Wikipedia brwiki https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikipedia Kaozeadenn Wikipedia Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 0 1289 2201183 2164223 2026-10-01T12:43:20Z Arko 540 /* {{Breizh}} */ Bredual 2201183 wikitext text/x-wiki '''Tudwal''', pe'''Tudgwal''' (pe ''Tugdual'' dre fazi), zo un [[anv-bihan brezhonek]]. Brudet eo an abalamour d'ar [[sant brezhon]] [[Sant Tugdual|Tugdual]], unan eus ar [[seizh sant diazezer]] enoret e [[Breizh]]. ==Gerdarzh== Savet eo diwar ar ger ''tud'' (ha neket "tug") ha ''gwal'' (a gaver ivez en anv [[Riwal]]). == Stummoù all == * ''Tuduual'' e 827. * ''Tutgual'' e 924.<br /> * ''Tudwal'' eo ar stumm [[kembraek]] a-vremañ. <br /> * ''Tugdual'' n'eo nemet ur c'hammskrivadur, degemeret gant an [[Iliz]], ma n'eo ket gant ar yezhourien. * ''Tudual''. * ''Tual'', ''Tudal'' zo anvioù-tiegezh deveret, stank e [[Breizh]]. == Tud == === Tud eus ar Grennamzer uhel === ==== Arvorig ==== * [[Tudwal (sant)|Sant Tudwal]], unan eus [[seizh sant diazezer]] Breizh ==== {{Manav}} ==== * [[Tutgual map Rhun]], roue Enez [[Manav]] ==== [[Hanternoz Kozh]] (Enez Vreizh) ==== * [[Tutagual Alt Clut]], roue [[Alt Clut]] === Tud all === ==== {{Breizh}} ==== * [[Tugdual de Kermoysan]], brezelour eus ar {{XVvet kantved}} * [[Tugdual Menon]], sonaozour eus ar {{XVIvet kantved}} * [[Tudual Huon]] (g. e 1953), skrivagner brezhonek * [[Tugdual Kalvez]] (g. e 1937), skrivagner brezhonek * [[Tugdual de Langlais]], livour ==== {{Bro-C'hall}} ==== * [[Tugdual Denis]], kazetenner == Lec'hanvadurezh == === {{Breizh}} === * [[Bredual]], e [[Bro-Roazhon]] * [[Landudal]], e [[Kerne]] * [[Sant-Tual]], e [[Bro-Sant-Maloù]] * [[Sant-Tudal]], e [[Bro-Gwened]] === {{Kembre}} === * [[Inizi Sant Tudwal]], e [[Kembre]]. {{disheñvelout}} [[Rummad:Anvioù-bihan brezhonek]] 31bw1xrnsqdzgl3agpby9s9tv1oriws 0 1307 2201243 2160853 2026-10-02T09:12:13Z Carsten Steger 64771 Aerial image of Île-de-Sein inserted. 2201243 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Breizh | anv = Enez-Sun | anv all = Enez-Sizun | anvOfisiel = ''Île-de-Sein'' | skeudenn = Aerial image of Île-de-Sein (view from the southeast).jpg | alc'hwez = | ardamezioù = COA fr Ile de Sein.svg | bro = {{Kernev}} | departamant = {{Penn-ar-Bed}} | arondisamant = [[Arondisamant Kemper|Kemper]] | kanton = [[Kanton Pontekroaz|Pontekroaz]] <small>(betek 2015)</small> </br> [[Kanton Douarnenez|Douarnenez]] <small>(abaoe 2015) | etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Bro ar C'hab|KK Bro ar C'hab]] | maer = Didier Fouquet | amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]] | gorread = 0.58 | ledred = 48.036667 | hedred = -4.849445 | ubi = 0 | ubr = 9 | uk = 6 | insee = 29083 | cp = 29990 | lec'hienn web = {{fr}} [https://www.mairieiledesein.com/ mairieiledesein.com] }}[[Enez-Sun]] (pe ''Enez-Sizun'') zo un [[enez]]enn er c'hornôg da [[Breizh|Vreizh]] e [[Departamantoù gall|departamant]] [[Penn-ar-Bed]] hag ur [[kumun|gumun]] ivez. ''Suniz'' a reer dre vras eus annezidi Enez-Sun, hag ''Enezourien'' en enez. E kostez [[Bro-Leon|Leon]] e vez distaget "Sizun" pe "Suzun"<ref>Fagon & Riou, ''op. cit.''</ref>. Emañ ar gumun e-barzh [[Park an Hirwazh|park naturel mor an Hirwazh]] hag e [[Park an Arvorig]]. == Douaroniezh == [[Restr:Enez Sun.svg|250px|kleiz]] Emañ Enez-Sun 8 km rik er c'hornôg a-vaez da [[Beg ar Raz|Veg ar Raz]] e penn un [[enezeg]] n'eus annezer ebet warni nemet en Enez-Sun, an enezenn vrasañ. War unan eus ar c'herreg-tarzh pellañ eo bet savet en {{XIXvet kantved}} tour-tan [[Ar Maen (tour-tan)|ar Maen]]. ''Sun'' ivez eo anv ar c'hab a zo en tu all d'ar Raz anvet [[ar C'hab-Sizun]] (''ar C'hab'' e genoù an holl). Rust e vez ar mor el lec'hioù-se ma vev lod eus an enezourien eus ar peskerezh e-touez ar c'herreg-tarzh a anavezont mat. * Gorread : 0,58 km² * Poblañs ([[2020]]) : 266 a dud * Stankter : 459 den/km² === Kumunioù amezek === {{Lec'hiadur kêr|kêr=''Enez-Sun''|gwalarn=|norzh={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Hirwazh]]''}}|biz=|kornôg={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Meurvor Atlantel]]''}}|reter=[[Kledenn-ar-C'hab]],<br/>[[Plougoñ]]|gevred=|su={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Meurvor Atlantel]]''}}|mervent=|enklozadur=}} == Anvioù== Meur a anv zo bet da Enez-Sun a-dreuz an Istor. *43 : ''Sena'' ([[Pomponius Mela]])<ref>{{la}} [https://archive.org/details/pomponiimeldesi01melagoog/page/n144/mode/2up?q=Sena ''Pomponii Melæ de situ orbis libri iii'']</ref> *1050 : ''Insula Seidhun'' (diellaloueg [[Landevenneg]])<ref>{{la}} [[https://archive.org/details/cartulairedelab00quimgoog/page/n161/mode/2up?q=Seidhun ''De conloqvio Gradloni apvt sanctvm Wingvaloevm'']</ref> *1160 : ''(Kap) Sithun'' (diellaoueg [[Kemper]])<ref>{{la}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b8571082d/f1.item ''Gallica'']</ref> *1220 : ''(Cap) Sidun'' (diellaoueg Kemper) *1524 : ''Île de Sizun'' *1600 : ''Île Sainct'' *1682 : ''Île Saincte ou aultrement Sizun'' *1716 : ''Seizun'', ''Sisun'', ''Susun'' (''[[Dictionnaire de la Langue bretonne]]'' [[Dom Louis Le Pelletier]])<ref>[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k10403699/f438.item E 1752 : p. 804]</ref> *1732 : ''Enès Sizun'' (''Dictionnaire François-Celtique ou François-Breton'' [[Gregor Rostrenenn]])<ref>[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k62358566/f565.item ''Gallica'']</ref> *1751 : ''Isle de Sizun'' ([[Encyclopédie ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers|''Encyclopédie'']] [[Denis Diderot]])<ref>{{fr}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k505471/f237.image.r=Sizun Levrenn XV]</ref> *1799 : ''Enez Sizun'' ([[Antoine-Jean-Marie Thévenard]], ''Mémoire relatif à la marine'', levrenn 2)<ref>{{fr}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k96403969/f30.item p. 20]</ref> *1843 : Enez Sizun (''Nouveau dictionnaire pratique breton-français"" [[Amable-Emmanuel Troude]])<ref>P. 568-a en ebannadur 1876, adembannet e 1979 gant Joseph Floch e [[Mayenne (kêr)|Mayenne]].</ref>'' *1872 : ''Enez-Sun'' diwar ''-Sizun'' (R.F. Le Menn in ''Revue Archéologique'', levrenn 23, 1872, p. 52)<ref>{{fr}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k203592m/f57.item ''La cité des Osismii et la cité des Veneti'']</ref> *1913 : ''Enez-Sûn'' ([[Charles Le Goffic]], in : ''La Dépêche de Brest'', niv. 10 066, 24/02/1913, p. 1)<ref>{{fr}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k3386537 ''L'île des sept sommeils'']</ref> En Enez-Sun e vez graet ''Mor Kleiz'' pe ''Ar Mor C'hleiz'' anezhañ, de lâret eo ar mor en Hanternoz da Enez-Sun<ref>"[https://devri.bzh/dictionnaire/m/mor-kleiz/ mor-kleiz]", Devri: Le dictionnaire diachronique du breton - Martial Menard.</ref>. Ar mor er C'hreisteiz d'an enez a vez anvet ar ''Mor Dehoù''<ref>"[https://devri.bzh/dictionnaire/m/mor-dehou/ mor-dehou]", Devri: Le dictionnaire diachronique du breton - Martial Menard.</ref>.[[Restr:Banniel Enez Sun.svg|thumb|Banniel Enez-Sun.]] == Istor == ===[[Henamzer]]=== * Hyacinte Le Carget, istorour eus [[Ar C'hab]] en deus renablet unnek lec'h en enezenn ma chom roudoù eus mare an oadoù mein<ref>Hyacinthe Le Carguet, ''L'île de Sein aux temps préhistoriques'', in : ''Géographie de la Gaule romaine'', 1897, pp. 357-368</ref>. Distrujet eo bet an testoù-se en dibenn an {{XIXvet kantved}}. Hiziv ne weler nemet daou vaen-sav e-tal an iliz, anvet ''Ar Fistilherien''<ref>Ernest Desjardins, ''Géographie de la Gaule romaine'', levrenn 1, p. 307</ref> pe ''Ar Bregourien''<ref>H. Le Carguet, 1897, Anatole le Braz, 1913, ha Mab bihan Yann ar fakteur, in ''Enez Sun'', Arvor, 5 here 1941, p.2.</ref>. *An douaroniour roman Pomponius Mela en doa graet meneg er bloaz 43 eus un enezenn anveet ''Sena'' e-tal ar ''promontorius Gobaeus''. Lod o deus soñjet e c'hellfe anv [[Plougoñ]] dont eus al lec'hanv-mañ. Deskrivañ a ra Pomponius Mela Enez-Sun evel ul lec'h ma vez kaset korfoù ar re varv dindan evezh an [[drouiz]]ed. Nav gwerc'hez, drouizezed anezho, a vije bet o chom war an enezenn. *Ul lodenn eus douaroù ar boblad [[Galianed|c'halian]] [[Osismied]] e oa Enez-Sun d'ar mare-hont. ===[[Krennamzer]]=== Liammet ouzh Enez-Sun eo buhez [[sant Wenole]]. Lavaret e vez en dije savet ur [[prioldi]] eno a-raok mont da Landevenneg da grouiñ [[Abati Sant-Gwenole Landevenneg|an abati]]. Diarvar eo e oa perc'hennet an enez gant an abati. Un dle a 150 [[merluz]]enn o doa ar besketaerien da gas d'ar manati bep bloaz. Meneget eo an enez e diellaoueg Landevenneg dindan an anv ''Seidhun'', deuet da vezañ ''Sidun'' ha ''Sizun'' pelloc'h e diellaoueg Kemper. Dindan paeroniez [[Ke (sant)|sant Ke]] e oa an iliz-parrez betek dibenn an {{XIXvet kantved}}. Adanvet eo bet an iliz e [[1902]] ha laaket dindan paeroniezh Ke ha Gwenole. Un tamm [[askorn]] eus relegoù sant wenole a zo dalc'het en iliz parrez. === [[Dispac'h Gall]] === * Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret : e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant Normant ha Le Guillou, kureed<ref>[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, p. 50.</ref>. === {{XXvet kantved}}=== [[Restr:Emile Renouf La veuve de l'Île de Sein.jpg|thumb|upright 1.35|''La veuve de l'Île de Sein'' (Intañvez Enez-Sun) • [[Émile Renouf]] ([[1880]]) • Mirdi an Arzoù-kaer, Kemper]] ====[[Brezel-bed kentañ]]==== * Mervel a reas 21 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>Henri Amouroux, ''La vie des Français sous l'occupation''. Paris : ''J'ai lu'', 1969, p. 157 {{ISBN|979-10-94787-42-7}}</ref>, eleze 1,95 % eus he foblañs e [[1911]]. ====[[Eil Brezel-bed]]==== ;Da heul [[de Gaulle]] * 1 300 den a oa o chom en Enez da vare ar brezel ; 341 a oa enskrivet war roll ar besketaerien. E-tro 230 anezho zo bet galvet da vont d'an arme e miz Gwengolo [[1939]], ar pezh en deus lakaet 40 % eus ar bagoù-pesketa war ar sec'h, d'ar mare-se. * D'an [[19 a viz Even]] [[1940]], p'edo an [[Alamagn|Alamaned]] oc'h aloubiñ Breizh, ar vag ''Ar Zenith'' a gasas d'an Enez un toullad soudarded ha tud yaouank eus ar C'hab Sizun, c'hoant gante da genderc'hel da stourm. Martoloded ''Ar Zenith'', gant o mestr Jean-Marie Menou, a voe ar re gentañ eus Enez Sun o vont da [[Bro-Saoz|Vro-Saoz]] da gas soudarded. * ''Rouanez ar Mor'' Prosper Couillandre ha ''Velleda'' Jean-Marie Porsmoguer, eo an div vag a yeas kuit eus an Enez da vont da Vro-Saoz d'ar [[24 a viz Even]] 1940. Gante e oa 57 enezad mui un toullad siviled all. Broudet e oant bet gant galv ar jeneral de Gaulle da genderc'hel gant ar stourm. * ''Corbeau des Mers'' Pierre Couillandre, ''Maris Stella'' Martin Guilcher ha ''Rouanez ar Peoc'h'' François Fouquet eo an teir bag a yeas kuit eus an Enez da vont da Vro-Saoz d'ar [[26 a viz Even]] 1940. Kant pevarzek (114) Enezour en holl a oa e bourzh ar pemp bag-se. * 4 den all a loc'has eus [[Brest]] e bourzh ul lestr marc'hadour d'ar [[25 a viz Even]] 1940. * 6 den muioc'h, a-hiniennoù eus lec'hioù all. * 5 martolod-pesketaer a loc'has eus Enez-Sun e bourzh ar vag ''Yvonne-Georges'' d'an [[3 a viz Here]] [[1943]]. En holl e voe 133 Sunad nann-soudard oadet etre 16 ha 54 bloaz, ha 24 soudard eus gwarnizon an Enez oc'h erruout e [[Londrez]], da lavaret eo 25% eus ar youlidi a oa eno ; n'eus enezenn all e Breizh ma'z eo en em gavet hevelep lusk da vont d'ar brezel. D'ar [[5 a viz Gwengolo]] [[1946]] ec'h eas ar jeneral de Gaulle d'an Enez da saludiñ kentañ soudarded ar ''[[Forces françaises libres]]'' : "Ur c'hard eus Bro-C'hall eo Enez-Sun," emezañ<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://fresques.ina.fr/ouest-en-memoire/fiche-media/Region00205/hommage-du-general-de-gaulle-a-l-ile-de-sein.html|title=''Hommage du général de Gaulle à l'Ile de Sein''|accessdate=20/09/2023}}</ref>. Perzh brasañ paotred an Enez eo bezañ lakaet o anv da vont gant de Gaulle da dra ma tec'he kuit da [[Maroko|Varoko]] 95% eus ar soudarded c'hall a oa e Breizh-Veur d'ar mare-se ; er Morlu e servije ar braz anezho. ;D'an talbenn E dibenn ar bloaz 1940, meur a vartolod eus an Enez o deus kaset spierien d'ar vro gant o bagoù dre lien. An hini brudetañ anezho eo François Follic, en deus kaset tud dre bemp gwech d'ar C'hab Sizun evit krouiñ kentañ strollad [[Rezistant]]ed ar vro dindan renerez ar c'habiten korvetenn [[Honoré d'Estienne d'Orves]] ([[1901]]-[[1941]]). Paket int bet holl ha tri martolod eus an Enez zo chomet da louediñ e toulloù-bac'h an [[Nazied]] en Alamagn. Tri den eus Enez-Sun : Félix, Martin hag Anne-Marioe Guilcher zo brudet e kreiz Bro-C'hall evit endevout savet ha renet ur strollad rezistanted tro-dro da [[Tours|Dours]] ha da [[Châteauroux]]. ;Fin ar brezel E-pad pevar bloaz e chomas an Alamaned war an Enez, eus an [[18 a viz Gouere]] 1940 betek ar [[4 a viz Eost]] [[1944]]. Pulluc'het o deus [[tour-tan]] Goulenez ha tour-ged ar Geveur a-raok mont kuit. D'ar mare-se e voe savet en Enez un unvez eus an [[Forces françaises de l'intérieur|FFI]], a yeas da sikour derc'hel an Alamaned e andread [[an Oriant]] ha [[Sant-Nazer]]. Paotred an [[Forces navales françaises libres|FNFL]] o deus dalc'het penn ouzh an Alamaned betek fin ar brezel ha n'int distroet nemet en hañv [[1945]]. Kollet o deus 18 den ha padal 33 den eus an Enez zo marvet er brezel, soudarded ha siviled. Enez-Sun eo ar gumun nemeti ma'z eus bet muioc'h a soudarded marvet en Eil Brezel-bed (27) eget er Brezel-bed kentañ<ref>Dantec, Ronan. ''Bretagnes du XX{{e}} siècle''. Roazhon : Ouest-France, 2010 {{ISBN|978-2-7373-5138-9}}</ref>. Peuzplaen ez eo aet an traoù war an Enez. Distroet eo ar soudarded goude an ehan-brezel e miz Even 1940, hag ar peskerezh a ya en-dro. Buan avat o deus gouezet an Alamaned buan e Enez-Sun un neizhiad aduidi ar jeneral de Galle, setu m'o deus ranket an Enezourien gouzañv hogos kant soudard war an Enez a-hed ar brezel. Trubuilhoù zo bet evit mont da besketa, minet eo bet darn eus an aodoù ha danzouarennoù (''Blockhaus'') zo bet savet. Deuet oa ar vizer war an Enez e dibenn ar brezel, betek lakaat tud da vervel gant an naon. * Merval a reas 32 zen ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=14961&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>. ==== Brezelioù didrevadennañ ==== ===== [[Brezel Aljeria]] ===== * Mervel a reas ul letanant bet ganet er gumun e miz Meurzh 1959<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6410670 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>. == Monumantoù ha traoù heverk == * Daou beulvan anvet "ar Bregourien". * Ar porzh-pesketa, tourioù-tan, straedoù strizh, tiez ar besketaerien. * Iliz eus an {{XIXvet kantved}}: delwenn gozh ar Werc'hez. * Chapel en he foull [[Sant Kaourintin]]. <gallery mode="packed" heights="180px"> Ar Brigourien (les Causeurs).jpg|Ar Bregourien Big headlight of the island of Breast sein.JPG|Tour-tan bras Enez-Sun Pennarbedenezsun3.JPG|Enez Sun III, ar vag a gas an dud da Enez-Sun Vuurtoren Men-Brial île de Sein (2).JPG|Tour-tan Maen Brial 20150926 Bretagne IleDeSein Saint-Guénolé DSC07759 PtrQs.jpg|An iliz katolik 20150926 Bretagne IleDeSein ChapelleSaintCorentin DSC07882 PtrQs.jpg|Chapel Sant-Kaourintin Ile de Sein-Plaque FL.jpg|Plakenn e koun galv de Gaulle d'an 18 a viz Even 1940 </gallery> === Bezioù ar C'hommonwealth e bered nevez ar gumun === {| class="wikitable" |- ! Bro !! Niver a dud |- |[[Restr:Civil Ensign of the United Kingdom.svg|24px]] [[Rouantelezh-Unanet]]||5 (Merdeadurezh a genwerzh) |- |[[Restr:Naval ensign of the United Kingdom.svg|24px]] [[Rouantelezh-Unanet]]||1 ([[Morlu]]) |- |Dianav||4 (Merdeadurezh a genwerzh) |- |'''Hollad'''||'''10''' |} E-kerzh ar Brezel-bed kentañ, al lestr-kenwerzh breizhveuriat ''S.S. War Song'' war e zistro eus [[Bilbo]] d'ar [[15 a viz Genver]] [[1918]] a voe kaset d'ar strad gant tennoù al [[lestr-spluj]] alaman U 84 (''Walter Roehr''), 19 kilometr er c'hornôg da Enez-Sun <ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20231001214649/https://archeosousmarine.net/warsong.php ''Naufrages & épaves au Ponant'']</ref>{{,}} <ref>{{en}} [http://www.cwgc.org/search/cemetery_details.aspx?cemetery=33940&mode=1 ''Commonwealth War Graves Commission'']</ref>{{,}}<ref>{{fr}} [http://enezsun0.chez-alice.fr/Histoire/lapremiereguerremondiale.htm Enez Sun]</ref>. == Poblañs == === Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 === {{Demografiezh |titl=Niver a annezidi |dimx= |dimy= |popmax=1200 |passo1=100 |passo2=50 |bl1=1962 |bl2=1968 |bl3=1975 |bl4=1982 |bl5=1990 |bl6=1999 |bl7=2006 |bl8=2012 |bl9=2014 |bl10=2019 |p1=1094 |p2=835 |p3=607 |p4=504 |p5=348 |p6=242 |p7=239 |p8=203 |p9=230 |p10=260 |Mammenn=EBSSA |p11=280|bl11=2022}} == Melestradurezh == *[[Maer]] : Didier Fouquet (2020-2026) ==Levrlennadur== *Auffret, Pierre-Louis & Bresson, P. ''19juin 1940... Ar Zénith, en route vers la liberté !''. Éditions Bleu b., 2016. *Auffret-Quintin, Jane. ''Vivre autrefois à l’île de Sein''. Brestr : Imprimerie De L'Iroise, 1994 *Bataillard, Michel. [https://www.charles-de-flahaut.fr/wordpress/histoire-de-lile-de-sein-finistere/ ''Une histoire de l’île de Sein''], 2012 *Bauche, Jacques). ''Jean-Marie de l’île de Sein''. Paris : Éditions France-Empire, 1967 *Bauche, Jacques. ''Le ralliement de l’île de Sein''. In : ''Revue de la France Libre'', niv. 156''bis'', 1965 *Cressard, Pierre). ''Le paradis tranquille des petites îles''. Roazhon, 1951, pp 66-84 *Doaré, Jean-Jacques & Le Berre, Alain. ''Pointe de Cornouaille 1939-1944''. Ploeneg : Éditions AS3P, 2006 {{ISBN|978-2-9524073-0-4}} *Duigou, Serge & Le Boulanger, Jean-Michel. ''Cap Sizun''. Kemper : éd. Palantines, 2005, p. 152-153. *Fagon, Christian & Riou, Yann. ''Trésor du breton de l'île de Sein''. Naoned : An Alarc'h, 2015 {{ISBN|978-2-916835-67-9}} *Fondation de la France Libre. [https://www.france-libre.net/site/wp-content/uploads/2022/09/Brochure_64p_Ile-de-Sein_sept22.pdf ''Hommage aux Français Libres de l'ïle de Sein qui ont refusé la défaite'']. Paris, 2022 *Fouquet, Jos. ''Île de Sein, promenades et découvertes'', pp. 34-36. Enez-Sun: emembann. *Fouquet, Jos. ''Ceux du 18 juin 1940''. Enez-Sun : emembann. *Gicquel, Roger. ''Sein – L’éternelle résistante''. Roazhon : Éditions Apogée, 1998 {{ISBN|978-2-84398-006-0}} *Herve (Colonel). ''L’île de Sein répond à l’appel''. In : '' Revue historique de l’armée'', niv. 3, 1970, pp. 129-134. *Kersulec (P.Y),Riou (Y), Paroles de Sénans – La pêche''. Fouenant : Yoran Embanner, 2022 {{ISBN|978-2-36785-051-1}} *''L’écho des îles'' Bulletin des îles du Ponant, 1993-1995 *Le Barbier, André-Gaston. ''Les conditions de vie à l’Île-de-Sein'' *Le Cunff, Louis & Richard, Stanislas. ''Sein, l’île des trépassés''. Paris : Éditions A. Bonne, 1959 *Le Naour, Jean-Yves &al. ''Les compagnons de la libération : l’île de Sein''. Charnay-lès-Mâcon : Bamboo Éditions, 2022 {{ISBN|978-2-8189-6943-4}} *Lescoat, Jacques. ''Sein est son nom''. Roazhon : Éditions Finisterre, 2000 {{ISBN|978-2-9512072-3-3}} *Mallet, Franck. ''Sein ou le voyage sans retour''. Assérac : Éditions Mémoria, 2001 {{{ISBN|978-2-911526-35-0}} *Marin, Jean & Bancaud, Henri. ''Île-de-Sein''. Roazhon : Ouest-France, 1992 *''Mouez Enez Sun'' Bulletin paroissial de l’île de Sein *''Mouez Enez Sun'' Bulletin associatif 1997- 2005 *Ollivier, Jean-Paul. ''Sein, 18 juin 1940 – Ils étaient le quart de la France...''. Kemper : Palantines, 2013 {{ISBN|978-2-35678-083-6}} *Mazéas, Michel. ''Les houles de la mer d’Iroise''. Roazhon : Ouest-France, 2003 {{ISBN|978-2-7373-2643-1}} *Pichavant, René. ''Sein, l’île des cormorans bleus''. Douarnenez : Éditions Morgane, 1991 {{ISBN|978-2-298-04831-5}} *Portais, Pierre. ''Île de Sein, une paroisse des histoires''. Enez-Sun : Mouez Enez sun, 2002 *Richard, Stanislas. ''Île-de-Sein'', 1954 *Rouz, Bernez. ''Sein, une île de résistances''. Gourin : Éditions des Montagnes noires, 2023 {{ISBN|979-1097073961}} *Salaun, Pierre. ''Île de Sein''. Roazhon : Ouest-France, 1997 == Liammoù diavaez == {{Commonscat|Île de Sein}}{{Wikeriadur}} *[https://web.archive.org/web/20160307074925/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/fra/villes-fiche.asp?insee_ville=29083 Enez-Sun war lec'hienn Geobreizh] *[https://afl.arzenith.com/soutenez-le-projet/ Lec'hienn ''Ar Zenith''] *[http://www.insee.fr/fr/themes/tableau_local.asp?ref_id=POP&millesime=2010&nivgeo=COM&codgeo=29083 INSEE] *[http://www.ina.fr/fresques/ouest-en-memoire/video/Region00549/beaj-kentan-an-enez-sun-voyage-inaugural-de-l-enez-sun Kentañ beaj ar vag en Enez-Sun] *[http://www.ina.fr/fresques/ouest-en-memoire/video/Region00205/hommage-du-general-de-gaulle-a-l-ile-de-sein Ar jeneral de Gaulle en Enez-Sun] *[http://www.ina.fr/fresques/ouest-en-memoire/video/Region00153/hommage-a-charles-de-gaulle-a-l-ile-de-sein Enor d'ar jeneral de Gaulle en Enez-Sun] *[http://www.ina.fr/fresques/ouest-en-memoire/video/Region00547/50-vloaz-goude-galv-ar-jeneral-de-gaulle-50-ans-apres-l-appel-du-general-de-gaulle 50 vloaz goude galv ar jeneral de Gaulle] *[http://www.ina.fr/fresques/ouest-en-memoire/video/Region00535/ur-person-en-enez-sun-un-recteur-a-l-ile-de-sein Ur person en Enez-Sun] *[https://web.archive.org/web/20110306123339/http://www.ordredelaliberation.fr/fr_ville/sein.html Pajenn diwar-benn an enezenn war lec'hienn Urzh an Dieubidigezh] == Dave ha notennoù == {{Daveoù|bannoù=2"}} {{Inizi Breizh}} [[Rummad:Inizi Kerne]] [[Rummad:Inizi Penn-ar-Bed|sun]] [[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]] [[Rummad:Kumunioù Kerne]] [[Rummad:Bezioù-brezel ar C'hommonwealth e Penn-ar-Bed]] [[Rummad:Nijerezioù ar C'hommonwealth aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]] 9ssag5qtg0xtsysonkbhq3ymdzw1o7b 0 15995 2201194 2148586 2026-10-01T13:53:25Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2201194 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Breizh | anv = Sant-Jelan | anvOfisiel = Saint-Gérand | skeudenn = | alc'hwez = | ardamezioù = | bro = [[Bro-Gwened]] | departamant = [[Mor-Bihan]] | arondisamant = [[Arondisamant Pondi|Pondi]] | etrekumuniezh = [[Pondi Kumuniezh]] | bro velestradurel = [[Bro Pondi]] | kanton = [[Kanton Pondi|Pondi]] | cp = 56920 | maer = Claude-Albert Le Bris | amzer-gefridi = [[2020]]-[[2021]] | gorread = 18.05 | hedred = -2.88694444444 | ledred = 48.1091666667 | uk = 120 | ubi = 82 | ubr = 151 | lec'hienn web = {{fr}}[http://www.st-gerand.fr/ www.st-gerand.fr] |poblañs=1144 |deiziad-poblañs=2019 }} '''Sant-Jelan''' a oa ur gumun eus [[Breizh]] e [[kanton Pondi]] e departamant ar [[Mor-Bihan]]. == Douaroniezh == <gallery> Saint-Gérand_-_écluse_d'Er_Houet_20200906-02.jpg|Skluz ar C'hoed. </gallery> * Treuzet eo ar gumun gant [[Kanol Naoned-Brest]]. == Istor == === {{XIXvet kantved}} === * Krouet e voe ar gumun d'ar 5 a viz Eost 1839 diwar ul lodenn eus kumun [[Noal-Pondi]]<ref>{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 14</ref>. === {{XXvet kantved}} === ==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== * Mervel a reas 33 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 5,21 % eus he foblañs e 1911<ref name="memorialgenweb.org">{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56213&dpt=56&idsource=37018&table=bp06 Memorialgenweb – Monumant ar re varv]</ref>. ==== [[Eil brezel-bed]] ==== * Mervel a reas nav den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref name="memorialgenweb.org"/>. ==== Brezelioù didrevadennañ ==== ===== [[Brezel Indez-Sina]] ===== * Mervel a reas ur milour<ref name="memorialgenweb.org"/>. === {{XXIvet kantved}} === * Kendeuzet e voe kumunioù [[Kroeshañveg]] ha [[Sant-Jelan]] d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2022 d'ober ur gumun nevez: [[Sant-Jelan-Kroeshañveg]]<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20211029173421/https://www.morbihan.gouv.fr/content/download/57789/408742/file/56-2021-121%2520-%2520RAA%2520Sp%25C3%25A9cial%2520du%25207%2520octobre%25202021.pdf Arrêté du 30 septembre 2021 portant création de la commune nouvelle de Saint-Gérand-Croixanvec]</ref>. == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery> Église paroissiale de Saint-Gérand 02.jpg|An iliz katolik. Saint-Gérand - Fontaine des Reliques 20200906-02.jpg|Ar feunteun. </gallery> * Iliz katolik ''Sant Jelan''. * Feunteun ar Relegoù. * Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc'hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=37018 Memorial Genweb]</ref>. == Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 == {{Demografiezh |titl=Niver a annezidi |dimx= |dimy= |popmax=1100 |passo1=100 |passo2=20 |bl1=1962 |bl2=1968 |bl3=1975 |bl4=1982 |bl5=1990 |bl6=1999 |bl7=2006 |bl8=2012 |p1=692 |p2=740 |p3=687 |p4=826 |p5=871 |p6=891 |p7=944 |p8=1043 |mammenn=EBSSA }} == Melestradurezh == == Tud == == Gevelliñ == == Pennadoù kar == * [[Kroeshañveg]], * [[Noal-Pondi]], * [[Sant-Jelan-Kroeshañveg]]. == Liammoù diavaez == *{{br}}[http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56213 Sant-Jelan war lec'hienn Geobreizh] == Dave ha notennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù kozh ar Mor-Bihan]] [[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e-pad an XIXvet kantved]] ede8qtc7dik6z6fylv8ctxljglz495h 0 25356 2201252 2176726 2026-10-02T10:00:55Z Dishual 612 2201252 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ur sevener ha film-barer breizhat e oa '''René Vautier''', bet ganet d’ar [[15 a viz Genver]] [[1928]] e [[Kameled]] ([[Penn-ar-Bed]]) ha marvet d'ar [[4 a viz Genver]] [[2015]] e [[Kemper]]<ref>[http://www.agencebretagnepresse.com/id=36121&title=Décès-du-cinéaste-breton-René-Vautier ABP]</ref>{{,}}<ref> [http://www.lepoint.fr/cinema/rene-vautier-realisateur-d-avoir-20-ans-dans-les-aures-est-mort-04-01-2015-1893909_35.php Le Point]</ref>. == Ur yaouankiz stourm == E dad a oa micherour en ul labouradeg hag e vamm a oa skoalaerez. Adalek [[1943]] e krog gant ar stourm, da vare [[Rezistañs]] [[Frañs]], pa ne oa nemet 15 vloaz. Diwar se en deus meur a vedalenn : Kroaz ar brezel, da 16 vloaz, hag eñ e karg eus strollad ''ar re yaouank'' e klann [[René Madec]], hag enorioù [[ar Vroad]] gant ar jeneral [[Charles de Gaulle]] evit e oberoù politikel gant ar Rezistañs (1944). == Ur vuhez filmaozer engouestlet == Goude e studioù e lise [[Kemper]] e tap diplom an [[IDHEC]] (Ensavadur Studioù Uhel war ar Sinema), er rummad seveniñ, e [[1948]]. E [[1950]], gant sevenidigezh ar [[film-berr]] ''Afrique 50'', ar film [[eneptrevadennel]] kentañ e Frañs ha pennoberenn ar [[sinema engouestlet]], eo enkablet 13 gwech ha kondaonet ur wech d’an toull-bac’h evit bezañ graet gaou ouzh dekred [[Pierre Laval]] (Ministr an [[trevadennoù]] e [[1934]]). Kaset eo da doull-bac’h brezel [[Saint-Maixent]], ha goude-se da Niederlahnstein, en takad gall a oa dindan dalc’h an Alamaned. E miz Mezheven [[1952]] eo dieubet. Gant ''Afrique 50'' e c’hounez ar vedalenn aour e festival [[Varsovia]]. En [[Afrika]], e-lec’h ma oa aet da dreiñ meur a film, ez a da gaout rezistanted [[Aljeria]]. Eno e teu da vezañ rener Kreizenn Gleweled [[Aljer]] (eus [[1961]] da [[1965]]), hag ivez sekretour meur ar Sinemaoù Pobl. Ur wech distro da Vreizh, e [[1970]], e sav [[Unvez Produiñ Sinema Breizh]] (an UPCB) a-benn « filmañ er vro ». E [[1972]] e roet da ''Avoir 20 ans dans les Aurès'' Priz Meur [[Festival Sinema Cannes]], met René Vautier a zo aet kuit da ginnig e film e Annabah, en Aljeria, peogwir e soñje dezhañ e oa o vont da vezañ serret e Cannes gant an archerien. Resev a raio e briz gant prezidant ar festival ur miz goude, e Kemper. E miz Genver [[1973]] e krog gant un harz-debriñ evit goulenn-groñs ma vefe ''«(…) lamet digant bodad kontrollañ ar sinema ar galloud da damall ur film hep reiñ abeg ebet ; ha ma vefe berzet ouzh ar bodad-se da lakaat lemel pe nac’h vizaoù evit digarezioù politikel »''. Trec’h eo René Vautier war ar bodad. [[Claude Sautet]], [[Alain Resnais]] ha [[Robert Enrico]] a ro harp dezhañ ha da ziwezh an harz-debriñ e vez kemmet al lezenn. E [[1974]] e vo enoret gant juri ar Film enepgouennelour evit e bennoberenn a-bezh. Ur c’hevredad produiñ dizalc’h a grou e [[1984]] : ''Images sans chaînes''. E fin ar bloavezhioù 1970 e stourm gant [[Youenn Gwernig]], hag ar gevredigezh [[Radio-Tele Brezhoneg|Radio-Tele Brezhoneg,]] a-benn goulenn abadennoù e brezhoneg en tele.<ref>https://www.bretagne-info.bzh/2015/03/07/ar-stourm-evit-ar-brezhoneg-er-radio-hag-en-tele-1969-1985/</ref> A-holl-viskoazh en deus strivet da lakaat ''« e-kerz an dud ar skeudennoù hag ar son a veze berzet outo gant ar galloudoù e plas »'', evit diskouez ''« piv e oa an dud ha petra a vennent »''. René Vautier zo unan eus ar filmaozerien rouez-kenañ o deus bet c’hoant da lakaat an traoù da cheñch dre filmañ, evel [[Jean-Luc Godard]] en doa kroaziet e [[1968]] da-geñver krouidigezh ar ''[[Strolladoù Medvedkine]]'' (strollad filmaozerien-vicherourien nemetañ istor ar sinema). E [[1998]] e resev Priz Meur Kevredad Keodedel an Aozerien Liesvedia evit e bennoberenn a-bezh. Stourmet en deus ouzh [[Jean-Marie Le Pen]], hag evel an [[Abbé Pierre]] evelkent, en deus difennet [[Roger Garaudy]] a oa tamallet war an [[negasionism]]. Bet en deus [[Kolier an Erminig]] e Pondi e 2000. O chom edo e [[Kankaven]]. O prientiñ ur film diwar-benn ar c’hontrollerezh, frammet gant e wreg [[Soazig Chappedelaine]], zo filmaozerez anezhi ivez, en deus graet war an diwezhadoù. E 2009 e resev ur ''Mikeldi'' a enor evit e oberenn a-bezh gant Zinebi, festival etrebroadel an teul-film hag ar film berr Bilbao. Kinniget eo evel ''« an den bet muiañ kontrollet e Frañs »''. Mervel a ra en ospital [[Kemper]] e miz Genver 2015 d'an oad a 86 vloaz. == Gwallreuz == E 2026 eo bet dibadezet gant aotrou maer [[Elna]] [[Pireneoù-ar-Reter]], e [[Katalonia an Norzh]] <ref>https://www.ouest-france.fr/cinema/info-ouest-france-des-associations-appellent-a-renommer-les-salles-de-cinema-apres-la-decision-controversee-dun-maire-3309f474-bd77-11f1-8ea4-97dc4d7cca62</ref> ar sal sinema kêr anvet René Vautier evit « La bobine illibérienne ». Reuz a oa savet tro-dro. Galvet e oa bet evel test e-kerzh prosez [[Roger Garaudy]], hag eñ en doa savet ur [[film berr|berr film]] e 1991, ''''À contre nuit''''<ref>Azasadur eus al levr gant Garaudy, ''Mon tour de siècle en solitaire'', Robert Laffont, 1989.</ref>, ar filmaozer en doa embannet memestra ne oa ket a-du gant [[nac'helouriezh]] hag [[Enepyuzevegezh|enepyuzev]]<ref>[http://avocats.fr/space/yveshenri.nedelec/tag/prescription Voir sur ''avocats.fr''.]</ref>. ==Filmoù== {| ! colspan="3" style="font-weight: normal; text-align: left;" | |- || ''<u>Stourm a-enep ar gapitalouriezh :</u>'' *'''Un homme est mort''', ur film diwar-benn ar micherour Edouard Maze a oa bet lazhet gant ar polis e-kerzh manifestadegoù hag harzoù-labour [[1951]] e [[Brest]] - 1951 *'''Anneaux d'or''', gant [[Claudia Cardinale]] en he roll kentañ, unan eus e filmoù-faltazi rouez, priziet gant an Arzh arc’hant e festival Berlin-Kornôg e [[1958]] - [[1956]] *'''Classe de lutte''', gant [[Chris Marker]] - [[1969]] *'''Transmission d'expérience ouvrière''', micherourezed difredet diouzh govelioù [[Henbont]] o kontañ da gumuniezhioù micherourien all penaos ez int bet touellet gant promesaoù ar gouarnamant hag ar batromed - [[1973]] *'''Quand tu disais Valéry''', gant [[Nicole Le Garrec]], taolennadur un harz-labour hir gant micherourien al labouradeg fardañ karavanennoù Caravelair e [[Trinieg]], film gwellañ e festival [[Rotterdam]] - [[1975]] ''<u>A-enep an drevadennouriezh ha brezel [[Aljeria]] dreist-holl :</u>'' * '''[[Une nation, l'Algérie]]''', unan eus an daou eilad zo bet distrujet, an eil zo bet kollet. War-lerc’h dispac’h ar [[1_Du|1añ a viz Du]] [[1954]] e tezrevell ar skeudennoù istor gwir aloubadeg Aljeria. Kaset e oa bet René Vautier d’al lez-varn abalamour d’ur frazenn eus ar film a rae gaou ouzh surentez diabarzh ar Stad : « Dizalc’h e vo Aljeria forzh peseurt mod » - [[1954]] * '''[[L'Algérie en flammes]]''' - [[1958]] * '''[[Avoir vingt ans dans les Aurès]]''', gant [[Alexandre Arcady]], [[Yves Branellec]], [[Philippe Léotard]]. Gant [[TF1]] e vez miret koc’henn orin ar film, met ne c’hall ket bezañ lakaet er c’henwerzh. Priz Meur festival Cannes - [[1971]] ''<u>A-enep ar saotradur :</u>'' *'''Marée noire, colère rouge''', gwellañ teulfilm bedel 1978 e festival [[Rotterdam]] - [[1978]] *'''Mission pacifique''', teulfilm savet diwar testenioù tud o tielfennañ skeudennoù eus an tarzhadennoù atomek bet er Meurvor Habask hag eus peñse ar [[Rainbow Warrior]] - [[1988]] *'''Hirochirac''', ur gelaouadenn filmet da-geñver hanterkantvet deiz-ha-bloaz [[Hiroshima]], d’ar mare ma adstagas [[Jacques Chirac]] da lakaat ober taolioù-esa nukleel er Meurvor Habask, hag ivez testenioù gouzañvidi an nukleel - [[1995]] || ''<u>A-enep ar ouennelouriezh :</u>'' *'''Afrique 50''', film kentañ sevenet gant René Vautier, pa oa 21 bloaz, ha film [[eneptrevadennel]] kentañ e Frañs, teulfilm gwellañ ar bed e festival [[Rotterdam]] - [[1950]] *'''Les trois cousins''', film-faltazi dramaek diwar-benn aozioù buhez tri c’henderv aljerian o klask labour e Frañs. Priz ar gwellañ film evit Gwirioù Mab-den e Strasbourg e 1970 - 1970 *'''Les Ajoncs''' - [[1971]] *'''Le Remords''' - [[1974]] *'''Vous avez dit : français ?''', ur brederiadenn war ar geodedouriezh c’hall hag istor an enbroañ e Frañs - [[1986]] ''<u>An apartheid e Suafrika :</u>'' *'''Le glas''', berzet e Frañs da gentañ a-raok bezañ aotreet e 1965 dre ma oa aotreet e [[Breizh-Veur]] - [[1964]] *'''Frontline''', sevenet asambles gant [[Oliver Tambo]], diaraoger [[Nelson Mandela]] anezhañ, ha kenbroduet gant an [[African National Congress]] - [[1976]] ''<u>An tu dehou pellañ e Frañs :</u>'' *'''À propos de… l'autre détail''', ur film war ar boureverezh, sevenet diwar destenioù tud o doa gouzañvet ar brezel. Lod eus en testoù a oa bet boureviet gant [[Jean-Marie Le Pen]]. Gant an testenioù-se e vo sikouret ar gelaouenn [[Le Canard Enchaîné]] en e brosez a-enep [[Jean-Marie Le Pen]] evit gwallvrud - [[1985]] *'''Chateaubriand, mémoire vivante''' - 1985 ''<u>Stourm evit lazioù ar merc’hed :</u>'' *'''Quand les femmes ont pris la colère''', kensevenet gant [[Soazig Chappedelaine]] - [[1977]] ''<u>Stourm evit Breizh :</u>'' *'''Mourir pour des images''' - [[1971]] *'''La folle de Toujane''', film-faltazi, kensevenet gant [[Nicole Le Garrec]] - [[1974]] *'''Le Poisson commande''', [[Oscar ar sinema|Oscar]] ar gwellañ film war ar mor - [[1976]] -- '''Vacances en Giscardie''', ar film-se zo ennañ div gelaouadenn diwar-benn vakañsoù hañv « ar Gall keitat » : 1. ''Simplement vivre'' ha 2. ''Une place au soleil'' - [[1980]] | |} ==Levrlennadur== * René Vautier : ''Caméra citoyenne - Mémoires'', Roazhon, embannet gant an Embannadurioù Apogée, 1998, ISBN 284398002X * René Vautier : ''Afrique 50'' (displegadennoù war ar film), embannet gant Cahiers du Paris Expérimental. * René Vautier, Alain Weber : ''Un film que nous ne verrons plus jamais, Un homme est mort ; ha ''Jeune, dure et pure!, une histoire du cinéma d’avant-garde et expérimental en France'', embannet gant : La Cinémathèque Française, [[2001]]. * ''Ils ont filmé la guerre avec les Algériens'', teuliad e-barzh : Cahiers du cinéma, Here 2001. * "Un homme est mort", gant Davodeau ha Kris, embannet gant : Futuropolis, 2006, ISBN 2754800107 *[[Jeremi Kostiou|KOSTIOU Jeremi]], ''René Vautier, stourm dre ar c'hamera'', [[Bremañ (kazetenn)|Bremañ]], miz C'hwevrer 2015, niv. 400, pp. 18-19. *Kris hag Étienne DAVODEAU, ''Un den zo marvet'', [[Nadoz-Vor embannadurioù|Nadoz-Vor Embannadurioù]], 2021. == Abadennoù skingomz diwar e benn == * COTTEN Morgan, ''Tarzh an no''z, Radio Naoned, 31 a viz Meurzh 2023. * [https://www.francebleu.fr/infos/societe/rene-vautier-den-zo-marvet-1420491775 CREQUER Tudi, ''René Vautier : an den a zo marvet,'' France Bleu Breizh Izel, 5 a viz Genver 2015] ==Liammoù diavaez== * [https://web.archive.org/web/20050215143209/http://cadres.ca/archives/2003_12/article_jf.php] * [http://mael.le.hir.free.fr/cinema/vautier-liens.php Roll liammoù war-zu lec’hiennoù zo diwar-benn René Vautier hag un nebeud eus e filmoù] * [http://mael.le.hir.free.fr/cinema/vautier-avoir-20-ans-aures.php Avoir 20 ans dans les Aurès] * [http://mael.le.hir.free.fr/cinema/vautier-afrique-50.php Afrique 50 ] An taolioù-dispac’h e trevadennoù gall Afrika ar C’hornôg * [https://web.archive.org/web/20061010214849/http://www.regards.fr/archives/1998/199810/199810inv01.html] René Vautier "Tamm buhez sokial ebet hep kamera, pe neuze e vo fin ar sinema" * [http://www.dailymotion.com/video/x8fy68_685-rene-vautier-2_news Kaozeadenn gant René Vautier] * [http://www.elpais.com/articulo/cultura/Zinebi/aplaude/Vautier/elpepucul/20091123elpepucul_12/Tes Pennad ar gazetenn spagnolek El Pais] ==Daveoù ha notennoù== {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Vautier, Rene}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1928]] [[Rummad:Marvioù 2015]] [[Rummad:Filmaozerien Breizh]] [[Rummad:Sinema Breizh]] [[Rummad:Urzh an Erminig]] aicovxj233sgpdnu8q0v8vciebvsqck 0 25979 2201235 2201152 2026-10-02T08:11:24Z Ar choler 52661 2201235 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Jesus_Chapel_St_David.jpg|250px|thumb|'''Dewi Sant''' (e chapel ar Jesus College en [[Oxford]])]] [[Skeudenn:Flag_of_Saint_David.svg|150px|thumb|[[Banniel Sant Dewi]]. ]] Sant '''Divi''' (anvet ivez sant ''Devi'' a-wechoù) a oa ur sant brezhon a veve er {{VIvet kantved}}, etre ar bloavezh 500 ha 589 a-hervez. '''Dewi Sant''' a vez graet anezhañ e [[Kembre]]. [[Patrom (sant)|Paeron]] Kembre eo deuet da vezañ ha lidet e vez e [[Gouel Dewi]] d’ar [[1añ Meurzh|1{{añ}} a viz Meurzh]], evel [[Gouel broadel]] ar vro-se. Ar [[pour]] hag ar [[roz-kamm]] eo arouezioù ar sant. == Istor == Anavezout a reer e vuhez dre ur skrid savet e [[Kembre]] en {{XIvet kantved}}, ''Buchedd Dewi'' (Buhez Divi). Mab e vije bet Divi da Sant pe Sandde, roue [[Rouantelezh Ceredigion|Ceredigion]], a oa e-unan mab [[Ceredig]], ha da santez [[Nonn]]. Diskibl e voe da sant [[Ildud]] ha da sant [[Paol Aorelian]]. Abred e teuas dezhañ ar brud da vezañ ur prezegenner helavar. Dont a reas da vezañ anavezet evel ''Dewi Dyfyrwr'' pe ''Davidus Aquaticus'' (''Divi Dourour'') en abeg ma vroude e heulierien da evañ dour ha da gibellañ en dour yen. Sevel a reas un [[abati]] el lec’h anvet hiziv [[Tyddewi]] (''Saint David’s'' e saozneg) e mervent [[Kembre]]. Ar reolenn a roe d'e venec'h a c’houlenne diganto labourat gant o daouarn evit ober [[pinijenn]]. Distreiñ a reent d'ar manati diouzh ar noz evit lenn, skrivañ ha pediñ e-pad teir eurvezh. O boued ne oa nemet bara [[heiz]] ha legumach. Ha daoust d'ar reolenn bezañ kalet, e tirede an dud. Alese e skede brud ar sant war ar vro tro-dro ha pelloc’h zoken. Beajiñ a reas tramor ha sevel meur a iliz hag a vanati e kreisteiz Kembre, e [[Kerne-Veur]] hag e [[Breizh]]. Kontañ a reer en e vuhezskrid e c’hoarvezas ur [[burzhud]] pa oa o prezegenniñ en ul lec’h anvet ''Brefi''. Klemm a rae lod eus an dud en-dro dezhañ peogwir ne c’hellent ket gwelout na klevout anezhañ mat ; neuze e savas an douar da stummañ un dorgenn dindan treid Divi ha dont a reas ur goulm wenn da gludañ war e skoaz. Anvet eo al lec’h-se hiziv ''[[Llanddewi Brefi]]''. Mervel a reas e [[589]], goude ur vuhez hir, kant vloaz hervez ar richenn. == Lec'hioù == [[File:063 Plounéour-Ménez Chapelle Saint-Divy.JPG|thumb|Chapel Sant Divi e [[Plouneour-Menez]]]] [[File:Saint-Divy Eglise paroissiale.jpg|thumb|Iliz parrez [[Sant-Divi]]]] E Breizh e vez enoret e [[Sant-Divi]], e [[Dirinonn]], hag e meur a chapel dre ar vro ([[Plouneour-Menez]], [[Skrigneg]]). Met mesket eo bet e anv alies gant hini ur sant all, [[Ivi]]. E Sant-Divi e veze lavaret e c’helle dour ar [[feunteun]] zo dindan e anv pareañ ar vugale ha pareañ ivez kleñvedoù an daoulagad. == Levrlennadur == ''[[Buez Santez Nonn|Buez santez Nonn : mystère breton]]'', kenembannet gant C.R.B.C. ha Minihi-Levenez, 1999. == Liammoù diavaez == * [https://web.archive.org/web/20100105124314/http://earlybritishkingdoms.com/bios/dewi.html Early British Kingdoms: St. Dewi, Bishop of Mynyw] * [http://www.newadvent.org/cathen/04640b.htm Catholic Encyclopedia: St. David] * [https://web.archive.org/web/20120607024933/http://sucs.org/~rhys/stdavid.html Saint David and Saint David's Day] * [http://www.historic-uk.com/HistoryUK/HistoryofWales/St-David-Patron-Saint-of-Wales/ St David - Patron Saint of Wales] * [https://web.archive.org/web/20070405223335/http://www.britannia.com/bios/ebk/dewi.html Britannia: St David] * [https://web.archive.org/web/20150924093550/http://www.saint-divy.fr/voute.html Livadurioù en iliz Sant-Divi] [[Rummad:Sent vrezhon]] [[Rummad:Sent Kembre]] [[Rummad:Istor Kembre er VIvet kantved]] [[Rummad:Marvioù 589]] 8q70uuv4k3rit0g19o96qggo71spick 0 39376 2201230 2175143 2026-10-01T22:00:04Z Ch. Rogel 46 Roll an embannadennoù 2201230 wikitext text/x-wiki {{Labour zo}} {{databox}} [[Mouladurioù Hor Yezh]] a zo un [[ti-embann]] brezhonek bet krouet e 1981<ref>Kentañ embannadenn e 1980, met e voe krouet ar c'hevarzhe e Meurz 1981.</ref>. Daoust d'e anv eo distag a-grenn diouzh ar gelaouenn [[Hor Yezh]] hag embannadurioù heñvelanv graet gant homañ. Ezel eo eus {{Kuzul ar Brezhoneg]]. ==Istor== Krouet e voe e 1980 gant [[Per Denez]] a oa c'hoazh d'an ampoent rener ar gelaouenn [[Hor Yezh]] a oa bet krouet e 1954, met distag e oa diouzh ar gelaouenn, ha bremañ eo distag a-grenn an daou di-embann. Disklêriet e voe ar c'hevarzhe ez-ofisiel e Meurzh 1981<ref><ref>[https://annuaire-entreprises.data.gouv.fr/etablissement/39385226400026 République française Annuaire des entreprises</ref>.<br> Darn eus al labour pleustrek a zo bet graet gant ar c'houblad [[Yann Desbordes|Yann]] ha [[Tereza Desbordes]] hag e veze merket chomlec'h an ti-embann en o zi, 1 plasenn Charles Péguy e [[Lesneven]].<br> Goude ma n'eus ket mui eus an atebeien gentañ eo bet treuzkaset d'ur skipailh ha ne gaver ket kalz roudoù diwarno.<br> Goude bezañ bet e Kemper er bloavezhioù kentañ, emañ c'homlec'h ofisiel ar gevredigezh e 3 Hent ar Veuzid, e [[Pont-ar-Veuzenn-Kimerc'h]], abaoe ar 15 a viz Du 2006<ref>[https://annuaire-entreprises.data.gouv.fr/etablissement/39385226400026 République française Annuaire des entreprises</ref>, met emañ ar sekretourva e burevioù Kuzul ar Brezhoneg. == Politikerezh embann == An darn vrasañ eus ar 150 bennak a levrioù embannet a zo levrioù [[lennegezh]]: [[romant]]où, [[danevell]]où, [[barzhoneg]]où (e-barzh ar gelaouenn [[Skrid (kelaouenn)|Skrid]] deuet da vezañ un [[dastumadeg]] diabarzh e-pad ur pennad ha deuet da vezañ un ti-embann distag, liesseurt e embannadennoù, a-gevret gant [[Barn ha Skrid|Barn]]), un nebeud [[buhezskrid]]où, 1 [[levr-deskiñ|levr da zeskiñ]] brezhoneg ha geriadurioù yezh. E mareoù kent an ti-embann e veze liesskrivet al levrioù war ur mekanik-skrivañ elektronik. Tamm-ha-tamm eo bet gwellaet neuz al levrioù a-drugarez d'ar [[yalc'had]]où publik. Ur pouez bras en deus obererezh ''Mouladurioù Hor Yezh'' p'o deus embannet hag adembannet koulz [[lennegezh vrezhonek]] [[Gwalarn]] hag an hini a zo bet embannet goude ar [[bloavezh]]ioù 1960. Klasket o deus embann troidigezhioù diwar al lennegezh e yezhoù estren, ([[barzhoniezh gresianek modern]] ha [[lennegezh sinaek]]). ==Tud== ==Pennadoù nes== * [[Per Denez]] * [[Yann Desbordes]] * [[Tereza Desbordes]] * [[Hor Yezh]] == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Embannadurioù dre ar vloavezh == ; 1980 * Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez = Dictionnaire du breton parlé à Douarnenez''. Liestennet. Tudoniezh. * Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 1, Pesked. Laboused'', 159 p. Liestennet. Tudoniezh. ;1981 * Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 2, Amzer, avel ha mor'', 156 p. Liestennet. Tudoniezh. ;1983 * [[Roparz Hemon]], ''25 Kanaouenn, skeudennet gant Danièle Jego, kentskrid gant Per Denez, 69 p. Kevrollennoù. * [[Alan Botrel]], ''Barzhonegoù'', 113 p. * Roparz Hemon, ''Beajour ar goanv = Le Voyageur de l'hiver'', 37 p. : couv. ill. ; 21 cm. * [[Loeiz Andouard]], ''Brezhoneg ar mor'', 136 p. Adembannadur kresket eus ''Hor Yezh'', niv. 95, Mezheven 1973. * [[Meven Mordiern]], ''Eñvorioù bugeliezh''. * Yann Desbordes, ''Petite grammaire du breton moderne'', 116 p. Yezhoniezh. * [[Édouard Ollivro|Edouarzh Ollivro]], ''Pikoù, mab e dad'', lakaet e brezhoneg gant [[Jakez Konan]], 320 p. Titl orin : ''Picou, fils de son père''. Romant. * Loeiz ar Floc'h, ''Plant Breizh evit ho yec'hed'', 127 p. Louzawaouriezh. * [[Jef Philippe]], ''Telenn ar c'hi : barzhonegoù, 1971-1982'', skeudenn gant Daniele Jego, 100 p. ;1987 *Loeiz Andouard & [[Éamon Ó Ciosáin]], ''[[Geriadur-iwerzhoneg-brezhoneg]] (gant lavarennou) / Foclóir Gaeilge-Briotáinis (le samplaí)'' <small>[<nowiki/>[[:ga:Foclóir Gaeilge–Briotáinis Andouard ⁊ Uí Chiosáin|ga]]]</small> xiii+212p. ISBN 2-86863-025-1 ;1989 * [[Jean-Yves Urien]]. ''La trame d'une langue : le breton''. 