2002 {{ISBN|2-914612-07-9}} ; eil embannadur, miz Even 2003 {{ISBN|978-2-914612-10-4}}.

==Daveennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>jhyb1sf41nnye8765ew16zlv3d2jhbc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201154</id>
      <parentid>2201153</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T03:42:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Malo-Renault</username>
        <id>38501</id>
      </contributor>
      <comment>Etre 1939 da 1944 e servijas en Difenn Pasiv e Roazhon</comment>
      <origin>2201154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4620" sha1="62gm1gmh9d6ezqbp4wedt0606o7b52q" xml:space="preserve">[[Restr:Portrait Jean Malo-Renault (1982).jpg|thumb|Jean Malo-Renault e [[1982]]]]
[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Émile Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet Nori Malo-Renault ; anavezet eo an engravadur graet gant Émile Auguste evit ar gelaouenn ''Le Fureteur Breton''&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr IDBE]&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

Etre 1939 da 1944 e servijas en Difenn Pasiv e Roazhon. D'ar 16 a viz Here 1944 e timezas gant Jeanne Gautier, e penn Kreizenn Sokial ar Merc'hed e Roazhon[4] (Centre Social Féminin Hôtel de Blossac).
*[[1924]] : aotreegezh istor er [[Sorbonne]].
*[[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet e oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh).
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;{{fr}} [https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr IDBE]&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]].
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.
* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.
Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet e anv d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;300&quot;&gt;
Restr:La Chapelle Notre-Dame de Tréminou (JMR).pdf|'''La Chapelle Notre-Dame de Tréminou'''
Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|''L'église de Fouesnant'' (1974)
Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|Arroud eus ar pennad ''Notes sur trois cathédrales bretonnes'' (1979)
Restr:Le malouin Jean le Cudennec.pdf|'''Le malouin Jean le Cudennec (JMR 1948)'''
&lt;/gallery&gt;

== Oberennoù ==
*{{fr}} ''L'art du livre'' (1931).
*{{fr}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item ''La lettre ornée du Moyen Âge I''] ha [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f150.item ''La lettre ornée du Moyen Âge II''].
*{{fr}} ''Les monuments français en péril en Bretagne'' (1932).
*{{fr}} [[commons:File:Le_malouin_Jean_Le_CUDENEC,_Roi_de_Madagascar.pdf|''Le malouin Jean Le CUDENNEC, Roi de Madagascar'']] (1948)
*{{fr}} [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:L%27%C3%A9glise_de_Fouesnant_(JMR).pdf ''L'église de Fouesnant''] er vareadeg ''Fouesnant'', n° 4, 1974, p. 11-17.
*{{fr}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item ''La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires''], e ''Revue de l'art'', n° 319, Gwengolo-Here 1930, p. 109-130.
*{{fr}} [https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item ''Notes sur trois cathédrales bretonnes''], Notebook n° 103 - 26{{vet}} bloavezh, n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, p. 141 - 145.
*{{fr}} [https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f ''Les pseudonymes des Bretons : 16e-20e siècle''], 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496).

==Levrlennadur==
* {{fr}} Avril, Jean-Loup : ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, embannadur kentañ, miz Kerzu 2002 {{ISBN|2-914612-07-9}} ; eil embannadur, miz Even 2003 {{ISBN|978-2-914612-10-4}}.

==Daveennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>62gm1gmh9d6ezqbp4wedt0606o7b52q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201155</id>
      <parentid>2201154</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T03:55:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Malo-Renault</username>
        <id>38501</id>
      </contributor>
      <comment>Le meuble de la Bibliographie rétrospective (1480-1960) de la Bretagne (150 000fiches manuscrites 1958-1967)</comment>
      <origin>2201155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4807" sha1="n1x57wq9czdwp4zloqayj5lfhkwyx9w" xml:space="preserve">[[Restr:Portrait Jean Malo-Renault (1982).jpg|thumb|Jean Malo-Renault e [[1982]]]]
[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
[[Restr:Meuble de la bibliographie rétrospective de la Bretagne.jpg|thumb|Le meuble de la Bibliographie rétrospective (1480-1960) de la Bretagne (150 000fiches manuscrites 1958-1967)]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Émile Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet Nori Malo-Renault ; anavezet eo an engravadur graet gant Émile Auguste evit ar gelaouenn ''Le Fureteur Breton''&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr IDBE]&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

Etre 1939 da 1944 e servijas en Difenn Pasiv e Roazhon. D'ar 16 a viz Here 1944 e timezas gant Jeanne Gautier, e penn Kreizenn Sokial ar Merc'hed e Roazhon[4] (Centre Social Féminin Hôtel de Blossac).
*[[1924]] : aotreegezh istor er [[Sorbonne]].
*[[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet e oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh).
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;{{fr}} [https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr IDBE]&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]].
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.
* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.
Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet e anv d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;300&quot;&gt;
Restr:La Chapelle Notre-Dame de Tréminou (JMR).pdf|'''La Chapelle Notre-Dame de Tréminou'''
Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|''L'église de Fouesnant'' (1974)
Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|Arroud eus ar pennad ''Notes sur trois cathédrales bretonnes'' (1979)
Restr:Le malouin Jean le Cudennec.pdf|'''Le malouin Jean le Cudennec (JMR 1948)'''
&lt;/gallery&gt;

== Oberennoù ==
*{{fr}} ''L'art du livre'' (1931).
*{{fr}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item ''La lettre ornée du Moyen Âge I''] ha [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f150.item ''La lettre ornée du Moyen Âge II''].
*{{fr}} ''Les monuments français en péril en Bretagne'' (1932).
*{{fr}} [[commons:File:Le_malouin_Jean_Le_CUDENEC,_Roi_de_Madagascar.pdf|''Le malouin Jean Le CUDENNEC, Roi de Madagascar'']] (1948)
*{{fr}} [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:L%27%C3%A9glise_de_Fouesnant_(JMR).pdf ''L'église de Fouesnant''] er vareadeg ''Fouesnant'', n° 4, 1974, p. 11-17.
*{{fr}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item ''La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires''], e ''Revue de l'art'', n° 319, Gwengolo-Here 1930, p. 109-130.
*{{fr}} [https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item ''Notes sur trois cathédrales bretonnes''], Notebook n° 103 - 26{{vet}} bloavezh, n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, p. 141 - 145.
*{{fr}} [https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f ''Les pseudonymes des Bretons : 16e-20e siècle''], 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496).

==Levrlennadur==
* {{fr}} Avril, Jean-Loup : ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, embannadur kentañ, miz Kerzu 2002 {{ISBN|2-914612-07-9}} ; eil embannadur, miz Even 2003 {{ISBN|978-2-914612-10-4}}.

==Daveennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>n1x57wq9czdwp4zloqayj5lfhkwyx9w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Beaumesnil (Eure)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120898</id>
    <revision>
      <id>2201146</id>
      <parentid>1688331</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T21:45:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>2201146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1321" sha1="1pt4s6wkmf92j3ia6qihzatcwd460sb" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Frañs
 | anv               = Beaumesnil
 | skeudenn          = Chateau de Beaumesnil.jpg
 | alc'hwez          = Ar c'hastell.
 | ardamezioù        = Blason ville fr Beaumesnil (Eure).svg
 | logo              = 
 | bro               = 
 | rannvro           = [[Normandi (rannvro)|Normandi]]
 | departamant       = [[Eure (departamant)|Eure]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Bernay|Bernay]]
 | kanton            = [[Kanton Bernay|Bernay]]
 | etrekumuniezh     = Communauté de communes du canton de Beaumesnil
 | bro velestradurel = 
 | maer              = Marc Vampa
 | amzer-gefridi     = 2014-2015
 | gorread           = 12.63
 | hedred            = 0.7069
 | ledred            = 49.0131
 | uk                = 
 | ubi               = 128
 | ubr               = 186
}}

'''Beaumesnil''' a oa ur [[kumun c'hall|gumun]] en [[departamant]] [[Eure (departamant)|Eure]].

Bodet e oa gant 15 kumun all d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: [[Mesnil-en-Ouche]]&lt;ref&gt;{{fr}} [https://web.archive.org/web/20151208071754/http://www.eure.gouv.fr/content/download/16530/114821/file/RAA%20sp%C3%A9cial%20n%C2%B027-2015-008-23%20octobre%202015.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Eure, 23 Here 2015]&lt;/ref&gt;.

== Notennoù ha daveoù ==
&lt;references /&gt;

[[Rummad:Kumunioù kozh Eure]]</text>
      <sha1>1pt4s6wkmf92j3ia6qihzatcwd460sb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hagen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125580</id>
    <revision>
      <id>2201156</id>
      <parentid>2050514</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T04:27:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>2201156</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1681" sha1="f323ijxm661hbt3t85b454jt2q66dj2" xml:space="preserve">[[Restr:Hagen Rathausplatz.jpg|thumb|An ti-kêr kozh (a-zehoù) hag ur greizenn genwerzh]]
'''Hagen''' (distaget [{{IPA|ˈhaːɡən|}}] en alamaneg) zo ur gêr vras en [[Alamagn]]. Emañ e [[Stadoù Alamagn|stad]] [[Nordrhein-Westfalen]], e lodenn su [[Ruhr (takad)|takad ar Ruhr]], 15&amp;nbsp;km diouzh [[Dortmund]], el lec'h ma kember ar stêrioù [[Lenne]] ha [[Volme]] gant ar [[Ruhr (stêr)|Ruhr]]. E miz Kerzu 2010 e oa {{formatnum:188529}} a dud o chom enni.

E Hagen emañ [[FernUniversität Hagen]], ur skol-veur ma kelenner dre bellgelennerezh, an hini nemeti arc'hantet gant gouarnamant kreiz Alamagn. Gant ouzhpenn {{formatnum:67000}} studier (e miz Meurzh 2010), ez eo ar skol-veur vrasañ en Alamagn&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20101123110932/http://fernuni-hagen.de/universitaet/aktuelles/2010/03/30-am-gdf-nach.shtml&lt;/ref&gt;.

==Kêrioù gevellet==
Liammoù he deus Hagen gant ar c'hêrioù-mañ :
{|
|-
| valign=&quot;top&quot; |
* {{gevelliñ|Ełk|Polonia|Poland|bloavezh=1955}} 
* {{gevelliñ|Liévin|Bro-C'hall|France|bloavezh=1960}}
* {{gevelliñ|Kouvola|Finland|Finland|bloavezh=1963}}
* {{gevelliñ|Montluçon|Bro-C'hall|France|bloavezh=1965}}
| valign=&quot;top&quot; |
* {{gevelliñ|Steglitz-Zehlendorf|Alamagn|Germany|bloavezh=1967}}
* {{gevelliñ|Bruck an der Mur|Aostria|Austria|bloavezh=1975}}
* {{gevelliñ|Smolensk|Rusia|Russia|bloavezh=1985}}
* {{gevelliñ|Modi'in-Maccabim-Re'ut|Israel|Israel|bloavezh=1997}}
|}

==Notennoù==
{{Daveoù}}

==Liammoù diavaez==
{{Commons}}
*[https://web.archive.org/web/20160314162421/https://www.hagen.de/web/de/hagen_de/home.html Lec'hienn ofisiel Hagen]

{{Kêrioù Alamagn}}

[[Rummad:Kêrioù Nordrhein-Westfalen]]
[[Rummad:Hansa]]</text>
      <sha1>f323ijxm661hbt3t85b454jt2q66dj2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mohamed Haddouche</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129949</id>
    <revision>
      <id>2201169</id>
      <parentid>2163632</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T10:14:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>2201169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3026" sha1="58duizbssmx7qbvhlrspc2iioccagdo" xml:space="preserve">'''Mohamed Haddouche''' zo bet ganet d'an 19 a viz Eost 1984 en Aljeria.

Ur c'hoarier [[echedoù]] [[aljeria]]n eo.

Mestr Etrebroadel eo abaoe 2004.

Mestr Meur abaoe 2014.

2 490 edo e [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gwengolo 2025, 2 529 eo bet e renk uhelañ, bet tizhet e miz Meurzh 2015.
== Disoc'hoù hiniennel ==
=== Kampionad Aljeria ===
Eizh gwezh e voe [[Kampionad aljerian an echedoù|Kampion Echedoù Aljeria]] e 2005, 2009, 2011, 2012, 2013, 2014&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.aps.dz/sport/4083-championnat-d-alg%C3%A9rie-des-%C3%A9checs-individuel-messieurs-5e-titre-national-pour-mohamed-haddouche]&lt;/ref&gt;, 2015&lt;ref&gt;{{fr}}[https://web.archive.org/web/20181207045547/https://www.fide.com/component/content/article/4-tournaments/8560-algerian-chess-championship-2015.html fide.com]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}}[https://web.archive.org/web/20181206015639/http://algerie-echecs.com/article/championnat-dalgerie-individuel-2017 Algérie Echecs]&lt;/ref&gt; ha 2017.
=== Kevezadegoù hiniennel etrebroadel ===
* E 2004 e voe trede e Kampionad Afrika dindan 20 vloaz e [[Tripoli (Libia)|Tripoli]] ([[Libia]])&lt;ref&gt;{{en}}[https://web.archive.org/web/20160303175921/http://ratings.fide.com/tournament_report.phtml?event16=37571 fide.com]&lt;/ref&gt;.
* E miz Here 2014 e voe Kampion ar Strollad A er ''Memorial Med Slama'' e [[Monastir]] ([[Tunizia]])&lt;ref&gt;{{en}}[https://web.archive.org/web/20160303173823/http://ratings.fide.com/tournament_report.phtml?event16=98849&amp;t=0 Med SLAMA Memorial 2014 fide.com]&lt;/ref&gt;.
* Kampion e voe er ''C'hoarioù Afrikan'' e 2003 en Abuja&lt;ref&gt;{{en}}[https://web.archive.org/web/20230321112209/https://www.olimpbase.org/2003f/2003id01.html ''8th All-Africa Games, Abuja 2003'']&lt;/ref&gt;  hag en Aljer e 2007&lt;ref&gt;{{en}}[https://web.archive.org/web/20230823032036/http://www.olimpbase.org/2007f/2007id01.html ''9th All-Africa Games, Algiers 2007'']&lt;/ref&gt;. 
* Kampion er ''C'hoarioù Panarab'' e 2011 e Doha&lt;ref&gt;{{en}}[https://en.chessbase.com/post/arab-games-2011-in-doha-qatar- ''Arab Games 2011 in Doha (Qatar)'']&lt;/ref&gt;.
* Kampion arab hiniennel e 2018 e [[Sharjah]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessdom.com/mohamed-haddouche-is-the-winner-in-arab-individual-chess-championship/ Mohamed Haddouche wins the Arab Individual Championship, d'ar 4 a viz c'hwevrer 2018]&lt;/ref&gt;

== [[Olimpiadoù echedoù]] ==
C'hoari a reas e skipailh Aljeria etre ar bloavezhioù 2006 ha 2014:
* e 2006 er 37{{vet}} Olimpiad e [[Torino]] ([[Italia]]),
* e 2008 en 38{{vet}} Olimpiad e [[Dresden]] ([[Alamagn]]),
* e 2010 en 39{{vet}} Olimpiad e [[Khanty-Mansiysk]] ([[Rusia]]), 
* e 2012 en 40{{vet}} Olimpiad en [[Istanbul]] ([[Turkia]]),
* e 2014 er 41{{añ}} Olimpiad e [[Tromsø]] ([[Norvegia]]).

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez == 
* {{en}}[http://ratings.fide.com/card.phtml?event=7900660 E fichenn FIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/player/mohamed_amine_haddouche.html E c'hoari e Chess Games]


{{DEFAULTSORT:Haddouche, Mohamed}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1984]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù aljerian]]</text>
      <sha1>58duizbssmx7qbvhlrspc2iioccagdo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Beauce la Romaine</title>
    <ns>0</ns>
    <id>131345</id>
    <revision>
      <id>2201145</id>
      <parentid>1779352</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T21:45:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>2201145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1617" sha1="hok22jxui077ebphnr12iec71lfmzul" xml:space="preserve">{{labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
 | skeudenn          = 
 | alc'hwez          = 
 | ardamezioù        = 
 | logo              = 
 | bro               = 
| rannvro = [[Centre-Val de Loire]]
| departamant = [[Loir-et-Cher]]
| arondisamant = [[Arondisamant Bleaz|Bleaz]]
| kanton = [[Kanton La Beauce|La Beauce]]
 | etrekumuniezh     = Communauté de communes des Terres du Val de Loire
 | bro velestradurel = 
 | maer              = Bernard Espugna
 | amzer-gefridi     = 2016-2020
 | gorread           = 136.51
 | hedred            = 1.528333333333
 | ledred            = 47.9119444444
 | uk                = 
 | ubi               = 107
 | ubr               = 153
}}
'''Beauce la Romaine''' a zo ur gumun eus [[departamant gall|departamant]] [[Loir-et-Cher]] e [[Bro-C'hall]], krouet e 2016.

== Istor ==
Krouet eo bet d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2016, o vodañ kumunioù [[La Colombe]], [[Membrolles]], [[Ouzouer-le-Marché]], [[Prénouvellon]], [[Semerville]], [[Tripleville]] ha [[Verdes]]&lt;ref&gt;{{fr}} [https://web.archive.org/web/20210526190628/https://www.loir-et-cher.gouv.fr/content/download/4786/31844/file/recueil-41-2015-11-004%201er%20au%2015%20novembre%202015.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Loir-et-Cher, 6 Du 2015]&lt;/ref&gt;.

== Monumantoù ha traoù heverk ==

== Douaroniezh ==
136 km² eo gorread ar gumun.

== Poblañs ==
War-dro 3 490 a dud a zo o chom eno e 2016.

== Melestradurezh ==
E 2016 e voe dilennet Bernard Espugna da [[maer|vaer]].

== Tud ==

== Gevelliñ ==

== Liammoù diavaez ==
[http://www.beaucelaromaine.fr/ Lec'hienn ofisiel]
 
[[Rummad:Kumunioù Loir-et-Cher]]</text>
      <sha1>hok22jxui077ebphnr12iec71lfmzul</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Beg La Hague</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139614</id>
    <revision>
      <id>2201112</id>
      <parentid>2198582</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T14:26:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JackyM59</username>
        <id>87937</id>
      </contributor>
      <comment>Actualisation d'une photographie</comment>
      <origin>2201112</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="355" sha1="layoceflt2ys9l4qlbrv4oowz434kns" xml:space="preserve">[[File:Cherbourg Peninsula, France, 17 September 2005.jpg|thumb|Beg La Hague, ha kêr [[Cherbourg]] en dorn kleiz.]]
[[Restr:Phare de la Hague ou phare de Goury.jpg|thumb]]
[[File:Phare La Hague1.jpg|thumb|right|Tour-tan La Hague]]
'''Beg La Hague''' zo ur beg-douar e penn gwalarn ledenez [[Cotentin]] en [[Normandi]].

[[Rummad:Begoù-douar Bro-C'hall]]</text>
      <sha1>layoceflt2ys9l4qlbrv4oowz434kns</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Blumhouse Productions</title>
    <ns>0</ns>
    <id>141975</id>
    <revision>
      <id>2201119</id>
      <parentid>2069196</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T18:34:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201119</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1388" sha1="ijibeaoixy3ab9h8l634072z6cfy99n" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Blumhouse Productions''' zo un [[embregerezh produiñ]] filmoù skinwel ha sinema [[stadunanat]], savet gant [[Jason Blum]]. Blumhouse zo brudet evit produiñ filmoù spont gant budjedoù izel, evel [[Paranormal Activity]], [[The Purge (film 2013)|The Purge]], [[Get Out]], [[Insidious (film)|Insidious]], [[Split (film SUA 2016)|Split]], [[Happy Death Day]], [[Upgrade (film)|Upgrade]], [[Sinister (film)|Sinister]], [[Halloween (film 2018)|Halloween]], ha [[The Gift (film 2015)|The Gift]]. Blumhouse zo bet ivez o produiñ filmoù drama evel, [[Whiplash (film 2014)|Whiplash]], ha [[BlacKkKlansman]], hag a zo bet lakaet o anv evit un [[Academy Award for Best Picture]]. An embregerezh zo bet ivez o produiñ [[The Normal Heart (film)|The Normal Heart]], a zo bet enoret e 2014 gant ur [[Primetime Emmy Award for Outstanding Television Movie]]. Blumhouse zo bet o labourat gant filmaozerien evel [[Jordan Peele]], [[Christopher Landon]], [[James Wan]], [[Mike Flanagan]], [[James DeMonaco]], [[Damien Chazelle]] hag [[M. Night Shyamalan]].

Er bloavezh 2014, an embregerezh a sine ur gevrat [[first-look deal]] (war 10 vloaz) gant [[Universal Pictures]].
== Liammoù diavaez ==
* [http://www.blumhouse.com/ Lec'hienn ofisiel]
* [https://www.imdb.com/search/title/?companies=co0098315 Blumhouse Productions war IMDb]

[[Rummad:Embregerezhioù SUA]]
[[Rummad:Filmoù SUA]]</text>
      <sha1>ijibeaoixy3ab9h8l634072z6cfy99n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bedreuziad COVID-19</title>
    <ns>0</ns>
    <id>142318</id>
    <revision>
      <id>2201147</id>
      <parentid>2200725</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T21:47:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>2201147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="96313" sha1="plmdylv99thrni3yeaqlkwbsgr7dzwa" xml:space="preserve">{{Gouzavadenn COVID-19}}
[[Restr:COVID-19 Outbreak World Map per Capita.svg|upright=1.2|thumb|Red COVID-19 dre ar bed '''(30 Meurzh 2020)'''&lt;br&gt;{{legend|#900000| &gt; 100 den klañv evit 100 000 annezad}}
{{legend|#c80200| 10–100 den klañv evit 100 000 annezad}}
{{legend|#ee7070| 1–10 den klañv evit 100 000 annezad}}
{{legend|#ffC0C0| 0.1–1 den klañv evit 100 000 annezad}}
{{legend|#ffdfe0| 0.001–0.1 den klañv evit 100 000 annezad}}
{{legend|#e0e0e0| N'eus den klañv ebet disklêriet/N'eus den ebet}}]]
D'ar [[1añ a viz Kerzu]] [[2019]] e stagas ur c'hleñved da redek e kêr [[Wuhan]], e [[Republik Pobl Sina]] : ar c'h[[COVID-19]]. Ur c'hurunviruz nevez, anvet [[SARS-CoV-2]], a oa krog da redek dre [[Wuhan]], kêr-benn proviñs [[Hubei]]. Meur a zen a oa bet tapet gant [[tanijenn skevent]] hep ma vefe sklaer eus pelec'h e teue ar c'hleñved. An holl pareoù implijet a oa chomet diefed. Buan a-walc'h e oa deuet war-wel e oa eus un eskemm den-den evel doare treuzkas. An niver a dud klañv a oa aet buan war gresk betek tizhout milieroù a dud e fin miz Genver 2020. Meur a vro a oa bet tapet gant ar c'hleñved ouzhpenn Sina, en Europa, Norzhamerika ha dreist-holl en Azia. Mare goradur ar c'hleñved (pa vezer kontamet betek ar c'hentañ azonoù) zo etre 2 ha 14 devezh. Gallout a ra un den klañv binimañ tud all pad ma vez klañv met ivez e-pad meur a zevezh ur wech pareet. An azonoù zo lies met an daou azon diazez eo an derzhienn uhel hag ur skuizhder bras. Goude-se e krog kudennoù gant ar reizhiad analañ, kudennoù gant al lounezh, ar reizhiad gwazhiadur. Gellout a reer mervel diwar ar c'hleñved.

Diaes spontus eo kaout sifroù skiantel war an niver a dud klañv hag an niver a dud marvet. D'ar 1añ a viz C'hwevrer 2020 e voe embannet gant [[Sina]] e vefe bet 361 den marvet nemetken ha 17 300 den klañv. Hervez skiantourien arbennikaet war ar c'hleñvedoù-red, e vefe e-tro 44 000 den klañv d'ar 27 a viz Genver hag e miz C'hwevrer e vefe 100 000 den klañv d'an nebeutañ, pell-tre diouzh sifroù ofisiel ar vro&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.ouest-france.fr/sante/virus/connait-vraiment-le-taux-de-mortalite-du-coronavirus-6717061|titl=Connaît-on vraiment le taux de mortalité du coronavirus|oberour=Ouest-France}}&lt;/ref&gt;.

D'an 11 a viz Meurzh 2020 eo disklêriet gant [[Aozadur Bedel ar Yec'hed]] eo deuet kleñved-red Wuhan da vezañ ur bedreuziad.

Evit ar 26 a viz Meurzh a oa bet testeniekaet ouzhpenn 522 000 den klañv gant ar c'hCOVID-19 en ouzhpenn 190 bro ha tiriad, gant 23 701 den marvet gant ar c'hleñved hag ouzhpenn 123 000 den pareet&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/bda7594740fd40299423467b48e9ecf6|titl=Coronavirus COVID-19 Global Cases by the Center for Systems Science and Engineering (CSSE) at Johns Hopkins University (JHU)|oberour=Johns Hopkins University|lennet d'=ar 27 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;.

==Doareoù==
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size:80%;&quot;
|-
|colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot;|[[Restr:Symptoms of 2019 novel coronavirus.svg|260px]]&lt;br&gt;Kudennoù degaset gant COVID-19&lt;hr&gt;
|-
!Azonoù&lt;ref name=&quot;1Report of the WHO-China Joint Mission on Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)&quot;&gt;{{Liamm web|url=https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/who-china-joint-mission-on-covid-19-final-report.pdf|titl=1Report of the WHO-China Joint Mission on Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)|oberour=Aozadur Bed ar Yec'hed (ABY) - World Health Organization (WHO)|deiziad=16-24.02.2020|lennet d'=ar 26 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;
!%
|-
|Terzhienn||87.9%
|-
|Paz sec'h||67.7%
|-
|Skuizhder||38.1%
|-
|[[Digraostiñ]]||33.4%
|-
|[[Anosmiezh]] (koll ar c'hlevet dre ar fri)&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.entuk.org/sites/default/files/files/Loss%20of%20sense%20of%20smell%20as%20marker%20of%20COVID.pdf|titl=ENT UK at The Royal College of Surgeons of England 35-43 Lincoln’s Inn Fields London WC2A 3PE Tel: 020 7404 8373 | Email: entuk@entuk.org|Web: www.entuk.org1Loss of sense of smell as marker of COVID-19 infection|oberour=ENT UK|lennet d'=ar 27 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;||30–66%
|-
|Berranal||18.6%
|-
|Poan-gigennoù||14.8%
|-
|Gourlañchenn sec'h||13.9%
|-
|Poan-benn||13.6%
|-
|Krenañ gant ar riv||11.4%
|-
|C'hoant rechetiñ||5.0%
|-
|Stoufet ar fri||4.8%
|-
|Dipadapa||3.7–31%&lt;ref&gt;{{cite book |last=Wei|first=Xiao-Shan|last2=Wang|first2=Xuan|last3=Niu|first3=Yi-Ran|last4=Ye|first4=Lin-Lin|last5=Peng|first5=Wen-Bei|last6=Wang|first6=Zi-Hao|last7=Yang|first7=Wei-Bing|last8=Yang|first8=Bo-Han|last9=Zhang|first9=Jian-Chu|last10=Ma|first10=Wan-Li|last11=Wang|first11=Xiao-Rong|date=26 February 2020|title=Clinical Characteristics of SARS-CoV-2 Infected Pneumonia with Diarrhea|language=en|location=Rochester, NY|ssrn=3546120}}&lt;/ref&gt;
|-
|Pasat gwad||0.9%
|-
|Poan-lagad||0.8%
|}
Ur viruz eus familh ar [[grip]] hag ar [[sifern]] eo, kar ivez da hini ar [[SRAS]] (2003) hag d'ar gripoù [[H5N1]] hag [[H1N1]]. Infektiñ a ra dreist-holl ar skevent. 80% eus an dud detektet o dez simptomoù bihan (terzhienn, pas) met evit ar peurrest anezho e c'hell ar c'hleñved bezañ grevus a-walc'h, betek kas unan bennak d'an ospital ma n'eo ket e lazhañ&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.who.int/fr/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public/q-a-coronaviruses|titl=Maladie à coronavirus 2019 (COVID-19) : questions-réponses|oberour=ABY (Aozadur Bed ar Yec'hed) - WHO (World Health Organization)|lennet d'=an 30 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;. Seblantout a ra chom hep touchal ar vugale dindan 10 vloaz&lt;ref name=&quot;1Report of the WHO-China Joint Mission on Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)&quot; /&gt; ha seul goshoc'h an den klañv, seul zañjerusoc'h evitañ, dreist-holl ma vez klañv gant traoù all ([[krign-bev]]...). Adalek 60% e c'hell ar c'hleñved lazhañ 30% eus an dud detektet.

Kavet e oa bet e c'hell ivez ur bern tud tapet ar viruz hep bezañ klañv gantañ. Evit doare e vije un den disimptom evit un den gant simptomoù, pezh zo e c'hell an dud disimpton kas ar viruz d'ar re all memestra.

Gorrek eo ar viruz da gemmañ e [[TDN]] hervez enklaskoù bet graet e [[Sina]] hag en [[Italia]]&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.iflscience.com/health-and-medicine/stability-of-coronavirus-genome-is-good-news-for-vaccine-development-scientists-say/?fbclid=IwAR08_ZGXcI0rFQc5GnGDM3-WguNEkSt13erWL97n4LPuqmnmlJndkJ-B2WI|titl=Stability Of Coronavirus Genome Is Good News For Vaccine Development, Scientists Say|oberour=IFLS|deiziad=27.03.2020|lennet d'=ar 27 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt; ar pezh a zo keloù mat evit kavet ur brec'hiadur.

===Treuzkas===
Diouer zo a vunudoù war an doare ma vez treuzkaset etre an dud. Ur studiadenn bet embannet d'ar [[27 a viz Meurzh]] a ziskouez penaos e vez treuzkaset dreist-holl dre darempredoù tost ha [[takennoù halañ]] produet en ur streviañ pe en ur basaat&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/prepare/transmission.html|titl=How Coronavirus Spreads|oberour=Center for Disease Control and Prevention (SUA)|deiziad=4.03.2020|lennet d'=ar 26 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;. Darempredoù tost a dalvez dindan ur metrad pe zaou. Takennoù halañ a vez kaset ivez en ur gaozeal, met ne seblant ket ar viruz bezañ kaset pelloc'h gant an aer.&lt;ref name=&quot;Q&amp;A on coronaviruses (COVID-19) - WHO&quot;&gt;{{Liamm web|url=https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-coronaviruses|titl=Q&amp;A on coronaviruses (COVID-19)|oberour=Aozadur Bed ar Yec'hed (ABY) - World Health Organization (WHO)|deiziad=9.03.2020|lennet d'=ar 26 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt; Gallout a reer tapet ar viruz en ur douchal goreoù koñtaminet a-raok touchal e fri, e zaoulagad pe e c'henoù.&lt;ref name=&quot;Q&amp;A on coronaviruses (COVID-19) - WHO&quot; /&gt;

Evit en em wareziñ eus ar viruz e oa bet erbedet da walc'hiñ an daouarn alies, gant soavon (a zo gouest da derriñ he c'hurunenn&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://covid19.govt.nz/|titl=United against Covid-19|oberour=Gouarnamant [[Zeland-Nevez]]|deiziad=25.03.2020|lennet d'=ar 25 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;) pe gant kaod dour-alkool hag ober kement-all d'ar gorreoù&lt;ref&gt;Kampf, G.; Todt, D.; Pfaender, S.; Steinmann, E. (March 2020). &quot;Persistence of coronaviruses on inanimate surfaces and their inactivation with biocidal agents&quot;. The Journal of Hospital Infection.&lt;/ref&gt;.

===Viruz===
Ar [[SARS-CoV-2]] (Kleñved halañ grevus kurunviruz 2) zo ur viruz nevez kavet da gentañ e-barzh tri den tapet gant ur bneumoniezh e-liamm ouzh ar skoulmad kleñvedoù-halañ e [[Wuhan]] e [[Sina]].&lt;ref name=&quot;Outbreak of severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2): increased transmission beyond China – fourth update&quot;&gt;{{Liamm web|url=https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/documents/SARS-CoV-2-risk-assessment-14-feb-2020.pdf|titl=Outbreak of severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2): increased transmission beyond China – fourth update|oberour=ECDC (Kreizenn Europa evit diwall diouzh ar c'hleñvedoù)|deiziad=14.02.2020|lennet d'=an 28 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt; Dre e orin e tenn kalz eus ar c'hurunviruzoù all. Seblantout a ra ar viruz bezañ ur chimera etre daou viruz, unan boaz da iñfektiñ [[logod-dall]], egile boaz da iñfektiñ ar [[pangolin]]ed&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.iflscience.com/health-and-medicine/coronavirus-origins-genome-analysis-suggests-two-viruses-may-have-combined/?fbclid=IwAR03THMxlrzvzFRw1rFcNpZM12unRJFJ8xqKip4jq6Uc_HZU_QCa1KAjDmI|titl=Coronavirus Origins: Genome Analysis Suggests Two Viruses May Have Combined|oberour=IFLS|deiziad=24.03.2020|lennet d'=an 28 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;. Tostoc'h eo viruz ar pangolin ouzh ar SARS-CoV-2 met mankout a ra eus ur protein a laka anezhañ da vezañ gouest da vont e-barzh kelloù mab-den, evel hini al logo-dall.

===En em wareziñ diouzh ar viruz===
Erbedet eo da gentañ bezañ naet evit talañ ouzh ar viruz, da gentañ penn gwalc'hiñ an daouarn alies, chom hep touchal e zremm, e zaoulagad, e c'henoù dre vras, met dreist-holl gant daouarn lous, goude bezañ paset. Pasat pe streviañ a rankjed ober en ur mouchouer da skarzhañ, pe da nebeutañ en e ilin evit chom hep louzañ an daouarn. Ar re glañv hag a oar a rankje dougen ur meskl evit chom hep kas ar c'hleñved da dud all.&lt;ref name=&quot;Coronavirus disease (COVID-19) advice for the public&quot;&gt;{{Liamm web|url=https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public|titl=Coronavirus disease (COVID-19) advice for the public|oberour=ABY (Aozadur Bed ar Yec'hed) - WHO (World Health Organization|deiziad=8.02.2020 bet nevesaet d'an 18.03.2020|lennet d'=an 28 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt; Erbedet eo ivez da lakaat e plas doareoù evit lakaat an dud da bellaat an eil diouzh egile (''physical distancing'' e saozneg, ''pellaat sokial'' e brezhoneg da c'hortoz e vije studiet an term-se)&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://publichealthmatters.blog.gov.uk/2020/03/04/coronavirus-covid-19-5-things-you-can-do-to-protect-yourself-and-your-community/|titl=Coronavirus (COVID-19) – 5 things you can do to protect yourself and your community|oberour=Public Health England|deiziad=4.03.2020|lennet d'=28 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;.

Pa oa nevez a-walc'h ar viruz e veze erbedet gant ur bern broioù chom hep beajiñ d'ar broioù pe rannvroioù tapet gant ar viruz, da lavaret eo [[Wuhan]], [[Sina]] da gentañ penn, met dibosupl e oa deuet da vezañ heuliañ an ali-se adalek fin miz C'hwevrer 2020 abalamour ma rede ar c'hleñved un tammig e pep lec'h er bed.

Dañjerus-kenañ eo ar viruz evit ar vedisined, ar glañvdiourien hag an dud a labour tost ouzh ar re glañv dre vras&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=http://www.officiel-prevention.com/sante-hygiene-medecine-du-travail-sst/service-de-sante-au-travail-reglementations/detail_dossier_CHSCT.php?rub=37&amp;ssrub=151&amp;dossid=556|titl=Les mesures de prévention et de protection du personnel en cas de pandémie|oberour=Officiel Prévention - Santé et Sécurité au travail|deiziad=Meurzh 2020|lennet d'=an 28 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt; hag aliet eo dezho labourat gant meskloù [[Meskl FFP2|FFP2]], dreist-dilhad ha lunedoù-gwareziñ. E broioù zo, evel Frañs, evelato o doa savet ur bern tud a vicher war ar yec'hed o mouezh evit klemm e vankont eus peadra evit en em wareziñ&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.lavoixdunord.fr/727741/article/2020-03-17/coronavirus-les-professionnels-de-sante-en-colere-contre-la-penurie-de-masques|titl=Coronavirus : les professionnels de santé en colère contre la pénurie de masques|oberour=La Voix du Nord|deiziad=17.03.2020|lennet d'=an 28 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt; abalamour da choazoù bet graet gant ar gouarnamantoù tremenet a-raok&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.francetvinfo.fr/sante/maladie/coronavirus/coronavirus-pourquoi-la-france-manque-t-elle-de-masques-respiratoires_3871243.html|titl=Coronavirus : pourquoi la France manque-t-elle de masques de protection respiratoire ?|oberour=France Info TV|deiziad=19.03.2020|lennet d'=an 28 a viz Meurzh}}&lt;/ref&gt; ha da stad an ospitalioù dre vras&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.sciencesetavenir.fr/politique/greves-illimitees-et-demissions-massives-l-appel-a-l-aide-de-l-hopital_140490|titl=Grèves illimitées et démissions massives : l'appel à l'aide de l'hôpital|oberour=Sciences &amp; Avenir|deiziad=15.01.2020|lennet d'=an 28 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;.