2il embannadur. ISBN 2-86863-032-4 ;1990 * Yann Desbordes. ''Petite grammaire du breton moderne''. 2il embannadur. ISBN 2-86863-052-9 ;1984 * [[Pier Laorañs]], ''Sonenneu en deulegad hag er galon'', rakskrid, Per Denez, Jorj Belz, 138 p. Kanaouennoù-pobl. * [[Divi Kervella]] ; Yann Desbordes, ''Geriadur bihan brezhoneg-galleg, galleg-brezhoneg = Dictionnaire élémentaire breton-fraçais, français-breton'', {{ISBN|2868630022}}. Yezhoniezh. * Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 3, Ar sevel bagoù, lien, gwernioù, hernaj ha fardaj'', 134 p. {{ISBN|2868630006}}. Tudoniezh. ;1985 * Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 4, Ar beskerezh'', 150 p. {{ISBN|2868630103}}. Tudoniezh. * Loeiz ar Floc'h, ''Va zamm buhez'', 174 p. * Erwan Kervella, ''Yud'', 118 p. Dastumad Skrid. Barzhonegoù. ;1986 * [[Raymond Delaporte|Remon ar Porzh]], ''Geriadur brezhoneg-saozneg gant skouerioù A-B'', 215 p. {{ISBN|2868630138}} * [[Arzhur Mari ar Bayon]], ''Grammaire bretonne du dialecte de Vannes'', 73 p. {{ISBN|2868630189}}. Yezhoniezh. * Roparz Hemon, ''Kanaouennoù'', 79 p. Kevrollennoù.{{ISBN|2868630170}}. Kanaouennoù ;1987 * [[Ivona Galbrun]], ''Me a zalc'ho'', 198 p. {{ISBN|2868630278}}. Emvuhezskrid. * [[Jean-Yves Urien]], ''La trame d'une langue : présentation d'une théorie de la syntaxe et application'', 262 p. {{ISBN|2868630324}}. Yezhoniezh. ;1988 * [[Théodore Hersart de La Villemarqué|Kervarker]] (embannerezh), ''Barzhaz Breizh'', 454 p. Embannadenn hollvrezhonek. Kanaouennoù-pobl. * Erwan Steven, ''C'hamsin'', 82 p. Dastumad Skrid. {{ISBN|2868630421}}. ;1989 * [[Raymond Delaporte|Remon ar Porzh]], ''Geriadur brezhoneg-saozneg gant skouerioù C-C'h-D = Breton-English dictionary : with examples'', p. 218-450. {{ISBN|2868630391}} * [[Jean-Yves Urien]], ''La trame d'une langue : présentation d'une théorie de la syntaxe et application'', 262 p. Adembannadur rik an embannadenn gentañ. {{ISBN|2868630324}}. Yezhoniezh. ;1990 * Jean-Luc Dey, ''Hin hag amzer'', 131 p. Dastumad Skrid {{ISSN 1142-7930}}. {{ISBN|2868630502}}. * Yann Desbordes, ''Petite grammaire du breton moderne'', 2l embannadur kresket. 123 p. {{ISBN|2868630529}} ;1994 *[[Fañch an Uhel|François-Marie Luzel]], ''Contes traditionnels de Bretagne. 3'', 1994. Kontadennoù-pobl. ;1995 * François-Marie Luzel, ''Contes traditionnels de Bretagne. 6'', 1995. Kontadennoù-pobl. * Yann Desbordes, ''Petite grammaire du breton moderne'', 3de embannadur, 123 p. {{ISBN|2868630529}} ;1996 * [[Erwan ar Moal]], ''Roue al Lazh'', 154 p. {{ISBN|9782868630865}}. Romant istorel. ;1998 * [[Marsel Klerg|Klerg]], ''Un deiz a viz Mae ha danevelloù all'', kentskrid gant Pêr Denez, 156 p. {{ISBN|2868631061}}. 14 danevell. ;2001 * [[Erwan Berthou]] (Kaledvoulc'h), ''Lemenik skouer ar Varzhed'', kentskrid gant Pêr Denez, 125 p. ISBN2-86863-131-2. Buhezskrid [[Yann ar Fusteg]]. ;2002 * Kostas Varnalis, ''Amzifenn gwirion Sokrates'', troet diwar ar gresianeg gant Alan Botrel. 86 p. ISBN 2-86863-138-X. Titl orin : Hī 'alīthinì 'apología toû Sōkrátī ; 2006 * [[Zavier Langleiz|Langleiz]], ''Koroll ar marv hag ar vuhez = Danse de la vie et de la mort'', 79 p. Kevrollenn diwar sonerezh leurenn [[Georges Arnoux]]. Testennoù brezhonek ha gallek tal-ouzh-tal. {{ISBN|2868631401}}. ;2007 * [[Frañsez Vallée]], ''Eñvorennoù beaj''heuliet gant ''Eñvorennoù ur brezhonegour'', Kentskrid gant Pêr Denez, 257 p. {{ISBN|9782868631473}}. Emvuhezskrid. ;2008 * Pêr Denez, ''Kenavo ar wech all, "Madalen" ha danevelloù all'', 99 p. {{ISBN|9782868631503}}. Danevelloù. ;2015 * Yann Kerloar ; Lusian Loarer (embannerezh), ''C'hoarigan e daouzek arvest'', 244 p. Istitlet ''C'hoariva ar Yaouankiz''. Kevrollenn. C'hoarigan diwar kanaouennoù-pobl. {{ISBN|9782868631732}} * [[Primo Levi]], ''Hag un den ez eus anezhañ'', troet diwar an italianeg gant Serj Richard, 242 p. {{ISBN|9782868631749}}. Titl orin : ''Se questo è un uomo''. Emvuhezskrid. ;2016 * [[Italo Calvino]], ''Ar beskont daouhanteret'', troet diwar an italianeg gant Serj Richard, 121 p. {{ISBN|9782868631770}}. Titl orin : ''Il visconte dimezzato''. * [[Truman Capote]], ''Bravigoù Tiffany : ha teir danevell all'', troet diwar ar saozneg gant Yveline le Don, 192 p. {{ISBN|9782868631794}}. Titl orin : ''Breakfast at Tiffany's''. 4 danevell. * [[Fañch Kerrain]], ''Buhez mab-den : souezh, douetañs ha marv'', notennoù gant an embanner skiantel, [[Yann Talbot]], 188 p. Geriaoueg brezhoneg-galleg. {{ISBN|9782868631756}}. Prederouriezh. ;2017 * [[Erri De Luca]], ''An deiz a-raok an eürusted'', troet diwar an italianeg gant Serj Richard, 158 p. {{ISBN|9782868631831}}. Titl orin : ''Il giorno prima della felicità''. * [[Antony Heulin]], ''Pellik'', tresadennoù get Ulrike Kampmann, troidigezh en alamaneg get Anna Geib, 101 p. {{ISBN|9782868631848}}. Titl an droidigezh : ''Ein Stückel weiter''. * Divi Kervella ; Yann Desbordes, ''Geriadur bihan brezhoneg-galleg, galleg-brezhoneg = Dictionnaire élémentaire breton-fraçais, français-breton'', 446 p. {{ISBN|9782868630810}}. ;2019 * [[Jean Giono]], ''Gwim'', troet gant [[Thomas Loyer]]. Romant. Titl orin : ''Regain'' ;2020 * [[Prosper Mérimée]], ''Gwreg-arem Illa'', troet gant Thomas Loyer, {{ISBN|}}. Romant. Titl orin : ''La Vénus d'Illa''. ;2023 * [[John Le Carré]], ''Ar spier a zistroe eus ar yenijenn'', 306 p. {{ISBN|9782868632081}}. Romant spierezh. Titl orin : ''The spy who came in from the cold''. * [[Andrei Makin]], ''Sonerezh ur vuhez'', 109 p. {{ISBN|9782868632074}}. Romant. ;2025 * [[Visant Roue]], ''Istor ar Vretoned. 1 : -55 betek 410'', 239 p. 8 kartenn e liv. {{ISBN|9782868632197}}. Istor. ;2026 * [[Tennessee Williams]], ''Tramgarr ar c'hoantoù'', troet diwar ar saozneg gant Serj Richard, 201 p. Pezh-c'hoari. Titl orin : ''A Streetcar named Desire''. {{Porched Breizh}} [[Rummad:Embannerien vrezhonek]] fh3jnn5pi7hdai8erepw85o0r5c6f76 0 47417 2201201 2199637 2026-10-01T14:56:55Z Ar choler 52661 /* Emdroadur ar boblañs 1793-2023 */ 2201201 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |-bgcolor="#adafda" ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:1.2em; color:#fff;" | Kumunioù Frañs |- ! {{Infobox/Titl|Zuidpene|bbd068|talbenn map|000}} |- | colspan="2"|[[Restr:Blason ville fr Zuytpeene (Nord).svg|60px|center]] ---- |- | colspan="2" style="text-align:center;"|[[Restr:Zuydpeene (Nord, Fr) mairie.JPG|270px|center]] An ti-kêr |- bgcolor="#bbd068" ! colspan="2" style="text-align:center;"|Melestradurezh |- |'''[[Riez]]'''||{{Frañs}} |- |'''[[Rannvro]]'''||{{FR-NPDC}} |- |'''Bro hengounel'''||{{Flandrez}} |- |'''[[Departamant]]'''||[[Norzh (departamant)|Norzh)]] |- |'''[[Arondisamant]]'''||[[Arondisamant Dukark|Dukark]] |- |'''[[Kanton]]'''||[[Kanton Wormhout|Wormhout]] |- |'''[[Etrekumuniezh]]'''||Cœur de Flandre |- |'''[[Kod INSEE]]'''||59669 |- |'''[[Kod post]]'''||59670 |- |'''[[Maer]]'''||Christian Bellynck<br>([[2026]]-[[2032]]) |- bgcolor="#bbd068" ! colspan="2" style="text-align:center;"|Douaroniezh |- !colspan="2" style="text-align:center;"| [https://www.google.com/maps/place/59670+Zuytpeene/@50.7903029,2.3485265,12z/data=!4m6!3m5!1s0x47dcfac4b8cdb977:0x40af13e81645010!8m2!3d50.7937!4d2.424257!16s%2Fm%2F03mgy8n?hl=fr&entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDkwNi4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D 50° 47' 25.09" N – 02° 20' 54.695" R] ---- |- |'''Gorread'''||11,08 km² |- |'''Uhelderioù'''<br>• kreiz<br>• izelañ<br>• uhelañ||<br>40 m<br>18 m<br>62 m |- |'''Poblañs'''<br><small>hep kontoù doubl</small><br>||557 (2023) [[File:Increase.svg|10px]] |- |'''Stankter'''||50 den/km² |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- |'''Internet''' || [https://zuytpeene.fr/ zuytpeene.fr] |} '''Zuidpene''' en [[izelvroeg]], ''Zuytpeene'' an anv gallek ofisiel, zo ur [[kumun c'hall|gumun]] e [[Flandrez Frañs]] ([[departamant gall|departamant]] [[Norzh (departamant)|Norzh]]), er [[Westhoek]], war lez ar stêr [[Pene]]. == Douaroniezh == ;Kumunioù amezek {{Lec'hiadur kêr|kêr=''Zuidpene''|gwalarn=[[Ochtezele]]|norzh=[[Wemaers-Cappel]]|biz=[[Kassel (Norzh)|Kassel]]|kornôg=[[Noordpeene]]|reter=|gevred=[[Bavinchove]]|su=|mervent=[[Clairmarais]] ([[Pas-de-Calais|62]])|enklozadur=}} == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery mode="packed" heights="220px"> Zuydpeene (Nord, Fr) église, façade sud.JPG|Iliz katolik ''Saint-Vaast'' Zuydpeene (Nord, Fr) monument aux morts.JPG|Monumant ar re varv </gallery> == Melestradurezh == {{DilennadDeroù|Titl=Roll maered ar gumun}} {{Dilennad|Deroù=1802<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://nordnum.univ-lille.fr/ark:/72505/a011570783526ve8Myi/from/a011518180376a8GuzC |title=Annuaire statistique du département du Nord pour l'an XI de la République 1802-1803, p. 273|accessdate=10/09/2026}}</ref>|Penn=1807<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://lillonum.univ-lille.fr/s/lillonum/ark:/72505/a011445962119tqd0b7#?c=&m=&s=&cv=186&xywh=-51%2C116%2C1779%2C1033 |title=Annuaire statistique du département du Nord. Année 1807, pp. 156-157|accessdate=10/09/2026}}</ref>|Anv=Jacques Derycke|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=Kent 1861|Penn=18/04/1880|Anv=Fidèle Franchois<ref>Mervet e-kerzh e leuriadur.</ref>|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1883|Penn=1914|Anv=Charles Augustin Joseph Hemart du Neufpré|Strollad=|Karg=Kastellour}} {{Dilennad|Deroù=1922|Penn=1929|Anv=Pamphile Pierens|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1929|Penn=1939|Anv=J. Caron|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1951|Penn=1971|Anv=P. Charley|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1971|Penn=1978|Anv=Jean Bolle|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=2001|Penn=2014|Anv=Jean Bolle|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=2014|Penn=(2032)|Anv=Christian Bellynck|Strollad=Distrollad|Karg=}} {{DilennadFedoù}} {{DilennadPenn}} == Emdroadur ar boblañs 1793-2023 == <div style="text-align:center;"> <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7) ImageSize = width:900 height:350 PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50 DateFormat = x.y Period =from:0 till:1000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:00 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1793 text:93 bar:1800 text:1800 bar:1806 text:06 bar:1821 text:21 bar:1831 text:31 bar:1836 text:36 bar:1841 text:41 bar:1846 text:46 bar:1851 text:51 bar:1856 text:56 bar:1861 text:61 bar:1866 text:66 bar:1872 text:72 bar:1876 text:76 bar:1881 text:81 bar:1886 text:86 bar:1891 text:91 bar:1896 text:96 bar:1901 text:1901 bar:1906 text:06 bar:1911 text:11 bar:1921 text:21 bar:1926 text:26 bar:1931 text:31 bar:1936 text:36 bar:1946 text:46 bar:1954 text:54 bar:1962 text:62 bar:1968 text:68 bar:1975 text:75 bar:1982 text:82 bar:1990 text:90 bar:1999 text:99 bar:2006 text:2005 bar:2007 text:06 bar:2012 text:10 bar:2017 text:15 bar:2022 text:20 bar:2023 text:23 PlotData= color:barra width:10 align:left bar:1793 from:0 till: 813 bar:1800 from:0 till: 835 bar:1806 from:0 till: 897 bar:1821 from:0 till: 913 bar:1831 from:0 till: 918 bar:1836 from:0 till: 941 bar:1841 from:0 till: 932 bar:1846 from:0 till: 871 bar:1851 from:0 till: 867 bar:1856 from:0 till: 802 bar:1861 from:0 till: 803 bar:1866 from:0 till: 775 bar:1872 from:0 till: 784 bar:1876 from:0 till: 809 bar:1881 from:0 till: 822 bar:1886 from:0 till: 840 bar:1891 from:0 till: 814 bar:1896 from:0 till: 763 bar:1901 from:0 till: 744 bar:1906 from:0 till: 741 bar:1911 from:0 till: 754 bar:1921 from:0 till: 672 bar:1926 from:0 till: 664 bar:1931 from:0 till: 607 bar:1936 from:0 till: 596 bar:1946 from:0 till: 619 bar:1954 from:0 till: 501 bar:1962 from:0 till: 463 bar:1968 from:0 till: 477 bar:1975 from:0 till: 453 bar:1982 from:0 till: 438 bar:1990 from:0 till: 432 bar:1999 from:0 till: 439 bar:2006 from:0 till: 549 bar:2007 from:0 till: 560 bar:2012 from:0 till: 532 bar:2017 from:0 till: 524 bar:2022 from:0 till: 542 bar:2023 from:0 till: 557 TextData= fontsize:S pos:(50,10) text: </timeline> • Andonioù : Cassini hag [[EBSSA]] </div> == Notennoù ha daveoù == {{Commonscat|Zuytpeene}} {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù Flandrez]] [[Rummad:Kumunioù an Norzh (departamant)|Zuidpene]] muwkk9culk9orq1pr3na7w1o0sawqs6 2201244 2201201 2026-10-02T09:13:03Z Ar choler 52661 /* Melestradurezh */ v-k 2201244 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |-bgcolor="#adafda" ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:1.2em; color:#fff;" | Kumunioù Frañs |- ! {{Infobox/Titl|Zuidpene|bbd068|talbenn map|000}} |- | colspan="2"|[[Restr:Blason ville fr Zuytpeene (Nord).svg|60px|center]] ---- |- | colspan="2" style="text-align:center;"|[[Restr:Zuydpeene (Nord, Fr) mairie.JPG|270px|center]] An ti-kêr |- bgcolor="#bbd068" ! colspan="2" style="text-align:center;"|Melestradurezh |- |'''[[Riez]]'''||{{Frañs}} |- |'''[[Rannvro]]'''||{{FR-NPDC}} |- |'''Bro hengounel'''||{{Flandrez}} |- |'''[[Departamant]]'''||[[Norzh (departamant)|Norzh)]] |- |'''[[Arondisamant]]'''||[[Arondisamant Dukark|Dukark]] |- |'''[[Kanton]]'''||[[Kanton Wormhout|Wormhout]] |- |'''[[Etrekumuniezh]]'''||Cœur de Flandre |- |'''[[Kod INSEE]]'''||59669 |- |'''[[Kod post]]'''||59670 |- |'''[[Maer]]'''||Christian Bellynck<br>([[2026]]-[[2032]]) |- bgcolor="#bbd068" ! colspan="2" style="text-align:center;"|Douaroniezh |- !colspan="2" style="text-align:center;"| [https://www.google.com/maps/place/59670+Zuytpeene/@50.7903029,2.3485265,12z/data=!4m6!3m5!1s0x47dcfac4b8cdb977:0x40af13e81645010!8m2!3d50.7937!4d2.424257!16s%2Fm%2F03mgy8n?hl=fr&entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDkwNi4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D 50° 47' 25.09" N – 02° 20' 54.695" R] ---- |- |'''Gorread'''||11,08 km² |- |'''Uhelderioù'''<br>• kreiz<br>• izelañ<br>• uhelañ||<br>40 m<br>18 m<br>62 m |- |'''Poblañs'''<br><small>hep kontoù doubl</small><br>||557 (2023) [[File:Increase.svg|10px]] |- |'''Stankter'''||50 den/km² |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- |'''Internet''' || [https://zuytpeene.fr/ zuytpeene.fr] |} '''Zuidpene''' en [[izelvroeg]], ''Zuytpeene'' an anv gallek ofisiel, zo ur [[kumun c'hall|gumun]] e [[Flandrez Frañs]] ([[departamant gall|departamant]] [[Norzh (departamant)|Norzh]]), er [[Westhoek]], war lez ar stêr [[Pene]]. == Douaroniezh == ;Kumunioù amezek {{Lec'hiadur kêr|kêr=''Zuidpene''|gwalarn=[[Ochtezele]]|norzh=[[Wemaers-Cappel]]|biz=[[Kassel (Norzh)|Kassel]]|kornôg=[[Noordpeene]]|reter=|gevred=[[Bavinchove]]|su=|mervent=[[Clairmarais]] ([[Pas-de-Calais|62]])|enklozadur=}} == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery mode="packed" heights="220px"> Zuydpeene (Nord, Fr) église, façade sud.JPG|Iliz katolik ''Saint-Vaast'' Zuydpeene (Nord, Fr) monument aux morts.JPG|Monumant ar re varv </gallery> == Melestradurezh == {{DilennadDeroù|Titl=Roll maered ar gumun}} {{Dilennad|Deroù=1802<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://nordnum.univ-lille.fr/ark:/72505/a011570783526ve8Myi/from/a011518180376a8GuzC |title=Annuaire statistique du département du Nord pour l'an XI de la République 1802-1803, p. 273|accessdate=10/09/2026}}</ref>|Penn=1807<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://lillonum.univ-lille.fr/s/lillonum/ark:/72505/a011445962119tqd0b7#?c=&m=&s=&cv=186&xywh=-51%2C116%2C1779%2C1033 |title=Annuaire statistique du département du Nord. Année 1807, pp. 156-157|accessdate=10/09/2026}}</ref>|Anv=Jacques Derycke|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=Kent 1861|Penn=18/04/1880|Anv=Fidèle Franchois<ref>Marvet e-kerzh e leuriadur.</ref>|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1883|Penn=1914|Anv=Charles Augustin Joseph Hemart du Neufpré|Strollad=|Karg=Kastellour}} {{Dilennad|Deroù=1922|Penn=1929|Anv=Pamphile Pierens|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1929|Penn=1939|Anv=J. Caron|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1951|Penn=1971|Anv=P. Charley|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1971|Penn=1978|Anv=Jean Bolle|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=2001|Penn=2014|Anv=Jean Bolle|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=2014|Penn=(2032)|Anv=Christian Bellynck|Strollad=Distrollad|Karg=}} {{DilennadFedoù}} {{DilennadPenn}} == Emdroadur ar boblañs 1793-2023 == <div style="text-align:center;"> <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7) ImageSize = width:900 height:350 PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50 DateFormat = x.y Period =from:0 till:1000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:00 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1793 text:93 bar:1800 text:1800 bar:1806 text:06 bar:1821 text:21 bar:1831 text:31 bar:1836 text:36 bar:1841 text:41 bar:1846 text:46 bar:1851 text:51 bar:1856 text:56 bar:1861 text:61 bar:1866 text:66 bar:1872 text:72 bar:1876 text:76 bar:1881 text:81 bar:1886 text:86 bar:1891 text:91 bar:1896 text:96 bar:1901 text:1901 bar:1906 text:06 bar:1911 text:11 bar:1921 text:21 bar:1926 text:26 bar:1931 text:31 bar:1936 text:36 bar:1946 text:46 bar:1954 text:54 bar:1962 text:62 bar:1968 text:68 bar:1975 text:75 bar:1982 text:82 bar:1990 text:90 bar:1999 text:99 bar:2006 text:2005 bar:2007 text:06 bar:2012 text:10 bar:2017 text:15 bar:2022 text:20 bar:2023 text:23 PlotData= color:barra width:10 align:left bar:1793 from:0 till: 813 bar:1800 from:0 till: 835 bar:1806 from:0 till: 897 bar:1821 from:0 till: 913 bar:1831 from:0 till: 918 bar:1836 from:0 till: 941 bar:1841 from:0 till: 932 bar:1846 from:0 till: 871 bar:1851 from:0 till: 867 bar:1856 from:0 till: 802 bar:1861 from:0 till: 803 bar:1866 from:0 till: 775 bar:1872 from:0 till: 784 bar:1876 from:0 till: 809 bar:1881 from:0 till: 822 bar:1886 from:0 till: 840 bar:1891 from:0 till: 814 bar:1896 from:0 till: 763 bar:1901 from:0 till: 744 bar:1906 from:0 till: 741 bar:1911 from:0 till: 754 bar:1921 from:0 till: 672 bar:1926 from:0 till: 664 bar:1931 from:0 till: 607 bar:1936 from:0 till: 596 bar:1946 from:0 till: 619 bar:1954 from:0 till: 501 bar:1962 from:0 till: 463 bar:1968 from:0 till: 477 bar:1975 from:0 till: 453 bar:1982 from:0 till: 438 bar:1990 from:0 till: 432 bar:1999 from:0 till: 439 bar:2006 from:0 till: 549 bar:2007 from:0 till: 560 bar:2012 from:0 till: 532 bar:2017 from:0 till: 524 bar:2022 from:0 till: 542 bar:2023 from:0 till: 557 TextData= fontsize:S pos:(50,10) text: </timeline> • Andonioù : Cassini hag [[EBSSA]] </div> == Notennoù ha daveoù == {{Commonscat|Zuytpeene}} {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù Flandrez]] [[Rummad:Kumunioù an Norzh (departamant)|Zuidpene]] blnb31b12te079cl28ahghdpc0cb5p0 2201249 2201244 2026-10-02T09:43:40Z Ar choler 52661 /* Emdroadur ar boblañs 1793-2023 */ 2201249 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |-bgcolor="#adafda" ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:1.2em; color:#fff;" | Kumunioù Frañs |- ! {{Infobox/Titl|Zuidpene|bbd068|talbenn map|000}} |- | colspan="2"|[[Restr:Blason ville fr Zuytpeene (Nord).svg|60px|center]] ---- |- | colspan="2" style="text-align:center;"|[[Restr:Zuydpeene (Nord, Fr) mairie.JPG|270px|center]] An ti-kêr |- bgcolor="#bbd068" ! colspan="2" style="text-align:center;"|Melestradurezh |- |'''[[Riez]]'''||{{Frañs}} |- |'''[[Rannvro]]'''||{{FR-NPDC}} |- |'''Bro hengounel'''||{{Flandrez}} |- |'''[[Departamant]]'''||[[Norzh (departamant)|Norzh)]] |- |'''[[Arondisamant]]'''||[[Arondisamant Dukark|Dukark]] |- |'''[[Kanton]]'''||[[Kanton Wormhout|Wormhout]] |- |'''[[Etrekumuniezh]]'''||Cœur de Flandre |- |'''[[Kod INSEE]]'''||59669 |- |'''[[Kod post]]'''||59670 |- |'''[[Maer]]'''||Christian Bellynck<br>([[2026]]-[[2032]]) |- bgcolor="#bbd068" ! colspan="2" style="text-align:center;"|Douaroniezh |- !colspan="2" style="text-align:center;"| [https://www.google.com/maps/place/59670+Zuytpeene/@50.7903029,2.3485265,12z/data=!4m6!3m5!1s0x47dcfac4b8cdb977:0x40af13e81645010!8m2!3d50.7937!4d2.424257!16s%2Fm%2F03mgy8n?hl=fr&entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDkwNi4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D 50° 47' 25.09" N – 02° 20' 54.695" R] ---- |- |'''Gorread'''||11,08 km² |- |'''Uhelderioù'''<br>• kreiz<br>• izelañ<br>• uhelañ||<br>40 m<br>18 m<br>62 m |- |'''Poblañs'''<br><small>hep kontoù doubl</small><br>||557 (2023) [[File:Increase.svg|10px]] |- |'''Stankter'''||50 den/km² |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- |'''Internet''' || [https://zuytpeene.fr/ zuytpeene.fr] |} '''Zuidpene''' en [[izelvroeg]], ''Zuytpeene'' an anv gallek ofisiel, zo ur [[kumun c'hall|gumun]] e [[Flandrez Frañs]] ([[departamant gall|departamant]] [[Norzh (departamant)|Norzh]]), er [[Westhoek]], war lez ar stêr [[Pene]]. == Douaroniezh == ;Kumunioù amezek {{Lec'hiadur kêr|kêr=''Zuidpene''|gwalarn=[[Ochtezele]]|norzh=[[Wemaers-Cappel]]|biz=[[Kassel (Norzh)|Kassel]]|kornôg=[[Noordpeene]]|reter=|gevred=[[Bavinchove]]|su=|mervent=[[Clairmarais]] ([[Pas-de-Calais|62]])|enklozadur=}} == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery mode="packed" heights="220px"> Zuydpeene (Nord, Fr) église, façade sud.JPG|Iliz katolik ''Saint-Vaast'' Zuydpeene (Nord, Fr) monument aux morts.JPG|Monumant ar re varv </gallery> == Melestradurezh == {{DilennadDeroù|Titl=Roll maered ar gumun}} {{Dilennad|Deroù=1802<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://nordnum.univ-lille.fr/ark:/72505/a011570783526ve8Myi/from/a011518180376a8GuzC |title=Annuaire statistique du département du Nord pour l'an XI de la République 1802-1803, p. 273|accessdate=10/09/2026}}</ref>|Penn=1807<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://lillonum.univ-lille.fr/s/lillonum/ark:/72505/a011445962119tqd0b7#?c=&m=&s=&cv=186&xywh=-51%2C116%2C1779%2C1033 |title=Annuaire statistique du département du Nord. Année 1807, pp. 156-157|accessdate=10/09/2026}}</ref>|Anv=Jacques Derycke|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=Kent 1861|Penn=18/04/1880|Anv=Fidèle Franchois<ref>Marvet e-kerzh e leuriadur.</ref>|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1883|Penn=1914|Anv=Charles Augustin Joseph Hemart du Neufpré|Strollad=|Karg=Kastellour}} {{Dilennad|Deroù=1922|Penn=1929|Anv=Pamphile Pierens|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1929|Penn=1939|Anv=J. Caron|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1951|Penn=1971|Anv=P. Charley|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1971|Penn=1978|Anv=Jean Bolle|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=2001|Penn=2014|Anv=Jean Bolle|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=2014|Penn=(2032)|Anv=Christian Bellynck|Strollad=Distrollad|Karg=}} {{DilennadFedoù}} {{DilennadPenn}} == Emdroadur ar boblañs 1793-2023 == <div style="text-align:center;"> <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7) ImageSize = width:900 height:350 PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50 DateFormat = x.y Period =from:0 till:1000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:00 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1793 text:93 bar:1800 text:1800 bar:1806 text:06 bar:1821 text:21 bar:1831 text:31 bar:1836 text:36 bar:1841 text:41 bar:1846 text:46 bar:1851 text:51 bar:1856 text:56 bar:1861 text:61 bar:1866 text:66 bar:1872 text:72 bar:1876 text:76 bar:1881 text:81 bar:1886 text:86 bar:1891 text:91 bar:1896 text:96 bar:1901 text:1901 bar:1906 text:06 bar:1911 text:11 bar:1921 text:21 bar:1926 text:26 bar:1931 text:31 bar:1936 text:36 bar:1946 text:46 bar:1954 text:54 bar:1962 text:62 bar:1968 text:68 bar:1975 text:75 bar:1982 text:82 bar:1990 text:90 bar:1999 text:99 bar:2006 text:2006 bar:2007 text:07 bar:2012 text:12 bar:2017 text:17 bar:2022 text:22 bar:2023 text:23 PlotData= color:barra width:10 align:left bar:1793 from:0 till: 813 bar:1800 from:0 till: 835 bar:1806 from:0 till: 897 bar:1821 from:0 till: 913 bar:1831 from:0 till: 918 bar:1836 from:0 till: 941 bar:1841 from:0 till: 932 bar:1846 from:0 till: 871 bar:1851 from:0 till: 867 bar:1856 from:0 till: 802 bar:1861 from:0 till: 803 bar:1866 from:0 till: 775 bar:1872 from:0 till: 784 bar:1876 from:0 till: 809 bar:1881 from:0 till: 822 bar:1886 from:0 till: 840 bar:1891 from:0 till: 814 bar:1896 from:0 till: 763 bar:1901 from:0 till: 744 bar:1906 from:0 till: 741 bar:1911 from:0 till: 754 bar:1921 from:0 till: 672 bar:1926 from:0 till: 664 bar:1931 from:0 till: 607 bar:1936 from:0 till: 596 bar:1946 from:0 till: 619 bar:1954 from:0 till: 501 bar:1962 from:0 till: 463 bar:1968 from:0 till: 477 bar:1975 from:0 till: 453 bar:1982 from:0 till: 438 bar:1990 from:0 till: 432 bar:1999 from:0 till: 439 bar:2006 from:0 till: 549 bar:2007 from:0 till: 560 bar:2012 from:0 till: 532 bar:2017 from:0 till: 524 bar:2022 from:0 till: 542 bar:2023 from:0 till: 557 TextData= fontsize:S pos:(50,10) text: </timeline> • Andonioù : Cassini hag [[EBSSA]] </div> == Notennoù ha daveoù == {{Commonscat|Zuytpeene}} {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù Flandrez]] [[Rummad:Kumunioù an Norzh (departamant)|Zuidpene]] 4x4f1zhk8hgo1rpgy4i2yq8bsd0r6uh 0 51021 2201186 2153532 2026-10-01T12:46:03Z Arko 540 /* {{Breizh}} */ Bredual 2201186 wikitext text/x-wiki {{Disheñvelout}} '''Bre''' zo ur ger [[brezhonek]] kozh a gaver e lec'hanvadurezh [[Breizh]], kar d'ar ger ''[[bryn]]'' e [[kembraeg]]. ==Lec'hioù== [[Restr:Pédernec. Menez-Bré. Neige.jpg|thumb|300px|Ar [[Menez Bre]] goloet gant an erc'h.]] ==={{Breizh}}=== '''Bre''', hag a ra dave d'un uhelenn, a vez kavet e meur a anv (da skouer e [[Brelevenez]], anv div gumun e Breizh) : * e {{Treger}} : ** [[Menez Bre]], menez sakr [[Treger]] ** kumun [[Brelidi]], a zo ''Beurleudi'' e brezhoneg ar vro ** parrez [[Brelevenez (Lannuon)|Brelevenez]], e [[Lannuon]] hiziv ** kumun [[Brengoloù]], e [[kanton Plagad]], * e {{Kernev}} ** [[Brelivet]], anv-lec'h hag anv-tiegezh * e {{Bro-Wened}} ** [[Brelevenez (Mor-Bihan)|Brelevenez]] * e {{Bro-Roazhon}} ** [[Bredual]] ==== Pennadoù kar : ==== *'' [[Bri (menez)]]'' *'' [[Bronn (disheñvelout)]]'' * ''[[Brenn]]'' *'' [[Torgenn]]'' === {{Bro-Saoz}} === * [[Bredon Hill]], anv un dorgenn e [[Worcestershire]] : "bre-[[dun|don]] hill" zo ur [[relavar]] tripl ! * [[Brewood]], ur gêr e [[Staffordshire]]. === {{Iwerzhon}} === * [[Ceann Bhré]] (''Bray Head'' e saozneg), ur dorgenn e [[kontelezh Cill Mhantáin]], * [[Bré]], ur gêr e kontelezh Cill Mhantáin, met n'eo ket torgenn he gerdarzh. === {{Kembre}} === * [[Pen-bre]], ur geriadenn (Bre a dalv [[beg-douar]] amañ) === {{Kernev-Veur}} === * [[Karn Bre]] * [[Bre Garn]] * [[Karnbre]] * [[Bre Skoul]] === {{Suis}} === * [[Monte Brè]], ul lein en [[Alpoù]] suis e-kichen [[Lugano]] == A bep seurt == * ar [[brezhoneg]] hervez ar reolad [[ISO 639-2]] * [[Stéphane Bré]] (1966-), un tredeog melldroad breizhat [[Rummad:lec'hanvadurezh vrezhonek]] moxyp10qi6j2jd6j185fph57708nn6n 0 57616 2201187 2201150 2026-10-01T12:48:16Z Ch. Rogel 46 Reizh. 2201187 wikitext text/x-wiki '''Embannadurioù Al Liamm''' zo un ti-embann brezhonek krouet gant [[Ronan Huon]], stag ouzh ar gelaouenn lennegel vrezhonek [[Al Liamm|Al Liamm - Tir na Óg]], houmañ ur gevarzhe hervez lezenn 1901. Un hêr eeun da [[Gwalarn|Walarn]] eo, pa voe meur a zen pouezus en Emsav sevenadurel brezhonek kent an [[Eil Brezel-bed]] o sevel skridoù evitañ, en o zouez [[Roparz Hemon]], [[Fañch Elies Abeozen|Abeozen]], [[Youenn Drezen]], [[Yeun ar Gow]] ha [[Zavier Langleiz]]<ref>Ronan Huon aterset gant ''Le Peuple breton'', niv. 151, Mezheven 1976 : « Pal ar gelaouenn ''Gwalarn'' a oa krouiñ ul lennegezh a blom gant hini n'eus forzh peseurt bro dre ar brezhoneg, ne ra ''Al Liamm'' nemet mont war he lerc'h ». Arroudennet e-barzh Christian Rogel, ''Dindan ar wask, les éditeurs en langue bretonne de 1944 à 1977'', kounskrid 1978, École nationale supérieure des bibliothécaires.</ref>. Ur roll eus ar re bouezusañ en doe, koulz evit kendalc'h gant embann ul lennegezh a live uhel hag evit skignañ oberennoù brezhonek lies o seurtoù hag an ostilhoù gallek evit deskiñ ar yezh. Ar sez a voe e [[Brest]]<ref>Chomlec'h kentañ : Ronan Huon, 25 Bali ar Republik ; da c'houde, 132 straed Verdun, hag erfin, 2 Banell Poulbriken.</ref>, nemet e-pad ur prantad berr e 2000-2004, ma voe [[An Here]] e karg eus ar gwerzhañ. Pelloc'h, goude marv Ronan Huon e 2003 e voe kaset da di e vab, [[Tudual Huon]], rener an embann war e lec'h, e [[Dirinonn]] hag e [[Kemper]] war-lerc'h. Kevredet eo (Embannadurioù) Al Liamm e-barzh [[Kuzul ar Brezhoneg]], ha p'emañ burevioù [[Kuzul ar Brezhoneg]] e [[Lannuon]], chomlec'h ti-embann evit an diavaez eo. == Istor== === Saviad lezennel === Div gevarzhe ''Al Liammm'' a voe disklêriet, an hini gentañ gant [[Pêr ar Bihan]] e Brefeti ar Seine e 1946<ref>Kemennaden er ''Journal officiel de la République française'' (JO), 5 a viz C'hwevrer 1946 : 5 janvier 1946… AL LIAMM (Le Lien). But : favoriser les relations entre les pays celtiques (Bretagne, Pays de Galles, Écosse, Cornouaille britannique, Irlande). Siège : 178 quai Blériot, Paris.</ref>, an eil en isprefeti Brest d'ar 17 a viz C'hevrer 1955<ref>Moullet e voe ar gemennadennig war JO ar 25 a viz C'hevrer 1955. "Siège social : 178, quai Blériot, Paris ; but : « Défense de la culture de la langue bretonne ''(sic)'' ».</ref>. Lakaet e voe Ronan Huon da brezidant ha meneget eo e chomlec'h e Brest evel sez sokial. Ar pal disklêriet e niverenn 50 ar gelaouenn (Mae-Mezheven 1955) a voe kinniget en ur mod didrouz : ''difenn sevenadur, lennegezh ha yezh Breizh'' (gant ar gerioù rik-se). Mard eo ''Al Liamm'' ur gevarzhe (kevredigezh dic'hounid), ne vez ket meneget anv ar prezidant war ar gelaouenn, ur rener eo an hini a zo meneget war ar golo-kein, ha, da heul, ur merour (pe ur sekretour) hag un teñzorier (pe un teñzorier-merour). Erfin, war-dro 1970 e vez dispaket anvioù ar rener, ar sekretour hag an teñzorier. Rener an embannadurioù eo Ronan Huon, hag e vo betek e dremenvan, pa vez merket « Embanner : Ronan Huon », war golo 3 pep niverenn. Roll tud ar c'huzul-ren a voe dispaket goude re an tri fennadurezh e-barzh niverenn 305 Al Liamm (Du-Kerzu 1997), pa yeas Tudual Huon e-barzh hag e voe-eñ meneget evel rener just war-lerc'h e dad. === Hêrezh an embannerezh vrezhonek da vezañ treuzkaset === Embann levrioù gant ar skipailh bodet tro-dro da Ronan Huon, [[Pêr Denez]], [[Arzel Even]] ha Pêr ar Bihan (merour kentañ ha, pelloc'h, teñzorier), hag harpet a-bell gant Roparz Hemon aet da chom e [[Dulenn]], evit warlec'hiañ ''Gwalarn'' ha ''Levraoueg Gwalarn'', a voe adkemer hêrezh ar pevar zi-embann brezhonek a voe bet savet etre 1922 ha 1943 e Brest. Enno e kaver daou zen boas da genlabourat, Youenn Drezen ha [[Florentin Goinard]], hag int o-daou keneiled Roparz Hemon. Ar re-se o doa kenlabouret gant ar c'hentañ ti-embann brezhonek savet e 1922 diwar atiz [[Yann-Vari Perrot]], [[Emgleo Sant Iltud]]. E 1934 e savjont ''[[Skrid ha Skeudenn]]'' a voe tuet da embann levrioù kaer o tispakañ skeudennadurioù arzourien [[Unvaniez ar Seiz Breur]]. E 1925 en doa Roparz Hemon krouet ar gelaouenn lennegel ''Gwalarn'' ha staget Levraoueg Gwalarn outi, en ur embann levrioù e-kreiz heuliadenn ar gelaouenn pe distag diouti. E [[1943 e Breizh|1943]] e voe savet ''[[Skridoù Breizh]]'' gant Florentin Goinard, aet eus penmouller Moullerezh ar C'henwerzh e Brest da embanner, o pourveziñ da [[Strollad Broadel Breiz]], hag eñ tost outañ, un eil ti-embann damofisiel<ref>Un ti-embann damofisiel all a voe eus an ''Imprimerie commerciale'' krouet a-raok ar brezel, e [[Roazhon]], gant [[Frañsez Debauvais]].</ref>. Rediet gant ar Justis da chom pell eus Brest ha dimezet gant un ez-embannerez eus Brest<ref>Suzanne Le Masurier, intañvez da André Derrien, warlec'hier an embanner-levrdier Lefournier.</ref> e kendalc'has gant Skridoù Breizh er [[Ar Baol-Skoubleg|Baol]], e-lec'h ma renas ur ti-moullañ anvet "Moullerezh ar Skrev" (''Imprimerie de la Mouette'')<ref>A-wezhioù merket evel "Ti ar Skrev" pe "Ti-moulerezh ar Baol", er [[bloavezioù 1970]].</ref>. Eno e voe er moullet ar gelaouenn ''Al Liamm'' ha darn eus Embannadurioù Al Liamm e-pad hanter-kant vloaz. E [[1957]] e fellas da Florentin Goinard herzel gant e labour moullañ hag embann ; neuze e ginnigas da Ronan Huon ma prenfe an holl levrioù brezhonek moullet evit Skridoù Breizh hag a oa chomet en e gerz<ref>Ne brenas ket Al Liamm al levrioù gallek, evel an hini kaer diwar-benn Pierre Mac Orlan.</ref>. Dastumet e voe 14 000 lur dre ur gest e-touez mignoned hag eiled ''Al Liamm'', ha paeet e kreiz 1958<ref>Kontet gant [[Riwal Huon]] en e lec'hienn diwar-benn obererezh e dad hag istor ''Al Liamm''.</ref>. === Peurunvanet ar yezh skrivet ? Brezel ar 65 bloaz === Ar reizhskrivañ savet diouzh emglev war ar peurunvaniñ 1941 a c'helle seblantout bezañ padus pa ne veze ket embannet kalz a levrioù er [[bloavezhioù 1950]], nemet gant un nebeud skrivagnerien, darn anezho tud a Iliz (levrioù kantikoù ha kelaouenn ar [[Bleun-Brug]]), ha ne gredent ket cheñch o boazioù. Da geñver an embannadennoù e peurunvan, ne veze nemet ar c'helaouennoù (''[[Ar Bedenn evit ar Vro]]'' adal 1942, ''Al Liamm - Tir na Óg'', ''[[Ar Bed Keltiek]]'' adal deroù 1952, ''[[Kaieroù kristen]]'' adal 1952, ''[[Barr-Heol war Feiz ha Breizh]]'' adal 1953), pa ne c'helle ket ''Al Liamm'' embann muioc'h eget 1 da 3 levr bep bloaz. Da heul al [[Lezenn Deixonne]] (1951) e tivizas ar chaloni ha kelenner skol-veur, [[Frañsez Falc'hun]], anvet e kador keltiek Roazhon, kinnig ur reizhskrivañ nevez en abeg ma ne c'hellfe bezañ degemeret an divizoù kemeret dindan ren an dalc'herien alaman ha gant tud "eneppatrioted". Arguzennoù pedagogel a save ivez pa voe kaoz eus kelenn ar brezhoneg er skolioù, hag un nebeudig amzer e ve. E 1953 ec'h embannas ar chaloni Falc'hun e ginnigoù, a voe degemeret ez-ofisiel er bloaz da heul gant Amazierezh an Deskadurezh, ken e teuas boas ober ar [[skolveurieg]] eus ar reizhskrivañ nevez. Emgleo Breiz, ur gengevredigezh krouet e 1953, a zegemeras kinnigoù ar chaloni hag e krogas gant un embann fonnus a-walc'h betek e freuz-stal e 2010. Chomet eo ar peurunvan ar reizhskrivañ nemetañ evit an embann, hag Embannadurioù AL Liamm a voe ar padusañ hag ar galloudusañ brezelour evitañ. === Treuziñ bloavezhioù teñval ar brezhoneg en ur vevañ danvezioù skrivagnerien === Uhel ar c'hlaoustre evit ar re a venne diskouez e c'helled embann skridoù brezhonek a-fonn, lennegel o live, ha, ma ne oant ket, skrivet mat ha liesseurt. Ret e voe da skipailh ''Al Liamm'' bezañ liammet mat ouzh ar skrivagnerien o doa lezet o fluennoù a-gostez goude bezañ bet hejet gant trubuilhoù an Dieubidigezh<ref>Bac'het e voe Abeozen, Youenn Drezen, Frañsez Jaffrennou-Taldir, ha heskinet e voe skrivagnerien all evel Yeun ar Gow.</ref>. Ret e voe adsilañ en o speredoù ar c'hoant da skrivañ ha kas fiziañs d'ar skrivagnerien prest da vleuniañ. War a hañval e teuas un degasadenn brizius digant Ronan Huon, pa oa un den hegarat-tre hag ur gwir skrivagner. Ur gavadenn hag ur obererezh dispar a reas Ronan Huon p'en doe tu da sevel liammoù personel gant [[Jarl Priel]], un Tregeriad eveltañ, hag en doa tapet skiant-prenet e metoù sevenadurel e Pariz ha deuet en-dro da [[Priel|Briel]], e barrez c'henidik, just a-raok ar brezel. Hemañ en doa skrivet [[arz ar c'hoariva|pezhioù-c'hoari]] ha romantoù pe zanevelloù e galleg, met krakvevañ a rae gant troidigezhioù diwar ar [[rusianeg]]. Broudet e voe gant Ronan Huon da skrivañ pezhioù-c'hoari brezhonek (an trede levr embannet gant ''Al Liamm'' a voe ''[[Ar spontailh]]'' hag unan all a zeuas war e lerc'h), ha kendrec'het e voe da skrivañ danevell hir e vuhez ken aheurtet (535 pajenn en adembannadur klok ''An Alarc'h'' e 2022) hag e lakaas anezho da embann e 1954, 1955 ha 1959. Gwir lañs embannadurioù Al Liamm a voe roet, hag e teuio e-barzh ar jeu remziad kozh ''Gwalarn'', gant levrioù Roparz Hemon, Abeozen ha [[Jakez Riou]] (†1935). Met ar pezh a venne Ronan Huon ober e oa harpañ pep a skrivagner yaouank da vestroniañ arzh al lennegezh ken splann eget an diagentourien<ref>Enebiñ a rae « al labour boulc'het gant yezhourien ampart » (a gav dreist) ha Youenn Drezen « a oa un arzour hag ur barzh ha dibabet en doa al lennegezh an dachenn a vez nebeutoc'h-nebeutañ a dud oc'h ober war he zro er mare-mañ». Ronan Huon, "Sav-poent an embanner", ''Al Liamm'' niv. 150, Genver-C'hwevrer 1972, pp. 54-55.</ref>. E varregezh evit desachañ war e du a implijas da gavout oberourien nevez ha ne oant ket kenoad hag a-blom gant e vennozhioù politikel pe sokial. Kinnig a reas ur plas evit un nebeud a dud eus [[Bezen Perrot]], koulz hag un vandenn danvez skrivagnerien dindan banniel ''Kleiz ha Breizh''. Ha mignon bras e oa d'an tri beleg broadelour a Vro-Dreger ([[Maodez Glanndour]], [[Armañs ar C'halvez]] ha [[Marsel Klerg]]) ken e roas ur plas bras d'an hini kentañ, [[person]], barzh, prederour politikel ha relijiel ha troour ar [[Bibl]]. E 1949 e voe moullet an daou levr kentañ, hag int a voe meneget e deroù ar bloaz war-lerc'h (''Al Liamm'' niv. 18) : « Ouzhpenn niverennoù boas ''Al Liamm - Tir Na n-Og'' ez omp deut a-benn da voulañ daou levrig marc'had-mat e brezhoneg eeun ''Ar C'horf dindan dreid va zad kozh'' ha ''Gaovan hag an den Gwer'' » (an daou bet savet gant Roparz Hemon), ha lakaet e voent e gwerzh e miz Meurzh. Pelloc'h er memes niverenn e voe rakkemennet embann e miz Gouere 1950 daou bezh-c'hoari, ''An Antekrist'' ([[Tangi Malmanche]]) hag ''Ar spontailh'' (Jarl Priel). En un notenn, ''D'ar rakprenerien'' he zitl, e tamall Ronan Huon da dud dianav bezañ graet fae ouzh rakkemennoù war an embann ha bezañ bet chomet hep rakprenañ pa 'z eus lod hag a « glemm (ma) n' eus ket traoù a-walc'h da lenn e brezhoneg ». Hag e talc'h da ziskouez perak ha penaos e c'hello bezañ eus ti-emban nevez : {{quotation|Ret eo embann levrioù brezhonek. Ar muiañ ar gwellañ. Al liesañ ar gwellañ. N'eus nemet an doare-se da saveteiñ un nebeut eus ar miliadoù tud yaouank a ya bemdeiz diouzh tu ar galleg, hag a chomfe gant ar brezhoneg ma kavfent ennañ peadra da vagañ o spered. Hag embann levrioù brezhonek a C'HELLER ober gant skoazell ar vrezhonegerien emskiantek - da lavarout eo gant skoazell lennerien AL LIAMM. Setu perak hon eus savet hon Embannadurioù nevez. Goulennet hon eus digant hor c'heneiled RAKPRENAÑ. An dra-se n'eo evidomp nemet un doare da asuriñ gwerzh un nebeut kantadoù skouerennoù. }} ===Oc'h argrediñ war levrioù e tleer embann hag an arc'hantaouiñ=== Hep profoù ne vije ket bet eus an emban levrioù brezhonek gant Al Liamm. E diwezh an niverenn 14, Mae-Gouere 1949, e tispak Pêr Denez ez eus bet krouet ur c'hef, « ''Kef Brezhoneg ar Bobl'' » e anv, evit sevel "Embannadurioù Douar ar Yaouankiz" ha dindan an anv-se e voe moullet ar romantig-polis ''Ar c'horf dindan treid ma zad-kozh'' e brezhoneg eeun e deroù ar bloavezh. Nebeud a arc'hant a seblante bezañ ezhomm dioutañ. Ma vije tizhet 10 000 lur e vije lakaet un destenn e brezhoneg eeun dindan ar wask. War gont kef ar gelaouenn e vije lakaet ar mizoù-kas. Resiset e voe anvioù an dud e penn an Embannadurioù Douar ar Yaouankiz, Ronan Huon ha Pêr Denez. Ma voe embannet un eil levrig e brezhoneg eeun (''Gaovan hag an den gwer'' gant Roparz Hemon adarre) e voe cheñchet an traoù, ar bloaz goude, pa voe embannet pezh-c'hoari Jarl Priel, ''Ar spontailh'' ha lakaet ''Al Liamm-Tir-na n-Og'' warnañ. E penn ar bloaz 1950 (''Al Liamm'', niv. 18) e veneg Pêr ar Bihan m'en deus graet berzh romantig polis Roparz Hemon, ken e vo embannet eil hag trivet levrig « hon Embannadurioù Douar ar Yaouankiz ». E brezhoneg eeun e vint, koulz hag un nebeut kontadennoù adc'hraet gant Per Denez. E-lec'h ar profoù e tivizas skipailh ''Al Liamm'' klask rakarc'hantaouiñ pep levr en ur c'hinnig un distaol ha chom hep goulenn ar mizoù-kas d'ar re a aotrenfe paeañ dre astenn. === Kadarnaat an embannadurioù en ur werzhañ levrioù evit deskiñ brezhoneg === Da heul al labour a oa bet boulc'het gant Roparz Hemon e 1928 (tri levr deskadurezh embannet war un dro) e voe anat da bennoù Al Liamm e oa hollbouezus lieskementiñ pep ostilh evit stourm ouzh divrezhonekadur ar gevredigezh, hag ouzhpenn-se reiñ ur boued teknikel d'an danvez-skrivagnerien. Koulskoude, ne grogas ket Al Liamm gant adembann Kentelioù brezhoneg eeun (''Cours élémentaire de breton'') pa voe embannet an daou embannadur kentañ gant Skridoù Breizh (1943 ha 1948), ha heñvel gant ar geriadur brezhoneg-galleg ha ne voe ket lakaet dindan anv ar gevarzhe a-raok 1964. Ar geriadur galleg-brezhoneg a voe adembanet e 1954. Evit gwir e veze gwerzet embannadennoù Skridoù Breizh dre hanterouriezh Al Liamm a-raok ma voe prenet ar boniadoù ganti. Ne droas ket Al Liamm diouzhtu war-zu al lennegezh a-vremañ, pa n'hellas embann muioc'h eget ul levr pe zaou pep bloaz a-raok 1962, darn anezho o vezañ levrioù savet gant Roparz Hemon. Ha ne voe ket embannet skridoù tud yaouank, tud deuet kennebeut, war-bouez re Ronan Huon. Evit gwir e teuas d'ar skrivañ en-dro skrivagnerien kenoad gant diazezerien en ti-embann ([[Reun Menez-Keldreg]], [[Goulven Jacq]], [[Jakez Konan]], [[Reun ar C'halan]] ha re all) ha e voe lakaet war wel ar varzhez kouerez donezonet-tre, [[Anjela Duval]], hag hi koshoc'h hag embannet e 1973, 1978 ha 1982 (5 600 skouerenn en holl voulladeg<ref>Sifroù roet gant Noë Lainé, ''Le droit à la parole'', Terre de Brume, 1992, p. 156 {{ISBN|9782908021097}}.</ref>). Daoust ma kreskas ar c'hoant da studiañ ar brezhoneg diwar ar spered adneveziñ a oa bet silet gant reuz ar bloavezh 1968, ne voe ket gwelet skrivagnerien yaouank o tareviñ ken e c'hellfed moullañ levrioù. === Amzerioù aesoc'h evit ar brezhoneg a laka Al Liamm da vleuniañ=== Ur remziad nevez a skrivagneriena a vleunias er [[bloavezhioù 1980]] ha [[bloavezhioù 1990|1990]], Tudual Huon an hini kentañ embannet hag eñ mab ha skoazeller e dad. Kreskiñ a reas niver koumananterien ar gelaouenn (1 000 meneget enni e niverenn 183, Gouere-Eost 1977), ha roet e voe harp ha kuzulioù da zanvez-skrivagnerien yaoukankoc'h, [[Goulc'han Kervella]], [[Yann Gerven]], [[Filip Oillo]], [[Lukian Tangi]]. Pêr Denez, hag en doe ezhomm eus ur frapad amzer evit dareviñ, a ginnigas e romantoù hag e zanevelloù a reas berzh (2 500 skouerenn moullet). Hag ur skrivagner yaouank ha fonnus a voe degemeret gant Ronan Huon, hep reiñ evezh d'ar bismigerien a gave e stil un tamm dizereat : Yann Gerven, anv-pluenn Yvon Gourmelon. Test ha den oberiant er c'helenndi-se, [[Frañsez Favereau]] a veneg pouez Kevrenn geltiek Skol-veur Roazhon 2 e-lec'h ma veze broudet ar studierien da skrivañ e brezhoneg. Kalonekaet e vezent gant Pêr Denez, hemañ e penn ar gevrenn, a grouas un ti-embann nevez, [[Skrid]], evit dastum o skridoù kentañ. === Diaesterioù e tro ar c'hantved, hag an adlañs === E 1998 e sante, Ronan Huon, oadet 77, e oa pounneroc'h-pounnerañ e gargoù embanner, ha pa voe diskarget eus e labour kelenner lise, ken e fellas dezhañ unaniñ pouez Al Liamm e-keñver al lennegezh evit an dud deuet ha hini An Here, hemañ brudet evit kalite e embannadennoù evit ar yaouankiz, e geriadur hollvrezhoneg (1995) ha berzh e Bro-C'hall a-bezh emvuhezskrid [[Jean-Marie Déguignet]]. Sinet e voe un emglev evit kas karg ar gwerzhañ hag an dasparzh war chouk An Here adalek 1999, met dieub e chome Al Liamm evit dibab ar pezh e vefe embannet. Da freuz-stal ez eas An Here e 2005 ha goude un nebeud a levrioù kenembannet e chomas a-sav labour embannadurioù Al Liamm e-pad ar bloavezhioù 2003 ha 2004. == Modernaat== Keit an {{XXvet kantved}}, pa ne oa burev labour ebet estreget re an dud a-youl-vat, ne voe hogos ostilhoù arbennik ebet, nemet skriverezioù treloc'hek, m'o doe unan en o c'herzh. E deroù ar bloaz 2000 e voe embannet gant oberour ar pennad-stur e oa ul lec'hienn Internet war ober (niverenn 318). Meret e voe chomlec'hioù ar c'houmananterien gant Pêr ar Bihan betek e dremenvan e 2006. Ret e voe d'an dud yaouankoc'h krouiñ diaz-roadennoù ar chomlec'hioù war urzhiataer ha bezañ disammet eus ar bec'h-se pa voe fiziet da [[Kuzul ar Brezhoneg|Guzul ar Brezhoneg]] e-tro 2010. == Ti-moullañ ar Baol arbennikaet war voulladennoù brezhonek a-feson == Chañsus eo bet Al Liamm p'en deus bet tu da fiziañ an darn vuiañ eus he embannadennoù d'ur moullerezh renet er bloavezhioù kentañ gant ur penmouller tost-tre d'an Emsav, ha goude ma voe hennezh aet war e leve, e chome micherourien lizherennerien gouest da reizhañ o-unan an testennoù brezhonek. Ha feal da servij ar moullerezh-se e chomas rener Al Liamm e-pad 42 vloaz<ref>Meneget e voe er pennad-stur an niverenn 318 (Genver-C'hwevrer 2000) m'eo bet fiziet labour moullañ an niverenn-mañ da Geltia Graphic e [[Speied]]</ref>. Treuskaset e voe skiant-prenet an embann hag ar fardañ levrioù dastumet gant tud ''Gwalarn'', ''Skrid ha Skeudenn'' ha ''Skridoù Breizh'' da remziad an emsaverien yaouank (Ronan Huon, Pêr Denez, Frañsez Kervella, [[Andrev Latimier]], Arzel Even, Pêr ar Bihan, Pêr Bodenan, [[Loeiz Bihanig]]) gant un den arbennigour war ar moullañ ha war an embann ivez hag en doa labouret a-dost gant tud ''Gwalarn'' a-raok hag e-pad an [[Eil Brezelèbed]], Florentin Goinard, e anv. War bajenn eil diwezhañ niverennn 7 ''Al Liamm - Tir na n-Og'' (Meurzh-Ebrel 1948) e lenner ''Imprimerie de « La Mouette » Avenue de Paris, LA BAULE''. Krouet e oa bet an ti-moullañ-se e 1926 gant tri den, François André, an hini pouezusañ,<ref>Meneget gant [http://www.lamouettecommunication.com lec'hienn an embregerezh La Mouette Communication.] hag eñ lesanvet "impalaer ar c'hazinoioù" ha "poulzer an touristerezh er Baol".