[[Heuliañ an darempredoù (medisinerezh)|Heuliañ an darempredoù]] zo un hentenn a-bouez evit talañ ouzh ar viruz. Klask a reer gouzout gant piv eo bet unan iñfektet e darempred evit kelaouiñ, gwareziñ ha dispellañ ha neuze kavet mammenn ur skoulmad-infektiñ ha miret ouzh ar viruz strewiñ muioc'h&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://publichealthmatters.blog.gov.uk/2020/02/13/expert-interview-what-is-contact-tracing/|titl=Coronavirus (COVID-19) Expert interview: What is contact tracing?|oberour=Public Health England|deiziad=13.03.2020|lennet d'=an 29 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt; E fin miz Meurzh 2020 ne oa ket c'hoazh eus [[brec'hiad]]où evit ar viruz-se, daoust ma'z eus leizh ha labourvaioù oc'h ober war-dro.&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.medicalnewstoday.com/articles/coronavirus-vaccine|titl=Coronavirus vaccine: Everything you need to know|oberour=Medical News Today|deiziad=12.03.2020|lennet d'=an 29 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;.

====Gwalc'hiñ e zaouarn====
Gwalc'hiñ e zaouarn zo aliet groñs evit talañ ouzh ar viruz. Gant ar [[Center for Disease Control and Prevention|Greizenn evit kontroliñ ha diwall diouzh ar c'hleñvedoù]] amerikan e oa bet erbedet gwalc'hiñ e zaouarn gant dour ha soavon alies, e-pad 20 eilenn da nebeutañ, drest-holl goude bezañ bet er privezioù pe ma vez lous an daouarn da vat ; a-raok mont da zebriñ ; goude bezañ streviet, pasaet pe c'hwezhet e fri. Ma n'haller ket gwalc'hiñ an daouarn diouzhtu e c'heller implijet kaod dour-alkool, gant 60% alkool ennañ da nebeutañ&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/prevent-getting-sick/prevention.html?CDC_AA_refVal=https%3A%2F%2Fwww.cdc.gov%2Fcoronavirus%2F2019-ncov%2Fprepare%2Fprevention.html|titl=How to Protect Yourself|oberour=CDC|deiziad=18.03.2020|lennet d'=29 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;. Erbedet eo ivez gant [[Aozadur Bedel ar Yec'hed]] chom hep touchal an daoulagad, ar fri, ar genoù ma n'eo ket gwalc'het an daouarn.&lt;ref name=&quot;Coronavirus disease (COVID-19) advice for the public&quot;/&gt;

====Yec'hed an analiñ====
Erbeded eo gant aozadurioù ar yec'hed da c'holoiñ e c'henoù hag e fri pa vezer o pasaat pe o streviañ, gant pleg e vrec'h pe ur mouchouer d'en em zizober diouzhtu en un doare sur.&lt;ref name=&quot;Coronavirus disease (COVID-19) advice for the public&quot;/&gt; An dud iñfektet a rankfe dougen ur meskl surjian&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.chp.gov.hk/files/pdf/pneumonia_respiratory_health_advice_abstract.pdf|titl=Prevention of Pneumonia and Respiratory Tract Infection|oberour=Gouarnamant Hong Kong|deiziad=Genver 2020|lennet d'=29 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/if-you-are-sick/steps-when-sick.html|titl=What To Do if You Are Sick|oberour=CDC|deiziad=25.03.2020|lennet d'=an 29 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt; abalamour ma c'hell ar meskl herzel d'an takennoù analiñ mont re bell ha re niverus pa vezer o pasaat, o streviañ pe o kaozeal c'hoazh, met dreist-holl hervez Stephen Griffin, ur virologour eus [[Skol-Veur Leeds]], e c'hell miret ouzh an dud da douchal o bizaj&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.bbc.com/future/article/20200317-how-to-stop-touching-your-face|titl=How to avoid touching your face so much|oberour=BBC|deiziad=18.03.2020|lennet d'=an 29 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt; Alioù zo bet roet gant [[Aozadur Bedel ar Yec'hed]] evit penaos dougen ar meskl&lt;ref name=&quot;Coronavirus disease (COVID-19) advice for the public: When and how to use masks&quot;&gt;{{Liamm web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/2019%E2%80%9320_coronavirus_pandemic#cite_note-WHO_masks-358|titl=Coronavirus disease (COVID-19) advice for the public: When and how to use masks|oberour=WHO - ABY|lennet d'=an 29 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;.

Aliet eo groñs dougen ur meskl evit an dud a labour e bed ar yec'hed, dreist-holl ar re a labour gant tud klañv gant ar viruz&lt;ref name=&quot;Coronavirus disease (COVID-19) advice for the public: When and how to use masks&quot;/&gt; met an dud n'int ket klañv ne rankfent dougen ur meskl nemet ma vez riskloù (abalamour ma reont war-dro unan bennak klañv da skouer). Burutellaet eo bet gouarnamant [[Frañs]] avat abalamour d'an alioù disheñvel roet diwar-benn talvoudegezh ar meskl, ar pezh zo bet liammet ouzh an diouer a veskloù miret gant ar Stad&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.liberation.fr/debats/2020/03/24/masques-mais-de-qui-se-moque-t-on_1782908|titl=Masques : mais de qui se moque-t-on ?  - Pennad gant Serge Galam, enklaskour e CNRS ha CEVIPOF|oberour=Libération|deiziad=24.03.2020|lennet d'=an 29 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.europe1.fr/medias-tele/pour-marina-carrere-dencausse-on-a-menti-sur-lutilite-des-masques-pour-une-bonne-cause-3959187|titl=Pour Marina Carrère d'Encausse, on a menti sur l'utilité des masques &quot;pour une bonne cause&quot;  - Pennad gant Par Jonathan Grelier|oberour=Europe1|deiziad=01.04.2020|lennet d'=an 01 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;.

====Pellaat sokial====
[[Restr:Covid-19-Transmission-graphic-01.gif|thumb|upright=1.4|Ur gif e saozneg evit taolenniñ penaos e c'heller herzel ouzh red ar c'hleñved.]]
Un doare da herzel ouzh red ar c'hleñved zo bihanaat niver a zarempredoù a c'hell unan bennak kaout e-korf un devezh. Gallout a ra mont betek un dispell ; herzel ouzh ar beajoù ; berziñ ar bodadoù ouzhpenn un niver resis a dud (5000, 1000, 100 a dud) ; serriñ ar skolioù, an embregerezhioù n'int ket ret evit buhez ar vro, al lec'hioù-sport pe sevenadur, ar stalioù... Erbediñ an dud da chom er gêr a c'heller ober ivez, pe da vihanañ da chom hep mont da lec'hioù paket gant ur mor a dud, implijet doare d'en em saludiñ hep touchal an den all, chom pell an eil diouzh egile.&lt;ref name=&quot;Coronavirus disease (COVID-19) advice for the public&quot;/&gt;

Aliet eo d'an dud deuet kozh a-walc'h pe d'an dud tapet gant ur c'hleñved evel an [[diabet]], ar [[Kleñvedoù kalongwazhiedel|c'hleñvedoù kalongwazhiedel]], an [[uswask]] pe c'hoazh an [[immunodigresk]] chom er gêr ivez abalamour ma vez muioc'h a riskloù da ziorren ur stumm kreñv eus ar c'hleñved&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.who.int/indonesia/news/detail/08-03-2020-knowing-the-risk-for-covid-19|titl=Media Statement: Knowing the risks for COVID-19|oberour=ABY ([[Aozadur Bedel ar Yec'hed]]) - WHO (World Health Organization)|deiziad=8.03.2020|lennet d'=an 29 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;.

Kavet e oa bet e-kerzh miz Meurzh 2020 e oa re forc'hellek ar ger saoznek ''social distancing'' ha gwelloc'h e vije bet implijet ar ger ''physical distancing'' (''pellaat fizikel'') evit diskouez e c'heller digreskiñ an niver a zarempredoù fiziel en ur viret an darempredoù sokial, alies eus un tammig pelloc'h pe gant ar binvioù niverel.

== Er bed ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;180px&quot; style=&quot;margin-top:20px;&quot;&gt;
Coronavirus patients at the Imam Khomeini Hospital in Tehran, Iran -- بخش ویژه بیماران کرونا در بیمارستان امام خمینی تهران -- March 1, 2020.jpg|Un ospital e [[Tehran]]
蔡總統視導33化學兵群 02.jpg|Karbed naetaat e [[Taipei]]
Avenue CdG - confinement.jpg|Bali Charles de Gaulle e Neuilly-sur-Seine d'an 18 a viz Meurzh
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;180px&quot;&gt;
Dried pasta shelves empty in an Australian supermarket.jpg|Gourmarc'had [[aostralian]] goullonderet
Empty shelves in Bangor, Wales.jpg|Goullo estajerennoù e [[Bangor]], [[Kembre]]
Emergenza coronavirus (49501382461).jpg|Tud a youl vat ar surentez trevour en Italia
Affichette rupture stock pharmacie Strasbourg 1er mars 2020.jpg|Skritell o kelaouiñ n'eus ket ken a veskloù e Strasbourg
Ensemble Bleuniadur Brittany 2020 06.jpg|Dañserez hengounel e Breizh e 2020
Skritell Koronavirus Skol Diwna Kommanna.png|Skritell e brezhoneg 2020
&lt;/gallery&gt;

Meur a vartezeadenn a zo diwar-benn ar [[Klañvour kentañ|c'hlañvour kentañ]]&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.bbc.com/future/article/20200221-coronavirus-the-harmful-hunt-for-covid-19s-patient-zero|titl=Who is 'patient zero' in the coronavirus outbreak?|oberour=Fernando Duarte|embanner=BBC Future|deiziad=24.02.2020|lennet d'=an 30 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt; ha eus a belec'h e teu. An hini kentañ zo bet kavet e oa bet paket klañv gant ar viruz nevez a oa bet kavet roudoù anezhañ d'ar 1añ a viz Kerzu [[2019]] e [[Wuhan]] e [[Sina]]&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.sciencemag.org/news/2020/01/wuhan-seafood-market-may-not-be-source-novel-virus-spreading-globally|titl=Wuhan seafood market may not be source of novel virus spreading globally|oberour=John Cohen|embanner=Science|deiziad=26.01.2020|lennet d'=an 30 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt; Hervez lod avat e oa bet marvet ar c'hlañvour kentañ, un den 55 vloaz anezhañ, d'ar 17a viz Du [[2020]].&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.scmp.com/news/china/society/article/3074991/coronavirus-chinas-first-confirmed-covid-19-case-traced-back|titl=Coronavirus: China’s first confirmed Covid-19 case traced back to November 17|oberour=Joséphine Ma|embanner=South China Morning Post|deiziad=13.03.2020|lennet d'=an 30 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;. D'an 30 a viz Kerzu [[2019]] e voe sachet evezh gouarnamant [[Sina]] gant ur strollad medisined eus Ospital Kreiz Wuhan, renet gant Dr. Ai Fen ha [[Li Wenliang]], diwar-benn ur c'hurunviruz nevez heñvel ouzh ar [[SARS-CoV]].

D'an 31 a viz Kerzu e voe a-walc'h a glañvourien evit ma voe savet un enklask e [[Wuhan]] gant an aozadurioù yec'hed, ha liammet e voe ar bneumoniezh nevez ouzh [[Marc'had Boued Mor Huanan]]&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-china-50984025|titl=China pneumonia outbreak: Mystery virus probed in Wuhan|oberour=BBC|deiziad=3.01.2020|lennet d'=an 30 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.who.int/westernpacific/emergencies/covid-19|titl=Coronavirus disease (COVID-19) outbreak|oberour=ABY (Aozadur Bed ar Yec'hed) - WHO (World Health Organization)|lennet d'=an 30 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;. Soñjet e voe neuze e oa ar c'hleñved a-orin an anevaled gouez gwerzhet er marc'had ha ne dremene ket a dud da dud.

Gant lidoù ar [[Bloaz Nevez Sinat]], ha gant [[Wuhan]] bezañ un hub a-bouez e treuzdougen ar vro, e strewas ar c'hleñved e-kerzh miz Genver da broviñsoù all [[Sina]]&lt;ref name=&quot;1Report of the WHO-China Joint Mission on Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)&quot; /&gt; goude ur prantad ma zouble an niver a dud klañv bep sizhun. D'an 20 a viz Genver 2020 e oa bet kelaouet e oa 6174 a dud o doa bet simptomoù&lt;ref&gt;The Novel Coronavirus Pneumonia Emergency Response Epidemiology Team. [https://web.archive.org/web/20200219142101/http://weekly.chinacdc.cn/en/article/id/e53946e2-c6c4-41e9-9a9b-fea8db1a8f51 The Epidemiological Characteristics of an Outbreak of 2019 Novel Coronavirus Diseases (COVID-19) — China, 2020][J]. China CDC Weekly, 2020, 2(8): 113-122.&lt;/ref&gt;.

D'an 10 a viz Genver e voe embannet gant [[Aozadur Bedel ar Yec'hed]] ur gemmennadenn evit goulenn gant an dud o veajiñ e rannvro Wuhan da heuliañ doareoù da &quot;zigreskiñ riskloù iñfektiñ en ur veajiñ.&quot;&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.who.int/news-room/articles-detail/who-advice-for-international-travel-and-trade-in-relation-to-the-outbreak-of-pneumonia-caused-by-a-new-coronavirus-in-china/|titl=WHO advice for international travel and trade in relation to the outbreak of pneumonia caused by a new coronavirus in China|oberour=ABY (Aozadur Bed ar Yec'hed) - WHO (World Health Organization)|deiziad=10.01.2020|lennet d'=an 30 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt; Ne c'houlenne ket e vije berzet beajiñ e Wuhan avat, goude ma chome amsklaer an doareoù iñfektiñ. D'an 12 a viz Genver e voe embannet gant an [[Aozadur Bedel ar Yec'hed|ABY]] ne oa ket riskloù evit micherourien ar yec'hed ha ne oa ket prouet e veze kaset ar c'hleñved a zen da zen&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.who.int/csr/don/12-january-2020-novel-coronavirus-china/en/|titl=Novel Coronavirus – China|oberour=ABY - WHO|deiziad=12.01.2020|lennet d'=an 30 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;.

D'an 13 a viz Genver e voe diskuliet ar c'hlañvour kentañ er-maez eus [[Sina]], ur beajour sinat&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.statnews.com/2020/01/13/woman-with-novel-pneumonia-virus-hospitalized-in-thailand-the-first-case-outside-china/|titl=Woman with novel pneumonia virus hospitalized in Thailand — the first case outside China|oberour=Andrew Joseph|embanner=Stat News|deiziad=13.01.2020|lennet d'=an 30 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt; D'an 20 a viz Genver e voe disklêriet gant [[Bodad Yec'hed Broadel Sina]] e oa eus treuzkazoù den da zen gant ar c'hCOVID-19.&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.theguardian.com/world/2020/jan/20/coronavirus-spreads-to-beijing-as-china-confirms-new-cases|titl=China confirms human-to-human transmission of coronavirus|oberour=Lily Kuo|embanner=The Guardian|deiziad=21.01.2020|lennet d'=30 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt; D'ar 24 a viz Genver e voe nevesaet alioù an ABY diwar-benn ar beajoù o c'houlenn ma vije arsellet ar veajourien, hep berziñ ar beajoù avat.&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.who.int/news-room/articles-detail/updated-who-advice-for-international-traffic-in-relation-to-the-outbreak-of-the-novel-coronavirus-2019-ncov-24-jan/|titl=Updated WHO advice for international traffic in relation to the outbreak of the novel coronavirus 2019-nCoV|oberour=ABY -WHO|deiziad=24.01.2020|lennet d'=an 30 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt; D'an 27 a viz Genver e voe lakaet gourdrouz ar c'hCOVID-19 da &quot;uhel dre vras&quot; gant an ABY.&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.lemonde.fr/planete/article/2020/01/27/coronavirus-en-france-quels-criteres-de-risques-comment-reagir-les-questions-que-vous-vous-posez_6027408_3244.html|titl=Coronavirus en France : quels symptômes ? Comment réagir ? Les questions que vous vous posez|oberour=Le Monde avec AFP|embanner=[[Le Monde]]|deiziad=27.01.2020|lennet d'=an 30 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;.

[[Restr:COVID-19 Outbreak lockdowns.svg|350px|thumb|dehou|Kartenn an dispelloù broadel (glas teñval) ha rannvroel (glas sklaer)]]

Daou zevezh war-lerc'h e voe disklêriet gant an ABY e oa ar c'hleñved ur g[[Kudenn Etrevroadel a Yec'hed Publik Mallus]], o kelaouiñ an holl vroioù o doa da brientiñ doareoù da dalañ ouzh ar c'hleñved, da lavaret eo eveshaat, anavezet abred piv zo klañv, emglozañ, ober war-dro an dud klañv ha dont war-lerc'h roudoù o darempredoù&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.who.int/news-room/detail/30-01-2020-statement-on-the-second-meeting-of-the-international-health-regulations-(2005)-emergency-committee-regarding-the-outbreak-of-novel-coronavirus-(2019-ncov)|titl=Statement on the second meeting of the International Health Regulations (2005) Emergency Committee regarding the outbreak of novel coronavirus (2019-nCoV)|oberour=ABY - WHO|deiziad=30.01.2020|lennet d'=ar 31{{añ}} a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt; O welet an niver a dud klañv o kreskiñ er-maez eus Sina e voe disklêriet gant rener [[Aozadur Bedel ar Yec'hed|ABY]] [[Tedros Adhanom]] e oa dañjer d'ar viruz dont da [[bedreuziad|vedreuziad]].&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.nationalreview.com/news/who-head-warns-of-potential-pandemic-after-initially-praising-chinas-response-to-coronavirus/|titl=WHO Head Warns of ‘Potential Pandemic’ after Initially Praising China’s Response to Coronavirus|oberour=Tobias Hoonhout|embanner=National Review|deiziad=24.02.2020|lennet d'=ar 31{{añ}} a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;.

Ez ofisiel e voe disklêriet ar stad a [[bedreuziad|vedreuziad]] evit ar c'h[[COVID-19]] d'an 11 a viz Meurzh gant [[Aozadur Bedel ar Yec'hed]], goude ur prantad ma chome ar c'hleñved-red kontrollet tamm pe tamm e meur a lec'h er bed&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.who.int/dg/speeches/detail/who-director-general-s-opening-remarks-at-the-media-briefing-on-covid-19---11-march-2020|titl=WHO Director-General's opening remarks at the media briefing on COVID-19 - 11 March 2020|oberour=ABY - WHO|deiziad=11.03.2020|lennet d'=ar 31{{añ}} a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt; gant [[Europa]] o tont tamm ha tamm da vezañ kreiz ar c'hleñved-red&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-51876784|titl=Coronavirus: Europe now epicentre of the pandemic, says WHO|oberour=BBC|deiziad=13.03.2020|lennet d'=ar 31{{añ}} a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt; Muioc'h a dud klañv anavezet a oa bet kavet er-maez eus [[Sina]] eget e-barzh ar vro adalek ar 16 a viz Meurzh.&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://edition.cnn.com/2020/03/16/world/coronavirus-covid-19-update-intl-hnk/index.html|titl=More coronavirus cases outside mainland China than inside as pandemic accelerates|oberour=Helen Regan|embanner=CNN|deiziad=17.03.2020|lennet d'=ar 31{{añ}} a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt; D'an 19 a viz Meurzh ne voe disklêriet tamm den klañv nevez ebet e [[Sina]] (war-bouez tud deuet eus an estrenvro) tra ma voe muioc'h a dud marvet gant ar c'hleñved en [[Italia]] eget e [[Sina]] d'an deiz-se.&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-51964307|titl=Coronavirus: Italy's death toll overtakes China's|oberour=BBC|deiziad=19.03.2020|lennet d'=ar 31{{añ}} a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;.

D'ar 1{{añ}} a viz Ebrel [[2020]] e oa 823 626 den bet klañv kadarnet er bed a-bezh (72 736 nevez) ha 40 598 den marvet gant ar c'hleñved (4193 nevez).&lt;ref name=&quot;Rentañ-kont ABY 1.04.2020&quot;&gt;{{Liamm web|url=https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/situation-reports/20200401-sitrep-72-covid-19.pdf?sfvrsn=3dd8971b_2|titl=Coronavirus disease 2019 (COVID-19)Situation Report –72|oberour=ABY - WHO|deiziad=1.04.2020|lennet d'=ar 1{{añ}} a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;

=== E Sina ===
[[Restr:COVID-19 Confirmed Cases Animated Map.webm|thumb|upright=1.2|Red e Sina abaoe ar 24 a viz Genver]]
D'ar [[1añ a viz C'hwevrer]] [[2020]] e voe embannet gant Sina e vefe bet 361 den marvet nemetken ha 17 300 den klañv
D'ar 6 a viz C'hwevrer 2020 e vez embannet e oa bet 564 den marvet ha 28 359 den klañv. D'an 10 a viz C'hwevrer e vez embannet gant Sina e vefe 908 den marvet ha 40 000 den klañv&lt;ref&gt;https://www.ouest-france.fr/sante/virus/coronavirus/coronavirus-le-bilan-grimpe-908-morts-en-chine-et-plus-de-40-000-contamines-6728993&lt;/ref&gt;. D'an [[2 a viz Meurzh]] [[2020]] e oa 3058 den marvet ha 89252 klañv gant 45216 den pareet.&lt;ref&gt;https://www.worldometers.info/coronavirus/&lt;/ref&gt;.

=== En Europa ===
D'an 9 a viz Meurzh 2020 eo lakaet Italia a-bezh en dispell gant gouarnamant ar vro. Graet eo kement all gant [[Spagn]] d'ar 15, ha gant [[Frañs]] d'ar 17. Ret eo d'an dud chom er gêr, nemet ha ne c'hallont ket pellabourat. Gant broioù all avat (An Izelvroioù, Sued, Breizh-Veur er penn-kentañ) eo dibabet ur strategiezh all, an immuniezh a-stroll. An holl stadoù a serr o harzoù, o skolioù hag an darn vuiañ eus an embregerezhioù hag an amaezhiadurezh.

D'ar 1{{añ}} a viz Ebrel [[2020]] e oa 464 121 den bet klañv kadarnet er bed a-bezh (40 226 nevez) ha 30 089 den marvet gant ar c'hleñved (4193 nevez).&lt;ref name=&quot;Rentañ-kont ABY 1.04.2020&quot; /&gt;

==== E Frañs ====
[[Restr:COVID-19 Outbreak Hospitalized in France 13 Regions &amp; DomTom.svg|thumb|left|Rannvroioù Frañs hervez an niver a dud klañv ospitalizet]]
Kavet e oa bet an den klañv kentañ gant ar viruz d'ar 24 a viz Genver, e [[Bourdel]]. Un den 48 vloaz, eus [[Frañs]] ha [[Sina]] a oa erruet e [[Frañs]] daou zervezh a-raok&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.francetvinfo.fr/sante/maladie/coronavirus/coronavirus-en-france-le-parcours-des-trois-patients_3799837.html|title=Coronavirus en France : le parcours des trois patients|date=24 January 2020|work=France Info|access-date=26 February 2020|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200221231826/https://www.francetvinfo.fr/sante/maladie/coronavirus/coronavirus-en-france-le-parcours-des-trois-patients_3799837.html|archive-date=21 February 2020|language=fr}}&lt;/ref&gt; Da c'houde e oa bet detektet un nebeud tud c'hoazh, en o zouez 6 den eus ar [[Rouantelezh-Unanet]] e [[Savoia]], betek lakaat an niver-se da 12. En o zouez e oa pareet 11 hag unan zo marvet, un tourist eus [[Sina]], 80 vloaz anezhañ, a oa chomet da reanimañ e-pad pell.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-51514837|title=First coronavirus death confirmed in Europe|date=2020-02-15|work=BBC News|access-date=2020-02-27|language=en-GB|archive-url=https://web.archive.org/web/20200219204410/https://www.bbc.com/news/world-europe-51514837|archive-date=19 February 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Ar wezh kentañ e oa marvet unan bennak en [[Europa]] abalamour d'ar c'hleñved-se.

D'an 29 a viz C'hwevrer e oa 100 den bet klañv gant ar c'hleñved-red-se e Frañs : 11 o doa pareet, 2 a oa marvet. Kresket e voe buan an niver a dud klañv avat : ouzhpenn 2000 e voe d'an 11 a viz Meurzh&lt;ref&gt;https://www.francetvinfo.fr/sante/maladie/coronavirus/direct-coronavirus-le-passage-au-stade-3-devrait-arriver-dans-les-prochains-jours_3861193.html&lt;/ref&gt; ha 48 den a oa marvet gantañ, ken ma voe lakaet ar gaoz war aozadur an dilennadegoù ti-kêr. Nullet e voe ur bern darvoudoù sportel (marathon Pariz) pe sevenadurel (sonadegoù [[Tri Yann]] e Pariz) ha serret e voe ar skolioù en [[Oise]], [[Haut-Rhin]] ha [[Korsika]]. Klañv e oa ivez un nebeud kannaded eus ar [[Bodadenn Vroadel (Frañs)|Vodadeg Vroadel]] ha ministr ar sevenadur [[Franck Riester]]. [[Nicole Belloubet]], ministrerezh ar Justis zo bet testet ivez, met negatif e oa&lt;ref&gt;https://www.francetvinfo.fr/sante/maladie/coronavirus/coronavirus-pourquoi-nicole-belloubet-franck-riester-et-olivier-veran-ont-ils-pu-etre-depistes-alors-que-le-test-n-est-plus-systematique_3860613.html&lt;/ref&gt;.

D'an 12 a viz Meurzh, pa oa 2876 den iñfektet (pe bet iñfektet) ha 61 den marv, e oa bet disklêriet gant Prezidant ar Republik [[Emmanuel Macron]] e vije serret ar skolioù, ar skolajoù, al liseoù, ar skolioù-meur hag ar magourioù e Frañs a-bezh, ouzhpenn goulenn gant an dud koshoc'h eget 70 vloaz da chom er gêr ar muiañ ma c'hellent ha d'an holl dud chom hep mont re er-maez dre vras. Divizet e oa bet memestra delc'her an dilennadegoù ti-kêr d'ar 15 a viz Meurzh daoust d'ar riskloù&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.francetvinfo.fr/sante/maladie/coronavirus/direct-coronavirus-les-etats-unis-ferment-leurs-frontieres-aux-europeens_3862735.html|titl=DIRECT. Coronavirus : Emmanuel Macron annonce la fermeture de tous les établissements scolaires dès lundi|oberour=France Info|deiziad=12 a viz Meurzh 2020|lennet d'=12 viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;. Er [[Stadoù-Unanet]] e oa bet disklêriet gant ar Prezidant [[Donald Trump]] e oa berzet d'ar Frañsizien mont di e-pad 14 devezh.

Daou zervezh war-lerc'h, d'ar 14 a viz Meurzh e oa bet disklêriet gant [[Édouard Philippe]] e vije serret an holl stalioù n'int ket eus ar redioù kentañ (tavarnioù, sinemaioù...) ha goulennet gant an dud chom &quot;ar muiañ posupl er gêr&quot;. Chom a ra digor ar stalioù-boued, an apotikerezhioù hag un nebeud stalioù all. Koulskoude e chomo dalc'het an dilennadegoù ti-kêr raktreset an deiz war-lerc'h hag ar genstrivadegoù publik daoust d'an niver a dud o komañs da sevel o mouezh&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.francetvinfo.fr/sante/maladie/coronavirus/direct-epidemie-de-coronavirus-covid-19-les-restrictions-sur-les-voyages-se-multiplient-dans-le-monde_3866075.html|titl=DIRECT. Coronavirus : l'Espagne interdit les déplacements sauf pour travailler ou aller faire ses courses|oberour=France Info|deiziad=14 a viz Meurzh 2020|lennet d'=ar 14.03.2020}}&lt;/ref&gt;.

==== E Breizh ====
D'an 29 a viz C'hwevrer e oa 5 den klañv e Breizh : 2 ospitalaet e [[Brest]] goude beaj ar gwaz en [[Ejipt]], daou e [[Roazhon]] goude ur veaj en [[Oise]] hag unan en [[Naoned]], medisinez an den bet klañv en Oise da gentañ, a oa e vakañsoù er [[Ar Baol-Eskoubleg|Baol-Eskoubleg]].

D'an 2 a viz Meurzh e oa bet kavet 20 den klañv e Breizh&lt;ref name=&quot;Coronavirus en Bretagne : l'Agence Régionale de Santé confirme 19 cas, la préfecture prend des mesures de restrictions&quot;&gt;{{Liamm web|url=https://france3-regions.francetvinfo.fr/bretagne/morbihan/covid-19-cas-confirmes-morbihan-ecoles-fermees-1793731.html|title=Coronavirus en Bretagne : l'Agence Régionale de Santé confirme 19 cas, la préfecture prend des mesures de restrictions|website=France 3 Bretagne|language=fr|access-date=2020-03-02}}&lt;/ref&gt;, 13 anezho en ur skoulmad nevez kavet tro-dro [[Krac'h]], [[Karnag]] hag [[An Alre]].&lt;ref name=&quot;Coronavirus en Bretagne : l'Agence Régionale de Santé confirme 19 cas, la préfecture prend des mesures de restrictions&quot; /&gt; Tamm ha tamm e oa kresket ar skoulmad-se betek tizhet [[Kiberen]] ha [[Brec'h]].

An hini kentañ a varvas e [[Breizh]] a voe un den 92 vloaz, ospitalizet e [[Gwened]]&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.letelegramme.fr/bretagne/coronavirus-en-bretagne-les-dernieres-infos-en-direct-02-03-2020-12515408.php|title=Coronavirus en Bretagne : premier décès dans le Morbihan [Direct]|date=2020-03-02|website=Le Telegramme|language=fr|access-date=2020-03-03}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://france3-regions.francetvinfo.fr/bretagne/morbihan/coronavirus-quatrieme-mort-france-homme-92-ans-morbihan-1794551.html|title=[VIDEO] Coronavirus : un quatrième mort en France, un homme de 92 ans dans le Morbihan|website=France 3 Bretagne|language=fr|access-date=2020-03-03}}&lt;/ref&gt;.

Divizet e oa bet gant prefed Morbihan chom a-sav gant an holl zarvourdoù publik en departamant ha goulenn gant tud ar parrezioù tapet er skoulmad chom eno ha chom hep mont re er-maez. D'an dud a vije aet kuit dija e oa bet goulennet chom er gêr e-pad pemzekteiz da c'hortoz e vijent sur da chom hep bezañ klañv.

D'an 9 a viz Meurzh e voe lakaet war-wel 80 rannet evel-se : 11 en [[Il-ha-Gwilun]], 9 e [[Liger-Atlantel]], 5 e [[Penn ar Bed]], 55 er [[Morbihan]] hag hini ebet en [[Aodoù an Arvor]]&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.bretagne.ars.sante.fr/system/files/2020-03/2020-03-09%20bulletin%20information%20COVID-19%20%28002%29.pdf|title=Bulletin d'information n°3 Covid19|date=2020-03-09|website=Agence Régionale de Santé en Bretagne|language=fr|access-date=2020-03-09}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.pays-de-la-loire.ars.sante.fr/system/files/2020-03/2020-03-09%20bulletin%20information%20COVID-19.pdf|title=Bulletin d'information n°7 Covid19|date=2020-03-09|website=Agence Régionale de Santé en Pays de la Loire|language=fr|access-date=2020-03-09}}&lt;/ref&gt;.

D'an 11 a viz Meurzh e oa bet kavet 105 den klañv e Breizh : 13 en Il-ha-Gwilun, 12 e Liger-Atlantel, 7 e Penn ar Bed, 73 e Morbihan hag hini ebet c'hoazh en Aodoù an Arvor&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.bretagne.ars.sante.fr/system/files/2020-03/2020-03-11-bulletin%20information%20COVID-19_numero5_VF.pdf|titl=Bulletin de l'ARS|oberour=ARS rannvro Breizh|deiziad=11.03.2020|lennet d'=an 11 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;. Kavet e oa bet ur skoulmad nevez kostez [[Bruz]], e-kichen [[Roazhon]]&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.francetvinfo.fr/sante/maladie/coronavirus/direct-coronavirus-le-passage-au-stade-3-devrait-arriver-dans-les-prochains-jours_3861193.html|titl=DIRECT. Coronavirus : l'Italie ferme tous ses commerces en dehors des enseignes alimentaires et des pharmacies|oberour=Mathilde Goupil ; Kocila Makdeche : Yann Thompson|embanner=France TV Info|lennet d'=ar 1{{añ}} a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;

D'an 12 a viz Meurzh e voe disklêriet e oa marvet ur vaouez a 93 vloaz er Morbihan&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.letelegramme.fr/morbihan/coronavirus-un-deuxieme-deces-dans-le-morbihan-12-03-2020-12523534.php?utm_term=Autofeed&amp;utm_medium=Social&amp;utm_source=Twitter#Echobox=1584009956|titl=Coronavirus : un deuxième décès dans le Morbihan|oberour=Le Telegramme|deiziad=12.03.2020|lennet d'=13.03.2020}}&lt;/ref&gt;. Kemeret e oa bet ivez an diviz nullañ [[Tro Breizh (belo)|an Dro Breizh war velo]] evit e 54{{vet}} redadeg, raktreset e miz Ebrel 2020&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://twitter.com/tourdebretagne/status/1238056294159876097|titl=Tweet Aozadur Tro-Breizh war velo evit displegañ e oa bet nullet ar redadeg|oberour=Aozadur Tro-Breizh war velo|deiziad=12.03.2020|lennet d'=an 2 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; D'an noz e oa bet kavet 135 den klañv e Breizh : 22 en Il-ha-Gwilun, 15 e Liger-Atlantel, 12 e Penn ar Bed, 85 e Morbihan hag unan en Aodoù an Arvor&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.bretagne.ars.sante.fr/system/files/2020-03/2020-03-12-bulletin%20information%20COVID-19_VF.pdf|titl=BULLETIN D’INFORMATION N°6 COVID-19|oberour=ARS Breizh|deiziad=12/03/2020|lennet d'=an 12 a viz Meurzh 2020}}{{Liamm web|url=https://www.pays-de-la-loire.ars.sante.fr/system/files/2020-03/2020-03-12%20bulletin%20information%20COVID-19%20%282%29.pdf|titl=BULLETIN D’INFORMATION COVID-19|oberour=ARS Broioù al Liger|deiziad=12/03/2020|lennet d'=an 12 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;.

Evel e Frañs a-bezh e oa bet serret ar skolioù e Breizh adalek ar 16 a viz Meurzh ha kenfinet an holl dud adalek ar 17 a viz Meurzh. Mouezhioù a savas kerkent pa voe gouezet e oa deuet ur bern tud eus Pariz d'en em genfinañ lec'h all, en o eil tiez, e Breizh ivez, ha dreist-holl war an aod pe en inizi&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.nouvelobs.com/coronavirus-de-wuhan/20200318.OBS26267/re-belle-ile-groix-les-parisiens-se-confinent-sur-les-iles-et-ne-sont-pas-forcement-les-bienvenus.html#modal-msg|titl=Ré, Belle-Ile, Groix… les Parisiens se confinent sur les îles, et ne sont pas forcément les bienvenus|oberour=Le Nouvel Obs|deiziad=19 a viz Meurzh 2020|lennet d'=22.03.2020}}&lt;/ref&gt; Nec'het e oa an dud kar n'eo ket savet ospitalioù an inizi evit kement a dud, dreist-holl ma vez kudennoù ken don, ha dre vras e oa kavet ne oa ket sirius a-walc'h ar c'henfinañ gant darn eus an dud nevez-emgavet, dre ma oa brav an amzer. Evit kaout an tu da fiñval eo ret kaout un testenni dilec'hiañ hag a vez kavet e brezhoneg&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20240617125059/https://www.lorient.bzh/fileadmin/lorient.bzh/brezhoneg/Testeni-dilec-hian-disdalc-hus.pdf&lt;/ref&gt;.

Adalek an 22 a viz Meurzh e oa lakaet war wel gant prefeti rannvro Breizh sifroù an dud n'emaint ket o chom e rannvro Breizh met a zo ospitalizet enni asambles gant sifroù an dud testet hep gouzout e peseurt departamant emaint o chom&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=http://www.prefectures-regions.gouv.fr/bretagne/Actualites/Coronavirus-informations-recommandations-et-mesures-sanitaires|titl=Situation en Bretagne : 446 cas confirmés au 22 mars 2020|embanner=Prefeti Rannvro Breizh|deiziad=22 a viz Meurzh 2020|lennet d'=an 22 av viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;.

Embannet e oa bet d'an 23 a viz Meurzh e oa kenfinet [[Johanna Rolland]], maerez [[Naoned]] en he zi abalamour ma oa he merc'h tapet gant simptomoù ar viruz&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.letelegramme.fr/bretagne/sa-fille-suspectee-de-covid-19-la-maire-de-nantes-se-place-en-confinement-23-03-2020-12530586.php|titl=Covid-19 : sa fille présente des symptômes, la maire de Nantes se place en confinement|oberour=Le Telegramme|deiziad=23.03.2020|lennet d'=an 23 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;.

7 den eus skipailh a zo klañv war mordreizher Celebrity Apex e [[Sant-Nazer]]. Ar skipailh eus 1407 a zo bet kenfinet ar vourzh&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://france3-regions.francetvinfo.fr/pays-de-la-loire/loire-atlantique/saint-nazaire/coronavirus-7-cas-testes-positifs-bord-du-paquebot-celebrity-apex-saint-nazaire-1807142.html|titl=Coronavirus : 7 cas testés positifs à bord du paquebot Celebrity Apex à Saint-Nazaire|oberour=France 3 Pays de la Loire|deiziad=26.03.2020|lennet d'=an 26 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;.