</ref>. Florentin Goinard, teñzorer hag embanner ar [[Framm keltiek]], a voe tamallet ha toullbac'het e-pad un nebeud amzer da vare an Dieubidigezh hag e kavas ul labour penmouller e Moullerezh ar Skrev, en e bastell-vro c'hanidik. Kendalc'h a reas gant embann un nebeud levrioù dre ''Skridoù Breizh''. Estreget kelaouenn hag embannadurioù Al Liamm e weler ma voe bet moullet ar gelaouenn divyezhek ''Ar Vro-Gwirionez'' er Baol gant an hevelep font Times c'ar mare ma veze implijet ar plom. Moullet e voe ar gelaouenn en ti-moullañ, anvet ''Ti-moulerezh ar Skrev'', ''Ti-moulerezh ar Baol'', ''Éditions La Baule'' hag ''Imprimerie de la Mouette'' en diwezh, betek an niverenn 317 (Du-Kerzu 1999). Tregont vloaz kentoc'h ne veze mui moullet al levrioù er Baol nemetken, met gant an ''Imprimerie administrative et commerciale'' e Brest (adalek 1957), an ''Ti-moulerezh Simon'', e Roazhon, ar ''Presses bretonnes'', e [[Sant-Brieg]]<ref>Mouller ar gelaouenn eo bet ''Graphe'' e [[Kintin]] adalek 2000 hag hiziv eo aet ar marc'had gant Ouestélio e Brest. </ref>, ''[[Staol]]'' e Speied, ''Cloître'' e [[Sant-Tonan]], ''Ouestélio'', e Brest. Fiziañ moulladennoù al levrioù d'an embregerezh ''Graphe'' war-dro 1980 a seblant liammet ouzh donedigezh an [[offset]]. == Reteradur politikel== O vezañ ma n'eo ket un aozadur politikel, ar gelaouenn zo eiltitlet « dastumadenn sevenadurel daouviziek », ha darn eus an oberourien o deus techoù politikel o tennañ da savboentoù e-keñver Breizh hag ar brezhoneg, evel m'en doe displeget splann Andrev Latimier e 1948 en ur ziskouez ar pal uhelañ, « (adsevel) an Emsav evit mat », goude m'en doa pouezet war skouer Stad dieub [[Iwerzhon]], pa 'z eo « ret d'ar vrezhonegerien plediñ gant pep kudenn a-bouez a sell ouzh hor stourm broadel, ha prientiñ an amzer da zont a zle bezañ ar muiañ ar gwellañ “marevezh ar brezhoneg”. »<ref>Pennad-stur titlet ''Stourm'', en [https://web.archive.org/web/20241103124153/https://t.alliamm.bzh/digoust/007/#p=6 ''Al Liamm - Tir na n-Og'', niv. 7, Meurzh-Ebrel 1948].</ref> Meur a vloaz pelloc'h, war dreuz ar bloaz 2000, e savas pennadurezh ''Al Liamm'' ur pennad-stur ma lenner al linennoù-mañ ennañ : {{Quotation|Spered ''Al Liamm'' evel hini ''Gwalarn'' zo ur spered krouiñ, ur spered studi, ur spered digor war ar bed ha doujus e keñver an dud, ur spered a-vremañ troet war un dazont birvidik hag entanus mar fell d'an holl Vretoned labourat ha stourm a-gevret war-du an hevelep pal : difenn ar gwir da vevañ e Breizh, da gomz, da zeskiñ ha da gelenn hor yezh ha da lakaat un termen da c'halloud ur Stad kreizennet-rik, tra c'haonac'h evidomp-ni Bretoned hag evit an darn vrasañ eus an dud o vevañ e Bro-C'hall.|''Al Liamm'', nn 318, p. 6.}}. N'eus mui anv eus ar stourm broadel, met gant un doare didrouz ez eo bet eztaolet an hevelep mennozhioù. Evel m'eo bet meneget gant Frañsez Favereau e voe tud o rebechiñ bezañ bet roet bod da dud ar Bezen Perrot, pe da belvanourien zo, e skrivas Tudual Huon : « Evidomp-ni avat eo anat e oa faziet tud ar bezen Perrot pa oant aet a-du gant an Nazied e-pad ar brezel » evit respont d'ul lenner<ref>''Al Liamm'', niv. 347, Kerzu 2004, p. 98.</ref>. Pa savas un dael a-enep Roparz Hemon e deroù 1998, Tudual Huon, eil rener nevez-deuet, a zisklêrias fraezh ha sklaer reteradur politikel ar gelaouenn, pa ne felle ket d'e dad e embann ken splann : {{quotation|…Morse n'en deus Roparz Hemon pleget. Eveltañ e kav deomp eo fur ha ret stourm ouzh ar re o deus lakaet nerzh ha youl da zistruj hor sevenadur hag hor yezh, ret eo stourm ouzh al lezennoù bet savet ganto evit o mat dezho nemetken, evit dilemmel ganeomp an disterañ frankiz|''Al Liamm'' niv. 307, Meurzh-Ebrel 1998, p. 108.}} == Levierezh an embann == === Mont en-dro === N'eus bet den gopret ebet evit obererezhioù embannerezh a-raok 2013 ha beteg-henn hogos an dispignoù a denn d'ar moullañ evel ma weler en tiez-embann meret gant tud a-youl-vat. An arc'hant postet a zeue eus ar gwerzhioù, ar roadennoù hag an astennoù aotreet gant ar skrivagnerien o-unan. Abaoe 1982 eo erruet ur c'hemm bras, pa voe divizet gant ar Stad c'hall, heuliet gant ar strollegezhioù lec'hel debarzhañ yalc'hadoù evit ar mizoù-moullañ, da gentañ, hag ar mizoù-treiñ da c'houde. Met, bloavezioù-pad, e nac'has ar CNL (''Centre National du Livre''<ref>{{fr}} [https://centrenationaldulivre.fr/le-cnl-en-bref CNL]</ref>) anavezout an embannerien a youl-vat evel embregerezhioù da vezañ skoazellet. N'eus ket kalz a zitouroù war arc'hantaouiñ al levrioù e-barzh ar gelaouenn, na war ar pezh a vez roet d'ar skrivagnerien e-keñver [[gwir aozezr|gwirioù aozer]], met dister a-walc'h eo, pa ne ya ket niveroù an embann da liveoù uhel-tre. P'eo metoù ar brezhoneg skrivet ur bedig gant nebeud a dud (miliadoù nemetken) e c'heller soñjal e vez muioc'h a skoazell roet d'an oberourien, hag a ya pelloc'h eget en tiez-embann o plediñ gant yezhoù muioc'h implijet. Implij ar peurunvan a zegase ul labour prientiñ donoc'h eget ar reizhañ boas, pa oa oberourien kozh (Yeun ar Gow, Abeozen, Maodez Glanndour, da skouer) ha skrivagnerien yaouank o doe boazioù all evel [[Mikael Madeg]]. Er bloavez 1978, pemp den, Ronan Huon, Pêr Denez, Andrev Latimier, Loeiz Bihanig ha Pêr ar Bihan a rae war-dro [[kent-moullañ|kempenn an dornskridoù evit ar moullañ]], pep unan d'e dro, met war-dro 1975, [[Yann Erwan an Abalan]], studier e Kevrenn ar yezhoù keltiek, e [[Skol-veur Roazhon 2]], a grogas da sammañ an darn vuiañ eus ar c'harg <ref>Christian Rogel, ''Les éditeurs en langue bretonne'', ENSSIB, 1978</ref>. Meneget e voe al labour kent-moullañ arbennik-se e deroù embannadennoù [[Lan Inizan}} (1977), « modernaet ar yezh ha kempenn evit an embann » ha hini [[Yann-Vari Kerwerc'hez]] (''En ur rambreal'', 1980). E 2013 e voe tutaet un implijer, [[Jerom Olivry]], evit merañ koumanantoù d'ar gelaouenn ha harpañ prientiñ an embann. === Dastumadoù === Ha p'eo bet embannet muioc'h eget 300 levr a bep seurt n'eo ket bet divizet o rannañ dre zastumadoù, evel ma vez graet gant an tiez-embann kenwerzhel. P'eo an darnvuiañ eus an embann gouestlet d'ar romantoù pe d'an danevelloù, n'eus ket tu da sevel dastumadoù diouto, dreist-holl evit an teskadoù danevelloù ken liesseurt o stiloù hag o amzerioù sevel. Ha ne gaver den a c'hellfe bezañ gwelet evel rener an dastumad-mañ-dastumad. Koulskoude ez eus bet tri dastumad levrioù e-pad prantad Ronan Huon, unan chomet a-sav, ''Brezhoneg eeun'' (an daou levr embannet kentañ, Roparz Hemon an oberour anezho) ha ''Studi ha dudi'', evit ''Gwerzhioù kozh'' dastumet gant Fañch an Uhel (1970) ; bez' ez eus bet eus an dastumad ''Levrioù ar vugale'' a yeas e-barzh daou heuliad niverennet (1953-1967 - 29 zitl ha 1976-1978 - 6 titl). A-drugarez d'un emglev gant an Éditions Bias (Pariz) eo bet savet pa voe aotreet ganto eiladurioù skeudennadurioù levrioùgoù berr (24 fajenn). Ur stumm dister a veze kinniget d'ar vugale vrezhoneger, met ne zeuas ket war wel un embannerezh evit bastañ da ezhommoù a-raok savidigezh An Here e 1983. An darn vuiañ a oa kontadennoù hengounel mil gwezh anavezet ([[Charles Perrault]], [[Breudeur Grimm|Breudeur Grimm]], [[Hans Christian Andersen]]…), krennet hag azasaet gant meur a droour, a-wezhoù anavezet evit traoù all (Roparz Hemon, Frañsez Kervella, Pêr Denez). Ne voe ket klasket tizhout ar grennarded, ken izel ma oa niver ar re a lenne e brezhoneg en hanter kantved kentañ emichañs. Dindan renerezh Tudual Huon e kaver daou zastumad bihan : « Didermen », glas-teñval ar goloioù ha mentoù bihanoc'h, ha termenet gant an embanner evel "levrioù berr evit ar re a blij dezhe bezañ echu buan o lennadenn hep na vefe dister an danvez kinniget", studiadennoù peurvuiañ, krouet e 2015 ha « ZH » evit "levrioù tonket da blijout da lennerien romantoù yaouankañ ("Krennarded ha Gour Yaouank" a vez graet anezhe)". Un dastumad "Levrioù da selaou" zo bet krouet evit al levrioù enrollet da vezañ selaouet. ==Rakvoullañ == === Skeudennadur ha kalite ar paper === N'eus ket bet klasket fardañ [[levr kaer|levrioù kaer]] evel ma oa bet graet gant Youenn Drezen, harpet gant Florentin Goinard, en ur sevel ''Skrid ha Skeudenn'' e barr ar Seiz Breur ma voe arzourien dispar a felle dezho ergerzhout domanioù ar gened evit brezhonegerien eus ar vegenn. Dister a-walc'h eo lodenn an oberennoù skeudennet a-hed an destenn. Pa oa troet Tudual Huon yaouank gant ar [[bannoù-treset]] e kaver daou albom bihan diwar e bluenn. E 2022 e kave dezhañ e vanke d'ar grennarded traou da lenn pe da vezañ podskignet<ref>Atersadenn embannet e [[Bremañ (kelaouenn)|''Bremañ'']], niv. 444, Kerzu 2022-Genver 2023.</ref>. A-hed an tregont vloaz kentañ ne veze ket moullet muioc'h eget 500 skouerenn evit pep levr, estreget al levrioù-deskiñ (hentennoù yezh, yezhadurioù ha geriadurioù) hag emvuhezskridoù Jarl Priel ha Yeun ar Gow, a-raok ma teuas muioc'h a arc'hant ha ma voe dilezet ar moullañ dre plom war-dro ar bloavezioù 1990. === Maketennerezh ha goloioù-levr === Ne veze ket anv eus maketenniñ al levrioù e deroù an ti-embann, ha pa voe un nemedenn pa fizias [[Zavier Langleiz]] [[Tristan hag Izold (Langleiz)|Tristan hag Izold]] da embann, met hemañ, un arzour ha treser eus ar re varrekañ, en doa adkemeret neuz ha stil al levrioù en doa lakaet da embann a-gent : ''[[An div zremm]]'' (e Levraoueg Gwalarn, 1933 ; Skridoù Breizh, 1943) hag ''Ene al linennoù'' (''Skridoù Breizh'', 1942) ha dreist-holl, ''[[Enez ar Rod]]'' (Ar BALB, 1949), dezhañ an hevelep ment ha treuz hag e pikol romant war [[Danvez Breizh]]. E 1959, golo ar romant mor a vent vras, ''An teirgwern Pembroke'' (Jarl Priel) zo ul livadur gant [[Yvonne Jean-Haffen]], un arzourez vrudet, pennskeudennerez al levr ; ne voe ket un gwir zibab gant an embanner avat, pa oa bet skeudennet an doare gallek ganti (''Le trois-mâts errant'', Les Portiques, 1931). E 1962 e voe gwisket ar romant ''Mari-Vorgan'' gant ur c'holoenn, tresadenn ur [[bezhin|vezhinenn]] warni, ha melen he foñs, ul liv divoas en embannerezh vrezhonek ; e 1964, tresadenn un vambouzeg e voe dispaket war goloioù 1 ha 4 ''Abrobin'', war un foñs melen, ur wezh c'hoazh. Ledskeud du-pod treset ur c'hastell a yeas d'ober goloenn ''Diamantoù Keroulaz'' (R. Hemon, 1965)). Kentañ goloenn ul luc'hskeudenn du ha gwenn warni a zeu gant ''[[An irin glas]]'' ((R. Huon, 1966) ha kendalc'het e voe gant an neuz-se evit ar romantoù hag an teskadoù danevelloù, nemet un dresadenn ur wezh an amzer (''E Penn an hent'' gant [[Youenn Olier]], 1975, dezhañ ur c'holoenn gant c'hoari lizherennoù a-feson, met hep meneg an arzour). Etretant e weler anv ur arzour maketenner a vo merket kenkoulz evel oberour maketenniñ ar gelaouenn<ref>Ijinet en doa an [[divlizherennad]] AL a gaver war ar gelaouenn ha keinoù al levrioù keit ha hanter-kant bloaz.</ref> ha saver goloioù levrioù, [[Yann Vaze]], un emsaver anavezet a-walc'h. D'ur maketenner beljiat, Willy Degrysee anv, e voe fiziet ar goloioù war-dro 1980 hag ivez d'un treser yaouank en doe fardet goloenn e deskad danevelloù ''Ar chalboter huñvreoù'', Tudual Huon, mab d'an embanner. Anvioù ar re o doe fardet unan eus ar goloioù a vez meneget e meur a dro, met a-wezhoù n'int ket hag ur wezh e lenner : "golo © Al Liamm". === Azwelout an testennoù ha kas ar prientiñ da benn=== Ma 'z eo roet anvioù izili ar c'huzul-ren war ar gelaouenn, na ra ket pep unan eus an dud meneget war-dro diuz an testennoù da embann hag o frientiñ. Ha tud all a zegas o varregezhioù, skrivagnerien pe yezhourien. Er bloavezioù kentañ ar XXI{{vet}} kantved e c'heller menegiñ Riwal Huon, breur ar rener, [[Sylvain Botrel]] hag [[Erwan Hupel]] hag ar c'houblad priedoù, [[Annaig Kervella]] ha Herve Latimier, ar re-se izili ar c'huzul-ren ha diskennidi tud o doa kemeret ur perzh bras en istor ''Al Liamm''. ==Politikerezh embann== === Peseurt embannadennoù ? === E 1978 e tisplege Ronan Huon ne veze ket kaset dezhañ trawalc'h a destennoù mat da vezañ embannet, pa lavare n'en doe nac'het nemet daou zornskrid, unan anezho « evit abegoù doare-skrivañ ».<ref>Christian Rogel, ''Les éditeurs en langue bretonnes''…, ENSSIB, 1978.</ref>. Skrivet en doa e deroù 1968 e kave diaes, a-wechoù, kavout ur c'hempouez, « en ur gelaouiñ an dud, o diduiñ hag o c'helenn war un dro… pa ne zegouezh ket d'ar rener trawalc'h a skridoù ».<ref>''Al Liamm'', niv. 127, Meurzh-Ebrel 1968.</ref>. Er c'hempouez etre lodennoù ar gelaouenn e soñje, met darn eus an embannadurioù a zo diouzh ar skridoù a zo bet embannet e stumm un danevell pe ur studiadenn. Dindan renerezh e vab, Tudual, ne vez ket kaset re a zornskridoù, pa en doe pouezet ivez war ar fed ma « ne vez ket nac'het da vat » an testennoù kinniget, met « adkas(et) d'ar skrivagner en ur lavarout dezhañ ez eus traou da renkañ ».<ref>''Bremañ'', niv. 444, p. 9.</ref>. Abaoe an deroù ez eus un bodad tud a-youl-vat a lenn ar c'hinnigadennoù hag a eskemm war an traoùm da reizhañ. Eskemmoù gant ar skrivagner a ya da-heul. Hervez Tudual Huon e kave d'e dad e oa gwelloc'h embann levrioù war baper ordinal a vije aesoc'h da werzhañ, met n'eo ket un dislavar pa voe embannadennoù war baper kaer evit desachañ buanoc'h an arc'hantaouiñ<ref>Atersadenn Tudual Huon : « Skignañ levrioù evit ar re a zo tik gant al levrioù war baper… Ma zad a rae ar c'hontrol, embann levrioù ar marc'hatmatañ ar gwellañ evit ma vefent prenet gant an holl ». ''Bremañ'', niv. 444, Kerzu 2022-Genver 2023.</ref>. Nebeut a levrioù kaer a voe embannet ha bewech e voe dre hêrezh : hêrezh tresadennoù Langleiz deuet gant e destenn, hêrezh al levr, ''An teirwern Pembroke'' gant Jarl Priel , skeudennet e 1931, ha hêrezh dic'hortoz pa voe adkavet dourlivadurioù Robert Damilot chomet dianav pa oa Youenn Drezen tost da embann ''An dour endro d'an inizi'' gant un ambrougadenn genedusoc'h.<ref>Kontet eo an adkavadenn e-touez paperioù an oberour e-barzh ''E koun Youenn Drezen'', ''An Alarc'h embannadurioù'', 2022.</ref>. === Levrioù evit adperc'henniñ ar yezh === Pa voe ''Al Liamm'' hag he zi-embann, ur c'hendalc'h da Walarn, hag ar c'hrouer anezhañ oberiant a-bell, e voe he fennoù kendrec'het ma ne vije bet kresket al lennerien, ma ne vije ket pourvezet ostilhoù yezh. Ul labour ret e voe kendalc'h gant embann ha gwellaat dornlevrioù Roparz Hemon, geriadurioù, hentennoù (''Cours élémentaire de breton'', ha ''Méthode rapide de breton'' goude) ha yezhadurioù. Un dever e oa, met un doare efedus evit degas arc'hant. Pa veze moullet 500 skouerenn eus ul levr faltazi gwerzhet e-pad dek vloaz e veze gwerzhet kantadoù a levrioù deskiñ e levrdioù kar-o-bro ha dre lizher. Estreget al levrioù diazez savet gant an den liesskrivagner, ''Cours élémentaire de breton'', ''[[Grammaire bretonne]]'', ''[[Méthode rapide de breton]]'', ''[[Dictionnaire breton-français]]'' ha ''[[Dictionnaire français breton]]'' e kaver adembannadur ''[[Yezhadur bras ar brezhoneg]]'' Frañsez Kervella]]. ''Dictionnaire classique frençais-breton'' [[Reun ar Glev]] a voe degaset gant e oberour, a brestas an arc'hant evit ar moulladur. Ar pezh a denn da istor ar brezhoneg hag ar yezhoù keltiek a voe graet war-dro errbloavezhioù kentañ (levrioù savet gant Arzel Even hag Abeozen), met dilezet e voe evit boueta ar gelaouenn yezhoniezh ''Hor Yezh'' da c'houde. === Dibaboù lennegel ha politikel === Frañsez Favereau en doa deskrivet daou rummad oberourien vrezhonek goude ar brezel, ar re o doa ur « spered broadel » (bodet en-dro da Al Liamm) hag « ar batrioted » (bodet endro da [[Ar Falz]]-Skol Vreiz, da [[Kendalc'h|Gendalc'h]] (krouet e 1950) ha da [[Emgleo Breiz]] (krouet e 1953). An diforc'hioù politikel etre [[Emsav|ar vroadelourien vrezhon]] hag ar re a zouje d'ar Republik c'hall a yae da reiñ boued d'ur brezel war ar reizhskrivadur : peurunvan e-tal [[Doare-skrivañ KLT|KLT]] (hervez emglev ar skrivagnerien e 1906), hemañ erlec'hiet e 1955 gant ur reizhskrivadur nevez all, ar « skolveurieg », herouezet gant ar chaloni Falc'hun. Lestr admiral ar peurunvan a voe ''Al Liamm'' paeroniet gant Roparz Hemon, an hini en doa kemmet skritur ''Gwalarn'' nebeud amzer goude emglev miz Gouere 1941 ha heñchet un toullad skrivagnerien d'e heul. === Un gwir bolitikerezh embann ? === Ma 'z eus bet un nebeud pennaennoù a c'heller divinout : chom diseblant ouzh ar pezh a oa bet graet gant an oberourien e-pad ar brezel pe embann kentoc'h romantoù, danevelloù, barzhonegoù ha pezhioù-c'hoari, ne weler ket un doare da leviañ ar produadur. Tuet e veze hag ez eo atav ar skrivagnerien da ginnig testennoù a-blom gant al live goulakaet a zlefe bezañ tizhet e-keñver ar stil, pa ne soñj da zen ebet e vefe dereat embann sketchoù poblel gant c'hoari-gerioù, da skouer. An tad hag ar mab o deus displeget n'eus dibab ebet d'ober, pa zeu hogozik re nebeut a zornskridoù, ha pa 'z eus un diouer a amzer evit kalonekaat, kuzuliañ ha divankañ. Liesseurted an traou embannet eo bet o sorb pennañ. === Moulladegoù === Diaes e vez embann evit un niver izel a lennerien hep un framm dasparzhañ fetis, ha diefedus e chom pa ne vez ket al lennerien boas da brenañ al levrioù brezhonek digant al levrdiez. == Arc'hantaouiñ == === Profoù arc'hant === Termal he doe graet ''Al Liamm'' war an arc'hantaouiñ, met ne oa ket posubl kendalc'h gant daou gef ha gwelloc'h e kavas ober gant ar rakprenadennoù, ken e veze paet un astenn d'ar mouller ha kaset ar peurrest a-dammoù, diouzh ar gwerzhañ. Koulskoude darn eus ar 14 000 lur dispignet evit prenañ dalc'had Skridoù Breizh e 1958 ne c'hell bezañ astennoù ar « rouedad migoned » hepken, met profoù a zleer goulakaat. === Rakprenadennoù === Ar rakprenadennoù, evel ma vez graet evit embannadennoù skiantel pe cheuc'h, strizh o marc'hadoù, a voe implijet a-gozh evit paeañ mizoù ar moullañ – ha graet e veze evit ermaeziadennoù ar gelaouenn<ref>E 1957, paper boutin : 1000 lur/bloaz ; paper kaer : 1500 lur/bloaz. E 1967 : 20 ha 25 lur.</ref> ! === Moulladennoù a-ziforc'h === Hengounel e oa ober moulladennoù a-ziforc'h evit levrioù dibar a-fed kaerded pe rouezted. Heuliet e voe an dra-se gant an embann brezhonek, ha graet gant Skrid ha Skeudenn, amatourien levrioù kaer e penn an ti-embann. Gant Florentin Goinard, penmouller er Baol, e oa naturel e teufe moulladennoù cheuc'h da greskiñ ar gounidoù kentañ. Ar seurt moulladennoù a veze kinniget ingal dindan renerezh Ronan Huon betek 1994. Bloaz a-raok e veze kinniget d'ar prenañ un pemzegad titloù a denne da levrioù war baper kaer a vane e kerz Al Liamm. Chom a rae pezhioù-c'hoari ha levrennoù ar [[Bibl]] evit an darn vuiañ<ref>Notennoù en niv. 276 ha 277, derou 1993.</ref>. === Skoazell foran === E penn niverenn 272 ''Al Liamm'' (Mae-Mezheven 1992) ec'h embannas ar gelaouenn e vefe savet un ermeziadenn ouzhpenn evit ar bloaz, da lavaret eo c'hwec'h evel a-ziagent. A-drugarez d'ur yalc'h digant ar CNL e teue ar c'hresk, met resisaat a reas Ronan Huon ma ne vije ket muioc'h a ermeziadennoù dre an arc'hant hepken, met dre labour ar skipailh war an dro. Koulskoude e teue yalc'hadoù evit embann al levrioù abaoe ma voe bet krouet [[Skol-Uhel ar Vro]] e 1982. An arc'hant foran-se a oa hini strollegezhioù Breizh ha hini ar Stad. Departamant [[Penn-ar-Bed]] a skore embann an embann evit ar yaouankiz dre ma klaske ober traoù evit ar skolajidi hag ar skolidi divyezhek, met ne voe ket kinniget levrioù yaouankiz gant ''Al Liamm''. Pa voe trec'h unaniezh an tu kleiz e dilennadeg ar Rannvro e 2004 e kreskas ar skoazelloù evit al levrioù brezhonek ken e kreskas niver al levrioù embannet gant ''Al Liamm'' ivez evit mont da 5 pe 6 levr bep bloaz, ha 10 e 2010. == Gwerzhañ == === Gwerzh war-eeun === E-pad an dek bloavezh kentañ e voe lakaet e-barzh gelaouenn ur chomlec'h evit urzhiañ levrioù, hini Pêr Bodenan, hag eñ o chom en [[An Erge Vihan|Erge-Vihan]], tost da Gemper. Er [[bloavezhioù 1960]] ha [[bloavezhioù 1970|1970]] e veze meneget hini [[Janed Queillé]], e [[Gwengamp]], e-barzh al liketennoù (sterniet pe get) ma veze roet keloù diwar-benn embannadenn pep levr enno. Ur c'hont-post arbennik e voe displeget. E 1994 e voe erlec'hiet chomlec'h Ronan Huon ouzh hini Janed Queillé, hep niverenn kont-post. D'ar mare-se e veze dispaket levrioù ''Al Liamm'' gant re ''Skrid ha Skeudenn'' ha re ''Skridoù Breizh'' e lec'hioù ma yae stourmerien evit adsevel Breizh (kampoù hañv, festoù, emvodoù politikel hag all). Tud a-youl-vat a brene un nebeud levrioù evit o gwerzhañ d'o c'heneiled dre stalioùgoù dibad. Pa voe savet [[Diffusion Breizh]] e voe dasparzhet gwelloc'h levrioù ''Al Liamm'' el levrdioù, hag e teuas an embannerezh brezhoneg er-maez eus an deñvalijenn. E 1994 koulskoude ez eo meneget e diwezh ar gelaouenn n'eus bet kavet nemet 8 levrdi e Breizh a ginnig levrioù brezhonek nevez (tri eus ar chadenn [[Ar Bed Keltiek (stalioù)|Ar Bed keltiek]], tri eus [[Coop Breizh]] ha daou all e Gwengamp ha Lannuon). N'eus bet kemm ebet keit an hanter-kant vloaz da c'houde, pa embanne Tudual Huon e 2022 : « Dek stal a zo d'ar muiañ e Breizh e-lec'h ma kaver (levrioù Al Liamm) »<ref>''Bremañ'', niv. 444, Kerzu 2022-Genver 2023, p. 6.</ref> === Bruderezh hag herouezañ === Pa ne oa ket ur marc'had digor evit al levrioù brezhonek el levrdioù e veze rediet an embannerien a-youl-vat klask prenerien dre ur rouedad tud hag aozadurioù. Dastum ha renkañ chomlec'hioù an dud kar-o-yezh a voe unan eus al labourioù a c'heller fiziout en un den ha n'eo ket ret kejañ outañ alies-kenañ. Hervez Pêr ar Bihan e voe graet gant Andrev Latimier (bet er skipailh adalek 1948 betek 1998), a vevas an darn vuiañ eus e vuhez e Rannvro Pariz<ref>''Al Liamm'', niv. 310, 1998, p. 403.</ref>. Evel-se e veze posubl kas follennoù-bruderezh evit broudañ an danvez-lennerien da rakprenañ pe da brenañ al levrioù dre hanterouriezh Janed Queillé, kenwerzherez o werzhañ botoù e Gwengamp. Ouzhpenn da bajennoù brudañ war golo 3 ar gelaouenn e veze silet aperennigoù gant chomlec'h Ronan Huon warno er gelaouenn hag el levrioù. Pelloc'h e voe karget [[Erwan Tranwouez]] d'ober war-dro fichennaoueg ar goumananterien hag ar brenerien. Ne c'helle ket an embannerien vrezhonek, ken izel o gwerzhañ, goprañ dud a vicher evit an herouezañ evel an tiez-embann gallek a vent vras hag a engorf un departamant « ''diffusion' » ha ne ra ket gant ar bruderezh ez-reol<ref>Kas kelou d'ar mediaoù, d'al levrdioù ha d'al levraouegoù, aozañ abadennoù skingomz ha skinwel, ha tuta evit mont war ar poentoù-gwerzhañ pennañ e vez o c'hefridioù.</ref>. Alies e klemm an embannerien, n'eus ket trawalc'h a vruderezh evit ma vefe kaset keloù war an nevezenti. == Embannadennoù hervez ar bloaz == ;Brezhoneg * 1948 ** Roparz Hemon, ''Ar c'horf dindan treid ma zad-kozh'', 66 p. Embannadurioù Douar ar Yaouankiz<ref>Embann a reas skipailh ar gelaouenn ''Al Liamm-Tir na nÓg'' ur levrig dindan anv Douar ar Yaouankiz, troidigezh an dro-lavar iwerzhoneg Tir na nÓg hag un eil levrig dindan anv ar gelaouenn ''Al Liamm''.</ref>.Dastumad ''Brezhoneg eeun, 1''. Romant polis ha levr yaouankiz ** Roparz Hemon, ''Gaovan hag an den gwer,'' 48 p. Embannadurioù Douar ar Yaouankiz. Dastumad ''Brezhoneg eeun, 2''. Diwar ur varzhoneg saoznek savet er 14vet kantved. Levr yaouankiz. * 1950 ** [[Jarl Priel]], ''[[Ar spontailh]]'' : pezh-c'hoari e 3 arvest, 3 skeudenn gant Koroller, Arelli ha Ralph Soupault, 176 p. C'hoariva. ** Theodor Storm, ''[[Aquis submersus]]'', troet diwar ar germaneg [sic] / alamaneg ha kinniget Pêr Denez, 74 p. Romant. ** Tangi Malmanche, ''An Antekrist, Tri arvest gant ur ragarvest'', 84 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 300 skouerenn niverennet war baper [[leuegen]] alfa. Anv an embanner : Al Liamm-Tir-na n-Og. Adembannet gant [[Aber (embannadurioù)|Aber]] e 2013. C'hoariva. * 1952 ** Jarl Priel, ''[[Kleñved an Togn]]'', 32 p. Anv an embanner : ''Al Liamm-Tir na n-Og''. C'hoariva. * 1953 ** ''Barzhaz : kant barzhoneg berr 1350-1953'', kentskrid ''Hent hor barzhoniezh'' gant Pêr Denez, 151 p. Notennoù war an oberourien. Moulladennoù niverennet : 20 skouerenn war baper leuegen neud disi Outhenin-Chalandre ha 480 war baper alfa Navarre. Anv an embanner : Al Liamm-Tir na n-Og. [[Antologiezh]] barzhonegoù. ** [[Jakez Konan]], ''Ali-Baba hag an daou-ugent laer'', 40 p. Anv an embanner : ''Al Liamm-Tir na n-Og''. Levr yaouankiz. ** [[Korantin Riou]], ''Ar Mabinogion evit ar vugale'', 15 p. Dastumad "Levrioù ar vugale". * 1954 ** Jarl Priel, ''Ma zammig buhez. 1'', 193 p. Emvuhezskrid. Geriaoueg ar gerioù tregeriat rik. Adembannet e 2022 gant An Alarc'h Embannadurioù asamblez gant an div lodenn all eus an heuliad ''Ma zammig buhez''. Emvuhezskrid. ** Abeozen, ''Bisouzig, kazh an tevenn'', 37 p. Levr yaouankiz. ** Jakez Riou, ''Barzhonegoù'', 20 p. Barzhonegoù. * 1955 ** Jarl Priel, ''Ma zammig buhez. 2, Va buhez e Rusia'', 190 p. Geriaoueg ar gerioù tregeriat rik. Adembannet e 2022 gant An Alarc'h Embannadurioù asamblez gant an div loden all eus an heuliad ''Ma zammig buhez''. Emvuhezskrid. ** ''Lenn a ran'' (evit bugale Vreizh), 24 p. ** [[Hans Christian Andersen]], ''Merc'hig ar Rozenn'', , skeudennoù gant Frañseza J. Bertier, 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 1. ** [[Charles Perrault]], ''Paotr e varv glas'', Skeudennoù gant J.-M. Rabec, 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 2. Titl orin : ''Barbe bleue''. ** [[Arzel Even]], ''Barzhonegoù'', 128 p. Barzhonegoù. ** Ronan Huon, ''Evidon ma-unan : barzhonegoù 1944-1955'', 121 p. Barzhonegoù. ** [[Gwilherm Berthou-Kerverzhiou|Kerverzhiou]], ''Barzhonegoù'', 128 p. Barzhonegoù. * 1956 ** Roparz Hemon, ''An ti a drizek siminal'', p. Brezhoneg eeun. Romant polis. ** [[Daniel Defoe]], ''Robinson Kruzo'', skeudennou gant M. Cochard, 24 p. Rummad Levrioù ar vugale, 3. Titl orin : ''Robinson Crusoe''. ** Jacob & Wilhelm Grimm, ''Ar c'hemener bihan kalonek'', skeudennoù gant M. Cochard, 14 f. Dastumad ''Levrioù ar vugale'', 4. Titl orin : ''Das tapfere Schneiderlein''. ** Chouchanick, ''Istor ar poñsin melen'', skeudennet gant Luce Lagarde, 24 p.Dastumad ''Levrioù ar vugal''e, 5 * 1957 ** [[Jakez Riou]], ''[[Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all]]'', 116 p. Moulladennoù a-ziforc'h niverennet : 40 skouerenn war baper leuegen neud disi Rives ha 60 war baper alfa Rives. Danevelloù. ** Abeozen, ''Istor lennegezh vrezhonek an amzer-vremañ'', ur ger a-raok, gant Ronan Huon, 253 p. Moulladennoù a-ziforc'h niverennet war baper Rives ha war Alfa. Istor al [[Lennegezh vrezhonek]]. ** Jarl Priel, ''Ma zammig buhez. 3, Amañ hag ahont'', 290 p. Geriaoueg ar gerioù tregeriat rik. Moulladennoù a-ziforc'h niverennet : 30 skouerenn war paper leuegen neud disi Rives ha 50 war baper alfa Mousse. Adembannet e 2022 gant An Alarc'h Embannadurioù asamblez gant an div lodenn all eus an heuliad ''Ma zammig buhez''. Emvuhezskrid. ** Charles Perrault, ''Ar Goantenn e koad ar c'housk'', 24 p.Dastumad Levrioù ar vugale, 6. Titl orin : ''La Belle au bois dormant''. ** Charles Perrault, ''Ar c'hazh gant heuziou ler'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 7. Titl orin : Le Chat botté. ** Charles Perrault, ''Luduennig'', 24 p. D astumad Levrioù ar vugale, 8. Titl orin : ''Cendrillon''. ** Charles Perrault, ''Kabellig Ruz'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 9. Titl orin : ''Le Petit Chaperon rouge''. ** Jacob & Wilhelm Grimm, ''Gwenn-erc'h hag ar seizh korrig'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 10. Titl orin : Schneewittchen. * 1958 **[[Zavier Langleiz|Langleiz]], ''Tristan hag Izold'', 25 skeudenn koadengravet gant an oberour, 200 p. Moulladennoù a-ziforc'h : 25 skouerenn war baper neud disi eus an dibab merket A betek Z, 50 skouerenn niverennet war baper neud disi eus an dibab, 75 skouerenn niverennet war baper offset kaer ha 400 niverennet war baper tev, hep niverenn. [[Levr kaer]] arz. ** [[Arzel Even]], ''Istor ar yezhou keltiek''... 1, X-263 p. Liesskrivet. War ar golo ''Hor Yezh''. Yezhoniezh. * 1959 ** Jarl Priel, ''[[An teirgwern Pembroke]]'', skeudennet gant [[Yvonne Jean-Haffen]], 215 p. Roll ar gerioù micher. Troididigezh ''Le trois-mât errant'', Éditions Les Portiques, 1931, gant Jarl Priel ha troet gantañ. Romant mor. ** Frañseza J. Bertier, ''Kistinenn'', 12 f. Dastumad Levrioù ar vugale, 11. ** ''Gwennig ha Gwenola'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 12. ** Jarl Priel, ''Kontadennoù a-vremañ'', 100 p. * 1961 ** [[Jean de La Fontaine]], [[Paotr Treoure|Augustin Conq]], Yeun Ar Gow, ''Mojennoù'', 24 p. Dastumad Levrioù evit ar vugale, 13. ** Charles Perrault, ''Kroc'hen Azen'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 14. ** Jacob & Wilhelm Grimm, ''Ar c'havr hag he givri bihan'', troet gant Frañsez Kervella, 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 15. ** Roparz Hemon, ''Mari Vorgan'', 166 p. Moulladennoù a-ziforc'h : 20 skouerenn war baper-lin Montgolfier A betek Z, 30 skouerenn niverennet war baper Lafuma. Romant dre lizhiri. ** Maodez Glanndour, ''Istor ar Mabig Jezuz'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 16. ** Jacob & Wilhelm Grimm, ''Rozenn-wenn ha Rozenn-ruz'', 24 p. Dastumad Levrioù evit ar vugale, 17. Titl orin : ''Schneeweisschen und Rosenrot''. ** Charles Deulin & Albert Minot, ''Pêrig hag ar briñsez'', 12 f. Dastumad ''Levrioù evit ar vugale'', 18. ** Hans Christian Andersen, ''An eostig'', troet gant Roparz Hemon, 24 p. Dastumad ''Levrioù evit ar vugale'', 19. ** Mixi-Bérel, ''Bleiz noz Nedeleg : kontadenn eus Bro-Ganada'', 24 p. Dastumad ''Levrioù evit ar vugale'', 20. ** Gwion Rolland, ''An tri porc'hell roz'', 12 f. Dastumad ''Levrioù evit ar vugale'',, 21. ** ''Ar Roue ha Meudig e vab'', 62 p. Dastumad ''Levrioù evit ar vugale''. Levr yaouankiz. ** Abeozen, ''Damskeud eus hol lennegezh kozh''. Istor al lennegezh brezhonek. ** [[Marianna Abgrall]], ''Gwinizh hepken'', kentskrid gant Zavier Langleiz, koadengravadurioù gant [[Xavier Haas]], 76 p. Barzhonegoù. * 1963 ** Jacob & Wilhelm Grimm, ''Ar pevar soner'', 24 p. Dastumad ''Levrioù evit ar vugale'', 22. ** Jacob & Wilhelm Grimm, ''An ti bara-mel'', 24 p. Dastumad ''Levrioù evit ar vugale'', 23. ** Jacob & Wilhelm Grimm, ''An tri ourz'', 12 f. Dastumad ''Levrioù evit ar vugale'', 24. * 1964 ** Yeun ar Gow, ''[[Abrobin]]'', 166 p. Diverradur [[Robinson Crusoe]] gant [[Daniel Defoe|Daniel Defoë]], daou goadengravadur gant J. J. Sévellec. 20 skouerenn war baper Rives ha 50 war baper lafuma Rives. Romant. ** Roparz Hemon, ''[[Diamantoù Keroulaz]]'', 263 p. Romant polis. * 1965 ** [[Frañsez Kervella]], ''[[Diazezoù ar sevel gwerzioù]]'', 72 p. Barzhoniezh. * 1966 ** Ronan Huon, ''[[An irin glas]]'', 202 p. Moulladennoù a-ziforc'h niverennet : 50 skouerenn war paper leuegen neud disi Arches ha 30 war baper neud disi Johannot. 13 danevell. ** ''Ar c'hi kalonek'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 25. **''Perig ar Meud'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 26. ** Pêr Denez, ''Alanig al louarn'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 27. * 1967 ** Roparz Hemon, ''Barzhonegoù'', 142 p. Dastumadenn glok barzhonegoù Roparz Hemon. Moulladenn a ziforc'h : 200 skouerenn war baper kaer Johannot. Barzhonegoù. * 1969 ** [[Reun Menez Keldreg]], ''Merc'hed'', 98 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 50 skouerenn war baper leuegen neud disi Johannot. 2 danevell. ** ''Ar Bibl Santel, 1. An Testament nevez : Ar Pevar aviel'', troidigezh dindan renerezh Maodez Glanndour, 270 p. Moulladenn war baper bibl. Relijion. * 1970 ** Fañch an Uhel, ''Gwerzioù kozh Breiz''h, dibab kempennet gant Pêr Denez, [[Anna ar Beg]] ha Morwenna Denez, kentskrid gant Pêr Denez, 115 p. Rummad ''Studi ha Dudi''. ** Youenn Drezen, ''An dour en dro d'an inizi'', eil embannadur goude hini ''Gwalarn'', 1932, 78 p. Romant. ** Roparz Hemon, ''Ho kervel a rin en noz'', 258 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 50 skouerenn war baper Lafuma. 35 danevell. * 1971 ** Youenn Drezen, ''Sizun ar Breur Arturo'', 86 p. Dastumad ''Studi ha dudi''. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 50 skouerenn war baper Condat diwar 1000 en holl. Heñvel ouzh moulladur e gelaouenn ''Al Liamm'', nn 14, 1949. Romant. ** Roparz Hemon, ''War ribl an hent'', 290 p. 15 danevell. ** Roparz Hemon, ''Tangi Kerviler'', 290 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 30 skouerenn war baper Johannot. Romant. ** ''Ar Bibl Santel, 2. An Testamant Nevez, Oberoù an ebestel, Al Lizheroù, An Diskuliadur''. Troidigezh dindan renerezh Maodez Glanndour, 623 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper bibl. Relijion. * 1972 ** Roparz Hemon, ''Ur Breizhad oc'h adkavout Breizh'', 252 p. Teskad pennadoù skrivet evit [[Breiz Atao]] pe [[Gwalarn (kelaouenn)|Gwalarn]] etre 1923 ha 1929 hag embannet gant Gwalarn e 1931. ** Youenn Drezen, ''Skol-louarn Veig Trebern hag e "frai" Paotr-tev''. 1, kinnig[où] gant Ronan Huon ha [[Pêr-Jakez Heliaz|Per-Jakez Helias]], 182 p. Moulet ez eus bet 1500 skouerenn, en o zouez 70 war baper kaer lafuma niverennet. Romant. * 1973 ** Youenn Drezen, ''Skol-louarn Veig Trebern hag e "frai" Paotr-tev''. 2, 171 p. Moulet ez eus bet… 1500 skouerenn, en o zouez 70 war baper kaer lafuma niverennet. Romant. ** Anjela Duval, ''Kan an douar'', 182 p. Barzhonegoù. ** Tangi Malmanche, ''An intañvez Arzhur'', drama e pevar arvest, 120 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper Johannot. C'hoariva * 1974 ** Youenn Drezen, ''Skol-louarn Veig Trebern hag e "frai" Paotr-tev'', 3, 171 p. Romant. ** ''Ar Bibl Santel, 3. Ar Psalmoù'', troidigezh gant Maodez Glanndour, 224 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper bibl. Relijion. ** Tangi Malmanche, ''Gwreg an toer. Marvailh an ene naonek'', 84 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper Romana. C'hoariva. * 1975 ** ''Romant ar roue Arzhur. 1, Marzhin'', lizherennoù treset ha skrid gant Langleiz, rakskrid [[Vefa de Bellaing]], 191 p. Levrlennadur. p. 189-190. ** [[Youenn Olier]], ''An deiz-ha-bloaz'', 180 p. 50 war baper kaer Romana. 14 danevell.. ** Jarl Priel, ''Va zammig buhez, 1'', 193 p. Roll gerioù tregeriat rik. Eil mouladur. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer Ingres. Adembannet e 2022 gant An Alarc'h Embannadurioù asamblez gant an div loden all eus an heuliad ''Ma zammig buhez''. Emvuhezskrid. ** Tangi Malmanche, ''[[Gurvan ar marc'heg estrañjour]]'', 140 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper Arches. C'hoariva. ** [[Tudual Huon|Tudy]], ''Fri Korloko'', 40 p. Bannoù-treset. ** Roparz Hemon, ''Mari Vorgan’', 166 p. Eil embannadur. Romant. * 1976 ** Tangi Malmanche, ''[[Ar Baganiz]]'', pezh-c'hoari e tri arvest, 132 p. C'hoariva. ** Ronan Huon, ''[[Evidon va-unan]] : barzhonegoú 1944-1961'', kentskrid gant Maodez Glanndour, 118 p. Eil embannadur kresket. Barzhonegoù. ** Frañsez Kervella, ''Yezhadur bras ar brezhoneg'', XII-499 p. Gevellun embannadur Skridoù Breizh, 1947. Yezhoniezh. ** [[Aleksandr Soljenitsyn]], ''[[Ti Vatriona]]'', lakaet e brezhoneg gant [[Ernest ar Barzhig]] (titl orin ''Matrenin dvor''), 79 p. Romant. ** Anne Pierjean, ''Ar c'hazh bihan penn-skanv'', skeudennoù gant G. Viannini, brezhoneg gant Riwal Huon, 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 1. ** Chouchanick, ''Istor ar poñsin melen'', skeudennet gant Luce Lagarde, troet gant Tudual Huon, 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 2. Eil embannadur adwelet. ** Kenan Kongar (Frañsez Kervella), ''An Nadozig vurzhudus'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 3. ** [[Charles Perrault]], ''Kroc'hen azen'', troet gant Riwal Huon, 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 4. * 1977 ** Youenn Drezen, ''[[Itron Varia Garmez]]'', skeudennoù gant [[Reun Kreston|R. Y. Creston]], kentskrid gant Roparz Hemon, 321 p. Geriaoueg. Eil embannadur diwar hini Skrid ha Skeudenn e 1941. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 100 skouerenn war baper ridennet. Romant. ** [[Lan Inizan]], ''[[Emgann Kergidu (romant)|Emgann Kergidu]] ha traoù-all c'hoarvezet e Breizh-Izel e-pad Dispac'h 1793'', Levrenn I ha II, kentskrid gant Ronan Huon, kempennet evit an embann ha modernaet ar yezh gant Yann-Erwan Abalan, 237 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 100 skouerenn war baper kaer c'hwezet arvelen. ** Strollad ar Vro Bagan, ''Ma c'helljen-me kanañ laouen'', 35 p. C'hoariva. ** [[Goulven Jacq]], ''Pinvidigezh ar paour'', 161 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer Ingres. Emvuhezskrid. * 1978 ** [[Yeun ar Gow]], ''[[E skeud Tour Bras Sant Jermen]]'', 256 p. Eil embannadur. 2500 skouerenn goude embannadur kentañ 600 skouerenn e 1955 gant an oberour e-unan. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer arvelen Arjomari-Prioux. Emvuhezskrid. ** Maodez Glanndour, ''Vijelez an Deiz diwezhañ'', 18 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper kaer Arches. Danevelloù. ** Hans Christian Andersen, ''An houadig divalav'', skeudennet gant Luce Lagarde , troet gant Riwal Huon, 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 5. ** Hans Christian Andersen, ''Rouanez an Erc'h'', troet gant Riwal Huon. 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 6. * 1979 ** Roparz Hemon, ''Yezhadur berr ar brezhoneg'', 128 p. Yezhoniezh. ** Pêr Denez, ''[[Glas evel daoulagad c'hlas na oant ket ma re]]'', 102 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer Ingres. Romant. ** Pêr Denez, ''Diougan Gwenc'hlan'', 140 p. Romant. ** Tudual Huon, ''Ar chalboter huñvreoù'', 133 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer c'hwezet arvelen. 8 danevell. ** [[Madalen Saint-Gal de Pons|Benead]], ''Gwiadenn ar vuhez'', 34 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper Romana. Barzhonegoù. * 1980 ** Ronan Huon, ''Ur vouezh er vorenn'', 194 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper roudennet Arches. 9 danevell. ** [[Goulc'han Kervella]], ''Ar Chase'', 117 p. Gerioù ha troioù-lavar. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer. ** [[Yann-Vari Kerwerc'hez]], ''En ur rambreal'', 247 p. Eil embannadur adwelet gant [[Yann-Erwan Abalan]] hag ur strollad tud goude hini [[Skridoù Breizh]] e 1943. Romant polis ** [[Jakez Konan]], [[Lannevern e kañv ha danevelloù all]], 221 p. Danevelloù. ** [[Jozef Abask|Didrouz]], ''Truez va Doue'', 228 p. 11 danevell. Moulladenn a-ziforc'h war baper Romana. Priz Langleiz 1990. ** [[Pêr ar Bihan|Pêr Diolier]], ''Ar veaj-se ur wech e oa'', 86 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper kaer Ingres. Barzhonegoù. * 1981 ** [[Reun ar C'halan]], ''Levr ar blanedenn'', 137 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 60 skouerenn war baper Ingres. Barzhonegoù. ** Youenn Olier, ''E penn an hent'', 190 p. Gerioù dibaot. Eil embannadur goude emembannadur 1964<ref>Er [[raklavar]] e skriv an oberour ez eo bet savet ar skrid etre 1956 ha 1962.</ref> e stumm ur c'haier liesskrivet. Romant. ** [[Jakez Konan]], ''Ur marc'hadour a Vontroulez'', 99 p. Roll-gerioù. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 50 skouerenn war baper Arches. ** ''Ar Bibl santel. 4, Izaia'', troidigezh gant Maodez Glanndour, 156 p. Relijion. Moulladenn war baper bibl. * 1982 ** [[Per Roy|Herve Herri]], ''Evel-se e oamp'', 221 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper ivoire roudennet. Emvuhezskrid. ** [[Frañsez Kervella|Kenan Kongar]], ''Barzhonegoù'', 159 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper Ingres. Barzhonegoù. ** Anjela Duval, ''Traoñ an Dour'', 144 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper Johannot. Adembannadur 2599 skouerenn. Barzhonegoù. * 1983 ** [[Jef Philippe]], ''En tu-mañ d'an Ifern'', 161 p. Geriaoueg. ISBN2-7368-0000-1. 10 danevell. ** Maodez Glanndour, ''Va levrig skeudennoù'', 54 p. Barzhonegoù. * 1984 ** Yann Gerven, ''[[Brestiz o Vreskenn|Brestiz o vreskenn]]'', 91 p. ISBN2-7368-0086-4. Romant-polis. ** Roparz Hemon, ''An tri boulomig kalon aour'', 203 p. ISBN2-7368-0004-4. 26 danevell evit ar vugale. * 1985 ** Goulc'han Kervella, ''[[René Théophile Hyacinthe Laenneg|Laeneg]], medisin'', 206 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer. ISBN2-7368-0010-9. Buhezskrid. ** Fañch an Uhel, ''Kontadennoù ar Bobl'', 2, 254 p. ISBN2-7368-0013-3. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer. Kontadennoù bobl. ** Maodez Glanndour, ''Komzoù bev'', 1985, 194 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper Spinnaker. ISBN2-7368-0012-5. Adembannadur eus Skridoù Breizh, 1949. Barzhonegoù. ** Maodez Glanndour, ''Telennganoù'', 87 p. ISBN2-7368-0009-5. Barzhonegoù. ** Reun ar C'halan, ''Klemmgan Breizh'', 80 p. ISBN2-7368-0011-7. Barzhonegoù. * 1986 ** Jakez Konan, ''Kenavo, Amerika''. 166 p. Gerioù ne gaver ket er geriadurioù. Moulladennoù a-ziforc'h niverennet : 50 skouerenn war baper roudennet. Romant. ** Yann Gerven, ''[[Brestiz o Vreskenn]]'', 122 p. ISBN 2-7368-0017-6. Romant polis. * 1987 ** Maodez Glanndour, ''Kregin-mor'', 251 p. ISBN2-7368-0019-2. ** Abeozen, ''Bisousig kazh an Tevenn''; skeudennoù gant Tudual Huon, 120 p. Kenembann gant An Here. ISBN 0298-5683, 3, 4. Levr yaouankiz. * 1988 ** Fañch an Uhel, ''Kontadennoù ar Bobl'', 3, 224 p. ISBN2-7368-0021-4. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer. Kontadennoù bobl. ** Lukian Tangi, ''Pêr, Jakez, Yann hag ar re all'', 166 p. ISBN2-7368-0022-2. 8 danevell. Priz Langleiz 1987. * 1989 ** Abeozen, ''Argantael'', golo e liv gant Tudual Huon, 77 p. ISBN2-7368-0025-7. Romant. ** Fañch an Uhel, ''Kontadennoù ar Bobl'', 4, 112 p. ISBN2-7368-0023-0. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer. Kontadennoù bobl. ** Goulc'han Kervella, Lara, 223 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper Romana. Danevelloù.yè * 1990 ** Youenn Drezen, ''Sizun ar Breur Arturo'', 86 p. Golo e liv gant [[Tudual Huon]]. ISBN2-7368-OO29-X. Moulladenn heñvel ouzh hini 1970 gant lizherennoù fonnuzhoc'h. Romant. ** Tad Medar, ''Istorioù beleien'', 191 p. ISBN2-7368-0027-3. Fent. ** Yann Gerven, ''Bouklet ha minellet'', 200 p. ISBN2-7368-0028-1. Romant. * 1991 ** Maodez Glanndour, ''Dre inizi ar bed keltiek'', 231 p. ISBN2-7368-0031-1. Yezhoniezh ** Roparz Hemon, ''Barzhonegoù'', 142 p. 3de moulladur. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 50 skouerenn war baper kaer ivoire. Barzhonegoù. * 1992 ** [[Lukian Raoul]], ''Geriadur ar skrivagnerien hag ar yezhourien aet da anaon a-raok miz Meurzh 1992'', 432 p . Roll an oberourien hag an [[arallanv]]ioù. ISBN2-7368-0034-6 * 1993 ** [[Frañsez Kervella]], ''Skridoù Frañsez Kervellla'' dastumet ha kinniget gant Pêr Denez. 216 p. ISBN2-7368-0038-9. Skridoù liesseurt. * 1994 ** [[Kristol Goulm]], ''Levr bourzh ar veaj kentañ, Levrenn gentañ 3 a viz Eost 1492 - 5 a viz Kerzu 1492'', kinniget ha troet diwar an destenn orin [[kastilhaneg|kastilhanek]] gant Filip Oillo, 219 p. ISBN2-7368-0039-7. Deizlevr mor. ** Goulc'han Kervella, ''Brezel ar rigadell'', 203 p. ISBN2-7368-0041-9. Romant. ** Loeiz Herrieu, ''Kammdro an Ankoù'', kempennet ha lakaet e peurunvan gant [[François Louis]] get sikour Gwenael ha [[Meriadeg Herrieu]], Herve Huon, [[Daniel Carré|Daniel Kare]], [[Martial Ménard]], [[Frañsez Favereau]], ha [[Daniel Doujet]], 317 p. Gerioù nebeut anavet. Eil embannadur adwelet eus an embannadur 1974 e doare-skrivañ gwenedek. ISBN2-7368-0043-5. [[Kenskriverezh]] brezel. ** Fañch an Uhel, ''Kontadennoù ar bobl. 5'', prientet evit an embann gant [[Divi Kervella|Divy Kervella]] ; rakskrid gant Per Denez, 185 p. Levrlennadur p. 177-185. {{ISBN|2736800427}}. Kontadennoù pobl. * 1995 ** Yann Gerven, ''Plac'hedigoù o ler rouz,''. Danevelloù 1, 303 p. ISBN2-7368-0047-8. 