D'ar 31{{añ}} a viz Meurzh e voe embannet e oa 106 gwele evit ar glañvourien, ha 40 gwele advevaat e [[Sant-Brieg]] ( Ospital Y. ar Foll) ha [[Plerin]] ( Ospital Prevez Aodoù an Arvor )&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.ouest-france.fr/sante/virus/coronavirus/coronavirus-le-nombre-de-lits-en-reanimation-augmente-dans-le-secteur-de-saint-brieuc-6796903|titl=Coronavirus. Un train médicalisé arrive ce mercredi : combien de lits disponibles à Saint-Brieuc ?|oberour=Ouest-France|deiziad=31.03.2020|lennet d'=an 31 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt; E skipailh ar mordreizher Celebrity Apex e Sant-Nazer, e-mesk 157 den corona-pozitivel, e oa 144 n'ho doa tamm azon ebet eus ar c'hleñved.&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.ouest-france.fr/economie/entreprises/crise-du-coronavirus/coronavirus-saint-nazaire-157-cas-positifs-bord-du-paquebot-apex-6796845|titl=Coronavirus. Saint-Nazaire : 157 cas positifs à bord du paquebot Apex|oberour=Ouest-France|deiziad=31.03.2020|lennet d'=an 31 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;.

D'ar 1{{añ}} a viz Ebrel e erruas 12 den klañv e Roazhon gant un [[Tren Tizh-ha-Tizh|TTB]] mezegel, ha kaset d'ar pennospital&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.ouest-france.fr/sante/virus/coronavirus/rennes-un-train-voyageurs-transforme-en-train-medicalise-6797850|titl=Rennes un train voyageurs transforme en train medicalise|oberour=Ouest-France|deiziad=01.04.2020|lennet d'=ar 1 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;. Kaset e voe tud all da [[Sant-Brieg]] ha da [[Brest|Vrest]].

D'ar 4 a viz Ebrel : 7 den eus AHDOD (annez herberc'hiañ evit an dud oadet dalc'het) Stz Ana e [[Lannuon]] a zo marv e-pad ar sizhunvezh. 14 tud all eus Stz Ana a zo klanv&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://france3-regions.francetvinfo.fr/bretagne/cotes-d-armor/coronavirus-six-residents-ehpad-sainte-anne-lannion-sont-morts-du-covid-19-1811610.html|titl=six-residents-ehpad-sainte-anne-lannion-sont-morts-du-covid-19|oberour=France3|deiziad=04.04.2020|lennet d'=ar 4 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;.

D'an [[11 a viz Mae]] [[2020]] e oa roet lamm d'ar c'hefinamant e Breizh. Aotreet eo fiñval hag un-dro en ur c'helc'h 100 kilometrad tro-dro d'an ti.
===== Stadegoù Breizh =====
{|
|-valign=&quot;top&quot;
|rowspan=&quot;2&quot;|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-left:3%; text-align:center; margin-top:20px; font-size:90%;&quot;
|-
|+ Niver a dud bet tapet gant ar viruz e pep departamant Breizh
|- valign=&quot;top&quot;
! Deiziad !! [[Penn-ar-Bed|29]] !! [[Aodoù-an-Arvor|22]] !! [[Mor-Bihan|56]] !! [[Il-ha-Gwilun|35]] !! [[Liger-Atlantel|44]] !! Hollad&lt;br&gt;Breizh !! Diavaezidi !! Tud&lt;br&gt;dianav o&lt;br&gt;departamant !! Hollad 
|-
| 6.03.2020 || 4 || 0 || 24 || 6 || 3 || '''41''' ||colspan=&quot;3&quot; rowspan=&quot;16&quot;|[[Restr:Skritell Koronavirus Skol Diwna Kommanna.png|200px]]&lt;br&gt;Skritell vrezhonek&lt;br&gt;Skol Diwan Kommanna
|-
| 7.03.2020 || 5 || 0 || 35 || 7 || 4 || '''51'''
|-
| 8.03.2020 || 5 || 0 || 47 || 7 || 8 || '''67'''
|-
| 9.03.2020 || 5 || 0 || 55 || 11 || 9 || '''80'''
|-
| 10.03.2020 || 7 || 0 || 63 || 11 || 9 || '''90'''
|-
| 11.03.2020 || 7 || 0 || 73 || 13 || 12 || '''105'''
|-
| 12.03.2020 || 12 || 1 || 85 || 22 || 15 || '''135'''
|-
| 13.03.2020 || 22 || 1 || 100 || 34 || 22 || '''179'''
|-
| 14.03.2020 || 34 || 4 || 106 || 34 || 32 || '''210'''
|-
| 15.03.2020 || 34 || 4 || 114 || 43 || 39 || '''234'''
|-
| 16.03.2020 || 35 || 5 || 129 || 44 || 39&lt;ref&gt;D'ar 16 a viz Meurzh e oa bet disklêriet gant ARS Broioù-al-Liger ne vije ket roet ar sifroù hollek ken, ha chomet e oant a-sav da reiñ ar sifroù dre zepartamant.&lt;/ref&gt; || '''252'''
|-
| 17.03.2020 || 43 || 11 || 132 || 50 || ? || '''&gt; 275'''
|-
| 18.03.2020 || 51 || 12 || 134 || 55 || ? || '''&gt; 291'''
|-
| 19.03.2020 || 60 || 16 || 134 || 58 || ? || '''&gt; 307'''
|-
| 20.03.2020 || 79 || 21 || 134 || 72 || ? || '''&gt; 345'''
|-
| 21.03.2020 || 91 || 27 || 157 || 84 || ? || '''&gt; 398'''
|-
| 22.03.2020 || 99 || 33 || 174 || 91 || ? || '''&gt; 436''' || 11 || 38 || '''&gt; 485'''
|-
| 23.03.2020 || 112 || 36 || 181 || 105 || ? || '''&gt; 473''' || 14 || 42 || '''&gt; 529'''
|-
| 24.03.2020 || 127 || 38 || 185 || 115 || 147&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://france3-regions.francetvinfo.fr/pays-de-la-loire/coronavirus-pays-loire-comptent-14-victimes-359-cas-testes-positif-ce-24-mars-1805872.html|titl=Coronavirus : les Pays de la Loire comptent 14 victimes et 368 cas testés positifs ce 24 mars|oberour=France 3 Pays de la Loire|en linenn d'=ar 25 a viz Meurzh 2020|lennet d'=ar 26 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt; || '''612''' || 19 || 42 || '''673'''
|-
| 25.03.2020 || 143 || 47 || 206 || 135 || ? || '''&gt; 678''' || 24 || 48 || '''&gt; 750'''
|-
| 26.03.2020 || 171 || 60 || 231 || 152 || 191&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://france3-regions.francetvinfo.fr/pays-de-la-loire/coronavirus-seuil-epidemique-est-depasse-point-region-ars-ce-jeudi-26-mars-1807182.html|titl=Coronavirus : le seuil épidémique est dépassé, le point dans la région avec l'ARS ce jeudi 26 mars|oberour=France 3 Pays de la Loire|deiziad=26.03.2020|lennet d'=ar 26 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt; || '''805''' || 32 || 61 || '''898'''
|-
| 27.03.2020 || 191 || 77 || 256 || 167 || ? || '''&gt; 882''' || 39 || 67 || '''&gt; 988'''
|-
| 28.03.2020 || 210 || 92 || 276 || 187 || ? || '''&gt; 956''' || 46 || 78 || '''&gt; 1 080'''
|-
| 29.03.2020 || 230 || 107 || 313 || 208 || ? || '''&gt; 1 049''' || 48 || 56 || '''&gt; 1 153'''
|-
| 30.03.2020 || 235 || 112 || 320 || 220 || ? || '''&gt; 1 078''' || 49 || 57 || '''&gt; 1 184'''
|-
| 31.03.2020 || 249 || 122 || 338 || 236 || ? || '''&gt; 1 136''' || 51 || 44 || '''&gt; 1 231'''
|-
| 01.04.2020 || 260 || 136 || 357 || 257 || ? || '''&gt; 1 201''' || 52 || 47 || '''&gt; 1 300'''
|-
| 02.04.2020 || 270 || 154 || 372 || 272 || 425&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.pays-de-la-loire.ars.sante.fr/system/files/2020-04/2020-04-02-bulletin%20information%20COVID-19.pdf|titl=Bulletin d'Information COVID-19 - 29|oberour=ARS Broioù al Liger|deiziad=02.04.2020|lennet d'=an 2 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; || '''1493''' || 55 || 48 || '''1576'''
|-
| 03.04.2020 || 285 || 157 || 391 || 282 || 471 || '''1 586''' || 66 || 54 || '''1 706'''
|-
| 04.04.2020 || 291 || 167 || 414 || 289 || 510 || '''1 671''' || 72 || 52 || '''1 795'''
|-
| 05.04.2020 || 305 || 177 || 428 || 303 || 542 || '''1 755''' || 74 || 55 || '''1 884'''
|-
| 06.04.2020 || 312 || 178 || 438 || 308 || 556 || '''1 792''' || 75 || 57 || '''1 924'''
|-
| 07.04.2020 || 314 || 182 || 452 || 324 || 575 || '''1 847''' || 88 || 54 || '''1 989'''
|-
| 08.04.2020 || 326 || 188 || 459 || 338 || 633 || '''1 944''' || 98 || 51 || '''2 093'''
|-
| 09.04.2020 || 339 || 200 || 475 || 362 || 651 || '''2 027''' || 98 || 46 || '''2 171'''
|-
| 10.04.2020 || 366 || 209 || 478 || 377 || 689 || '''2 119''' || 102 || 49 || '''2 270'''
|-
| 11.04.2020 || 371 || 213 || 489 || 391 || 734 || '''2 198''' || 106 || 51 || '''2 355'''
|-
| 12.04.2020 || 375 || 222 || 491 || 404 || 762 || '''2 254''' || 107 || 60 || '''2 421'''
|-
| 13.04.2020 || 377 || 223 || 496 || 414 || 779 || '''2 289''' || 107 || 60 || '''2 456'''
|-
| 14.04.2020 || 380 || 226 || 501 || 416 || 779 || '''2 302''' || 106 || 58 || '''2 466'''
|-
| 15.04.2020 || 495 || 265 || 505 || 556 || 798 || '''2 619''' || 118 || 70 || '''2 807'''
|-
| 16.04.2020 || 505 || 268 || 510 || 571 || 823 || '''2 677''' || 120 || 68 || '''2 865'''
|-
| 17.04.2020 || 513 || 272 || 523 || 588 || 849 || '''2 745''' || 121 || 67 || '''2 933'''
|-
| 20.04.2020 || 522 || 314 || 526 || 606 || 855 || '''2 823''' || 123 || 101 || '''3 047'''
|----
|21.04.2020
|527
|316
|532
|607
|
|
|122
|
|
|----
|22.04.2020
|540
|322
|545
|618
|
|
|121
|
|
|----
|23.04.2020
|544
|322
|549
|629
|
|
|121
|
|
|----
|24.04.2020
|550
|326
|555
|636
|
|
|123
|
|
|----
|27.04.2020
|553
|328
|567
|646
|
|
|126
|
|
|----
|28.04.2020
|554
|338
|573
|649
|
|
|126
|
|
|----
|29.04.2020
|573
|339
|619
|658
|
|
|129
|60
|
|----
|30.04.2020
|575
|379
|622
|664
|
|
|129
|60
|
|----
|01.05.2020
|577
|380
|626
|667
|
|
|129
|60
|
|----
|04.05.2020
|584
|390
|637
|671
|
|
|
|74
|
|----
|05.05.2020
|585
|392
|641
|671
|
|
|
|
|
|----
|06.05.2020
|591
|404
|642
|672
|
|
|
|
|
|----
|07.05.2020
|592
|420
|642
|676
|
|
|
|
|
|----
|08.05.2020
|594
|420
|642
|677
|
|
|
|
|
|----
|11.05.2020
|598
|436
|647
|678
|
|
|128
|64
|
|----
|12.05.2020
|599
|437
|648
|678
|
|
|129
|65
|
|----
|13.05.2020
|599
|439
|649
|680
|
|
|129
|65
|
|----
|14.05.2020
|599
|441
|649
|681
|
|
|129
|65
|
|----
|15.05.2020
|599
|446
|659
|684
|
|
|129
|67
|
|----
|18.05.2020
|602
|517
|665
|692
|
|
|129
|68
|
|----
|19.05.2020
|602
|517
|665
|694
|
|
|129
|68
|
|----
|20.05.2020
|606
|537
|668
|701
|
|
|130
|67
|
|----
|21.05.2020
|608
|578
|673
|703
|
|
|131
|67
|
|----
|22.05.2020
|609
|596
|673
|708
|
|
|131
|67
|
|----
|25.05.2020
|612
|617
|679
|714
|
|
|132
|66
|
|----
|26.05.2020
|612
|619
|686
|715
|
|
|132
|66
|
|----
|27.05.2020
|614
|621
|686
|715
|
|
|132
|67
|
|----
|28.05.2020
|614
|631
|689
|715
|
|
|132
|67
|
|----
|29.05.2020
|615
|638
|692
|720
|
|
|132
|67
|
|----
|01.06.2020
|619
|641
|699
|724
|
|
|133
|67
|
|----
|02.06.2020
|619
|642
|699
|724
|
|
|133
|67
|
|----
|03.06.2020
|619
|643
|699
|725
|
|
|133
|67
|
|----
|04.06.2020
|620
|643
|699
|728
|
|
|133
|67
|
|----
|05.06.2020
|621
|644
|699
|730
|
|
|133
|67
|
|----
|08.06.2020
|622
|645
|699
|732
|
|
|133
|67
|
|----
|09.06.2020
|622
|645
|700
|733
|
|
|133
|67
|
|----
|10.06.2020
|624
|649
|702
|733
|
|
|133
|67
|
|----
|12.06.2020
|627
|649
|702
|735
|
|
|133
|68
|
|----
|15.06.2020
|629
|649
|702
|735
|
|
|134
|68
|
|----
|17.06.2020
|629
|650
|702
|736
|
|
|135
|68
|
|----
|19.06.2020
|629
|652
|705
|736
|
|
|136
|68
|
|----
|22.06.2020
|630
|655
|707
|737
|
|
|136
|68
|
|----
|24.06.2020
|631
|655
|711
|737
|
|
|136
|68
|
|----
|26.06.2020
|632
|658
|712
|739
|
|
|136
|68
|
|----
|30.06.2020
|632
|667
|722
|742
|
|
|136
|70
|
|----
|03.07.2020
|637
|668
|726
|743
|
|
|136
|70
|
|----
|07.07.2020
|645
|670
|727
|744
|
|
|139
|70
|
|----
|10.07.2020
|655
|670
|732
|755
|
|
|141
|74
|
|----
|15.07.2020
|703
|683
|734
|785
|
|
|156
|76
|
|----
|17.07.2020
|764
|700
|744
|805
|
|
|170
|77
|
|----
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;&lt;!--margin-left:3%;--&gt; text-align:center; margin-top:20px; font-size:90%;&quot;
|-
|+ Niver a dud en Ospital (Deuet, Adreiñ buhez ''(Réa.)'', Distro d'ar gêr, Marv )&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.ouest-france.fr/sante/virus/coronavirus/carte-coronavirus-le-point-sur-les-malades-hospitalises-et-les-deces-departement-par-departement-6792616|titl=carte-coronavirus-le-point-sur-les-malades-hospitalises-et-les-deces-departement-par-departement|oberour=ouest-france|deiziad=29.03.2020|lennet d'=an 29 a viz Meurzh 2020}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://dashboard.covid19.data.gouv.fr/|titl=Tableau de bord COVID 19 Données santé publique France|deiziad=03.04.2020|lennet d'=an 3 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;
|- 
|
|colspan=6| Ospital 
|colspan=6| Advevaat
|colspan=6| Distro d'ar gêr 
|colspan=8| Marv 
|-
! Deiziad !! [[Penn-ar-Bed|29]] !! [[Aodoù-an-Arvor|22]] !! [[Mor-Bihan|56]] !! [[Il-ha-Gwilun|35]] !! [[Liger-Atlantel|44]] !! Hollad
! [[Penn-ar-Bed|29]] !! [[Aodoù-an-Arvor|22]] !! [[Mor-Bihan|56]] !! [[Il-ha-Gwilun|35]] !! [[Liger-Atlantel|44]] !! Hollad 
! [[Penn-ar-Bed|29]] !! [[Aodoù-an-Arvor|22]] !! [[Mor-Bihan|56]] !! [[Il-ha-Gwilun|35]] !! [[Liger-Atlantel|44]] !! Hollad 
! [[Penn-ar-Bed|29]] !! [[Aodoù-an-Arvor|22]] !! [[Mor-Bihan|56]] !! [[Il-ha-Gwilun|35]] !! [[Liger-Atlantel|44]] !! Hollad 
|| Marv e-pad
 pemzektez
|-
| 29.03.2020 || 50 || 36 || 98 || 84 || 158 || '''426''' || 11 || 5 || 26 || 15 ||39 || '''96''' || 28 || 8 || 79 || 51 || 41 || '''207''' || 5 || 3 || 28 || 5 || 23 || '''64'''
|-
| 30.03.2020 || 54 || 39 || 106 || 91 || 158 || '''448''' || 12 || 5 || 29 || 17 ||40 || '''103''' || 29 || 9 || 79 || 53 || 53 || '''223''' || 6 || 3 || 29 || 7 || 28 || '''73'''
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 01.04.2020 || 56 || 47 || 133 || 106 || 188 || '''530''' || 17 || 5 || 32 || 25 || 45 || '''124''' || 41 || 13 || 86 || 62 || 81 || '''283''' || 7 || 6 || 32 || 10 || 36 || '''91'''
|-
| 02.04.2020 || 66 || 59 || 138 || 106 || 204 || '''595''' || 27 || 16 || 30 || 38 || 52 || '''163''' || 48 || 16 || 95 || 68 || 91 || '''318''' || 7 || 9 || 35 || 12 || 38 || '''101'''
|-
| 03.04.2020 || 74 || 65 || 143 || 129 || 216 || '''627''' || 32 || 17 || 29 || 36 || 60 || '''174''' || 55 || 20 || 98 || 72 || 109 || '''354''' || 7 || 9 || 37 || 16 || 43 || '''112'''
|-
| 04.04.2020 || 79 || 62 || 136 || 131 || 244 || '''652''' || 33 || 17 || 24 || 38 || 63 || '''175''' || 56 || 25 || 110 || 82 || 121 || '''394''' || 8 || 10 || 40 || 17 || 45 || '''120'''
|-
| 05.04.2020 || 82 || 70 || 135 || 136 || 250 || '''673''' || 34 || 16 || 24 || 38 || 67 || '''179''' || 59 || 25 || 113 || 83 || 133 || '''413''' || 9 || 10 || 45 || 17 || 45 || '''126'''
|-
| 06.04.2020 || 93 || 75 || 147 || 156 || 261 || '''732''' || 40 || 17 || 35 || 49 || 69 || style=&quot;background: #ffdbdc;&quot; |'''210''' || 60 || 29 || 119 || 88 || 138 || '''434''' || 9 || 11 || 48 || 20 || 47 || '''135'''
|-
| 07.04.2020 || 94 || 69 || 144 || 154 || 264 || '''625''' || 42 || 13 || 34 || 44 || 64 || '''197''' || 62 || 42 || 127 || 104 || 160 || '''495''' || 9 || 13 || 52 || 23 || 51 || '''148'''
|-
| 08.04.2020 || 102 || 66 || 154 || 162 || 263 || '''747''' || 43 || 13 || 34 || 46 || 66 || '''202''' || 66 || 45 || 149 || 113 || 169 || '''552''' || 11 || 14 || 55 || 27 || 54 || '''161'''
|-
| 09.04.2020 || 109 || 64 || 147 || 173 || 274 || '''767''' || 40 || 12 || 33 || 48 || 66 || '''199''' || 69 || 49 || 162 || 117 || 197 || '''594''' || 11 || 16 || 55 || 27 || 57 || '''166'''
|-
| 10.04.2020 || 110 || 70 || 139 || 171 || 289 || '''779''' || 40 || 11 || 34 || 42 || 70 || '''197''' || 78 || 54 || 175 || 124 || 210 || '''641''' || 12 || 17 || 56 || 36 || 60 || '''181'''
|-
| 11.04.2020 || 116 || 69 || 130 || 172 || 288 || '''775''' || 39 || 12 || 35 || 38 || 65 || '''189''' || 82 || 59 || 194 || 135 || 227 || '''697''' || 13 || 18 || 59 || 39 || 62 || '''191'''
|-
| 14.04.2020 || 120 || 77 || 127 || 190 || 297 || style=&quot;background: #ffdbdc;&quot; |'''811''' || 37 || 10 || 34 || 36 || 63 || '''180''' || 86 || 66 || 207 || 152 || 244 || '''755''' || 19 || 21 || 65 || 44 || 77 || '''226'''
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 15.04.2020 || 115 || 75 || 118 || 196 || 292 || '''796''' || 34 || 8 || 31 || 33 || 58 || '''164''' || 89 || 72 || 215 || 164 || 259 || '''799''' || 20 || 22 || 69 || 48 || 83 || '''242''' || +151
|-
|26.04.2020
|75
|51
|125
|157
|253
|'''661'''
|17
|6
|16
|19
|32
|'''90'''
|122
|122
|267
|261
|362
|'''1134'''
|36
|24
|76
|67
|115
|'''318'''
|-
|
|-
| 30.04.2020 || 64 || 50 || 127 || 150 || 221 || '''644''' || 14 || 4 || 14 || 15 || 25 || '''72''' || 128 || 130 || 288 || 277 || 410 || '''1233''' || 37 || 25 || 80 || 70 || 124 || '''336'''
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 01.05.2020 || 59 || 46 || 126 || 142 || 216 || '''589''' || || || || || || || || || || || || || 37 || 25 || 80 || 70 || 125 || '''337''' || +95 
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 15.05.2020 || 40 || 53 || 89 || 83 || 150 || '''415''' || || || || || || || || || || || || || 40 || 30 || 84 || 79 || 141 || '''374''' || +37 
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 01.06.2020 || 26 || 38 || 62 || 70 || 127 || '''323''' || 1 || 4 || 7 || 5 || 6 || '''23''' || 162 || 184 || 384 || 413 || 566 || '''1709''' || 43 || 33 || 90 || 85 || 146 || '''397''' || +23 
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 15.06.2020 || 19 || 28 || 36 || 58 || 77 || '''216''' || || || || || || || || || || || || || 43 || 37 || 91 || 86 || 156 || '''413''' || +16 
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 01.07.2020 || 13 || 13 || 27 || 37 || 37 || '''128''' || 0 || 0 || 1 || 2 || 2 || '''5''' || 175 || 209 || 424 || 464 || 696 || '''1968''' || 43 || 38 || 92 || 86 || 159 || '''418''' || +5
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 01.08.2020 || 7 || 3 || 16 || 30 || 7 || '''63''' || 0 || 0 || 0 || 3 || 0 || '''3''' || || || || || || || 44 || 39 || 96 || 88 || 164 || '''431''' || +13
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 01.09.2020 || 9 || 7 || 14 || 35 || 14 || '''79''' || 1 || 0 || 0 || 5 || 2 || '''8''' || || || || || || || 44 || 40 || 96 || 89 || 170 || '''439''' || +8
|-
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 15.09.2020 || 19 || 7 || 39 || 51 || 33 || '''149''' || 4 || 0 || 2 || 6 || 4 || '''16''' || || || || || || || 44 || 40 || 97 || 90 || 172 || '''443'''|| +4
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 01.10.2020 || 23 || 15 || 73 || 79 || 57 || '''247''' || 4 || 3 || 2 || 10 || 12 || '''31''' || || || || || || || 48 || 42 || 100 || 101 || 178|| '''469'''|| +26
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 15.10.2020 || 26 || 19 || 70 || 86 || 95 || '''296''' || 3 || 2 || 5 || 15 || 13 || '''38''' || || || || || || || 48 || 43 || 102 || 108 || 194 || '''495'''|| +26
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 01.11.2020 || 81 || 135 || 56 || 211 || 267 || '''750''' || 28 || 11 || 24 || 6|| 34 || '''107''' || || || || || || || 54 || 51 || 119 || 131 || 212 || '''567'''|| +72
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 15.11.2020 || 126 || 81 || 216 || 296 || 373 || style=&quot;background: #ffdbdc;&quot; |'''1092''' || 31 || 13 || 31 || 39 || 49 || '''163''' || || || || || || || 69 || 66 || 146 || 169 || 286 || '''736'''|| +169
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 01.12.2020 || 72 || 58 || 152 || 260 || 277 || '''819''' || 17 || 7 || 13 || 33 || 29 || '''99''' || || || || || || || 84 || 87 || 174 || 217 || 349 || '''911'''|| style=&quot;background: #ffdbdc;&quot; |+175
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 15.12.2020 || 93 || 95 || 165 || 247 || 258 || '''858''' || 11 || 5 || 11 || 26 || 26 || '''79''' || || || || || || || 98 || 97 || 191 || 248 || 377 || '''1011'''|| +100
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 01.01.2021 || 105 || 62 || 143 || 208 || 209 || '''727''' || 9 || 1 || 6 || 19 || 14 || '''49''' || || || || || || || 126 || 109 || 205 || 287 || 416 || '''1143'''|| +132
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 15.01.2021 || 106 || 52 || 147 || 280 || 197 || '''782''' || 9 || 1 || 6 || 19 || 27 || '''62''' || || || || || || || 140 || 112 || 225 || 317 || 440 || '''1234'''|| +91
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 01.02.2021 || 132 || 37 || 173 || 369 || 245 || '''956''' || 11 || 3 || 9 || 23 || 27 || '''73''' || || || || || || || 164 || 121 || 255 || 382 || 505 || '''1427'''|| style=&quot;background: #ffdbdc;&quot; |+193
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 15.02.2021 || 119 || 57 || 150 || 396 || 227 || style=&quot;background: #ffdbdc;&quot; |'''1090''' || 10 || 4 || 8 || 35 || 32 || '''89''' || || || || || || || 187 || 124 || 273 || 458 || 571 || '''1613'''|| style=&quot;background: #ffdbdc;&quot; |+186
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 01.03.2021 || 93 || 68 || 166 || 355 || 227 || '''956''' || 13 || 6 || 10 || 27 || 21 || '''77''' || || || || || || || 203 || 138 || 306 || 505 || 604 || '''1756'''|| +143
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 15.03.2021 || 75 || 86 || 159 || 396 || 246 || '''892''' || 15 || 13 || 13 || 28 || 25 || '''94''' || || || || || || || 214 || 157 || 331 || 535 || 645 || '''1882'''|| +126
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 01.04.2021 || 98 || 118 || 172 || 377 || 286 || '''1200''' || 22 || 12 || 25 || 51 || 39 || '''149''' || || || || || || || 222 || 179 || 349 || 577 || 704 || '''2031'''|| +149
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 15.04.2021 || 104 || 119 || 219 || 362 || 297 || style=&quot;background: #ffaadc;&quot; |'''1296''' || 30 || 16 || 40 || 57 || 52 || '''195''' || || || || || || || 226 || 198 || 366 || 613 || 739 || '''2142'''|| +111
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 01.05.2021 || 97 || 112 || 208 || 395 || 271 || '''1241''' || 26 || 13 || 25 || 39 || 55 || '''158''' || || || || || || || 234 || 225 || 393 || 655 || 788 || '''2295'''|| +153
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 15.05.2021 || 88 || 85 || 175 || 335 || 181 || '''987''' || 15 || 7 || 17 || 42 || 42 || '''123''' || || || || || || || 251 || 238 || 408 || 685 || 814 || '''2396'''|| +101
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 01.06.2021 || 72 || 36 || 132 || 240 || 127 || '''692''' || 12 || 3 || 14 || 26 || 30 || '''85''' || || || || || || || 259 || 246 || 430 || 705 || 836 || '''2452'''|| +56
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 15.06.2021 || 64 || 29 || 102 || 194 || 92 || '''536''' || 6 || 5 || 8 || 19 || 17 || '''55''' || || ||
|| || || || || || || || || '''2479'''|| +27
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 01.07.2021 || 57 || 21 || 86 || 156 || 48 || '''400''' || 6 || 3 || 6 || 9 || 8 || '''32''' || || ||
|| || || || || || || || || '''2494'''|| +15
|-
| style=&quot;background: #E4FFA5;&quot; | 15.07.2021 || 47 || 20 || 76 || 136 || 37 || '''338''' || 6 || 1 || 5 || 5 || 5 || '''22''' || || ||
|| || || || || || || || || '''2506'''|| +12
|-
|}
{{Coronavirus/Graph/Breizh}}
|}

== Levezon ar bedreuziad ==
=== War an deskadurezh ===
[[Restr:COVID-19 school closures.svg|thumb|upright=1.6|Skolidi touchet gant ar bedreuziad COVID-19 (17/03/2020) {{legend|#e6550d|Skolioù serret er vro a-bezh}} {{legend|#fdae6b|Skolioù serret e lec'hioù zo}} {{legend|#1f78b4|Skol serret ebet}} {{legend|#c0c0c0|Titour ebet}}]]
E fin miz Meurzh 2020 e oa 1.5 miliard a skolidi a oa bet serret o skol evit ar vro a-bezh er bed, muioc'h c'hoazh e broioù zo ma oa bet kemeret an diviz gant rannvroioù zo ha pas reoù all.&lt;ref name=&quot;COVID-19 Educational Disruption and Response&quot;&gt;{{Liamm web|url=https://en.unesco.org/covid19/educationresponse|titl=COVID-19 Educational Disruption and Response|oberour=UNESCO|lennet d'=ar 1{{añ}} a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; Hogozik 90% eus studierien ar bed a oa er-maez eus o skol neuze. E [[Taiwan]], [[Singapour]], [[Aostralia]], [[Sveden]] hag e stadoù zo eus an [[Stadoù-Unanet Amerika|SUA]] e chome digor ar skolioù avat.

Daoust ma klasked serriñ ar skolioù war berr-amzer ez eus bet levezonoù e meur a zoare war buhez ar familhoù ha doareoù da zeskiñ ar vugale. N'eo ket gouest an holl familhoù da gemer amzer d'ober [[skol er gêr]], dreist-holl ma rankont [[Pellabour|pell-labourat]] pe chom a-sav da labourat.&lt;ref name=&quot;COVID-19 Educational Disruption and Response&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://france3-regions.francetvinfo.fr/bretagne/penaos-ober-skol-bar-ger-respontet-vez-deoc-h-gant-an-aotrou-ministr-jean-michel-blanquer-1809486.html|titl=Penaos ober skol bar gêr ? Respont a ra an Aotrou ministr, Jean-Michel Blanquer, deoc'h.|oberour=Chloé Tempéreau|embanner=Frañs 3 Breizh|deiziad=01.04.2020|lennet d'=ar 1{{añ}} a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;

Evit ober war-dro ar skolidi e oa erbedet gant an [[UNESCO]] implijet hentennoù [[deskiñ a-bell]] ha arloadoù evit deskiñ dre an internet evit liammañ ar skolidi hag o c'helennerien hag eskemm dielloù, ober kentelioù video, a-seurt ma chomje un deskadurezh e-keit ma voe serret ar skolioù&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://en.unesco.org/news/290-million-students-out-school-due-covid-19-unesco-releases-first-global-numbers-and-mobilizes|titl=290 million students out of school due to COVID-19: UNESCO releases first global numbers and mobilizes response|oberour=UNESCO|deiziad=04.03.2020|lennet d'=ar 1{{añ}} a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; Klask a reas ar skolioù hag ar rouedadoù skolioù aozañ ur &quot;c'hendalc'husted d'ar c'helenn&quot; gant a-bep seurt mennozhioù ha doareoù.&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.diwan.bzh/br/diwan-e-mare-ar-chenfinan|titl=Diwan e mare ar c’henfinañ|oberour=Diwan Breizh|deiziad=24.03.2020|lennet d'=ar 1{{añ}} a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;.

Kudenn ar [[brezhoneg]] a oa bet lakaet war-wel evit ar skolidi en hentennoù divyezhek dre soubidigezh [[Diwan]] pe gant eurvezhioù par ([[Div Yezh]] ; [[Dihun]]) : aon a oa e kollje ar vugale o liamm gant ar brezhoneg, da nebeutañ evit ar re zo e familhoù gallek nemetken. Gant Diwan e oa bet renablet danvez evit delc'her gant ar brezhoneg&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.diwan.bzh/br/renabl-danvez-niverel-e-brezhoneg-evit-talan-ouzh-epidemiezh-ar-chovid-19|titl=Renabl danvez niverel e brezhoneg evit talañ ouzh epidemiezh ar c’hovid-19|oberour=Diwan Breizh|lennet d'=ar 1{{añ}} a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=http://www.skolaerien.diwan.bzh/embann/|titl=Dafar Diwan|oberour=Skolaerien Diwan|lennet d'=ar 1{{añ}} a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; pa oa bet klasket gant ar stummadurioù hir doareoù nevez da gelenn.

=== War an abadennoù sevenadur ===
Dre an divizoù bet kemeret evit talañ ouzh ar bedreuziad (berziñ ar bodadoù tud ouzhpenn 5000 den, da c'houde 500, 10... ; kenfinañ an dud hag all...) a oa bet ul levezon kreñv war bed ar sevenadur, evit ar publik kenkoulz hag evit an dud a labour er bed-se. Er broioù a oa bet tapet ar muiañ e oa bet nullet pe daleet ur bern abadennoù arz, diskouezadegoù ha serret an holl virdioù, levraouegoù, stalioù-levrioù e fin miz Meurzh&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.theartnewspaper.com/news/here-are-the-museums-that-have-closed-due-to-coronavirus|titl=Here are the museums that have closed (so far) due to coronavirus|oberour=Hannah McGivern ; Nancy Kenney|embanner=The Art Newspaper|deiziad=14.03.2020|lennet d'=an 2 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.francetvinfo.fr/culture/coronavirus-chateau-de-versailles-le-louvre-orsay-l-olympia-le-chatelet-le-theatre-des-champs-elysees-une-avalanche-de-fermetures_3864933.html|titl=Coronavirus : Château de Versailles, Tour Eiffel, Louvre, Centre Pompidou, Musée d'Orsay, Olympia, Châtelet, Théâtre des Champs-Elysées... des fermetures en cascade|oberour=France Info|deiziad=14.03.2020|lennet d'=an 2 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; Diaezamantoù a oa bet savet ivez e greanterezh ar [[sinema]] abalamour ma oa bet ranket serriñ ar seveniñ evit meur a film, daleet embannadur filmoù zo a-raok ma oa bet serret ar sinemaoù el lec'hioù tapet gant ar viruz. Daleet e voe [[Gouel Canas|Gouel ar filmoù Canas]] d'un deiziad ne oa ket bet lavaret e penn-kentañ&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=http://www.allocine.fr/article/fichearticle_gen_carticle=18688648.html|titl=Cannes 2020 : le Festival reporté !|oberour=Vincent Garnier|embanner=Allociné|deiziad=19.03.2020|lennet d'=2 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;.

E [[Breizh]] e oa bet divizet nullañ (pe daleañ en ur cheñch ar stumm) ar [[Redadeg 2020]], a oa sañset bezañ redet e miz Mae,&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.francebleu.fr/infos/culture-loisirs/redadeg-2020-annulee-ou-reportee-en-raison-du-coronavirus-1584813970|titl=Redadeg 2020 annulée en raison du Coronavirus|oberour=Tudi Crequer|embanner=France Bleu Breizh Izel|deiziad=21.03.2020|lennet d'=an 2 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; hag ivez [[Gouel Breizh]]. Serret e voe ar c'hentelioù-noz hag ar stummadurioù hir er vro a-bezh&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://7seizh.info/2020/03/16/brest-nullet-ar-chenteliou-e-sked-suspension-des-cours-a-sked/|titl=Brest : Nullet ar c’hentelioù e SKED/Suspension des cours à SKED|oberour=7seizh|deiziad=16.03.2020|lennet d'=an 2 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; Evit talañ ouzh an diouer a vrezhoneg er mediaoù abalamour ma oa digresket plas an abadennoù vrezhonek&lt;ref&gt;Nullet e oa bet [[Bali Breizh]] hag an [[Taol Lagad]] ouzhpenn ar c'heleier e brezhoneg war [[France Bleu Breizh Izel]]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://france3-regions.francetvinfo.fr/bretagne/info-breton-au-ralenti-1810152.html|titl=Coronavirus. L'info en breton au ralenti.|oberour=Bleuenn ar Borgn|embanner=Frañs 3 Breizh|deiziad=02.04.2020|lennet d'=an 2 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; e oa bet kaset un nebeud raktresoù war-raok, evel ar podkast [[Klozet]] kinniget gant [[Metig Jakez-Vargas]] ha [[Tudi Crequer]] war [[Dispak]].&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=http://www.dispak.bzh/klozet-ar-podkast-savet-dindan-ar-cholched/|titl=Klozet – ar podkast savet dindan ar c’holc’hed|oberour=Metig Jakez-Vargas|embanner=Dispak|deiziad=01.04.2020|lennet d'=an 2 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;.

=== War an abadennoù sport ===
Ur bern abadennoù meur a denne d'ar sport a oa bet daleet pa ne oant ket nullet e-pad mizioù kentañ 2020. Amañ dindan e kavoc'h ur renabl eus an abadennoù-se :
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin: auto; text-align:center; margin-top:20px; font-size:90%;&quot;
|-
|+ Abadennoù sport daleet, ehanet pe nullet abalamour d'ar bedreuziad
|- valign=&quot;top&quot;
! Abadenn !! Sport !! Deiziad !! Statud !! Bro
|-
| [[C'hoarioù Olimpek]] hañv 2020 || A bep seurt || Gouere [[2020]] || Daleet da [[2021]] || Etrevroadel
|-
| [[UEFA Euro 2020]] || [[Mell-droad]] || Gouere [[2020]] || Daleet da [[2021]] || Etrevroadel
|-
| [[Tournamant ar C'hwec'h Bro]] [[2020]] || [[Rugbi]] || C'hwevrer - Meurzh [[2020]] || Daleet pevar c'hrogad || Etrevroadel
|-
| [[Kevezadeg bed ar Formulenn 1 2020]] || [[Redadegoù kirri]] || Meurzh 15 - Du 29 [[2020]] || 2 redadeg nullet&lt;br&gt;6 redadeg daleet || Etrevroadel
|-
| [[IndyCar 2020]] || [[Redadegoù kirri]] || Meurzh 15 - Gwengolo [[2020]] || 3 redadeg nullet&lt;br&gt;3 redadeg daleet || [[Stadoù-Unanet]]
|-
| [[Indianapolis 500]] 2020 || [[Redadegoù kirri]] || Mae [[2020]] || Daleet da viz Eost [[2020]] || [[Stadoù-Unanet]]
|-
| [[Tournamant Wimbledon]] 2020 || [[Tennis]] || Even [[2020]] || Nullet || [[Bro-Saoz]]
|-
| [[Tro Breizh war varc'h-houarn]] 2020 || [[Marc'h-houarn]] || Ebrel [[2020]] || Nullet || [[Breizh]]
|-
| [[Tro Menez Are]] 2020 || [[Bale]] || Mae [[2020]] || Nullet || [[Breizh]]
|-
| [[Kampionad mell-droad Frañs]] 2019-2020 || [[Mell-droad]] || Eost [[2019]] - Miz Even [[2020]] || Ehanet || [[Bro-C'hall]]
|-
| [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn]] 2020 || [[Marc'h-houarn]] || Gouere [[2020]] || Dalc'het || [[Bro-C'hall]]
|-
| [[Paris-Nice]] 2020 || [[Marc'h-houarn]] || Meurzh [[2020]] || Dalc'het&lt;br&gt;Nullet an devezh diwezhañ || [[Bro-C'hall]]
|-
| [[Tro Italia war varc'h-houarn]] 2020 || [[Marc'h-houarn]] || Mae [[2020]] || Daleet || [[Italia]]
|-
| [[Tournamant Roland-Garros]] [[2020]] || [[Tennis]] || Mae [[2020]] || Daleet da viz Gwengolo [[2020]] || [[Bro-C'hall]]
|}

=== War ar vuhez relijiel ===
Dre ma oa c'hoarvezet da vare gouelioù relijiel bras (evel ar [[Bloaz Nevez Sinat]], [[Pask]] pe [[Pesac'h]]) en deus bet ar bedreuziad ul levezon bras war buhez ar gredourien, met diheñchet eo bet ivez ar vuhez pemdez, dreist-holl evit ar relijionoù reolennet-tre.&lt;ref name=&quot;Orthodox Union Guidance Regarding COVID-19&quot;&gt;{{Liamm web|url=https://www.ou.org/covid19/|titl=Orthodox Union Guidance Regarding COVID-19|oberour=Orthodox Union - Kevredigezh ar yuzevien reizhkredour en [[SUA]]|lennet d'=ar 4 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;

Gant difenn ar bodadoù tud ouzhpenn 5000 (da c'houde 1000 ma ne oa ket aet betek 10) a dud e voe serret an [[iliz]]ioù, ar [[sinagogenn]]où hag ar [[moskeenn]]où en ur bern broioù. Nullet e oa bet lidoù [[Sizhun Fask]] er [[Vatikan]]&lt;ref name=&quot;The great shutdown 2020: What churches, mosques and temples are doing to fight the spread of coronavirus&quot;&gt;{{Liamm web|url=https://edition.cnn.com/2020/03/14/world/churches-mosques-temples-coronavirus-spread/index.html|titl=The great shutdown 2020: What churches, mosques and temples are doing to fight the spread of coronavirus|oberour=Daniel Burke|embanner=CNN|deiziad=14.03.2020|lennet d'=ar 4 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; tra ma oa bet aozet [[oferenn]]où dre ar radio evit derc'hel an dud er gêr&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.foxnews.com/us/coronavirus-update-church-sunday-service-online|titl=Churches cancel Sunday service, move online amid coronavirus outbreak|oberour=Caleb Parke|embanner=Fox News|deiziad=13.03.2020|lennet d'=ar 4 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name=&quot;The great shutdown 2020: What churches, mosques and temples are doing to fight the spread of coronavirus&quot; /&gt; Komañs ar reas ar [[pab]] [[Frañsez (pab)|Frañsez]] d'ober oferennoù e-unan war [[plasenn Sant-Pêr]] da bediñ evit ar bed.&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.la-croix.com/Monde/Virus-pape-preside-solitaire-priere-planetaire-2020-03-27-1301086448|titl=Le pape affronte «la tempête» du coronavirus, seul sur la place Saint-Pierre|embanner=La Croix, gant an AFP|deiziad=27.03.2020|lennet d'=ar 4 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; Nullet e voe ivez pirc'hinaj [[Mekka]] gant [[Arabia Saoudat]].&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.middleeasteye.net/news/coronavirus-saudi-arabia-bans-umrah-pilgrimage-residents-and-citizens|titl=Coronavirus: Saudi Arabia bans all Umrah pilgrimage to Mecca|embanner=Middle East Eye|deiziad=4.03.2020|lennet d'=ar 4 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;.

E metoù ar [[yuzevegezh]] ez eus bet tabutoù diwar-benn lidoù ar [[Chabat]] ma ranker sañset kaout ur minyan a zek den. Lod eus ar sinagogennoù o deus graet ar choaz da zelc'her ar minyanoù-se en linenn&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.timesofisrael.com/in-shadow-of-coronavirus-american-jews-brace-for-a-shabbat-like-no-other/|titl=In shadow of coronavirus, American Jews brace for a Shabbat like no other|oberour=Ben Harris ha Josefin Dolsten|embanner=Times of Israel|deiziad=13.03.2020|lennet d'=ar 6 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; padal e voe divizet chom a-sav gant ar minyan, ha pa vije prevez, gant lod all.&lt;ref name=&quot;Orthodox Union Guidance Regarding COVID-19&quot; /&gt; A-benn lidoù [[Pesac'h]] (eus an 8 betek ar 16 a viz Ebrel e [[2020]]), tra ma oa difennet bodañ familhoù asambles evit ar [[Seder Pesac'h|seder]], e oa bet erbedet gant kumuniezhioù zo aozañ ur rak-seder gant ar familh a-raok ma kouezhje an noz gant doareoù elektronek&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://fr.chabad.org/holidays/passover/pesach_cdo/aid/4706874/jewish/Comment-tenir-un-rassemblement-familial-pr-Sder-sur-Zoom.htm|titl=Comment tenir un rassemblement familial pré-Séder sur Zoom|oberour=Chabad|lennet d'=ar 6 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; ha, zoken, derc'hel ar seder e-unan dre zoareoù elektronek (gant ma vezont lakaet war elum a-raok an noz), gant rabined reizhkredour eus en [[Israel]], o lakaat war wel pegen dibar e oa an amzerioù-se&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.jpost.com/israel-news/raabis-approve-the-use-of-zoom-to-celebrate-passover-due-to-coronavirus-622221|titl=Senior Orthodox rabbis allow Zoom for Passover Seder due to coronavirus|oberour=Jeremy Sharon|embanner=Jerusalem Post|deiziad=25.03.2020|lennet d'=ar 6 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;. Holl zoareoù ar yuzevegezh o deus lakaet pouez war an ezhomm saveteiñ buhezioù a oa dreist pep tra hervez o lezenn.&lt;ref name=&quot;The great shutdown 2020: What churches, mosques and temples are doing to fight the spread of coronavirus&quot; /&gt;

Tabut zo bet e [[Frañs]] e penn-kentañ ar c'henfinañ abalamour ma vije bet roet gwir d'ar yuzevien mont d'ar sinagogenn d'ar Sadorn hep an atestadenn dleet (n'eus ket droed kaout objedoù gant an nen devezh ar Chabat). Savet e oa bet ur bern mouezhioù a-enep ar gwir-se, daoust ma ne oa diwar intrudu ur post-polis bennak nemetken, hep goulenn alioù gant ar hierarikiezh, ha daoust ma oa serret holl sinagonennoù ar vro hag e oa diezhomm reiñ seurt aotre. Evelato e oa bet ur bern evezhiadennoù enebyuzev goude bezañ embannet ar c'heloù-se&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.i24news.tv/fr/actu/international/europe/1584880598-polemique-autour-d-une-pretendue-derogation-permettant-aux-juifs-de-se-promener-pendant-le-shabbat-sans-attestation|titl=Polémique autour d'une prétendue &quot;dérogation&quot; permettant aux Juifs de se promener pendant le shabbat sans attestation|oberour=i24 News|deiziad=22.03.2020|lennet d'=ar 6 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;.

=== War an endro ===
[[Restr:Pollutant Drops in wuhan china due to virus.png|200px|thumb|dehou|Skeudenn graet gant an [[NASA]] a ziskouez live ar CO2 kaset e kêr [[Wuhan]] d'an hevelep deiziadoù e [[2019]] hag e [[2020]]]]
Abalamour d'ar muzulioù bet kemeret evit talañ ouzh ar c'hleñved, abalamour d'an digresk e-keñver implij an trañsportoù e oa bet kavet e oa nebeutoc'h a saotradur en aer en ur bern broioù ha rannvroioù er bed&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.theguardian.com/environment/2020/mar/23/coronavirus-pandemic-leading-to-huge-drop-in-air-pollution|titl=Coronavirus pandemic leading to huge drop in air pollution|oberour=Jonathan Watts ha Niko Kommenda|embanner=The Guardian|deiziad=04.04.2020|lennet d'=ar 7 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; : da skouer e oa 25% nebeutoc'h a garbon en aer e [[Sina]] e-pad ar c'henfinañ&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.forbes.com/sites/jeffmcmahon/2020/03/16/coronavirus-lockdown-may-have-saved-77000-lives-in-china-just-from-pollution-reduction/#109ddd1b34fe|titl=Study: Coronavirus Lockdown Likely Saved 77,000 Lives In China Just By Reducing Pollution|oberour=Jeff McMahon|embanner=Forbes|deiziad=16.03.2020|lennet d'=ar 7 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; Kavet e oa bet gant [[Ajañs European an Egor]] e oa bet digresket ar saotradur oksid nitrus produet gant an otoioù, ar greizennoù tredan hag an ijinadegoù e plaenenn ar [[Pô]] en [[Italia]] etre deroù miz Genver hag an 11 a viz Meurzh [[2020]].&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-italy-pollution/air-pollution-clears-in-northern-italy-after-coronavirus-lockdown-satellite-shows-idUSKBN2102X4|titl=Air pollution clears in northern Italy after coronavirus lockdown, satellite shows|oberour=Matthew Green|embanner=Reuters|deiziad=13.03.2020|lennet d'=ar 7 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; Koulskoude e oa bet kavet ne oa ket keloù mat dre ret abalamour d'ar c'hoant m'o dije ar broioù da adtapet o dale&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.csis.org/analysis/global-impacts-coronavirus-outbreak|titl=The Global Impacts of the Coronavirus Outbreak|oberour=Center for Strategic &amp; International Studies|deiziad=05.03.2020|lennet d'=ar 7 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; pe c'hoazh d'an diouer a arc'hant abalamour d'an enkadenn ekonomiezh gortozet evit arc'hantaouiñ e-barzh an energiezhioù padus.&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.cnbc.com/2020/03/13/coronavirus-could-weaken-climate-change-action-hit-clean-energy.html|titl=Coronavirus could weaken climate change action and hit clean energy investment, researchers warn|oberour=Emma Newburger|embanner=CNBC|deiziad=13.03.2020|lennet d'=ar 7 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; Sachet e oa bet evezh an dud ivez diwar-benn ar meskloù d'en em zizober anezho hag a veze skarzhet en natur.&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.reuters.com/article/us-health-coronavirus-hongkong-environme/discarded-coronavirus-masks-clutter-hong-kongs-beaches-trails-idUSKBN20Z0PP|titl=Discarded coronavirus masks clutter Hong Kong's beaches, trails|oberour=Reuters|deiziad=12.03.2020|lennet d'=ar 7 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; Un efed padus eus ar bedreuziad a vije war ar [[pellabour]], ar pezh en deus ul levezon mat war ar saotradur abalamour d'an trañsportoù met ul levezon fall war ar saotradur abalamour d'ar rouedad internet.&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://fortune.com/2020/03/10/coronavirus-remote-flexible-work-from-home/|titl=Coronavirus may finally force businesses to adopt workplaces of the future|oberour=Erin L. Kelly ha Phyllis Moen|embanner=Fortune|deiziad=10.03.2020|lennet d'=ar 7 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;.

Tremenet e oa bet kalzig a skeudennoù eus anevaled o pourmen e kêrioù dilezet gant an dud (marmouzed e [[Thailand]],&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.huffingtonpost.fr/entry/coronavirus-affames-ces-singes-se-battent-en-pleine-rue-en-thailande_fr_5e6cf7bfc5b6bd8156f85149|titl=Coronavirus: affamés, ces singes se battent en pleine rue en Thaïlande|oberour=Matthieu Balu|embanner=The Huffington Post|deiziad=14.03.2020|lennet d'=ar 7 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; moc'h gouez e [[Barcelona]], [[Katalonia]],&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.lci.fr/planete/video-coronavirus-singes-daims-dauphins-les-animaux-sauvages-a-l-assaut-des-villes-2148637.html|titl=VIDÉO - Coronavirus : Singes, daims, dauphins… Les animaux sauvages à l’assaut des villes|oberour=Jerôme Vermelin|embanner=LCI|deiziad=20.03.2020|lennet d'=ar 7 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;, youc'hed en [[Aovergn]]&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://france3-regions.francetvinfo.fr/auvergne-rhone-alpes/loire/saint-etienne/loire-confinement-animaux-plus-plus-pres-maisons-1808480.html|titl=Loire : avec le confinement, des animaux de plus en plus près des maisons|oberour=Matthieu Boudet|embanner=France 3 Auvergne Rhône-Alpe|deiziad=29.03.2020|lennet d'=ar 7 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;...). Gortozet e oa un efed mat war parañ al laboused ivez&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.francetvinfo.fr/sante/maladie/coronavirus/coronavirus-quand-le-monde-animal-reprend-ses-droits_3890509.html|titl=Coronavirus : quand le monde animal reprend ses droits|oberour=France 2|embanner=France TV Info|deiziad=29.03.2020|lennet d'=ar 7 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; Sklaeroc'h e voe ivez dourioù [[Venezia]], met hervez ar maer ne oa ket abalamour ma oa nebeutoc'h a saotradur met kentoc'h abalamour ne oa ket a vont ha dont bigi a veske dour ha sedimantoù ar c'hanolioù.&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://thehill.com/changing-america/sustainability/environment/488286-italys-coronavirus-lockdown-shows-what-nature|titl=As Italy quarantines over coronavirus, misleading reports of swans and dolphins in Venice canals go viral|oberour=Anagha Srikanth|embanner=The Hill|deiziad=18.03.2020|lennet d'=ar 7 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; Kontrol d'ar pezh a oa bet lavaret gant mediaoù zo ne oa ket distroet [[delfin]]ed eno, nag [[Alarc'h|elerc'h]] (a oa kustum da zaremprediñ ar Serenissima a-raok ar c'henfinañ).&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.nationalgeographic.fr/environnement/2020/03/coronavirus-attention-aux-fake-news-sur-le-retour-de-la-vie-sauvage|titl=Coronavirus : attention aux fake news sur le retour de la vie sauvage|oberour=Natasha Daly|embanner=National Geographic|deiziad=24.03.2020|lennet d'=ar 7 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;.

=== Kaz ouzh an estrañjourien ha gouennelouriezh ===
Abaoe ma oa tarzhet ar c'hleñved-red, ha dre ma oa tarzhet en [[Azia]] ar Gevred, a-raok en em zilec'hiañ en [[Europa]] hag en [[Amerika an Norzh]], e oa bet notennet ur c'hresk en emzalc'hioù hag e tagadennoù gouennelour e-keñver tud a-orin eus al lec'hioù-se, dreist-holl Azia&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/world/2020/02/683_282767.html|titl=Fears of coronavirus trigger anti-China sentiment worldwide|oberour=The Korea Times|deiziad=02.02.2020|lennet d'=an 8 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; Tra ma chome ar c'hleñved-red e [[Sina]] dreist-holl e oa bet lakaet war-wel ur santimant gouennelour a-enep tud a-orin Azia ar Gevred, o lavaret e veritent tapet ar c'hleñved,&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.psychologytoday.com/us/blog/its-catching/202002/the-coronavirus-and-the-search-scapegoats|titl=The Coronavirus and the Search for Scapegoats|oberour=Robert Bartholomew Ph.D.|embanner=Psychology Today|deiziad=06.02.2020|lennet d'=an 8 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.nbcnews.com/think/opinion/coronavirus-pangolins-racism-why-conservationism-prejudice-shouldn-t-mix-ncna1136681|titl=Coronavirus, pangolins and racism: Why conservationism and prejudice shouldn't mix|oberour=Dr. Jonathan Kolby|embanner=NBC News|deiziad=15.02.2020|lennet d'=an 8 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; liammet alies ouzh ar soñj n'eo ket propr ar Sinaiz.&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.vox.com/2020/2/7/21126758/coronavirus-xenophobia-racism-china-asians|titl=The coronavirus exposes the history of racism and “cleanliness”|oberour=Nylah Burton|embanner=Vox|deiziad=7.02.2020|lennet d'=an 8 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; Annezidi [[Wuhan]] ha proviñs [[Hubei]] o doa klemmet bezañ bet drougziforc'hiet e Sina abalamour d'al lec'h ma oant o chom.&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/international/world-news/china-desperate-to-stop-coronavirus-turns-neighbor-against-neighbor/articleshow/73922967.cms|titl=China, desperate to stop coronavirus spread, turns neighbor against neighbor|oberour=New York Times|embanner=Economic Times|deiziad=04.02.2020|lennet d'=an 8 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; Tud a-orin [[Italia]] o doa bet kudennoù ivez dre ar bed.&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.wsj.com/articles/italians-are-being-treated-as-a-risk-abroad-over-coronavirus-11582913454|titl=Italians Are Being Treated as a Risk Abroad Over Coronavirus|oberour=Margherita Stancati|embanner=The Wall Street Journal|deiziad=28.02.2020|lennet d'=an 8 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;.

Keodedourien eus [[Malaysia]],&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.nst.com.my/news/nation/2020/01/559942/some-malaysians-calling-ban-chinese-tourists|titl=Some Malaysians calling for ban on Chinese tourists|oberour=Farah Solhi|embanner=News Straits Times|deiziad=26.01.2020|lennet d'=an 8 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;, [[Zeland-Nevez]],&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&amp;objectid=12304816|titl=Calm urged as anti-Chinese sentiment felt in New Zealand|oberour=Ben Leahy|embanner=New Zealand Herald|deiziad=2.02.2020|lennet d'=an 8 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; [[Singapour]]&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://eu.usatoday.com/story/news/nation/2020/01/31/coronavirus-chinese-xenophobia-racism-misinformation/2860391001/|titl=Coronavirus is spreading. And so is anti-Chinese sentiment and xenophobia.|oberour=Marco della Cava ha Kristin Lam|embanner=USA Today|deiziad=03.02.2020|lennet d'=an 8 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; ha broioù all o doa savet sinadegoù evit difenn ouzh ar Sinaiz mont e-barzh o bro. E [[Japan]] e voe krouet an hashtag #''ChineseDontComeToJapan'' (« &quot;#SinaizNaZeuitKetDaJapan&quot;) a reas berzh war [[Twitter]]&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.forbes.com/sites/sarahkim/2020/01/30/coronavirus-racism-asian-communities/#381321ee2865|titl=As The Coronavirus Spreads, So Does Racism — Both Against And Within Asian Communities|oberour=Sarah Kim|embanner=Forbes|deiziad=30.01.2020|lennet d'=an 8 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; Tud a-orin Sina, pe c'hoazh a-orin Azia dre vras, ha pa vijent tud ganet ha maget en o bro, a voe kunujennet pe taget e [[Stadoù-Unanet]]&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.nytimes.com/2020/03/23/us/chinese-coronavirus-racist-attacks.html|titl=Spit On, Yelled At, Attacked: Chinese-Americans Fear for Their Safety|oberour=Tavernise, Sabrina; Oppel Jr, Richard A.|embanner=The New York Times|deiziad=23.03.2020|lennet d'=an 8 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; hag e [[Frañs]].&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.huffingtonpost.fr/entry/le-coronavirus-chinois-reveille-les-stereotypes-racistes-envers-les-asiatiques_fr_5e2ff88cc5b68f86c8cd7e87|titl=Le coronavirus chinois réveille les stéréotypes racistes envers les Asiatiques|oberour=Marine Le Breton|embanner=The Huffington Post|deiziad=28.01.2020|lennet d'=an 8 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; Feuket e oa bet tud o klevet Prezidant ar [[Stadoù-Unanet]] [[Donald Trump]] oc'h ober &quot;biruz Sina&quot; eus ar viruz-se&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.nytimes.com/2020/03/18/us/politics/china-virus.html|titl=Trump Defends Using ‘Chinese Virus’ Label, Ignoring Growing Criticism|oberour=Rogers, Katie; Jakes, Lara; Swanson, Anna|embanner=The New York Times|deiziad=18.03.2020 nevesaet d'an 19.03.2020|lennet d'=an 11 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; hag embannet e voe gant prezidant ar [[Bharatiya Janata Party]] e [[Kornôg Bengal]] [[Dilip Gosh]], en [[India]], e oa bet distrujet an natur gant ar Sinaiz hag e oa abalamour d'an dra-se en doa &quot;kemeret Doue rebech outo&quot;, ar pezh en doa desachet ur respont feuket gant kannad Sina e [[Kolkata]].&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/chinese-government-condemns-bjp-bengal-presidents-comment-on-coronavirus/article31044588.ece|titl=Chinese government condemns BJP Bengal president’s comment on Coronavirus|embanner=The Hindu|deiziad=12.03.2020|lennet d'=an 11 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;.

Ne voe ket tapet tud Azia nemetken avat, tud distro eus [[Sina]] o doa gouzañvet emzalc'hioù feuls ivez, evel [[Ukraina]]niz (ha tud a-estrenvro) a oa bet digarzhet eus Wuhan ha taget gant manifestourien en [[Ukraina]]&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://edition.cnn.com/2020/02/21/europe/ukraine-wuhan-bus-coronavirus-intl/index.html|titl=Protesters attack buses carrying Wuhan evacuees in Ukraine|oberour=Nathan Hodge, Anastasia Graham-Yooll ha Tara John|embanner=CNN|deiziad=21.02.2020|lennet d'=an 11 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; pe c'hoazh studierien a-orin eus [[India]] ar Biz, tost ouzh Sina, o chom e kêrioù bras a oa bet harellet e-liamm ouzh ar c'hleñved evit doare&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/students-from-northeast-complain-of-racism-at-kmc/articleshow/74071475.cms|titl=Students from Northeast complain of racism at Kirori Mal Col .. Read more at: http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/74071475.cms?utm_source=contentofinterest&amp;utm_medium=text&amp;utm_campaign=cppst|oberour=Mohammad Ibrar|embanner=The Times of India|deiziad=11.02.2020|lennet d'=an 11 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; Drougziforc'hiezh ha feulster a oa kresket ivez a-enep kumuniezh [[Islam|muzulman]] India, abalamour ma oa bet lakaet ar biz war bodadoù anezho evel mammenn ar c'hleñved en India.&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://slate.com/news-and-politics/2020/04/tablighi-jamaat-india-muslims-coronavirus.html|titl=Indian Muslims Are Being Scapegoated for the Coronavirus|oberour=Namrata Kolachalam|embanner=Slate|deiziad=09.04.2020|lennet d'=an 11 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://foreignpolicy.com/2020/04/07/islamophobia-coronavirus-crisis-worse-india-tablighi-jamaat/|titl=Islamophobia Is Making the Coronavirus Crisis Worse|oberour=Ravi Agrawal|embanner=Foreign Policy|deiziad=07.04.2020|lennet d'=an 11 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt; E [[Sina]] ivez e oa savet sañtimantoù e-enep an dud estren, taolennet evel &quot;lastez estren&quot; gant tud zo, &quot;da gas d'ar boubellenn&quot;.&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.abc.net.au/news/2020-04-09/coronavirus-intensifies-anti-foreigner-sentiment-in-china/12128224|titl=Print Email Facebook Twitter More As coronavirus sparks anti-Chinese racism, xenophobia rises in China itself|oberour=Max Walden ha Samuel Yang|embanner=ABC|deiziad=09.04.2020|lennet d'=an 11 a viz Ebrel 2020}}&lt;/ref&gt;.

== Pennadoù kar ==
* [[COVID-19]]
* [[SARS-CoV-2]]
* [[Li Wenliang]], [[sacher evezh]] ar c'hurunviruz-mañ e Wuhan.

== Liammoù diavaez ==
===Aozadurioù yec'hed===
* {{en}} [https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019 Pajenn gouestlet d'ar bedreuziad war lec'hienn an ABY]
* {{en}} [https://www.ecdc.europa.eu/en/covid-19-pandemic COVID-19 Lec'hienn Kreizenn Europa evit Diwall ha Kontrolliñ ar C'hleñvedoù-red]
* {{fr}} [https://www.bretagne.ars.sante.fr/coronavirus-actualite-et-conduite-tenir-8 ARS rannvro Breizh]
* {{fr}} [https://www.ch-stbrieuc.fr/IMG/pdf/tutoriel_masque_patron.pdf Ospital Sant-Brieg : fardañ maskloù]
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20200327175432/http://www.prefectures-regions.gouv.fr/bretagne/Actualites/Coronavirus-informations-recommandations-et-mesures-sanitaires Pajenn Prefeti Rannvro Breizh diwar-benn ar c'hleñved-red]
* {{fr}} [https://www.gouvernement.fr/info-coronavirus Lec'hienn gouarnamant Frañs diwar-benn ar c'hleñved-red]
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20200401231057/https://www.canada.ca/fr/sante-publique/services/maladies/2019-nouveau-coronavirus/symptomes.html Lec'hienn gouarnamant Kanada diwar-benn ar c'hleñved]

===Kartennoù ha data===
*{{fr}} [https://bing.com/covid Benveg kartennel hizivaet bep kardeur]
*{{en}} [https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/situation-reports/ Lizher-kelaouiñ an ABY diwar-benn ar bedreuziad (gant ur gartenn)]
*{{en}} [https://www.worldometers.info/coronavirus/ Worldometers]
*{{en}} [https://experience.arcgis.com/experience/685d0ace521648f8a5beeeee1b9125cd Kartenn bedel red ar c'hleñved]

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù=3}}
|}
|}

[[Rummad:Kleñvedoù-red]]
[[Rummad:Istor Sina]]</text>
      <sha1>plmdylv99thrni3yeaqlkwbsgr7dzwa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Česká zbrojovka a.s.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168924</id>
    <revision>
      <id>2201132</id>
      <parentid>2192756</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T19:52:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2201132</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5484" sha1="j389a2ilxlc6mjtha6etv1z393tb5ym" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Česká Zbrojovka a.s.|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Logo CZUB inverzni.pdf|240px|center]]
----
|-
! Krouidigezh
|1919
|-
! Diazez hervez ar Gwir 
|Kevredigezh dizanv
|-
! Sez sokial
|Uherský Brod, {{Tchekia}}
|-
! Perc'henned lodennoù nesañ
|&lt;span class=&quot;wd_p127&quot;&gt;Colt CZ Group&lt;/span&gt;
|-
! Obererezh
|armoù-tan
|-
! Kevredigezh e penn
|&lt;span class=&quot;wd_p749&quot;&gt;[[Colt CZ Group]]&lt;/span&gt;
|-
! Isembregerezhioù
|&lt;span class=&quot;wd_p355&quot;&gt;CZ-USA&lt;br&gt;Ceská Zbrojovka Brno&lt;/span&gt;
|-
! Implijidi
|1800 (2017)
|-
! Lec'hienn internet
|[http://www.czub.cz/en/ www.czub.cz]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
----
|-
! Sifr gwerzhioù
|4 miliard a gurunennoù tchek (2016)
|-
! Disoc'h rik
|600 milion a gurunennoù tchek (2016) (war-dro 23 milion a euroioù)
|}
'''Česká zbrojovka''' '''a.s.''' (anvet boas '''CZ''', gwechall '''Česká zbrojovka Uherský Brod''') zo un embregerezh [[arm-tan|armoù-tan]] liesvroadel [[Tchekia|tchek]] savet e 1919 e [[Plzeň]]. Produet en deus armoù hiniennel bet implijet gant [[arme Tchekoslovakia]], hag [[Arme Tchekia|hini Tchekia]] war-lerc'h, evel ar pistolennoù [[ČZ vz. 27|vz. 27]] ha [[CZ 52]], ar c'harabinennoù [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]], ar fuzuilhoù-arsailh [[Samopal vz. 58|vz. 58]], ha bremañ ar pistolennoù [[CZ P-10 C|P-10 C]].

Betek fin an XX{{Vet}} kantved e produe ivez [[Marc'h-tan|marc'hoù-tan]] unsailh. Kenlabourat a rae gant an embregerezh Jawa a brodue marc'hoù-tan divsailh.

== Produer armoù ==
An armoù produet gant CZ a vez implijet gant armeoù, servijoù polis koulz ha chaseourien pe tennerien sport. Meur a seurt armoù a vez produet, pe e vefe armoù-plom pe armoù-tan. War-dro 1800 den a labour evit an embregerezh.
[[Restr:CeskaZbrojovkaUherskyBrodPanorama.jpg|thumb|493x493px|Sez an embregerezh e Uhersky Brod]]
95% eus ar produiñ a vez ezporzhiet war-zu ur c'hant bro bennak er bed. An embregerezh zo e-touez an 10 produer brasañ a armoù-dorn hag e-touez ar pemp produer brasañ a armoù aotomatek er bed. Perzh eo CZ eus an holding [[Colt CZ Group]] savet gantañ e 2013. Unan eus ar strollad pouezusañ e bed an armoù hiniennel hag an difenn er bed eo.

== Armoù produet ==

=== Pistolennoù ===

==== Bihan-kenañ ====

* CZ 92
* CZ 2075 Rami
* CZ 2075 Rami P
* CZ 27
* CZ P-10 M

==== Bihan ====

* [[CZ 82|CZ 82 / CZ 83]]
* [[CZ 75|CZ 75 Compact]]
* [[CZ 75|CZ 75 D Compact]]
* [[CZ 75|CZ 75 D Compact (P-01)]]
* CZ 100
* CZ 110
* [[CZ P-07]]
* CZ P-10S
* [[CZ P-10 C|CZ P-10C]]

==== Standart ====
[[Restr:CZ_75_SP-01.jpg|alt=|thumb|295x295px|CZ 75 SP-01]]

* [[CZ 52]]
* [[CZ 75]]

* [[CZ 75|CZ 75 B]]
* [[CZ 75|CZ 75 BD]]
* [[CZ 75|CZ 75 Kadet]]
* CZ 85 B
* CZ 85 Combat
* CZ 97 B
* [[CZ 75|CZ 75 SP-01]]
* CZ P-10F
* CZ P-10SC
* [[CZ 75|CZ 75 B Stainless]]
* [[CZ P-09]]

==== Kenstrivadegoù ====

* [[CZ 75|CZ 75 Champion]]
* CZ Tactical Sports (TS)
* CZ Tactical Sports Orange (TSO)
* [[CZ 75|CZ 75 B SA]]
* [[CZ 75|CZ 75 SP-01 Shadow]]
* [[CZ 75|CZ 75 SP-01 Shadow Orange]]
* [[CZ Shadow 2]]

* [[CZ Shadow 2|CZ Shadow 2 Orange]]

* [[CZ Shadow 2|CZ Shadow 2 SA]]
* [[CZ Shadow 2|CZ Shadow 2 Compact]]

=== Karabinennoù ===

==== Karabinennoù dezhe munisionoù skoet war o zro ====
* CZ 452 (meur a stumm dezhi)
* CZ 455 (meur a stumm dezhi, dezho kanolioù a c'hell bezañ fiñvet, deuet e plas ar rummad CZ 452)
* [[CZ 457]] (meur a stumm dezhi, deuet e 2019 e plas ar rummad CZ 455)
* CZ 513
* CZ 511 (damaotomatek)
* CZ 512 ha 512 Tactical (damaotomatek)

==== Karabinennoù dezhe munisionoù skoet e-kreiz ====
[[Restr:CZ_550_SAFARI_with_McMillan_CZ_Express_fiberglass_aftermarket_stock.jpg|thumb|300x300px|CZ 550]]
* CZ 527
* CZ 550
* CZ 555
* CZ ZKK 600, 601, 602
* CZ 557
* [[CZ 600]]

=== Fuzuilhoù-chase ===
* BO 801
* BO 802
* CZ SxS

=== Fuzuilhoù-resisted ===
* CZ 750 S1 M1

=== Fuzuilhoù-arsailh ===
[[Restr:CZ_BREN_2.jpg|thumb|295x295px|CZ BREN 2 e [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]]]]
* [[CZ 805 BREN]]
* [[CZ 805 BREN|CZ BREN 2]]

=== Pistolennoù-mindrailher ===
* [[Škorpion vz. 61]] hag he adstummoù
* CZ Scorpion EVO 3 A1/S1 (A1 e stumm aotomatek &amp; S1 e stumm damaotomatek)
* CZ Scorpion EVO 3 S1 Carbine

[[Restr:Scorpion_Evo_3.jpg|thumb|288x288px|CZ Scorpion EVO 3]]

=== Aer gwasket ===

==== Dudiamant ====
* SLAVIA 630
* SLAVIA 631
* SLAVIA 634

==== Kenstrivadegoù ====
* CZ 200
* CZ 200 S

== Skipailhoù tennañ ==
CZ o deus meur a skipailh tennañ, en o zouez unan [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] pistolenn. Sponsorizañ a ra Česká zbrojovka a.s. an International Practical Shooting Confederation abaoe 1996 evit kampionadoù ar Bed, kampionadoù Europa ha kampionadoù ar c'hevandirioù.

E 2022 e oa bet digoret e [[Kemper]] ur greizenn [[sportoù tennañ]] a-drugarez da arc'hant CZ gant ar c'hampion [[Éric Grauffel]]&lt;ref&gt;{{Fr}} [https://www.ouest-france.fr/bretagne/quimper-29000/quimper-eric-grauffel-une-reference-mondiale-du-tir-sportif-0b68755e-508d-11ed-bddd-8ca4e8d1e973 ''Éric Grauffel, une référence mondiale du tir sportif''], Ouest-France Kemper, 24/10/2022 (lennet d'ar 25/08/2024)&lt;/ref&gt;.

== Liammoù diavaez ==
* {{cs}} [http://www.czub.cz/ Lec'hienn ofisiel] 
* {{en}} [http://www.cz-usa.com/ Lec'hienn ofisiel]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù Tchekia]]
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù Tchekia]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1919]]</text>
      <sha1>j389a2ilxlc6mjtha6etv1z393tb5ym</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sturm, Ruger &amp; Co.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>169965</id>
    <revision>
      <id>2201131</id>
      <parentid>2201073</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T19:49:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Liammoù, kempenn roll ar produioù, levrlennadur</comment>
      <origin>2201131</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6312" sha1="puf8om5gx45gf0oowciaqnw29zis9rb" xml:space="preserve">[[Restr:Ruger Grip Logo.jpg|thumb|Logo ''Sturm, Ruger &amp; Co.'' war dornell ur bistolenn.]]
'''Sturm, Ruger &amp; Company, Inc.''', brudetoc'h dindan e anv '''Ruger''', zo un embregerezh [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] hag a brodu [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel. E sez a zo e [[Southport (Connecticut)|Southport]] ([[Connecticut]]), ha labouredagoù en deus ivez e [[Newport (New Hampshire)|Newport]] ([[New Hampshire]]), [[Mayodan (North Carolina)|Mayodan]] ([[North Carolina]]) ha [[Prescott (Arizona)|Prescott]] ([[Arizona]]). Savet e oa bet an embregerezh-mañ e 1949 gant Alexander McCormick Sturm ha [[William B. Ruger]].

Hervez an ensavadur-stad stadunanat ATF e oa Ruger ar produour armoù kentañ [[Stadoù-Unanet Amerika]] e 2015. En eil plas e oa evit ar [[Pistolenn|pistolennoù]] ha [[Revolver|revolverioù]] nemetken (a-dreñv da [[Smith &amp; Wesson]]) hag en eil plas evit ar [[Fuzuilh|fuzuilhoù]] ha [[Karabinenn|karabinennoù]] (a-dreñv da [[Remington]]).

== History ==
[[Restr:Ruger-22-45.jpg|thumb|Ur bistolenn Ruger's MK II 22/45 savet evit ar [[sportoù tennañ]].]]
Sturm, Ruger &amp; Company a voe savet gant William B. Ruger hag Alexander McCormick Sturm e 1949 en ur stal vihan e Southport (Connecticut).

A-raok en em lakjemp da labourat asambles, William Ruger a oa deuet a-benn da eilañ div [[Nambu 14|bistolenn japanat Nambu]] en e garrdi, diwar unan prenet digant ur [[United States Marine Corps|Marine]] e dibenn an [[Eil Brezel-bed]]. Ur wech divizet gant an daou zen produiñ o fistolenn damaotomatek [[.22 Long Rifle]] kentañ, Ruger a ouzhpennas enni tresoù al [[Luger P08]] hag ar [[Colt Woodsman]]. Ganet e voe ar [[Ruger Standard]], a reas berzh diouzhtu hag a roas lañs d'ar merk.

D'ar 16 a viz Du 1951 e varvas Sturm trumm. Ruger a chomas e-unan e penn an embregerezh. En enor Sturm e voe cheñchet e liv da erev logo ar merk, a zeuas da vezañ du, pa oa ruz betek neuze.