16 danevell. ** Yann Gerven, ''Ifern yen ha merc'hed klouar''. Danevelloù 2, 304 p. ISBN2-7368-048-6. Danevelloù. * 1996 ** Filip Oillo, ''Blaz an Holen'', 224 p. Romant. Priz Langleiz 1995. * 1997 ** [[Youenn Gwernig]], ''Un dornad plu = A handful of feathers'', 1997, 208 p. ISBN2-7368-0050-8. Testennoù brezhoneg-saozneg kenstur. * 1998 ** Yeun ar Gow, ''Kontadennoù Kernev. 1'', 192 p. ISBN2-7368-0054-0. 14 kontadenn bobl. ** Roparz Hemon, ''Eñvorennoù'', 158 p. 14 luc'hskeudenn. Emvuhezskrid. * 1999 ** Goulc'han Kervella, ''E vrennigenn zivezhañ'', 176 p. 10 danevell. ** Yeun ar Gow, ''Kontadennoù Kernev. 2'', 198 p. ISBN2-7368-0055-9. 9 kontadenn bobl. * 2000 ** [[Loeiz Bihanig]], ''Gant avel ar vuhez'', 157 p. Emvuhezskrid. ** Anjela Duval, ''Oberenn glok'', renet gant [[Ronan Koadig]], prientet an embann gant [[Corinne ar Mero]], testennoù renket gant [[Jelvestr Jardin]], 1281 p.-XLVIII p. Pennadoù brezhonek ha gallek. Levrlennadur p. 1241-1253. Notennoù levrlennadur. Meneger. ISBN 2-9512668-1-2. Kenembann gant [[Mignoned Anjela Duval]], An Here, Hor Yezh. Levr a vent bras war baper cheuc'h. 1 000 skouerenn a zo bet moullet. Barzhonegoù. * 2001 ** Filip Oillo, ''Blaz an Holenn'', 224 p. Eil embannadur. Romant. * 2002 ** A-stroll, ''Danevelloù divyezhek : nouvelles bilingues'', 284 p. ISBN2-86843-227-1. Kenembann gant An Here. Eil emmbannadur divanket. 8 danevell. ** Goulc'han Kervella, ''Lara'', 215 p. Kenembann gant An Here. 13 danevell. ** Jarl Priel, ''An teirgwern Pembroke'', 255 p. ISBN2-86843-258-1. Kenembann gant An Here. Tennet ez eus bet 1000 skouerenn. Romant mor. * 2003-2004 : embannadenn ebet. * 2005 ** Daniel Defoe, ''[[Robinson Crusoe]]'', brezhoneg gant Yeun Ar Gow, 156 p. Geriaoueg. ISBN2-7368-0060-5. Romant. ** Garmenig Ihuellou, ''Argantael ha tro Breizh'', 208 p. ISBN2-7368-0059-1. Romant. * 2006 ** [[Évelyne Brisou-Pellen]], ''Ar pemp skoed a Vreizh'', brezhoneg gant [[Mark Kerrain]], skeudennaouet gant Filip Motais, 224 p. ISBN2-7368-0064-8. Romant yaouankiz. [[Priz Langleiz]] 2004 ** [[Robert Louis Stevenson]], ''[[Enez an Teñzor|Enez an teñzor]]'', brezhoneg Yeun ar Gow, skeudennaouet gant Tudual Huon, 207 p. ISBN2-7368-0051-6. Romant. ** Donnachadh Mac Dhomhnaill, ''Ur brezelour e oan (bha mi n'am fhear-cogaidh)'' lakaet e brezhoneg gant [[Mikael Madeg]], 2006, 391 p. ISBN2-7368-0065-6. Emvuhezskrid. * 2007 ** Maguy Kerizit, ''Rederig-e-galon-noazh'', 110 p. ISBN2-7368-0068-0. Romant. ** Ronan Huon, ''Danevelloù'', 282 p. ISBN978-2-7368-0069-7. Danevelloù. ** [[Yann Bijer]], ''Avel gornôg'', 454 p. Geriadurig. ISBN978-2-7368-0067-3. Romant istorel. Priz Langleiz 2006 (merket war ar bajenn ditl). ** Yann Gerven, ''Tonkad kriz Tom Bruise'', 87 p. ISBN978-2-7368-0071-0. Romant polis. ** Tugdual Kalvez, ''War barlenn an amzer'', rakskrid gant [[Aline Gleoneg]], 83 p. ISBN978-2-7368-0070-3. Barzhonegoù. * 2008 ** Herve ar Gall, ''Koulz ar c'hastrilhez'', 230 p. ISBN978-2-7368-0073-4. Romant. ** Goulc'han Kervella, ''Aada ha Narki. 1'', 63 p. ISBN978-2-7368-0072-7. * 2009 ** Herve Gouedard, ''Liñvadenn Kastellodren ha danevelloù all'', 393 p. ISBN978-2-7368-075-8. 14 danevell. Priz Sten Kidna-Le long cours du Bono 2010. ** [[David ar Gall]], ''Hent Arkadius,'' 171 p. ISBN978-2-7368-0076-5. 21 danevell. ** Yann Gerven, ''Cheeseburger ha yod silet'', 368 p. ISBN: 978-2-7368-0074-1. Danevelloù. ** Reun ar C'halan, ''A-bell hag a-dost'', 364 p. ISBN978-2-7368-0077-2. 20 danevell. ** Erwan Hupel, ''Barzhaz an naon du'', 32 p. ISBN978-2-7368-0078-9. Bannoù-treset. * 2010 ** [[Riwal Huon]], ''Ar marc'h glas''. 171 p. ISBN978-2-7368-0080-2. Romant. ** [[Herve Bihan]], ''Traou kouer'', tresadennoù gant Mael Verot, 146 p. ISBN978-2-7368-0079-6. 18 danevell. ** Herve Gouedard, ''Kergelenn, alouber an dremmwel'', 129 p. ISBN978-2-7368-0081-9. Romant. ** Céline Soun, Gisel Sparza, Murielle Lorant, ''Al Loar en Islonk'', 32 p. ISBN: 978-2-7368-0082-6. Bannoù-treset teiryezhek brezhoneg, kanjobaleg (Guatemala), spagnoleg. * 2011 ** Yann Bijer, ''Torrebenn!'', 411 p. ISBN978-2-7368-0083-3. Romant istorel. Priz Sten Kidna-Le long cours du Bono 2012. ** Anjela Duval, ''Kan an Douar'', eil embannadur, 182 p. ISBN978-2-7368-0084-0. Barzhonegoù. ** A-stroll, ''Anken'', 75 p. ISBN978-2-7368-0085-7. Staget ganti ur CD enrolladurioù an testennoù warnañ savet gant skoazell ar [[Redadeg]]. 9 danevell gant 9 oberour war dodenn an anken hag ar spont. ** Riwal Huon, ''Ar marc'h glas'', 173 p. ISBNISBN978-2-7368-080-2. Romant. Priz Sten Kidna-Le long cours du Bono 2011 * 2012 ** Yann Gerven, ''Brestiz o vreskenn'', 91 p. ISBN978-2-7368-0086-4. Eil embannadur. Romant polis. ** [[Pierre-Emmanuel Marais]], ''Alje 57'', 90 p. ISBN9788-2-7368-0088-8. Romant. ** Monika Piarden (arallanv a-stroll), ''An avel en ho plev'', savet dre zouarn [[Yann-Charlez Kaodal]], [[Patrick Drean]], Gael Drion ha David ar Gall, 212 p. Romant polis. ** [[Paskal Tabuteau]], ''Lae Izold'', 145 p. ISBN978-2-7368-0089-5. Barzhonegoù. ** Maodez Glanndour, Jakez Konan, [[Yann Gerven|Yvon Gourmelon]], ''Notennoù yezhadur'', 96 p. ISBN978-2-7368-0090-1. Yezhoniezh. ** Goulc'han Kervella, ''Boned glas ar Pagan'', 156 p. ISBN978-2-7368-0091-8. Danevelloù. Prix An Triskell-Saloñs levrioù Gwened. * 2013 ** Herve Gouedard, ''[[Paul Sérusier]], ul livour e Breizh'', 219 p. Levrlennadur. ISBN978-2-7368-0098-7. Romant. ** Erwan Hupel, ''Yudal!'', 130 p. ISBN978-2-7368-0097-0. Romant. ** Yann Bijer, ''Kan ma bro'', 250 p. ISBN: 978-2-7368-0092-5. Barzhonegoù. ** Gerry Mc Donnell, ''Distro : pezh-c'hoari en un arvest'' troet gant Kristian Braz, mouezh Gerry Mc Donnell, 39 p. + 1 CD ISBN 978-2-7368-0096-3. Titl orin : ''Making it home.'' C'hoariva. * 2014 ** Abeozen, ''Dremm an Ankou'', 140 p. Roll gerioù micher ISN978-2-7368-0101-4. 18 danevell brezel. Troet e galleg dindan titl ''Le visage de la Mort'', Association Bretagne 1914-18, 2021. Deizlevr brezel. ** Herve Gouedard, ''A-dreuz ar c'hantvedoù'', 111 p. ISBN978-2-7368-0103-8. Danevelloù istorel. ** Goulc'han Kervella, ''Aada ha Narki. 2, Etrezek an inizi'', 54 p. ISBN978-2-7368-0099-4 ** Jakez Konan, ''Ur marc'hadour a Vontroulez'', Eil embannadur, 90 p. ISBN978-2-7368-0104-5. Romant. * 2015 ** [[Youenn Gwernig]], ''Kleier an trec'h'', 76 p. ISBN978-2-7368-0108-3. 6 danevell. ** [[Alistair MacLeod]], ''Tev ar gwad, tanav an dour'', lakaet e brezhoneg gant Kristian Braz, 295 p. ISBN 978-2-7368-0109-0. Titl orin : ''No great mischief''. Romant. ** [[Jef Gedez]], ''En-dro d'al lenn-vor'', 136 p. ISBN978-2-7368-0095-6. Danevelloù. ** David ar Gall, ''Bara Brith'', 186 p. ISBN978-2-7368-0106-9. Romant. ** Yann Gerven, ''Diskrap e Skrabyar'' , 128 p. ISBN978-2-7368-0110-6. Romant polis. ** [[Pierre-Emmanuel Marais]], ''Divemor'', 128 p. ISBN978-2-7368-0112-0. Romant. ** [[Paskal an Intañv]], ‘'Udora pe afer an ed-du'', 142 p. ISBN978-2-7368-0111-3. Romant skiant-faltazi. ** Riwal Huon, ''Merc'hed gwisket e du'', 58 p. ISBN978-2-7368-0105-2 * 2016 ** Yann Bijer, ''Bar Abba'', 255 p. ISBN978-2-7368-0119-9. Romant. ** [[Homeros]], ''An Ilias'', brezhoneg gant Paskal Tabuteau, 53 p. ISBN978-2-7368-0114-4 ** Goulc'han Kervella, ''Ar roc'h toull livet'', 58 p. ISBN978-2-7368-0115-1. Romant. ** Herve Seubil gKernaoudour, ''Keridwal'', 80 p. ISBN978-2-7368-0116-8. Barzhonegoù. ** Goulc'han Kervella, ''Mari-Vorgan ar glandour'', tresadennoù gant Christophe Babonneau, 109 p. ISBN978-2-7368-0113-7 ** Kristian Braz, ''Rebetiko hag istorioù all'', 143 p. ISBN978-2-7368-0117-5. Danevelloù. * 2017 ** [[Malo Bouëssel du Bourg|Malo Bouessel du Bourg]], ''Du evel an noz liesliv'', 135 p. ISBN978-2-7368-0125-0. 12 danevell. ** Riwal Huon, ''Park Balan'', 169 p. ISBN978-2-7368-0122-9. Romant. 2018 ** Roparz Hemon, ''Gevred ha skridoù diechu all'', aozet ha kinniget gant Erwan Hupel, 146 p. ISBN978-2-7368-0127-4. Testennou diechu a bep seurt. ** [[Yann Guillamot]], ''Straed ar sec'hedien ha koñchennoù all'', skeudennet gant Erwan Corlouer, 92 p. ISBN978-2-7368_0121-2. 14 kontadenn. ** Filip Oillo, ''Blaz an Holen'', 202 p. Romant. 3de embannadur. Priz Langleiz 1995. ** Jan Veldmman, ''Feulster… nann!'', troet gant Goulc'han Kervella, 43 p. ISBN978-2-7368-0124-3. C'hoariva. * 2018 ** [[Erwan Evenou]], ''Bugale milliget ar baradoz kollet'', 196 p. ISBN978-2-7368-0132-8. Romant. ** [[Jerome David Salinger]], ''An diwaller er segaleg'', troet gant Kristian Braz. 262 p. ISBN978-2-7368-0131-1. Titl orin : ''The catcher in the rye''. ** John McGahern, ''Merc'hed war-dro'', brezhoneg gant Kristian Braz, 263 p. ISBN978-2-7368-0135-9. Titl orin : ''Amongst women''. ** [[Jean Le Clerc de la Herverie]], ''Seizh tra da ober'', 146 p. ISBN978-2-7368-0128-1. Priz romant brezhonek Ti-kêr Kemper 2017. Romant. ** [[Erwan Hupel]], ''Penaos dont da vezañ brezhoneger a-vihanik ?'', 88 p. ISBN978-2-7368-0130. Romant. *2019 ** Erwan Hupel, ''chuchumuchu'', 56 p. ISBN978-2-7368-0137-3. Romant. ** Yann Gerven, ''Dre faot Fauré'', 248 p. ISBN978-2-7368-0134-2. Romant. ** Fulup Lannuzel, ''Koroll an dasorc'h'', 216 p. ISBN978-2-7368-0136-6. 9 danevell. ** Yann Bijer, ''Diougan ar Seizh Sant'', 154 p. ISBN978-2-7368-0138-0. Romant polis. ** [[Annie Coz]], ''Lucio E-kreiz K.'', 110 p. ISBN978-2-7368-0133-5: Romant. * 2020 ** [[Loeiza an Duigoù]], ''Rampo'', 46 p. ISBN978-2-7368-0141-0. Romant. ** Yann Guillamot, ''Ar vuhez diamzeriet ha marvailhoù all'', 130 p. ISBN978-2-7368-0142-7. Kontadennoù pobl. 1 pladenn-arc'hant. ** Fulup Lannuzel, ''Kaour ar Barzh, galeour'', 250 p. ISBN978-2-7368-0147-2. Romant. ** [[Jil Penneg]], ''Koktel ar vuhez, 1'', 146 p. ISBN978-2-7368-0140-3. Danevelloù. ** Anjela Duval, ''Traoñ an Dour'', Eil embannadur, 140 p. ISBN978-2-7368-0139-7. Barzhonegoù. ** Fañch an Uhel, ''Kure Brelevenez'', 20 p. ISBN978-2-7368-0150-2. Kontadenn e bannoù-treset gant [[Tudual Huon|Tudu]] embannet e 1980 war [[Yod-Kerc'h]]. ** Erwan Hupel, ''Gisti, tout! : istor blev ar Bretonezed'', 56 p. ISBN 978-2-7368-0148-9. Romant. ** Youenn Drezen, ''Pellgent loc'h Laoual ha danevelloù all'', 134 p. ISBN978-2-7368-0146-5. Danevelloù. ** Kristian Braz, ''Kroashent-tro'', 153 p. ISBN978-2-7368-0143-4. Danevelloù. ** Herve Gouedard, ''Karnedoù un ergerzhour difiñv'', 222 p. Dastumadenn pennadoù embannet gant ''Ya!'' ISBN978-2-7368-0145-8. Danevelloù-beaj. * 2021 ** Filip Oillo, ''Dindan ar bili, an traezh'', 285 p. ISBN978-2-7368-0155-7. Romant. ** [[Jil Penneg]], ''Koktel ar vuhez. 2'', 132 p. ISBN978-2-7368-0149-6. Danevelloù. ** Fulup Lannuzel, ''Pik pe vran'' 130 p. ISBN978-2-7368-0153-3. ** [[Jack Kerouac]], ''War an hent'', brezhoneg gant Kristian Braz, 451 p. ISBN978-2-7368-0154-0. Titl orin : ''On the road''. Romant. ** Jil Penneg, ''Koktel ar vuhez. 3'', 134 p. ISBN978-2-7368-0149-6. Danevelloù. ** [[Jules Verne]], ''An enezenn gevrinus. 1, Peñseidi an oabl'', brezhoneg gant [[Stefan Carpentier]], 289 p. ISBN978-2-7368-0151-9. Titl orin : ''L'île mystérieuse, 1. Les naufragés du ciel''. Romant. ** Herve Gouedard, ''Enez Vriad : un damsell istorel'', 112 p. ISBN978-2-7368-0152-6. Istor lec'hel. * 2022 ** Herve Gouedard, ''Renabl peuzhollek an netraigoù'', 238 p. ISBN978-2-7368-0159-5. Pennadoù a bep seurt. ** Herve Gouedard, ''Marc'hadour livioù'', 68 p. Dastumad Didermen. ISBN978-2-7368-0156-4 ** Jil Penneg, ''Koktel ar vuhez. 3'', 90 p. ISBN978-2-7368-0158-8. Danevelloù. ** Yann-Charlez Kaodal, ''Fulenn'', 187 p. ISBN978-2-7368-0160-1. Romant. ** Youenn Drezen, ''An dour en dro d'an inizi'', [[dourlivadur]]ioù gant Robert Damilot, 80 p. ISBN978-2-7368-0163-2. Moulladenn niverennet 200 skouerenn. Romant. ** Yannig Audran, ''Kan ar mel'', 234 p. ISBN978-2-7368-0157-1. Romant. Priz kentañ ar romantoù a-drugarez da Prizioù FR3. ** Roparz Hemon, ''Mari Vorgan'', 141 p. {{ISBN|9782736801236}}. 3de embannadur. * 2023 ** Goulc'han Kervella, ''Karnak'', 58 p. ISBN978-2-7368-0171-7. Romant. ** Peter Stamm, ''Dremmvro amspis'', troet gant Kristian Bras, 156 p. ISBN978-2-7368-0164-9. Titl orin : ''Ungefähre Landschaft''. Romant. ** Yann Bijer, ''Ar peñsead'', 250 p. ISBN978-2-7368-0166-3. Romant. ** Joan Bodon, ''Ar vein war an hent'', troet diwar an [[okitaneg]] gant [[Joel Donarzh]], 160 p. ISBN978-2-7368-0168-7. Romant. ** Jules Verne, ''An enezenn gevrinus. 2, An den dilezet'', brezhoneg gant Stefan Carpentier, 292 p. ISBN: 978-2-7368-0169-4. Titl orin : ''L'île mystérieuse, 2. L'homme oublié''. ** Herve Gouedard, ''Enez-ar-Gerveur : un damsell istorel'', 166 p. ISBN978-2-7368-0165-6. Istor lec'hel. ** [[Iwan ar Fur]], ''Kañv ha diskañv'', 380 p. ISBN978-2-7368-0170-0. Romant. ** Loeiza an Duigou, ''Tan de’i'', skeudennet gant [[Anna Duval-Guennoc]], 168 p. Dastumad ZH, ISBN978-2-7368-0161-8. Romant. ** Fulup Lannuzel, ''Mall achap! ha danevelloù all'',  218 p. ISBN: 978-2-7368-01-7368-01. 10 danevell. ** Riwal Huon, ''Micha Riou (1993 - ?) & Gwastell ar Rouaned'', 108 p. ISBN978-2-7368-0167-0. 2 danevell. ** Kristian Braz, ''Moussa, istorioù berr'', 180 p. ISBN978-2-7368-0172-4. Danevelloù. * 2024 ** Loeiza an Duigoù, ''Kali Torrdent'', 110 p. {{ISBN|782736801755}}. Priz Langleiz. Romant istorel. ** [[Alessandro Baricco]], ''Seiz'', troet gant Serj Richard, 89 p. {{ISBN|9782736801786}}. Titl orin : ''Seta''. Romant. ** [[Paskal Hervio]], ''va Zammig seiZenn ruZ'', 122 p. {{ISBN|9782736801779}}. Romant istorel. ** Jerom Olivry, ''Atlas ar bedoù faltaziet'', skeudennaouet gant Kristian Goindin, 56 p. {{ISBN|9782736801793}}. [[Fantazi gouronel]]. ** [[Joel Donarzh]], ''An amzer grenn'', 72 p. {{ISBN|9782736801809}}. Istorioù berr. * 2025 * 2026 ** Jakez Kerrien, ''Re am bije karet ar brezhoneg : oberenn glok'', kentskrid gant Bernez Rouz, 993 p. {{ISBN|9782736801915}}. ** Kristian Braz, ''Arctic Pilgrim'', 199 p. {{ISBN|9782736801939}}. Romant. ;Diwar-benn ar brezhoneg (e galleg peurvuiañ) *Dafar yezh Roparz Hemon Merket e voe trede embannadur war al levrioù yezh pa voe ar re gent ermaeziet gant Gwalarn ha/pe Skridoù Breizh etre 1938 ha 1948. * ''Grammaire bretonne'', 103 p. (embannadur kentañ Gwalarn, 1940) : 3de embannadur adwelet ha kresket, 1957; 4vet embannadur, 1962; 5vet embannadur, 1966; 6vet embannadur, 1970; 9vet embannadur, 1984, ISBN2-7368-0001-X. {{ISBN|9782736800017}}. ** ''Grammaire bretonne'', 96 p. Adembannadur reizhet, 2023. {{ISBN|9782736801748}}. ** ''Cours élémentaire de breton = Kentelioù brezhoneg eeun'', 141 p. : 5vet embannadur, 1967; 6vet embannadur, 1970; 7vet embannadur, 1984; 8vet embannadur, 1972; ** ''Méthode rapide de breton'' ** ''Dictionnaire Breton-Français'', roll lec'hanvioù ha tud : 3de embannadur adwelet ha kresket, ; 8vet embannadur adwelet ha kresket, 836 p. ** ''Dictionnaire Français-Breton'' : 422 p. : 1añ embannadur, 19--; 3de embannadur adwelet ha kresket, 1964. Adwelet ha kresket ; Embannadur nevez, 1970; 7vet embannadur, 1984. Moulet 1500 skouerenn gant golo plastik. ** ''Dafar geriadur istorel ar brezhoneg. Levrenn 1. A. "Contribution à un dictionnaire historique du breton". Levrenn 1'', 1958, 208 p. Kaset e voe embann al levrennoù da heul dindan atebegezh ar gelaouenn [[Preder]]. ** A-gevret gant Ronan Huon, ''Dictionnaire Breton/Français; Français-Breton'' An Here/Al Liamm, 2002, 1367 p. ISBN2-86843-237-9 ** A-stroll, ''Nouveau dictionnaire Breton/Français; Français-Breton'', Roll lec'hanvioù ha tud : 1añ embannadur, 2014, 1518 p. {{ISBN|9782736801007}}. ** A-stroll, ''Dictionnaire Breton/Français; Français-Breton'', 2026, 1053 p. {{ISBN|9782736801977}} ;Reun ar Glev : ''Dictionnaire classique français-breton'' (keinet pe get) ** Levrenn 1, A-B, 1983, 351 p. ** Levrenn 2 C-debla , p. p. 360-704. ** Levrenn 3, Déblo-Embég, 1986, p. p. 713-1056 ** Levrenn 4 Embel-Fileri, 1987 p. p. 1065-1440 ** Levrenn 5 Filet-Impuni, 1988, p. 1450-1824 ** Levrenn 7 Marche-Passant, 1990, p. p. 2216-2592. ISBN2-7368-0026-5. ** Levrenn 8 Passe-Racontar, 1992 p. p. 2600-3007. ISBN2-7368-0033-8. ** Levrenn 9 Raconter-Sitôt, 1993, p. p. 3018-3455 ** Levrenn 10 Situation-Zygoma, 1994 p. p. 3466-4064. ISBN2-7368-0040-0 * Pêr Denez, ''40 pennad-lenn evit ar skoliou'', 1971. Dornlevr. == Levrlennadur == ;Testennoù embannet gant pennoù Al Liamm * Andrev Latimier, ''Stourm''. E-barzh ''Al Liamm-Tir na n-Og'', niv. 7, Meurzh-Ebrel 1948. * Ronan Huon, ''Embannadurioù'', E-barzh ''Al Liamm-Tir na n-Og'', niv. 60, Meurzh-Ebrel 1957. * Ronan Huon, ''Menoz Al Liamm'', E-barzh ''Al Liamm-Tir na n-Og,'', niv. 67, Gouere-Eost 1958. * Ronan Huon, ''An niverenn 150'', E-barzh ''Al Liamm-Tir na n-Og'', niv. 150, Genver-C'hwevrer 1972. * Ronan Huon, ''Sav-poent un embanner'', E-barzh ''Al Liamm-Tir na n-Og'', niv. 150, Genver-C'hwevrer 1972. * Ronan Huon, atersadenn gant ''Le Peuple breton'', niv. 151, Mezheven 1976. * Tudual Huon, ''Tric'hantvet niverenn Al Liamm''. E-barzh ''Al Liamm-Tir na nÓg'', niv. 300, Genver-C'hwevrer 1997. * Disanv, ''Pennad-stur'' (da geñver ar bloaz 2000). E-barzh ''Al Liamm-Tir na nÓg'', niv. 318, Genver-C'hwevrer 2000. ;Unskridoù * Jacqueline Le Champion, ''L'édition en Bretagne'', École Nationale des Sciences de l'Information et des Bibliothèques, 1988, 134 p. Liesskrivet. * Noël Lainé, ''Le Droit à la parole'', [[Terre de Brume]], 1992. ISBN2-908-021-09-0. * Frañsez Favereau, ''Lennegezh ar brezhoneg en XXvet kantved, 3 : al lennegezh a « spered broadel », Al Liamm-Tir na nÓg; Hervez spered « ar batrioted », Brud ha Brud Nevez, 1948-1968'', Skol Vreizh, 2008, p. p. 10-32. ISBN978-2-915623-40-6. * Frañsez Favereau, ''Lennegezh ar brezhoneg en XX{{vet}} kantvet. 4, Efed mae 68 hag ugent bloavezhiad traoù mesket : 1968-2000'', Skol Vreizh, 2008. ISBN978-2-915623- * Jacques Erwan Mouton, ''Al Liamm (1945-1980) : contribution à la construction identitaire des néo-bretonnants d’après-guerre'', 2009. [[Tezenn doktorelezh]] e brezhoneg dindan renerezh [[Yves Le Berre]], Skol-veur Brest. ;Pennadoù * [[Mannaig Thomas]], "Une littérature en dépendances : La littérature de langue bretonne", 2000-2010''. E-barzh ''La Bretagne linguistique'', niv. 18, 2014, . p. 177-203. * [[Fulup Lannuzel]], "Al Liamm : war an dachenn abaoe 78 vloaz". E-barzh ''[[Bremañ (kazetenn)|Bremañ]]'', niv. 444, Kerzu 2022-Genver 2023. Pennad-kaoz gant Tudual Huon. ; Lec'hiennoù ;; Lec'hienn Riwal Huon diwar-benn istor ''Al Liamm-Tir na nÓg'' hag e rener diazezer * [https://ronanhuon.alliamm.bzh/index.php/rann/index/8 Lec'hienn Ronan Huon] == Lec'hienn ofisiel == * https://alliamm.bzh/index.php == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} [[Rummad:Kuzul ar Brezhoneg]] [[Rummad:Al Liamm]] [[Rummad:Embannadurioù brezhonek]] [[[[Rummad:Embannerien Breizh]] [[Rummad:Tier-embann brezhonek]] gob9o7o3r5g3d3704p82j0qhn7igu4b 0 67840 2201228 2143051 2026-10-01T21:25:48Z Ziv 76088 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Cupidon et Psyché.jpg]] → [[File:Jacques-Louis David - Cupidon et Psyché, 1817.jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · Artist's name 2201228 wikitext text/x-wiki {{databox}} En arz e reer anv eus [[noazhded]] pa vez klasket diskouez korfoù tud en o noazh. Gant ar ger ''noazh'' e vez graet abaoe ar XVIIvet kantved, goude ma vez taolennet korfoù noazh abaoe deroù istor an arz. Nemet doareoù disheñvel zo bet a-hed an istor da welout an oberennoù-se hervez kredennoù an amzerioù. == En arz broioù Reterazia == [[Restr:Kiyonaga bathhouse women-2.jpg|thumb|''Onna yu'' (Merc'hed e kibellvaoù foran), livadur gant [[Kiyonaga]], ([[1780]]).]] En [[Azia ar Reter]] e kaver an noazhded alies en engravadurioù anvet [[shunga]], dreist-holl gant al livourien [[Kiyonaga]] ha [[Hokusai]]. == Livadurioù == <gallery> Image:Maler der Grabkammer des Amenemhêt 002.jpg|[[Murlivadur]] [[egiptat]] (etre 1500 ha 1450 kent JK) Image:Kouros Anaphe BM B475.jpg|Kouros (war-dro 500 kent JK ) Image:Musee du Moyen Age A05.JPG|''[[Adam]]'', (war-dro [[1260]])<br /><small>Delwenn eus iliz-veur [[Notre-Dame de Paris]], (Mirdi ar Grennamzer, Paris)</small> Image:Folio 113v - Purgatory.jpg|''[[Les Très Riches Heures du duc de Berry]]'' (1412)<br /><small>Tud en o noazh er [[Purgator]] </small> Image:Sandro Botticelli - La nascita di Venere - Google Art Project - edited.jpg|[[Sandro Botticelli]], ''[[Ganedigezh Gwener (Botticelli)|Ganedigezh Gwener]]'' ([[1485]])&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<small>( Gant blev [[Gwener]] eo kuzhet he [[reizh]] hervez doare-livañ arzourien an amzer-se.</small> Image:Cranach-Venus-Cupidon.jpg|[[Lucas Cranach kozh]]<br />'' [[Gwener]] ha [[Kupidon]]'', ([[1509]]) Image:Persee-florence.jpg|''Persée'' gant [[Cellini]] (1545) Image:Diego Velázquez - Venus del espejo.jpg|[[Diego Velázquez]]<br />''[[Gwener ha Kupidon]]''<br />([[1644]]-[[1648]]) Image:Jacques-Louis David - Cupidon et Psyché, 1817.jpg|[[Jacques-Louis David]]<br />''Cupidon et Psyché''&nbsp; ([[1825]]) Image:Jean Auguste Dominique Ingres, La Grande Odalisque, 1814.jpg|[[Dominique Ingres|Jean-Dominique Ingres]]<br />''[[La Grande Odalisque]]'', ([[1814]]) Image:Théodore Chassériau 004.jpg|''Au harem - Femme au bain''<br />gant [[Théodore Chassériau]] ([[1854]]) Image:Édouard Manet - Le Déjeuner sur l'herbe.jpg|[[Édouard Manet]]<br />''[[Le Déjeuner sur l'herbe]]'' ([[1862]]) Image:Georges Seurat - Les Poseuses.jpg|[[Georges Seurat]]<br />''[[Les Poseuses]]'', ([[1887]]) Image:Kremlička - Weekend.jpg|[[Rudolf Kremlička]]<br />([[1886]]-[[1932]])<br />Week-end Image:Une première (Anders Zorn) - Nationalmuseum - 24314.tif|[[Anders Zorn]] (1860-1920)<br />'' Kentañ tro '' ([[1888]])<br /><small>(Noazhded war ar pemdez)</small> Image:Pierre-Auguste Renoir 127.jpg|[[Auguste Renoir|Pierre-Auguste Renoir]], ''Baigneuse endormie'' (Kouronkerez o kousket), [[1897]]. File:Gustav Klimt 044.jpg|[[Gustav Klimt]]<br />Nuda veritas ([[1899]]) Image:Gustav Klimt 023.jpg|[[Gustav Klimt]]<br />Die Hoffnung ([[1903]]) Image:Amedeo Modigliani 060.jpg|[[Amedeo Modigliani]] ([[1916]]) Image:Goyo bathing.jpg|[[Hashiguchi Goyō]], Yuami (1920) |''Woman with camera'', luc'hskeudenn gant [[A. C. Johnston]] (war-dro [[1920]]) Image:‪Augusto De Luca - Nudes.jpg‬|[[Augusto De Luca]]: ''Nudes'', 1980 File:Japanese photographer Kishin Shinoyama and nude female models.jpg|[[Kishin Shinoyama]] luc'hskeudennerez japanat gant div vaouez yaouank noazh </gallery> == Pennad kar == * [[Kouronkerez]] [[Rummad:Livouriezh]] [[Rummad:Noazhded]] d0g5vwgr2d4m7ueycps73bfgxa60rmz 0 69200 2201203 2200853 2026-10-01T16:24:23Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2201203 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Todd McFarlane by Gage Skidmore.jpg|thumb|right|200px|Todd McFarlane e 2009]] '''Todd McFarlane''' ([[16 a viz Meurzh]] [[1961]] e [[Calgary]], [[Kanada]]) a zo un treser [[comic|comics]] kanadian. Treset en deus [[The Incredible Hulk]], [[Spider-Man|The Amazing Spider-Man]], krouet en deus [[Spawn]] e [[1992]] evit [[Image Comics]] ha graet en deus delwennoùigoù eus tudennoù [[comic]], filmoù, c'hoarioù video hag all gant [[McFarlane Toys]]. Paouez a reas da dresañ comics e [[1995]] a-raok kregiñ en-dro e [[2009]]. Krouet en deus ivez daou embregerezh : McFarlane Toys ha Todd McFarlane Entertainment. == Liammoù diavaez == *[http://www.spawn.com/Lec'hienn ofisiel] *[https://web.archive.org/web/20081225054027/http://comicbookdb.com/creator.php?ID=204 Todd McFarlane e lec'hienn comic book db] *[https://web.archive.org/web/20060217193532/http://users.rcn.com/aardy/comics/ Comic Book Awards Almanac] *[https://web.archive.org/web/20080929051943/http://marvel.com/catalog/?artist=Todd%20Mcfarlane Oberenn Todd McFarlane e lec'hienn Marvel.com] === Atersadennoù === * [https://web.archive.org/web/20071012001312/http://www.bestofmostof.com/07oct/mp3s/mcfar1.mp3 Atersadenn gant Gary Groth (1992)] * [http://suicidegirls.com/words/Todd+McFarlane/ SuicideGirls] * [https://web.archive.org/web/20061124210207/http://www.nowplayingmag.com/content/view/4209/58/ Kelaouenn ''Now Playing''] * [https://web.archive.org/web/20090413210937/http://maxim.com/Maximearnsgeekcredwithtoddmcfarlane/video/39453.aspx Todd McFarlane e lec'hienn Maxim.com (miz Gouere 2008)] {{Commons|category:Todd McFarlane}} {{DEFAULTSORT:Macfarlane, Todd}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1961]] [[Rummad:Treserien bannoù-treset SUA]] glazi2vpk7yjxe23uer051p0anh23rj 0 81757 2201188 1980058 2026-10-01T13:04:27Z Kontributor 2K 75668 actually 2201188 wikitext text/x-wiki {{Labour zo}} {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="width:300px; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#fafafa; border:1px #aaaaaa solid; border-collapse:collapse; font-size:95%;" |+ ! colspan="2" style="background-color: #adafda" |'''Kumunioù Frañs''' |- |- align="center" |Anv |Bettrechies |- align="center" |Skoed |[[Skeudenn:Blason Maison de Haynin.svg|90px]] |- align="center" |Lec'hiadur Bettrechies en [[Arondisamant Avesnes-sur-Helpe]] | |- align="center" |[[Riez]] |{{Frañs}} |- align="center" |[[Departamant]] |{{FR-Norzh}} |- align="center" |[[Bro hengounel]] | |- align="center" ||[[Arondisamant]] |[[Arondisamant Avesnes-sur-Helpe|Avesnes-sur-Helpe]] |- align="center" |[[Etrekumuniezh]] |Communauté de communes du Bavaisis |- align="center" |[[Kanton]] |[[Kanton Bavay|Bavay]] |- align="center" |[[Kod INSEE]] |59070 |- align="center" |[[Kod-post]] |595077 |- align="center" |Maer |Michel Tahon |- align="center" |Amzer-gefridi |[[2008]]-[[2014]] |- align="center" |Gorread |3,36&nbsp;km² |- align="center" |Led |50° 19' 31" Norzh |- align="center" |Hed |03° 44' 41" Reter |- align="center" |Uhelder kreiz |.. m |- align="center" |Uhelder bihanañ |67 m |- align="center" |Uhelder brasañ |129 m |- align="center" |Poblañs hep kontoù doubl |241 <small>(2007)</small> |- align="center" |Stankter |72 a./km² |- align="center" |Lec'hienn ar gumun | |- |} '''Bettrechies''' a zo ur gumun eus [[departamant gall|departamant]] [[Norzh (departamant)|Norzh]] e [[Bro-C'hall]]. == Istor == === {{XXvet}} kantved === * [[Eil Brezel-bed]]: ** Dieubet eo bet ar gumun gant lu [[SUA]] e miz Gwengolo 1944. == Monumantoù ha traoù heverk == == Douaroniezh == * War an harzoù gant [[Belgia]] emañ '''Bettrechies'''. == Emdroadur ar boblañs 1793 - 2007 == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7) ImageSize = width:800 height:350 PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50 DateFormat = x.y Period =from:0 till:440 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:50 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1791 bar:1792 bar:1793 bar:1794 bar:1795 bar:1796 bar:1797 bar:1798 bar:1799 bar:1800 text:1800 bar:1801 bar:1802 bar:1803 bar:1804 bar:1805 bar:1806 bar:1807 bar:1808 bar:1809 bar:1810 bar:1811 bar:1812 bar:1813 bar:1814 bar:1815 bar:1816 bar:1817 bar:1818 bar:1819 bar:1820 text:1820 bar:1821 bar:1822 bar:1823 bar:1824 bar:1825 bar:1826 bar:1827 bar:1828 bar:1829 bar:1830 bar:1831 bar:1832 bar:1833 bar:1834 bar:1835 bar:1836 bar:1837 bar:1838 bar:1839 bar:1840 text:1840 bar:1841 bar:1842 bar:1843 bar:1844 bar:1845 bar:1846 bar:1847 bar:1848 bar:1849 bar:1850 bar:1851 bar:1852 bar:1853 bar:1854 bar:1855 bar:1856 bar:1857 bar:1858 bar:1859 bar:1860 text:1860 bar:1861 bar:1862 bar:1863 bar:1864 bar:1865 bar:1866 bar:1867 bar:1868 bar:1869 bar:1870 bar:1871 bar:1872 bar:1873 bar:1874 bar:1875 bar:1876 bar:1877 bar:1878 bar:1879 bar:1880 text:1880 bar:1881 bar:1882 bar:1883 bar:1884 bar:1885 bar:1886 bar:1887 bar:1888 bar:1889 bar:1890 bar:1891 bar:1892 bar:1893 bar:1894 bar:1895 bar:1896 bar:1897 bar:1898 bar:1899 bar:1900 text:1900 bar:1901 bar:1902 bar:1903 bar:1904 bar:1905 bar:1906 bar:1907 bar:1908 bar:1909 bar:1910 bar:1911 bar:1912 bar:1913 bar:1914 bar:1915 bar:1916 bar:1917 bar:1918 bar:1919 bar:1920 text:1920 bar:1921 bar:1922 bar:1923 bar:1924 bar:1925 bar:1926 bar:1927 bar:1928 bar:1929 bar:1930 bar:1931 bar:1932 bar:1933 bar:1934 bar:1935 bar:1936 bar:1937 bar:1938 bar:1939 bar:1940 text:1940 bar:1941 bar:1942 bar:1943 bar:1944 bar:1945 bar:1946 bar:1947 bar:1948 bar:1949 bar:1950 bar:1951 bar:1952 bar:1953 bar:1954 bar:1955 bar:1956 bar:1957 bar:1958 bar:1959 bar:1960 text:1960 bar:1961 bar:1962 bar:1963 bar:1964 bar:1965 bar:1966 bar:1967 bar:1968 bar:1969 bar:1970 bar:1971 bar:1972 bar:1973 bar:1974 bar:1975 bar:1976 bar:1977 bar:1978 bar:1979 bar:1980 text:1980 bar:1981 bar:1982 bar:1983 bar:1984 bar:1985 bar:1986 bar:1987 bar:1988 bar:1989 bar:1990 bar:1991 bar:1992 bar:1993 bar:1994 bar:1995 bar:1996 bar:1997 bar:1998 bar:1999 bar:2000 text:2000 bar:2001 bar:2002 bar:2003 bar:2004 bar:2005 bar:2006 bar:2007 PlotData= color:barra width:10 align:left bar:1793 from:0 till: 220 bar:1800 from:0 till: 219 bar:1806 from:0 till: 251 bar:1821 from:0 till: 255 bar:1831 from:0 till: 304 bar:1836 from:0 till: 345 bar:1841 from:0 till: 348 bar:1846 from:0 till: 339 bar:1851 from:0 till: 337 bar:1856 from:0 till: 329 bar:1861 from:0 till: 335 bar:1866 from:0 till: 331 bar:1872 from:0 till: 336 bar:1876 from:0 till: 340 bar:1881 from:0 till: 362 bar:1886 from:0 till: 376 bar:1891 from:0 till: 378 bar:1896 from:0 till: 411 bar:1901 from:0 till: 418 bar:1906 from:0 till: 436 bar:1911 from:0 till: 413 bar:1921 from:0 till: 378 bar:1926 from:0 till: 358 bar:1931 from:0 till: 340 bar:1936 from:0 till: 339 bar:1946 from:0 till: 306 bar:1954 from:0 till: 279 bar:1962 from:0 till: 297 bar:1968 from:0 till: 270 bar:1975 from:0 till: 253 bar:1982 from:0 till: 286 bar:1990 from:0 till: 235 bar:1999 from:0 till: 246 bar:2006 from:0 till: 243 bar:2007 from:0 till: 241 TextData= fontsize:S pos:(50,10) text: Cassini hag EBSSA </timeline> == Melestradurezh == == Liammoù diavaez == == Tud == == Dave ha notennoù== <references/> [[Rummad:Kumunioù an Norzh (departamant)]] 1r67pob624y94ez14ynkw527idrr799 2201217 2201188 2026-10-01T19:16:49Z Dakbzh 58931 + Maer nevez. 2201217 wikitext text/x-wiki {{Labour zo}} {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="width:300px; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#fafafa; border:1px #aaaaaa solid; border-collapse:collapse; font-size:95%;" |+ ! colspan="2" style="background-color: #adafda" |'''Kumunioù Frañs''' |- |- align="center" |Anv |Bettrechies |- align="center" |Skoed |[[Skeudenn:Blason Maison de Haynin.svg|90px]] |- align="center" |Lec'hiadur Bettrechies en [[Arondisamant Avesnes-sur-Helpe]] | |- align="center" |[[Riez]] |{{Frañs}} |- align="center" |[[Departamant]] |{{FR-Norzh}} |- align="center" |[[Bro hengounel]] | |- align="center" ||[[Arondisamant]] |[[Arondisamant Avesnes-sur-Helpe|Avesnes-sur-Helpe]] |- align="center" |[[Etrekumuniezh]] |Communauté de communes du Bavaisis |- align="center" |[[Kanton]] |[[Kanton Bavay|Bavay]] |- align="center" |[[Kod INSEE]] |59070 |- align="center" |[[Kod-post]] |595077 |- align="center" |Maer |Gilles Dejean |- align="center" |Amzer-gefridi |[[2026]]-[[2032]] |- align="center" |Gorread |3,36&nbsp;km² |- align="center" |Led |50° 19' 31" Norzh |- align="center" |Hed |03° 44' 41" Reter |- align="center" |Uhelder kreiz |.. m |- align="center" |Uhelder bihanañ |67 m |- align="center" |Uhelder brasañ |129 m |- align="center" |Poblañs hep kontoù doubl |241 <small>(2007)</small> |- align="center" |Stankter |72 a./km² |- align="center" |Lec'hienn ar gumun | |- |} '''Bettrechies''' a zo ur gumun eus [[departamant gall|departamant]] [[Norzh (departamant)|Norzh]] e [[Bro-C'hall]]. == Istor == === {{XXvet}} kantved === * [[Eil Brezel-bed]]: ** Dieubet eo bet ar gumun gant lu [[SUA]] e miz Gwengolo 1944. == Monumantoù ha traoù heverk == == Douaroniezh == * War an harzoù gant [[Belgia]] emañ '''Bettrechies'''. == Emdroadur ar boblañs 1793 - 2007 == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7) ImageSize = width:800 height:350 PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50 DateFormat = x.y Period =from:0 till:440 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:50 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1791 bar:1792 bar:1793 bar:1794 bar:1795 bar:1796 bar:1797 bar:1798 bar:1799 bar:1800 text:1800 bar:1801 bar:1802 bar:1803 bar:1804 bar:1805 bar:1806 bar:1807 bar:1808 bar:1809 bar:1810 bar:1811 bar:1812 bar:1813 bar:1814 bar:1815 bar:1816 bar:1817 bar:1818 bar:1819 bar:1820 text:1820 bar:1821 bar:1822 bar:1823 bar:1824 bar:1825 bar:1826 bar:1827 bar:1828 bar:1829 bar:1830 bar:1831 bar:1832 bar:1833 bar:1834 bar:1835 bar:1836 bar:1837 bar:1838 bar:1839 bar:1840 text:1840 bar:1841 bar:1842 bar:1843 bar:1844 bar:1845 bar:1846 bar:1847 bar:1848 bar:1849 bar:1850 bar:1851 bar:1852 bar:1853 bar:1854 bar:1855 bar:1856 bar:1857 bar:1858 bar:1859 bar:1860 text:1860 bar:1861 bar:1862 bar:1863 bar:1864 bar:1865 bar:1866 bar:1867 bar:1868 bar:1869 bar:1870 bar:1871 bar:1872 bar:1873 bar:1874 bar:1875 bar:1876 bar:1877 bar:1878 bar:1879 bar:1880 text:1880 bar:1881 bar:1882 bar:1883 bar:1884 bar:1885 bar:1886 bar:1887 bar:1888 bar:1889 bar:1890 bar:1891 bar:1892 bar:1893 bar:1894 bar:1895 bar:1896 bar:1897 bar:1898 bar:1899 bar:1900 text:1900 bar:1901 bar:1902 bar:1903 bar:1904 bar:1905 bar:1906 bar:1907 bar:1908 bar:1909 bar:1910 bar:1911 bar:1912 bar:1913 bar:1914 bar:1915 bar:1916 bar:1917 bar:1918 bar:1919 bar:1920 text:1920 bar:1921 bar:1922 bar:1923 bar:1924 bar:1925 bar:1926 bar:1927 bar:1928 bar:1929 bar:1930 bar:1931 bar:1932 bar:1933 bar:1934 bar:1935 bar:1936 bar:1937 bar:1938 bar:1939 bar:1940 text:1940 bar:1941 bar:1942 bar:1943 bar:1944 bar:1945 bar:1946 bar:1947 bar:1948 bar:1949 bar:1950 bar:1951 bar:1952 bar:1953 bar:1954 bar:1955 bar:1956 bar:1957 bar:1958 bar:1959 bar:1960 text:1960 bar:1961 bar:1962 bar:1963 bar:1964 bar:1965 bar:1966 bar:1967 bar:1968 bar:1969 bar:1970 bar:1971 bar:1972 bar:1973 bar:1974 bar:1975 bar:1976 bar:1977 bar:1978 bar:1979 bar:1980 text:1980 bar:1981 bar:1982 bar:1983 bar:1984 bar:1985 bar:1986 bar:1987 bar:1988 bar:1989 bar:1990 bar:1991 bar:1992 bar:1993 bar:1994 bar:1995 bar:1996 bar:1997 bar:1998 bar:1999 bar:2000 text:2000 bar:2001 bar:2002 bar:2003 bar:2004 bar:2005 bar:2006 bar:2007 PlotData= color:barra width:10 align:left bar:1793 from:0 till: 220 bar:1800 from:0 till: 219 bar:1806 from:0 till: 251 bar:1821 from:0 till: 255 bar:1831 from:0 till: 304 bar:1836 from:0 till: 345 bar:1841 from:0 till: 348 bar:1846 from:0 till: 339 bar:1851 from:0 till: 337 bar:1856 from:0 till: 329 bar:1861 from:0 till: 335 bar:1866 from:0 till: 331 bar:1872 from:0 till: 336 bar:1876 from:0 till: 340 bar:1881 from:0 till: 362 bar:1886 from:0 till: 376 bar:1891 from:0 till: 378 bar:1896 from:0 till: 411 bar:1901 from:0 till: 418 bar:1906 from:0 till: 436 bar:1911 from:0 till: 413 bar:1921 from:0 till: 378 bar:1926 from:0 till: 358 bar:1931 from:0 till: 340 bar:1936 from:0 till: 339 bar:1946 from:0 till: 306 bar:1954 from:0 till: 279 bar:1962 from:0 till: 297 bar:1968 from:0 till: 270 bar:1975 from:0 till: 253 bar:1982 from:0 till: 286 bar:1990 from:0 till: 235 bar:1999 from:0 till: 246 bar:2006 from:0 till: 243 bar:2007 from:0 till: 241 TextData= fontsize:S pos:(50,10) text: Cassini hag EBSSA </timeline> == Melestradurezh == == Liammoù diavaez == == Tud == == Dave ha notennoù== <references/> [[Rummad:Kumunioù an Norzh (departamant)]] hnev191rs38d6ae8kvfsiwz7jvpy6e2 0 81803 2201196 2045693 2026-10-01T13:56:37Z Kontributor 2K 75668 actually ardamez 2201196 wikitext text/x-wiki {{Labour zo}} {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="width:300px; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#fafafa; border:1px #aaaaaa solid; border-collapse:collapse; font-size:95%;" |+ ! colspan="2" style="background-color: #adafda" |'''Kumunioù Frañs''' |- |- align="center" |Anv |Obies |- align="center" |Skoed |[[Restr:Blason Maison de Haynin.svg|90px]] |- align="center" |Lec'hiadur Obies en [[Arondisamant Avesnes-sur-Helpe]] | |- align="center" |[[Riez]] |{{Frañs}} |- align="center" |[[Departamant]] |{{FR-Norzh}} |- align="center" |[[Bro hengounel]] | |- align="center" |[[Arondisamant]] |[[Arondisamant Avesnes-sur-Helpe|Avesnes-sur-Helpe]] |- align="center" |[[Etrekumuniezh]] |Communauté de communes du Bavaisis |- align="center" |[[Kanton]] |[[Kanton Bavay|Bavay]] |- align="center" |[[Kod INSEE]] |59441 |- align="center" |[[Kod-post]] |59570 |- align="center" |Maer |Gilbert Langrand |- align="center" |Amzer-gefridi |[[2008]]-[[2014]] |- align="center" |Gorread |5,43&nbsp;km² |- align="center" |Led |50° 16' 03" Norzh |- align="center" |Hed |03° 47' 15" Reter |- align="center" |Uhelder kreiz |136 m |- align="center" |Uhelder bihanañ |117 m |- align="center" |Uhelder brasañ |159 m |- align="center" |Poblañs hep kontoù doubl |663 <small>(2007)</small> |- align="center" |Stankter |122 a./km² |- align="center" |Lec'hienn ar gumun | |- |} '''Obies''' a zo ur gumun eus [[departamant gall|departamant]] [[Norzh (departamant)|Norzh]] e [[Bro-C'hall]]. == Istor == == Monumantoù ha traoù heverk == == Douaroniezh == == Emdroadur ar boblañs 1793-2007 == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7) ImageSize = width:800 height:350 PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50 DateFormat = x.y Period =from:0 till:1200 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:50 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1791 bar:1792 bar:1793 bar:1794 bar:1795 bar:1796 bar:1797 bar:1798 bar:1799 bar:1800 text:1800 bar:1801 bar:1802 bar:1803 bar:1804 bar:1805 bar:1806 bar:1807 bar:1808 bar:1809 bar:1810 bar:1811 bar:1812 bar:1813 bar:1814 bar:1815 bar:1816 bar:1817 bar:1818 bar:1819 bar:1820 text:1820 bar:1821 bar:1822 bar:1823 bar:1824 bar:1825 bar:1826 bar:1827 bar:1828 bar:1829 bar:1830 bar:1831 bar:1832 bar:1833 bar:1834 bar:1835 bar:1836 bar:1837 bar:1838 bar:1839 bar:1840 text:1840 bar:1841 bar:1842 bar:1843 bar:1844 bar:1845 bar:1846 bar:1847 bar:1848 bar:1849 bar:1850 bar:1851 bar:1852 bar:1853 bar:1854 bar:1855 bar:1856 bar:1857 bar:1858 bar:1859 bar:1860 text:1860 bar:1861 bar:1862 bar:1863 bar:1864 bar:1865 bar:1866 bar:1867 bar:1868 bar:1869 bar:1870 bar:1871 bar:1872 bar:1873 bar:1874 bar:1875 bar:1876 bar:1877 bar:1878 bar:1879 bar:1880 text:1880 bar:1881 bar:1882 bar:1883 bar:1884 bar:1885 bar:1886 bar:1887 bar:1888 bar:1889 bar:1890 bar:1891 bar:1892 bar:1893 bar:1894 bar:1895 bar:1896 bar:1897 bar:1898 bar:1899 bar:1900 text:1900 bar:1901 bar:1902 bar:1903 bar:1904 bar:1905 bar:1906 bar:1907 bar:1908 bar:1909 bar:1910 bar:1911 bar:1912 bar:1913 bar:1914 bar:1915 bar:1916 bar:1917 bar:1918 bar:1919 bar:1920 text:1920 bar:1921 bar:1922 bar:1923 bar:1924 bar:1925 bar:1926 bar:1927 bar:1928 bar:1929 bar:1930 bar:1931 bar:1932 bar:1933 bar:1934 bar:1935 bar:1936 bar:1937 bar:1938 bar:1939 bar:1940 text:1940 bar:1941 bar:1942 bar:1943 bar:1944 bar:1945 bar:1946 bar:1947 bar:1948 bar:1949 bar:1950 bar:1951 bar:1952 bar:1953 bar:1954 bar:1955 bar:1956 bar:1957 bar:1958 bar:1959 bar:1960 text:1960 bar:1961 bar:1962 bar:1963 bar:1964 bar:1965 bar:1966 bar:1967 bar:1968 bar:1969 bar:1970 bar:1971 bar:1972 bar:1973 bar:1974 bar:1975 bar:1976 bar:1977 bar:1978 bar:1979 bar:1980 text:1980 bar:1981 bar:1982 bar:1983 bar:1984 bar:1985 bar:1986 bar:1987 bar:1988 bar:1989 bar:1990 bar:1991 bar:1992 bar:1993 bar:1994 bar:1995 bar:1996 bar:1997 bar:1998 bar:1999 bar:2000 text:2000 bar:2001 bar:2002 bar:2003 bar:2004 bar:2005 bar:2006 bar:2007 PlotData= color:barra width:10 align:left bar:1793 from:0 till: 757 bar:1800 from:0 till: 651 bar:1806 from:0 till: 995 bar:1821 from:0 till: 964 bar:1831 from:0 till: 1054 bar:1836 from:0 till: 1110 bar:1841 from:0 till: 1171 bar:1846 from:0 till: 1166 bar:1851 from:0 till: 1187 bar:1856 from:0 till: 1134 bar:1861 from:0 till: 1152 bar:1866 from:0 till: 1085 bar:1872 from:0 till: 1069 bar:1876 from:0 till: 1024 bar:1881 from:0 till: 940 bar:1886 from:0 till: 893 bar:1891 from:0 till: 851 bar:1896 from:0 till: 807 bar:1901 from:0 till: 791 bar:1906 from:0 till: 759 bar:1911 from:0 till: 762 bar:1921 from:0 till: 655 bar:1926 from:0 till: 644 bar:1931 from:0 till: 577 bar:1936 from:0 till: 548 bar:1946 from:0 till: 549 bar:1954 from:0 till: 583 bar:1962 from:0 till: 633 bar:1968 from:0 till: 586 bar:1975 from:0 till: 594 bar:1982 from:0 till: 578 bar:1990 from:0 till: 587 bar:1999 from:0 till: 580 bar:2006 from:0 till: 653 bar:2007 from:0 till: 663 TextData= fontsize:S pos:(50,10) text: </timeline> <ref>Cassini hag [[EBSSA]]</ref> == Melestradurezh == == Liammoù diavaez == == Tud == == Dave ha notennoù== <references/> [[Rummad:Kumunioù an Norzh (departamant)]] o85yumvb6i355p6p4toon3dvvl25lku 0 83651 2201197 2196782 2026-10-01T13:56:54Z Kontributor 2K 75668 actual ardamez 2201197 wikitext text/x-wiki {{Labour zo}} {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="width:300px; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#fafafa; border:1px #aaaaaa solid; border-collapse:collapse; font-size:95%;" |+ ! colspan="2" style="background-color: #adafda" |'''Kumunioù Bro-C'hall''' |- |- align="center" |Anv |'''Quérénaing''' |- align="center" |Skoed |[[Restr:Blason Maison de Haynin.svg|90px]] |- align="center" |Lec'hiadur Quérénaing en [[Arondisamant Valenciennes]] | |- align="center" |[[Riez]] |{{Bro-C'hall}} |- align="center" |[[Rannvro]] |{{FR-NPDC}} |- align="center" |[[Departamant]] |{{FR-Norzh}} |- align="center" |[[Bro hengounel]] | |- align="center" |[[Arondisamant]] |[[Arondisamant Valenciennes|Valenciennes]] |- align="center" |[[Etrekumuniezh]] |Communauté d'agglomération de Valenciennes Métropole |- align="center" |[[Kanton]] |[[Kanton Valenciennes-Kreisteiz|Valenciennes-Kreisteiz]] |- align="center" |[[Kod INSEE]] |59480 |- align="center" |[[Kod-post]] |59269 |- align="center" |Maer |Michel François |- align="center" |Amzer-gefridi |[[2008]]-[[2014]] |- align="center" |Gorread |4,32&nbsp;km² |- align="center" |Led |50° 17' 16" Norzh |- align="center" |Hed |03° 30' 52" Reter |- align="center" |Uhelder kreiz |87 m |- align="center" |Uhelder bihanañ |71 m |- align="center" |Uhelder brasañ |102 m |- align="center" |Poblañs hep kontoù doubl |925 <small> (2007) |- align="center" |Stankter |214 a./km² |- align="center" |Lec'hienn ar gumun |[https://web.archive.org/web/20110112041922/http://mairie.querenaing.pagesperso-orange.fr/ Quérénaing] |- |} '''Quérénaing''' a zo ur gumun eus [[departamant gall|departamant]] [[Norzh (departamant)|Norzh]] e [[Bro-C'hall]]. == Istor == === {{XXvet}} kantved === * [[Brezel-bed kentañ]]: roet e voe ar [[Kroaz-vrezel 1914-1918|Groaz-vrezel 1914-1918]] d'ar gumun e [[1920]]<ref>[https://web.archive.org/web/20170303083543/http://pages14-18.mesdiscussions.net/pages1418/forum-pages-histoire/communes-decorees-guerre-sujet_7632_2.htm Pages 14-18]</ref>. == Monumantoù ha traoù heverk == * Iliz da Sant [[Landelin]]. == Douaroniezh == == Emdroadur ar boblañs 1800-2007 == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7) ImageSize = width:800 height:350 PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50 DateFormat = x.y Period =from:0 till:930 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:50 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1791 bar:1792 bar:1793 bar:1794 bar:1795 bar:1796 bar:1797 bar:1798 bar:1799 bar:1800 text:1800 bar:1801 bar:1802 bar:1803 bar:1804 bar:1805 bar:1806 bar:1807 bar:1808 bar:1809 bar:1810 bar:1811 bar:1812 bar:1813 bar:1814 bar:1815 bar:1816 bar:1817 bar:1818 bar:1819 bar:1820 text:1820 bar:1821 bar:1822 bar:1823 bar:1824 bar:1825 bar:1826 bar:1827 bar:1828 bar:1829 bar:1830 bar:1831 bar:1832 bar:1833 bar:1834 bar:1835 bar:1836 bar:1837 bar:1838 bar:1839 bar:1840 text:1840 bar:1841 bar:1842 bar:1843 bar:1844 bar:1845 bar:1846 bar:1847 bar:1848 bar:1849 bar:1850 bar:1851 bar:1852 bar:1853 bar:1854 bar:1855 bar:1856 bar:1857 bar:1858 bar:1859 bar:1860 text:1860 bar:1861 bar:1862 bar:1863 bar:1864 bar:1865 bar:1866 bar:1867 bar:1868 bar:1869 bar:1870 bar:1871 bar:1872 bar:1873 bar:1874 bar:1875 bar:1876 bar:1877 bar:1878 bar:1879 bar:1880 text:1880 bar:1881 bar:1882 bar:1883 bar:1884 bar:1885 bar:1886 bar:1887 bar:1888 bar:1889 bar:1890 bar:1891 bar:1892 bar:1893 bar:1894 bar:1895 bar:1896 bar:1897 bar:1898 bar:1899 bar:1900 text:1900 bar:1901 bar:1902 bar:1903 bar:1904 bar:1905 bar:1906 bar:1907 bar:1908 bar:1909 bar:1910 bar:1911 bar:1912 bar:1913 bar:1914 bar:1915 bar:1916 bar:1917 bar:1918 bar:1919 bar:1920 text:1920 bar:1921 bar:1922 bar:1923 bar:1924 bar:1925 bar:1926 bar:1927 bar:1928 bar:1929 bar:1930 bar:1931 bar:1932 bar:1933 bar:1934 bar:1935 bar:1936 bar:1937 bar:1938 bar:1939 bar:1940 text:1940 bar:1941 bar:1942 bar:1943 bar:1944 bar:1945 bar:1946 bar:1947 bar:1948 bar:1949 bar:1950 bar:1951 bar:1952 bar:1953 bar:1954 bar:1955 bar:1956 bar:1957 bar:1958 bar:1959 bar:1960 text:1960 bar:1961 bar:1962 bar:1963 bar:1964 bar:1965 bar:1966 bar:1967 bar:1968 bar:1969 bar:1970 bar:1971 bar:1972 bar:1973 bar:1974 bar:1975 bar:1976 bar:1977 bar:1978 bar:1979 bar:1980 text:1980 bar:1981 bar:1982 bar:1983 bar:1984 bar:1985 bar:1986 bar:1987 bar:1988 bar:1989 bar:1990 bar:1991 bar:1992 bar:1993 bar:1994 bar:1995 bar:1996 bar:1997 bar:1998 bar:1999 bar:2000 text:2000 bar:2001 bar:2002 bar:2003 bar:2004 bar:2005 bar:2006 bar:2007 PlotData= color:barra width:10 align:left bar:1800 from:0 till: 176 bar:1806 from:0 till: 266 bar:1821 from:0 till: 359 bar:1831 from:0 till: 415 bar:1836 from:0 till: 445 bar:1841 from:0 till: 519 bar:1846 from:0 till: 510 bar:1851 from:0 till: 540 bar:1856 from:0 till: 526 bar:1861 from:0 till: 540 bar:1866 from:0 till: 499 bar:1872 from:0 till: 495 bar:1876 from:0 till: 505 bar:1881 from:0 till: 509 bar:1886 from:0 till: 517 bar:1891 from:0 till: 502 bar:1896 from:0 till: 510 bar:1901 from:0 till: 557 bar:1906 from:0 till: 583 bar:1911 from:0 till: 565 bar:1921 from:0 till: 497 bar:1926 from:0 till: 538 bar:1931 from:0 till: 604 bar:1936 from:0 till: 657 bar:1946 from:0 till: 666 bar:1954 from:0 till: 692 bar:1962 from:0 till: 730 bar:1968 from:0 till: 797 bar:1975 from:0 till: 763 bar:1982 from:0 till: 766 bar:1990 from:0 till: 717 bar:1999 from:0 till: 814 bar:2006 from:0 till: 911 bar:2007 from:0 till: 925 TextData= fontsize:S pos:(50,10) text: </timeline> <ref>Cassini hag [[EBSSA]]</ref> == Melestradurezh == == Tud == == Liammoù diavaez == == Dave ha notennoù== <references/> [[Rummad:Kumunioù an Norzh (departamant)|Querénaing]] [[Rummad:Kroaz-vrezel 1914-1918 (kumunioù Norzh)|Querénaing]] j6oblhnb8tjsx3yc3y91wu0ed701axu 0 83665 2201184 1953523 2026-10-01T12:44:30Z Kontributor 2K 75668 actually 2201184 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:95%;" |- ! colspan="2" style="background-color: #adafda" |'''Kumunioù Frañs''' |- ! {{Infobox/Titl|Artres|e33b3b|talbenn map|efe77a}} |- align="center" |colspan="2" | [[Restr:Blason Maison de Haynin.svg|90px]]<hr> |- align="center" | colspan="2" | [[Restr:Artres (Nord,Fr) mairie.JPG|250px]]<br>An ti-kêr<hr>[https://www.google.fr/maps/place/59269+Artres/@50.296124,3.5209064,12z/data=!4m5!3m4!1s0x47c292ab469b6807:0x44ec1d0c9cddc289!8m2!3d50.296026!4d3.538447 50° 17' 39" N – 03° 32' 28" R]<hr> |- |'''[[Riez]]''' |{{Bro-C'hall}} |- |'''[[Rannvro]]''' |{{FR-NPDC}} |- |'''[[Departamant]]''' |{{FR-Norzh}} |- |'''[[Arondisamant]]''' |[[Arondisamant Valenciennes|Valenciennes]] |- |'''[[Kanton]]''' |[[Kanton Valenciennes-Kreisteiz|Valenciennes-Kreisteiz]] |- |'''[[Etrekumuniezh]]''' |Valenciennes Métropole |- |'''[[Kod INSEE]]''' |59019 |- |'''[[Kod post]]''' |59269 |- |'''Maer''' |Christian Lerat<br>([[2014]]-[[2020]] |- | colspan="2" | <hr> |- |'''Gorread''' |6,59 km² |- |'''Uhelderioù'''• kreiz<br>• izelañ<br>• uhelañ || <br>84 m<br>39 m<br>96 m |- |'''Poblañs'''<br><small>hep kontoù doubl</small><br>• Stankter || <br>1 044 (2014)<br>158 ann./km² |} '''Artres''' a zo ur gumun eus [[departamant gall|departamant]] [[Norzh (departamant)|Norzh]] e [[Bro-C'hall]]. == Istor == == Monumantoù ha traoù heverk == == Douaroniezh == == Emdroadur ar boblañs 1800-2007 == <div style="text-align:center;> <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7) ImageSize = width:800 height:350 PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50 DateFormat = x.y Period =from:0 till:1100 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:50 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1791 bar:1792 bar:1793 bar:1794 bar:1795 bar:1796 bar:1797 bar:1798 bar:1799 bar:1800 text:1800 bar:1801 bar:1802 bar:1803 bar:1804 bar:1805 bar:1806 bar:1807 bar:1808 bar:1809 bar:1810 bar:1811 bar:1812 bar:1813 bar:1814 bar:1815 bar:1816 bar:1817 bar:1818 bar:1819 bar:1820 text:1820 bar:1821 bar:1822 bar:1823 bar:1824 bar:1825 bar:1826 bar:1827 bar:1828 bar:1829 bar:1830 bar:1831 bar:1832 bar:1833 bar:1834 bar:1835 bar:1836 bar:1837 bar:1838 bar:1839 bar:1840 text:1840 bar:1841 bar:1842 bar:1843 bar:1844 bar:1845 bar:1846 bar:1847 bar:1848 bar:1849 bar:1850 bar:1851 bar:1852 bar:1853 bar:1854 bar:1855 bar:1856 bar:1857 bar:1858 bar:1859 bar:1860 text:1860 bar:1861 bar:1862 bar:1863 bar:1864 bar:1865 bar:1866 bar:1867 bar:1868 bar:1869 bar:1870 bar:1871 bar:1872 bar:1873 bar:1874 bar:1875 bar:1876 bar:1877 bar:1878 bar:1879 bar:1880 text:1880 bar:1881 bar:1882 bar:1883 bar:1884 bar:1885 bar:1886 bar:1887 bar:1888 bar:1889 bar:1890 bar:1891 bar:1892 bar:1893 bar:1894 bar:1895 bar:1896 bar:1897 bar:1898 bar:1899 bar:1900 text:1900 bar:1901 bar:1902 bar:1903 bar:1904 bar:1905 bar:1906 bar:1907 bar:1908 bar:1909 bar:1910 bar:1911 bar:1912 bar:1913 bar:1914 bar:1915 bar:1916 bar:1917 bar:1918 bar:1919 bar:1920 text:1920 bar:1921 bar:1922 bar:1923 bar:1924 bar:1925 bar:1926 bar:1927 bar:1928 bar:1929 bar:1930 bar:1931 bar:1932 bar:1933 bar:1934 bar:1935 bar:1936 bar:1937 bar:1938 bar:1939 bar:1940 text:1940 bar:1941 bar:1942 bar:1943 bar:1944 bar:1945 bar:1946 bar:1947 bar:1948 bar:1949 bar:1950 bar:1951 bar:1952 bar:1953 bar:1954 bar:1955 bar:1956 bar:1957 bar:1958 bar:1959 bar:1960 text:1960 bar:1961 bar:1962 bar:1963 bar:1964 bar:1965 bar:1966 bar:1967 bar:1968 bar:1969 bar:1970 bar:1971 bar:1972 bar:1973 bar:1974 bar:1975 bar:1976 bar:1977 bar:1978 bar:1979 bar:1980 text:1980 bar:1981 bar:1982 bar:1983 bar:1984 bar:1985 bar:1986 bar:1987 bar:1988 bar:1989 bar:1990 bar:1991 bar:1992 bar:1993 bar:1994 bar:1995 bar:1996 bar:1997 bar:1998 bar:1999 bar:2000 text:2000 bar:2001 bar:2002 bar:2003 bar:2004 bar:2005 bar:2006 bar:2007 PlotData= color:barra width:10 align:left bar:1800 from:0 till: 245 bar:1806 from:0 till: 203 bar:1821 from:0 till: 259 bar:1831 from:0 till: 552 bar:1836 from:0 till: 666 bar:1841 from:0 till: 711 bar:1846 from:0 till: 819 bar:1851 from:0 till: 804 bar:1856 from:0 till: 899 bar:1861 from:0 till: 969 bar:1866 from:0 till: 952 bar:1872 from:0 till: 1005 bar:1876 from:0 till: 1019 bar:1881 from:0 till: 1048 bar:1886 from:0 till: 1032 bar:1891 from:0 till: 1054 bar:1896 from:0 till: 1050 bar:1901 from:0 till: 1047 bar:1906 from:0 till: 1042 bar:1911 from:0 till: 973 bar:1921 from:0 till: 892 bar:1926 from:0 till: 908 bar:1931 from:0 till: 950 bar:1936 from:0 till: 979 bar:1946 from:0 till: 966 bar:1954 from:0 till: 999 bar:1962 from:0 till: 995 bar:1968 from:0 till: 905 bar:1975 from:0 till: 853 bar:1982 from:0 till: 979 bar:1990 from:0 till: 1087 bar:1999 from:0 till: 1071 bar:2006 from:0 till: 1059 bar:2007 from:0 till: 1057 TextData= fontsize:S pos:(50,10) text: </timeline> • Andonioù : Cassini hag [[EBSSA]] </div> == Melestradurezh == == Tud == [[Rummad:Kumunioù an Norzh (departamant)]] ies1x2nhmjkgwvgqtfcpf67d285g6vr 10 84351 2201198 2201069 2026-10-01T14:25:58Z Llydawr 145 nevesaat 2201198 wikitext text/x-wiki Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]]. <!--### SKEUDENN ###--> [[Skeudenn:Peter May - Salon du livre de Paris 2010.JPG|150px|right|Peter May]] * [[29 a viz Gwengolo]] : [[Fatima Ezzahra El Mansouri]] zo anvet da gentañ ministr [[Maroko]], goude trec'h he strollad politikel, ar ''Parti authenticité et modernité'', e dilennadeg ar gannaded. * [[25 a viz Gwengolo]] : marvet eo ar romantour skosat [[Peter May]] Fatima Ezzahra El Mansouri is appointed the first woman prime minister of Morocco after her party's victory in the general election.(''skeudenn''). * 25-[[28 a viz Gwengolo]] : beaj ar pab [[Leon XIV]], e [[Bro-C'hall]]. Tremen a ra dre [[Pariz]], [[Lourdes]] ha [[Metz]]. * [[16 a viz Gwengolo]] : [[Hashim Thaçi]], bet kentañ ministr ha prezidant [[Kosovo]], zo kondaonet da 25 bloavezh toull-bac'h evit [[torfed brezel|torfedoù brezel]] graet pa oa e penn Arme Dieubidigezh Kosovo. * [[14 a viz Gwengolo]] : en em vodañ a ra kentañ ministred [[Michelle O'Neill|Hanternoz Iwerzhon]], [[John Swinney|Bro-Skos]] ha [[Rhun ap iorwerth|Kembre]] e [[Kerdiz]] ha kensinañ a reont ur skrid a embann gwir o broioù d'en em ren o-unan. * [[13 a viz Gwengolo]] : e dilennadeg evit parlamant [[Sveden]] ez a ar maout gant sokial-demokrated ar [[Sveriges Socialdemokratiska Arbetareparti]]. * [[9 a viz Gwengolo]] : [[tan-gwall an MV June Aster]] e Filipinez, lazhet ez eus da nebeutañ 76 treizhad ha 13 a zo dianket. * [[6 a viz Gwengolo]] : gant ar strollad eus an tu-dehoù pellañ [[Alternative für Deutschland|Dazeilad evit Alamagn]] ez a ar maout, gant 43,8% eus ar mouezhioù, en dilennadeg evit al Landtag (ar parlamant rannvroel) e [[Saks-Anhalt]]. * [[4 a viz Gwengolo]] : gant bodadeg veur [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] eo kemeret an diviz da implijout evit ar c'hartennoù eus ar bed banndres Eckert IV e-lec'h hini Mercator. * [[2 a viz Gwengolo]] : dilennet eo [[Ülle Madise]] gant parlamant [[Estonia]] da vezañ prezidantez ar vro-se. * [[29 a viz Eost]] : en [[Island]] e sav 52,5% eus ar voterien a-enep adkregiñ da glask mont e-barzh [[Unvaniezh Europa]]. {{diac'hubiñ}} <noinclude> [[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]] </noinclude> kfkzfut9gjofcigr9oaomkniu2drv2o 2201219 2201198 2026-10-01T19:47:17Z Arko 540 tennet ar saozneg 2201219 wikitext text/x-wiki Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]]. <!--### SKEUDENN ###--> [[Skeudenn:Peter May - Salon du livre de Paris 2010.JPG|150px|right|Peter May]] * [[29 a viz Gwengolo]] : [[Fatima Ezzahra El Mansouri]] zo anvet da gentañ ministr [[Maroko]], goude trec'h he strollad politikel, ar ''Parti authenticité et modernité'', e dilennadeg ar gannaded. * [[25 a viz Gwengolo]] : marvet eo ar romantour skosat [[Peter May]]. * 25-[[28 a viz Gwengolo]] : beaj ar pab [[Leon XIV]], e [[Bro-C'hall]]. Tremen a ra dre [[Pariz]], [[Lourdes]] ha [[Metz]]. * [[16 a viz Gwengolo]] : [[Hashim Thaçi]], bet kentañ ministr ha prezidant [[Kosovo]], zo kondaonet da 25 bloavezh toull-bac'h evit [[torfed brezel|torfedoù brezel]] graet pa oa e penn Arme Dieubidigezh Kosovo. * [[14 a viz Gwengolo]] : en em vodañ a ra kentañ ministred [[Michelle O'Neill|Hanternoz Iwerzhon]], [[John Swinney|Bro-Skos]] ha [[Rhun ap iorwerth|Kembre]] e [[Kerdiz]] ha kensinañ a reont ur skrid a embann gwir o broioù d'en em ren o-unan. * [[13 a viz Gwengolo]] : e dilennadeg evit parlamant [[Sveden]] ez a ar maout gant sokial-demokrated ar [[Sveriges Socialdemokratiska Arbetareparti]]. * [[9 a viz Gwengolo]] : [[tan-gwall an MV June Aster]] e Filipinez, lazhet ez eus da nebeutañ 76 treizhad ha 13 a zo dianket. * [[6 a viz Gwengolo]] : gant ar strollad eus an tu-dehoù pellañ [[Alternative für Deutschland|Dazeilad evit Alamagn]] ez a ar maout, gant 43,8% eus ar mouezhioù, en dilennadeg evit al Landtag (ar parlamant rannvroel) e [[Saks-Anhalt]]. * [[4 a viz Gwengolo]] : gant bodadeg veur [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] eo kemeret an diviz da implijout evit ar c'hartennoù eus ar bed banndres Eckert IV e-lec'h hini Mercator. * [[2 a viz Gwengolo]] : dilennet eo [[Ülle Madise]] gant parlamant [[Estonia]] da vezañ prezidantez ar vro-se. * [[29 a viz Eost]] : en [[Island]] e sav 52,5% eus ar voterien a-enep adkregiñ da glask mont e-barzh [[Unvaniezh Europa]]. {{diac'hubiñ}} <noinclude> [[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]] </noinclude> quzj86g6bko3q8j5qsr73rnagp53p0h 2201229 2201219 2026-10-01T21:51:12Z Kestenn 14086 2201229 wikitext text/x-wiki Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]]. <!--### SKEUDENN ###--> [[Skeudenn:Peter May - Salon du livre de Paris 2010.JPG|150px|right|Peter May]] * [[29 a viz Gwengolo]] : [[Fatima Ezzahra El Mansouri]] zo anvet da gentañ ministr [[Maroko]], goude trec'h he strollad politikel, ar ''Parti authenticité et modernité'', e dilennadeg ar gannaded. * [[25 a viz Gwengolo]] : marvet eo ar romantour skosat [[Peter May]] (''skeudenn''). * 25-[[28 a viz Gwengolo]] : beaj ar pab [[Leon XIV]], e [[Bro-C'hall]]. Tremen a ra dre [[Pariz]], [[Lourdes]] ha [[Metz]]. * [[16 a viz Gwengolo]] : [[Hashim Thaçi]], bet kentañ ministr ha prezidant [[Kosovo]], zo kondaonet da 25 bloavezh toull-bac'h evit [[torfed brezel|torfedoù brezel]] graet pa oa e penn Arme Dieubidigezh Kosovo. * [[14 a viz Gwengolo]] : en em vodañ a ra kentañ ministred [[Michelle O'Neill|Hanternoz Iwerzhon]], [[John Swinney|Bro-Skos]] ha [[Rhun ap iorwerth|Kembre]] e [[Kerdiz]] ha kensinañ a reont ur skrid a embann gwir o broioù d'en em ren o-unan. * [[13 a viz Gwengolo]] : e dilennadeg evit parlamant [[Sveden]] ez a ar maout gant sokial-demokrated ar [[Sveriges Socialdemokratiska Arbetareparti]]. * [[9 a viz Gwengolo]] : [[tan-gwall an MV June Aster]] e Filipinez, lazhet ez eus da nebeutañ 76 treizhad ha 13 a zo dianket. * [[6 a viz Gwengolo]] : gant ar strollad eus an tu-dehoù pellañ [[Alternative für Deutschland|Dazeilad evit Alamagn]] ez a ar maout, gant 43,8% eus ar mouezhioù, en dilennadeg evit al Landtag (ar parlamant rannvroel) e [[Saks-Anhalt]]. * [[4 a viz Gwengolo]] : gant bodadeg veur [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] eo kemeret an diviz da implijout evit ar c'hartennoù eus ar bed banndres Eckert IV e-lec'h hini Mercator. * [[2 a viz Gwengolo]] : dilennet eo [[Ülle Madise]] gant parlamant [[Estonia]] da vezañ prezidantez ar vro-se. * [[29 a viz Eost]] : en [[Island]] e sav 52,5% eus ar voterien a-enep adkregiñ da glask mont e-barzh [[Unvaniezh Europa]]. {{diac'hubiñ}} <noinclude> [[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]] </noinclude> 2gdzeegasce8r76tg634u4h5rh2j496 0 89623 2201232 2030567 2026-10-01T22:44:43Z Raippa-Valli 94314 2201232 wikitext text/x-wiki [[skeudenn:Sassou-Nguesso.jpg|thumb|Denis Sassou Nguesso (2009)]] '''Denis Sassou Nguesso''' (ganet d'an [[23 a viz Du]] [[1943]]) zo ur soudard, ur politikour kongoat ha prezidant [[Republik Kongo]] adalek 1979 betek 1992 hag adarre abaoe 1997. [[Deuñv]] [[Omar Bongo]] eo. E 1969 e kemeras perzh e krouidigezh ar [[PCT]] (''Parti Congolais du Travail'') hag e 1979 e voe anvet da brezidant Republik Poblel Kongo. Addilennet e voe da brezidant gant ar PCT e 1984 hag e 1989. E 1992 e kollas an dilennadegoù. Goude bezañ tremenet daou vloaz e [[Bro-C'hall]] e tistroas d'e vro e 1997. Ur brezel diabarzh a darzhas neuze etre un arme savet gantañ hag arme [[Pascal Lissouba]], prezidant Kongo. War-dro 400 000 den a vefe bet lazhet etre miz Mae ha miz Here 1997. Trec'h e voe Sassou Nguesso a en em lakaas en-dro da brezidant ar vro d'ar [[25 a viz Here]] dre un taol-stad. Aozañ a reas ur referendom e 2002 evit cheñch ar vonreizh war batrom [[Bonreizh ar Vvet Republik c'hall]] : renad prezidantel, respet a 7 bloaz, mouezhiañ hollek eeun, gouarnamant renet gant ar prezidant. Dilennet e voe e 2002, 2009 ha 2016 e-kerzh dilennadegoù amsklaer. Ur vonreizh nevez a voe degemeret e 2015 dre referendom. ==Bilañs armerzhel== Bevañ a ra 70% eus ar boblañs gant dindan 1 dolar bemdez, daoust da binvidigezhioù ar porzhioù, ar mengleuzioù hag an tirreoul<ref>{{fr}} [https://www.lexpress.fr/actualite/monde/afrique/denis-sassou-n-guesso-je-n-ai-pas-pille-les-richesses-du-congo_773835.html| pennad L'Express : Denis Sassou N'Guesso « Je n'ai pas pillé les richesses du Congo », 2009-07-10]</ref>. Dle ar vro a oa brasañ ar bed dre annnezad er penn-kentañ, ha morse n'eo bet daskoret. Ingal eo bet ar c'hresk ekonomikel abaoe. == Tamalloù == E-touez an aferioù-barn eo bet taolet ar bec'h warnañ emañ [[lazhadeg ar Beach]] hag [[afer ar madoù akuizitet fall]]. 18 ti a-stroñs ha 112 kont-bank en defe e Bro-C'hall. ==Liammoù diavaez== * {{fr}} [http://rendezvousavecmrx.free.fr/page/detail_emission.php?cle_emission=666| Abadenn skingomz ''Rendez-vous avec vous'' diwar-benn Denis Sassou Nguesso hag e liammoù gant ar Françafrique] == Daveoù == {{Daveoù}} {{Prezidanted Republik Kongo}} {{DEFAULTSORT:Sassou-Nguesso, Denis}} [[Rummad:Prezidanted Republik Kongo]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1943]] [[Rummad:Françafrique]] spqf0n7fbrf2gm8uml6fp5fiswdlnnf 0 93539 2201193 1966782 2026-10-01T13:23:42Z Kontributor 2K 75668 actually 2201193 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:95%;" |- ! colspan="2" style="background-color: #adafda" |'''Kumunioù Frañs''' |- ! {{Infobox/Titl|Cerfontaine|e3da63|talbenn map|e94646}} |- align="center" |colspan="2" | [[Restr:Blason Maison de Haynin.svg|90px]] |- align="center" | colspan="2" | [[Restr:Cerfontaine (Nord, Fr) salle conmmunale.JPG|250px]]<br>Sal ar gumun<hr>[https://www.google.fr/maps/place/Cerfontaine/@50.2590381,4.0071499,12z/data=!4m5!3m4!1s0x47c26a1efa9ee4b7:0x8e8d217db59354b2!8m2!3d50.260673!4d4.025749 50° 15' 42" N – 04° 01' 41" R]<hr> |- |'''[[Riez]]''' |{{Frañs}} |- |'''[[Rannvro]]''' |{{FR-NPDC}} |- |'''[[Departamant]]''' |{{FR-Norzh}} |- |[[Arondisamant]] |[[Arondisamant Avesnes-sur-Helpe|Avesnes-sur-Helpe]] |- |'''[[Kanton]]''' |[[Kanton Maubeuge-Kreisteiz|Maubeuge-Kreisteiz]] |- |'''[[Etrekumuniezh]]''' |Maubeuge Val de Sambre |- |'''[[Kod INSEE]]''' |59142 |- |'''[[Kod-post]]''' |59680 |- |'''Maer''' |Fabrice Piette<br>([[2014]]-[[2020]]) |- | colspan="2" | <hr> |- |'''Gorread''' |3,87&nbsp;km² |- |'''Uhelderioù'''<br>• kreiz<br>• izelañ<br>• uhelañ || <br>156 m<br>135 m<br>183 m |- |'''Poblañs'''<br><small>hep kontoù doubl</small> |632 (2014) |- |'''Stankter''' |163 ann./km² |- align="center" |} '''Cerfontaine''' zo ur gumun e [[departamant gall|departamant]] [[Norzh (departamant)|Norzh]] e [[Bro-C'hall]]. == Istor == == Monumantoù ha traoù heverk == {| |[[Restr:Église de Cerfontaine.JPG|left|thumb|180px|Iliz katolik ''Saint Médard'']] |} * An iliz katolik == Douaroniezh == == Emdroadur ar boblañs 1793-2007 == <div style="text-align:center;"> <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7) ImageSize = width:800 height:350 PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50 DateFormat = x.y Period =from:0 till:770 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:50 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1791 bar:1792 bar:1793 bar:1794 bar:1795 bar:1796 bar:1797 bar:1798 bar:1799 bar:1800 text:1800 bar:1801 bar:1802 bar:1803 bar:1804 bar:1805 bar:1806 bar:1807 bar:1808 bar:1809 bar:1810 bar:1811 bar:1812 bar:1813 bar:1814 bar:1815 bar:1816 bar:1817 bar:1818 bar:1819 bar:1820 text:1820 bar:1821 bar:1822 bar:1823 bar:1824 bar:1825 bar:1826 bar:1827 bar:1828 bar:1829 bar:1830 bar:1831 bar:1832 bar:1833 bar:1834 bar:1835 bar:1836 bar:1837 bar:1838 bar:1839 bar:1840 text:1840 bar:1841 bar:1842 bar:1843 bar:1844 bar:1845 bar:1846 bar:1847 bar:1848 bar:1849 bar:1850 bar:1851 bar:1852 bar:1853 bar:1854 bar:1855 bar:1856 bar:1857 bar:1858 bar:1859 bar:1860 text:1860 bar:1861 bar:1862 bar:1863 bar:1864 bar:1865 bar:1866 bar:1867 bar:1868 bar:1869 bar:1870 bar:1871 bar:1872 bar:1873 bar:1874 bar:1875 bar:1876 bar:1877 bar:1878 bar:1879 bar:1880 text:1880 bar:1881 bar:1882 bar:1883 bar:1884 bar:1885 bar:1886 bar:1887 bar:1888 bar:1889 bar:1890 bar:1891 bar:1892 bar:1893 bar:1894 bar:1895 bar:1896 bar:1897 bar:1898 bar:1899 bar:1900 text:1900 bar:1901 bar:1902 bar:1903 bar:1904 bar:1905 bar:1906 bar:1907 bar:1908 bar:1909 bar:1910 bar:1911 bar:1912 bar:1913 bar:1914 bar:1915 bar:1916 bar:1917 bar:1918 bar:1919 bar:1920 text:1920 bar:1921 bar:1922 bar:1923 bar:1924 bar:1925 bar:1926 bar:1927 bar:1928 bar:1929 bar:1930 bar:1931 bar:1932 bar:1933 bar:1934 bar:1935 bar:1936 bar:1937 bar:1938 bar:1939 bar:1940 text:1940 bar:1941 bar:1942 bar:1943 bar:1944 bar:1945 bar:1946 bar:1947 bar:1948 bar:1949 bar:1950 bar:1951 bar:1952 bar:1953 bar:1954 bar:1955 bar:1956 bar:1957 bar:1958 bar:1959 bar:1960 text:1960 bar:1961 bar:1962 bar:1963 bar:1964 bar:1965 bar:1966 bar:1967 bar:1968 bar:1969 bar:1970 bar:1971 bar:1972 bar:1973 bar:1974 bar:1975 bar:1976 bar:1977 bar:1978 bar:1979 bar:1980 text:1980 bar:1981 bar:1982 bar:1983 bar:1984 bar:1985 bar:1986 bar:1987 bar:1988 bar:1989 bar:1990 bar:1991 bar:1992 bar:1993 bar:1994 bar:1995 bar:1996 bar:1997 bar:1998 bar:1999 bar:2000 text:2000 bar:2001 bar:2002 bar:2003 bar:2004 bar:2005 bar:2006 bar:2007 PlotData= color:barra width:10 align:left bar:1793 from:0 till: 108 bar:1800 from:0 till: 146 bar:1806 from:0 till: 187 bar:1821 from:0 till: 214 bar:1831 from:0 till: 280 bar:1836 from:0 till: 300 bar:1841 from:0 till: 339 bar:1846 from:0 till: 376 bar:1851 from:0 till: 402 bar:1856 from:0 till: 397 bar:1861 from:0 till: 425 bar:1866 from:0 till: 431 bar:1872 from:0 till: 432 bar:1876 from:0 till: 434 bar:1881 from:0 till: 497 bar:1886 from:0 till: 556 bar:1891 from:0 till: 538 bar:1896 from:0 till: 491 bar:1901 from:0 till: 558 bar:1906 from:0 till: 762 bar:1911 from:0 till: 739 bar:1921 from:0 till: 545 bar:1926 from:0 till: 522 bar:1931 from:0 till: 506 bar:1936 from:0 till: 510 bar:1946 from:0 till: 532 bar:1954 from:0 till: 559 bar:1962 from:0 till: 603 bar:1968 from:0 till: 578 bar:1975 from:0 till: 641 bar:1982 from:0 till: 588 bar:1990 from:0 till: 526 bar:1999 from:0 till: 558 bar:2006 from:0 till: 562 bar:2007 from:0 till: 562 TextData= fontsize:S pos:(50,10) text:sources Cassini et INSEE </timeline> • Andonioù : Cassini hag [[EBSSA]] </div> == Melestradurezh == == Tud == == Liammoù diavaez == [[Rummad:Kumunioù an Norzh (departamant)]] 8gkpt6ji4xgc1sqwaa7mo5jg9f8ev0v 2201200 2201193 2026-10-01T14:56:01Z Ar choler 52661 Hizivaat 2201200 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |-bgcolor="#adafda" ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:1.2em; color:#fff;" | Kumunioù Frañs |- ! {{Infobox/Titl|Cerfontaine|bbd068|talbenn map|000}} |- | colspan="2"|[[Restr:Blason Maison de Haynin.svg|60px|center]] ---- |- | colspan="2" style="text-align:center;"|[[Restr:Cerfontaine (Nord, Fr) mairie-école.JPG|270px|center]] An ti-kêr |- bgcolor="#bbd068" ! colspan="2" style="text-align:center;"|Melestradurezh |- |'''[[Riez]]'''||{{Frañs}} |- |'''[[Rannvro]]'''||{{FR-NPDC}} |- |'''Bro hengounel'''||{{Hainaut}} |- |'''[[Departamant]]'''||[[Norzh (departamant)|Norzh)]] |- |'''[[Arondisamant]]'''||[[Arondisamant Avesnes-sur-Helpe|Avesnes-sur-Helpe]] |- |'''[[Kanton]]'''||[[Kanton Fourmies|Fourmies]] |- |'''[[Etrekumuniezh]]'''||Maubeuge Val de Sambre |- |'''[[Kod INSEE]]'''||59142 |- |'''[[Kod post]]'''||59680 |- |'''[[Maer]]'''||Fabrice Piette<br>([[2026]]-[[2032]]) |- bgcolor="#bbd068" ! colspan="2" style="text-align:center;"|Douaroniezh |- !colspan="2" style="text-align:center;"| [https://www.google.com/maps/place/Cerfontaine/@50.2590131,4.0041046,13z/data=!4m6!3m5!1s0x47c26a1efa9ee4b7:0x8e8d217db59354b2!8m2!3d50.260673!4d4.025749!16zL20vMDZxdDgw?entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDkyOC4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D 50° 15' 32.447" N – 04° 00' 14.776" R] ---- |- |'''Gorread'''||3,87 km² |- |'''Uhelderioù'''<br>• kreiz<br>• izelañ<br>• uhelañ||<br>159 m<br>135 m<br>183 m |- |'''Poblañs'''<br><small>hep kontoù doubl</small><br>||646 (2023) [[File:Decrease.svg|10px]] |- |'''Stankter'''||167 den/km² |} {{Commonscat|Cerfontaine (Nord)}} '''Cerfontaine''' zo ur gumun e [[departamant gall|departamant]] [[Norzh (departamant)|Norzh]] e [[Bro-C'hall]]. == Douaroniezh == ;Kumunioù amezek {{Lec'hiadur kêr|kêr=''Cerfontaine''|gwalarn=[[Rousies]]|norzh=|biz=[[Recquignies]]|kornôg=[[Ferrière-la-Grande]]|reter=[[Colleret]]|gevred=|su=[[Ferrière-la-Petite]]|mervent=|enklozadur=}} == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery mode="packed" heights="220px"> Cerfontaine (Nord, Fr) église.JPG|Iliz katolik ''Saint-Médard'' </gallery> == Emdroadur ar boblañs 1793-2023 == <div style="text-align:center;"> <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7) ImageSize = width:900 height:350 PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50 DateFormat = x.y Period =from:0 till:800 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:50 start:00 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1793 text:93 bar:1800 text:1800 bar:1806 text:06 bar:1821 text:21 bar:1831 text:31 bar:1836 text:36 bar:1841 text:41 bar:1846 text:46 bar:1851 text:51 bar:1856 text:56 bar:1861 text:61 bar:1866 text:66 bar:1872 text:72 bar:1876 text:76 bar:1881 text:81 bar:1886 text:86 bar:1891 text:91 bar:1896 text:96 bar:1901 text:1901 bar:1906 text:06 bar:1911 text:11 bar:1921 text:21 bar:1926 text:26 bar:1931 text:31 bar:1936 text:36 bar:1946 text:46 bar:1954 text:54 bar:1962 text:62 bar:1968 text:68 bar:1975 text:75 bar:1982 text:82 bar:1990 text:90 bar:1999 text:99 bar:2006 text:2005 bar:2007 text:06 bar:2012 text:10 bar:2017 text:15 bar:2022 text:20 bar:2023 text:23 PlotData= color:barra width:10 align:left bar:1793 from:0 till: 108 bar:1800 from:0 till: 146 bar:1806 from:0 till: 187 bar:1821 from:0 till: 214 bar:1831 from:0 till: 280 bar:1836 from:0 till: 300 bar:1841 from:0 till: 339 bar:1846 from:0 till: 376 bar:1851 from:0 till: 402 bar:1856 from:0 till: 397 bar:1861 from:0 till: 425 bar:1866 from:0 till: 431 bar:1872 from:0 till: 432 bar:1876 from:0 till: 434 bar:1881 from:0 till: 497 bar:1886 from:0 till: 556 bar:1891 from:0 till: 538 bar:1896 from:0 till: 491 bar:1901 from:0 till: 558 bar:1906 from:0 till: 762 bar:1911 from:0 till: 739 bar:1921 from:0 till: 545 bar:1926 from:0 till: 522 bar:1931 from:0 till: 506 bar:1936 from:0 till: 510 bar:1946 from:0 till: 532 bar:1954 from:0 till: 559 bar:1962 from:0 till: 603 bar:1968 from:0 till: 578 bar:1975 from:0 till: 641 bar:1982 from:0 till: 588 bar:1990 from:0 till: 526 bar:1999 from:0 till: 559 bar:2006 from:0 till: 562 bar:2007 from:0 till: 562 bar:2012 from:0 till: 589 bar:2017 from:0 till: 688 bar:2022 from:0 till: 667 bar:2023 from:0 till: 646 TextData= fontsize:S pos:(50,10) text: </timeline> • Andonioù : Cassini hag [[EBSSA]] </div> [[Rummad:Kumunioù an Norzh (departamant)]] mdhut4r69hbrc0fnfujjiap095o39pu 0 95198 2201224 2126978 2026-10-01T20:43:24Z Kontributor 2K 75668 update img redirect 2201224 wikitext text/x-wiki {{Infoboest Brezelioù |brezel=Emgann ar C'hentroù Aour |tammeus=ar Brezel etre Flandrez ha Bro-C’hall (1297-1305) |skeudenn=[[Restr:Battle of Courtrai2.jpg|centre|280px|Emgann ar C'hentroù Aour]] |titl=''Emgann ar C’hentroù Aour''<br>Taolenn eus ar {{XIVvet kantved}} |deiziad= [[11 a viz Gouere]] [[1302]] |lec'h= [[Kortrijk]]<br>[[kontelezh Flandrez]] |casus= |tiriad= |disoc'h=trec'h Flandreziz |emganner1=[[Skeudenn:Blason Comté de Flandre.svg|24px]] [[Kontelezh Flandrez]]<br>[[Skeudenn:Arms of Namur.svg|24px]] [[Kontelezh Namur]]<br>[[Skeudenn:Armoiries Brabant.svg|24px]] [[Dugelezh Brabant]] |emganner2=[[Skeudenn:Arms of the Kings of France (France Ancien).svg|24px]][[Rouantelezh Bro-C'hall]] |jeneral1=[[Willem van Gulik de Jongere]]<br>[[Gui de Namur]]<br>[[Pieter de Coninck]]<br>[[Jan Borluut]] |jeneral2=[[Robert II d'Artois]]<br>[[Jacques de Châtillon]] |nerzh1= [[Skeudenn:Blason Comté de Flandre.svgg|24px]] 9 000 |nerzh2=[[Skeudenn:Arms of the Kings of France (France Ancien).svg|24px]] 8 000 |Tud marvet1= 100 |Tud marvet2= 1 000 }} '''Emgann ar C’hentroù Aour''' (''Guldensporenslag'' e nederlandeg) pe '''Emgann Kortrijk''' zo un emgann a oa bet e-kichen [[Kortrijk]] d’an [[11 a viz Gouere]] [[1302]] etre armeoù [[kontelezh Flandrez]] ha rouantelezh [[Bro-C'hall]]. ==An abegoù== Fellout a rae d’ar [[roue gall]] [[Fulup IV (Bro-C'hall)|Fulup IV]] brasaat domani e rouantelezh, abaoe ma oa erruet war an tron. Fellout a rae dezhañ aloubiñ Flandrez, e-touez douaroù all, ur vro a oa pinvidik, gant labour he gwiaderien. Sinañ a reas kont Flandrez un emglev gant roue Bro-Saoz, [[Edouarzh Iañ (Bro-Saoz)| Edouarzh Iañ]], rak disfiz en doa diouzh roue Bro-C’hall. Kerkent e voe aloubet kêrioù [[Lille]], [[Kortrijk]], [[Béthune]] ha [[Kassel (Flandrez)|Kassel]]. E 1300 e voe anvet [[Jacques de Châtillon]] da c’houarnour Flandrez gant Fulup IV ha harzet e voe kont Flandrez, Guy, ha kemeret da zen-gouestl. Kerkent e savas dispac’h e-touez annezidi kêrioù Flandrez. Annezidi [[Brugge]], a oa bet skarzhet diouzh o ziez gant soudarded c’hall, a zistroas d’ar gêr hag a lazhas kement soudard gall a voe kavet ganto d’an [[18 a viz Mae]] 1302, e-kerzh ar pezh a anver ''Brugse Metten'' ([[Matinezoù Brugge]]). Hervez ar richenn e lakaent an dud, evit anavezout ar C’hallaoued diouzh tud ar vro, da zistagañ ar gerioù "''schild en vriend''" ("skoed ha mignon"), gerioù diaes da zistagañ evit gallegerien. Hervez un istor all ez eo ar gerioù "''des gilden vriend''" ("mignon d’ar breuriezhioù") a lakaent an dud da zistagañ. War-dro 2 000 den a vije bet lazhet neuze. N’eus nemet un dornadig a C’hallaoued, hag ar gouarnour [[Jacques de Châtillon]] en o zouez, a c’hallas tec’hout kuit. Roue Bro-C’hall a gasas neuze un arme vras davet Flandrez, renet gant ar c’hont [[Robert II d'Artois]]. E tu ar C’hallaoued e oa 2 500 marc’heg ha ganto 1 000 [[gwareg (arm)|gwareger]], 1 000 [[goaf]]er ha war-dro 3 500 soudard all war droad : en holl e oa war-dro 8 000 den. E tu Flandreziz e oa tud eus [[bezen]]où ar c’hêrioù deuet eus Brugge hag an trowardroioù : 3000 den renet gant [[Willem van Gulik de Jongere|Willem van Gulik]], mab-bihan da gont Flandrez, ha [[Pieter de Coninck]], en un tu, ha 2500 den all renet gant [[Gui de Namur]], en tu all. Ouzhpenn se e oa deuet ivez un 2500 den bennak eus ar reter ([[Gent]]), renet gant [[Jan Borluut]] ha 1000 den all, deuet eus [[Ieper]] ha renet gant [[Jan van Renesse]]. Armet e oant gant [[gouzifiad]]où ha [[goaf]]où met aozet-mat ha gourdonet-mat e oant. En holl e oa 9000 den eus tu Flandrez, 400 den nobl en o zouez, ha [[troadeg|troadeien]] tost an holl anezho. ==An emgann== Klask a reas Flandreziz kemer kêr Kortrijk d’an 9 ha d’an 10 a viz Gouere, met en aner. D’an 11 en em gavas an div arme tal-ouzh-tal e-kichen kêr. Gant ar c’hleuzioù hag ar gwazhioù-dour a oa stank er maezioù e oa diaes d’ar varc’heien c’hall fardiñ war an armead Flandreziz. Ar varc’heien, strobet gant o zroadeien, a voe preizhoù aes evit Flandreziz a zeue d’o zagañ a-dost gant o gouzifiadoù. Gronnet e voe Robert II d’Artois ha lazhet e voe. Pa veizas ar C’hallaoued e oant koll e tec’hjont kuit ha redek a reas Flandreziz war o lerc’h a-hed 10 km. Trec’h e oa bet Flandreziz. Mil marc’heg gall a voe lazhet da nebeutañ ha marteze muioc’h. Un niver bras a [[kentr|gentroù]] aour a voe dastumet war an dachenn emgann, war-lerc’h ar varc’heien c’hall<ref>''Kortrijk: Battle of the Golden Spurs'', Belgium Travel Network, [http://www.trabel.com/kortrijk/kortrijk-battle.htm]</ref>. Lakaet e voent a-istribilh en iliz Itron Varia e Kortrijk, e koun an trec’h. Alese e teu anv « Emgann ar C’hentroù Aour ». Bras e voe brud an emgann-se dre Europa, pa oa bet trec’het marc’heien nobl gant un armead tud vunut. ==Abaoe== Gant ar skrivagner [[Hendrik Conscience]] eo bet kontet an emgann-se el levr ''De leeuw van Vlaanderen'' (« Leon Flandrez »), embannet e 1838. Kalz en deus graet al levr-se da zihuniñ an emskiant vroadel e Flandrez. Abaoe an XIXvet kantved eo bet dibabet an 11 a viz Gouere da zeiz [[gouel broadel]] gant brogarourien Flandrez. Lakaet eo bet an devezh-se da zeiz gouel ofisiel gant gouarnamant Flandrez, abaoe 1973. ==Notennoù== <references/> == Liammoù diavaez == {{Commons|Category:Battle of the Golden Spurs}} *[http://perso.wanadoo.fr/bartiste/pages%20Belgique/Courtrai/courtrai%20eperonsdor.htm bartiste - La bataille de Courtrai (11 Juillet 1302)] (e galleg) *[http://www.trabel.com/kortrijk/kortrijk-battle.htm trabel.com - Kortrijk : Battle of the Golden Spurs] (e saozneg) *[https://web.archive.org/web/20110514161929/http://www.liebaart.org/gulden_e.htm De Liebaart - The Battle of Courtrai or the Battle of the Golden Spurs] (e saozneg) *[http://www.deremilitari.org/RESOURCES/SOURCES/goldenspurs.htm deremilitari.org - The Battle of the Golden Spurs, 1302] (e saozneg) [[Rummad:Emgannoù Bro-C'hall|Kentroù Aour]] [[Rummad:Istor Flandrez]] [[Rummad:Emgannoù ar XIVvet kantved]] q75msvwvgh0nz2et2koyl3n12zum6gz 0 99037 2201237 2159842 2026-10-02T08:24:35Z Martin Macha 2111 60037 /* */ 2201237 wikitext text/x-wiki {{implijoù all}} {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ <big>'''Serenissima Repubblica di San Marino'''</big> Republik Sederañ San Marino |- | colspan="2" style="background:#efefef;" align="center" | {| style="background:#efefef;" |align="center" | {{border|[[Restr:Flag of San Marino.svg|150px|Banniel San Marino]]}} |align="center" width="140px"| [[Restr:Coat of arms of San Marino.svg|100px]] |- align="center" width="140px" | [[Banniel San Marino]] | [[Ardamezioù San Marino]] |} |- | align="center" colspan="2" | <small>''Sturienn vroadel: Libertas'' ([[latin]]: Frankiz)</small> |- | align="center" colspan="2" | [[Restr:LocationSanMarino.png|300px|Lec'hiadur San Marino en Europa]] |- |[[Yezh]] ofisiel || [[Italianeg]] |- |Kêr-benn || [[Città di San Marino]] |- |Kêr vrasañ || [[Serravalle]] |- |Kapitened ren || [[Gerardo Giovagnoli]]<br />[[William Casali]] |- |[[Gorread]] || 61,19 km² |- |[[Poblañs]] ([[2000]])<br />- [[Stankter]]||27&nbsp;336 a annezidi <br /> 533 annezad/km² |- |Dieubidigezh || [[3 Gwengolo|3 a viz Gwengolo]], {{IVe kantved}} [[301]] |- |Moneiz || [[Euro]] (EUR) |- |Eur <br />- Hañv (DST) || UTC +1 <br /> UTC +2 |- |Kan broadel || ''Inno Nazionale della Repubblica'' |- |Kod kenrouedad || [[.sm]] |- |Kod pellgomz || +378 |} '''San Marino''', ent-ofisiel '''Republik San Marino''' (''Repubblica di San Marino'' en italianeg) hag alies, ent-hir, ''Serenissima Repubblica di San Marino'' (Republik Sederañ San Marino), zo ur [[republik]] vihan [[enklozadur|enklozet]] en [[Italia]], etre [[Emilia-Romagna]] ha [[Marche]]. An trede bihanañ stad en [[Europa]] eo, war-lerc'h ar [[Vatikan]] ha [[Monako]], hag ar pempvet er bed war-lerc'h ar memes tri ha [[Nauru]] ha [[Tuvalu]]. 32 000 den zo o chom enni, 1 000 estren en o zouez, ha 5 000 Santmarinad zo o chom e-maez o bro. == Liammoù diavaez == {{Commons|Category:San Marino}} * [https://web.archive.org/web/20080405231338/http://www.meteosanmarino.com/webcamMonteTitano.htm gwel war-eeun] {{Stadoù Europa}} [[Rummad:San Marino]] ppkzfo6x2bsbhp3kxsgi2l9bsse5i3u 2201238 2201237 2026-10-02T08:25:19Z Martin Macha 2111 60037 /* */ 2201238 wikitext text/x-wiki {{implijoù all}} {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ <big>'''Serenissima Repubblica di San Marino'''</big> Republik Sederañ San Marino |- | colspan="2" style="background:#efefef;" align="center" | {| style="background:#efefef;" |align="center" | {{border|[[Restr:Flag of San Marino.svg|150px|Banniel San Marino]]}} |align="center" width="140px"| [[Restr:Coat of arms of San Marino.svg|100px]] |- align="center" width="140px" | [[Banniel San Marino]] | [[Ardamezioù San Marino]] |} |- | align="center" colspan="2" | <small>''Sturienn vroadel: Libertas'' ([[latin]]: Frankiz)</small> |- | align="center" colspan="2" | [[Restr:LocationSanMarino.png|300px|Lec'hiadur San Marino en Europa]] |- |[[Yezh]] ofisiel || [[Italianeg]] |- |Kêr-benn || [[Città di San Marino]] |- |Kêr vrasañ || [[Serravalle]] |- |Kapitened ren || [[Gerardo Giovagnoli]]<br />[[William Casali]] |- |[[Gorread]] || 61,19 km² |- |[[Poblañs]] ([[2026]])<br />- [[Stankter]]||34&nbsp;167 a annezidi <br /> 558 annezad/km² |- |Dieubidigezh || [[3 Gwengolo|3 a viz Gwengolo]], {{IVe kantved}} [[301]] |- |Moneiz || [[Euro]] (EUR) |- |Eur <br />- Hañv (DST) || UTC +1 <br /> UTC +2 |- |Kan broadel || ''Inno Nazionale della Repubblica'' |- |Kod kenrouedad || [[.sm]] |- |Kod pellgomz || +378 |} '''San Marino''', ent-ofisiel '''Republik San Marino''' (''Repubblica di San Marino'' en italianeg) hag alies, ent-hir, ''Serenissima Repubblica di San Marino'' (Republik Sederañ San Marino), zo ur [[republik]] vihan [[enklozadur|enklozet]] en [[Italia]], etre [[Emilia-Romagna]] ha [[Marche]]. An trede bihanañ stad en [[Europa]] eo, war-lerc'h ar [[Vatikan]] ha [[Monako]], hag ar pempvet er bed war-lerc'h ar memes tri ha [[Nauru]] ha [[Tuvalu]]. 32 000 den zo o chom enni, 1 000 estren en o zouez, ha 5 000 Santmarinad zo o chom e-maez o bro. == Liammoù diavaez == {{Commons|Category:San Marino}} * [https://web.archive.org/web/20080405231338/http://www.meteosanmarino.com/webcamMonteTitano.htm gwel war-eeun] {{Stadoù Europa}} [[Rummad:San Marino]] k983gfcd8ubn3vulfem6bmnwdql8cu0 0 110547 2201211 2142780 2026-10-01T18:29:58Z Jeanne Angerie 69197 ouzhpennañ ul liamm 2201211 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Loened-Fall2.jpg|thumb|400 px|Strollad Loened Fall e 2010 (Ronan Guéblez e-kreiz).]] '''Ronan Guéblez''', bet ganet d'an [[11 a viz Here]] [[1958]], a zo ur c'haner brezhonek ha gallek. Mab eo d'ur brezhoneger a-vihanik ha d'ur c'hallaouegerez, genidik o-daou eus [[Bro-Gwened]]. Goude bezañ studiet e [[Roazhon]] ha tapet gantañ e ziplom ijinour labour-douar, e labour Ronan Guéblez e-pad tost da 20 vloaz en ITP (bremañ IFIP, Ensavadur ar Moc’h) a-raok mont da ganer a-vicher e 2001. Prezidant [[Dastum (kevredigezh)|Dastum]] Breizh ez eo abaoe 2007. Maer [[Sant-Pêran]] e voe adalek 2000 betek 2008.<ref>https://rennes.maville.com/actu/actudet_-Saint-Peran-Ronan-Gueblez-maire-a-nouveau-candidat_-536759_actu.Htm</ref> ==Strolladoù== * [[Beb eil tro]], gant [[Gildas Le Buhé]] ha [[Claude Le Gallic]] * [[D'er ion d'er ias]], gant [[Ronan Le Dissez]] ha [[Denis-Paul Reigner]] * [[Loened Fall]], gant [[Hervé Bertho]], [[Ronan Le Dissez]], [[Thomas Lotout]], [[Marc Thouënon]] ha [[Marthe Vassallo]] Kanet en deus ivez gant [[Denez Prigent]], [[Nolùen Le Buhé]], [[Marsel Gwilhou]], an [[Traines Meuriennes]],… ==Pladennoù== ===Gant Loened Fall=== *''An deizioù 'zo berr'', [[An Naer Produksion]], 1999 *''Gouez !'', An Naer Produksion, 2003 *''Diwar logodenn 'vez ket razh'', An Naer Produksion, 2008 * '''vel ba'r ger'', An Naer Produksion, 2014 ==Liammoù diavaez== * [http://ronangueblez.jimdo.com/ Lec’hienn Ronan Guéblez] * [http://www.youtube.com/watch?v=17k9PhQmJGw, Loened Fall, Ton doubl Plin, Karnoed, 2012] * [http://www.dastum.net/ Dastum] {{DEFAULTSORT:Gueblez, Ronan}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1958]] [[Rummad:Kanerien Breizh]] [[Rummad:Kanerien Kan ha diskan]] [[Rumma:Kanerien vrezhonek]] [[Rummad:Sonerezh Breizh]] mzfhewefbo4jqh924uecas8zb4m4804 0 132882 2201202 2151174 2026-10-01T16:22:21Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2201202 wikitext text/x-wiki [[Restr:Peregrine off White Cliffs, Dover.jpg|thumb|Falc'hun pirc'hirin<br>''(Falco peregrinus)''<br>Herrekañ loen war an Douar<br>108,05 m/s (389 km/h)]] '''Tizh''' a reer er [[fiñvoniezh]] eus ar c'hementad a [[buanded (fizik)|vuanded]] a zo gant un draezenn, da lavarout eo eus feur ar c'hemm en e lec'hiadur [[sturiadell (fizik)|sturiadel]] en [[egor]], hep kemer e kont na stur na ster roud an draezenn.<br> Ur [[mentenn skeuliadel|ventenn skeuliadel]] eo an tizh peogwir eo dizalc'h diouzh roud an draezenn en egor, a zo sturiadel evel an [[nerzh]] pe ar vuanded. *Er fiñvoniezh e tiforc'her ''tizh'' diouzh ''buanded'' : n'eus na stur na ster da dizh un draezenn, ur c'hementad hepken zo dezhañ, evel ar [[gwrezverk]] pe ar [[gwask (fizik)|gwask]] ; ur stur (''e.g.'' ul linenn [[Norzh]]-[[Su]]) hag ur ster (''e.g.'' war-du ar Su) zo da vuanded un draezenn ouzhpenn he zizh. ''Tizh keitat'' un draezenn eo an hed diskaret ganti rannet dre badelezh he fiñvadenn ; ''tizh predel'' a reer eus he zizh keitad pa dosta ar pad da vann. Evit [[jedoniezh|jediñ]] tizh un draezenn e ranner [[hirder]] he hentad dre an [[amzer]] a laka evit mont eus an eil penn d'egile. Ar [[metr]] dre [[eilenn]] (aroueziet '''m/s''' pe '''m·s⁻¹''') eo unanenn an tizh hervez erbedadennoù an [[Reizhiad unanennoù etrebroadel|SI]]; da skouer : 27,77&nbsp;m/s eo tizh ur [[karbed|c'harbed]] a laka un eurvezh da ziskar 100&nbsp;km (10⁵ m ÷ 3600 s). Ul lieskement eus an unanenn-se eo a vez implijet war ar pemdez avat : ar c'hilometr dre eur (km/h, da lavarout eo 1&nbsp;000 m/3&nbsp;600 s) ; kentoc'h eget merkañ 2,77&nbsp;m/s, [[odometr]] ur [[karr-tan|c'harr-tan]] a ziskouezo 100&nbsp;km/h eta. Bevennet gant arlakadenn ar [[keñverelezh arbennik|geñverelezh arbennik]] [[Albert Einstein]] eo skalfad an tizh, en em astenn eus 0&nbsp;m/s (an difiñv) betek 299&nbsp;792&nbsp;458&nbsp;m/s ([[tizh ar gouloù]] er [[goullo (fizik)|peurc'houllo]]) ; ''[[herr (fizik)|herr]]'' eo anv an tizh er fizik keñverel. ==Termenadur== [[Restr:Galileo Galilei 2.jpg|thumb|[[Galileo Galilei]], gant [[Domenico Tintoretto]], ''c.'' [[1606]]]] Ar fizikour [[italian]] [[Galileo Galilei]] ([[1564]]-[[1642]]) a vuzulias hag a geñverias an amzer a lakae div draezenn disheñvel evit mont eus un eil lec'h d'ul lec'h all, ar pezh a c'hallas termeniñ dre ar gevatalenn : :<math>\text{tizh keitat} = \frac{\text{hentad}}{\text{amzer}}</math> Galileo Galilei e voe ar [[skiant]]our kentañ o krediñ rannañ ur ventenn dre ur ventenn all zisheñvel, pa grede da ouizieien e amzer e oa ken sod hag ouzhpennañ troatadoù da eurvezhioù.<br> Pa jeder an tizh keitat neuze e lezer a-gostez argemmoù an tizh e-keit ha ma fiñv an draezenn, da lavarout eo an tizhoù predel. Da skouer : *Ur c'harbed a ya eus ul lec'h A betek ul lec'h B, 100&nbsp;km an hed etrezo. A-hed an amzer e red ar c'harbed da 100&nbsp;km/h. Kevatal eo an tizh keitat, 100&nbsp;km/h, d'an tizh predel en degouezh-se. *An hevelep karbed a red eus A betek B, da 100&nbsp;km/h bepred, gant un ehan a 15 munutenn e-kerzh ar veaj. Kemmet eo an traoù en degouezh-se : 80&nbsp;km/h eo an tizh keitat, ha 100&nbsp;km/h eo an daou dizh predel – mar lezer a-gostez an amzer rekis da dizhout 100&nbsp;km/h (ar [[c'hwimm (fizik)|c'hwimm]] eo, a jeder e <math>\text{n}</math> m/s²) hag an amzer rekis da dizhout an difiñv (ar gorrekadur, da lavarout eo ar c'hwimm leiel <math>\text{-n}</math> m/s²). A-c'houde labourioù ar [[matematik]]our [[alaman]] [[Gottfried Leibniz]] ([[1646]]-[[1716]]) war ar [[jediñ argemmek]] e c'hallas ar matematikour [[gall]] [[Pierre Varignon]] ([[1654]]-[[1722]]) termeniñ an tizh predel evel un hed peuznull rannet dre ur predad peuznull dre ar gevatalenn : :<math>\text{tizh predel} = \frac{dh}{da}</math>&nbsp;,&nbsp;m'emañ <math>\text{h}</math> evit an hed hag <math>\text{a}</math> evit an amzer. ==Tizh linennek ha tizh a-spin== [[Restr:Cercle tangente rayon.svg|thumb|Un eeunenn a-spin ouzh ur c'helc'h]] ''Tizh linennek'' a reer eus ar c'hementad a vetradoù a vez diskaret dre eilenn gant un draezenn o fiñval a-hed ul linenn eeun pe get, evel un hent etre div gêr.<br> ''Tizh a-spin'' a reer eus tizh linennek un draezenn o fiñval war trohed ur [[kelc'h|c'helc'h]]. Mar lakafemp ur [[kantenn (mentoniezh)|gantenn]] 1 m he skin <math>\text{s}</math> da dreiñ tro-dro d'he c'hreiz gant un tizh linennek digemm – 1 dro dre eilenn, da skouer – ha mar sellfemp ouzh ur poent A war trohed ar gantenn hag ouzh ur poent B lec'hiet war hanter ar skin e kavfemp ez eo hiroc'h hent A eget hent B : *hirder hent A = <math>2\pi s = 6,28 \text{ } \text{m} \,</math> ; 6,28&nbsp;m/s e vefe tizh A bep tro neuze, da lavarout eo 22,6&nbsp;km/h ; *hirder hent B = <math>2\pi s/2 = 3,14 \text{ } \text{m} \,</math> ; 3,14&nbsp;m/s (11,3&nbsp;km/h) e vefe tizh B bep tro neuze. Div wech buanoc'h eget A e trofe B ; ha mard arsellfemp ur poent C lec'hiet 1&nbsp;mm diouzh ar c'hreiz ? <math>2\pi s/1000 = 0,00628 \text{ } \text{m} \,</math> e vefe hirder e hent, neuze e vefe 0,00628&nbsp;m/s e dizh (0,0226&nbsp;km/h, 22,6 metr bep eurvezh). Difiñv e vez kreiz ur gantenn a lakaer da dreiñ, ha seul vuioc'h e pellaer diouzh ar c'hreiz, seul vrasoc'h e vez an tizh. ''Tizh a-spin'' a reer eus an tizh-se abalamour m'eo stur ar fiñv a-spin gant trohed ar gantenn.<br> Disheñvel eo tizh pep poent diouzh hini pep poent all ha n'emañ ket war an hevelep kelc'h, hogen un niver hepken a droioù dre eilenn zo gant an holl boentoù ; aesoc'h neuze eo muzuliañ ha kementadiñ tizh un draezenn [[kelc'h]]iek dre gelc'htroioù dre eilenn (pe dre vunutenn, dre eur). ''Buanded a-spin'' eo an termen a zere pa vez sturiet troiad un draezenn ; mentenn ar ''vuanded'' a-spin eo an ''tizh'' a-spin neuze.<br> Seul vrasoc'h ar vuanded a-spin (kelc'htorioù/eilenn), seul vrasoc'h ivez an tizh a-spin (m/s) ; seul vrasoc'h skin ar c'helc'h, seul vrasoc'h ivez tizh a-spin e drohed.<br> Kement-se a vez lakaet e pleustr evit diskouez tizh linennek ur c'harr war an hent : muzuliet e vez trohed ur rod ha lieskementet dre an niver a droioù dre eilenn, alese an tizh diskouezet e km/h ; seul vrasoc'h ar rod, seul nebeutoc'h a droioù evit diskar 1&nbsp;km. ==Unanennoù an tizh== Ar '''m/s''' eo unanenn ofisiel an SI, hogen unanennoù all a vez war implij war an dachenn etrebroadel. *Er [[merdeadurezh|verdeadurezh]] hag en [[nijerezh]] : ar [[skoulm]] – 1 skoulm = 0,514444&nbsp;m/s = 1,609344&nbsp;km/h *En nijerezh hepken : ar [[Niver Mach|Mach]] – Mach 1 = tizh ar [[son]] en [[aer]] sec'h, da live keitat ar mor ha pa vez 20&nbsp;°C ar gwreverk = 343&nbsp;m/s = 1&nbsp;234,80&nbsp;km/h<ref>Diouzh an endro eo tizh ar son en aer.