E 1964 e voe savet ar garabinenn damaotomatek [[Ruger 10/22]], kambret e .22 LR. Berzh a reas ha produet e vez hiziv c'hoazh. 7 milion a skouerennoù anezhi a zo bet gwerzhet&lt;ref&gt;{{En}} WILSON R. L., ''Ruger &amp; his guns : an history of the man, the company, and their firearms,'' 1996, 368 p., ISBN 978-0684803678&lt;/ref&gt;. Ar garabinenn [[Ruger M77|M77]], produet abaoe 1968 evit ar chaseourien, zo poblek-tre er Stadoù-Unanet ivez, evel ar garabinenn [[Ruger Mini-14|Mini-14]] (1973). William B. Ruger a chomas e penn an embregerezh betek e varv e 2002. En holl e voe produet ouzhpenn 20 milion a armoù gant Sturm, Ruger &amp; Co. etre 1949 ha 2004.

E miz Gwengolo 2020, an embregerezh a brenas [[Marlin Firearms]] digant ar [[Remington|Remington Outdoor Company]].

== Produioù ==
=== Armoù-skoaz ===
==== Armoù-morailh ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* [[Ruger M77|M77]] ha stummoù deveret (Hawkeye, [[Ruger Gunsite Scout|Gunsite Scout]])
* [[Ruger American Rifle|American Rifle]]
* [[Ruger American Rimfire|American Rimfire]]
* [[Ruger Precision Rifle]]
* [[Ruger Precision Rimfire]]
|[[Restr:M77_Ruger_(1).JPG|alt=Ur Ruger M77.|thumb|250x250px|Ur garabinenn Ruger M77.]]
|}

==== Armoù damaotomatek ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|[[Restr:Ruger_10-22_(25381307417).jpg|alt=Ur garabinenn Ruger 10/22.|thumb|250x250px|Ur Ruger 10/22.]]
|
* [[Ruger Model 44|Model 44]]
* [[Ruger 10/22|10/22]] (abaoe 1964)
* [[Ruger 10/17|10/17]]
* [[Ruger SR-22 (karabinenn)|SR-22]]
* [[Ruger Mini-14|Mini-14]] hag he stummoù deveret : Mini-30, AC-556
* XGI (ket produet, diorren ehanet)
* [[Ruger Police Carbine|Police Carbine]]
|
* [[Ruger PC Carbine]]
* [[Ruger LC Carbine|LC Carbine]]
* [[Ruger Deerfield Carbine|Deerfield Carbine]]&lt;ref&gt;{{En}} JAMISON Rick, ''Ruger's All New .44 Deerfield'' ([https://web.archive.org/web/20070927212327/http://www.galleryofguns.com/shootingtimes/articles/DisplayArticles.asp?ID=38 diell]), miz Eost 2000 (lennet d'an 08/12/2024)&lt;/ref&gt;
* [[Ruger AR-556|AR-556]]
* [[Ruger SR-556|SR-556]]
* [[Ruger SR-762|SR-762]]
* [[Ruger SFAR|SFAR]]
|}

==== Armoù-skoaz all all ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* Fuzuilh loc'henn-grogenn [[Ruger Model 96|Model 96]]
* Fuzuilh da wintañ [[Ruger Red Label|Red Label]]
* Fuzuilhoù un tenn [[Ruger No. 1|No. 1]] ha [[Ruger No. 3|No. 3]]
* Fuzuilh-pomp [[Ruger Gold Label|Gold Label]]
* Pistolenn-vindrailher [[Ruger MP9|MP9]]
|
[[Restr:Ruger_Red_Label_12ga_Gen1.jpg|thumb|250x250px|Fuzuilh-chase Red Label.]]
|}

=== Armoù-dorn ===
==== Pistolennoù ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
[[Restr:68-577-B_Pistol,_Cal_22,_US,_Ruger_MK1_(7516155658).jpg|thumb|250x250px|Ruger Standard MKI.]]
|
* [[Ruger Standard|Standard]] (MK I betek MK IV ha 22/45, abaoe 1949)
* [[Ruger Hawkeye]] (1963-1964)
* [[Ruger P]]
* [[Ruger SR]]
* [[Ruger SR22|SR22]] (2012-2025)
* [[Ruger American Pistol|Ruger American Pistol]]
* [[Ruger MAX-9]]
|
* [[Ruger SR1911|SR1911]]
* [[Ruger LCP|LCP]] (abaoe 2008)
* [[Ruger LC9|LC9 / LC380]]
* [[Ruger Security-9|Security-9]] (abaoe 2017)
* [[Ruger-5.7]] (abaoe 2019)
* [[Ruger 22 Charger|22 Charger]]
|}


==== Revolverioù ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
;''Daou-ober''
* [[Ruger SP101|SP101]]
* [[Ruger Security-Six|Security-Six]]
* [[Ruger GP100|GP100]]
* [[Ruger Redhawk|Redhawk]]
* [[Ruger Super Redhawk|Super Redhawk]]
* [[Ruger LCR|LCR]] (abaoe 2010)
|
;''Un-ober''
* [[Ruger Bearcat]]
* [[Ruger Single-Six]]
* [[Ruger Blackhawk]]
* [[Ruger Super Blackhawk]]
* [[Ruger Vaquero]]
* [[Ruger New Vaquero]]
* [[Ruger Wrangler]]
* [[Ruger Old Army]]
|
[[Restr:Ruger_revolvers_comparison.jpg|thumb|250px|Revolverioù Super Blackhawk ha Redhawk]]
|}

== Liamm diavaez ==
* {{En}} [https://www.ruger.com/index.html Lec'hienn an embregerezh]

== Levrlennadur ==
* {{En}} WILSON R. L., ''Ruger &amp; his guns : an history of the man, the company, and their firearms,'' 1996, 368 p., ISBN 978-0684803678
* {{en}} Patrick Sweeney, ''The Gun Digest Book of Ruger Pistols and Revolvers'', Gun Digest Book, 2007, ISBN 978-0896894723, 304 p.
* {{en}π} Jerry LEE, ''Standard Catalog of Ruger Firearms'', Gun Digest Books, 2014, ISBN 978-1440240669, 661 p. (levr niverel)

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù SUA]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1949]]</text>
      <sha1>puf8om5gx45gf0oowciaqnw29zis9rb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201133</id>
      <parentid>2201131</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T20:08:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2201133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7818" sha1="30euneqec7cof3d4dacy7crvch761q6" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Sturm, Ruger &amp; Company, Inc.|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Ruger Grip Logo transparent.png|200px|center]]
----
|-
! Krouidigezh
|1949 e [[Southport (Connecticut)|Southport]] ([[Connecticut]], {{Stadoù-Unanet Amerika}})
|-
! Diazez hervez ar Gwir 
| kevredad dre gevrannoù
|-
! Sez sokial
|[[Mayodan (North Carolina)|Mayodan]] ([[North Carolina]]), {{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! Perc'henned lodennoù nesañ
|&lt;span class=&quot;wd_p127&quot;&gt;Colt CZ Group&lt;/span&gt;
|-
! Obererezh
|armoù-tan
|-
! Kevredigezh e penn
|&lt;span class=&quot;wd_p749&quot;&gt;[[Colt CZ Group]]&lt;/span&gt;
|-
! Isembregerezhioù
|&lt;span class=&quot;wd_p355&quot;&gt;CZ-USA&lt;br&gt;Ceská Zbrojovka Brno&lt;/span&gt;
|-
! Implijidi
|1800 (2017)
|-
! Lec'hienn internet
|[http://www.czub.cz/en/ www.czub.cz]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
----
|-
! Sifr gwerzhioù
|4 miliard a gurunennoù tchek (2016)
|-
! Disoc'h rik
|600 milion a gurunennoù tchek (2016) (war-dro 23 milion a euroioù)
|}

'''Sturm, Ruger &amp; Company, Inc.''', brudetoc'h dindan e anv '''Ruger''', zo un embregerezh [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] hag a brodu [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel. Savet e voe e 1949 e [[Southport (Connecticut)|Southport]] ([[Connecticut]]) e 1949 gant Alexander McCormick Sturm ha [[William B. Ruger]]. Abaoe 2026 emañ e sez e uzin [[Mayodan (North Carolina)|Mayodan]] ([[North Carolina]]). Labouredagoù all en deus e [[Newport (New Hampshire)|Newport]] ([[New Hampshire]]) ha [[Prescott (Arizona)|Prescott]] ([[Arizona]]).

Hervez an ensavadur-stad stadunanat ATF e oa Ruger ar produour armoù kentañ [[Stadoù-Unanet Amerika]] e 2015. En eil plas e oa evit ar [[Pistolenn|pistolennoù]] ha [[Revolver|revolverioù]] nemetken (a-dreñv da [[Smith &amp; Wesson]]) hag en eil plas evit ar [[Fuzuilh|fuzuilhoù]] ha [[Karabinenn|karabinennoù]] (a-dreñv da [[Remington]]).

== History ==
[[Restr:Ruger-22-45.jpg|thumb|Ur bistolenn Ruger's MK II 22/45 savet evit ar [[sportoù tennañ]].]]
Sturm, Ruger &amp; Company a voe savet gant William B. Ruger hag Alexander McCormick Sturm e 1949 en ur stal vihan e Southport (Connecticut).

A-raok en em lakjemp da labourat asambles, William Ruger a oa deuet a-benn da eilañ div [[Nambu 14|bistolenn japanat Nambu]] en e garrdi, diwar unan prenet digant ur [[United States Marine Corps|Marine]] e dibenn an [[Eil Brezel-bed]]. Ur wech divizet gant an daou zen produiñ o fistolenn damaotomatek [[.22 Long Rifle]] kentañ, Ruger a ouzhpennas enni tresoù al [[Luger P08]] hag ar [[Colt Woodsman]]. Ganet e voe ar [[Ruger Standard]], a reas berzh diouzhtu hag a roas lañs d'ar merk.

D'ar 16 a viz Du 1951 e varvas Sturm trumm. Ruger a chomas e-unan e penn an embregerezh. En enor Sturm e voe cheñchet e liv da erev logo ar merk, a zeuas da vezañ du, pa oa ruz betek neuze.

E 1964 e voe savet ar garabinenn damaotomatek [[Ruger 10/22]], kambret e .22 LR. Berzh a reas ha produet e vez hiziv c'hoazh. 7 milion a skouerennoù anezhi a zo bet gwerzhet&lt;ref&gt;{{En}} WILSON R. L., ''Ruger &amp; his guns : an history of the man, the company, and their firearms,'' 1996, 368 p., ISBN 978-0684803678&lt;/ref&gt;. Ar garabinenn [[Ruger M77|M77]], produet abaoe 1968 evit ar chaseourien, zo poblek-tre er Stadoù-Unanet ivez, evel ar garabinenn [[Ruger Mini-14|Mini-14]] (1973). William B. Ruger a chomas e penn an embregerezh betek e varv e 2002. En holl e voe produet ouzhpenn 20 milion a armoù gant Sturm, Ruger &amp; Co. etre 1949 ha 2004.

Er bloavezhioù 1990 e tihanas Ruger da broduiñ armoù e Southport, met mirout a reas e sez eno memestra. E miz Gwengolo 2020, prenañ a reas [[Marlin Firearms]] digant ar [[Remington|Remington Outdoor Company]]&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://ruger.com/news/2020-11-24.html Sturm, Ruger &amp; Company, Inc. Completes The Acquisition of Marlin Assets]'', war lec'hienn Ruger (lennet d'an 29/09/2026)&lt;/ref&gt;. E 2026 e voe dilezet Southport, kêr istorel Ruger, ha dilec'hiet e voe sez Ruger da Mayodan, e North Carolina &lt;ref&gt;{{en}} Guy J. Sagi, ''[https://www.americanrifleman.org/content/ruger-moves-hq-to-north-carolina/ Ruger Moves HQ to North Carolina]'', American Rifleman, 09/06/2026 (lennet d'an 30/09/2026)&lt;/ref&gt;.

== Produioù ==
=== Armoù-skoaz ===
==== Armoù-morailh ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* [[Ruger M77|M77]] ha stummoù deveret (Hawkeye, [[Ruger Gunsite Scout|Gunsite Scout]])
* [[Ruger American Rifle|American Rifle]]
* [[Ruger American Rimfire|American Rimfire]]
* [[Ruger Precision Rifle]]
* [[Ruger Precision Rimfire]]
|[[Restr:M77_Ruger_(1).JPG|alt=Ur Ruger M77.|thumb|250x250px|Ur garabinenn Ruger M77.]]
|}

==== Armoù damaotomatek ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|[[Restr:Ruger_10-22_(25381307417).jpg|alt=Ur garabinenn Ruger 10/22.|thumb|250x250px|Ur Ruger 10/22.]]
|
* [[Ruger Model 44|Model 44]]
* [[Ruger 10/22|10/22]] (abaoe 1964)
* [[Ruger 10/17|10/17]]
* [[Ruger SR-22 (karabinenn)|SR-22]]
* [[Ruger Mini-14|Mini-14]] hag he stummoù deveret : Mini-30, AC-556
* XGI (ket produet, diorren ehanet)
* [[Ruger Police Carbine|Police Carbine]]
|
* [[Ruger PC Carbine]]
* [[Ruger LC Carbine|LC Carbine]]
* [[Ruger Deerfield Carbine|Deerfield Carbine]]&lt;ref&gt;{{En}} JAMISON Rick, ''Ruger's All New .44 Deerfield'' ([https://web.archive.org/web/20070927212327/http://www.galleryofguns.com/shootingtimes/articles/DisplayArticles.asp?ID=38 diell]), miz Eost 2000 (lennet d'an 08/12/2024)&lt;/ref&gt;
* [[Ruger AR-556|AR-556]]
* [[Ruger SR-556|SR-556]]
* [[Ruger SR-762|SR-762]]
* [[Ruger SFAR|SFAR]]
|}

==== Armoù-skoaz all all ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* Fuzuilh loc'henn-grogenn [[Ruger Model 96|Model 96]]
* Fuzuilh da wintañ [[Ruger Red Label|Red Label]]
* Fuzuilhoù un tenn [[Ruger No. 1|No. 1]] ha [[Ruger No. 3|No. 3]]
* Fuzuilh-pomp [[Ruger Gold Label|Gold Label]]
* Pistolenn-vindrailher [[Ruger MP9|MP9]]
|
[[Restr:Ruger_Red_Label_12ga_Gen1.jpg|thumb|250x250px|Fuzuilh-chase Red Label.]]
|}

=== Armoù-dorn ===
==== Pistolennoù ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
[[Restr:68-577-B_Pistol,_Cal_22,_US,_Ruger_MK1_(7516155658).jpg|thumb|250x250px|Ruger Standard MKI.]]
|
* [[Ruger Standard|Standard]] (MK I betek MK IV ha 22/45, abaoe 1949)
* [[Ruger Hawkeye]] (1963-1964)
* [[Ruger P]]
* [[Ruger SR]]
* [[Ruger SR22|SR22]] (2012-2025)
* [[Ruger American Pistol|Ruger American Pistol]]
* [[Ruger MAX-9]]
|
* [[Ruger SR1911|SR1911]]
* [[Ruger LCP|LCP]] (abaoe 2008)
* [[Ruger LC9|LC9 / LC380]]
* [[Ruger Security-9|Security-9]] (abaoe 2017)
* [[Ruger-5.7]] (abaoe 2019)
* [[Ruger 22 Charger|22 Charger]]
|}


==== Revolverioù ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
;''Daou-ober''
* [[Ruger SP101|SP101]]
* [[Ruger Security-Six|Security-Six]]
* [[Ruger GP100|GP100]]
* [[Ruger Redhawk|Redhawk]]
* [[Ruger Super Redhawk|Super Redhawk]]
* [[Ruger LCR|LCR]] (abaoe 2010)
|
;''Un-ober''
* [[Ruger Bearcat]]
* [[Ruger Single-Six]]
* [[Ruger Blackhawk]]
* [[Ruger Super Blackhawk]]
* [[Ruger Vaquero]]
* [[Ruger New Vaquero]]
* [[Ruger Wrangler]]
* [[Ruger Old Army]]
|
[[Restr:Ruger_revolvers_comparison.jpg|thumb|250px|Revolverioù Super Blackhawk ha Redhawk]]
|}

== Liamm diavaez ==
* {{En}} [https://www.ruger.com/index.html Lec'hienn an embregerezh]

== Levrlennadur ==
* {{En}} WILSON R. L., ''Ruger &amp; his guns : an history of the man, the company, and their firearms,'' 1996, 368 p., ISBN 978-0684803678
* {{en}} Patrick Sweeney, ''The Gun Digest Book of Ruger Pistols and Revolvers'', Gun Digest Book, 2007, ISBN 978-0896894723, 304 p.
* {{en}} Jerry LEE, ''Standard Catalog of Ruger Firearms'', Gun Digest Books, 2014, ISBN 978-1440240669, 661 p. (levr niverel)

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù SUA]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1949]]</text>
      <sha1>30euneqec7cof3d4dacy7crvch761q6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201135</id>
      <parentid>2201133</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T20:19:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2201135</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7830" sha1="7qv6l7e2m17p23shblum5ojgyk17l9p" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Sturm, Ruger &amp; Company, Inc.|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Ruger Grip Logo transparent.png|200px|center]]
----
|-
! Krouidigezh
|1949 e [[Southport (Connecticut)|Southport]] ([[Connecticut]], {{Stadoù-Unanet Amerika}})
|-
! Krouerien
|[[William B. Ruger]]&lt;br&gt;[[Alexander McCormick Sturm]]
|-
! Diazez hervez ar Gwir 
| kevredad dre gevrannoù
|-
! Sez sokial
|[[Mayodan (North Carolina)|Mayodan]] ([[North Carolina]]), {{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! Obererezh
|armoù-tan
|-
! Implijidi
|{{formatnum:1801}} (2026)
|-
! Lec'hienn internet
|[https://ruger.com/index.html www.ruger.com]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
----
|-
! Disoc'h rik
|88 milion a zollaroù (2016) (war-dro 77 milion a euroioù)
|}

'''Sturm, Ruger &amp; Company, Inc.''', brudetoc'h dindan e anv '''Ruger''', zo un embregerezh [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] hag a brodu [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel. Savet e voe e 1949 e [[Southport (Connecticut)|Southport]] ([[Connecticut]]) e 1949 gant Alexander McCormick Sturm ha [[William B. Ruger]]. Abaoe 2026 emañ e sez e uzin [[Mayodan (North Carolina)|Mayodan]] ([[North Carolina]]). Labouredagoù all en deus e [[Newport (New Hampshire)|Newport]] ([[New Hampshire]]) ha [[Prescott (Arizona)|Prescott]] ([[Arizona]]).

Hervez an ensavadur-stad stadunanat ATF e oa Ruger ar produour armoù kentañ [[Stadoù-Unanet Amerika]] e 2015. En eil plas e oa evit ar [[Pistolenn|pistolennoù]] ha [[Revolver|revolverioù]] nemetken (a-dreñv da [[Smith &amp; Wesson]]) hag en eil plas evit ar [[Fuzuilh|fuzuilhoù]] ha [[Karabinenn|karabinennoù]] (a-dreñv da [[Remington]]).

== History ==
[[Restr:Ruger-22-45.jpg|thumb|Ur bistolenn Ruger's MK II 22/45 savet evit ar [[sportoù tennañ]].]]
Sturm, Ruger &amp; Company a voe savet gant William B. Ruger hag Alexander McCormick Sturm e 1949 en ur stal vihan e Southport (Connecticut).

A-raok en em lakjemp da labourat asambles, William Ruger a oa deuet a-benn da eilañ div [[Nambu 14|bistolenn japanat Nambu]] en e garrdi, diwar unan prenet digant ur [[United States Marine Corps|Marine]] e dibenn an [[Eil Brezel-bed]]. Ur wech divizet gant an daou zen produiñ o fistolenn damaotomatek [[.22 Long Rifle]] kentañ, Ruger a ouzhpennas enni tresoù al [[Luger P08]] hag ar [[Colt Woodsman]]. Ganet e voe ar [[Ruger Standard]], a reas berzh diouzhtu hag a roas lañs d'ar merk.

D'ar 16 a viz Du 1951 e varvas Sturm trumm. Ruger a chomas e-unan e penn an embregerezh. En enor Sturm e voe cheñchet e liv da erev logo ar merk, a zeuas da vezañ du, pa oa ruz betek neuze.

E 1964 e voe savet ar garabinenn damaotomatek [[Ruger 10/22]], kambret e .22 LR. Berzh a reas ha produet e vez hiziv c'hoazh. 7 milion a skouerennoù anezhi a zo bet gwerzhet&lt;ref&gt;{{En}} WILSON R. L., ''Ruger &amp; his guns : an history of the man, the company, and their firearms,'' 1996, 368 p., ISBN 978-0684803678&lt;/ref&gt;. Ar garabinenn [[Ruger M77|M77]], produet abaoe 1968 evit ar chaseourien, zo poblek-tre er Stadoù-Unanet ivez, evel ar garabinenn [[Ruger Mini-14|Mini-14]] (1973). William B. Ruger a chomas e penn an embregerezh betek e varv e 2002. En holl e voe produet ouzhpenn 20 milion a armoù gant Sturm, Ruger &amp; Co. etre 1949 ha 2004.

Er bloavezhioù 1990 e tihanas Ruger da broduiñ armoù e Southport, met mirout a reas e sez eno memestra. E miz Gwengolo 2020, prenañ a reas [[Marlin Firearms]] digant ar [[Remington|Remington Outdoor Company]]&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://ruger.com/news/2020-11-24.html Sturm, Ruger &amp; Company, Inc. Completes The Acquisition of Marlin Assets]'', war lec'hienn Ruger (lennet d'an 29/09/2026)&lt;/ref&gt;. E 2026 e voe dilezet Southport, kêr istorel Ruger, ha dilec'hiet e voe sez Ruger da Mayodan, e North Carolina &lt;ref&gt;{{en}} Guy J. Sagi, ''[https://www.americanrifleman.org/content/ruger-moves-hq-to-north-carolina/ Ruger Moves HQ to North Carolina]'', American Rifleman, 09/06/2026 (lennet d'an 30/09/2026)&lt;/ref&gt;. {{formatnum:1801}} den a laboure evit an embregerezh e 2026&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.reveliolabs.com/companies/sturm-ruger/employees How many employees work at Sturm Ruger?]'', Revelio Labs (lennet d'an 30/09/2026)&lt;/ref&gt;.

== Produioù ==
=== Armoù-skoaz ===
==== Armoù-morailh ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* [[Ruger M77|M77]] ha stummoù deveret (Hawkeye, [[Ruger Gunsite Scout|Gunsite Scout]])
* [[Ruger American Rifle|American Rifle]]
* [[Ruger American Rimfire|American Rimfire]]
* [[Ruger Precision Rifle]]
* [[Ruger Precision Rimfire]]
|[[Restr:M77_Ruger_(1).JPG|alt=Ur Ruger M77.|thumb|250x250px|Ur garabinenn Ruger M77.]]
|}

==== Armoù damaotomatek ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|[[Restr:Ruger_10-22_(25381307417).jpg|alt=Ur garabinenn Ruger 10/22.|thumb|250x250px|Ur Ruger 10/22.]]
|
* [[Ruger Model 44|Model 44]]
* [[Ruger 10/22|10/22]] (abaoe 1964)
* [[Ruger 10/17|10/17]]
* [[Ruger SR-22 (karabinenn)|SR-22]]
* [[Ruger Mini-14|Mini-14]] hag he stummoù deveret : Mini-30, AC-556
* XGI (ket produet, diorren ehanet)
* [[Ruger Police Carbine|Police Carbine]]
|
* [[Ruger PC Carbine]]
* [[Ruger LC Carbine|LC Carbine]]
* [[Ruger Deerfield Carbine|Deerfield Carbine]]&lt;ref&gt;{{En}} JAMISON Rick, ''Ruger's All New .44 Deerfield'' ([https://web.archive.org/web/20070927212327/http://www.galleryofguns.com/shootingtimes/articles/DisplayArticles.asp?ID=38 diell]), miz Eost 2000 (lennet d'an 08/12/2024)&lt;/ref&gt;
* [[Ruger AR-556|AR-556]]
* [[Ruger SR-556|SR-556]]
* [[Ruger SR-762|SR-762]]
* [[Ruger SFAR|SFAR]]
|}

==== Armoù-skoaz all all ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* Fuzuilh loc'henn-grogenn [[Ruger Model 96|Model 96]]
* Fuzuilh da wintañ [[Ruger Red Label|Red Label]]
* Fuzuilhoù un tenn [[Ruger No. 1|No. 1]] ha [[Ruger No. 3|No. 3]]
* Fuzuilh-pomp [[Ruger Gold Label|Gold Label]]
* Pistolenn-vindrailher [[Ruger MP9|MP9]]
|
[[Restr:Ruger_Red_Label_12ga_Gen1.jpg|thumb|250x250px|Fuzuilh-chase Red Label.]]
|}

=== Armoù-dorn ===
==== Pistolennoù ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
[[Restr:68-577-B_Pistol,_Cal_22,_US,_Ruger_MK1_(7516155658).jpg|thumb|250x250px|Ruger Standard MKI.]]
|
* [[Ruger Standard|Standard]] (MK I betek MK IV ha 22/45, abaoe 1949)
* [[Ruger Hawkeye]] (1963-1964)
* [[Ruger P]]
* [[Ruger SR]]
* [[Ruger SR22|SR22]] (2012-2025)
* [[Ruger American Pistol|Ruger American Pistol]]
* [[Ruger MAX-9]]
|
* [[Ruger SR1911|SR1911]]
* [[Ruger LCP|LCP]] (abaoe 2008)
* [[Ruger LC9|LC9 / LC380]]
* [[Ruger Security-9|Security-9]] (abaoe 2017)
* [[Ruger-5.7]] (abaoe 2019)
* [[Ruger 22 Charger|22 Charger]]
|}


==== Revolverioù ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
;''Daou-ober''
* [[Ruger SP101|SP101]]
* [[Ruger Security-Six|Security-Six]]
* [[Ruger GP100|GP100]]
* [[Ruger Redhawk|Redhawk]]
* [[Ruger Super Redhawk|Super Redhawk]]
* [[Ruger LCR|LCR]] (abaoe 2010)
|
;''Un-ober''
* [[Ruger Bearcat]]
* [[Ruger Single-Six]]
* [[Ruger Blackhawk]]
* [[Ruger Super Blackhawk]]
* [[Ruger Vaquero]]
* [[Ruger New Vaquero]]
* [[Ruger Wrangler]]
* [[Ruger Old Army]]
|
[[Restr:Ruger_revolvers_comparison.jpg|thumb|250px|Revolverioù Super Blackhawk ha Redhawk]]
|}

== Liamm diavaez ==
* {{En}} [https://www.ruger.com/index.html Lec'hienn an embregerezh]

== Levrlennadur ==
* {{En}} WILSON R. L., ''Ruger &amp; his guns : an history of the man, the company, and their firearms,'' 1996, 368 p., ISBN 978-0684803678
* {{en}} Patrick Sweeney, ''The Gun Digest Book of Ruger Pistols and Revolvers'', Gun Digest Book, 2007, ISBN 978-0896894723, 304 p.
* {{en}} Jerry LEE, ''Standard Catalog of Ruger Firearms'', Gun Digest Books, 2014, ISBN 978-1440240669, 661 p. (levr niverel)

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù SUA]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1949]]</text>
      <sha1>7qv6l7e2m17p23shblum5ojgyk17l9p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201136</id>
      <parentid>2201135</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T20:25:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2201136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7830" sha1="94smkpybppk0esgoeuf06lyri976gli" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Sturm, Ruger &amp; Company, Inc.|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Ruger Grip Logo transparent.png|200px|center]]
----
|-
! Krouidigezh
|1949 e [[Southport (Connecticut)|Southport]] ([[Connecticut]], {{Stadoù-Unanet Amerika}})
|-
! Krouerien
|[[William B. Ruger]]&lt;br&gt;[[Alexander McCormick Sturm]]
|-
! Diazez hervez ar Gwir 
| kevredad dre gevrannoù
|-
! Sez sokial
|[[Mayodan (North Carolina)|Mayodan]] ([[North Carolina]]), {{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! Obererezh
|armoù-tan
|-
! Implijidi
|{{formatnum:1801}} (2026)
|-
! Lec'hienn internet
|[https://ruger.com/index.html www.ruger.com]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
----
|-
! Disoc'h rik
|88 milion a zollaroù (2016) (war-dro 77 milion a euroioù)
|}
'''Sturm, Ruger &amp; Company, Inc.''', brudetoc'h dindan e anv '''Ruger''', zo un embregerezh stadunanat hag a brodu [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel. Savet e voe e 1949 e [[Southport (Connecticut)|Southport]] ([[Connecticut]]) e 1949 gant [[Alexander McCormick Sturm]] ha [[William B. Ruger]]. Abaoe 2026 emañ e sez e uzin [[Mayodan (North Carolina)|Mayodan]] ([[North Carolina]]). Labouredagoù all en deus e [[Newport (New Hampshire)|Newport]] ([[New Hampshire]]) hag e [[Prescott (Arizona)|Prescott]] ([[Arizona]]).

Hervez an ensavadur-stad stadunanat ATF e oa Ruger produour armoù hiniennel kentañ Stadoù-Unanet Amerika e 2015. En eil plas e oa evit ar [[Pistolenn|pistolennoù]] hag ar [[Revolver|revolverioù]] (a-dreñv da [[Smith &amp; Wesson]]), hag en eil plas evit ar [[Fuzuilh|fuzuilhoù]] hag ar [[Karabinenn|c'harabinennoù]] (a-dreñv da [[Remington]]).

== History ==
[[Restr:68-577-B_Pistol,_Cal_22,_US,_Ruger_MK1_(7516155658).jpg|thumb|Ruger Standard MKI.|kleiz|200x200px]]
Sturm, Ruger &amp; Company a voe savet gant William B. Ruger hag Alexander McCormick Sturm e 1949 en ur stal vihan e Southport (Connecticut).

A-raok en em lakjemp da labourat asambles, William Ruger a oa deuet a-benn da eilañ div [[Nambu 14|bistolenn japanat Nambu]] en e garrdi, diwar unan prenet digant ur [[United States Marine Corps|Marine]] e dibenn an [[Eil Brezel-bed]]. Ur wech divizet gant an daou zen produiñ o fistolenn damaotomatek [[.22 Long Rifle]] kentañ, Ruger a ouzhpennas enni tresoù al [[Luger P08]] hag ar [[Colt Woodsman]]. Ganet e voe ar [[Ruger Standard]], a reas berzh diouzhtu hag a roas lañs d'ar merk.

D'ar 16 a viz Du 1951 e varvas Sturm trumm. Ruger a chomas e-unan e penn an embregerezh. En enor Sturm e voe cheñchet e liv da erev logo ar merk, a zeuas da vezañ du, pa oa ruz betek neuze.

E 1964 e voe savet ar garabinenn damaotomatek [[Ruger 10/22]], kambret e .22 LR. Berzh a reas ha produet e vez hiziv c'hoazh. 7 milion a skouerennoù anezhi a zo bet gwerzhet&lt;ref&gt;{{En}} WILSON R. L., ''Ruger &amp; his guns : an history of the man, the company, and their firearms,'' 1996, 368 p., ISBN 978-0684803678&lt;/ref&gt;. Ar garabinenn [[Ruger M77|M77]], produet abaoe 1968 evit ar chaseourien, zo poblek-tre er Stadoù-Unanet ivez, evel ar garabinenn [[Ruger Mini-14|Mini-14]] (1973). William B. Ruger a chomas e penn an embregerezh betek e varv e 2002. En holl e voe produet ouzhpenn 20 milion a armoù gant Sturm, Ruger &amp; Co. etre 1949 ha 2004.

Er bloavezhioù 1990 e tihanas Ruger da broduiñ armoù e Southport, met mirout a reas e sez eno memestra. E miz Gwengolo 2020, prenañ a reas [[Marlin Firearms]] digant ar [[Remington|Remington Outdoor Company]]&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://ruger.com/news/2020-11-24.html Sturm, Ruger &amp; Company, Inc. Completes The Acquisition of Marlin Assets]'', war lec'hienn Ruger (lennet d'an 29/09/2026)&lt;/ref&gt;. E 2026 e voe dilezet Southport, kêr istorel Ruger, ha dilec'hiet e voe sez Ruger da Mayodan, e North Carolina &lt;ref&gt;{{en}} Guy J. Sagi, ''[https://www.americanrifleman.org/content/ruger-moves-hq-to-north-carolina/ Ruger Moves HQ to North Carolina]'', American Rifleman, 09/06/2026 (lennet d'an 30/09/2026)&lt;/ref&gt;. {{formatnum:1801}} den a laboure evit an embregerezh e 2026&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.reveliolabs.com/companies/sturm-ruger/employees How many employees work at Sturm Ruger?]'', Revelio Labs (lennet d'an 30/09/2026)&lt;/ref&gt;.

== Produioù ==
=== Armoù-skoaz ===
==== Armoù-morailh ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* [[Ruger M77|M77]] ha stummoù deveret (Hawkeye, [[Ruger Gunsite Scout|Gunsite Scout]])
* [[Ruger American Rifle|American Rifle]]
* [[Ruger American Rimfire|American Rimfire]]
* [[Ruger Precision Rifle]]
* [[Ruger Precision Rimfire]]
|[[Restr:M77_Ruger_(1).JPG|alt=Ur Ruger M77.|thumb|250x250px|Ur garabinenn Ruger M77.]]
|}

==== Armoù damaotomatek ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|[[Restr:Ruger_10-22_(25381307417).jpg|alt=Ur garabinenn Ruger 10/22.|thumb|250x250px|Ur Ruger 10/22.]]
|
* [[Ruger Model 44|Model 44]]
* [[Ruger 10/22|10/22]] (abaoe 1964)
* [[Ruger 10/17|10/17]]
* [[Ruger SR-22 (karabinenn)|SR-22]]
* [[Ruger Mini-14|Mini-14]] hag he stummoù deveret : Mini-30, AC-556
* XGI (ket produet, diorren ehanet)
* [[Ruger Police Carbine|Police Carbine]]
|
* [[Ruger PC Carbine]]
* [[Ruger LC Carbine|LC Carbine]]
* [[Ruger Deerfield Carbine|Deerfield Carbine]]&lt;ref&gt;{{En}} JAMISON Rick, ''Ruger's All New .44 Deerfield'' ([https://web.archive.org/web/20070927212327/http://www.galleryofguns.com/shootingtimes/articles/DisplayArticles.asp?ID=38 diell]), miz Eost 2000 (lennet d'an 08/12/2024)&lt;/ref&gt;
* [[Ruger AR-556|AR-556]]
* [[Ruger SR-556|SR-556]]
* [[Ruger SR-762|SR-762]]
* [[Ruger SFAR|SFAR]]
|}

==== Armoù-skoaz all all ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* Fuzuilh loc'henn-grogenn [[Ruger Model 96|Model 96]]
* Fuzuilh da wintañ [[Ruger Red Label|Red Label]]
* Fuzuilhoù un tenn [[Ruger No. 1|No. 1]] ha [[Ruger No. 3|No. 3]]
* Fuzuilh-pomp [[Ruger Gold Label|Gold Label]]
* Pistolenn-vindrailher [[Ruger MP9|MP9]]
|
[[Restr:Ruger_Red_Label_12ga_Gen1.jpg|thumb|250x250px|Fuzuilh-chase Red Label.]]
|}

=== Armoù-dorn ===
==== Pistolennoù ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
[[Restr:Ruger-22-45.jpg|thumb|250x250px|Ur bistolenn Ruger's MK II 22/45 savet evit ar [[sportoù tennañ]].]]
|
* [[Ruger Standard|Standard]] (MK I betek MK IV ha 22/45, abaoe 1949)
* [[Ruger Hawkeye]] (1963-1964)
* [[Ruger P]]
* [[Ruger SR]]
* [[Ruger SR22|SR22]] (2012-2025)
* [[Ruger American Pistol|Ruger American Pistol]]
* [[Ruger MAX-9]]
|
* [[Ruger SR1911|SR1911]]
* [[Ruger LCP|LCP]] (abaoe 2008)
* [[Ruger LC9|LC9 / LC380]]
* [[Ruger Security-9|Security-9]] (abaoe 2017)
* [[Ruger-5.7]] (abaoe 2019)
* [[Ruger 22 Charger|22 Charger]]
|}


==== Revolverioù ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
;''Daou-ober''
* [[Ruger SP101|SP101]]
* [[Ruger Security-Six|Security-Six]]
* [[Ruger GP100|GP100]]
* [[Ruger Redhawk|Redhawk]]
* [[Ruger Super Redhawk|Super Redhawk]]
* [[Ruger LCR|LCR]] (abaoe 2010)
|
;''Un-ober''
* [[Ruger Bearcat]]
* [[Ruger Single-Six]]
* [[Ruger Blackhawk]]
* [[Ruger Super Blackhawk]]
* [[Ruger Vaquero]]
* [[Ruger New Vaquero]]
* [[Ruger Wrangler]]
* [[Ruger Old Army]]
|
[[Restr:Ruger_revolvers_comparison.jpg|thumb|250px|Revolverioù Super Blackhawk ha Redhawk]]
|}

== Liamm diavaez ==
* {{En}} [https://www.ruger.com/index.html Lec'hienn an embregerezh]

== Levrlennadur ==
* {{En}} WILSON R. L., ''Ruger &amp; his guns : an history of the man, the company, and their firearms,'' 1996, 368 p., ISBN 978-0684803678
* {{en}} Patrick Sweeney, ''The Gun Digest Book of Ruger Pistols and Revolvers'', Gun Digest Book, 2007, ISBN 978-0896894723, 304 p.
* {{en}} Jerry LEE, ''Standard Catalog of Ruger Firearms'', Gun Digest Books, 2014, ISBN 978-1440240669, 661 p. (levr niverel)

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù SUA]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1949]]</text>
      <sha1>94smkpybppk0esgoeuf06lyri976gli</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201137</id>
      <parentid>2201136</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T20:25:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2201137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7828" sha1="dvan5xm6qllsx87oibi7xqituczq76l" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Sturm, Ruger &amp; Company, Inc.|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Ruger Grip Logo transparent.png|200px|center]]
----
|-
! Krouidigezh
|1949 e [[Southport (Connecticut)|Southport]] ([[Connecticut]], {{Stadoù-Unanet Amerika}})
|-
! Krouerien
|[[William B. Ruger]]&lt;br&gt;[[Alexander McCormick Sturm]]
|-
! Diazez hervez ar Gwir 
| kevredad dre gevrannoù
|-
! Sez sokial
|[[Mayodan (North Carolina)|Mayodan]] ([[North Carolina]]), {{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! Obererezh
|armoù-tan
|-
! Implijidi
|{{formatnum:1801}} (2026)
|-
! Lec'hienn internet
|[https://ruger.com/index.html www.ruger.com]
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
----
|-
! Disoc'h rik
|88 milion a zollaroù (2016) (war-dro 77 milion a euroioù)
|}
'''Sturm, Ruger &amp; Company, Inc.''', brudetoc'h dindan e anv '''Ruger''', zo un embregerezh stadunanat hag a brodu [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel. Savet e voe e 1949 e [[Southport (Connecticut)|Southport]] ([[Connecticut]]) e 1949 gant [[Alexander McCormick Sturm]] ha [[William B. Ruger]]. Abaoe 2026 emañ e sez e uzin [[Mayodan (North Carolina)|Mayodan]] ([[North Carolina]]). Labouredagoù all en deus e [[Newport (New Hampshire)|Newport]] ([[New Hampshire]]) hag e [[Prescott (Arizona)|Prescott]] ([[Arizona]]).