</ref> ==Skalfad an tizhoù== [[Restr:Pangea animation 03.gif|thumb|[[Dilec'hiadur ar c'hevandiroù]] : 3,6 x 10^-9 m/s d'ar buanañ (3,6 cm dre vloaz)]] [[Restr:2009-cheetah-sprint.jpg|thumb|Gwepard ''(Acinonyx jubatus)'', herrekañ loen war an douar : 31,94 m/s (115 km/h)]] Setu amañ un nebeud tizhoù keitat a zo bet muzuliet dre ar bed – war-eeun, dre jediñ pe dre vrasjediñ. E '''druz''' emañ an talvoudegezhioù rik. {| class="mw-datatable " |- ! !! m/s !! km/h !! Evezhiadennoù |- | [[Dilec'hiadur ar c'hevandiroù]] || 0,0000000036 || 3,6 x 10⁻¹²|| War-dro 3,6&nbsp;cm bep bloaz, hervez al lec'h. |- | [[Melc'hwed-krogennek|Maligorn]] ''(Helix aspersa)'' || 0,013 || 0,05 || 5,8 m d'an eur ; Herrekañ maligorn.<ref name="CTT">{{es}} Franz Rey, Julia Rodríguez, Jahel Sanzalazar, ''Campeones todo terreno: los animales más rápidos'', Elsa, 1998 [https://books.google.fr/books/about/Campeones_todo_terreno.html?id=prgPjwEACAAJ&redir_esc=y ''Google Books'']</ref> |- | Den o kerzhout || 1,25 || 4,5<ref>{{fr}} [http://www.cchst.ca/oshanswers/psychosocial/walking.html ''CCHST'']</ref> || Keitad uhel. |- | Den war [[marc'h-houarn|varc'h-houarn]] || 4,5 || 16,2 || Diouzh an den, an dachenn, ar benveg ha liv an amzer. |- | Uhelañ tizh aotreet war an hentoù boutin gall || '''25''' || 90 || |- | Reder a-vicher || '''10,43''' || 37,58 || {{Jamaika}} – [[Usain Bolt]], kampionad ar bed, [[Berlin]], [[2009]]. |- | [[Pignerez]] || '''16.7''' || 60,12 || {{Taiwan}} – [[Skraber-oabl]] [[Taipei 101]], 1&nbsp;002 m/mn. |- | Uhelañ tizh aotreet war an hentoù-tizh gall || '''30,55''' || 110 || |- | Gwepard ''(Acinonyx jubatus) || '''31,94''' || 115 || Herrekañ loen war an douar.<ref name="CTT" /> |- | [[Skeuliad Beaufort|Korventenn]] || '''33''' || 118,8 || Nerzh 12 Beaufort e-pad 60 eilenn da nebeutañ. |- | [[Rikin|Rinkin mako]] ''(Isurus oxyrhinchus)'' || '''34,44''' || 124 || Herrekañ loen er [[mor]].<ref name="CTT" /> |- | Uhelañ tizh aotreet war ar gourhentoù gall || '''36,11''' || 130 || |- | Uhelañ tizh dre nerzh un den || '''37,02''' || 133,284 || {{Kanada}} – Sam Whittingham, 2009, war ur [[marc'h-houarn-gourvez]]<ref>{{en}} [http://www.wisil.recumbents.com/wisil/whpsc2009/results.htm ''WHPSC2009'']</ref> |- | [[Falc'hun pirc'hirin]] ''(Falco peregrinus)'' || '''108,05''' || 389 || Herrekañ loen en aer ha war an [[Douar (planedenn)|Douar]].<ref name ="CTT" /> |- | ''Spirit of Australia'', Ken Warby || '''141,97''' || 511,11 || {{Aostralia}} – Herrekañ [[bag]], [[1978]]<ref>{{en}} [http://www.solarnavigator.net/spirit_of_australia.htm ''Spirit of Australia'']</ref>. |- | Cessna Citation X+ || '''271,66''' || 978 || {{SUA}} – Mach 0.79 ; herrekañ [[nijerez]] nann milourel<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20170617184151/http://cessna.txtav.com/-/media/cessna/files/citation/xplus/xplus_productcard.ashx ''Cessna'']</ref>. |- | [[Tizh ar son]] en aer sec'h, war live ar mor, 20&nbsp;°C || '''343''' || 1&nbsp;234,8 || Termenadur Mach 1<ref>Ar fizikour [[aostrian]] [[Ernst Mach|Ernst Waldfried Josef Wenzel Mach]] ([[1838]][[1916]]) a dermenas ar ventenn-se, a zistager /'maχ/, "Mac'h".</ref>. |- | Lockheed SR-71 Blackbird || '''984''' || 3&nbsp;529,6 || {{SUA}} – Mach 3,3 ; Herrekañ nijerez er bed<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20170617181122/http://www.migflug.com/jetflights/the-10-fastest-aircraft-in-the-world.html ''MiGFlug'']</ref>. |- | [[Egorvulzun]] ''Endeavour'' OV-105 || '''7&nbsp;741,6''' || 27&nbsp;870 || {{SUA}} – Resped : [[1992]]-[[2011]]<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20170520114900/https://www.nasa.gov/centers/kennedy/shuttleoperations/orbiters/endeavour-info.html''NASA'']</ref>. |- | Tizh c'hweladur an [[Douar (planedenn)|Douar]] || '''465,1''' || 1&nbsp;674,36 || Er [[keheder|c'heheder]]. |- | Tizh amestezel an Douar tro-dro d'an [[Heol]] || '''29&nbsp;783''' || 107&nbsp;218,8 || Etre 29&nbsp;291&nbsp;m/s ha 31&nbsp;287&nbsp;m/s. |- | [[Sonterez egor|Sonterezioù egor]] ''Helios-A'' hag ''Helios-B'' || '''70&nbsp;220''' || 252&nbsp;792 || {{Alamagn}} & {{SUA}} – O treiñ tro-dro d'an Heol, [[1974]]-[[1976]]<ref>{{en}} WILKINSON John, ''New Eyes on the Sun: A Guide to Satellite Images and Amateur Observation'', Springer,2012 {{ISBN|978-3-6422-2838-4}}</ref>. |- | Tizh ar gouloù er peurc'houllo || '''299&nbsp;792&nbsp;458''' || 1&nbsp;079&nbsp;252&nbsp;848 || Tizh uhelañ en [[hollved]] anavezet. |- |} <gallery mode="packed" heights="180px"> Restr:Isurus oxyrinchus by mark conlin2.JPG|Rinkin mako ''(Isurus oxyrhinchus)''<br>Herrekañ loen er mor<br>34,44&nbsp;m/s (124&nbsp;km/h) Restr:De VeloX 3.jpg|Ur [[marc'h-houarn-gourvez]]<br>karennet evit ar c'hevezadegoù<br>37,02&nbsp;m/s (133,3&nbsp;km/h) Restr:SpiritOfAustraliaModelBloweringDam.jpg|''Spirit of Australia''<br>Herrekañ bag ar bed<br>141,97&nbsp;m/s (511,11&nbsp;km/h) Restr:Sr71 1.jpg|[[Lockheed SR-71 Blackbird]]<br>Herrekañ nijerez ar bed<br>980,4&nbsp;m/s (3&nbsp;529,6&nbsp;km/h) </gallery> <gallery mode="packed" heights="180px"> Restr:8.5 Mach rocket sled 030430.jpg|Herrekañ karbed war an douar<br>Mach 8,5 = 2&nbsp;868,05&nbsp;m/s (10&nbsp;324,98&nbsp;km/h)<br><small>Stlejell-fuc'hell,[[US Air Force]], [[2003]]</small> Restr:Space Shuttle Endeavour Lands at the Kennedy Space Center on July 31st, 2009..jpg|An egorvulzun ''Endeavour''<br>7&nbsp;741,6&nbsp;m/s (27&nbsp;870&nbsp;km/h) </gallery> ==Notennoù== {{Daveoù|bannoù = 3}} {{Porched an treuzdougerezh}} {{Porched|Fizik}} [[Rummad:Fizik]] [[Rummad:Kementadoù ar fizik]] jzgzj2lwcw4037n8iin922db1phj2i7 0 140145 2201233 2069902 2026-10-01T23:47:36Z Kent Wang 94335 /* Skeudennaoueg */ Views of the cloisters of Mosteiro dos Jerónimos, ground floor 8500.jpg 2201233 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Manati ar Jeronimed''' (''Mosteiro dos Jerónimos'' e [[portugaleg]]) pe '''Mosteiro de Santa Maria de Belém''', zo ur [[manati]] bras ha pinvidik e [[Lisbon]], e [[Portugal]], savet gant [[Urzh Sant Jerom]] er {{XVIvet kantved}}. Abaoe 2016 eo Panteon Broadel ar vro. == Skeudennaoueg == [[File:Jerónimos April 2009-1a.jpg|center|1100px]] <gallery mode="packed" heights="180px"> The Monastery of Jerónimos, Lisbon, Portugal. jeny1.jpg|Manati ar Jeronimed Jeronimos-KingManuel-WesternPortal.jpg|[[Manuel Iañ Portugal]] daoulinet dirak [[Sant Jerom]], ouzh an nor gornok Lisbonne - Hyéronimites - Portail Sud.jpg|Dor reter Mosteiro dos Jeronimos - Igreja 2.jpg|En Iliz Santa Maria Cloisters at Mosteiro Dos Jerónimos2.jpg|Kloastr Mosteiro dos Jeronimos 63a.jpg|Diavaez ar c'hloastr Mosteiro dos Jeronimos - Claustro 7.jpg|Munud Views of the cloisters of Mosteiro dos Jerónimos, ground floor 8500.jpg|Diabarzh ar c'hloastr Monastere des Hieronymites Lisbonne no 03 20021229.JPEG|Bolzoù ar c'hloastr Monastère des Hiéronymites.jpg|Bolzoù Mosteiro dos Jeronimos 22a.jpg| Munud </gallery> <gallery mode="packed" heights="180px"> Vasco da Gama Jerónimos 2008-1.jpg|Bez [[Vasco da Gama]] Jeronimos 12.jpg|Bez [[Luís de Camões]] </gallery> [[Rummad:Savadurioù Portugal]] [[Rummad:Manatioù]] haugirgnhj7j6ciea9cvvkv9yny6apj 0 143532 2201180 2055892 2026-10-01T12:34:41Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2201180 wikitext text/x-wiki {{pennad zo|Puerto}} {{Databox}} '''Puerto Williams''' zo ur gêr hag ur porzh eus su [[Chile]] en [[enez Navarino]]. Emañ war ribl [[Kanol Beagle]]. Bez' eo pennlec'h kumun [[Cabo de Hornos]] ha hini [[proviñs Antarktika Chile]], unan eus proviñsoù Chile e [[Rannvro Magallanes hag Antarktika Chile]]. E Puerto Williams ez eus 2 874 a dud o chom ha kontañ a reer ez eo ar gêr suañ er bed<ref>[https://web.archive.org/web/20161025155219/http://edant.clarin.com/diario/1998/06/30/e-04801d.htm "Diario: Punto Williams"], ''Clarin'', 30 June 1998</ref>. Savet e voe kêr e 1953, ha da gentañ e oa anvet ''Puerto Luisa.'' Diwezhatoc'h e voe anvet ''Puerto Williams'' en enor da [[John Williams Wilson]], ur moraer chileat genidik eus Bro-Saoz hag a savas [[Fuerte Bulnes]], ar c'hreñvlec'h koshañ e tolead [[Strizh-mor Magalhães]], savet e 1843. Ur porzh pouezus eo Puerto Williams evit mont da inizi su Chile ha da [[Antarktika]]. Ul lec'h pouezus eo evit pesketaerien ar vro ivez. ==Notennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Kêrioù Chile]] kwojq9xyliswh76worlawi3btn6pzyb 0 148810 2201195 2167323 2026-10-01T13:53:27Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6 2201195 wikitext text/x-wiki {{labour a chom}} {{Infobox kumunioù Breizh | anvYezh = | Yezh = | anvOfisiel = Saint-Gérand-Croixanvec | alc'hwez = An ti-kêr. | ardamezioù = | bro = [[Bro-Gwened]] | departamant = [[Mor-Bihan]] | arondisamant = [[Arondisamant Pondi|Pondi]] | etrekumuniezh = [[Pondi Kumuniezh]] | bro velestradurel = [[Bro Pondi]] | maer = | amzer-gefridi = [[2022]]-[[2026]] | gorread = 24.14 | hedred = -2.88694444444 | ledred = 48.1091666667 | uk = 120 | ubi = 82 | ubr = 162 |poblañs=1317 |deiziad-poblañs=2019 }} '''Sant-Jelan-Kroeshañveg'''<ref>{{br}}[http://www.brezhoneg.bzh/91-kerofis.htm KerOfis]</ref> (''{{lang|fr|Saint-Gérand-Croixanvec}}'' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[departamant gall|departamant]] [[Mor-Bihan]]. == Douaroniezh == == Istor == === {{XXIvet kantved}} === * Bodet e voe kumunioù [[Sant-Jelan]] ha [[Kroeshañveg]] d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2022 d'ober kumun nevez Sant-Jelan-Kroeshañveg<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20211029173421/https://www.morbihan.gouv.fr/content/download/57789/408742/file/56-2021-121%2520-%2520RAA%2520Sp%25C3%25A9cial%2520du%25207%2520octobre%25202021.pdf Arrêté du 30 septembre 2021 portant création de la commune nouvelle de Saint-Gérand-Croixanvec]</ref>. == Brezhoneg == * 57,8 % eus anvioù-lecʼh [[Kroeshañveg]] a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 347</ref>. == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery> Saint-Gérand - croix de cimetière 20200906-01.jpg|Kroaz bered Sant-Jelan. Église Saint-Samson-et-Saint-Maurice de Croixanvec.jpg|Iliz katolik Kroeshañveg. </gallery> == Emdroadur ar boblañs == == Melestradurezh == {{DilennadDeroù |Titl= Roll ar vaered}} {{DilennadBremañ |Deroù= 2022 |Anv= |Strollad= |Karg= }} {{DilennadPenn}} == Tud == == Pennadoù kar == * [[Kroeshañveg]], * [[Sant-Jelan]]. == Liammoù diavaez == == Notennoù ha daveoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]] e80qn7t3o41yyipb6af7b3olzba7gso 0 169030 2201241 2199677 2026-10-02T08:59:26Z Kestenn 14086 /* Karabinennoù */ 2201241 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:John_M._Browning_with_his_Auto_5_shotgun_(2).jpg|thumb|John M. Browning gant ur fuzuilh Auto-5 (war-dro 1900)]] '''John Moses Browning''', ganet d'an 23 a viz Genver 1855 e [[Ogden (Utah)|Ogden]] ([[Tiriad Utah]], [[Stadoù-Unanet Amerika]]) ha marvet d'ar 26 a viz Du 1926 e [[Liège]] ([[Belgia]]), a oa un ijinour hag [[Armerezh|armeurer]] stadunanat en deus savet meur a seurt [[Arm-tan|armoù-tan]], mekanikerezhioù armoù-tan ha [[Munision|munisionoù]] implijet hiziv an deiz c'hoazh. Savet en deus e arm kentañ da 13 vloaz e stal armoù-tan e dad, ha disklêriet en deus e vreved kentañ evit un arm-tan d'ar 7 a viz Here 1879, ha-eñ 24 bloaz. Gwelet eo evel unan eus [[:Rummad:Krouerien armoù-tan|krouerien armoù-tan]] donezonetañ an XIX{{Vet}} hag XX{{Vet}} kantved. Digoret en deus klaz da ziorren an armoù tennata, damaotomatek hag aotomatek modern a-drugarez d'ar 128 breved disklêriet gantañ. == Ijinadennoù == E-touez e ijinadennoù brudetañ e kaver ar bistolenn [[Colt M1911]], bet kopiet meur a wech er bed abaoe ; ar [[Browning M1919|vindrailherez M1919]], ar [[BAR M1918]], hag ar [[Browning Auto-5]], ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilh-chase]] damaotomatek kentañ. Savet en deus ivez ar [[Winchester Model 1893]], ar [[fuzuilh-pomp]] kentañ. Labourat a reas gant an embregerezh stadunanat [[Winchester Repeating Arms Company]] eus 1883 betek 1898. Pa voe nac'het gant an embregerezh un emglev evit produiñ an Auto-5 nevez-savet gantañ ez eas da varc'hata gant an embregerezh belgiat [[FN Herstal]]. D'ar 26 a viz Du 1926 e varvas e Liège diwar un taol-kalon e savadurioù an FN Herstal. O labourat e oa war ur bistolenn [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm]] damaotomatek nevez, a deuas da vezañ an [[Browning HP|FN HP35]], brudet dindan e anv all, ''Browning Hi-Power'', ha war ur fuzuilh-chase dreistlakaet nevez a voe gwerzhet ouzhpenn 500.000 skouerenn anezhi adalek 1931, ar [[Browning B25|B25]]<ref>'''{{Fr}}''' ''[https://fr.browning.eu/blog/auto-5-bar-b2-hi-power-1900-focus-sur-5-armes-browning-vendues-a-plus-d-un-million-d-exemplaires.html Auto-5, BAR, B25, Hi-Power, 1900 : focus sur 5 armes Browning vendues à plus d’un million d’exemplaires]'', war lec'hienn an embregerezh Browning (lennet d'an 09/10/2024)</ref>. Kenlabourat a reas gant embregerezhioù all evit sevel pezhioù armoù pe mekanikerezhioù : [[Colt's Manufacturing Company|Colt]], [[Remington]], [[Savage Arms|Savage]] ha [[Stevens Arms|Stevens]]. == Produioù == === Kartouchennoù === * [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] * [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] * [[.38 ACP]] * [[.380 ACP]] * [[.45 ACP]] * [[12,7 × 99 mm NATO|.50 BMG]] * [[9 mm Browning Long]] === Armoù-tan === [[Restr:Colt M1911 noBG.jpg|thumb|Ur bistolenn [[Colt M1911]] savet gant John Browning.]] ==== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ==== * [[Browning M1900|FN M1899/M1900]] (.32 ACP) * [[Colt M1900|Colt Model 1900]] (.38 ACP) * Colt Model 1902 (.38 ACP) * Colt Model 1903 Pocket Hammer (.38 ACP) * [[FN Model 1903]] (9 mm Browning Long) * [[Colt M1903 Pocket Hammerless|Colt Model 1903 Pocket Hammerless]] (.32 ACP) * [[Browning M1906|FN Model 1906]] (.25 ACP) * Colt Model 1908 Vest Pocket (.25 ACP) * [[Colt M1908 Pocket Hammerless|Colt Model 1908 Pocket Hammerless]] (.380 ACP) * [[Browning M1910|FN Model 1910]] (.32 ACP, .380 ACP) * [[Colt M1911]] (.45 ACP) * [[FN Model 1922]] (.32 ACP, .380 ACP) * [[Browning HP|Browning Hi-Power]] ([[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]]) * [[Colt Woodsman]] ([[.22 Long Rifle|.22 LR]]) [[Restr:Browning auto 5 catalog.png|thumb|Ar Browning Auto-5 treset war katalog 1909 ar ''[[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne|Manufacture Française d'Armes et Cycles Saint-Étienne]]''.]] ==== Fuzuilhoù-chase ha [[Fuzuilh-pomp|fuzuilhoù-pomp]] ==== * Stevens Model 520/620 * [[Winchester Model 1887]] * [[Winchester Model 1893]] * [[Winchester Model 1897]], diazez ar [[Winchester Model 1912]] * [[Browning Auto-5]] * [[Browning B25]] * [[Remington Model 17]] * [[Savage Model 720]] * [[Ithaca 37]] (gwikefre diazez) [[Restr:M1918 Browning Automatic Rifle (7351276550).jpg|thumb|Tresadennoù stummoù disheñvel an M1918 BAR.]] ==== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ==== * [[Winchester Model 1885]], fuzuilh un-tenn ''falling-block'' * [[Winchester Model 1886]], karabinenn tennata dre loc'henn-grogenn * [[Winchester Model 1890]], karabinenn tennata ([[.22 Long Rifle|.22 LR]]) * [[Winchester Model 1892]], karabinenn tennata dre loc'henn-grogenn * [[Winchester Model 1894]], karabinenn tennata dre loc'henn-grogenn * [[Winchester Model 1895]], karabinenn tennata dre loc'henn-grogenn * [[Winchester Model 1900]], karabinenn un-tenn dre vorailh (.22 LR) * [[Remington Model 8]], fuzuilh damaotomatek * [[Browning SA-22]], karabinenn damaotomatek (.22 LR ha .22 Short) * [[Remington Model 24]], karabinenn damaotomatek (.22 LR) * [[FN Trombone]], karabinenn-bomp (.22 LR) * [[BAR M1918|U.S. M1918 Browning Automatic Rifle (BAR)]] [[Restr:Colt-Browning M1895 machine gun mid-cycle.jpg|thumb|An M1895, ar vindrailherez vodern yenaet dre aer kentañ.]] ==== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ==== * [[Colt-Browning M1895]] * [[Browning M1917]] * [[Browning M1919]] * [[M2 Browning]] (.50 BMG) * U.S. M4 == Gwelet ivez == * {{En}} Video [https://www.youtube.com/watch?v=7j8UQNPlhsY mont en-dro ur vindrailherez M1895], lesanvet "Potato Digger" ==Daveennoù== * {{Fr}} [https://fr.browning.eu/a-propos.html Istor John Moses Browning] war lec'hienn an embregerezh Browning {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}}{{DEFAULTSORT:Browning, John}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1855]] [[Rummad:Marvioù 1926]] [[Rummad:Krouerien armoù-tan]] [[Rummad:Ijinourien SUA]] ea7zw7jg6vywdy0uihgls7hqoz3dsed 0 169124 2201182 2200810 2026-10-01T12:40:12Z Kestenn 14086 /* Merk Sako */ 2201182 wikitext text/x-wiki [[Restr:Sako.png|Logo ar merk|dehou|200x200px]] '''SAKO, Limited''' (eus ar [[finneg]] '''Suojeluskuntain Ase- ja Konepaja Oy''') zo un embregerezh finnat hag a brodu [[Arm-tan|armoù-tan]] ha [[Munision|munisionoù]] e [[Riihimäki]] (rannvro Kanta Häme) e su [[Finland]]. Perc'henn eo war an embregerezh armoù [[Tikka]] abaoe 1983. Perzh eo abaoe 2020 eus ar [[Beretta|Beretta Holding]]. == Istor == E 1919, daou vloaz goude ma vije disklêriet dizalc'hidigezh Finland diouzh [[Impalaeriezh Rusia]], Servij Armoù Gward Sivil ar vro ('''''Suojeluskuntain Yliesikunnan Asepaja''''') a zigoras un atalier en ur vraserezh kozh e [[Helsinki]] da gempenn [[Fuzuilh|fuzuilhoù]] rusian kozh evit ma servijfent d'ar vro nevez-savet. E 1921 e teuas an atalier da vezañ ur stal brevez. Servij an Armoù a zilojas e 1927 d'un uzin munisionoù e Riihimäki. Adanvet e voe '''SAKO''' e 1931. An embregerezh nevez a grogas da ezporzhiañ munisionoù da [[Sveden]] er bloavezhioù 1930 hag e produas kartouchennoù [[Pistolenn-vindrailher|pistolennoù-mindrailher]] e-pad an [[Eil Brezel-bed]]. Goude ar brezel e produas armoù-tan evit ar siviled. E 1983 e voe prenet Tikkakoski, un embregerezh armoù finnat all, gant SAKO<ref>{{En}} ''[https://www.sako.global/company-story-and-history-highlights Sako History]'' war lec'hienn ar merk (lennet d'an 20/08/2024)</ref>. Implijet e vez c'hoazh anv Tikka evit produioù zo hiziv an deiz (karabinennoù [[Tikka T3]] ha [[Tikka T1x|T1x]] da skouer). E 1986 en em vodas Sako gant lodenn armoù an embregerezh Stad finnat Valmet, hag e teuas an embregerezh da vezañ Sako-Valmet. Adwerzhet e voe d'ar strollad [[Beretta Holding]] e 2000<ref>{{Fi}} LÄHTEENMÄKI Pekka, ''[https://www.talouselama.fi/uutiset/suomalainen-asetehdas-loysi-isannan-italiasta-olemme-outo-osakkeenomistaja/b1ea9aa1-643a-355b-b7ba-8a505567512f Suomalainen asetehdas löysi isännän Italiasta – "Olemme outo osakkeenomistaja"]'', Talouselämä, 28/12/2016 (lennet d'an 08/05/2025)</ref>. == Fuzuilhoù produet bremañ == [[Restr:Sako TRG-42.jpg|thumb|Ur fuzuilh Sako TRG.]] === Merk ''Sako'' === * Sako S20 * Sako 85 * Sako A7 * Sako TRG * [[Sako M23]], fuzuilh-resisted [[arme Finland]] abaoe 2022<ref>{{en}} ''[https://maavoimat.fi/-/uusi-kivaarijarjestelma-taydentaa-jalkavaen-vaikuttamiskykya?languageId=en_US New rifle system to supplement infantry capability]'', Maavoimat (lec'hienn arme Finland), 21/12/2021 (lennet d'ar 01/10/2026)</ref>. * Sako Quad * Sako Finnfire II [[Restr:Tikka T3 02.01.2008 11-41-55 3156x2128.JPG|thumb|Ur garabinenn Tikka T3.]] === Merk ''Tikka'' === * [[Tikka T3|Tikka T3x]] (meur a adstumm dezhañ) * [[Tikka T1x]] (stummoù MTR, Hunter, UPR) == Produioù kozh Sako (Europa) == {| class="wikitable" border="1" |'''Bloavezh''' |'''Model''' |'''Kalibroù''' |- |1942 |L42 |7 × 33 mm Sako |- |1946 |L46 |5,6 × 35 mm R, [[.22 Hornet]], [[.218 Bee]], [[.222 Remington|.222 Rem]], .222 Rem Mag, .25-20 Win, 7 × 33 mm Sako, .32-20 Win |- |1954? |P54/P54T |[[.22 Long Rifle|.22 LR]] |- |195? |M98 |[[.270 Winchester|.270 Win]], [[.30-06 Springfield|.30-06]], [[.300 H&H Magnum|.300 H&H]], 8 × 60mm, [[9,3 × 62 mm]], .375 H&H |- |1957 |L57 |[[.243 Winchester|.243 Win]], .244 Rem, [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Win]] |- |1959 |L579 Forester |[[.22-250 Remington|.22-250]], .243 Win, .244 Rem, .308 Win |- |1961 |L461 Vixen |.17 Rem, .222 Rem, .222 Rem Mag, .223 Rem |- |1961 |L61R Finnbear |.264 Win, .270 Win, 30-06 |- |1961 |L61R Finnbear Magnum |7mm Rem Mag, [[.300 Winchester Magnum|.300 Win Mag]], .300 H&H, [[.338 Winchester Magnum|.338 Win Mag]], .375 H&H |- |1963 |VL63 Finnwolf |.243 Win, .244 Rem, .308 Win, .358 Win |- |1972 |L61R Finnbear |.25-06 Rem, [[6,5 × 55 mm]], .270 Win, [[7 × 64 mm]], .30-06, 9,3 × 62 mm |- |1972 |L61R Finnbear Magnum |7mm Rem Mag, .300 Win Mag, .338 Win Mag, .375 H&H |- |1972 |P72 Finnscout |.22 LR, [[.22 WMR]] |- |1974? |Sako M74 Super |.222 Rem, .223 Rem, .22-250, .243 Win, .308 Win, .25-06, .270 Win, .30-06, .264 Mag, 7 mm Rem Mag, .300 Win Mag, .300 H&H, .338 Win Mag, .375 H&H |- |1975 |P75 |.22 Hornet |- |1978 |M78 Finnscout |.22 LR, .22 WMR, .22 Hornet |- |1979/80 |AI/L461 |.17 Rem, .222 Rem, .223 Rem |- |1987 |AI/L461 PPC |.22 PPC USA, 6mm PPC USA |- |1979/80 |AII/L579 |.22-250 Rem, .243 Win, 7mm-08, .308 Win |- |1979/80 |AIII | |- |1979/80 |AIV | |- |1979/80 |AV/L61R |.25-06 Rem, 6,5 × 55 mm, .270 Win, 7 × 64 mm, .30-06 Springfield, 9,3 × 62 mm |- |1979/80 |AV Mag/L61R Magnum |7 mm Rem Mag, .300 Win Mag, .300 Wby, .338 Win Mag, .375 H&H, [[.416 Remington Magnum|.416 Rem Mag]] |- |1982? |VL63 Finnwolf Sako Collectors Association |.243 Win, .308 Win |- |1988 |M579 SM (Super Match) |.308 Win |- |1989 |TRG-21 |.308 Win |- |1989 |TRG-41 |[[.338 Lapua Magnum|.338 Lapua Mag]] |- |1992 |M591 Left hand |.22-250, .243 Win, 7mm-08 Rem, .308 Win |- |1992 |M995 TRG-S |.25-06 Rem, 6,5 × 55 mm, .270 Win, .280 Rem, 7 × 64 mm, .308 Win, .30-06 Spr., 9,3 × 62 mm |- |1992 |M995 TRG-S Magnum |.270 Wby, 7mm Rem Mag, 7mm Wby, 7mm STW, .300 Win Mag, .300 Wby, .338 Win Mag, .340 Wby, [[.375 H&H Magnum|.375 H&H]], .416 Rem Mag |- |1992 |M995 TRG-S Super Magnum |7.21 Firebird, 7.82 Warbird, .30-378 Wby, .338 Lapua Magnum |- |1993 |S491 |.17 Rem, .222 Rem, .223 Rem, .22 PPC USA, 6 mm PPC USA |- |1993 |M591 |.22-250, .243 Win, 7mm-08 Rem, .308 Win |- |1993 |L691 |.25-06, 6.5 × 55 mm, .270 Win, 7×64, .280 Rem, .30-06, 9.3 × 62 mm |- |1993 |L691 Mag |.270 Weatherby, 7 mm Rem Mag, 7 mm Weatherby, .300 Win Mag, [[.300 Weatherby Magnum|.300 Weatherby]], .338 Win Mag, .340 Weatherby, .375 H&H, .416 Rem Mag |- |1997 |Sako 75 I |.222 Rem, .223 Rem |- |1997 |Sako 75 III |.22 PPC USA, 6mm PPC USA |- |1997 |Sako 75 III |.22-250, .243 Win, [[.260 Remington|.260 Rem]], 7 mm-08 Rem, .308 Win |- |1997 |Sako 75 SM |.270 WSM, .300 WSM |- |1997 |Sako 75 IV |.25-06, 6,5 × 55 mm, .270 Win, 7 × 64 mm, .30-06, 9,3 × 62 mm, 9.3 × 66 mm Sako |- |1997 |Sako 75 V |7 mm Rem Mag, .300 Win Mag, .375 H&H, .416 Rem Mag |- |1999 |TRG-22 |.260 Rem, .308 Win |- |1999 |TRG-42 |.300 Win Mag, .338 Lapua Mag |- |2001 |Sako 75 V Safari anniversary model |.375 H&H |- |2001 |Sako Finnfire (P94S) |.22 LR |- |2006 |Sako Quad |.17 Mach 2, .17 HMR, .22 LR, .22 WMR |- |2006 |Sako 85 XS |.204 Ruger, .222 Remington, .223 Remington |- |2006 |Sako 85 S |.22-250, .243 Win, .260 Rem, 7mm-08 Rem, .308 Win, .338 Federal |- |2006 |Sako 85 SM |.270 WSM, 7mm WSM, .300 WSM |- |2006 |Sako 85 M |.25-06, 6,5 × 55 mm, .270 Win, 7 × 64 mm, .30-06, 9,3 × 62 mm, 9,3 × 66 mm Sako |- |2006 |Sako 85 L |7mm Rem Mag, .300 Win Mag, .338 Win Mag, .375 H&H Mag |- |2011 |Sako TRG M10 |.308 Win, .300 Win Mag, .338 Lapua Mag |- |2014 |Sako Finnfire II |.17 HMR, .22 LR |- |2020 |Sako S20 |.243 Win, 6.5 CM, 6.5 PRC, 7mm Rem Mag, .308 Win, .30-06, .300 Win Mag |} == Liammoù diavaez == * [https://www.sako.global/ Lechienn Sako] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Embregerezhioù Finland]] [[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]] [[Rummad:Embregerezhioù munisionoù]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1931]] hygd6s5t1eb3id8z5qwmv1cgta4ch5y 0 170120 2201255 2197300 2026-10-02T11:04:40Z Kestenn 14086 2201255 wikitext text/x-wiki {{Droukveskañ|CZ 805 BREN}} {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Fuzuilh-vindrailher Bren|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Bren wog.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur fuzuilh-vindrailher '''Bren Mk I'''. |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Rouantelezh-Unanet}} |- ! Doare |[[Fuzuilh-vindrailher]] |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest gazoù, dre biston |- ! [[Munision|Munisionoù]] |[[.303 British]]<br>[[7,62 × 51 mm NATO]]<br>[[7,92 × 57 mm Mauser|7,92 × 57 mm]] (e Sina e-pad an Eil Brezel-bed)<br>[[.280 British]] (kentpatromoù) |- ! Produerien |[[Royal Small Arms Factory|Arsanailh Enfield]]<br>Monotype<br>[[John Inglis & Company|Inglis]] (Kanada)<br>Arsanailh Ichapore ([[India]])<br>Lithgow Small Arms Factory ([[Aostralia]]) |- ! Mare implij |1938 - 1992 (Rouantelezh-Unanet) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! Mas (hep kartouchenn) |10,35 kg (Mk I hag Mk II) 8,68 kg (Mk III hag Mk IV) |- ! Mas (karget) |11,25 kg (Mk I hag Mk II) 9,75 kg (Mk III hag Mk IV) |- ! Hirder |{{formatnum:1160}} mm (Mk I hag Mk II) {{formatnum:1090}} mm (Mk III hag Mk IV) |- ! Hirder ar c'hanol |635 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Lusk-tennañ |500 tenn/mn |- ! Hed-tenn pleustrek |550 m |- ! Tizh ar boledoù V₀ |743 m/s |- ! Endalc'h |Kargerioù fiñv 30 pe 100 kartouchenn<br>Karger fiñv 20 kartouchennoù evit adstummoù zo er c'halibr 7,62 mm |- ! Adstummoù |Mark I, Mark II, Mark III, Mark IV |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |A |- |} Ar '''Bren''' (pe '''BREN''') zo ur [[fuzuilh-vindrailher]] breizhveuriat. Deveret eo eus ar [[ZB-30]] tchekoslovak. Implijet e vez abaoe 1937 er [[British Army]] ha pevar adstumm nesañ anezhi a zo bet produet. Dont a ra hec'h anv eus an daou lec'h m'eo bet ijinet, '''BR''' evit [[Brno]] ([[Tchekoslovakia]]) hag '''EN''' evit Enfield, un arondisamant eus [[Londrez]] ma oa staliet ar [[Royal Small Arms Factory]] ennañ. [[Restr:Private_of_the_Canadian_Perth_Regiment_advancing_through_forest_north_of_Arnhem_with_Bren_gun_1945.jpg|thumb|Soudard an arme kanadian o tougen ur Bren da vare an Eil Brezel-bed.|kleiz]] == Istor hag implij == E miz Mae 1935 e tapas ar [[Rouantelezh-Unanet]] an aotre da broduiñ an arm tchekoslovak [[ZBG-34]]. Kemmoù a voe degaset, evel implij ar c'halibr [[.303 British]] e-lec'h ar [[7,92 × 57 mm Mauser|7,92 × 57 mm]] tchek. {{formatnum:280000}} Bren a voe produet gant arsanailh Enfield e-pad an [[Eil Brezel-bed]]. Skouerennoù all a voe graet gant ar strollad Monotype, en [[India]] vreizhveuriat (arsanailh Ichapore), e [[Kanada]] (John Inglis & Co) hag en Aostralia (Lithgow Small Arms Factory). Pourveziet e voe ar [[Kevredidi an Eil Brezel-bed|Gevredidi]], [[Sina]] hag an emsavioù Rezistañs en Europa gant fuzuilhoù-mindrailher Bren. Brudet e oa ar Bren evit bezañ solut ha fiziapl. Produet e voent eus 1938 betek 1958. Goude ar bloavezh-se e voe treuzfurmet lod anezhe evit ar munision [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] standart en [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]]. Implijet e voent e [[Kentañ brezel Indez-Sina|brezel Indez-Sina]], [[brezel Korea]], [[brezel an Inizi Maloù]] pe [[brezel ar Pleg-mor]]. == Deskrivadur == Ar Bren he deus ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre amprest gazoù]] a-drugarez d'ur piston hir e red. He c'hanol a c'haller distagañ prim : pa denner kalz (pevar c'harger pe 120 kartouchenn bep munutenn) e ranker implijout unan nevez, amzer d'an hini kentañ yenaat. 30 kartouchenn a c'hall bezañ lakaet en he c'harger, met kalz soudarded a gave gwelloc'h ensoc'hañ 27 pe 28 munision hepken, kuit da gaout kudennoù pourveziañ<ref>{{En}} Maxim POPENKER, ''[https://modernfirearms.net/en/machineguns/great-britain-machineguns/bren-eng/ Bren]'', Modern Firearms (lennet d'ar 04/08/2026)</ref>. === Adstummoù === Pevar stumm eus an arm a voe produet ('''Mark I''' da '''Mark IV''', a-wechoù berraet e '''Mk'''). Disheñvel e oa o hirder ha munudoù all. An daou gentañ anezhe, ar '''Mark I''' hag ar '''Mark II,''' a voe roet d'an [[Troadegiezh|droadeien]]. Ar '''Mark III''' hag ar '''Mark IV''' a oa bet savet evit an [[Harz-lamm|harzlammerien]]. Ar Bren a servijas ivez evel arm a-enep ar c'hirri-nij e-bourzh ar [[Bren Carrier]]. == Gwelet ivez == * [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] == Levrlennadur == * {{En}} Neil Grant, Peter Dennis, ''The Bren Gun'', Osprey Publishing, 2013, 80 p., ISBN 978-1782000822 == Daveennoù == * {{fr}} Martin J. Dougherty, ''Armes à feu : encyclopédie visuelle'', Elcy éditions, 304 p. {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Fuzuilhoù-mindrailher]] [[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Armoù ar Rouantelezh-Unanet en Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Armoù ar Rouantelezh-Unanet]] fj3wdb3je203gp2ev7f82ll0q719x5a 0 170211 2201227 2201074 2026-10-01T21:17:06Z Kestenn 14086 2201227 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2" | align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]] | align="left" valign="center"| <div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !''' </div> <div align="center" style="font-size:100%;"> An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis. '''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.''' </div> | align="right" valign="center"| [[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]] |}<div style="text-align:center;"> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] == === [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] === [[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[CZ 550]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR7 / FR8]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Snipex T-Rex]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[VSS Vintorez]] • [[Werder M1869]] === [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] === [[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[LMT MARS]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]] === [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] === [[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]] === [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol === [[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]] === [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] === [[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]] === [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] === [[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]] === [[Karabinenn|Karabinennoù]] === [[ArmaLite AR-7]] • [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Browning BLR]] • [[Browning SA-22]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[Gyrojet]] • [[Haenel CR]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser DSM 34]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]] === [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] === [[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG3]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]] === [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] === [[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • Danuvia 39M / 43M • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] == === [[Pistolenn|Pistolennoù]] === '''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • [[Ruger-5.7]] '''• SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien all :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Charola y Anitua (pistolenn)|Charola y Anitua]] • [[Coonan (pistolenn)|Coonan]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Gyrojet]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]] === [[Revolver|Revolverioù]] === [[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[FN Barracuda]] • [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] • '''MAS :''' [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger New Vaquero]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] • '''Produerien all :''' [[Enfield No. 2]] • [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] == Armoù eneptank == ''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]] == [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] == [[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]] == [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] == [[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]] == [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] == [[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]] == Doareoù armoù-tan kozh == [[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]] == Armoù hiron hag ispisial == [[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]] |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div> |- | align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]] === Evit ar c'hanolioù flour === [[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]] === Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) === * {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Automatic]] • [[.22 WMR]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.260 Remington]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[.303 Savage]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Short Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6 mm Remington]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]] * {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]] * {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]] * {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[9 × 39 mm]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]] * {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]] * {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]] * {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]] * {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]] * {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]] * {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]] * {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]] * {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]] * {{Spagn}} : [[5 mm Clément]] • [[7 mm Charola]] * {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]] * {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]] * {{Kanada}} : [[.280 Ross]] * {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]] * {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]] === Dre rummad kalibroù === [[.22 (rummad kalibroù)|.22]] • [[.38 (rummad kalibroù)|.38]] • [[.44 (rummad kalibroù)|.44]] • [[5 mm (rummad kalibroù)|5 mm]] • [[6 mm (rummad kalibroù)|6 mm]] • [[7 mm (rummad kalibroù)|7 mm]] • [[8 mm (rummad kalibroù)|8 mm]] • [[9 mm (rummad kalibroù)|9 mm]] • [[10 mm (rummad kalibroù)|10 mm]] |} {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div> |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]] === Elfennoù armoù ha munisionoù === [[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Boled strishaet]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] • ''[[Takedown]]'' === Mont en-dro ha teknikoù tennañ === [[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]'' |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] === ==== Armoù (hervez o bro) ==== [[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • [[Weihrauch & Weihrauch]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Charola y Anitua]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • [[Ross Rifle Company|Ross]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[John Rigby & Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[TsNIITotchMach]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Charter Arms]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Sturm, Ruger & Co.|Ruger]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[XADO]] • [[Fort (embregerezh)|Fort]] ==== Munisionoù ha dafar adkargañ ==== [[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ==== Dafar all ==== [[Schmidt & Bender]] ==== Kenwerzh ==== [[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]] === Krouerien hag embregererien === [[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[T. C. Johnson]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Samuel Johannes Pauly|Samuel Pauly]] • [[John Pedersen]] • [[Franz Pfannl]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Istor, lezenn ha kevredigezh === [[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Liège]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]] ==== Mediaoù hag embann ==== ''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]'' ==== Tennerien ha tennerezed en Istor ==== [[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]] === Er sevenadur === [[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]'' === [[Sportoù tennañ]] === [[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]] ==== Tennerien ha tennerezed sport ==== [[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]] |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div> [[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]] ==== Armoù dre zarvoud istorel ==== '''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]] '''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]] '''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]] ==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ==== [[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]] |} <br> {{Porchedoù roll}} [[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]] [[Rummad:Armoù]] g7c9k3k1m8xrvx4unbseyyi0q3g9was 0 170559 2201256 2199696 2026-10-02T11:07:31Z Kestenn 14086 2201256 wikitext text/x-wiki ''Ar pennad-mañ zo diwar-benn ar fuzuilh-vindrailher BAR. Evit an arm-chase, gwelet [[Browning BAR]].'' {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Browning Automatic Rifle Model 1918|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Browning ar001.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur fuzuilh-vindrailher '''BAR M1918A2''', ar stumm implijet da vare an Eil Brezel-bed. |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! Doare |[[Fuzuilh]] ha [[fuzuilh-vindrailher]] aotomatek |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest gazoù, piston |- ! [[Munision|Munisionoù]] |[[.30-06 Springfield]] (stumm orin) |- ! Produerien |[[Colt's Patent Firearms Manufacturing Company]], [[Winchester Repeating Arms Company]], Marlin-Rockwell Corporation, [[New England Small Arms Company]], Royal McBee Typewriter Company, [[IBM]], Carl Gustafs Stads Gevärsfaktori, Państwowa Fabryka Karabinów, [[FN Herstal]] |- ! Mare implij |1918 – 1973 (en arme stadunanat) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel (stumm M1918) |- ! Mas (hep kartouchenn) |7,26 kg |- ! Hirder |{{formatnum:1194}} mm |- ! Hirder ar c'hanol |610 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Hed-tenn pleustrek |550 m |- ! Tizh ar boledoù V₀ |853 m/s |- ! Lusk-tennañ |550 t/mn |- ! Endalc'h |Karger fiñv 20 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''BAR M1918''', pe '''Browning Automatic Rifle Model 1918''', zo ur [[fuzuilh-vindrailher]] aotomatek [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] ijinet e 1916 ha 1917 gant [[John Browning|John M. Browning]] evit ezhommoù an [[Arme ar Stadoù-Unanet|US Army]]. Implijet eo bet gant ar soudarded stadunanat ha gant broioù all betek ar bloavezhioù 1950<ref name=":0">{{Fr}} NcNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'imprévu, 2022, p. 247</ref>. == Istor hag implij == [[Restr:Val Browning M1918 BAR.jpg|kleiz|thumb|Val Browning, mab da [[John Browning]], gantañ ur skouerenn eus ar BAR M1918. Luc'hskeudenn tapet war an talbenn e Frañs d'an 19 a viz C'hwevrer 1918.]] Abaoe 1910 e laboure John Browning war an arm a oa o vont da vezañ ar BAR M1918. Nebeud a interest a oa bet diskouezet gant an arme stadunanat betek ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]]<ref>{{En}} MILLER David, ''The History of Browning Firearms'', The Lyons Press, 2006</ref>. E miz Ebrel 1917 e tisklêrias ar vro ar brezel d'an [[Impalaeriezh alaman|Impalaeriezh Alaman]]. Da gentañ e voe pourveziet ar soudarded amerikan gant fuzuilhoù-mindrailher gall [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]], met divizet e voe reiñ dezhe armoù savet er Stadoù-Unanet tamm-ha-tamm. Ar BAR a voe dibabet er memes bloavezh. Implijet e voe da gentañ evel ur [[fuzuilh]] aotomatek, met he fouez uhel (ouzhpenn seizh kilo) a lakae anezhi da vezañ diaes da zougen ha da implijout e-pad pell. Adalek 1924 e voe ouzhpennet un [[Geriaoueg an armoù-tan#Daoubez|daoubez]] da adstummoù ar BAR hag e teuas da vezañ ur fuzuilh-vindrailher<ref name=":0" />. Implijet e voe gant an arme stadunanat betek [[brezel Korea]] er bloavezhioù 1950. Gant fuzuilhoù BAR e voe pourveziet [[Republik Viêt Nam|nerzhioù ar Su]] e-pad [[Brezel Viêt Nam]]. == Stummoù == * '''BAR M1918''' : stumm kentañ, implijet gant an [[American Expeditionnary Forces]] e 1918 en Europa ; * '''BAR M1922''' : stumm implijet etre 1924 ha 1940, dezhañ un daoubez ha kemmoù all ; * '''BAR M1918A1''' : kempenn ar stumm M1918 evit degemer nevesadennoù evel an daoubez ; * '''BAR M1918A2''' : stumm produet ar muiañ en istor. An embregerezh [[IBM]] hag ar bodad embregerezhioù [[New England Small Arms Company]] a broduas anezhañ etre 1940 ha 1945 hag implijet e voe e-leizh da vare an [[Eil Brezel-bed]]. Pep kevrenn emgann stadunanat (12 soudard) a oa pourveziet gant ur BAR e fin ar brezel. == Er sevenadur == Ar BAR M1918 a c'haller gwelet pe implijout e meur a c'hoari video, en o zouez reoù ar rummadoù ''[[Call of Duty]], [[Medal of Honor]]'' pe ''[[Battlefield (heuliad c'hoarioù video)|Battlefield]]''<ref>{{en}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/Browning_Automatic_Rifle Browning Automatic Rifle]'', IMFDB (lennet d'an 02/10/2026)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Fuzuilhoù-mindrailher]] [[Rummad:Fuzuilhoù]] [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] [[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Armoù Brezel Korea]] [[Rummad:Armoù Brezel Vietnam]] qqu8qp5ii773gu0o9d5g3kx6cg45roo 0 170975 2201236 2199691 2026-10-02T08:12:04Z Kestenn 14086 2201236 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Browning Auto-5 (Remington Model 11)|006400|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:RemingtonMd11.JPG|frameless|280x280px]]<br><br>Ur fuzuilh '''Remington Model 11''', kopienn ar Browning Auto-5 dindan aotre |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}}<br>{{Belgia}} |- ! Doare |[[Fuzuilh flour he c'hanol]] damaotomatek |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil hir ar c'hanol |- ! [[Munision|Munisionoù]] |[[Kalibr 12]]<br>[[Kalibr 16]]<br>[[Kalibr 20]] |- ! Produerien |[[FN Herstal]]<br>[[Remington]]<br>[[Savage Arms|Savage]] |- ! Mare implij |Abaoe 1905 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! Mas (hep kartouchenn) |4,100 kg |- ! Hirder |{{formatnum:1270}} mm |- ! Hirder ar c'hanol |711 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Hed-tenn pleustrek |30-40 m d'ar muiañ (kalibr 12) |- ! Endalc'h |1 gartouchenn er gambr + karger korzennek 4 c'hartouchenn (da gentañ) / 2 gartouchenn (adstumm) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |C (pe B evit ar stummoù 4+1 gartouchenn) |- |} Ar '''Browning Auto-5''', anvet ivez '''Browning Automatic 5''' pe '''Browning A5''', zo ur [[fuzuilh-chase]] bet produet eus 1902 betek 1998 gant an embregerezh belgiat [[FN Herstal]] ([[Liège]]). Ar fuzuilh-chase damaotomatek kentañ e voe<ref name=":0">{{Fr}} Mc NAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie Visuelle'', L'Imprévu, 2022, pp. 276-277</ref> hag unan eus an armoù anavezetañ e bed ar chase. 