Hervez an ensavadur-stad stadunanat ATF e oa Ruger produour armoù hiniennel kentañ Stadoù-Unanet Amerika e 2015. En eil plas e oa evit ar [[Pistolenn|pistolennoù]] hag ar [[Revolver|revolverioù]] (a-dreñv da [[Smith &amp; Wesson]]), hag en eil plas evit ar [[Fuzuilh|fuzuilhoù]] hag ar [[Karabinenn|c'harabinennoù]] (a-dreñv da [[Remington]]).

== Istor ==
[[Restr:68-577-B_Pistol,_Cal_22,_US,_Ruger_MK1_(7516155658).jpg|thumb|Ruger Standard MKI.|kleiz|200x200px]]
Sturm, Ruger &amp; Company a voe savet gant William B. Ruger hag Alexander McCormick Sturm e 1949 en ur stal vihan e Southport (Connecticut).

A-raok en em lakjemp da labourat asambles, William Ruger a oa deuet a-benn da eilañ div [[Nambu 14|bistolenn japanat Nambu]] en e garrdi, diwar unan prenet digant ur [[United States Marine Corps|Marine]] e dibenn an [[Eil Brezel-bed]]. Ur wech divizet gant an daou zen produiñ o fistolenn damaotomatek [[.22 Long Rifle]] kentañ, Ruger a ouzhpennas enni tresoù al [[Luger P08]] hag ar [[Colt Woodsman]]. Ganet e voe ar [[Ruger Standard]], a reas berzh diouzhtu hag a roas lañs d'ar merk.

D'ar 16 a viz Du 1951 e varvas Sturm trumm. Ruger a chomas e-unan e penn an embregerezh. En enor Sturm e voe cheñchet e liv da erev logo ar merk, a zeuas da vezañ du, pa oa ruz betek neuze.

E 1964 e voe savet ar garabinenn damaotomatek [[Ruger 10/22]], kambret e .22 LR. Berzh a reas ha produet e vez hiziv c'hoazh. 7 milion a skouerennoù anezhi a zo bet gwerzhet&lt;ref&gt;{{En}} WILSON R. L., ''Ruger &amp; his guns : an history of the man, the company, and their firearms,'' 1996, 368 p., ISBN 978-0684803678&lt;/ref&gt;. Ar garabinenn [[Ruger M77|M77]], produet abaoe 1968 evit ar chaseourien, zo poblek-tre er Stadoù-Unanet ivez, evel ar garabinenn [[Ruger Mini-14|Mini-14]] (1973). William B. Ruger a chomas e penn an embregerezh betek e varv e 2002. En holl e voe produet ouzhpenn 20 milion a armoù gant Sturm, Ruger &amp; Co. etre 1949 ha 2004.

Er bloavezhioù 1990 e tihanas Ruger da broduiñ armoù e Southport, met mirout a reas e sez eno memestra. E miz Gwengolo 2020, prenañ a reas [[Marlin Firearms]] digant ar [[Remington|Remington Outdoor Company]]&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://ruger.com/news/2020-11-24.html Sturm, Ruger &amp; Company, Inc. Completes The Acquisition of Marlin Assets]'', war lec'hienn Ruger (lennet d'an 29/09/2026)&lt;/ref&gt;. E 2026 e voe dilezet Southport, kêr istorel Ruger, ha dilec'hiet e voe sez Ruger da Mayodan, e North Carolina &lt;ref&gt;{{en}} Guy J. Sagi, ''[https://www.americanrifleman.org/content/ruger-moves-hq-to-north-carolina/ Ruger Moves HQ to North Carolina]'', American Rifleman, 09/06/2026 (lennet d'an 30/09/2026)&lt;/ref&gt;. {{formatnum:1801}} den a laboure evit an embregerezh e 2026&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.reveliolabs.com/companies/sturm-ruger/employees How many employees work at Sturm Ruger?]'', Revelio Labs (lennet d'an 30/09/2026)&lt;/ref&gt;.

== Produioù ==
=== Armoù-skoaz ===
==== Armoù-morailh ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* [[Ruger M77|M77]] ha stummoù deveret (Hawkeye, [[Ruger Gunsite Scout|Gunsite Scout]])
* [[Ruger American Rifle|American Rifle]]
* [[Ruger American Rimfire|American Rimfire]]
* [[Ruger Precision Rifle]]
* [[Ruger Precision Rimfire]]
|[[Restr:M77_Ruger_(1).JPG|alt=Ur Ruger M77.|thumb|250x250px|Ur garabinenn Ruger M77.]]
|}

==== Armoù damaotomatek ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|[[Restr:Ruger_10-22_(25381307417).jpg|alt=Ur garabinenn Ruger 10/22.|thumb|250x250px|Ur Ruger 10/22.]]
|
* [[Ruger Model 44|Model 44]]
* [[Ruger 10/22|10/22]] (abaoe 1964)
* [[Ruger 10/17|10/17]]
* [[Ruger SR-22 (karabinenn)|SR-22]]
* [[Ruger Mini-14|Mini-14]] hag he stummoù deveret : Mini-30, AC-556
* XGI (ket produet, diorren ehanet)
* [[Ruger Police Carbine|Police Carbine]]
|
* [[Ruger PC Carbine]]
* [[Ruger LC Carbine|LC Carbine]]
* [[Ruger Deerfield Carbine|Deerfield Carbine]]&lt;ref&gt;{{En}} JAMISON Rick, ''Ruger's All New .44 Deerfield'' ([https://web.archive.org/web/20070927212327/http://www.galleryofguns.com/shootingtimes/articles/DisplayArticles.asp?ID=38 diell]), miz Eost 2000 (lennet d'an 08/12/2024)&lt;/ref&gt;
* [[Ruger AR-556|AR-556]]
* [[Ruger SR-556|SR-556]]
* [[Ruger SR-762|SR-762]]
* [[Ruger SFAR|SFAR]]
|}

==== Armoù-skoaz all all ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* Fuzuilh loc'henn-grogenn [[Ruger Model 96|Model 96]]
* Fuzuilh da wintañ [[Ruger Red Label|Red Label]]
* Fuzuilhoù un tenn [[Ruger No. 1|No. 1]] ha [[Ruger No. 3|No. 3]]
* Fuzuilh-pomp [[Ruger Gold Label|Gold Label]]
* Pistolenn-vindrailher [[Ruger MP9|MP9]]
|
[[Restr:Ruger_Red_Label_12ga_Gen1.jpg|thumb|250x250px|Fuzuilh-chase Red Label.]]
|}

=== Armoù-dorn ===
==== Pistolennoù ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
[[Restr:Ruger-22-45.jpg|thumb|250x250px|Ur bistolenn Ruger's MK II 22/45 savet evit ar [[sportoù tennañ]].]]
|
* [[Ruger Standard|Standard]] (MK I betek MK IV ha 22/45, abaoe 1949)
* [[Ruger Hawkeye]] (1963-1964)
* [[Ruger P]]
* [[Ruger SR]]
* [[Ruger SR22|SR22]] (2012-2025)
* [[Ruger American Pistol|Ruger American Pistol]]
* [[Ruger MAX-9]]
|
* [[Ruger SR1911|SR1911]]
* [[Ruger LCP|LCP]] (abaoe 2008)
* [[Ruger LC9|LC9 / LC380]]
* [[Ruger Security-9|Security-9]] (abaoe 2017)
* [[Ruger-5.7]] (abaoe 2019)
* [[Ruger 22 Charger|22 Charger]]
|}


==== Revolverioù ====
{|border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
;''Daou-ober''
* [[Ruger SP101|SP101]]
* [[Ruger Security-Six|Security-Six]]
* [[Ruger GP100|GP100]]
* [[Ruger Redhawk|Redhawk]]
* [[Ruger Super Redhawk|Super Redhawk]]
* [[Ruger LCR|LCR]] (abaoe 2010)
|
;''Un-ober''
* [[Ruger Bearcat]]
* [[Ruger Single-Six]]
* [[Ruger Blackhawk]]
* [[Ruger Super Blackhawk]]
* [[Ruger Vaquero]]
* [[Ruger New Vaquero]]
* [[Ruger Wrangler]]
* [[Ruger Old Army]]
|
[[Restr:Ruger_revolvers_comparison.jpg|thumb|250px|Revolverioù Super Blackhawk ha Redhawk]]
|}

== Liamm diavaez ==
* {{En}} [https://www.ruger.com/index.html Lec'hienn an embregerezh]

== Levrlennadur ==
* {{En}} WILSON R. L., ''Ruger &amp; his guns : an history of the man, the company, and their firearms,'' 1996, 368 p., ISBN 978-0684803678
* {{en}} Patrick Sweeney, ''The Gun Digest Book of Ruger Pistols and Revolvers'', Gun Digest Book, 2007, ISBN 978-0896894723, 304 p.
* {{en}} Jerry LEE, ''Standard Catalog of Ruger Firearms'', Gun Digest Books, 2014, ISBN 978-1440240669, 661 p. (levr niverel)

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù SUA]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1949]]</text>
      <sha1>dvan5xm6qllsx87oibi7xqituczq76l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Orion Pictures Corporation</title>
    <ns>0</ns>
    <id>171159</id>
    <revision>
      <id>2201120</id>
      <parentid>2103028</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T18:34:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1024" sha1="bgqplup2g4mycma8y8npa5sk4dnwfb2" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Orion Releasing, LLC''' ([[anv kenwerzhel]] : [[Orion Pictures]]) zo un [[embregerezh produiñ]] hag embann filmoù [[stadunanat]] perc'hennet gant [[Amazon MGM Studios]], ur skourr eus [[Amazon (embregerezh)|Amazon]]. Pa oa emren (hag anvet  '''Orion Pictures Corporation'''), an embregerezh a oa bet o produiñ hag oc'h embann filmoù eus 1978 betek 1999. Ouzhpenn-se e oa bet o kemer perzh er produiñ danvez evit ar skinwel a-hed ar bloavezhioù 1980 betek penn kentañ ar bloavezhioù 1990. Savet e oa bet an embregerezh e 1978 da zigentañ evel [[kenembregerezh]] etre [[Warner Bros.]] ha tri fenn eus an [[United Artists]]. Eus ar grouidigezh betek ar prenañ gant [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]] e fin ar bloavezhioù 1990, Orion a oa gwelet evel unan eus ar brasañ studioioù e-touez ar mini-major.

==Filmoù==
{{pennañ|Listenn filmoù Orion Pictures}}

[[Rummad:Embregerezhioù SUA]]
[[Rummad:Embregerezhioù produiñ filmoù]]
[[Rummad:Embregerezhioù embann filmoù]]
[[Rummad:Metro-Goldwyn-Mayer]]</text>
      <sha1>bgqplup2g4mycma8y8npa5sk4dnwfb2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cowboy Action Shooting</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172340</id>
    <revision>
      <id>2201148</id>
      <parentid>2152943</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T21:51:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2201148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3155" sha1="8dt9pdbmq72gw73h25bviefqhssftur" xml:space="preserve">[[Restr:Cowboy Action Shooting.JPG|thumb|Ur c'henstriver o tennañ gant ur garabinenn. A-gleiz emañ ar ''Range Officer'', un tredeog karget da vuzuliañ amzer e brantad tennañ.]]
Ar '''Cowboy Action Shooting''' (berraet e '''CAS'''), anvet a-wechoù '''Western Action Shooting''' pe '''Single Action Shooting''', zo ur [[Sportoù tennañ|sport tennañ]] krouet e [[Stadoù-Unanet Amerika]] tro-dro da aergelc'h ar filmoù [[Western (film)|western]] ha [[Norzhamerika]] en XIX{{Vet}} kantved.

== Istor ==
E 1979 e voe ijinet ar CAS gant tennerien [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] goude bezañ sellet ouzh ar film western [[The Wild Bunch (1969)|''The Wild Bunch'' (1969)]]. Dont a reas ar soñj dezhe kas abadennoù tost ouzh an [[tenn pleustrek]], met en ur implijout revolverioù kozh [[Colt Single Action Army|Colt SAA]] e plas o fistolennoù [[Colt M1911]] boas. Tamm-ha-tamm e krogas an abadennoù a seurt-se da dapout brud, ha divizout a reas an dennerien skrivañ reolennoù gwir evit ar sport nevez&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} CHARLANNES Alain, ''À la découverte du Cowboy Action Shooting'', Cibles n°644, miz C'hwevrer 2024'','' pp. 68-73&lt;/ref&gt;. E 1987 e voe savet ur c'hevredad etrebroadel anvet SASS (''Single Action Shooting Society'')&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.sassnet.com/about-sass/what-is-sass What is SASS?]'' war lec'hienn ar SASS (lennet d'ar 25/09/2024)&lt;/ref&gt;. Ouzhpenn {{formatnum:100000}} tenner a ra CAS hiziv-an-deiz er bed a-bezh&lt;ref&gt;{{Fr}} JEPPESEN Alain, ''[https://www.armes-ufa.com/spip.php?article2895 Le « CAS » Cowboy Action Shooting : les origines]'', UFA, 02/04/2022 (lennet d'ar 25/09/2024)&lt;/ref&gt;.

== Deskrivadur ==
[[Restr:Cowboy Action Shooting - stage targets.JPG|kleiz|thumb|Sibloù metal war ur [[stand tennañ]] CAS. Ar re c'hlas a zo evit ar revolverioù, hag ar re ruz pelloc'h a zo evit an armoù-skoaz.]]
Rediet eo ar berzhidi da implijout [[Arm-tan|armoù-tan]] ijinet a-raok 1899, pe e  vefent armoù orin pe kopiennoù. En amprouadennoù e ra pep tenner gant :

* ur [[Karabinenn|garabinenn]] kambret evit [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]] armoù-dorn evel an [[.44-40 Winchester|.44-40]], ar [[.45 Colt]] pe an [[.38 Special]]
* ur [[fuzuilh flour he c'hanol]] [[kalibr 12]] pe [[Kalibr 16|16]]
* daou [[revolver]] dezhe ur [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA (Single Action, Un-Ober)|blatinenn un-ober]] nemetken&lt;ref&gt;'''{{Fr}}''' JEPPESEN Alain, ''[https://www.armes-ufa.com/spip.php?article2896 Le « CAS » Cowboy Action Shooting : les armes]'', UFA, 02/04/2022 (lennet d'ar 25/09/2024)&lt;/ref&gt;.

Tost a-walc'h d'an dennerien emañ ar [[Gwenn (sportoù)|sibloù]] a ranker tizhout ar buanañ ar gwellañ. Pep tenner a rank bezañ gwisket doare ''Old West'', da lavaret eo mod western, ha choaz ul lesanv padus stag ouzh an tem-mañ. Ar pouez a vez lakaet er reolennoù war an darempredoù mat etre an dud, ar vignoniezh hag ar sikour etre ar berzhidi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Liammoù diavaez ==
* {{En}} [https://www.sassnet.com/ Lec'hienn ar Single Action Shooting Society]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Sportoù tennañ]]
[[Rummad:Western]]</text>
      <sha1>8dt9pdbmq72gw73h25bviefqhssftur</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ruger Redhawk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174808</id>
    <revision>
      <id>2201142</id>
      <parentid>2173960</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T20:59:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2201142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2512" sha1="8xjeekwdfjbzpkerjy6wk55ik8pg1qn" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Ruger Redhawk|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Ruger Redhawk 300gr groups.jpg|frameless|280x280px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;Ur revolver '''Ruger Redhawk''' dezhañ ur c'hanol 5 meutad
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! Doare
|[[Revolver]] un-ober / daou-ober
|-  
! [[Munision]]où
|[[.357 Magnum]] / [[.38 Special]]&lt;br&gt;[[.45 ACP]]&lt;br&gt;[[.44 Magnum]]&lt;br&gt;[[.45 Colt]] (paouezet e 2019)&lt;br&gt;[[.41 Magnum]] (paouezet)
|-
! Produer
|[[Sturm, Ruger &amp; Co.]]
|-
! Bloavezh krouidigezh
|1979
|-
! Mare produiñ
|Abaoe 1980
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! Pouez (hep kartouchenn)
|1,386 kg
|-
! Hirder
|241 - 330 mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|4&quot; (101 mm)&lt;br&gt;4,2&quot; (107 mm)&lt;br&gt;5,5&quot; (140 mm)&lt;br&gt;7,5&quot; (190 mm)&lt;br&gt;
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Endalc'h
|[[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|Taboulin]] 6 pe 8 tenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''Ruger Redhawk''' zo ur [[revolver]] [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA / DA (Single Action / Double Action, Un-Ober / Daou-Ober)|un-ober ha daou-ober]] kinniget gant an embregerezh stadunanat [[Sturm, Ruger &amp; Co.]] e 1979. E stumm kentañ a oa kambret e [[.44 Magnum]] ha savet ur c'hanol 7½ meutad warnañ, ar pezh a lakae ar revolver-mañ da vezañ unan galloudus a-walc'h evit ar mare. Tamm-ha-tamm e voe kinniget adstummoù all dezhe kanolioù berroc'h (4, 4,2 ha 5,5 meutad) hag e kalibroù all&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{En}} ''[https://www.americanrifleman.org/content/ruger-redhawk/ Ruger Redhawk]'', American Rifleman, 12/05/2009 (lennet d'an 08/05/2025)&lt;/ref&gt;. Ouzhpenn ar .44 Magnum e vez produet c'hoazh hiziv an deiz e [[.45 ACP]] ha [[.357 Magnum]]&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.ruger.com/products/redhawk/models.html Redhawk]'' war lec'hienn Ruger (lennet d'an 08/05/2025)&lt;/ref&gt;.

Un arm poblek eo ; e dibenn ar bloavezhioù 1990 e istimer e oa bet produet ouzhpenn {{formatnum:300000}} skouerenn anezhañ&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Implijet e vez ivez gant chaseourien e [[Norzhamerika]]&lt;ref&gt;{{Fr}} McNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p. 100&lt;/ref&gt;.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Revolverioù]]
[[Rummad:Armoù SUA]]</text>
      <sha1>8xjeekwdfjbzpkerjy6wk55ik8pg1qn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anv-kod</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175688</id>
    <revision>
      <id>2201162</id>
      <parentid>2151025</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T09:42:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="710" sha1="oqqk0hehp7cbjxb0wfrtbpxdy9xm6y3" xml:space="preserve">{{databox}}
Un '''anv-kod''' zo ur ger-kuzh pe un anv implijet, a-wechoù en ur vuhez kuzh, evit ober anv eus un anv, ur ger, ur steuñv, pe un den. An anvioù-kod a vez implijet alies er bed milourel, pe hini ar spierezh. Implijet e vez ivez en [[spierezh greantel|enep-spierezh greantel]] evit kuzhañ steuñvioù diouzh kevezerien kenwerzhel, pe evit reiñ un anv d'ur steuñv pe produ ha n'eo ket echuet c'hoazh pe n'eo ket bet kavet dezhañ un [[anv kenwerzhel]] c'hoazh. Implijet e vez ivez gant ar soudarded pe gant c'hoarierien hag a implij an [[walkie-talkie]] pe ar radio evit eskemm hag en degouezh-se e vez graet alies gant anvioù-kod.
[[Rummad:Anvioù]]
[[Rummad:Spierezh]]
[[Rummad:Anvioù-kod]]</text>
      <sha1>oqqk0hehp7cbjxb0wfrtbpxdy9xm6y3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>William B. Ruger</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175917</id>
    <revision>
      <id>2201138</id>
      <parentid>2200577</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T20:33:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2201138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7253" sha1="tp88lza64yuo1xfye3nbaj3lox2y1nk" xml:space="preserve">{{databox}}
'''William Batterman Ruger''', ganet d'ar 21 a viz Even 1916 e [[Brooklyn]] ([[New York]], [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]]) ha marvet d'ar 6 a viz Gouere 2002 e [[Prescott (Arizona)|Prescott]] ([[Arizona]])&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{En}} WOO Elaine, ''[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2002-jul-11-me-ruger11-story.html William Ruger, 86; Built No. 1 Gun Maker]'', Los Angeles Times, 11/07/2002 (lennet d'ar 26/07/2025)&lt;/ref&gt;, a oa un [[den a aferioù]] ha krouer armoù-tan stadunanat.

== Buhez ==
[[Restr:Ruger Pistol Design Patent Drawing.png|thumb|294x294px|Un dresadenn gant William B. Ruger (1951) evit unan eus brevedoù ar Ruger Standard.]]
Breutaer e oa tad William B. Ruger&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{fr}} HARTINK A. E., ''L'encyclopédie des pistolets et revolvers'', Maxi-Livres, 2004, ISBN 2-7434-4777-X, pp. 182-183&lt;/ref&gt;. Reseviñ a reas Willia e arm kentañ, ur fuzuilh-pomp [[Remington]] kambret e [[.22 Long Rifle]], pa oa daouzek vloaz, a-berzh e dad-kozh. Desachet e voe gant he mont en-dro hag he mekanikerezh. Studiañ a reas e [[Skol-veur North Carolina]] e [[Chapel Hill (North Carolina)|Chapel Hill]], e-lec'h ma savas kentpatromoù ur [[Mindrailherez|vindrailherez]] skañv hag a zesachas interest servijoù pourveziañ an [[Arme ar Stadoù-Unanet|arme stadunanat]]. Goude ar skol-veur e kavas labour e [[Springfield Armory|arsanailh Springfield]], hini pouezusañ ar Stadoù-Unanet d'ar mare-se&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Kinnig a reas ivez da [[Savage Arms|Savage]] ur stumm damaotomatek eus unan eus e garabinennoù loc'henn-grogenn, met ne voe ket dedennet an embregerezh gant e raktres&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

Adalek 1940 e voe kaset da unan eus uzinoù an [[Auto Ordnance Corp.]] e [[Bridgeport (Connecticut)|Bridgeport]] ([[Connecticut]]) evit sevel [[Pistolenn-vindrailher|pistolennoù-mindrailher]] [[Thompson M1|Thompson]] implijet e-pad an [[Eil Brezel-bed]]. Goude ar brezel e krogas an embregerezh da broduiñ lennerezioù pladennoù vinil. Divizout a reas Ruger mont kuit dioutañ. E-pad daou vloaz e savas un embregerezh ostilhoù [[kilvizerezh]], hep ober berzh&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

E 1949 e savas William B. Ruger ur [[Pistolenn|bistolenn]] nevez, kambret e .22 Long Rifle, hag awenet gant div bistolenn japanat [[Nambu 14|Nambu]] prenet digant ur [[Korf Fuzuilhourien-vor ar Stadoù-Unanet|Marine]] hag en doa kemeret perzh e emgannoù er [[Meurvor Habask]] e-kerzh ar brezel&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;'''{{En}}''' TATE Aden, ''[https://www.pewpewtactical.com/ruger-mark-series-history/ Where It Began: History of the Ruger Mark Series]'', Pew Pew Tactical, 22/09/2021 (lennet d'ar 26/07/2025)&lt;/ref&gt;. Dre ma vanke arc'hant da Ruger e savas un emglev gant an arzour hag embreger [[Alexander McCormick Sturm]], a bostas {{formatnum:50000}} $ evit lakaat produiñ an arm nevez. Diwar o emglev e voe ganet an embregerezh [[Sturm, Ruger &amp; Co.]] er memes bloaz&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

An arm, anvet [[Ruger Standard]], a reas berzh buan a-walc'h, betek dont da vezañ unan eus an armoù-dorn gwerzhetañ er bed a-bezh. Produet e vez c'hoazh hiziv an deiz. E 1951 e varvas trumm Alexander Sturm en ur gwallzarvoud karr-nij&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;, hag en em gavout a reas Ruger e-unan e penn an embregerezh&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. William B. Ruger a gemeras perzh e diorren pep hini eus an 260 arm-tan bennak gwerzhet gant e embregerezh etre 1949 ha 2000, pa 'z eas en e retret abalamour da gudennoù yec'hed&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. E-touez an armoù brudetañ savet a-bell pe a-dost gant William B. Ruger e c'haller menegiñ ar c'harabinennoù [[Ruger 10/22]], [[Ruger M77|M77]] ha [[Ruger Mini-14|Mini-14]], ar fuzuilh-chase [[Ruger Red Label]], hag ar revolverioù [[Ruger Redhawk]] hag [[Ruger SP101|SP101]].
[[Restr:Ruger Mini-14 GB NB.jpg|kleiz|thumb|Ur garabinenn Ruger Mini-14 kensavet gant William B. Ruger.]]
Nac'hañ a rae Ruger asantiñ kevratoù armoù-tan re vras a-berzh ar gouarnamant stadunanat, pa c'halle lakaat e embregerezh en arvar. E bed an aferioù e stourmas taer a-enep an embregerezh [[Smith &amp; Wesson]] : e dibenn ar bloavezhioù 1980 e c'houlennas groñs gant ar stalioù armoù-tan paouez da werzhañ produioù Smith &amp; Wesson ma felle dezhe gwerzhañ armoù Ruger. War-dro un hanter eus ar stalioù er Stadoù-Unanet a asantas&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

E vab [[William B. Ruger Jr.]] a renas war an embregerezh Sturm, Ruger &amp; Co. war e lerc'h, etre 2000 ha 2006&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://ruger.com/news/2018-09-17.html Ruger Mourns Death of Former CEO William B. Ruger, Jr.]'', war lec'hienn an embregerezh, 17/09/2018 (lennet d'ar 26/07/2025)&lt;/ref&gt;.

== Buhez prevez ==
Ur mab hag ur verc'h en doa bet William B. Ruger. Savet en doa dastumadegoù kirri&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ha pezhioù arzel, eus ar Stadoù-Unanet evit ar braz anezhe&lt;ref&gt;{{En}} RUGER CONZELMAN Adrienne, ''[https://www.hamilton.edu/news/story/after-the-hunt-the-art-collection-of-william-b-ruger After the Hunt: The Art Collection of William B. Ruger]'', Hamilton, 1992&lt;/ref&gt;, adalek ar bloavezhioù 1950. Donezonoù a reas d'ar greizenn [[Buffalo Bill Center of the West|Buffalo Bill Historical Center]] e [[Cody (Wyoming)|Cody]] ([[Wyoming]]).

== Soñjoù ==
Evel rener an embregerezh armoù-tan hiniennel stadunanat brasañ eus e vare e tifenne William B. Ruger implij an armoù en e vro, en ur embann e oa «an dud a lazhe an dud, ha n'eo ket an armoù eo»&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;''“I don’t want to sound crass or oversimplify things when so many people are dying out there on the streets, but the firearms business is not the place to put the blame. Gun making has been an honorable and important business in this country for a long, long time. It’s a cliche, but it’s still true: People kill people, not guns.”'' (atersadenn en [[The New York Times|New York Times]], 1994).&lt;/ref&gt;. E 1989, pa save tabut er vro war ar mod da gontrolliñ an armoù a oa etre daouarn ar siviled, kas a reas ul lizher da holl dilennidi ar [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet|C'hendalc'h]] en ur lavaret e vije mat berzañ ar [[Karger (armoù-tan)|c'hargerioù]] brasoc'h o endalc'h evit 15 kartouchenn. Evit se e resevas rebechoù a-berzh izili all eus lobby an armoù-tan er Stadoù-Unanet&lt;ref&gt;''&quot;The best way to address the firepower concern is therefore not to try to outlaw or license many millions of older and perfectly legitimate firearms (which would be a licensing effort of staggering proportions) but to prohibit the possession of high capacity magazines. By a simple, complete and unequivocal ban on large capacity magazines, all the difficulty of defining 'assault rifle' and 'semi-automatic rifles' is eliminated. The large capacity magazine itself, separate or attached to the firearm, becomes the prohibited item. A single amendment to Federal firearms laws could effectively implement these objectives.&quot;'' (RUGER William B., ''An Open Letter,'' American Handgunner ,1992).&lt;/ref&gt;.

== Levrlennadur ==

*{{En}} WILSON Robert Larry, ''Ruger &amp; His Guns: A History of the Man, the Company and Their Firearms'', Chartwell Books, 2008, ISBN 978-0785821038

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:Ruger, William Batterman}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1916]]
[[Rummad:Marvioù 2022]]
[[Rummad:Krouerien armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerien SUA]]</text>
      <sha1>tp88lza64yuo1xfye3nbaj3lox2y1nk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201139</id>
      <parentid>2201138</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T20:35:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2201139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7268" sha1="1w2tn9kxto3hf4k2a4fn31vmnony0en" xml:space="preserve">{{databox}}
'''William Batterman Ruger''', ganet d'ar 21 a viz Even 1916 e [[Brooklyn]] ([[New York]], [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]]) ha marvet d'ar 6 a viz Gouere 2002 e [[Prescott (Arizona)|Prescott]] ([[Arizona]])&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{En}} WOO Elaine, ''[https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2002-jul-11-me-ruger11-story.html William Ruger, 86; Built No. 1 Gun Maker]'', Los Angeles Times, 11/07/2002 (lennet d'ar 26/07/2025)&lt;/ref&gt;, a oa un [[den a aferioù]] ha krouer armoù-tan stadunanat.

== Buhez ==
[[Restr:Ruger Pistol Design Patent Drawing.png|thumb|294x294px|Un dresadenn gant William B. Ruger (1951) evit unan eus brevedoù ar Ruger Standard.]]
Breutaer e oa tad William B. Ruger&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{fr}} HARTINK A. E., ''L'encyclopédie des pistolets et revolvers'', Maxi-Livres, 2004, ISBN 2-7434-4777-X, pp. 182-183&lt;/ref&gt;. Reseviñ a reas William e arm kentañ, ur fuzuilh-pomp [[Remington]] kambret e [[.22 Long Rifle]], pa oa daouzek vloaz, a-berzh e dad-kozh. Desachet e voe gant he mont en-dro hag he mekanikerezh. Studiañ a reas e [[Skol-veur North Carolina]] e [[Chapel Hill (North Carolina)|Chapel Hill]], e-lec'h ma savas kentpatromoù ur [[Mindrailherez|vindrailherez]] skañv hag a zesachas interest servijoù pourveziañ an [[Arme ar Stadoù-Unanet|arme stadunanat]]. Goude ar skol-veur e kavas labour e [[Springfield Armory|arsanailh Springfield]], hini pouezusañ ar Stadoù-Unanet d'ar mare-se&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Kinnig a reas ivez da [[Savage Arms|Savage]] ur stumm damaotomatek eus unan eus e garabinennoù loc'henn-grogenn, met ne voe ket dedennet an embregerezh gant e raktres&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

Adalek 1940 e voe kaset da unan eus uzinoù an [[Auto Ordnance Corp.]] e [[Bridgeport (Connecticut)|Bridgeport]] ([[Connecticut]]) evit sevel [[Pistolenn-vindrailher|pistolennoù-mindrailher]] [[Thompson M1|Thompson]] implijet e-pad an [[Eil Brezel-bed]]. Goude ar brezel e krogas an embregerezh da broduiñ lennerezioù pladennoù vinil. Divizout a reas Ruger mont kuit dioutañ. E-pad daou vloaz e savas un embregerezh ostilhoù [[kilvizerezh]], hep ober berzh&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

E 1949 e savas William B. Ruger ur [[Pistolenn|bistolenn]] nevez, kambret e .22 Long Rifle, hag awenet gant div bistolenn japanat [[Nambu 14|Nambu]] prenet digant ur [[Korf Fuzuilhourien-vor ar Stadoù-Unanet|Marine]] hag en doa kemeret perzh e [[Brezel ar Meurvor Habask (1937-1945)|emgannoù er Meurvor Habask]] e-kerzh ar brezel&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;'''{{En}}''' TATE Aden, ''[https://www.pewpewtactical.com/ruger-mark-series-history/ Where It Began: History of the Ruger Mark Series]'', Pew Pew Tactical, 22/09/2021 (lennet d'ar 26/07/2025)&lt;/ref&gt;. Dre ma vanke arc'hant da Ruger e savas un emglev gant an arzour hag embreger [[Alexander McCormick Sturm]], a bostas {{formatnum:50000}} $ evit lakaat produiñ an arm nevez. Diwar o emglev e voe ganet an embregerezh [[Sturm, Ruger &amp; Co.]] er memes bloaz&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;.

An arm, anvet [[Ruger Standard]], a reas berzh buan a-walc'h, betek dont da vezañ unan eus an armoù-dorn gwerzhetañ er bed a-bezh. Produet e vez c'hoazh hiziv an deiz. E 1951 e varvas trumm Alexander Sturm en ur gwallzarvoud karr-nij&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;, hag en em gavout a reas Ruger e-unan e penn an embregerezh&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. William B. Ruger a gemeras perzh e diorren pep hini eus an 260 arm-tan bennak gwerzhet gant e embregerezh etre 1949 ha 2000, pa 'z eas en e retret abalamour da gudennoù yec'hed&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. E-touez an armoù brudetañ savet a-bell pe a-dost gantañ e c'haller menegiñ ar c'harabinennoù [[Ruger 10/22]], [[Ruger M77|M77]] ha [[Ruger Mini-14|Mini-14]], ar fuzuilh-chase [[Ruger Red Label]], hag ar revolverioù [[Ruger Redhawk]] hag [[Ruger SP101|SP101]].
[[Restr:Ruger Mini-14 GB NB.jpg|kleiz|thumb|Ur garabinenn Ruger Mini-14 kensavet gant William B. Ruger.]]
Nac'hañ a rae Ruger kevratoù armoù-tan re vras a-berzh ar gouarnamant stadunanat, pa c'halle lakaat e embregerezh en arvar. E bed an aferioù e stourmas taer a-enep an embregerezh [[Smith &amp; Wesson]] : e dibenn ar bloavezhioù 1980 e c'houlennas groñs gant ar stalioù armoù-tan paouez da werzhañ produioù Smith &amp; Wesson ma felle dezhe gwerzhañ armoù Ruger. War-dro un hanter eus ar stalioù er Stadoù-Unanet a asantas&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

E vab [[William B. Ruger Jr.]] a renas war an embregerezh Sturm, Ruger &amp; Co. war e lerc'h, etre 2000 ha 2006&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://ruger.com/news/2018-09-17.html Ruger Mourns Death of Former CEO William B. Ruger, Jr.]'', war lec'hienn an embregerezh, 17/09/2018 (lennet d'ar 26/07/2025)&lt;/ref&gt;.

== Buhez prevez ==
Ur mab hag ur verc'h en doa bet William B. Ruger. Savet en doa dastumadegoù kirri&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ha pezhioù arzel, eus ar Stadoù-Unanet evit ar braz anezhe&lt;ref&gt;{{En}} RUGER CONZELMAN Adrienne, ''[https://www.hamilton.edu/news/story/after-the-hunt-the-art-collection-of-william-b-ruger After the Hunt: The Art Collection of William B. Ruger]'', Hamilton, 1992&lt;/ref&gt;, adalek ar bloavezhioù 1950. Donezonoù a reas d'ar greizenn [[Buffalo Bill Center of the West|Buffalo Bill Historical Center]] e [[Cody (Wyoming)|Cody]] ([[Wyoming]]).

== Soñjoù ==
Evel rener an embregerezh armoù-tan hiniennel stadunanat brasañ eus e vare e tifenne William B. Ruger implij an armoù en e vro, en ur embann e oa «an dud a lazhe an dud, ha n'eo ket an armoù eo»&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;''“I don’t want to sound crass or oversimplify things when so many people are dying out there on the streets, but the firearms business is not the place to put the blame. Gun making has been an honorable and important business in this country for a long, long time. It’s a cliche, but it’s still true: People kill people, not guns.”'' (atersadenn en [[The New York Times|New York Times]], 1994).&lt;/ref&gt;. E 1989, pa save tabut er vro war ar mod da gontrolliñ an armoù a oa etre daouarn ar siviled, kas a reas ul lizher da holl dilennidi ar [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet|C'hendalc'h]] en ur lavaret e vije mat berzañ ar [[Karger (armoù-tan)|c'hargerioù]] brasoc'h o endalc'h evit 15 kartouchenn. Evit se e resevas rebechoù a-berzh izili all eus lobby an armoù-tan er Stadoù-Unanet&lt;ref&gt;''&quot;The best way to address the firepower concern is therefore not to try to outlaw or license many millions of older and perfectly legitimate firearms (which would be a licensing effort of staggering proportions) but to prohibit the possession of high capacity magazines. By a simple, complete and unequivocal ban on large capacity magazines, all the difficulty of defining 'assault rifle' and 'semi-automatic rifles' is eliminated. The large capacity magazine itself, separate or attached to the firearm, becomes the prohibited item. A single amendment to Federal firearms laws could effectively implement these objectives.&quot;'' (RUGER William B., ''An Open Letter,'' American Handgunner ,1992).&lt;/ref&gt;.