2,7 milion a skouerennoù anezhi a voe gwerzhet e-pad an XX{{Vet}} kantved<ref name=":1">{{En}} ''[https://www.militaryfactory.com/smallarms/detail.php?smallarms_id=699 Browning Auto-5]'' war al lec'hienn Military Factory (lennet d'ar 27/04/2024)</ref>. == Istor == Ijinet e voe an Auto-5 gant [[John Browning]] e 1898. Lakaat a reas ur breved warni e 1900<ref name=":0" />. Ar fuzuilh damaotomatek kentañ e oa, enni 5 [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchenn]] en he stumm orin. Mont a rae en-dro gant ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre argil hir ar c'hanol]], pourveziet gant ur [[Karger (armoù-tan)#Karger korzennek|c'harger korzennek]] ennañ 4 c'hartouchenn<ref name=":2">{{En}} Maxim Popenker, ''[https://modernfirearms.net/en/shotguns/belgium-shotguns/browning-auto-5-eng/ Browning Auto-5]'', Modern Firearms (lennet d'ar 24/08/2026)</ref>. Un dispac'h e oa pa rae ar chaseourien betek neuze gant fuzuilhoù daou ganol daou-denn nemetken, d'ar muiañ. Browning a ginnigas e arm nevez da [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]], a nac'has anezhañ. Emgav a dapas neuze e 1902 gant Marcellus Hartley, patron an embregerezh Remington, met hemañ a varvas deiz an emgav diwar un taol-kalon. A-benn ar fin ez eas Browning da ginnig e fuzuilh d'an embregerezh FN Herstal, a gomprenas buan e raje berzh hag a asantas produiñ anezhi adalek 1905. [[Restr:Browning Auto 5 zerlegt.JPG|kleiz|thumb|180x180px|Un Auto-5 divontet en ur mod diazez.]] Estreget e bed ar [[Chaseal|chase]] e voe implijet an Auto-5 : servijout a reas evel ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|trench gun]]'' (arm fozioù-brezel) etre daouarn ar soudarded stadunanat da vare ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]], a implije anezhi da aloubiñ an trañcheoù alaman. Lesanvet e vez ''humpback'' (''bosennek'') e saozneg. Stummoù all dindan aotre a voe produet gant an embregerezhioù [[Remington]] (Model 11) ha [[Savage Arms|Savage]] (Model 720, Model 745)<ref name=":1" />. [[Franchi]], [[Ernesto Breda (embregerezh)|Breda]] (Italia) ha [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] (Rusia) o deus graet kopiennoù eus an arm ivez<ref name=":2" />. == Er sevenadur == * An torfedour stadunanat [[Clyde Barrow]] a implijas un Auto-5 kalibr 16 troc'het he c'hanol e-pad e dec'hadenn daou vloavezh, eus 1932 betek e varv. An arm zo bet gwerzhet e {{formatnum:850000}}$ diouzh ar c'hresk en Texas e miz Eost 2026<ref>{{fr}} Yoan Duvel, ''[https://www.cibles-mag.com/2026/08/24/rock-island-le-fusil-de-clyde-barrow-senvole-a-850-000-dollars/ Rock Island : le fusil de Clyde Barrow s’envole à 850 000 dollars]'', Cibles, 24/08/2026</ref>. * Ur Remington Model 11 kalibr 20 a voe implijet gant ar c'haner stadunanat [[Kurt Cobain]] evit en em zistruj d'ar 5 a viz Ebrel 1994<ref>{{En}} FISHER Greg, ''[https://www.cbsnews.com/news/kurt-cobain-suicide-shotgun-seen-in-new-pictures-released-by-seattle-police/ Cops: New photos show Kurt Cobain suicide gun]'', CBS News, 17/03/2016 (lennet d'ar 01/05/2025)</ref><ref>{{Fr}} ''[https://www.lemonde.fr/big-browser/article/2016/03/18/des-photos-de-l-arme-que-kurt-cobain-a-utilise-pour-se-suicider_5991943_4832693.html Des photos de l'arme que Kurt Cobain a utilisé pour se suicider,]'' Le Monde, 18/03/2016 (lennet d'ar 01/05/2025)</ref>. == Levrlennadur == * {{En}} SHIRLEY H. M. Jr., ''Browning Auto-5 Shotguns, The Belgian FN Production'', eil embannadur, Wet Dog Publications, 2010, 100 p., ISBN 978-0970799760 == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Fuzuilhoù]] [[Rummad:Fuzuilhoù-chase]] [[Rummad:Armoù Belgia]] [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] 201gxs4ly2qf8k2ppgkby0az12pth52 0 171145 2201242 2192140 2026-10-02T09:03:18Z Kestenn 14086 /* Karabinennoù */ 2201242 wikitext text/x-wiki [[Restr:Browning_Gun_Shop,_Ogden.jpg|thumb|Stal armoù-tan ar vreudeur Browning Brothers e Ogden (Utah Territory), 1882. A gleiz da zehou : Thomas Samuel Browning, George Emmett Browning, John Moses Browning, Matthew Sandefur Browning, Jonathan Edmund Browning, ha Frank Rushton.]] '''Browning Arms Company''' (anvet da gentañ '''John Moses and Matthew Sandefur Browning Company''') zo ur produer [[Arm-tan|armoù-tan]] [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]]. Savet e voe an embregerezh e [[Ogden (Utah)|Ogden]] ([[Utah]]) e 1878 gant ar vreudeur [[John Browning|John Moses Browning]] (1855&#x2013;1926) ha Matthew Sandefur Browning (1859&#x2013;1923). An embregerezh a brodu bremañ armoù-skoaz, armoù-dorn, dafar [[chaseal]] ha [[Peskerezh|pesketa]] a bep seurt, kontilli ha marc'hoù-houarn<ref>{{En}} ''[https://www.browning.com/products.html Products]'' war lec'hienn ar merk (lennet d'an 12/05/2024)</ref>. Perzh eo bremañ eus ar strollad belgiat [[FN Browning Group|FN Browning]]. Stag eo an embregerezh ouzh personelezh John Browning, unan eus saverien armoù-tan brudetañ an XX{{Vet}} kantved<ref>{{Fr}} ''[https://fr.browning.eu/a-propos.html À propos]'' war lec'hienn Browning (lennet d'an 12/05/2024)</ref>. E ijinadennoù a vez produet c'hoazh dindan aotre gant kalz embregerezhioù all, en o zouez [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]], [[Colt's Manufacturing Company|Colt]], [[Remington]] hag an [[FN Herstal]]. == Armoù-tan == [[Restr:Browning_BDA_45.jpg|dehou|thumb|Browning BDA 45]] [[Restr:Browning-1911-22-A1.jpg|thumb|Browning 1911-22 A1]] [[Restr:Browning_270_Safari.jpg|dehou|thumb|Karabinenn Browning Safari model e [[.270 Winchester]] graet e Belgia]] [[Restr:Browning_Auto-5_20g_Mag.jpg|dehou|thumb|[[Browning Auto-5]] kalibr 20]] === Pistolennoù === * [[Browning BDM]] * [[Browning Hi-Power]] * [[Browning Buck Mark]] * Browning 1911-22 * Browning 1911-380 * Browning BDA 45 ([[Sig-Sauer P220|SIG-Sauer P220]]) * [[Browning BDA 380]] (produet gant [[Beretta]]) * Browning BDA9 ([[FN HP-DA]]) === Karabinennoù === * [[Browning X-Bolt]] * [[Browning A-Bolt]] * [[Browning BLR]] * [[Browning BAR]] * Browning BPR * Browning BBR * Browning BL-22 * [[Browning SA-22]] * Browning T-Bolt e [[.22 Long Rifle]], [[.22 WMR|.22&nbsp;WMR]] ha [[.17 HMR|.17&nbsp;HMR]] (produet etre 1965 ha 1975, hag abaoe 2006)<ref>{{En}} [http://www.rifleshootermag.com/editorial/featured_rifles_rs_tbolt_061909wo/84217# New Left-Hand Browning T-Bolt Rimfires] war Rifle Shooter Mag, 23/09/2010 (lennet d'an 12/05/2024)</ref> * Browning B-92 (dezhi ul loc'hen-grogenn) === Fuzuilhoù-chase === * Browning A-Bolt Shotgun * [[Browning Auto-5]] * [[Browning B25]] hag hec'h adstummoù : B125, B325, B425, B525, B725, B15, anvet ivez ''Browning Superposed'' er broioù saoznek * Browning B-2000 * Browning Silver * Browning Maxus * Browning BPS * Browning BSS * Browning Cynergy * Browning Citori * BT-99 * BT-100 * Browning Recoilless * Browning Gold * B-80 * A-500 * Lightning == Daveennoù == [[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]] [[Rummad:Embregerezhioù SUA]] <references />{{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1878]] r75y0rt3gz62fjxxr6x1yuni0ezznak 0 176794 2201189 2162176 2026-10-01T13:11:17Z Dishual 612 2201189 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Larine Tang Yue-ping''' ([[sinaeg]]: 鄧月平), ganet d'ar [[4 a viz Kerzu]] [[1997]], zo un aktorez eus [[Hong Kong]] brudet evit he roll en ''[[The Yuppie Fantasia 3]]'' (2017), hag a dalvezas dezhi da vezañ lakaet war ar renk er [[37vet Hong Kong Film Awards]] evit priz ar gwellañ aktor pe aktorez nevez. == Buhez == Ganet eo Tang d'ar 4 a viz Kerzu 1997,<ref>According to ''[[Apple Daily]]'', Tang had her birthday on 4 December 2017 and reached age 20.<ref>{{Cite web |url=https://hk.entertainment.appledaily.com/enews/realtime/article/20171201/57528762 |title=嚟緊20歲 鄧月平讚邵音音經常發放正能量：即使做丑角都唔介意 |date=1 December 2017 |website=[[Apple Daily]] |access-date=6 a viz Kerzu 2018 |language=zh |archive-date=7 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181207045616/https://hk.entertainment.appledaily.com/enews/realtime/article/20171201/57528762 |url-status=dead }}</ref> e [[Chongqing]], [[Sina]].<ref>{{Cite web |url=https://hk.on.cc/hk/bkn/cnt/entertainment/20250430/bkn-20250430210140316-0430_00862_001.html |title=鄧月平重返家鄉重慶　游走兒時生活地方 |date=30 April 2025 |website=[[Oriental Daily News]] |access-date=21 February 2026 |language=zh}}</ref> Desavet eo bet gant he dud-kozh a laboure evel [[stoliadur]]ourien.<ref>{{Cite web |url=https://hk.on.cc/hk/bkn/cnt/entertainment/20180116/mobile/bkn-20180116154255846-0116_00862_001.html |title=撞鬼識收魂！鄧月平跟外婆學捉鬼：有遺傳 |date=16 January 2018 |website=[[Oriental Daily News]] |access-date=9 February 2024 |language=zh}}</ref> She grew up in {{ill|Baiyun, Chongqing|zh|白雲鄉 (重慶市)}} and moved to Hong Kong when she was a child.<ref name="hk012019">{{Cite web |url=https://www.hk01.com/%E5%8D%B3%E6%99%82%E5%A8%9B%E6%A8%82/521128/%E5%91%A8%E4%B8%AD%E5%BB%9A%E6%88%BF-%E9%84%A7%E6%9C%88%E5%B9%B34%E6%AD%B2%E4%B8%8B%E5%BB%9A-%E5%91%BB%E8%A6%81%E6%B8%9B%E8%82%A5%E8%A2%AB%E5%91%A8%E4%B8%AD%E7%AC%91-%E5%86%8D%E6%B8%9B%E5%B0%B1%E7%9C%9F%E4%BF%82%E5%B9%B3%E5%95%A6 |title=【周中廚房】鄧月平4歲下廚 呻要減肥被周中笑：再減就真係平啦 |date=8 September 2019 |website=[[HK01]] |author=洪曉璇 |access-date=9 February 2024 |language=zh |archive-date=12 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230512081758/https://www.hk01.com/%E5%8D%B3%E6%99%82%E5%A8%9B%E6%A8%82/521128/%E5%91%A8%E4%B8%AD%E5%BB%9A%E6%88%BF-%E9%84%A7%E6%9C%88%E5%B9%B34%E6%AD%B2%E4%B8%8B%E5%BB%9A-%E5%91%BB%E8%A6%81%E6%B8%9B%E8%82%A5%E8%A2%AB%E5%91%A8%E4%B8%AD%E7%AC%91-%E5%86%8D%E6%B8%9B%E5%B0%B1%E7%9C%9F%E4%BF%82%E5%B9%B3%E5%95%A6 |url-status=live }}</ref> Goude bezañ diplomet, he oa bet o labourat evel ostizez en un ti debriñ [[Thailand|thai]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Tang, Larine}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1997]] [[Rummad:Aktourezed Hong Kong]] 88172bjj6v8qmnrwbcz64pb22mymqz6 2201190 2201189 2026-10-01T13:15:46Z Dishual 612 2201190 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Larine Tang Yue-ping''' ([[sinaeg]]: 鄧月平), ganet d'ar [[4 a viz Kerzu]] [[1997]], zo un aktorez eus [[Hong Kong]] brudet evit he roll en ''[[The Yuppie Fantasia 3]]'' (2017), hag a dalvezas dezhi da vezañ lakaet war ar renk er [[37vet Hong Kong Film Awards]] evit priz ar gwellañ aktor pe aktorez nevez. == Buhez == Ganet eo Tang d'ar 4 a viz Kerzu 1997,<ref>According to ''[[Apple Daily]]'', Tang had her birthday on 4 December 2017 and reached age 20.<ref>{{Cite web |url=https://hk.entertainment.appledaily.com/enews/realtime/article/20171201/57528762 |title=嚟緊20歲 鄧月平讚邵音音經常發放正能量：即使做丑角都唔介意 |date=1 December 2017 |website=[[Apple Daily]] |access-date=6 a viz Kerzu 2018 |language=zh |archive-date=7 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181207045616/https://hk.entertainment.appledaily.com/enews/realtime/article/20171201/57528762 |url-status=dead }}</ref> e [[Chongqing]], [[Sina]].<ref>{{Cite web |url=https://hk.on.cc/hk/bkn/cnt/entertainment/20250430/bkn-20250430210140316-0430_00862_001.html |title=鄧月平重返家鄉重慶　游走兒時生活地方 |date=30 April 2025 |website=[[Oriental Daily News]] |access-date=21 February 2026 |language=zh}}</ref> Desavet eo bet gant he dud-kozh a laboure evel [[stoliadur]]ourien.<ref>{{Cite web |url=https://hk.on.cc/hk/bkn/cnt/entertainment/20180116/mobile/bkn-20180116154255846-0116_00862_001.html |title=撞鬼識收魂！鄧月平跟外婆學捉鬼：有遺傳 |date=16 January 2018 |website=[[Oriental Daily News]] |access-date=9 February 2024 |language=zh}}</ref> She grew up in {{ill|Baiyun, Chongqing|zh|白雲鄉 (重慶市)}} ha dilojet da Hong Kong pa oa hi bugel.<ref name="hk012019">{{Cite web |url=https://www.hk01.com/%E5%8D%B3%E6%99%82%E5%A8%9B%E6%A8%82/521128/%E5%91%A8%E4%B8%AD%E5%BB%9A%E6%88%BF-%E9%84%A7%E6%9C%88%E5%B9%B34%E6%AD%B2%E4%B8%8B%E5%BB%9A-%E5%91%BB%E8%A6%81%E6%B8%9B%E8%82%A5%E8%A2%AB%E5%91%A8%E4%B8%AD%E7%AC%91-%E5%86%8D%E6%B8%9B%E5%B0%B1%E7%9C%9F%E4%BF%82%E5%B9%B3%E5%95%A6 |title=【周中廚房】鄧月平4歲下廚 呻要減肥被周中笑：再減就真係平啦 |date=8 September 2019 |website=[[HK01]] |author=洪曉璇 |access-date=9 February 2024 |language=zh |archive-date=12 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230512081758/https://www.hk01.com/%E5%8D%B3%E6%99%82%E5%A8%9B%E6%A8%82/521128/%E5%91%A8%E4%B8%AD%E5%BB%9A%E6%88%BF-%E9%84%A7%E6%9C%88%E5%B9%B34%E6%AD%B2%E4%B8%8B%E5%BB%9A-%E5%91%BB%E8%A6%81%E6%B8%9B%E8%82%A5%E8%A2%AB%E5%91%A8%E4%B8%AD%E7%AC%91-%E5%86%8D%E6%B8%9B%E5%B0%B1%E7%9C%9F%E4%BF%82%E5%B9%B3%E5%95%A6 |url-status=live }}</ref> Goude bezañ diplomet, he oa bet o labourat evel ostizez en un ti debriñ [[Thailand|thai]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Tang, Larine}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1997]] [[Rummad:Aktourezed Hong Kong]] 02hip2v83dnomax62si2v6xj72lioxx 2201191 2201190 2026-10-01T13:16:52Z Dishual 612 2201191 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Larine Tang Yue-ping''' ([[sinaeg]]: 鄧月平), ganet d'ar [[4 a viz Kerzu]] [[1997]], zo un aktorez eus [[Hong Kong]] brudet evit he roll en ''[[The Yuppie Fantasia 3]]'' (2017), hag a dalvezas dezhi da vezañ lakaet war ar renk er [[37vet Hong Kong Film Awards]] evit priz ar gwellañ aktor pe aktorez nevez. == Buhez == Ganet eo Tang d'ar 4 a viz Kerzu 1997,<ref>According to ''[[Apple Daily]]'', Tang had her birthday on 4 December 2017 and reached age 20.<ref>{{Cite web |url=https://hk.entertainment.appledaily.com/enews/realtime/article/20171201/57528762 |title=嚟緊20歲 鄧月平讚邵音音經常發放正能量：即使做丑角都唔介意 |date=1 December 2017 |website=[[Apple Daily]] |access-date=6 a viz Kerzu 2018 |language=zh |archive-date=7 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181207045616/https://hk.entertainment.appledaily.com/enews/realtime/article/20171201/57528762 |url-status=dead }}</ref> e [[Chongqing]], [[Sina]].<ref>{{Cite web |url=https://hk.on.cc/hk/bkn/cnt/entertainment/20250430/bkn-20250430210140316-0430_00862_001.html |title=鄧月平重返家鄉重慶　游走兒時生活地方 |date=30 April 2025 |website=[[Oriental Daily News]] |access-date=21 February 2026 |language=zh}}</ref> Desavet eo bet gant he dud-kozh a laboure evel [[stoliadur]]ourien.<ref>{{Cite web |url=https://hk.on.cc/hk/bkn/cnt/entertainment/20180116/mobile/bkn-20180116154255846-0116_00862_001.html |title=撞鬼識收魂！鄧月平跟外婆學捉鬼：有遺傳 |date=16 January 2018 |website=[[Oriental Daily News]] |access-date=9 February 2024 |language=zh}}</ref> Bugel e oa bet o chom e Baiyun, e Chongqing, ha dilojet goude-se da Hong Kong pa oa koshoc'h.<ref name="hk012019">{{Cite web |url=https://www.hk01.com/%E5%8D%B3%E6%99%82%E5%A8%9B%E6%A8%82/521128/%E5%91%A8%E4%B8%AD%E5%BB%9A%E6%88%BF-%E9%84%A7%E6%9C%88%E5%B9%B34%E6%AD%B2%E4%B8%8B%E5%BB%9A-%E5%91%BB%E8%A6%81%E6%B8%9B%E8%82%A5%E8%A2%AB%E5%91%A8%E4%B8%AD%E7%AC%91-%E5%86%8D%E6%B8%9B%E5%B0%B1%E7%9C%9F%E4%BF%82%E5%B9%B3%E5%95%A6 |title=【周中廚房】鄧月平4歲下廚 呻要減肥被周中笑：再減就真係平啦 |date=8 September 2019 |website=[[HK01]] |author=洪曉璇 |access-date=9 February 2024 |language=zh |archive-date=12 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230512081758/https://www.hk01.com/%E5%8D%B3%E6%99%82%E5%A8%9B%E6%A8%82/521128/%E5%91%A8%E4%B8%AD%E5%BB%9A%E6%88%BF-%E9%84%A7%E6%9C%88%E5%B9%B34%E6%AD%B2%E4%B8%8B%E5%BB%9A-%E5%91%BB%E8%A6%81%E6%B8%9B%E8%82%A5%E8%A2%AB%E5%91%A8%E4%B8%AD%E7%AC%91-%E5%86%8D%E6%B8%9B%E5%B0%B1%E7%9C%9F%E4%BF%82%E5%B9%B3%E5%95%A6 |url-status=live }}</ref> Goude bezañ diplomet, he oa bet o labourat evel ostizez en un ti debriñ [[Thailand|thai]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Tang, Larine}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1997]] [[Rummad:Aktourezed Hong Kong]] 5atmmcnwe0ii9rg6yiqbaj6v44ibw2p 10 179164 2201223 2200622 2026-10-01T20:36:04Z Arko 540 nevesaat 2201223 wikitext text/x-wiki <!--### SKEUDENN ###--> [[Skeudenn:Kate Sheppard National Memorial, Christchurch, New Zealand.jpg|thumb|[[Kounlec'h broadel Kate Sheppard]] e [[Christchurch]]]] * Awenet eo bet ar c'hoari [[sudoku]] gant ar [[karrez hud|c'harrez hud]] moarvat. * E 1893, [[Zeland-Nevez]] e voe ar vro gentañ o reiñ d'ar merc'hed ar gwir da votiñ, a-drugarez d'ar stourm hir gant [[Kate Sheppard]]. * Ken bras ha niverus e oa bet ar c'hudennoù teknikel pa oa bet embannet [[Cyberpunk 2077]] ma chom unan eus an embannoù gwashañ en istor ar c'hoarioù video. * Ar c'hentañ [[fuzuilh eneptank]] e oa bet an [[Tankgewehr M1918]], 18.5 kilogram e oa e bouez ha 1m70 e hirder. * Eus ar barzh kembreat ''[[Rhys ap Dafydd Llwyd ap Llywelyn Lygliw]]'' ne ouier netra nemet e anv ha chomet ez eus bet ur barzhoneg gantañ nemetken, unan karantez evit ur plac'h dianav. * ''[[Olybrius]]'' marvet e 472 e oa bet diwezhañ ''[[Impalaer roman ar C'hornôg]]'' eus an [[Tierniezh Teodosius|dierniezh Teodosius]]. * Ouzhpenn 890 [[Listennad adplanedennoù koskoriad an Heol|loarenn]] a zo e [[koskoriad an Heol]]. p3soavai9dip3xp3vcqyq9oen24tk0v 0 179461 2201220 2193816 2026-10-01T19:54:14Z Kestenn 14086 2201220 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Pistolenn TK<br>''(Toulskiy, Korovina)''|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:TK .25 Auto.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur bistolenn '''Korovin''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{URSS}} |- ! Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek, un-ober |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! [[Munision]] |[[6,35 mm Browning|6,35 × 16 mm SR]] |- ! Produerien |[[Arsanailh Toula]] |- ! Mare produiñ |1926 - 1935 |- ! Mare servij |1926 - bloavezhioù 1950 |- ! [[Meneger GRAU|Meneger GAU]] |56-A-112 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! Mas (hep kartouchenn) |0,423 kg |- ! Hirder |127 mm |- ! Hirder ar c'hanol |67,5 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Tizh ar boledoù V₀ |228 m/s |- ! Endalc'h |Karger fiñv 8 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''bistolenn Korovin''', bet anvet '''TK''' en ur mod ofisiel gant nerzhioù surentez an [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]] ''(''evit ''Toulskiy, Korovina'', e [[rusianeg]] : Тульский, Коровина), zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA (Single Action, Un-Ober)|un-ober]] vihan produet etre 1926 ha 1935. == Istor == [[Restr:Soviet 50-round box for 25 Auto (6,35 mm) ammo.jpg|kleiz|thumb|200x200px|Ur voest kartouchennoù 6,35 mm Browning produet en URSS er bloavezhioù 1930.]] Er bloavezhioù 1920 e fellas da bennoù uhel en URSS lakaat sevel ur bistolenn vihan evit pourveziañ ar boliserien hag an [[Tcheka]]. [[Sergey Korovin]], a laboure e [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|arsanailh Toula]], en doa echuet e 1923 ur c'hentpatrom pistolenn damaotomatek kambret e [[7,65 × 17 mm Browning|7,65 mm Browning]]. Dilezet e oa bet gant an aotrouniezhioù abalamour d'he fouez ha d'he friz peurgetket. Dindan atiz an embregerezh sport Dinamo, Korovin a labouras war-lerc'h war ur stumm skañvaet eus an arm, kambret e [[6,35 mm Browning]]<ref name=":0" />. Un arm skañv e oa (war-dro 420 gram), aes da guzhat. Pourveziet e oa gant ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] 8 kartouchenn. Mont a rae en-dro gant ur sistem tennata dre argil<ref name=":1" />. Homañ a voe produet etre dibenn 1926 ha 1935 ha roet d'un nebeud ofiserien, politikourien a renk uhel, hag izili an [[NKVD]] war-lerc'h. Roet e voe evel prof ofisiel gant servijoù diplomatiezh ar vro ivez<ref name=":0">{{fr}} GUILLOU Luc, ''[https://www.laipublications.com/livre/armes-de-poing-du-bloc-de-lest-recueil-darticles/le-pistolet-sovietique-tula-korovin-de-calibre-635-browning/ 1 - Le pistolet soviétique Tula-Korovin de calibre 6,35 Browning], LAI Publications, 23/11/2024 (lennet d'an 11/03/2026)''</ref><ref name=":1">{{en}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/russia-semi-automatic-pistols/korovin-tk-eng/ Korovin TK]'', Modern Firearms (lennet d'an 11/03/2026)</ref>. Implijet e voe gant un nebeud ofiserien e-pad an [[Eil Brezel-bed]], ma ne oa ket un arm savet evit brezeliñ da vat zoken. Ar bistolenn damaotomatek kentañ produet en URSS e oa an TK. Implijet e voe gant un nebeud servijoù Stad betek ar bloavezhioù 1950. War-dro {{formatnum:50000}} skouerenn anezhi a voe graet etre 1926 ha 1935. An [[Tokarev TT 33]] a gemeras he flas adalek kreiz ar bloavezhioù 1930. Un arm ral eo hiziv an deiz<ref>{{en}} ''[https://www.americanrifleman.org/content/rifleman-q-a-soviet-tula-korovin-pistol/ Rifleman Q&A: Soviet Tula-Korovin Pistol]'', American Rifleman, 30/06/2020 (lennet d'an 11/03/2026)</ref><ref>{{En}} McCOLLUM Ian, ''[https://www.forgottenweapons.com/1926-tula-korovin-the-first-soviet-semiauto-pistol/ 1926 Tula-Korovin: The First Soviet Semiauto Pistol]'', Forgotten Weapons, 08/10/2020 (lennet d'an 11/03/2026)</ref>. == Er sevenadur == Ar bistolenn Korovin a c'haller gwelet en un dornad filmoù ha c'hoarioù video evel ''[[Enlisted (c'hoari video)|Enlisted]]''<ref>{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/Korovin_TK Korovin TK]'', IMFDB (lennet d'an 11/03/2026)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{WW2URSSTroad}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù URSS]] [[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]] 5m69wmuk9q0kxiljzsar13vdh0sqi4u 0 180939 2201247 2199249 2026-10-02T09:31:31Z Llydawr 145 2201247 wikitext text/x-wiki [[Restr:Intergovernmental Panel on Climate Change Logo.svg|thumb|IPCC]] Ar '''Strollad Etregouarnamantel evit priziañ Emdroadur an Hin (SEEH)''' zo un aozadur etregouarnamantel karget da briziañ ment, abegoù ha disoc'hoù ar cheñchamant [[hin]] a zo o vont war-raok. Anvet eo '''IPCC''' (''Intergovernmenal Panel on Climate Change'') e [[saozneg]] ha '''GIEC''' (''Groupe d'experts Intergouvernemental sur l'Évolution du Climat'') e [[galleg]]. Krouet e [[1988]] dindan evezh Aozadur Meteorologiezh ar Bed (''World Meteorological Organization'', WMO) ha Programm evit an Endro ar Broadoù Unanet (''Programme des Nations Unies pour l'Environnement'', PNUE) da heul ur intrudu politikel etrebroadel, digor eo ar SEEH d'an holl vroioù izili eus [[Aozadur ar Broadoù Unanet]]. Bodañ a ra 195 [[Stad]]. Diazezet eo priziadennoù ar SEEH war embannadurioù skiantel ha teknikel, a vez kendastumet gant aozerien ar SEEH en un doare burutellet. Embannet e vezont e stumm danevelloù diverrañ pe danevelloù a denn d'un elfenn bennak eus ar cheñchamant hin, e-barzh kelc'hiadoù priziañ a bad war-dro seizh vloaz. E [[2023]] e oa bet embannet an danevell briziañ diwezhañ. Skrivet gant kantadoù a skiantourien eus ar Stadoù izili, labour ar SEEH a zegas ivez diverradennoù evit ar bolitikourien, adwelet frazenn-ha-frazenn ha kadarnaet ent-ofisiel a-unvouezh gant dileuridi ar Stadoù, gant asant an aozerien skiantel. An enklaskoù skiantel war an hin, dreist-holl ar goulenn diwar-benn levezon obererezhioù mab-den warnañ, a zo aet war-raok kalz e-kerzh an [[XIXvet kantved|<span style="text-transform:lowercase;font-variant:small-caps">XIX</span><small>^vet</small>]] hag an {{XXvet kantved}}, daoust ma oa bet kaset labourioù da benn a-raok<ref name="ONERC">{{fr}} {{Cite web|title=Mieux comprendre le Giec|date=Gwengolo 2012|url=https://www.ecologie.gouv.fr/sites/default/files/ONERC_Livret_Mieux_comprendre_le_GIEC_0.pdf|accessdate=24/08/2026}}.</ref>. Da gentañ e oa bet lakaet levezon an dud war an hin da vihan, gant an anadennoù naturel o vezañ lakaet da bouezusoc'h a-galz eget levezon oberoù mab-den<ref name="ONERC" />. Hervez Serge PLanton, anezhañ unan eus enklaskerien ar GIEC, «&nbsp;ken abred ha dibenn an XIX{{vet}} kantved koulskoude, ar [[kimiezh|c'himiour]] [[Sveden|svedat]] [[Svante Arrhenius]] a verkas e c'hellfe bezañ ul liamm etre ar c'hementad a zioksidenn garbon ([[Karbon|C]][[Oksigen|O]]_{<small>2</small>}) en [[aergelc'h]] ha [[gwrezverk]] ar blanedenn&nbsp;»<ref name="ONERC" />. En XX{{vet}} kantved e voe gwelet an enklaskoù hag ar mennozhioù o vont war-raok, hag e dibenn ar [[bloavezhioù 1980]] e voe lakaet levezon obererezh mab-den war an hin d'ur martezead sirius<ref name="ONERC" />. [[Restr:2019 Greenhouse gas emissions per capita by region - variwide bar chart - IPCC AR6 WG3 - Fig SPM.2c.svg|thumb|Dilaoskadurioù gazoù efed ti-gwer dre annezad dre rannved]] === Strolladoù labour === Tri strollad labour zo en IPCC<ref>{{fr}} {{Cite web|author=IPCC (GIEC)|title=Comment le GIEC est organisé|url=https://www.ipcc.ch/languages-2/francais/|accessdate=24/08/2026}}</ref><ref>{{fr}} Tannous, Manon-Nour. {{Cite web|title=Qu'est-ce que le GIEC ?|url=https://www.vie-publique.fr/fiches/274836-quest-ce-que-le-giec|accessdate=24/08/2026}}</ref>. # Studiañ perzhioù fizikel cheñchamant an hin<ref>{{en}} {{Cite web|title=Working Group I- The Physical Science Basis|url=https://www.ipcc.ch/working-group/wg1/|accessdate=24/08/2026}}.</ref>. # Derc'hel kont eus heuliadoù cheñchamant an hin war ar reizhiadoù denel ha naturel, breskted ha doareoù da azasaat ar reizhiadoù sokio-ekonomikel koulz hag ar re naturel<ref>{{en}} {{Cite web|title=Working Group II - Impacts, Adaptation and Vulnerability|url=https://www.ipcc.ch/working-group/wg2/|accessdate=24/08/2026}}</ref>. # Studiañ penaos skañvaat cheñchamant an hin (penaos digreskiñ ment ar c'hemmoù en hin dre strishaat an eskemmoù gazoù efed ti-gwer)<ref>{{en}} {{Cite web|title=Working Group III - Mitigation of Climate Change|url=https://www.ipcc.ch/working-group/wg3/|accessdate=24/08/2026}}.</ref>. == Daveennoù == {{Commonscat|SEEH|IPCC}} {{Daveoù}} [[Rummad:ABU]] [[Rummad:Pajennoù gant troidigezhioù hep adlenn]] ll9icadmw9pzwi1tpqpmeyj41yluhet 0 180953 2201246 2199508 2026-10-02T09:29:57Z Llydawr 145 2201246 wikitext text/x-wiki En [[hinadouriezh]] hag er politikerezh hin eo '''an neptuegezh karbon''' ur stad a gempouez hollek etre dilaoskadennoù gazoù [[efed ti-gwer]] (GET) degaset gant an dud hag o zennadenn eus an aergelc'h gant an dud pe abalamour dezho. Dre ma'z eo par da zero an diforc'h etre ar gazoù skignet hag ar re tennet neuze, e vez graet anv eus '''neptuegezh ar c'harbon''' ivez gant an displegadenn « '''dilaoskadenn ebet''' » pe c’hoazh « '''net zero''' » (e saozneg). [[Restr:Neptuegezh-karbon.webp|thumb|508x508px]] E-barzh ar stourm a-enep tommadur an hin e vez kinniget tizhout an neptuegezh karbon war al live hollek a-raok 2050 gant meur a ensavadur ( [[Strollad Etregouarnementel evit priziañ Emdroadur an Hin (SEEH)|SEEH]], [https://unfccc.int/fr UNFCCC] , h.a. ) evel un dra ret evit lakaat harz da gresk ar gwrezverk, +2 °C, pe +1,5 °C e-keñver a-raok ar marevezh greantel. Unan eus palioù pennañ Emglev Pariz evit an hin<ref>[https://fr.wikipedia.org/wiki/Accord_de_Paris_sur_le_climat]</ref> e 2015 eo, hag an emglev etrebroadel kentañ oc'h implijout ar pal eztaolet e 2005. Asantiñ a ra ar skiantourien e ranker, da gentañ-penn, digreskiñ kalz ha buan an dilaoskadennoù gazoù [[efed ti-gwer]] evit tizhout an neptuegezh karbon dre ar bed. ==== Bro-C'hall ==== Palioù pennañ Bro-C'hall evit an hin: Prometet he deus Bro-C'hall tizhout an neptuegezh karbon a-benn 2050. Evit dont a-benn eus se, fiziout a ra war ar strategiezh vroadel izel-karbon (SNBC :stratégie nationale bas-carbone <ref>[https://www.ecologie.gouv.fr/strategie-nationale-bas-carbone/feuille-route-climatique-francaise]</ref>), ur gartenn-hent a ra war-dro an tremen dre an hin en un doare kempoell, araokaet ha stroll. Gant he 3e strategiezh vroadel izel-karbon he deus lakaet Bro-C'hall seizh pal strategel : # digreskiñ eus an hanter an ezporzhiadurioù tiriadel (hep ar skarzhadegoù karbon) a-benn 2030 ; # tizhout an neptuegezh karbon a-benn 2050 ; # gwarantiñ ar souvereniezh energiezh ha skarzhañ an treloskoù fosil tamm-ha-tamm ; # digreskiñ ar beveziñ energiezh ; # kreñvaat an trapoù karbon naturel ; # gwarantiñ un treuzkemm reizh ha skoazellus war an tachennoù sokio-ekonomikel # digreskiñ ar roud karbon. [[Restr:SNBC3.webp|thumb|610x610px]] ==Notennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Endro]] [[Rummad:Cheñchamant hin]] [[Rummad:Energiezh]] dujxjm3aafrrww58ikahbzu6mpscvf4 10 181076 2201240 2199676 2026-10-02T08:56:13Z Kestenn 14086 2201240 wikitext text/x-wiki {{navbox |style = wide |name = Browning |title = [[John Browning]] |state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} |listclass = hlist |group1 = [[Pistolenn]]où |list1 = [[FN M1900]] • [[Colt M1900]] • [[Colt M1902]] • [[FN Model 1903]] • [[Colt Model 1903 Pocket Hammer|M1903 Pocket Hammer]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Browning M1906]] • [[Colt Model 1908 Vest Pocket|M1908 Vest Pocket]] • [[Browning M1910]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • [[FN Baby Browning|Baby Browning]] • [[Browning Hi-Power|Hi-Power]] |group2 = [[Fuzuilh]]où ha [[karabinenn]]où |list2 = [[Winchester Model 1885]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892|Winchester 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1895]] • [[Browning SA-22]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington Model 24]] • [[FN Trombone]] |group3 = [[Fuzuilh flour he c'hanol|Fuzuilhoù flour o c'hanol]] |list3 = [[Winchester Model 1887/1901|Winchester Model 1887]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Browning Auto-5|Browning Auto-5 / Remington Model 11]] • [[Remington Model 17]] • [[Stevens Model 520/620]] • [[Browning B25]] • [[Ithaca 37]] |group4 = [[Mindrailherez]]ioù ha [[Fuzuilh-vindrailher|fuzuilhoù-mindrailher]] |list4 = [[Colt-Browning M1895]] • [[Browning M1917]] • [[BAR M1918]] • [[Browning M1919]] • [[M2 Browning]] |group5 = [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchennoù]] |list5 = [[.25 ACP]] • [[.32 ACP]] • [[.38 ACP]] • [[.380 ACP]] • [[9 mm Browning Long]] • [[.45 ACP]] • [[.50 BMG]] }} rb8inoxa2kq7c41880e0xlqp79mt3oq 0 181097 2201199 2199929 2026-10-01T14:38:03Z Llydawr 145 2201199 wikitext text/x-wiki [[Restr:Training bijstandseenheid 12 (molotov zoom).jpg|thumb|180x180px|Ur c'hoktel Molotov prest da vezañ bannet.]] Ur '''c'hoktel Molotov''' zo un arm entaner hag a c'hall bezañ fardet aes diwar ul liñvenn danus ([[esañs]] pe [[Alkool (kimiezh)|alkool]] peurliesañ), ur voutailh wer, hag ur pezh lien. Anvet eo diwar [[Vyatcheslav Molotov]] (1880-1986), bet [[Ministr an Aferioù estren (URSS)|ministr Aferioù estren]] an [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]] etre 1939 ha 1946. == Mont en-dro == [[Restr:Molotovin cocktail.jpg|kleiz|thumb|170x170px|Ur c'hoktel Molotov produet a-yoc'h e Finland er brezel Goañv : un alumetezenn "korventenn" zo stag outañ evit an tanañ.]] Al liñvenn danus a vez lakaet en ur voutailh wer. Gellout a reer ouzhpennañ danvezioù all enni, evel [[polistiren]] pe eoul-keflusker da skouer, evit degas perzhioù disheñvel d'ar meskaj. A-raok bannañ ar c'hoktel, ur pezh lien stag ouzh ar voutailh a vez tanet : en ur erruiñ war ar sibl e tarzh gwer an endalc'her hag e vez plantet tan el liñvenn, a vez strewet war al lec'h stoket, en ur ledañ mui pe vui hervez he aozennoù. Ar voutailh a c'hall bezañ stouvet pe gant ar pezh lien e-unan, pe gant ur stouv klasel, e lij da skouer. A-wechoù e c'haller implijout danvezioù hipergolek evit tanañ ar meskaj, evel [[trenkenn sulfurek]] en esañs ha [[klorat kaliom]] war ar pezh lien. An daou zanvez a zazgwered asambles evit lakaat tan el liñvenn. Dañjerusoc'h c'hoazh == Implij == Testeniekaet eo implij boutailhoù entaner gant soudarded ar jeneral [[Francisco Franco|Franco]], e-kerzh [[brezel diabarzh Spagn]] : e miz Gouere 1936, e-kerzh [[emgann Seseña]], ober a rejont gante evit distruj tankoù [[T-26 (tank)|T-26]] ar [[Eil Republik spagnol|Republik]]. Implijet e voent gant Finniz e-pad ar [[Brezel Goañv]] (1939-1940) ; gante e voent lesanvet ''Molotovin cocktail'' evit ober goap eus Vyatcheslav Molotov, ministr aferioù estren o enebourien soviedat<ref>{{Fr}} Pierre Ropert, ''[https://www.radiofrance.fr/franceculture/du-cocktail-molotov-au-bandera-smoothie-ukrainien-histoire-d-une-arme-incendiaire-1498824 Du "cocktail Molotov" au "Bandera smoothie" ukrainien : histoire d'une arme incendiaire]'', France Culture, 10/03/2022 (lennet d'an 13/09/2026)</ref>. Abalamour d'ar c'hoktelioù Molotov bezañ marc'hadmat ha simpl da fardañ, implijet e vezont gant manifesterien a-enep ar polis da skouer<ref>{{Fr}} ''[http://apa.online.free.fr/breve.php3?id_breve=1608 CPE : des manifestants lancent des cocktails Molotov sur les gendarmes à Rennes (AP)]'', APA, 17/03/2026 ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fapa.online.free.fr%2Fbreve.php3%3Fid_breve%3D1608 diellet], lennet d'an 13/09/2026)</ref><ref>{{Fr}} Juliette Moreau Alvarez, ''[https://www.bfmtv.com/paris/manifestation-du-1er-mai-a-paris-le-policier-brule-par-un-cocktail-molotov-toujours-hospitalise_AV-202305020290.html Manifestation du 1er-Mai à Paris: le policier brûlé par un cocktail Molotov toujours hospitalisé]'', BFM, 02/05/2023 (lennet d'an 13/09/2026)</ref><ref>{{Fr}} Donald Weber, ''[https://www.vice.com/fr/article/les-jolis-cocktails-molotov-de-la-revolution-ukrainienne/ Santé ! Les jolis cocktails Molotov de la révolution ukrainienne]'', Vice, 07/03/2014 (lennet d'an 13/09/2026)</ref>, e-kerzh brezelioù asimetrek (evel e [[Brezel Norzhiwerzhon|Norzhiwerzhon]] e dibenn an XX{{Vet}} kantved hag e [[Brezel Gaza abaoe 2023|bandenn Gaza abaoe 2023]]<ref>{{Fr}} ''[https://www.20minutes.fr/monde/4184255-20251107-cisjordanie-deux-adolescents-tues-armee-israelienne-avoir-lance-cocktails-molotov Cisjordanie : Deux adolescents tués par l’armée israélienne pour avoir lancé des cocktails Molotov]'', 20 Minutes, 07/11/2025 (lennet d'an 13/09/2026)</ref>), pe diwar atiz ar Stadoù o-unan, evit armiñ ar boblañs a-enep d'un alouber, evel er Rouantelezh-Unanet e 1940 hag en Ukraina e 2022<ref>{{Fr}} James Stout, ''[https://www.nationalgeographic.fr/histoire/en-ukraine-le-recours-massif-aux-cocktails-molotov-pour-resister En Ukraine, le recours massif aux cocktails Molotov pour résister]'', National Geographic, 11/03/2022 (lennet d'an 13/09/2026)</ref>. <gallery> Restr:Spanish civil war molotov cocktail.png|Ur soudard [[Karlouriezh|karlourat]] e brezel diabarzh Spagn. Restr:MWP Sidolowka satchel molotov.JPG|Koktelioù Molotov fardet e-pad [[emsavadeg Varsovia]] (1944). Restr:Reporter’s Notebook - Thriving Kyiv Becomes Battle Zone, Almost Overnight 03 (cropped).jpg|Siviled o prientiñ koktelioù Molotov e Kyiv, d'ar 26 a viz C'hwevrer 2022. Restr:Molotowcocktail.jpg|Disoc'h ur c'hoktel Molotov kouezhet war al leur e 2007 en Alamagn, en ur vanifestadeg a-enep ar G8. </gallery> == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Armoù]] i2mwbw57z30qh91q8mbc7r5r2qc3nxz 2201204 2201199 2026-10-01T16:37:36Z Ar choler 52661 2201204 wikitext text/x-wiki [[Restr:Training bijstandseenheid 12 (molotov zoom).jpg|thumb|upright 0.8|Ur c'hoktel Molotov prest da vezañ bannet.]] Ur '''c'hoktel Molotov''' zo un [[arm]] entaner hag a c'hall bezañ fardet aes diwar ul liñvenn danus ([[strilheoul]] pe [[Alkool (kimiezh)|alkool]] peurliesañ), ur voutailh [[gwer|wer]], hag un tamm lien. Anvet eo diwar [[Vyatcheslav Molotov]] ([[1880]]-[[1986]]), bet [[Ministr an Aferioù estren (URSS)|ministr Aferioù estren]] an [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]] adalek [[1939]] betek [[1946]]. == Mont en-dro == [[Restr:Molotovin cocktail.jpg|thumb|upright 0.8|Ur c'hoktel Molotov produet a-yoc'h e Finland er Brezel Goañv : un alumetezenn "korventenn" zo stag outañ evit an tanañ.]] Al liñvenn danus a vez lakaet en ur voutailh wer. Gallout a reer ouzhpennañ danvezioù all enni, evel [[polistiren]] pe [[eoul]]-keflusker da skouer, evit degas perzhioù disheñvel d'ar meskaj. A-raok bannañ ar c'hoktel e lakaer tan en tamm lien stag ouzh ar voutailh : pa dizh ar c'hoktel ar vukenn e tarzh gwer an endalc'her hag e vez plantet tan el liñvenn, a vez strewet war al lec'h stoket, en ur ledañ mui pe vui hervez he aozennoù. Ar voutailh a c'hall bezañ stouvet pe gant an tamm lien e-unan, pe gant ur stouv klasel, e [[lij]] da skouer. A-wechoù e c'heller implijout danvezioù hipergolek evit tanañ ar meskaj, evel [[trenkenn sulfurek]] ([[Hidrogen|H]][[Sulfur|S]][[Oksigen|O]]_{<small>4</small>}) er strilheoul ha [[klorat kaliom]] ([[Kaliom|K]][[Klor|Cl]][[Oksigen|O]]_{<small>3</small>}) war an tamm lien. An daou zanvez a zazgwered etrezeo evit lakaat tan el liñvenn. Dañjerusoc'h c'hoazh eo an doare-se. == Implij == Testeniekaet eo implij boutailhadoù entaner gant soudarded ar jeneral [[Francisco Franco]] e-kerzh [[Brezel diabarzh Spagn]] : e miz Gouere 1936, e-kerzh [[Emgann Seseña]] e [[Proviñs Toledo]], ober a rejont gante evit distruj tankoù [[T-26 (tank)|T-26]] ar [[Eil Republik spagnol|Republik]]. Implijet e voent gant Finniz er [[Brezel Goañv]] (1939-[[1940]]) ; gante e voent lesanvet ''Molotovin cocktail'' evit ober goap eus Vyatcheslav Molotov, ministr aferioù estren o enebourien soviedat<ref>{{Fr}} Pierre Ropert, [https://www.radiofrance.fr/franceculture/du-cocktail-molotov-au-bandera-smoothie-ukrainien-histoire-d-une-arme-incendiaire-1498824 ''Du "cocktail Molotov" au "Bandera smoothie" ukrainien : histoire d'une arme incendiaire''], France Culture, 10/03/2022 (lennet d'an 13/09/2026)</ref>. Abalamour d'ar c'hoktelioù Molotov bezañ marc'hadmat hag aes da fardañ, implijet e vezont gant manifesterien a-enep ar polis da skouer<ref>{{Fr}} [http://apa.online.free.fr/breve.php3?id_breve=1608 ''CPE : des manifestants lancent des cocktails Molotov sur les gendarmes à Rennes (AP)''], APA, 17/03/2026 ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fapa.online.free.fr%2Fbreve.php3%3Fid_breve%3D1608 diellet], lennet d'an 13/09/2026)</ref><ref>{{Fr}} Juliette Moreau Alvarez, [https://www.bfmtv.com/paris/manifestation-du-1er-mai-a-paris-le-policier-brule-par-un-cocktail-molotov-toujours-hospitalise_AV-202305020290.html ''Manifestation du 1er-Mai à Paris: le policier brûlé par un cocktail Molotov toujours hospitalisé''], BFM, 02/05/2023 (lennet d'an 13/09/2026)</ref><ref>{{Fr}} Donald Weber, [https://www.vice.com/fr/article/les-jolis-cocktails-molotov-de-la-revolution-ukrainienne/ ''Santé ! Les jolis cocktails Molotov de la révolution ukrainienne''], Vice, 07/03/2014 (lennet d'an 13/09/2026)</ref>, e-kerzh brezelioù asimetrek evel [[Brezel Norzhiwerzhon|Norzhiwerzhon]] e dibenn an {{XXvet kantved}} hag e [[Brezel Gaza abaoe 2023|bandenn Gaza abaoe 2023]]<ref>{{Fr}} [https://www.20minutes.fr/monde/4184255-20251107-cisjordanie-deux-adolescents-tues-armee-israelienne-avoir-lance-cocktails-molotov ''Cisjordanie : Deux adolescents tués par l’armée israélienne pour avoir lancé des cocktails Molotov''], 20 Minutes, 07/11/2025 (lennet d'an 13/09/2026)</ref>), pe diwar atiz ar Stadoù o-unan, evit armiñ ar boblañs a-enep un alouber, evel er [[Rouantelezh-Unanet]] e 1940 hag en [[Ukraina]] e [[2022]]<ref>{{Fr}} James Stout, [https://www.nationalgeographic.fr/histoire/en-ukraine-le-recours-massif-aux-cocktails-molotov-pour-resister ''En Ukraine, le recours massif aux cocktails Molotov pour résister''], National Geographic, 11/03/2022 (lennet d'an 13/09/2026)</ref>. <gallery mode="packed" heights="150px"> Spanish civil war molotov cocktail.png|Ur soudard [[Karlouriezh|karlourat]] e Brezel diabarzh Spagn. MWP Sidolowka satchel molotov.JPG|Koktelioù Molotov fardet e-kerzh [[Emsavadeg Varsovia]] (1944). Reporter’s Notebook - Thriving Kyiv Becomes Battle Zone, Almost Overnight 03 (cropped).jpg|Siviled o prientiñ koktelioù Molotov e [[Kyiv]], d'ar 26 a viz C'hwevrer 2022. Molotowcocktail.jpg|Disoc'h ur c'hoktel Molotov kouezhet war al leur e 2007 en [[Alamagn]], en ur vanifestadeg a-enep ar G8. </gallery> == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Armoù]] tbsic3upphkg7fra7ipt6ot0x3jq65q 2201248 2201204 2026-10-02T09:38:02Z Llydawr 145 patrom 2201248 wikitext text/x-wiki [[Restr:Training bijstandseenheid 12 (molotov zoom).jpg|thumb|upright 0.8|Ur c'hoktel Molotov prest da vezañ bannet.]] Ur '''c'hoktel Molotov''' zo un [[arm]] entaner hag a c'hall bezañ fardet aes diwar ul liñvenn danus ([[strilheoul]] pe [[Alkool (kimiezh)|alkool]] peurliesañ), ur voutailh [[gwer|wer]], hag un tamm lien. Anvet eo diwar [[Vyatcheslav Molotov]] ([[1880]]-[[1986]]), bet [[Ministr an Aferioù estren (URSS)|ministr Aferioù estren]] an [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]] etre [[1939]] ha [[1946]]. == Mont en-dro == [[Restr:Molotovin cocktail.jpg|thumb|upright 0.8|Ur c'hoktel Molotov produet a-yoc'h e Finland er Brezel Goañv : un alumetezenn "korventenn" zo stag outañ evit an tanañ.]] Al liñvenn danus a vez lakaet en ur voutailh wer. Gallout a reer ouzhpennañ danvezioù all enni, evel [[polistiren]] pe [[eoul]]-keflusker da skouer, evit degas perzhioù disheñvel d'ar meskaj. A-raok bannañ ar c'hoktel e lakaer tan en tamm lien stag ouzh ar voutailh : pa dizh ar c'hoktel ar vukenn e tarzh gwer an endalc'her hag e vez plantet tan el liñvenn, a vez strewet war al lec'h stoket, en ur ledañ mui pe vui hervez he aozennoù. Ar voutailh a c'hall bezañ stouvet pe gant an tamm lien e-unan, pe gant ur stouv klasel, e [[lij]] da skouer. A-wechoù e c'heller implijout danvezioù hipergolek evit tanañ ar meskaj, evel [[trenkenn sulfurek]] ({{Kim|HSO|4}}) er strilheoul ha [[klorat kaliom]] ({{Kim|KClO|3}}) war an tamm lien. An daou zanvez a zazgwered etrezeo evit lakaat tan el liñvenn. Dañjerusoc'h c'hoazh eo an doare-se. == Implij == Testeniekaet eo implij boutailhadoù entaner gant soudarded ar jeneral [[Francisco Franco]] e-kerzh [[Brezel diabarzh Spagn]] : e miz Gouere 1936, e-kerzh [[Emgann Seseña]] e [[Proviñs Toledo]], ober a rejont gante evit distruj tankoù [[T-26 (tank)|T-26]] ar [[Eil Republik spagnol|Republik]]. Implijet e voent gant Finniz er [[Brezel Goañv]] (1939-[[1940]]) ; gante e voent lesanvet ''Molotovin cocktail'' evit ober goap eus Vyatcheslav Molotov, ministr aferioù estren o enebourien soviedat<ref>{{Fr}} Pierre Ropert, [https://www.radiofrance.fr/franceculture/du-cocktail-molotov-au-bandera-smoothie-ukrainien-histoire-d-une-arme-incendiaire-1498824 ''Du "cocktail Molotov" au "Bandera smoothie" ukrainien : histoire d'une arme incendiaire''], France Culture, 10/03/2022 (lennet d'an 13/09/2026)</ref>. Abalamour d'ar c'hoktelioù Molotov bezañ marc'hadmat hag aes da fardañ, implijet e vezont gant manifesterien a-enep ar polis da skouer<ref>{{Fr}} [http://apa.online.free.fr/breve.php3?id_breve=1608 ''CPE : des manifestants lancent des cocktails Molotov sur les gendarmes à Rennes (AP)''], APA, 17/03/2026 ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fapa.online.free.fr%2Fbreve.php3%3Fid_breve%3D1608 diellet], lennet d'an 13/09/2026)</ref><ref>{{Fr}} Juliette Moreau Alvarez, [https://www.bfmtv.com/paris/manifestation-du-1er-mai-a-paris-le-policier-brule-par-un-cocktail-molotov-toujours-hospitalise_AV-202305020290.html ''Manifestation du 1er-Mai à Paris: le policier brûlé par un cocktail Molotov toujours hospitalisé''], BFM, 02/05/2023 (lennet d'an 13/09/2026)</ref><ref>{{Fr}} Donald Weber, [https://www.vice.com/fr/article/les-jolis-cocktails-molotov-de-la-revolution-ukrainienne/ ''Santé ! Les jolis cocktails Molotov de la révolution ukrainienne''], Vice, 07/03/2014 (lennet d'an 13/09/2026)</ref>, e-kerzh brezelioù asimetrek evel [[Brezel Norzhiwerzhon|Norzhiwerzhon]] e dibenn an {{XXvet kantved}} hag e [[Brezel Gaza abaoe 2023|bandenn Gaza abaoe 2023]]<ref>{{Fr}} [https://www.20minutes.fr/monde/4184255-20251107-cisjordanie-deux-adolescents-tues-armee-israelienne-avoir-lance-cocktails-molotov ''Cisjordanie : Deux adolescents tués par l’armée israélienne pour avoir lancé des cocktails Molotov''], 20 Minutes, 07/11/2025 (lennet d'an 13/09/2026)</ref>), pe diwar atiz ar Stadoù o-unan, evit armiñ ar boblañs a-enep un alouber, evel er [[Rouantelezh-Unanet]] e 1940 hag en [[Ukraina]] e [[2022]]<ref>{{Fr}} James Stout, [https://www.nationalgeographic.fr/histoire/en-ukraine-le-recours-massif-aux-cocktails-molotov-pour-resister ''En Ukraine, le recours massif aux cocktails Molotov pour résister''], National Geographic, 11/03/2022 (lennet d'an 13/09/2026)</ref>. <gallery mode="packed" heights="150px"> Spanish civil war molotov cocktail.png|Ur soudard [[Karlouriezh|karlourat]] e Brezel diabarzh Spagn. MWP Sidolowka satchel molotov.JPG|Koktelioù Molotov fardet e-kerzh [[Emsavadeg Varsovia]] (1944). Reporter’s Notebook - Thriving Kyiv Becomes Battle Zone, Almost Overnight 03 (cropped).jpg|Siviled o prientiñ koktelioù Molotov e [[Kyiv]], d'ar 26 a viz C'hwevrer 2022. Molotowcocktail.jpg|Disoc'h ur c'hoktel Molotov kouezhet war al leur e 2007 en [[Alamagn]], en ur vanifestadeg a-enep ar G8. </gallery> == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Armoù]] 66h6cmfagh8k4hn4med3bitkq88fbqw 2201251 2201248 2026-10-02T09:46:59Z Ar choler 52661 /* Mont en-dro */ H2SO4 2201251 wikitext text/x-wiki [[Restr:Training bijstandseenheid 12 (molotov zoom).jpg|thumb|upright 0.8|Ur c'hoktel Molotov prest da vezañ bannet.]] Ur '''c'hoktel Molotov''' zo un [[arm]] entaner hag a c'hall bezañ fardet aes diwar ul liñvenn danus ([[strilheoul]] pe [[Alkool (kimiezh)|alkool]] peurliesañ), ur voutailh [[gwer|wer]], hag un tamm lien. Anvet eo diwar [[Vyatcheslav Molotov]] ([[1880]]-[[1986]]), bet [[Ministr an Aferioù estren (URSS)|ministr Aferioù estren]] an [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]] etre [[1939]] ha [[1946]]. == Mont en-dro == [[Restr:Molotovin cocktail.jpg|thumb|upright 0.8|Ur c'hoktel Molotov produet a-yoc'h e Finland er Brezel Goañv : un alumetezenn "korventenn" zo stag outañ evit an tanañ.]] Al liñvenn danus a vez lakaet en ur voutailh wer. Gallout a reer ouzhpennañ danvezioù all enni, evel [[polistiren]] pe [[eoul]]-keflusker da skouer, evit degas perzhioù disheñvel d'ar meskaj. A-raok bannañ ar c'hoktel e lakaer tan en tamm lien stag ouzh ar voutailh : pa dizh ar c'hoktel ar vukenn e tarzh gwer an endalc'her hag e vez plantet tan el liñvenn, a vez strewet war al lec'h stoket, en ur ledañ mui pe vui hervez he aozennoù. Ar voutailh a c'hall bezañ stouvet pe gant an tamm lien e-unan, pe gant ur stouv klasel, e [[lij]] da skouer. A-wechoù e c'heller implijout danvezioù hipergolek evit tanañ ar meskaj, evel [[trenkenn sulfurek]] ({{Kim|H|2|SO|4}}) er strilheoul ha [[klorat kaliom]] ({{Kim|KClO|3}}) war an tamm lien. An daou zanvez a zazgwered etrezeo evit lakaat tan el liñvenn. Dañjerusoc'h c'hoazh eo an doare-se. == Implij == Testeniekaet eo implij boutailhadoù entaner gant soudarded ar jeneral [[Francisco Franco]] e-kerzh [[Brezel diabarzh Spagn]] : e miz Gouere 1936, e-kerzh [[Emgann Seseña]] e [[Proviñs Toledo]], ober a rejont gante evit distruj tankoù [[T-26 (tank)|T-26]] ar [[Eil Republik spagnol|Republik]]. Implijet e voent gant Finniz er [[Brezel Goañv]] (1939-[[1940]]) ; gante e voent lesanvet ''Molotovin cocktail'' evit ober goap eus Vyatcheslav Molotov, ministr aferioù estren o enebourien soviedat<ref>{{Fr}} Pierre Ropert, [https://www.radiofrance.fr/franceculture/du-cocktail-molotov-au-bandera-smoothie-ukrainien-histoire-d-une-arme-incendiaire-1498824 ''Du "cocktail Molotov" au "Bandera smoothie" ukrainien : histoire d'une arme incendiaire''], France Culture, 10/03/2022 (lennet d'an 13/09/2026)</ref>. Abalamour d'ar c'hoktelioù Molotov bezañ marc'hadmat hag aes da fardañ, implijet e vezont gant manifesterien a-enep ar polis da skouer<ref>{{Fr}} [http://apa.online.free.fr/breve.php3?id_breve=1608 ''CPE : des manifestants lancent des cocktails Molotov sur les gendarmes à Rennes (AP)''], APA, 17/03/2026 ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fapa.online.free.fr%2Fbreve.php3%3Fid_breve%3D1608 diellet], lennet d'an 13/09/2026)</ref><ref>{{Fr}} Juliette Moreau Alvarez, [https://www.bfmtv.com/paris/manifestation-du-1er-mai-a-paris-le-policier-brule-par-un-cocktail-molotov-toujours-hospitalise_AV-202305020290.html ''Manifestation du 1er-Mai à Paris: le policier brûlé par un cocktail Molotov toujours hospitalisé''], BFM, 02/05/2023 (lennet d'an 13/09/2026)</ref><ref>{{Fr}} Donald Weber, [https://www.vice.com/fr/article/les-jolis-cocktails-molotov-de-la-revolution-ukrainienne/ ''Santé ! Les jolis cocktails Molotov de la révolution ukrainienne''], Vice, 07/03/2014 (lennet d'an 13/09/2026)</ref>, e-kerzh brezelioù asimetrek evel [[Brezel Norzhiwerzhon|Norzhiwerzhon]] e dibenn an {{XXvet kantved}} hag e [[Brezel Gaza abaoe 2023|bandenn Gaza abaoe 2023]]<ref>{{Fr}} [https://www.20minutes.fr/monde/4184255-20251107-cisjordanie-deux-adolescents-tues-armee-israelienne-avoir-lance-cocktails-molotov ''Cisjordanie : Deux adolescents tués par l’armée israélienne pour avoir lancé des cocktails Molotov''], 20 Minutes, 07/11/2025 (lennet d'an 13/09/2026)</ref>), pe diwar atiz ar Stadoù o-unan, evit armiñ ar boblañs a-enep un alouber, evel er [[Rouantelezh-Unanet]] e 1940 hag en [[Ukraina]] e [[2022]]<ref>{{Fr}} James Stout, [https://www.nationalgeographic.fr/histoire/en-ukraine-le-recours-massif-aux-cocktails-molotov-pour-resister ''En Ukraine, le recours massif aux cocktails Molotov pour résister''], National Geographic, 11/03/2022 (lennet d'an 13/09/2026)</ref>. <gallery mode="packed" heights="150px"> Spanish civil war molotov cocktail.png|Ur soudard [[Karlouriezh|karlourat]] e Brezel diabarzh Spagn. MWP Sidolowka satchel molotov.JPG|Koktelioù Molotov fardet e-kerzh [[Emsavadeg Varsovia]] (1944). Reporter’s Notebook - Thriving Kyiv Becomes Battle Zone, Almost Overnight 03 (cropped).jpg|Siviled o prientiñ koktelioù Molotov e [[Kyiv]], d'ar 26 a viz C'hwevrer 2022. Molotowcocktail.jpg|Disoc'h ur c'hoktel Molotov kouezhet war al leur e 2007 en [[Alamagn]], en ur vanifestadeg a-enep ar G8. </gallery> == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Armoù]] aveok1ttrfvzungzn0nxb72lzdz155s 0 181098 2201250 2199942 2026-10-02T09:45:39Z Llydawr 145 2201250 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ar '''c'hanolierezh eneptank''' zo ur skourr eus ar [[Kanolierezh|c'hanolierezh]] savet evit distrujañ [[tank|tankoù]] ha [[Karbed stourm hobregonet|karbedoù stourm hobregonet]] all ; peurliesañ e tenn eus ul lec'h difenn difiñv. Diorroadur munisionoù eneptank arbennikaet a oa bet ur redi pa oa erruet ar c'hentañ tankoù war tachennoù emgann ar [[Kentañ Brezel-bed|C'hentañ Brezel-bed]]<ref name=Norris>{{cite book|last=Norris|first=John|title=Brassey's Modern Military Equipment: Anti-tank weapons|date=1997|pages=7–21|publisher=Brasseys UK Ltd|location=London|isbn=978-1857531770}}</ref>. Evit gellout distrujañ an tankoù enebour, ar ganolierien a oa rediet da implij kanolioù standart o klask tennañ eeun war ar sibloù, an doare ober-se a oa diaes ha koustus a-fed obuzennoù ha dre ma kendalc'he an tankoù da vezañ dafaret gant [[Hobregon (mekanikerezh)|hobregonoù]] e oa deuet da vezañ diefedus<ref name=Norris/>. Ar c'hentañ kanolioù eneptank a oa bet savet er bloavezhioù 1920, dres a-raok pe e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]] e veze kavet an doare armoù-se en holl armeoù europat<ref name=Gander>{{cite book|last1=Gander|first1=Terry|last2=Chamberlain|first2=Peter|title=World War II Fact Files: Anti-tank Weapons|date=1974|pages=1–6|publisher=Arco Publishing Company, Incorporated|location=New York|isbn=978-0668036078}}</ref>. Evit dont a-benn da dreuziñ an hobregonoù, e veze tennet munisionoù arbennikaet gant kanolioù brasoc'h<ref>MILITÄRISCHES STUDIENGLOSAR ENGLISCH Teil II/ Teil III, Deutsch – Englisch, Abkürzung Begriff, Bundessprachenamt (Stand Januar 2001), page. 283, anti-tank ammunition.