== Levrlennadur ==

*{{En}} WILSON Robert Larry, ''Ruger &amp; His Guns: A History of the Man, the Company and Their Firearms'', Chartwell Books, 2008, ISBN 978-0785821038

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:Ruger, William Batterman}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1916]]
[[Rummad:Marvioù 2022]]
[[Rummad:Krouerien armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerien SUA]]</text>
      <sha1>1w2tn9kxto3hf4k2a4fn31vmnony0en</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026 e Breizh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178628</id>
    <revision>
      <id>2201171</id>
      <parentid>2200911</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T10:40:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201171</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3180" sha1="0kxigh3r9v5awjqvnsanbzalg6pxwle" xml:space="preserve">{|class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size:90%; border-radius:1em 1em 1em 1em;&quot;
|-align=&quot;center&quot;
!colspan=&quot;2&quot;|Bloavezhioù
|-align=&quot;center&quot;
|colspan=&quot;2&quot;|[[2021|../..]] [[2022]] [[2023]] [[2024]] [[2025]]&lt;br&gt;- '''[[2026]]''' -&lt;br&gt;[[2027]] [[2028]] [[2029]]
----
|-align=&quot;center&quot;
!colspan=&quot;2&quot;|Devloaziadoù
|-align=&quot;center&quot;
|colspan=&quot;2&quot;|[[Bloavezhioù 2000|2000]] - [[Bloavezhioù 2010|2010]] - '''[[Bloavezhioù 2020]]''' - [[Bloavezhioù 2030|2030]]
----
|-align=&quot;center&quot;
!colspan=&quot;2&quot;|Kantvedoù
|-align=&quot;center&quot;
|colspan=&quot;2&quot;|{{XXvet kantved}} - '''{{XXIvet kantved}}''' - {{XXIIvet kantved}}
----
|-align=&quot;center&quot;
!colspan=&quot;2&quot;|Kronologiezh dre gevandirioù
|-align=&quot;center&quot;
|colspan=&quot;2&quot;|[[2026 en Afrika|Afrika]] - [[2026 en Amerika|Amerika]] - [[2026 en Azia|Azia]] - [[2026 en Europa|Europa]] - [[2026 en Okeania|Okeania]]
----
|-align=&quot;center&quot;
!colspan=&quot;2&quot;|Kronologiezh dre demoù
|-align=&quot;center&quot;
|colspan=&quot;2&quot;|[[2026 en aernijerezh|Aernijerezh]] - [[2026 er savouriezh|Savouriezh]] - [[2026 er c'hirri|Kirri]] - [[2026 er BT|BT]] &lt;br /&gt; [[2026 en hent-houarn|Hentoù-houarn]] - [[2026 er sinema|Sinema]] - [[2026 er vell-droad|Mell-droad]] - [[2026 el lennegezh|Lennegezh]] &lt;br /&gt; [[2026 er sonerezh|Sonerezh]] - [[2026 er yec'hed ha mezegiezh|Yec'hed ha mezegiezh]] - [[2026 er skiantoù|Skiantoù]] - [[2026 er sport|Sport]]
----
|-align=&quot;center&quot;
!colspan=&quot;2&quot;|[[Kronologiezh vloaziek evit Breizh]]
|-align=&quot;center&quot;
|colspan=&quot;2&quot;|[[2025 e Breizh]] - '''[[2026 e Breizh]]''' - [[2027 e Breizh]]
|}
== Darvoudoù ==
* [[1añ a viz Genver]] : klasket ez eus bet plantañ tan e ti-kêr [[Triagad]], murlivadurioù [[FLB]] a zo bet graet ivez &lt;ref&gt;https://www.ouest-france.fr/bretagne/treffiagat-29730/dans-la-nuit-du-1er-au-2-janvier-la-mairie-de-treffiagat-dans-le-finistere-a-subi-une-tentative-dincendie-d1cfb65a-e7b4-11f0-9e1f-244d7f5629f7&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://www.ouest-france.fr/bretagne/enquete-tag-flb-batiment-endommage-ce-que-lon-sait-sur-la-tentative-dincendie-dune-mairie-du-finistere-643a1902-e7c6-11f0-9e1f-244d7f5629f7&lt;/ref&gt;.
* [[8 a viz Genver]] : c'hwezhet eo ar gorventenn Goretti a-dreuz ar vro gant barradoù avel betek 150 km/eur.
*[[2 Mezheven|2-4 a viz Mezheven]] : [[Gouel ar Mediaoù Keltiek]] e [[Béal Feirste]] (Belfast, Hanternoz Iwerzhon).
* [[10 a viz Even]] : marvet eo ar c'haner [[Manu Lann Huel]]
* [[19 a viz Even]] : marvet eo an embreger [[Claude Guillemot]], unan eus krouerien [[Ubisoft]].
* [[29 a viz Eost]] : daou besketaer zo beuzet e peñseadenn ar chaluter ''Maranello'' dirak aodoù [[Kerne-Veur]].
* [[26 a viz Gwengolo]] : manifestadeg evit [[adunvanidigezh Breizh]], 200 den e Naoned.
* [[29 a viz Gwengolo]] : kroget ez eus bet manifestadegoù ha blokuzoù e liseoù 'zo evit goulenn muioc'h a arc'hant ha dafar evit an deskadurezh.

==[[:Rummad:Marvioù 2026|Marvioù 2026]]==
* [[Melaine Favennec]], kaner
* [[Charlie Grall]], kazetenner
* [[Claude Guillemot]], embreger
* [[Charles Josselin]], politiker
* [[Fañch Kerrain]], kelenner ha prederour
* [[Manu Lann Huel]], kaner
* [[Alain Le Goff]], konter
* [[Fañch Roudaut]], istorour

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Istor Breizh en XXIvet kantved]]
[[Rummad:2026]]</text>
      <sha1>0kxigh3r9v5awjqvnsanbzalg6pxwle</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tkiv 85</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180405</id>
    <revision>
      <id>2201176</id>
      <parentid>2194468</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T11:23:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2201176</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3169" sha1="ovqpe1xctyng2vpg2aj1u9axxjm9zy2" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|7.62 Tarkkuuskivääri 85|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:PGM Hecate.jpg|frameless|280x280px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;Ur fuzuilh-resisted '''Tkiv 85'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! Bro
|{{Finland}}
|-
! Doare
|[[Fuzuilh-resisted]]
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre vorailh
|-  
! [[Munision]]
|[[7,62 × 53 mm R]]
|-
! Produerien
|[[Valmet]]&lt;br&gt;Asevarikko 1
|-
! Mare implij
|Abaoe 1985 (arme Finland)
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! Mas
|7 kg
|-
! Hirder
|{{formatnum:1300}} mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Hed-tenn efedus
|800 m
|-
! Endalc'h
|Karger diabarzh 5 kartouchenn pourveziet dre glip
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|C
|-
|}
An '''Tkiv 85''', pe '''7.62 Tarkkuuskivääri 85'''&lt;ref&gt;''Tarkkuuskivääri'' a dalvez « Fuzuilh sniper »&lt;/ref&gt; en ur mod ofisiel, zo ur [[fuzuilh-resisted]] e servij e [[arme Finland]] abaoe 1985. Deveret eo diouzh ar [[Mosin-Nagant]] rusian, kemmet kalz hag adkambret evit degemer ar munision finnat [[7,62 × 53 mm R]] deveret e-unan eus ar [[7,62 × 54 mm R]]. Ur fuzuilh-vorailh eo, pourveziet gant klipoù 5 kartouchenn&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{en}} Maxim POPENKER, ''[https://modernfirearms.net/en/sniper-rifles/standart-caliber-rifles/finland-standart-caliber-rifles/tkiv-85-2/ The TKIV 85 sniper rifle (Finland)]'', Modern Firearms (lennet d'ar 06/06/2026)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://puolustusvoimat.fi/en/equipment/-/cat/asset/view/id/227 SNIPER RIFLE 7.62 TKIV 85]'', Nerzhioù Difenn Finnat (lennet d'ar 06/06/2026)&lt;/ref&gt;. Ar pezhioù a ya d'ober anezhi a vez produet gant [[Valmet]] ha bodet en Asevarikko 1 («Arsanailh 1», un [[Arsanailh|arsanailh-Stad]])&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Daou stumm anezhi zo bet : an hini kentañ, bet savet evit an arme hepken, a ya d'ober an div drederenn eus ar c'hementad Tkiv 85 produet en holl. Un [[daoubez]] zo stag outi, hag ur c'hanol ponner he deus. An eil stumm zo skañvoc'h e ganol ha bet soñjet evit an [[Sportoù tennañ|dennerien sport]] ivez&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{En}} Ian McCOLLUM, ''[https://www.forgottenweapons.com/tkiv-85-finlands-ultimate-mosin-nagant-sniper-rifle/ TKIV-85: Finland’s Ultimate Mosin Nagant Sniper Rifle]'', Forgotten Weapons, 24/11/2025 (lennet d'ar 07/06/2026)&lt;/ref&gt;.

E 2020 ez eus bet sinet ul lizher mennadiñ etre arme Finland hag an embregerezh [[SAKO]] evit ijinañ fuzuilhoù-resisted nevez hag a gemerje plas an Tkiv 85&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://puolustusvoimat.fi/en/-/aiesopimus-kotimaisten-kivaarien-tuotekehityksesta Letter of intent concerning research and development of Finnish rifles]'', Nerzhioù Difenn Finnat (lennet d'ar 06/06/2026)&lt;/ref&gt;. Ar [[Sako M23]] produet adalek 2023 zo ganet diwar al labour kaset etreze.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Fuzuilhoù]]
[[Rummad:Fuzuilhoù-resisted]]
[[Rummad:Armoù Finland]]</text>
      <sha1>ovqpe1xctyng2vpg2aj1u9axxjm9zy2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jennifer Yu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180660</id>
    <revision>
      <id>2201177</id>
      <parentid>2194869</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T11:35:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201177</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="392" sha1="oye58xafviv2nlqkcfqq896ddyy6fvb" xml:space="preserve">{{Disheñvelout anvioù-tud}}
'''Jennifer Yu''' zo anv meur a vaouez.
*[[Jennifer Yu Cheng]] (余雅穎), bet ganet e 1981, [[den a aferioù|maouez a aferioù]] [[Hong-Kong|hongkongat]].
*[[Jennifer Yu (aktourez)]] (余香凝), bet ganet e 1993, aktourez hongkongat.
*[[Jennifer Yu (c’hoarierez echedoù)|Jennifer Yu]] (于润荷), bet ganet e 2002, c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].</text>
      <sha1>oye58xafviv2nlqkcfqq896ddyy6fvb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jennifer Yu (c’hoarierez echedoù)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180684</id>
    <revision>
      <id>2201174</id>
      <parentid>2197277</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T11:06:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Resisadenn.</comment>
      <origin>2201174</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3931" sha1="ctat7tnwqid8t9xxqqnyplltlkckbsv" xml:space="preserve">'''Jennifer Runhe Yu''' ([[Ithaca]], [[SUA]], 1 a viz C'hwevrer 2002) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[SUA|stadunanat]].&lt;br/&gt;Mestrez veur (WGM) eo abaoe 2018, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2016, Mestr FIDE (FM) eo abaoe 2017, Mestrez FIDE (WFM) e oa abaoe 2013&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2078341 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 335 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 269 he renk ''Fonnapl'', 2 179 he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2078341 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 379 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz C'hwevrer 2018&lt;ref&gt;{{en}}[https://web.archive.org/web/20241127104748/https://ratings.fide.com/id.phtml?event=2078341 - FIDE Ratings History]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ====
* Trec'h e voe e 2014 e [[Durban]] ([[Suafrika]]) er rummad e-dan daouzek vloaz&lt;ref&gt;{{en}}[http://www.washingtonpost.com/local/at-12-ashburns-jennifer-yu-wins-world-chess-title-first-us-girl-to-do-so-in-27-years ''At 12, Ashburn's Jennifer Yu wins world chess title, first U.S. girl to do so in 27 years'' Tom Jackman, [[Washington Post]], d'an 12 a viz Here 2014]&lt;/ref&gt;.
* C'hoari a reas ur wezh er rummad e-dan ugent vloaz.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk ||Medalenn
|-
|Du 2017||35||{{Italia}}, [[Tarvisio]]||8/11 (+ 6, = 4, - 1)||72,7||3/89||arem
|-
|}
==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe e 2019, 10/11&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.washingtonpost.com/local/va-girl-is-first-teen-to-win-us-womens-chess-championship-in-nearly-two-decades/2019/04/12/987f8b84-5d17-11e9-9625-01d48d50ef75_story.html ''Va. girl is first teen to win U.S. Women's Chess Championship in nearly two decades'', Dana Hedgpeth– Chess24, d'an 12 a viz Ebrel 2019]&lt;/ref&gt; hag e 2022&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chess.com/news/view/yu-wins-2022-us-championship-playoff ''Yu Claims U.S. Women's Championship in Thrilling Armageddon Tiebreaker'' – Chess.com, d'an 21 a viz Here 2022]&lt;/ref&gt;.

=== Kevezadegoù hiniennel all ===
==== Kampionad serret Stad [[Virginia]] (kemmesk) ====
Trec'h e voe e 2015, ar c'hentañ maouez o tont a-benn d'hen ober, hag an hini yaouankañ ivez.
==== Tournamant broadel [[stadunanat]] Kampionezed echedoù ====
Trec'h e voe teir gwezh: e 2014 (rampo), e 2015 (rampo) hag e 2016&lt;ref&gt;{{en}}[https://new.uschess.org/women/world-youth-gold-medalist-jennifer-yu/ ''2019 US Women's Chess Champion: Jennifer Yu'', US Chess]&lt;/ref&gt;.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad bedel (Maouezi) ==== 
C'hoari a reas ur wezh e skipailh SUA&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2017v/2017usa.html 6th World Team Chess Championship (women): - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|2017||4||6||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,9||9||-||8||-
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh SUA&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?page=4&amp;pid=152689 Chess Games]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|Gwengolo-Here 2018||4||29 (43)||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||7/11 (+ 5, = 4, - 2)||63,6||-||-||7||-
|-
|}

== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2078341 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=152689 He c'hoari e Chess Games]

{{DEFAULTSORT:Yu, Jennifer}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 2002]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]</text>
      <sha1>ctat7tnwqid8t9xxqqnyplltlkckbsv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201175</id>
      <parentid>2201174</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T11:17:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Olimpiadoù ar Maouezi */</comment>
      <origin>2201175</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3942" sha1="3nfoqucedi1tk036ef2m2nmhuqpt2rl" xml:space="preserve">'''Jennifer Runhe Yu''' ([[Ithaca]], [[SUA]], 1 a viz C'hwevrer 2002) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[SUA|stadunanat]].&lt;br/&gt;Mestrez veur (WGM) eo abaoe 2018, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2016, Mestr FIDE (FM) eo abaoe 2017, Mestrez FIDE (WFM) e oa abaoe 2013&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2078341 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 335 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Gouhere 2026, 2 269 he renk ''Fonnapl'', 2 179 he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2078341 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 379 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz C'hwevrer 2018&lt;ref&gt;{{en}}[https://web.archive.org/web/20241127104748/https://ratings.fide.com/id.phtml?event=2078341 - FIDE Ratings History]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ====
* Trec'h e voe e 2014 e [[Durban]] ([[Suafrika]]) er rummad e-dan daouzek vloaz&lt;ref&gt;{{en}}[http://www.washingtonpost.com/local/at-12-ashburns-jennifer-yu-wins-world-chess-title-first-us-girl-to-do-so-in-27-years ''At 12, Ashburn's Jennifer Yu wins world chess title, first U.S. girl to do so in 27 years'' Tom Jackman, [[Washington Post]], d'an 12 a viz Here 2014]&lt;/ref&gt;.
* C'hoari a reas ur wezh er rummad e-dan ugent vloaz.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk ||Medalenn
|-
|Du 2017||35||{{Italia}}, [[Tarvisio]]||8/11 (+ 6, = 4, - 1)||72,7||3/89||arem
|-
|}
==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe e 2019, 10/11&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.washingtonpost.com/local/va-girl-is-first-teen-to-win-us-womens-chess-championship-in-nearly-two-decades/2019/04/12/987f8b84-5d17-11e9-9625-01d48d50ef75_story.html ''Va. girl is first teen to win U.S. Women's Chess Championship in nearly two decades'', Dana Hedgpeth– Chess24, d'an 12 a viz Ebrel 2019]&lt;/ref&gt; hag e 2022&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chess.com/news/view/yu-wins-2022-us-championship-playoff ''Yu Claims U.S. Women's Championship in Thrilling Armageddon Tiebreaker'' – Chess.com, d'an 21 a viz Here 2022]&lt;/ref&gt;.

=== Kevezadegoù hiniennel all ===
==== Kampionad serret Stad [[Virginia]] (kemmesk) ====
Trec'h e voe e 2015, ar c'hentañ maouez o tont a-benn d'hen ober, hag an hini yaouankañ ivez.
==== Tournamant broadel [[stadunanat]] Kampionezed echedoù ====
Trec'h e voe teir gwezh: e 2014 (rampo), e 2015 (rampo) hag e 2016&lt;ref&gt;{{en}}[https://new.uschess.org/women/world-youth-gold-medalist-jennifer-yu/ ''2019 US Women's Chess Champion: Jennifer Yu'', US Chess]&lt;/ref&gt;.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad bedel (Maouezi) ==== 
C'hoari a reas ur wezh e skipailh SUA&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2017v/2017usa.html 6th World Team Chess Championship (women): - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|2017||4||6||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||3/7 (+ 2, = 2, - 3)||42,9||9||-||8||-
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh SUA&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?page=4&amp;pid=152689 Chess Games]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|Gwengolo-Here 2018||erlec'hierez||29 (43)||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||7/11 (+ 5, = 4, - 2)||63,6||-||-||7||-
|-
|}

== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2078341 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=152689 He c'hoari e Chess Games]

{{DEFAULTSORT:Yu, Jennifer}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 2002]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]</text>
      <sha1>3nfoqucedi1tk036ef2m2nmhuqpt2rl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Karter an aferioù</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181042</id>
    <revision>
      <id>2201165</id>
      <parentid>2200883</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T09:47:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201165</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1045" sha1="55iynqxyej4ruzr0rcivkebwqdntvmn" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Karter an aferioù''' ([[saozneg]]: '''central business district''' berraet en '''CBD''') eo an anv a vez roet da lodenn genwerzhel hag aferioù e-kreiz ur gêr. Eno e kaver burevioù stalioù, hag er c'hêrioù pouezusañ e kaver ivez un distrig kenwerzhel. Al lec'hiadur a vez aleis er &quot;[[Kreiz-kêr|c'hreiz-kêr]]&quot; met n'eo ket ur rediñ. E kalz kerioù eo lec'hiet karter an aferioù e-kichen pe pell a-walc'h diouzh ar c'hreiz-kêr istorel. Aes eo tizhout ar c'harter gant hentoù ledan, dezougen foran, hag aes eo tizhout lec'hioù all eus kêr rak liammet int.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Murphy |first=Raymond E. |title=The Central Business District: A Study in Urban Geography (chapter 1) |year=1972 |publisher=Routledge |isbn=978-1-351-48543-2 |url=https://books.google.com/books?id=9h8xDwAAQBAJ&amp;pg=PT19 |access-date=14 March 2023 |archive-date=22 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230422105630/https://books.google.com/books?id=9h8xDwAAQBAJ&amp;pg=PT19 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

[[Rummad:Karter an aferioù]]</text>
      <sha1>55iynqxyej4ruzr0rcivkebwqdntvmn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201166</id>
      <parentid>2201165</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T09:48:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1086" sha1="g3yzhxbq6gbgwxui9sfrsnd44bfi41x" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Karter an aferioù''' ([[saozneg]]: '''central business district''' berraet en '''CBD''') eo an anv a vez roet da lodenn genwerzhel hag aferioù e-kreiz ur gêr. Eno e kaver burevioù stalioù, hag er c'hêrioù pouezusañ e kaver ivez un distrig kenwerzhel. Al lec'hiadur a vez aleis er &quot;[[Kreiz-kêr|c'hreiz-kêr]]&quot; met n'eo ket ur rediñ. E kalz kerioù eo lec'hiet karter an aferioù e-kichen pe pell a-walc'h diouzh ar c'hreiz-kêr istorel. Aes eo tizhout ar c'harter gant hentoù ledan, dezougen foran, hag aes eo tizhout lec'hioù all eus kêr rak liammet int.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Murphy |first=Raymond E. |title=The Central Business District: A Study in Urban Geography (chapter 1) |year=1972 |publisher=Routledge |isbn=978-1-351-48543-2 |url=https://books.google.com/books?id=9h8xDwAAQBAJ&amp;pg=PT19 |access-date=14 March 2023 |archive-date=22 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230422105630/https://books.google.com/books?id=9h8xDwAAQBAJ&amp;pg=PT19 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Karter an aferioù]]</text>
      <sha1>g3yzhxbq6gbgwxui9sfrsnd44bfi41x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201167</id>
      <parentid>2201166</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T09:57:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201167</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1779" sha1="kc100ecm0fhzz655qz1py01f0fco8wz" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Karter an aferioù''' ([[saozneg]]: '''central business district''' berraet en '''CBD''') eo an anv a vez roet da lodenn genwerzhel hag aferioù e-kreiz ur gêr. Eno e kaver burevioù stalioù, hag er c'hêrioù pouezusañ e kaver ivez un distrig kenwerzhel. Al lec'hiadur a vez aleis er &quot;[[Kreiz-kêr|c'hreiz-kêr]]&quot; met n'eo ket ur rediñ. E kalz kerioù eo lec'hiet karter an aferioù e-kichen pe pell a-walc'h diouzh ar c'hreiz-kêr istorel. Aes eo tizhout ar c'harter gant hentoù ledan, dezougen foran, hag aes eo tizhout lec'hioù all eus kêr rak liammet int.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Murphy |first=Raymond E. |title=The Central Business District: A Study in Urban Geography (chapter 1) |year=1972 |publisher=Routledge |isbn=978-1-351-48543-2 |url=https://books.google.com/books?id=9h8xDwAAQBAJ&amp;pg=PT19 |access-date=14 March 2023 |archive-date=22 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230422105630/https://books.google.com/books?id=9h8xDwAAQBAJ&amp;pg=PT19 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 

Ment ha doare karter an aferioù a zo liammet an aliesañ gant istor kêr. Kêrioù gant lezennoù [[Gwareziñ istoirel|gwareziñ]] ha gant strisaderioù a-fed uhelder ar savadurioù evit derc'hel gant neuz istorel ha sevenadurel ar c'hreiz--kêr o deus neuze ur c'harter an aferioù lec'hiet pell diouzh ar c'hreiz-kêr gwirion, a-wechoù er-maez eus harzoù kêr.Gwelet e vez an doare d'ober-se alies en Europa e kêrioù: [[Londrez]], [[Pariz]], [[Moskov]], [[Vienna]], [[Praha]] pe [[Budapest]]. Ar [[Bed Nevez]] a zo diorroet buan goude donedigezh an dezougen modern, setu perak e vo kavet ar savadurioù uhelañ eno ha servij a ra kement evel kreiz-kêr istorel ha karter an aferioù.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Karter an aferioù]]</text>
      <sha1>kc100ecm0fhzz655qz1py01f0fco8wz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roll al levraouegoù hollvrezhonek pe darnvrezhonek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181094</id>
    <revision>
      <id>2201109</id>
      <parentid>2200525</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T13:28:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <origin>2201109</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1784" sha1="tmol50usdb16v9xacb8ug5h0lgeoudx" xml:space="preserve">A-hed buhez [[sevenadur]]el Breizh ez eus bet [[levraoueg]]où prevez pe foran a oa enno un niver heverk pe divoas a levrioù brezhonek. Daou rumm zo anezho, ar re a zo o fal kas implij al levrioù brezhonek ha pa ne gaver ket ar muiañ-niver eus o dastumadoù e brezhoneg&lt;br&gt;.
Levraouegoù ha [[mediaoueg]]où e Breizh pe e broioù all a c'hell kaout un darn eus o dalc'hadoù e brezhoneg.

== Levraouegoù krouet a-benn diorren implij al levrioù brezhonek ==
* Institut de Documentation Bretonne et Européenne, e [[Gwengamp]]&lt;ref&gt;[https://bibliotheque.idbe.bzh/ IDBE]&lt;/ref&gt;.
* [[Kreizenn Dafar Sevenadurel Keltiek]], e [[Sant-Ervlan]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20260301061207/https://kdsk.bzh/?confirm=on KSDK]&lt;/ref&gt;.
* [[Levrdi ar Vro]], e [[Gwineventer]].
* [[Levraoueg Abati nevez Landeveneg]], e [[Landevenneg]].
* [[Levraoueg Breizh]], e [[Kleder]].
* [[Levraoueg hollvrezhonek Kawan]] (an hini hollvrezhonek nemeti), e [[Kawan]].
* [[Levraoueg Vroadel Breizh Ker Arvor]], e [[Lavreer-Botorel|Le Loroux-Bottereau]].
* Mediaoueg an Erminig ([[Skol-Uhel ar Vro]]) , e [[Gwened]].

== Levraouegoù gant un darn eus o dalc'hadoù e brezhoneg ==
* Levraoueg Bodad-studi keltiek Fred Norris Robinson, e [[Skol-veur Harvard]].
* [[Levraoueg Vroadel Kembre]], en [[Aberystwyth]].
* Levraoueg ar C'harantezioù melen, e [[Montroulez]].
* Levraoueg [[Kastell-Nevez-ar-Faou]].
* Levraoueg Yves Le Gallo (Kreizenn Enklaskoù Breizhek ha Keltiek [[Brest]]).
* Mediaoueg Alain Gérard, e [[Kemper]].
* Mediaoueg [[Karaez-Plougêr|Karaez]].
* Mediaoueg Gwengamp.
* Mediaoueg [[Lannuon]].
* Mediaoueg ar Maezioù Frank, e [[Roazhon]].
* Mediaoueg [[An Oriant]].
* Mediaouegoù Brest.
* Mediaouegoù ar Pleg-mor, e Gwened

== Notennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Levraouegoù brezhonek]]</text>
      <sha1>tmol50usdb16v9xacb8ug5h0lgeoudx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Veules</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181096</id>
    <revision>
      <id>2201110</id>
      <parentid>2199898</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T13:29:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <origin>2201110</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="409" sha1="m9cr305ag1zcfqm5urns4h0nhhtv8nj" xml:space="preserve">{{Stêrioù|Veules|[[Skeudenn:VEULES_1005_1.jpg|300px]]&lt;br&gt;Ar Veules e Veules-les-Roses&lt;hr&gt;|1.15|tro 20|—|23,52|[[Bro-C'hall]]|[[Mor Breizh]] e Veules-les-Roses|—|—|—|—||stêr}} 
Ar '''Veules''' zo ur stêr-aod e [[Normandi]] e [[Bro-C'hall]], 1,15 km hed dezhi ; treuziñ a ra kumun Veules-les-Roses e departamant ar [[Seine-Maritime]]. Aberiñ a ra e [[Mor Breizh]].
[[Rummad:Stêrioù Normandi]]</text>
      <sha1>m9cr305ag1zcfqm5urns4h0nhhtv8nj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201111</id>
      <parentid>2201110</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T13:33:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Llydawr</username>
        <id>145</id>
      </contributor>
      <origin>2201111</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="406" sha1="mcxp7cdnb1ljqk9j3ugsqhfu9jsxsk1" xml:space="preserve">{{Stêrioù|Veules|[[Skeudenn:VEULES_1005_1.jpg|300px]]&lt;br&gt;Ar Veules e Veules-les-Roses&lt;hr&gt;|1.15|tro 20|0,52|23,52|[[Bro-C'hall]]|[[Mor Breizh]] e Veules-les-Roses|—|—|—||stêr}} 
Ar '''Veules''' zo ur stêr-aod e [[Normandi]] e [[Bro-C'hall]], 1,15 km hed dezhi ; treuziñ a ra kumun Veules-les-Roses e departamant ar [[Seine-Maritime]]. Aberiñ a ra e [[Mor Breizh]].
[[Rummad:Stêrioù Normandi]]</text>
      <sha1>mcxp7cdnb1ljqk9j3ugsqhfu9jsxsk1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201113</id>
      <parentid>2201111</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T15:54:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <origin>2201113</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="452" sha1="2torrpu5hqty7dijsdrebdlb9xdv0v3" xml:space="preserve">{{Stêrioù|Veules|[[Skeudenn:VEULES_1005_1.jpg|300px]]&lt;br&gt;Ar Veules e Veules-les-Roses&lt;hr&gt;|1.15|tro 20|0,52|23,52|[[Bro-C'hall]]|[[Mor Breizh]] e Veules-les-Roses|—|—|—||stêr}} 
Ar '''Veules''' zo ur stêr-aod e [[Normandi]] e [[Bro-C'hall]].

Ar stêr-aod verrañ e Bro-C'hall eo, pa ne red nemet a-hed 1,15 km kent aberiñ e [[Mor Breizh]] goude treuzet [[Veules-les-Roses]] e departamant ar [[Seine-Maritime]].
[[Rummad:Stêrioù Normandi]]</text>
      <sha1>2torrpu5hqty7dijsdrebdlb9xdv0v3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kimiezh organel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181158</id>
    <revision>
      <id>2201140</id>
      <parentid>2200394</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T20:45:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Léo Chauvet</username>
        <id>82507</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2201140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="170" sha1="tejv2hg35i88lbneqw01v8j4ditcm1f" xml:space="preserve">Ar gimiezh organek eo [[kimiezh]] karbon he c'henaozadurioù ha dazgweredoù . Kavet e vez enni dreist-holl molekulennoù enno atomoù karbon, hidrogen, oksigen hag azot.</text>
      <sha1>tejv2hg35i88lbneqw01v8j4ditcm1f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201141</id>
      <parentid>2201140</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T20:46:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Léo Chauvet</username>
        <id>82507</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2201141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="174" sha1="p6x9j4hpsasee12jmc7v17iq91fpbt1" xml:space="preserve">Ar gimiezh organek eo [[kimiezh]] [[karbon]] he c'henaozadurioù ha dazgweredoù . Kavet e vez enni dreist-holl molekulennoù enno atomoù karbon, hidrogen, oksigen hag azot.</text>
      <sha1>p6x9j4hpsasee12jmc7v17iq91fpbt1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Monalisha Khamboo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181223</id>
    <revision>
      <id>2201127</id>
      <parentid>2201098</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T19:38:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Olimpiadoù.</comment>
      <origin>2201127</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2727" sha1="671qi1a0ywvuv9by5uw57cggryvhxzz" xml:space="preserve">'''Monalisha Khamboo''', e [[nepaleg]] : मोनालिशा खम्बू, bet ganet e 1992, a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Nepal|nepalat]].&lt;br&gt;Gwengolo 2026: 1 796 eo he [[renk Elo]] ''Standard'', 1 852 he renk Elo ''Fonnapl'' ha  1 845 he renk Elo ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300080 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;. &lt;br&gt;Danvez Mestrez (WCM) eo abaoe 2015, Tredeog Etrebroadel eo abaoe 2024,  Tredeog FIDE e oa abaoe 2013, Stummer Broadel eo abaoe 2024&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300080 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;1 877 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=109337 He fartiennoù e Chess Games]&lt;/ref&gt;, bet tizhet e miz Meurzh 2010.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
====[[Kampionad nepalat an echedoù|Kampionad nepalat ar Maouezi]]====
Trec'h e voe e 2008 hag e miz Kerzu 2016.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
====[[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]]====
C'hoariet he deus div wezh e skipailh [[Nepal]].  
{| class=&quot;wikitable&quot; 
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-   
|Eost 2014||41||{{Norvegia}}, [[ Tromsø]]
||2||3/6 (+3, =0, -3)||50||-||-||115/136||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014w/2014nep.html 41st Chess Olympiad (Women), Tromsø 2014 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.  
|-   
|Gwengolo 2016||42||{{Azerbaidjan}}, [[Bakou]]
||3||2/8 (+1, =2, -5)||25||108/692||-||113/140||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014w/2014nep.html - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.  
|- 
|}
====C'hoarioù Azian====
C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[Nepal]].  
{| class=&quot;wikitable&quot; 
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-   
|Du 2009||3||{{Vietnam}}, [[Hanoi]]||1 (maouezi)||2/8 (+2, =0, -6)||25||35||13||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2009ai/2009nep.html 3rd Asian Indoor Chess Games: Hanoi 2009 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;. 
|- 
|}

==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}}  
==Liammoù diavaez==
*{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300080 He fichenn FIDE] 
*{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/khamboo_monalisa/444973 He fartiennoù e Chess Base] 
*{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=109337 He fartiennoù e Chess Games] 
*{{en}}[http://www.365chess.com/players/Monalisa_Khamboo He fartiennoù e 365 Chess]  
[[Rummad:Ganedigezhioù 1992]]  
[[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]  
{{DEFAULTSORT:Khamboo, Monalisha}}</text>
      <sha1>671qi1a0ywvuv9by5uw57cggryvhxzz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201159</id>
      <parentid>2201127</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T07:41:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Difaz.</comment>
      <origin>2201159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2767" sha1="28bl1igh4kw5l1ro1qle1vm2vdox9a0" xml:space="preserve">'''Monalisha Khamboo''', e [[nepaleg]] : मोनालिशा खम्बू, bet ganet e 1992, a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Nepal|nepalat]].&lt;br&gt;Gwengolo 2026: 1 796 eo he [[renk Elo]] ''Standard'', 1 852 he renk Elo ''Fonnapl'' ha  1 845 he renk Elo ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300080 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;. &lt;br&gt;Danvez Mestrez (WCM) eo abaoe 2015, Tredeog Etrebroadel eo abaoe 2024,  Tredeog FIDE e oa abaoe 2013, Stummer Broadel eo abaoe 2024&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300080 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;1 877 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=109337 He fartiennoù e Chess Games]&lt;/ref&gt;, bet tizhet e miz Meurzh 2010.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
====[[Kampionad nepalat an echedoù|Kampionad nepalat ar Maouezi]]====
Trec'h e voe e 2008 hag e miz Kerzu 2016.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
====[[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]]====
C'hoariet he deus div wezh e skipailh [[Nepal]].  
{| class=&quot;wikitable&quot; 
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-   
|Eost 2014||41||{{Norvegia}}, [[ Tromsø]]
||2||3/6 (+3, =0, -3)||50||-||-||115/136||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014w/2014nep.html 41st Chess Olympiad (Women), Tromsø 2014 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.  
|-   
|Gwengolo 2016||42||{{Azerbaidjan}}, [[Bakou]]
||3||2/8 (+1, =2, -5)||25||108/692||-||113/140||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2016w/2016nep.html 42nd Chess Olympiad (women): Baku 2016 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.  
|- 
|}

====C'hoarioù Azian====
C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[Nepal]].  
{| class=&quot;wikitable&quot; 
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-   
|Du 2009||3||{{Vietnam}}, [[Hanoi]]||1 (maouezi)||2/8 (+2, =0, -6)||25||35||13||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2009ai/2009nep.html 3rd Asian Indoor Chess Games: Hanoi 2009 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;. 
|- 
|}

==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}}  
==Liammoù diavaez==
*{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300080 He fichenn FIDE] 
*{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/khamboo_monalisa/444973 He fartiennoù e Chess Base] 
*{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=109337 He fartiennoù e Chess Games] 
*{{en}}[http://www.365chess.com/players/Monalisa_Khamboo He fartiennoù e 365 Chess]  
[[Rummad:Ganedigezhioù 1992]]  
[[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]  
{{DEFAULTSORT:Khamboo, Monalisha}}</text>
      <sha1>28bl1igh4kw5l1ro1qle1vm2vdox9a0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tara Ghale</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181245</id>
    <revision>
      <id>2201115</id>
      <timestamp>2026-09-30T17:32:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Graet.</comment>
      <origin>2201115</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1387" sha1="9x8ktw0ud35zqvcg1k28radlkjzdulu" xml:space="preserve">''' Tara Ghale''', bet ganet e 1995, a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[nepalat]].&lt;br&gt;
Gwengolo 2026: 1 837 eo he renk Elo ''Standard''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12301680 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;. &lt;br&gt;1 837 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gouhere 2024&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=109337 He fartiennoù e Chess Games]&lt;/ref&gt;.
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad nepalat an echedoù|Kampionad nepalat ar Maouezi]]====
Trec'h e voe e 2011.
===Kevezadegoù dre skipailh===
====Kampionad Azia (Maouezi)====
{| class=&quot;wikitable&quot; 
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-    
|Kerzu 2009||6||{{IND}}, [[Kolkata]]||4||0/6 (+0, =0, -6)||0||/49||13/10||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/~sennari/2009s/2009nep.html 6th Asian Team Chess Championship (women): Kolkata 2009 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.  
|-  
|}
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}}   
==Liammoù diavaez==
*{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12311987 He fichenn FIDE]  
*{{en}}[https://www.2700chess.com/players/12301680-tara-ghale He fartiennoù e Chess Com]  
[[Rummad:Ganedigezhioù 1995]]   
[[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]   
{{DEFAULTSORT:Ghale, Tara}}</text>
      <sha1>9x8ktw0ud35zqvcg1k28radlkjzdulu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Embregerezh produiñ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181246</id>
    <revision>
      <id>2201117</id>
      <timestamp>2026-09-30T18:32:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{{databox}} Un '''embregerezh produiñ''', pe '''studio produiñ ''' zo un embregerezh a grou oberennoù e tachennoù evel [[arzoù an arvest]], [[Mediaoù nevez (arz)|arz ar mediaioù nevez]], [[Film (sinema)|film]], [[Abadenn skinwel|skinwel]], [[radio]], [[bannoù-treset]], [[arz etreoberiat]], [[C'hoari video|c'hoarioù video]], [[Lec'hienn Web|lec'hiennoù Web]], [[sonerezh]], ha [[video]]. Ar strolladoù-se a zo savet gant skipailhoù teknikel ha labourerien evi...&quot;</comment>
      <origin>2201117</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="631" sha1="5ak3hpcggh9ajcrh9nunpvab7uimew3" xml:space="preserve">{{databox}}
Un '''embregerezh produiñ''', pe '''studio produiñ ''' zo un embregerezh a grou oberennoù e tachennoù evel [[arzoù an arvest]], [[Mediaoù nevez (arz)|arz ar mediaioù nevez]], [[Film (sinema)|film]], [[Abadenn skinwel|skinwel]], [[radio]], [[bannoù-treset]], [[arz etreoberiat]], [[C'hoari video|c'hoarioù video]], [[Lec'hienn Web|lec'hiennoù Web]], [[sonerezh]], ha [[video]]. Ar strolladoù-se a zo savet gant skipailhoù teknikel ha labourerien evit sevel un oberenn, hag alies ez eo an embregerezhioù reoù [[Embannerezh|embann kenwerzhel]].
[[Rummad:Embregrezhioù hervez an doare]]
[[Rummad:Produerezh]]</text>
      <sha1>5ak3hpcggh9ajcrh9nunpvab7uimew3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Monty Python's Life of Brian</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181247</id>
    <revision>
      <id>2201121</id>
      <timestamp>2026-09-30T18:49:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{{databox}} '''''Monty Python's Life of Brian''''' zo ur film [[fent du]] [[breizhveuriat]] eus 1979 skrivet ha c'hoariet gant ar strollad fentigellourien [[Monty Python]] ([[Graham Chapman]], [[John Cleese]], [[Terry Gilliam]], [[Eric Idle]], [[Terry Jones]], ha [[Michael Palin]]). Filmaozet e oa bet gant Jones, er film e vez kavet lodennoù [[Sinema dreistrealour|dreistrealour]] ha [[ Flemmskrid|flemmus]] hag a gont darvoudoù eus ar [[bibl]] e stumm ul luadur eus [...&quot;</comment>
      <origin>2201121</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1904" sha1="7z1hx32gg71h17jz4sxt6nwzu93c5tt" xml:space="preserve">{{databox}}
'''''Monty Python's Life of Brian''''' zo ur film [[fent du]] [[breizhveuriat]] eus 1979 skrivet ha c'hoariet gant ar strollad fentigellourien [[Monty Python]] ([[Graham Chapman]], [[John Cleese]], [[Terry Gilliam]], [[Eric Idle]], [[Terry Jones]], ha [[Michael Palin]]). Filmaozet e oa bet gant Jones, er film e vez kavet lodennoù [[Sinema dreistrealour|dreistrealour]] ha [[
Flemmskrid|flemmus]] hag a gont darvoudoù eus ar [[bibl]] e stumm ul luadur eus [[Ginivelezh|ganedigezh]] ha [[Kroazstagadur Jezuz|marv]] [[Jezuz Nazaret|Jezuz]]. Ar film a gont istor Brian Cohen (c'hoariet gant Chapman), un den yaouank eus [[Proviñs Judea|Judea]] hag a zo ganet memes devezh, ha nepell diouzh, hini Jezuz, ha dre fazi e vez kredet eo ar [[Mesiaz]].

Nebeut devezhioù a-raok ar filmañ e oa bet tennet o arc'hant gant an embregerezh [[EMI Films]], ar soner eus ar [[The Beatles|Beatle]] [[George Harrison]] hag e c'heveler a aferioù [[Denis O'Brien (produer)|Denis O'Brien]] a oa deuet a-benn da rastellañ a-walc'h a arc'hant evit ''Life of Brian'' dre sevel an embregerezh [[HandMade Films]].&lt;ref name=&quot;rolling stone&quot;&gt;{{cite magazine |url=https://www.rollingstone.com/feature/10-things-you-didnt-know-george-harrison-did-121110/ |title=10 Things You Didn't Know George Harrison Did |last=Runtagh |first=Jordan |date=29 November 2016 |access-date=2026-05-17 |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20201108003319/https://www.rollingstone.com/feature/10-things-you-didnt-know-george-harrison-did-121110/ |archive-date=2020-11-08 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Temoù ar film hag ar fed ma vije ul luadur relijiel a oa bet mammenn d'ur wallreuz pa oa bet embannet, rebechet dezhañ da vezañ un oberenn [[blasfem]] ha bet e oa bet lod strolladoù relijiel o vanifestiñ a-enep. 
== Notennoù ha daveennnoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Filmoù 1979]]
[[Rummad:Filmoù komedienn]]</text>
      <sha1>7z1hx32gg71h17jz4sxt6nwzu93c5tt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201123</id>
      <parentid>2201121</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T18:53:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1906" sha1="bxkclo1jxht8z9cjq9n5o5fshuq8ta0" xml:space="preserve">{{databox}}
'''''Monty Python's Life of Brian''''' zo ur film [[fent du]] [[breizhveuriat]] eus 1979 skrivet ha c'hoariet gant ar strollad fentigellourien [[Monty Python]] ([[Graham Chapman]], [[John Cleese]], [[Terry Gilliam]], [[Eric Idle]], [[Terry Jones]], ha [[Michael Palin]]). Filmaozet e oa bet gant Jones, er film e vez kavet lodennoù [[Sinema dreistrealour|dreistrealour]] ha [[
Flemmskrid|flemmus]] hag a gont darvoudoù eus ar [[bibl]] e stumm ul luadur eus [[Ginivelezh|ganedigezh]] ha [[Kroazstagadur Jezuz|marv]] [[Jezuz Nazaret|Jezuz]]. Ar film a gont istor Brian Cohen (c'hoariet gant Chapman), un den yaouank eus [[Proviñs Judea|Judea]] hag a zo ganet memes devezh, ha nepell diouzh, hini Jezuz, ha dre fazi e vez kredet eo ar [[Mesiaz]].

Nebeut devezhioù a-raok ar filmañ e oa bet tennet o arc'hant gant an embregerezh [[EMI Films]], ar soner eus ar [[The Beatles|Beatles]], [[George Harrison]] hag e c'heveler a aferioù [[Denis O'Brien (produer)|Denis O'Brien]] a oa deuet a-benn da rastellañ a-walc'h a arc'hant evit ''Life of Brian'' dre sevel an embregerezh [[HandMade Films]].&lt;ref name=&quot;rolling stone&quot;&gt;{{cite magazine |url=https://www.rollingstone.com/feature/10-things-you-didnt-know-george-harrison-did-121110/ |title=10 Things You Didn't Know George Harrison Did |last=Runtagh |first=Jordan |date=29 November 2016 |access-date=2026-05-17 |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20201108003319/https://www.rollingstone.com/feature/10-things-you-didnt-know-george-harrison-did-121110/ |archive-date=2020-11-08 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Temoù ar film hag ar fed ma vije ul luadur relijiel a oa bet mammenn d'ur wallreuz pa oa bet embannet, rebechet dezhañ da vezañ un oberenn [[blasfem]] ha bet e oa bet lod strolladoù relijiel o vanifestiñ a-enep. 
== Notennoù ha daveennnoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Filmoù 1979]]
[[Rummad:Filmoù komedienn]]</text>
      <sha1>bxkclo1jxht8z9cjq9n5o5fshuq8ta0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201124</id>
      <parentid>2201123</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T19:01:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <origin>2201124</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1904" sha1="dlwmlsk03tny0d2mo9nut9qjohdlvmw" xml:space="preserve">{{databox}}
'''''Monty Python's Life of Brian''''' zo ur film [[fent du]] [[breizhveuriat]] eus [[1979]] skrivet ha c'hoariet gant ar strollad fentigellourien [[Monty Python]] ([[Graham Chapman]], [[John Cleese]], [[Terry Gilliam]], [[Eric Idle]], [[Terry Jones]], ha [[Michael Palin]]). Filmaozet e oa bet gant Jones, er film ez eus lodennoù [[Sinema dreistrealour|dreistrealour]] ha [[
Flemmskrid|flemmus]], a gont darvoudoù eus ar [[Bibl]] e stumm ul luadur eus [[Ginivelezh|ganedigezh]] ha [[Kroazstagadur Jezuz|marv]] [[Jezuz Nazaret|Jezuz]]. Ar film a gont istor Brian Cohen (c'hoariet gant Chapman), un den yaouank eus [[Proviñs Judea|Judea]] hag a zo bet ganet er memes devezh ha Jezuz ha nepell dioutañ, ha dre fazi e vez kredet eo ar [[Mesiaz]].

Un nebeud deizioù a-raok ar filmañ e oa bet tennet o arc'hant gant an embregerezh [[EMI Films]], ar soner eus [[The Beatles]] [[George Harrison]] hag e geveler a aferioù [[Denis O'Brien (produer)|Denis O'Brien]] a oa deuet a-benn da rastellañ a-walc'h a arc'hant evit ''Life of Brian'' dre sevel an embregerezh [[HandMade Films]]&lt;ref name=&quot;rolling stone&quot;&gt;{{en}} {{cite magazine |url=https://www.rollingstone.com/feature/10-things-you-didnt-know-george-harrison-did-121110/ |title=10 Things You Didn't Know George Harrison Did |last=Runtagh |first=Jordan |date=29 November 2016 |access-date=2026-05-17 |magazine=Rolling Stone |archive-url=https://web.archive.org/web/20201108003319/https://www.rollingstone.com/feature/10-things-you-didnt-know-george-harrison-did-121110/ |archive-date=2020-11-08 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Temoù ar film hag ar fed ma 'z eo ul luadur relijiel a oa bet mammenn d'ur wallreuz pa oa bet embannet, rebechet dezhañ da vezañ un oberenn-[[blasfem]]iñ ha bet e oa bet lod strolladoù relijiel o vanifestiñ a-enep. 
== Notennoù ha daveennnoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Filmoù 1979]]
[[Rummad:Filmoù komedienn]]</text>
      <sha1>dlwmlsk03tny0d2mo9nut9qjohdlvmw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bina Jaiswal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181248</id>
    <revision>
      <id>2201125</id>
      <timestamp>2026-09-30T19:24:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Boulc'het.</comment>
      <origin>2201125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1815" sha1="28lw1002147f4coxmkqko1w5bx5u1th" xml:space="preserve">'''Bina Jaiswal''', bet ganet e 1997, a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Nepal|nepalat]].&lt;br&gt;
Gwengolo 2026: 1 665 eo he renk Elo ''Standard'', 1 699 he renk Elo ''Fonnapl'' ha  1 669 he renk Elo ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12301744 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;1 665 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Meurzh 2024&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=109337 He fartiennoù e Chess Games]&lt;/ref&gt;.
==Kevezadegoù
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad nepalat an echedoù|Kampionad nepalat ar Maouezi]]====
Trec'h e voe e 2014&lt;ref&gt;{{en}} [https://ratings.fide.com/view_source.phtml?code=91011 ''Original Tournament Report: 3rd National Woman Chess Championship'' - FIDE chess ratings]&lt;/ref&gt;.
===Kevezadegoù dre skipailh===
====[[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]]====
C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[Nepal]].  
{| class=&quot;wikitable&quot; 
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-   
|Eost 2014||4||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||1||4/10 (+4, =0, -6)||40||115/673||-||115/136||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=150871 41st Chess Olympiad (Women), Tromsø 2014 - Chess Games]&lt;/ref&gt;.  
|-  
|}
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}}   
==Liammoù diavaez==
*{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12301744 He fichenn FIDE]
*{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/jaiswal_bina/296922 He fartiennoù e Chess Base] 
*{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=150871 He fartiennoù e Chess Games]  
[[Rummad:Ganedigezhioù 1995]]   
[[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]   
{{DEFAULTSORT:Jaiswal, Bina}}</text>
      <sha1>28lw1002147f4coxmkqko1w5bx5u1th</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201126</id>
      <parentid>2201125</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T19:30:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <comment>liammoù doubl</comment>
      <origin>2201126</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1698" sha1="rgp7lwt9u4bxuar9talcq2u9zczmyi3" xml:space="preserve">'''Bina Jaiswal''', bet ganet e [[1997]], a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Nepal|nepalat]].&lt;br&gt;
Gwengolo 2026 : {{formatnum:1665}} eo he renk Elo ''Standard'', {{formatnum:1699}} he renk Elo ''Fonnapl'' ha {{formatnum:1669}} he renk Elo ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/12301744 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;{{formatnum:1665}} eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Meurzh [[2024]]&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=109337 He fartiennoù e Chess Games]&lt;/ref&gt;.
==Kevezadego==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad nepalat an echedoù|Kampionad nepalat ar Maouezi]]====
Trec'h e voe e [[2014]]&lt;ref&gt;{{en}} [https://ratings.fide.com/view_source.phtml?code=91011 ''Original Tournament Report: 3rd National Woman Chess Championship'' - FIDE chess ratings]&lt;/ref&gt;.
===Kevezadegoù dre skipailh===
====[[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]]====
C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[Nepal]].
{| class=&quot;wikitable&quot; 
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-   
|Eost 2014||4||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||1||4/10 (+4, =0, -6)||40||115/673||-||115/136||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=150871 41st Chess Olympiad (Women), Tromsø 2014 - Chess Games]&lt;/ref&gt;.
|}
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}}
==Liammoù diavaez==
*{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/jaiswal_bina/296922 He fartiennoù e Chess Base] 

[[Rummad:Ganedigezhioù 1995]]   
[[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]   
{{DEFAULTSORT:Jaiswal, Bina}}</text>
      <sha1>rgp7lwt9u4bxuar9talcq2u9zczmyi3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201128</id>
      <parentid>2201126</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T19:39:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Olimpiadoù ar Maouezi */</comment>
      <origin>2201128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1700" sha1="qqysxzddpziv7b58ri80vw2nzrfhapv" xml:space="preserve">'''Bina Jaiswal''', bet ganet e [[1997]], a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Nepal|nepalat]].&lt;br&gt;
Gwengolo 2026 : {{formatnum:1665}} eo he renk Elo ''Standard'', {{formatnum:1699}} he renk Elo ''Fonnapl'' ha {{formatnum:1669}} he renk Elo ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/12301744 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;{{formatnum:1665}} eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Meurzh [[2024]]&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=109337 He fartiennoù e Chess Games]&lt;/ref&gt;.
==Kevezadego==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad nepalat an echedoù|Kampionad nepalat ar Maouezi]]====
Trec'h e voe e [[2014]]&lt;ref&gt;{{en}} [https://ratings.fide.com/view_source.phtml?code=91011 ''Original Tournament Report: 3rd National Woman Chess Championship'' - FIDE chess ratings]&lt;/ref&gt;.
===Kevezadegoù dre skipailh===
====[[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]]====
C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[Nepal]].
{| class=&quot;wikitable&quot; 
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-   
|Eost 2014||41||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||1||4/10 (+4, =0, -6)||40||115/673||-||115/136||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=150871 41st Chess Olympiad (Women), Tromsø 2014 - Chess Games]&lt;/ref&gt;.
|}

==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}}
==Liammoù diavaez==
*{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/jaiswal_bina/296922 He fartiennoù e Chess Base] 

[[Rummad:Ganedigezhioù 1995]]   
[[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]   
{{DEFAULTSORT:Jaiswal, Bina}}</text>
      <sha1>qqysxzddpziv7b58ri80vw2nzrfhapv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201129</id>
      <parentid>2201128</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T19:41:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <origin>2201129</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1879" sha1="ofp44qx4tjsihwql75u802jfhpl7uji" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;margin-left:20px;&quot;&gt;''[[Restr:Confusion colour.svg|25px]] Arabat eo droukveskañ gant ar bolitikourez nepalat'' [[Bina Jaiswal (politikourez|Bina Jaiswal]].&lt;/div&gt;
----
'''Bina Jaiswal''', bet ganet e [[1997]], a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Nepal|nepalat]].&lt;br&gt;
Gwengolo 2026 : {{formatnum:1665}} eo he renk Elo ''Standard'', {{formatnum:1699}} he renk Elo ''Fonnapl'' ha {{formatnum:1669}} he renk Elo ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/12301744 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;{{formatnum:1665}} eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Meurzh [[2024]]&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=109337 He fartiennoù e Chess Games]&lt;/ref&gt;.
==Kevezadego==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad nepalat an echedoù|Kampionad nepalat ar Maouezi]]====
Trec'h e voe e [[2014]]&lt;ref&gt;{{en}} [https://ratings.fide.com/view_source.phtml?code=91011 ''Original Tournament Report: 3rd National Woman Chess Championship'' - FIDE chess ratings]&lt;/ref&gt;.
===Kevezadegoù dre skipailh===
====[[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]]====
C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[Nepal]].
{| class=&quot;wikitable&quot; 
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-   
|Eost 2014||41||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||1||4/10 (+4, =0, -6)||40||115/673||-||115/136||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=150871 41st Chess Olympiad (Women), Tromsø 2014 - Chess Games]&lt;/ref&gt;.
|}

==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}}
==Liammoù diavaez==
*{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/jaiswal_bina/296922 He fartiennoù e Chess Base] 

[[Rummad:Ganedigezhioù 1995]]   
[[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]   
{{DEFAULTSORT:Jaiswal, Bina}}</text>
      <sha1>ofp44qx4tjsihwql75u802jfhpl7uji</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201130</id>
      <parentid>2201129</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T19:41:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kevezadego */</comment>
      <origin>2201130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1881" sha1="2yj6a9d5rvpxavt6azl1j8abztvnrcp" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;margin-left:20px;&quot;&gt;''[[Restr:Confusion colour.svg|25px]] Arabat eo droukveskañ gant ar bolitikourez nepalat'' [[Bina Jaiswal (politikourez|Bina Jaiswal]].&lt;/div&gt;
----
'''Bina Jaiswal''', bet ganet e [[1997]], a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Nepal|nepalat]].&lt;br&gt;
Gwengolo 2026 : {{formatnum:1665}} eo he renk Elo ''Standard'', {{formatnum:1699}} he renk Elo ''Fonnapl'' ha {{formatnum:1669}} he renk Elo ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/12301744 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;{{formatnum:1665}} eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Meurzh [[2024]]&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=109337 He fartiennoù e Chess Games]&lt;/ref&gt;.
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad nepalat an echedoù|Kampionad nepalat ar Maouezi]]====
Trec'h e voe e [[2014]]&lt;ref&gt;{{en}} [https://ratings.fide.com/view_source.phtml?code=91011 ''Original Tournament Report: 3rd National Woman Chess Championship'' - FIDE chess ratings]&lt;/ref&gt;.
===Kevezadegoù dre skipailh===
====[[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]]====
C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[Nepal]].
{| class=&quot;wikitable&quot; 
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-   
|Eost 2014||41||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||1||4/10 (+4, =0, -6)||40||115/673||-||115/136||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=150871 41st Chess Olympiad (Women), Tromsø 2014 - Chess Games]&lt;/ref&gt;.
|}

==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}}
==Liammoù diavaez==
*{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/jaiswal_bina/296922 He fartiennoù e Chess Base] 

[[Rummad:Ganedigezhioù 1995]]   
[[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]   
{{DEFAULTSORT:Jaiswal, Bina}}</text>
      <sha1>2yj6a9d5rvpxavt6azl1j8abztvnrcp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201134</id>
      <parentid>2201130</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T20:09:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Kemm liamm ha kempennig.</comment>
      <origin>2201134</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1847" sha1="mv2dh7fcylqzr57z985rw92v1gkrhar" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;margin-left:20px;&quot;&gt;''[[Restr:Confusion colour.svg|25px]] Arabat eo droukveskañ gant ar bolitikourez nepalat'' [[Bina Jaiswal (politikourez|Bina Jaiswal]].&lt;/div&gt;
----
'''Bina Jaiswal''', bet ganet e [[1997]], a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Nepal|nepalat]].&lt;br&gt;Gwengolo 2026 : {{formatnum:1665}} eo he renk Elo ''Standard'', {{formatnum:1699}} he renk Elo ''Fonnapl'' ha {{formatnum:1669}} he renk Elo ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12301744 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;{{formatnum:1665}} eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Meurzh [[2024]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=109337 He fartiennoù e Chess Games]&lt;/ref&gt;.
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad nepalat an echedoù|Kampionad nepalat ar Maouezi]]====
Trec'h e voe e [[2014]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://s3.chess-results.com/tnr122268.aspx?lan=1&amp;SNode=S0 ''3rd National Woman Chess Championship'' - Chess Results]&lt;/ref&gt;.
===Kevezadegoù dre skipailh===
====[[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]]====
C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[Nepal]].
{| class=&quot;wikitable&quot; 
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-   
|Eost 2014||41||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||1||4/10 (+4, =0, -6)||40||115/673||-||115/136||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=150871 41st Chess Olympiad (Women), Tromsø 2014 - Chess Games]&lt;/ref&gt;.
|}
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}}
==Liammoù diavaez==
*{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/jaiswal_bina/296922 He fartiennoù e Chess Base] 
[[Rummad:Ganedigezhioù 1995]]   
[[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]   
{{DEFAULTSORT:Jaiswal, Bina}}</text>
      <sha1>mv2dh7fcylqzr57z985rw92v1gkrhar</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ruger New Vaquero</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181249</id>
    <revision>
      <id>2201144</id>
      <timestamp>2026-09-30T21:39:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{{Droukveskañ|Ruger Vaquero}} {| class=&quot;infobox&quot;  {{Infobox/Titl|Ruger New Vaquero|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:New vaquero.jpg|frameless|280x280px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;Ur revolver '''Ruger New Vaquero'''.    |- ! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig |- ! Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! Doare |[[Revolver]] un-ober |-   ! [[Munision]]où |[...&quot;</comment>
      <origin>2201144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3424" sha1="pes4yf0m2rvoslrdxhm77o04mmh3gbn" xml:space="preserve">{{Droukveskañ|Ruger Vaquero}}
{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Ruger New Vaquero|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:New vaquero.jpg|frameless|280x280px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;Ur revolver '''Ruger New Vaquero'''.
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! Doare
|[[Revolver]] un-ober
|-  
! [[Munision]]où
|[[.357 Magnum]] / [[.38 Special]]&lt;br&gt;[[.45 Colt]]&lt;br&gt;[[.45 ACP]]
|-
! Produer
|[[Sturm, Ruger &amp; Co.]]
|-
! Mare produiñ
|Abaoe 2004
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! Pouez (hep kartouchenn)
|1,13 kg (stumm gant ur c'hanol 5,5&quot;)
|-
! Hirder
|228 - 282 mm (hervez an adstumm)
|-
! Hirder ar c'hanol
|3,75&quot; (95 mm)&lt;br&gt;4,62&quot; (117 mm)&lt;br&gt;5,5&quot; (140 mm)
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Endalc'h
|[[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|Taboulin]] 6 tenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''Ruger New Vaquero'''&lt;ref&gt;''&quot;Vaquero&quot;'' hepken eo an anv a vez implijet gant Ruger hiziv an deiz, pa rae gant ''&quot;New Vaquero&quot;'' e-pad meur a vloaz. Disheñvel eo koulskoude ment, pouez ha perzhioù all eus an daou rummad Vaquero.&lt;/ref&gt; zo ur [[revolver]] [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA (Single Action, Un-Ober)|un-ober]] produet gant an embregerezh stadunanat [[Sturm, Ruger &amp; Co.|Ruger]] abaoe 2004.

Ur stumm kemmet-mat eo eus ar [[Ruger Vaquero]] (1993-2004), a oa diazezet e-unan war ar [[Ruger Blackhawk]]. Ar Vaquero a oa bet savet evit respont d'ar goulenn war an armoù doare [[Western (doare)|''western'']] a oa kreskiñ er Stadoù-Unanet e deroù ar bloavezhioù 1990, pa oa poblekoc'h-poblekañ ar c'henstrivadegoù [[Cowboy Action Shooting]] eno&lt;ref&gt;{{en}} Brent WHEAT, ''[https://gunsmagazine.com/our-experts/the-new-and-old-ruger-vaquero/ The New and Old Ruger Vaquero]'', Guns Magazine, 2025 (lennet d'an 30/09/2026)&lt;/ref&gt;. An New Vaquero zo ur stumm skañvoc'h, bihanoc'h hag aesoc'h da zornata evit ar Vaquero orin, met mirout a ra e berzhioù nes : ur blatinenn un-ober, un daboulin 6 tenn, hag un neuz heñvel ouzh ar [[Colt Single Action Army]] pe ar [[Remington Model 1890]]. Ur sistem [[Geriaoueg an armoù-tan#Surded ha surentez|surentez]] zo etre ar morzhol hag ar [[Geriaoueg an armoù-tan#Skoer|skoer]] ma ne vez ket pouezet war an [[Draen (armoù)|draen]] : evel-se ez eus nebeutoc'h a riskloù gwallzarvoudoù&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{fr}} Didier Bianchi, ''Le revolver &quot;New Vaquero&quot; inox en cal. .357 Magnum'', Cibles n°637, miz Gouere 2023, pp. 60-64&lt;/ref&gt;. An New Vaquero zo moanoc'h e daboulin ouzh hini ar Vaquero orin : dañjerus eo tennañ gantañ kartouchennoù re c'halloudus, enne kargadoù poulgtr kinniget gant Ruger er bloavezhioù 1990, e .45 Colt peurgetket&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Kinniget eo er c'halibroù [[.357 Magnum]], [[.45 Colt]] ha [[.45 ACP]], gant peuraozadurioù disheñvel, ha tri ment kanolioù : 3,75&quot; (95 mm), 4,62&quot; (117 mm) pe 5,5&quot; (140 mm)&lt;ref&gt;Hervez lec'hienn Ruger (lennet d'an 30/09/2026)&lt;/ref&gt;.

== Liamm diavaez ==
* {{en}} Ar [https://ruger.com/products/vaquero/overview.html Vaquero] war lec'hienn Ruger.

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Revolverioù]]
[[Rummad:Armoù SUA]]</text>
      <sha1>pes4yf0m2rvoslrdxhm77o04mmh3gbn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alice Lee (c'hoarierez echedoù)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181250</id>
    <revision>
      <id>2201160</id>
      <timestamp>2026-10-01T08:18:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Boulc'het Ur bern traoù all da zont.</comment>
      <origin>2201160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="975" sha1="3cyx93dczcueckhswoljss481etfaii" xml:space="preserve">[[Restr :AliceLee23.jpg|right|140px|AliceLee e 2023.]]
&lt;br&gt;
'''Alice Lee''' ([[Minneapolis]], [[SUA]], 13 a viz Here 2009) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].&lt;br&gt;Mestr Etrebroadel (IM) ha Mestrez Veur (WGM) eo abaoe 2023, Mestr FIDE (FM) e oa abaoe 2022, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2018,  Mestrez FIDE (WFM) e oa abaoe 2021 ha Danvez Mestrez (WCM) e oa abaoe 2019&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/30941822 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;2 467 edo he renk Elo ''Standard'' e miz Here 2026, 2 410 he renk ''Fonnapl'' ha 2 405 he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/30941822 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}} 
==Liammoù diavaez==
*{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/30941822 He fichenn FIDE]
*{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/lee_alice/558337 He c'hoari e Chess Base]
{{DEFAULTSORT:Lee, Alice}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 2009]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]</text>
      <sha1>3cyx93dczcueckhswoljss481etfaii</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201170</id>
      <parentid>2201160</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T10:20:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <origin>2201170</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="939" sha1="4wzg6h4ejzaz01xej2aaw6uusd8vflc" xml:space="preserve">[[Restr :AliceLee23.jpg|right|140px|AliceLee e 2023.]]
'''Alice Lee''' ([[Minneapolis]], [[SUA]], 13 a viz Here [[2009]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].

Mestr Etrebroadel (IM) ha Mestrez Veur (WGM) eo abaoe [[2023]], Mestr FIDE (FM) e oa abaoe [[2022]], Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2018,  Mestrez FIDE (WFM) e oa abaoe 2021 ha Danvez Mestrez (WCM) e oa abaoe [[2019]]&lt;ref name=&quot;FIDE&quot;&gt;{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/30941822 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.
*{{formatnum:2467}} edo he renk Elo ''Standard'' e miz Here [[2026]], {{formatnum:2410}} he renk ''Fonnapl'' ha {{formatnum:2405}} he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref name=&quot;FIDE&quot; /&gt;.
{{EloChart|Q108352686}}
==Liammoù diavaez==
*{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/lee_alice/558337 He c'hoari e Chess Base]
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}} 
{{DEFAULTSORT:Lee, Alice}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 2009]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]</text>
      <sha1>4wzg6h4ejzaz01xej2aaw6uusd8vflc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201178</id>
      <parentid>2201170</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T11:47:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Astenn.</comment>
      <origin>2201178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1662" sha1="bztcksi5bsbo9mt48z2f3gcl3l7vm6a" xml:space="preserve">[[Restr :AliceLee23.jpg|right|140px|AliceLee e 2023.]]
'''Alice Lee''' ([[Minneapolis]], [[SUA]], 13 a viz Here [[2009]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]].

Mestr Etrebroadel (IM) ha Mestrez Veur (WGM) eo abaoe [[2023]], Mestr FIDE (FM) e oa abaoe [[2022]], Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2018,  Mestrez FIDE (WFM) e oa abaoe 2021 ha Danvez Mestrez (WCM) e oa abaoe [[2019]]&lt;ref name=&quot;FIDE&quot;&gt;{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/30941822 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.
*{{formatnum:2467}} edo he renk Elo ''Standard'' e miz Here [[2026]], {{formatnum:2410}} he renk ''Fonnapl'' ha {{formatnum:2405}} he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref name=&quot;FIDE&quot; /&gt;.
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù hiniennel===
====Kampionadoù [[stadunanat]] ar Re Yaouank (Merc'hed)====
* Trec'h e voe e 2017 er rummad e-dan eizh vloaz e Chicago&lt;ref&gt;{{en}}[https://new.uschess.org/news/morris-suzuki-liu-triumph-chicago   Morris-Suzuki Triumphs in Chicago: &quot;I Enjoyed the Friendly Environment&quot;, Betsy Dinako – US Chess Federation d'an 12 a viz Ebrel 2017]&lt;/ref&gt;.
* Trec'h e voe e 2019 er rummad e-dan triwec'h vloaz e [[Chicago]] p'edo nav vloaz hepken &lt;ref&gt;{{en}}[https://new.uschess.org/news/princess-leias-queens-chicago-16th-kcf-girls-nationals  ''From Princess Leias to Queens of Chicago: the 16th KCF All Girls Nationals'', Betsy Dinako – US Chess Federation d'ar 16 a viz Ebrel 2019]&lt;/ref&gt;.

{{EloChart|Q108352686}}
==Liammoù diavaez==
*{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/lee_alice/558337 He c'hoari e Chess Base]
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}} 
{{DEFAULTSORT:Lee, Alice}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 2009]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]</text>
      <sha1>bztcksi5bsbo9mt48z2f3gcl3l7vm6a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anv kenwerzhel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181251</id>
    <revision>
      <id>2201161</id>
      <timestamp>2026-10-01T08:48:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{{databox}} Un '''anv kenwerzhel''', a vez graet eus ul [[lesanv]] implijet gant embregerezhioù pe aozadurioù all ha n'int ket oberiant gant o anv gwirion.&lt;ref&gt;https://porched.preder.net/index.php/geriadur/br/klask?q=commercial&amp;lang=fr&amp;t=title&lt;/ref&gt; Alies e vez rediet memestra da enrollañ an anv kenwerzhel dre un aozadur Stad.  E kalz broioù, ar frazenn o &quot;'''eskemm evel'''&quot; ([[saozneg]]: ''trading as berraet'' en '''t/a''') a zo implijet evit ober anv eus ar merk...&quot;</comment>
      <origin>2201161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2780" sha1="o6hx7sjc4ddzkmczdlit94ky6tzskla" xml:space="preserve">{{databox}}
Un '''anv kenwerzhel''', a vez graet eus ul [[lesanv]] implijet gant embregerezhioù pe aozadurioù all ha n'int ket oberiant gant o anv gwirion.&lt;ref&gt;https://porched.preder.net/index.php/geriadur/br/klask?q=commercial&amp;lang=fr&amp;t=title&lt;/ref&gt; Alies e vez rediet memestra da enrollañ an anv kenwerzhel dre un aozadur Stad.

E kalz broioù, ar frazenn o &quot;'''eskemm evel'''&quot; ([[saozneg]]: ''trading as berraet'' en '''t/a''') a zo implijet evit ober anv eus ar merk dre e anv kenwerzhel. Er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]], an droienn &quot;'''oc'h ober aferioù evel'''&quot; (saozneg: ''doing business as'', berraet en '''DBA''', '''dba''', '''d.b.a.''', pe '''d/b/a''') a zo implijet,&lt;ref name=&quot;Pinkerton&quot;&gt;''[https://scholar.google.com/scholar_case?case=12111403894102280465 Pinkerton's, Inc. v. Superior Court] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161230011746/http://scholar.google.com/scholar_case?case=12111403894102280465 |date=2016-12-30 }}'', 49 Cal. App. 4th 1342, 1348-49, 57 Cal. Rptr. 2d 356, 360 (1996) (collecting cases and explaining term of art &quot;doing business as&quot; (DBA)).&lt;/ref&gt; e-mesk reoù all, evel '''anv embregerezh kemeret e kont''' (saozneg: ''assumed business name'') &lt;ref&gt;{{cite web|title=Assumed Business Names|work=SOSNC.gov|publisher=[[North Carolina Secretary of State]]|access-date=July 25, 2026|url=https://www.sosnc.gov/divisions/business_registration/assumed_business_names}}&lt;/ref&gt; pe '''anv embregerezh faltaziek'''.(saozneg: ''fictitious business name'') &lt;ref&gt;[https://leginfo.legislature.ca.gov/faces/codes_displayText.xhtml?lawCode=BPC&amp;division=7.&amp;title=&amp;part=3.&amp;chapter=5.&amp;article= California Business and Professions Code Section 17900] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190802104036/https://leginfo.legislature.ca.gov/faces/codes_displayText.xhtml?lawCode=BPC&amp;division=7.&amp;title=&amp;part=3.&amp;chapter=5.&amp;article= |date=2019-08-02 }} ''et seq''.&lt;/ref&gt; E [[Kanada]], e vez implijet alies &quot;'''oberiant evel'''&quot; (saozneg: operating as, berraet en '''o/a''') pe &quot;''kenwerzhañ evel''&quot; .&lt;ref name=&quot;business-registration&quot;&gt;{{cite web|url=https://businessregistration.ca/business-registration/|title=Business Registration|publisher=BusinessRegistration.ca|date=2015|access-date=17 March 2016|archive-date=26 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160326115347/https://businessregistration.ca/business-registration/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Implijet e vez an aliesañ anvioù kenwerzhel, evit simplaat anvioù gwirion an embregerezhioù, a-wechoù all eo dre ma ne oa ket bet an tu da enrollañ un embregerezh gant an anv c'hoantaet. A-wechoù e vez implijet ivez dre ma oa enrollet dija an anv pe e oa re dost ouzh unan enrollet.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Anvioù]]
[[Rummad:Merkoù]]</text>
      <sha1>o6hx7sjc4ddzkmczdlit94ky6tzskla</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jennifer Yu (aktourez)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181252</id>
    <revision>
      <id>2201179</id>
      <timestamp>2026-10-01T11:57:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{{databox}} '''Jennifer Yu Heung-ying''' ([[sinaeg]]:余香凝), ganet d'ar [[5 a viz Gouhere]] [[1993]], zo un aktourez, kanerez ha top model eus [[Hong Kong]].&lt;ref&gt;[https://jamcastblog.com/jennifer-yu-%E4%BD%99%E9%A6%99%E5%87%9D/ Jennifer Yu 余香凝 - Jam Cast Management (HK) Ltd ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160404110100/https://jamcastblog.com/jennifer-yu-%E4%BD%99%E9%A6%99%E5%87%9D/ |date=2016-04-04 }}&lt;!-- --&gt;&lt;/ref&gt; == Yaouankiz == Jennifer Y...&quot;</comment>
      <origin>2201179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="991" sha1="h5ifjovoc4uxldgqsa5s908p85wmsx6" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Jennifer Yu Heung-ying''' ([[sinaeg]]:余香凝), ganet d'ar [[5 a viz Gouhere]] [[1993]], zo un aktourez, kanerez ha top model eus [[Hong Kong]].&lt;ref&gt;[https://jamcastblog.com/jennifer-yu-%E4%BD%99%E9%A6%99%E5%87%9D/ Jennifer Yu 余香凝 - Jam Cast Management (HK) Ltd ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160404110100/https://jamcastblog.com/jennifer-yu-%E4%BD%99%E9%A6%99%E5%87%9D/ |date=2016-04-04 }}&lt;!-- --&gt;&lt;/ref&gt;
== Yaouankiz ==
Jennifer Yu a zo ganet d'ar [[5 a viz Gouhere]] [[1993]] e [[Hong Kong]]. Ur c'hoar yaouankoc'h he deus, Zoe Yu, hag a zo un top model. Yu a zo bet skoliataet e Po Leung Kuk Dr. Jimmy Wong Chi-Ho (traoñienn Tin Sum) ha skolaj-lise kalon sakret Mari. 
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* [https://www.imdb.com/name/nm8485868/ Jennifer Yu] war [[Internet Movie Database|IMDb]]
{{DEFAULTSORT:Yu, Jennifer}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1993]]
[[Rummad:Aktourezed Hong Kong]]
[[Rummad:Kanerezed Hong Kong]]</text>
      <sha1>h5ifjovoc4uxldgqsa5s908p85wmsx6</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>