</ref>. An darn vrasañ eus ar c'hanolioù eneptank a oa bet diorroet er bloavezhioù 1930 oc'h heuliañ diorroadur an tankoù<ref name=Rottman>{{cite book|last=Rottman|first=Gordon|title=World War II Infantry Anti-Tank Tactics|date=2005|pages=15–17|publisher=Osprey Publishing|location=Oxford|isbn=978-1841768427}}</ref>, ha tost an holl saverien armoù brasañ a oa bet o produiñ ur stumm pe unan all<ref name=Gander/>. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kanolierezh]] [[Rummad:Kanolioù eneptank]] [[Rummad:Armoù eneptank]] 51gfxekp47fel4gt5tdo4v9gp0fubuw 2 181240 2201192 2201089 2026-10-01T13:22:30Z Arko 540 treiñ 2201192 wikitext text/x-wiki {{databox}} An '''tachoù-jenofl''' a zo [[spisoù]] tennet eus broñsoù bleuñv ar [[gwez-jenofl|jenoflenn]], ur wezenn eus kerentiad ar Myrtaceae hag eus ar genad Syzygium (''Syzygium aromaticum'' (L.) Merr. & L.M.Perry). Genidik eo eus an [[Inizi Maluku]]<ref>[https://revistes.ub.edu/index.php/Abriu/article/view/abriu2017.6.10|"The depictions of the spice that circumnavigated the globe. The contribution of Garcia de Orta’s Colóquios dos Simples (Goa, 1563) to the construction of an entirely new knowledge about cloves"] pennad-skrid gant Teresa Nobre de Carvalho e-barzh Abriu: estudos de textualidade do Brasil, Galicia e Portugal, niv.6, 2017, gwelet d'ar 2024-01-01.</ref>. Meneget e voe an tach-jenofl evit ar wech kentañ gant al lennegezh sinaat da vare ar re Han, tro an III^e kantved. Implijet e veze ar spis da gentañ evit freskaat e anal, hag er vezegiezh dreist-holl<ref>{{Liamm web |langue=en |prénom=James |nom=Hancock |titl=The Early History of Clove, Nutmeg, & Mace |url=https://www.worldhistory.org/article/1849/the-early-history-of-clove-nutmeg--mace/ |lec'hienn=World History Encyclopedia |gwelet d'an=2024-01-01}}</ref>. Tro 77 e voe meneget gant [[Plinius an Henañ]] en e [[Naturalis historia|Istor Naturel]] ur spis heñvel ouzh pebr anvet ''garyophyllon'', dont on fait commerce pour son parfum. Rien ne prouve cependant qu'il s'agisse du clou de girofle. Meneget e voe en Europa evit ar wech kentañ er IV{{vet}} kantved, pa voe profet gant an impalaer [[Kustentin Iañ (impalaer roman)|Kustentin I{{añ}}]] da [[Jelvestr Iañ|sant Jevelstr]] hag a oa [[Eskopti Roma|eskob Roma]] (pab) d'ar mare-se. ==Daveoù== {{daveoù}} == Gwelet ivez == [[Rummad:Spisoù]] ehtya51xwng4k1r4ots2ezy9yrxcwwx 2201222 2201192 2026-10-01T20:23:06Z Arko 540 treiñ 2201222 wikitext text/x-wiki {{databox}} An '''tachoù-jenofl''' a zo [[spisoù]] tennet eus broñsoù bleuñv ar [[gwez-jenofl|jenoflenn]], ur wezenn eus kerentiad ar Myrtaceae hag eus ar genad Syzygium (''Syzygium aromaticum'' (L.) Merr. & L.M.Perry). Genidik eo eus an [[Inizi Maluku]]<ref>[https://revistes.ub.edu/index.php/Abriu/article/view/abriu2017.6.10|"The depictions of the spice that circumnavigated the globe. The contribution of Garcia de Orta’s Colóquios dos Simples (Goa, 1563) to the construction of an entirely new knowledge about cloves"] pennad-skrid gant Teresa Nobre de Carvalho e-barzh Abriu: estudos de textualidade do Brasil, Galicia e Portugal, niv.6, 2017, gwelet d'ar 2024-01-01.</ref>. Meneget e voe an tachoù-jenofl evit ar wech kentañ gant al lennegezh sinaat da vare ar re Han, tro an III^e kantved araok JK. Implijet e voe ar spis da gentañ evit freskaat an anal, o vezañ implijet er vezegiezh dreist-holl<ref>{{Liamm web |langue=en |prénom=James |nom=Hancock |titl=The Early History of Clove, Nutmeg, & Mace |url=https://www.worldhistory.org/article/1849/the-early-history-of-clove-nutmeg--mace/ |lec'hienn=World History Encyclopedia |gwelet d'an=2024-01-01}}</ref>. Tro 77 e voe meneget gant [[Plinius an Henañ]] en e [[Naturalis historia|Istor Naturel]] ur spis heñvel ouzh pebr anvet ''garyophyllon'', kenwerzhet evit e frond. N'eo ket anat eo eus tachoù-jenofl e oa kaoz avat. Testeniekaet eo en Europa evit ar wech kentañ er IV{{vet}} kantved pa voent profet gant an impalaer [[Kustentin Iañ (impalaer roman)|Kustentin I{{añ}}]] da [[Jelvestr Iañ|sant Jevelstr]] hag a oa [[Eskopti Roma|eskob Roma]] (pab) d'ar mare-se. ==Daveoù== {{daveoù}} == Gwelet ivez == [[Rummad:Spisoù]] bdnb6hpqmlp8xbgnux6c5fg9hkeywub 0 181250 2201205 2201178 2026-10-01T18:04:19Z Dakbzh 58931 + Astenn ha kempenn. 2201205 wikitext text/x-wiki [[Restr :AliceLee23.jpg|right|140px|AliceLee e 2023.]] '''Alice Lee''' ([[Minneapolis]], [[SUA]], 13 a viz Here [[2009]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]]. Mestr Etrebroadel (IM) ha Mestrez Veur (WGM) eo abaoe [[2023]], Mestr FIDE (FM) e oa abaoe [[2022]], Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2018, Mestrez FIDE (WFM) e oa abaoe 2021 ha Danvez Mestrez (WCM) e oa abaoe [[2019]]<ref name="FIDE">{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/30941822 He fichenn FIDE]</ref>. *{{formatnum:2467}} edo he renk Elo ''Standard'' e miz Here [[2026]], {{formatnum:2410}} he renk ''Fonnapl'' ha {{formatnum:2405}} he renk ''Luc'hedenn''<ref name="FIDE" />. ==Kevezadegoù== ===Kevezadegoù hiniennel=== ====Kampionadoù [[stadunanat]] ar Re Yaouank (Merc'hed)==== * Trec'h e voe e 2017 er rummad e-dan eizh vloaz e Chicago<ref>{{en}}[https://new.uschess.org/news/morris-suzuki-liu-triumph-chicago Morris-Suzuki Triumphs in Chicago: "I Enjoyed the Friendly Environment", Betsy Dinako – US Chess Federation d'an 12 a viz Ebrel 2017]</ref>. * Trec'h e voe e 2019 er rummad e-dan triwec'h vloaz e [[Chicago]] p'edo nav vloaz hepken <ref>{{en}}[https://new.uschess.org/news/princess-leias-queens-chicago-16th-kcf-girls-nationals ''From Princess Leias to Queens of Chicago: the 16th KCF All Girls Nationals'', Betsy Dinako – US Chess Federation d'ar 16 a viz Ebrel 2019]</ref>. ==== Kampionadoù bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== * Trec'h e voe, 10/11, e 2019 er rummad e-dan dek vloaz e [[Sina]]<ref>{{en}}[https://new.uschess.org/news/newsflash-liran-zhou-alice-lee-earn-gold-china-bronze-li-yan Newsflash: Liran Zhou and Alice Lee Earn Gold in China, Bronze for Li and Yan, [[Jennifer Shahade]] – US Chess Federation d’ar 1{{añ}} a viz Gwengolo 2019]</ref>. * Trec'h e voe e 2020 er rummad e-dan daouzek vloaz er c hampionad Fonnapl en linenn <ref>{{en}}[https://new.uschess.org/news/team-usa-tallies-8-medals-4-world-titles-fide-cadets-youth-rapid-championships Team USA Tallies 8 Medals, 4 World Titles in FIDE Cadets & Youth Rapid Championships, Brian Jerauld – US Chess Federation d’an 23 a viz Kerzu 2020]</ref>. ==== Kampionad ''Fonnapl'' bedel ar Maouezi ==== * Trec'h e voe e mizioù Gouhere hag Eost 2026<ref>{{en}}[https://www.chess.com/events/2026-womens-speed-chess-championship/results Women's Speed Chess Championship 2026 – Chess,com]</ref>. {{EloChart|Q108352686}} ==Liammoù diavaez== *{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/lee_alice/558337 He c'hoari e Chess Base] ==Notennoù ha daveennoù== {{daveoù}}  {{DEFAULTSORT:Lee, Alice}}  [[Rummad:Ganedigezhioù 2009]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] 6qyqw65og23ir9lo5iahbpfkkeq3gv5 2201206 2201205 2026-10-01T18:08:11Z Dakbzh 58931 /* Kevezadegoù hiniennel */ 2201206 wikitext text/x-wiki [[Restr :AliceLee23.jpg|right|140px|AliceLee e 2023.]] '''Alice Lee''' ([[Minneapolis]], [[SUA]], 13 a viz Here [[2009]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]]. Mestr Etrebroadel (IM) ha Mestrez Veur (WGM) eo abaoe [[2023]], Mestr FIDE (FM) e oa abaoe [[2022]], Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2018, Mestrez FIDE (WFM) e oa abaoe 2021 ha Danvez Mestrez (WCM) e oa abaoe [[2019]]<ref name="FIDE">{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/30941822 He fichenn FIDE]</ref>. *{{formatnum:2467}} edo he renk Elo ''Standard'' e miz Here [[2026]], {{formatnum:2410}} he renk ''Fonnapl'' ha {{formatnum:2405}} he renk ''Luc'hedenn''<ref name="FIDE" />. ==Kevezadegoù== ===Kevezadegoù hiniennel=== ====Kampionadoù [[stadunanat]] ar Re Yaouank (Merc'hed)==== * Trec'h e voe e 2017 er rummad e-dan eizh vloaz e Chicago<ref>{{en}}[https://new.uschess.org/news/morris-suzuki-liu-triumph-chicago Morris-Suzuki Triumphs in Chicago: "I Enjoyed the Friendly Environment", Betsy Dinako – US Chess Federation d'an 12 a viz Ebrel 2017]</ref>. * Trec'h e voe e 2019 er rummad e-dan triwec'h vloaz e [[Chicago]] p'edo nav vloaz hepken <ref>{{en}}[https://new.uschess.org/news/princess-leias-queens-chicago-16th-kcf-girls-nationals ''From Princess Leias to Queens of Chicago: the 16th KCF All Girls Nationals'', Betsy Dinako – US Chess Federation d'ar 16 a viz Ebrel 2019]</ref>. ==== Kampionadoù bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== * Trec'h e voe, 10/11, e 2019 er rummad e-dan dek vloaz e [[Sina]]<ref>{{en}}[https://new.uschess.org/news/newsflash-liran-zhou-alice-lee-earn-gold-china-bronze-li-yan Newsflash: Liran Zhou and Alice Lee Earn Gold in China, Bronze for Li and Yan, [[Jennifer Shahade]] – US Chess Federation d’ar 1{{añ}} a viz Gwengolo 2019]</ref>. * Trec'h e voe e 2020 er rummad e-dan daouzek vloaz er c'hampionad Fonnapl en linenn <ref>{{en}}[https://new.uschess.org/news/team-usa-tallies-8-medals-4-world-titles-fide-cadets-youth-rapid-championships Team USA Tallies 8 Medals, 4 World Titles in FIDE Cadets & Youth Rapid Championships, Brian Jerauld – US Chess Federation d’an 23 a viz Kerzu 2020]</ref>. ==== Kampionad ''Fonnapl'' bedel ar Maouezi ==== * Trec'h e voe e mizioù Gouhere hag Eost 2026<ref>{{en}}[https://www.chess.com/events/2026-womens-speed-chess-championship/results Women's Speed Chess Championship 2026 – Chess,com]</ref>. {{EloChart|Q108352686}} ==Liammoù diavaez== *{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/lee_alice/558337 He c'hoari e Chess Base] ==Notennoù ha daveennoù== {{daveoù}}  {{DEFAULTSORT:Lee, Alice}}  [[Rummad:Ganedigezhioù 2009]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] 1iww6u89tv6ce55lpox0h466t5zumaw 2201212 2201206 2026-10-01T18:40:15Z Dakbzh 58931 + Kib Amerika. 2201212 wikitext text/x-wiki [[Restr :AliceLee23.jpg|right|140px|AliceLee e 2023.]] '''Alice Lee''' ([[Minneapolis]], [[SUA]], 13 a viz Here [[2009]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]]. Mestr Etrebroadel (IM) ha Mestrez Veur (WGM) eo abaoe [[2023]], Mestr FIDE (FM) e oa abaoe [[2022]], Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2018, Mestrez FIDE (WFM) e oa abaoe 2021 ha Danvez Mestrez (WCM) e oa abaoe [[2019]]<ref name="FIDE">{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/30941822 He fichenn FIDE]</ref>. *{{formatnum:2467}} edo he renk Elo ''Standard'' e miz Here [[2026]], {{formatnum:2410}} he renk ''Fonnapl'' ha {{formatnum:2405}} he renk ''Luc'hedenn''<ref name="FIDE" />. ==Kevezadegoù== ===Kevezadegoù hiniennel=== ====Kampionadoù [[stadunanat]] ar Re Yaouank (Merc'hed)==== * Trec'h e voe e 2017 er rummad e-dan eizh vloaz e Chicago<ref>{{en}}[https://new.uschess.org/news/morris-suzuki-liu-triumph-chicago Morris-Suzuki Triumphs in Chicago: "I Enjoyed the Friendly Environment", Betsy Dinako – US Chess Federation d'an 12 a viz Ebrel 2017]</ref>. * Trec'h e voe e 2019 er rummad e-dan triwec'h vloaz e [[Chicago]] p'edo nav vloaz hepken <ref>{{en}}[https://new.uschess.org/news/princess-leias-queens-chicago-16th-kcf-girls-nationals ''From Princess Leias to Queens of Chicago: the 16th KCF All Girls Nationals'', Betsy Dinako – US Chess Federation d'ar 16 a viz Ebrel 2019]</ref>. ==== Kampionadoù bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== * Trec'h e voe, 10/11, e 2019 er rummad e-dan dek vloaz e [[Sina]]<ref>{{en}}[https://new.uschess.org/news/newsflash-liran-zhou-alice-lee-earn-gold-china-bronze-li-yan Newsflash: Liran Zhou and Alice Lee Earn Gold in China, Bronze for Li and Yan, [[Jennifer Shahade]] – US Chess Federation d’ar 1{{añ}} a viz Gwengolo 2019]</ref>. * Trec'h e voe e 2020 er rummad e-dan daouzek vloaz er c'hampionad Fonnapl en linenn <ref>{{en}}[https://new.uschess.org/news/team-usa-tallies-8-medals-4-world-titles-fide-cadets-youth-rapid-championships Team USA Tallies 8 Medals, 4 World Titles in FIDE Cadets & Youth Rapid Championships, Brian Jerauld – US Chess Federation d’an 23 a viz Kerzu 2020]</ref>. ==== Kampionad ''Fonnapl'' bedel ar Maouezi ==== * Trec'h e voe e mizioù Gouhere hag Eost 2026<ref>{{en}}[https://www.chess.com/events/2026-womens-speed-chess-championship/results Women's Speed Chess Championship 2026 – Chess,com]</ref>. ==== Kib Amerika (SUA) ar Maouezi e [[St. Louis (Missouri)|St. Louis]] ==== * Tapout a reas an eil plas war-lerc'h [[Irina Krush]] e 2022 hag e 2023. * Trec'h e voe e 2024, e 2025 hag e 2026. {{EloChart|Q108352686}} ==Liammoù diavaez== *{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/lee_alice/558337 He c'hoari e Chess Base] ==Notennoù ha daveennoù== {{daveoù}}  {{DEFAULTSORT:Lee, Alice}}  [[Rummad:Ganedigezhioù 2009]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] f6e3gylfp3q2f60u6z75zobhpzltkl4 2201218 2201212 2026-10-01T19:27:28Z Dakbzh 58931 + Kampionad North Amerika ar Re Yaouank (Merc'hed). 2201218 wikitext text/x-wiki [[Restr :AliceLee23.jpg|right|140px|AliceLee e 2023.]] '''Alice Lee''' ([[Minneapolis]], [[SUA]], 13 a viz Here [[2009]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]]. Mestr Etrebroadel (IM) ha Mestrez Veur (WGM) eo abaoe [[2023]], Mestr FIDE (FM) e oa abaoe [[2022]], Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2018, Mestrez FIDE (WFM) e oa abaoe 2021 ha Danvez Mestrez (WCM) e oa abaoe [[2019]]<ref name="FIDE">{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/30941822 He fichenn FIDE]</ref>. *{{formatnum:2467}} edo he renk Elo ''Standard'' e miz Here [[2026]], {{formatnum:2410}} he renk ''Fonnapl'' ha {{formatnum:2405}} he renk ''Luc'hedenn''<ref name="FIDE" />. ==Kevezadegoù== ===Kevezadegoù hiniennel=== ====Kampionadoù [[stadunanat]] ar Re Yaouank (Merc'hed)==== * Trec'h e voe e 2017 er rummad e-dan eizh vloaz e Chicago<ref>{{en}}[https://new.uschess.org/news/morris-suzuki-liu-triumph-chicago Morris-Suzuki Triumphs in Chicago: "I Enjoyed the Friendly Environment", Betsy Dinako – US Chess Federation d'an 12 a viz Ebrel 2017]</ref>. * Trec'h e voe e 2019 er rummad e-dan triwec'h vloaz e [[Chicago]] p'edo nav vloaz hepken <ref>{{en}}[https://new.uschess.org/news/princess-leias-queens-chicago-16th-kcf-girls-nationals ''From Princess Leias to Queens of Chicago: the 16th KCF All Girls Nationals'', Betsy Dinako – US Chess Federation d'ar 16 a viz Ebrel 2019]</ref>. ====Kampionad North Amerika ar Re Yaouank (Merc'hed)==== * Trec'h e voe, 7,5/9, e 2021 e Chicago ([[SUA]])<ref>{{en}}[https://www.chesskid.com/learn/articles/tani-alice-win-titles ''Tani, Alice Win International Titles At North American Youth'', Liam Murphy - Chess Kid d'an 23 a viz Eost 2021]</ref>. ==== Kampionadoù bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== * Trec'h e voe, 10/11, e 2019 er rummad e-dan dek vloaz e [[Sina]]<ref>{{en}}[https://new.uschess.org/news/newsflash-liran-zhou-alice-lee-earn-gold-china-bronze-li-yan Newsflash: Liran Zhou and Alice Lee Earn Gold in China, Bronze for Li and Yan, [[Jennifer Shahade]] – US Chess Federation d'ar 1{{añ}} a viz Gwengolo 2019]</ref>. * Trec'h e voe e 2020 er rummad e-dan daouzek vloaz er c'hampionad Fonnapl en linenn <ref>{{en}}[https://new.uschess.org/news/team-usa-tallies-8-medals-4-world-titles-fide-cadets-youth-rapid-championships Team USA Tallies 8 Medals, 4 World Titles in FIDE Cadets & Youth Rapid Championships, Brian Jerauld – US Chess Federation d’an 23 a viz Kerzu 2020]</ref>. ==== Kampionad ''Fonnapl'' bedel ar Maouezi ==== * Trec'h e voe e mizioù Gouhere hag Eost 2026<ref>{{en}}[https://www.chess.com/events/2026-womens-speed-chess-championship/results Women's Speed Chess Championship 2026 – Chess,com]</ref>. ==== Kib Amerika (SUA) ar Maouezi e [[St. Louis (Missouri)|St. Louis]] ==== * Tapout a reas an eil plas war-lerc'h [[Irina Krush]] e 2022 hag e 2023. * Trec'h e voe e 2024, e 2025 hag e 2026. {{EloChart|Q108352686}} ==Liammoù diavaez== *{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/lee_alice/558337 He c'hoari e Chess Base] ==Notennoù ha daveennoù== {{daveoù}}  {{DEFAULTSORT:Lee, Alice}}  [[Rummad:Ganedigezhioù 2009]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] fzw4a8b1h1uwah0n0sf5hhtgsgrfv1s 2201254 2201218 2026-10-02T10:19:31Z Dakbzh 58931 + Renk Elo ''Standard'' uhelañ. 2201254 wikitext text/x-wiki [[Restr :AliceLee23.jpg|right|140px|AliceLee e 2023.]] '''Alice Lee''' ([[Minneapolis]], [[SUA]], 13 a viz Here [[2009]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[stadunanat]]. Mestr Etrebroadel (IM) ha Mestrez Veur (WGM) eo abaoe [[2023]], Mestr FIDE (FM) e oa abaoe [[2022]], Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2018, Mestrez FIDE (WFM) e oa abaoe 2021 ha Danvez Mestrez (WCM) e oa abaoe [[2019]]<ref name="FIDE">{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/30941822 He fichenn FIDE]</ref>. *{{formatnum:2467}} edo he renk Elo ''Standard'' e miz Here [[2026]] (he renk ''Standard'' eo uhelañ ivez), {{formatnum:2410}} he renk ''Fonnapl'' ha {{formatnum:2405}} he renk ''Luc'hedenn''<ref name="FIDE" />. ==Kevezadegoù== ===Kevezadegoù hiniennel=== ====Kampionadoù [[stadunanat]] ar Re Yaouank (Merc'hed)==== * Trec'h e voe e 2017 er rummad e-dan eizh vloaz e Chicago<ref>{{en}}[https://new.uschess.org/news/morris-suzuki-liu-triumph-chicago Morris-Suzuki Triumphs in Chicago: "I Enjoyed the Friendly Environment", Betsy Dinako – US Chess Federation d'an 12 a viz Ebrel 2017]</ref>. * Trec'h e voe e 2019 er rummad e-dan triwec'h vloaz e [[Chicago]] p'edo nav vloaz hepken <ref>{{en}}[https://new.uschess.org/news/princess-leias-queens-chicago-16th-kcf-girls-nationals ''From Princess Leias to Queens of Chicago: the 16th KCF All Girls Nationals'', Betsy Dinako – US Chess Federation d'ar 16 a viz Ebrel 2019]</ref>. ====Kampionad North Amerika ar Re Yaouank (Merc'hed)==== * Trec'h e voe, 7,5/9, e 2021 e Chicago ([[SUA]])<ref>{{en}}[https://www.chesskid.com/learn/articles/tani-alice-win-titles ''Tani, Alice Win International Titles At North American Youth'', Liam Murphy - Chess Kid d'an 23 a viz Eost 2021]</ref>. ==== Kampionadoù bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== * Trec'h e voe, 10/11, e 2019 er rummad e-dan dek vloaz e [[Sina]]<ref>{{en}}[https://new.uschess.org/news/newsflash-liran-zhou-alice-lee-earn-gold-china-bronze-li-yan Newsflash: Liran Zhou and Alice Lee Earn Gold in China, Bronze for Li and Yan, [[Jennifer Shahade]] – US Chess Federation d'ar 1{{añ}} a viz Gwengolo 2019]</ref>. * Trec'h e voe e 2020 er rummad e-dan daouzek vloaz er c'hampionad Fonnapl en linenn <ref>{{en}}[https://new.uschess.org/news/team-usa-tallies-8-medals-4-world-titles-fide-cadets-youth-rapid-championships Team USA Tallies 8 Medals, 4 World Titles in FIDE Cadets & Youth Rapid Championships, Brian Jerauld – US Chess Federation d’an 23 a viz Kerzu 2020]</ref>. ==== Kampionad ''Fonnapl'' bedel ar Maouezi ==== * Trec'h e voe e mizioù Gouhere hag Eost 2026<ref>{{en}}[https://www.chess.com/events/2026-womens-speed-chess-championship/results Women's Speed Chess Championship 2026 – Chess,com]</ref>. ==== Kib Amerika (SUA) ar Maouezi e [[St. Louis (Missouri)|St. Louis]] ==== * Tapout a reas an eil plas war-lerc'h [[Irina Krush]] e 2022 hag e 2023. * Trec'h e voe e 2024, e 2025 hag e 2026. {{EloChart|Q108352686}} ==Liammoù diavaez== *{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/lee_alice/558337 He c'hoari e Chess Base] ==Notennoù ha daveennoù== {{daveoù}}  {{DEFAULTSORT:Lee, Alice}}  [[Rummad:Ganedigezhioù 2009]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] 5na2r9fiw7901xi71bkytysrv5qe9vz 0 181253 2201181 2026-10-01T12:35:29Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "{| class="infobox" {{Infobox/Titl|7.62 KIV 23<br>7.62 TKIV 23|696969|talbenn defaut|FFF}} |- |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Finland}} |- ! Doare |[[Fuzuilh-resisted]] damaotomatek |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest gazoù, dre biston berr e red |- ! [[Munision]] |[[7,62 × 51 mm NATO]] |- ! Produer |[[SAKO]] |- ! Mare ijinañ |2020-2022 |- ! Mare produiñ hag im..." 2201181 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|7.62 KIV 23<br>7.62 TKIV 23|696969|talbenn defaut|FFF}} |- |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Finland}} |- ! Doare |[[Fuzuilh-resisted]] damaotomatek |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest gazoù, dre biston berr e red |- ! [[Munision]] |[[7,62 × 51 mm NATO]] |- ! Produer |[[SAKO]] |- ! Mare ijinañ |2020-2022 |- ! Mare produiñ hag implij (arme Finland) |Abaoe 2022 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! Mas |3,9 kg |- ! Hirder |Etre 880 ha 965 mm (lamm teleskopek)<br>{{formatnum:1080}}-{{formatnum:1165}} mm (gant ar reduer-son) |- ! Hirder ar c'hanol |406 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Hed-tenn efedus |600 m (KIV 23))<br>800 m (TKIV 23) |- ! Endalc'h |Karger fiñv 10 pe 20 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |C |- |} An '''M23''', zo ur rummad [[Fuzuilh-resisted|fuzuilhoù-resisted]] e servij e [[arme Finland]] abaoe 2022. Produet int gant an embregerezh [[SAKO]], a-drugarez d'ur c'henlabour gant arme Finland ha gant [[arme Sveden]]<ref>{{en}} ''[https://maavoimat.fi/-/uusi-kivaarijarjestelma-taydentaa-jalkavaen-vaikuttamiskykya?languageId=en_US New rifle system to supplement infantry capability]'', Maavoimat (lec'hienn arme Finland), 21/12/2021 (lennet d'ar 01/10/2026)</ref>. Kemer a raio plas ar fuzuilhoù [[Tkiv 85]] ha [[SVD (fuzuilh)|Dragunov]] e servij el luioù-se<ref>{{fr}} Jean-Pierre HUSSON, ''[https://raids.fr/premium/snipers-finlandais/ Du nouveau pour les snipers finlandais]'', Raids, 21/01/2022 (lennet d'ar 01/10/2026)</ref>. Kambret eo an M23 e [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]], unan eus kalibroù standart armeoù [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]]. Un arm damaotomatek eo, diazezet e sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre biston berr e red]] war hini ar fuzuilhoù [[AR-10]] hag [[AR-15]]. Anavezet e oa e stumm arnodel dindan an anv K22 ( evit ''Kokeilu 22'', "Arnodenn 22"). Daou stumm anezhañ zo bremañ e servij e Finland : unan anvet KIV 23 (''Tarkkuuskivääri 2023'', "Fuzuilh 2023") evit an [[Tenner-resisted|dennerien-resisted]], efedus betek 600 metr ; hag unan all anvet TKIV 23 (''Tarkkuuskivääri 2023'', "fuzuilh sniper 2023"), evit ar [[Sniper|sniperien]], efedus betek 800 metr. Disheñvel int abalamour d'o sistem bukañ dreist-holl, a zo resisosc'h war an Tkiv 23<ref>{{en}} Chris EGER, ''[https://www.guns.com/news/2022/01/14/sako-wins-finnish-army-sniper-rifle-contract Sako Wins Finnish Army Sniper Rifle Contract]'', Guns, 17/01/2022 (lennet d'ar 01/10/2026)</ref>. Lunedennoù Steiner M7Xi 2,9-20×50 zo savet war an Tkiv 23, ha reoù Trijicon VCOG 1-6×24 war ar c'hKIV 23. Ur [[reduer-son]] a c'hall bezañ ouzhpennet dezhe. Pourveziet int gant kargerioù fiñv 10 pe 20 tenn<ref>{{en}} ''[https://puolustusvoimat.fi/en/equipment/-/cat/asset/view/id/1902 Rifle System 23]'', Nerzhioù Difenn Finnat (lennet d'ar 01/10/2026)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Fuzuilhoù]] [[Rummad:Fuzuilhoù-resisted]] [[Rummad:Armoù Finland]] 1d86lsq4vjwwywvhtgnwpgmcc7t5ops 14 181254 2201185 2026-10-01T12:44:37Z Dishual 612 Pajenn krouet gant : "{{Commonscat|Actors from Hong Kong}} [[Rummad:Aktourezed hervez o bro|Hong Kong]] [[Rummad:Aktourien Hong Kong]] [[Rummad:Merc'hed Hong Kong]]" 2201185 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Actors from Hong Kong}} [[Rummad:Aktourezed hervez o bro|Hong Kong]] [[Rummad:Aktourien Hong Kong]] [[Rummad:Merc'hed Hong Kong]] nzva02dwhro268g907p5r4qri0d0p4h 2201210 2201185 2026-10-01T18:29:30Z Dishual 612 2201210 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Actresses from Hong Kong}} [[Rummad:Aktourezed hervez o bro|Hong Kong]] [[Rummad:Aktourien Hong Kong]] [[Rummad:Merc'hed Hong Kong]] tumztkw2vqe11dy8rqxdo0jxmvidc3m 0 181255 2201207 2026-10-01T18:26:54Z Dishual 612 Pajenn krouet gant : "{{databox}} '''Kai Carlo Cenat III''', ganet d'ar [[16 a viz Kerzu]] [[2001]], zo ur [[streamer]], [[YouTuber]], ha [[den a internet]] [[stadunanat]] arbennikaet war filmigoù komedienn. E 2026, e oa unan eus ar stremaerien heulietañ dre ar bed gant ouzhpenn da 21 milion a heulierien. Un ezel eo d'ar strollad [[AMP (strollad streamerien)|AMP]] ha krouer [[Streamer University]], ul lec'h gourdoniñ evit krouerien danvez war internet. [[Rummad:Ganedigezhioù 2001]] R..." 2201207 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Kai Carlo Cenat III''', ganet d'ar [[16 a viz Kerzu]] [[2001]], zo ur [[streamer]], [[YouTuber]], ha [[den a internet]] [[stadunanat]] arbennikaet war filmigoù komedienn. E 2026, e oa unan eus ar stremaerien heulietañ dre ar bed gant ouzhpenn da 21 milion a heulierien. Un ezel eo d'ar strollad [[AMP (strollad streamerien)|AMP]] ha krouer [[Streamer University]], ul lec'h gourdoniñ evit krouerien danvez war internet. [[Rummad:Ganedigezhioù 2001]] [[Rummad:Afroamerikaned]] [[Rummad:YouTuberien]] [[Rummad:Katoliked SUA]] gssitorej8dm0eocdvrvw35dm8devpe 2201208 2201207 2026-10-01T18:27:54Z Dishual 612 2201208 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Kai Carlo Cenat III''', ganet d'ar [[16 a viz Kerzu]] [[2001]], zo ur [[streamer]], [[YouTuber]], ha [[den a internet]] [[stadunanat]] arbennikaet war filmigoù komedienn. E 2026, e oa unan eus ar stremaerien heulietañ dre ar bed gant ouzhpenn da 21 milion a heulierien. Un ezel eo d'ar strollad [[AMP (strollad streamerien)|AMP]] ha krouer [[Streamer University]], ul lec'h gourdoniñ evit krouerien danvez war internet. [[Rummad:Ganedigezhioù 2001]] [[Rummad:Afroamerikaned]] [[Rummad:YouTuberien]] [[Rummad:Katoliked SUA]] [[Rummad:Streamerien]] j4boto24c72qww07yslhk2973eu3736 2201209 2201208 2026-10-01T18:28:06Z Dishual 612 2201209 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Kai Carlo Cenat III''', ganet d'ar [[16 a viz Kerzu]] [[2001]], zo ur [[streamer]], [[YouTuber]], ha [[den a internet]] [[stadunanat]] arbennikaet war filmigoù komedienn. E 2026, e oa unan eus ar streamerien heulietañ dre ar bed gant ouzhpenn da 21 milion a heulierien. Un ezel eo d'ar strollad [[AMP (strollad streamerien)|AMP]] ha krouer [[Streamer University]], ul lec'h gourdoniñ evit krouerien danvez war internet. [[Rummad:Ganedigezhioù 2001]] [[Rummad:Afroamerikaned]] [[Rummad:YouTuberien]] [[Rummad:Katoliked SUA]] [[Rummad:Streamerien]] 1n7iq0coqhma0exrmklgfmbkj708mo3 2201215 2201209 2026-10-01T18:53:50Z Dishual 612 2201215 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Kai Carlo Cenat III''', ganet d'ar [[16 a viz Kerzu]] [[2001]], zo ur [[streamer]], [[YouTuber]], ha [[den a internet]] [[stadunanat]] arbennikaet war filmigoù komedienn. E 2026, e oa unan eus ar streamerien heulietañ dre ar bed gant ouzhpenn da 21 milion a heulierien. Un ezel eo d'ar strollad [[AMP (strollad streamerien)|AMP]] ha krouer [[Streamer University]], ul lec'h gourdoniñ evit krouerien danvez war internet. {{DEFAULTSORT:Cenat, Kai}} [[Rummad:Ganedigezhioù 2001]] [[Rummad:Afroamerikaned]] [[Rummad:YouTuberien]] [[Rummad:Katoliked SUA]] [[Rummad:Streamerien]] e4exau8dtf8lb9lbfn52lwqaktarztk 0 181256 2201213 2026-10-01T18:50:41Z Dishual 612 Lañsig 2201213 wikitext text/x-wiki '''Momčilo Gruban''' ([[serbeg]]: Момчило Грубан), ganet d'an [[19 a viz Even]] [[1961]], anvet ivez '''Čkalja''' (serbeg: Чкаља), zo ur [[Serbed Bosnia-ha-Herzegovina|Serb eus Bosnia]] hag a voe kavet kablus gant [[Lez-varn Bosnia-ha-Herzegovina]] eus [[torfed a-enep d'an Denelezh|torfedoù a-enep d'an Denelezh]] bet sevenet e [[kamp-bac'h Omarska]] nepell diouzh [[Prijedor]], e [[Bosnia-ha-Herzegovina]], e-kerzh [[Brezel Bosnia]]. Gruban a zo bet ganet e kêr Prijedor. E fin miz Mae 1992 e oa bet digoret nepell kamp-bac'h Omarska. Eno e oa prizoniet tost nemetken tud ha na oant ket serbed hag o tont eus an trowardroioù hag a oa bet kelc'hiet hag ahrzet e-kerzhe naetadur etnek kreiz Bosanska Krajina. Ar brizonidi a oa dalc'het en ur stad truezus ha start gant feulster korf ha psikologel. Ouzhpenn-se e oa berr ar boued, an dour hag al louzoù. Gruban a oa penn un dro-ged gwarded, hag eñ eo a oa bet penn ur reizhiad feulster ha diazez e oa bet e ren ar c'hamp. Ar c'hamp a oa bet serret e fin miz Eost goude ma vije bet savet klemmoù etrebroadel nebeut amzer goude gwelladenniñ ur c'hazetenner Breizhveuriat. {{DEFAULTSORT:Gruban, Momcilo}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1961]] [[Rummad:Torfedourien vrezel]] 8vvp9pge7kasif8reiczwfkxnhud7dc 2201214 2201213 2026-10-01T18:51:07Z Dishual 612 2201214 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Momčilo Gruban''' ([[serbeg]]: Момчило Грубан), ganet d'an [[19 a viz Even]] [[1961]], anvet ivez '''Čkalja''' (serbeg: Чкаља), zo ur [[Serbed Bosnia-ha-Herzegovina|Serb eus Bosnia]] hag a voe kavet kablus gant [[Lez-varn Bosnia-ha-Herzegovina]] eus [[torfed a-enep d'an Denelezh|torfedoù a-enep d'an Denelezh]] bet sevenet e [[kamp-bac'h Omarska]] nepell diouzh [[Prijedor]], e [[Bosnia-ha-Herzegovina]], e-kerzh [[Brezel Bosnia]]. Gruban a zo bet ganet e kêr Prijedor. E fin miz Mae 1992 e oa bet digoret nepell kamp-bac'h Omarska. Eno e oa prizoniet tost nemetken tud ha na oant ket serbed hag o tont eus an trowardroioù hag a oa bet kelc'hiet hag ahrzet e-kerzhe naetadur etnek kreiz Bosanska Krajina. Ar brizonidi a oa dalc'het en ur stad truezus ha start gant feulster korf ha psikologel. Ouzhpenn-se e oa berr ar boued, an dour hag al louzoù. Gruban a oa penn un dro-ged gwarded, hag eñ eo a oa bet penn ur reizhiad feulster ha diazez e oa bet e ren ar c'hamp. Ar c'hamp a oa bet serret e fin miz Eost goude ma vije bet savet klemmoù etrebroadel nebeut amzer goude gwelladenniñ ur c'hazetenner Breizhveuriat. {{DEFAULTSORT:Gruban, Momcilo}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1961]] [[Rummad:Torfedourien vrezel]] 8hxhjzca5jiy6zb7h8ttrprbgdl8i24 2201216 2201214 2026-10-01T19:11:32Z Dishual 612 2201216 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Momčilo Gruban''' ([[serbeg]]: Момчило Грубан), ganet d'an [[19 a viz Even]] [[1961]], anvet ivez '''Čkalja''' (serbeg: Чкаља), zo ur [[Serbed Bosnia-ha-Herzegovina|Serb eus Bosnia]] hag a voe kavet kablus gant [[Lez-varn Bosnia-ha-Herzegovina]] eus [[torfed a-enep d'an Denelezh|torfedoù a-enep d'an Denelezh]] bet sevenet e [[kamp-bac'h Omarska]] nepell diouzh [[Prijedor]], e [[Bosnia-ha-Herzegovina]], e-kerzh [[Brezel Bosnia]]. Gruban a zo bet ganet e kêr Prijedor. E fin miz Mae 1992 e oa bet digoret nepell kamp-bac'h Omarska. Eno e oa prizoniet tost nemetken tud ha na oant ket serbed hag o tont eus an trowardroioù hag a oa bet kelc'hiet hag ahrzet e-kerzhe naetadur etnek kreiz Bosanska Krajina. Ar brizonidi a oa dalc'het en ur stad truezus ha start gant feulster korf ha psikologel. Ouzhpenn-se e oa berr ar boued, an dour hag al louzoù. Gruban a oa penn un dro-ged gwarded, hag eñ eo a oa bet penn ur reizhiad feulster ha diazez e oa bet e ren ar c'hamp. Ar c'hamp a oa bet serret e fin miz Eost goude ma vije bet savet klemmoù etrebroadel nebeut amzer goude gwelladenniñ ur c'hazetenner Breizhveuriat. {{DEFAULTSORT:Gruban, Momcilo}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1961]] [[Rummad:Torfedourien vrezel]] [[Rummad:Serbed Bosnia]] rwndkypjif88hs1duhhh2wm8sm7l7l1 2201221 2201216 2026-10-01T20:08:50Z Ar choler 52661 v-k 2201221 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Momčilo Gruban''' ([[serbeg]] : Момчило Грубан ''Momtchilo Grouban''), ganet d'an [[19 a viz Even]] [[1961]], anvet ivez '''Čkalja''' (serbeg : Чкаља ''Tchkalya''), zo ur [[Serbed Bosnia-ha-Herzegovina|Serb eus Bosnia]] hag a voe kavet kablus gant [[Lez-varn Bosnia-ha-Herzegovina]] eus [[torfed a-enep an Denelezh|torfedoù a-enep an Denelezh]] bet sevenet e [[kamp-bac'h Omarska]] nepell diouzh [[Prijedor]], e [[Bosnia-ha-Herzegovina]], e-kerzh [[Brezel Bosnia]]. Gruban a zo bet ganet e kêr Prijedor. E fin miz Mae [[1992]] e oa bet digoret nepell kamp-bac'h Omarska. Eno e oa prizoniet tost nemetken tud ha na oant ket Serbed hag o tont eus an trowardroioù hag a oa bet kelc'hiet ha harzet e-kerzh naetadur etnek kreiz Bosanska Krajina. Ar brizonidi a oa dalc'het en ur stad truezus ha start gant feulster korf ha psikologel. Ouzhpenn-se e oa berr ar boued, an dour hag al louzoù. Gruban a oa penn un dro-ged gwarded, hag eñ eo a oa bet penn ur reizhiad feulster ha diazez e oa bet e ren ar c'hamp. Ar c'hamp a oa bet serret e fin miz Eost goude ma vije bet savet klemmoù etrebroadel nebeut amzer goude gwelladenniñ ur c'hazetenner [[breizhveuriat]]. {{DEFAULTSORT:Gruban, Momcilo}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1961]] [[Rummad:Torfedourien vrezel]] [[Rummad:Serbed Bosnia]] jxwq319k43wb7i306n0axfk2oirusmh 0 181257 2201225 2026-10-01T20:48:02Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "{{Implijoù all|Kolibri}} {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Pistolenn Kolibri|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:TK .25 Auto.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur bistolenn '''Kolibri''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Aostria-Hungaria}} |- ! Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre..." 2201225 wikitext text/x-wiki {{Implijoù all|Kolibri}} {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Pistolenn Kolibri|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:TK .25 Auto.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur bistolenn '''Kolibri''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Aostria-Hungaria}} |- ! Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! [[Munision]]où |[[2,7 mm Kolibri]]<br>[[3 mm Kolibri]] |- ! Ijinourien |[[Franz Pfannl]]<br>Georg Grabner |- ! Mare produiñ |1910 - 1938 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>''Stumm e 2,7 mm'' |- ! Mas (hep kartouchenn) |0,220 kg |- ! Hirder |65 mm |- ! Hirder ar c'hanol |30 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Tizh ar boledoù V₀ |200 m/s |- ! Endalc'h |Karger fiñv 6 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |D |- |} Ar c'h'''Kolibri''' eo ar [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek bihanañ bet produet a-viskoazh (65 mm hirder). Ijinet e voe e 1910 gant [[Franz Pfannl]], un horolajer aostrian deuet da vezañ armeurer, hag e gamarad Georg Grabner<ref>{{en}} SMITH Joseph E., ''The book of pistols and revolvers'', Castle Books, 1977, p. 53</ref>. [[Restr:2mm kolibri.jpg|kleiz|thumb|200x200px|Ur bistolenn Kolibri, stumm hep pontig.]] Ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre argil simpl]] he deus. 6 kartouchenn a c'haller lakaat en he c'harger sañset, met 5 a ya e-barzh da vat e gwirionez. Ur c'hentstumm eus an arm a oa un-tenn hepken, ha n'eus ket pontigoù war an holl bistolennoù Kolibri. Kambret e oa he stumm kentañ e [[2,7 mm Kolibri]], ur munision ijinet a ratozh. Savet e oa bet, hervez, evit ma c'hallje e berc'henn en em zifenn gant un arm aes da guzhat, met abalamour da bouez dister he bannadell (0,2 gramm) ha d'he zizh izel-tre (200 m/s), ar boled en deus un energiezh 4 joul hepken<ref>{{en}} Kurt ALLEMEIER, ''[https://www.rockislandauction.com/riac-blog/the-diminuitive-kolibri-pistol The Kolibri Pistol]'', Rock Island Auction (lennet d'ar 01/10/2026)</ref>, da lavaret eo div wech ar pezh a zo aotreet e Bro-C'hall, da skouer, evit ur gopienn arm doare ''[[airsoft]]'' a-vremañ<ref>{{Fr}} ''[https://www.powerairsoft.fr/quelle-puissance-est-autorisee-pour-une-replique-dairsoft/ Quelle puissance est autorisée pour une réplique d’airsoft ?]'', Air Soft Power (lennet d'ar 01/10/2026)</ref>. War-dro {{formatnum:1000}} skouerenn eus ar bistolenn Kolibri e 2,7 mm a voe produet betek deroù ar Brezel-bed Kentañ. Goude ar brezel e voe adproduet, e [[3 mm Kolibri]] ar wech-mañ, ha dindan an anv Erika e 4,25 mm. E 1938 e paouezas ar produiñ da vat. == Er sevenadur == Ar bistolenn Kolibri a c'haller implijout er c'hoari video ''[[Battlefield 1]]''<ref>{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/Kolibri_Pistol Kolibri Pistol]'', IMFDB (lennet d'ar 01/10/2026)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù Aostria-Hungaria]] [[Rummad:Armoù Aostria]] jpc8ec5ieio09vpfoennsfbjghu4faf 2201226 2201225 2026-10-01T20:48:55Z Kestenn 14086 2201226 wikitext text/x-wiki {{Implijoù all|Kolibri}} {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Pistolenn Kolibri|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:TK .25 Auto.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur bistolenn '''Kolibri''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Aostria-Hungaria}} |- ! Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! [[Munision]]où |[[2,7 mm Kolibri]]<br>[[3 mm Kolibri]] |- ! Ijinourien |[[Franz Pfannl]]<br>Georg Grabner |- ! Mare produiñ |1910 - 1938 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>''Stumm e 2,7 mm'' |- ! Mas (hep kartouchenn) |0,220 kg |- ! Hirder |65 mm |- ! Hirder ar c'hanol |30 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Tizh ar boledoù V₀ |200 m/s |- ! Endalc'h |Karger fiñv 6 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |D |- |} Ar c'h'''Kolibri''' eo ar [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek bihanañ bet produet a-viskoazh (65 mm hirder). Ijinet e voe e 1910 gant [[Franz Pfannl]], un horolajer aostrian deuet da vezañ armeurer, hag e gamarad Georg Grabner<ref>{{en}} SMITH Joseph E., ''The book of pistols and revolvers'', Castle Books, 1977, p. 53</ref>. [[Restr:2mm kolibri.jpg|kleiz|thumb|200x200px|Ur bistolenn Kolibri, stumm hep pontig.]] Ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre argil simpl]] he deus. 6 kartouchenn a c'haller lakaat en he c'harger sañset, met 5 a ya e-barzh da vat e gwirionez. Ur c'hentstumm eus an arm a oa un-tenn hepken, ha n'eus ket pontigoù war an holl bistolennoù Kolibri. Kambret e oa he stumm kentañ e [[2,7 mm Kolibri]], ur munision ijinet a ratozh. Savet e oa bet, hervez, evit ma c'hallje e berc'henn en em zifenn gant un arm aes da guzhat, met abalamour da bouez dister he bannadell (0,2 gramm) ha d'he zizh izel-tre (200 m/s), ar boled en deus un energiezh 4 joul hepken<ref name=":1">{{en}} Kurt ALLEMEIER, ''[https://www.rockislandauction.com/riac-blog/the-diminuitive-kolibri-pistol The Kolibri Pistol]'', Rock Island Auction (lennet d'ar 01/10/2026)</ref>, da lavaret eo div wech ar pezh a zo aotreet e Bro-C'hall, da skouer, evit ur gopienn arm doare ''[[airsoft]]'' a-vremañ<ref>{{Fr}} ''[https://www.powerairsoft.fr/quelle-puissance-est-autorisee-pour-une-replique-dairsoft/ Quelle puissance est autorisée pour une réplique d’airsoft ?]'', Air Soft Power (lennet d'ar 01/10/2026)</ref>. War-dro {{formatnum:1000}} skouerenn eus ar bistolenn Kolibri e 2,7 mm a voe produet betek deroù ar Brezel-bed Kentañ. Goude ar brezel e voe adproduet, e [[3 mm Kolibri]] ar wech-mañ, ha dindan an anv Erika e 4,25 mm. E 1938 e paouezas ar produiñ da vat<ref name=":1" />. == Er sevenadur == Ar bistolenn Kolibri a c'haller implijout er c'hoari video ''[[Battlefield 1]]''<ref>{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/Kolibri_Pistol Kolibri Pistol]'', IMFDB (lennet d'ar 01/10/2026)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù Aostria-Hungaria]] [[Rummad:Armoù Aostria]] bqh21x05wsujz481aozqcwlj1iw9amd 0 181258 2201231 2026-10-01T22:06:40Z Kestenn 14086 Lañs dister 2201231 wikitext text/x-wiki {{Danvez pennad}} '''Fatima Ezzahra El Mansouri''' (arabeg : فاطمة الزهراء المنصوري), bet ganet d'an 3 a viz Genver 1976 e [[Marrakech]], zo ur vreutaerez hag ur bolitikourez [[Maroko|varokan]]. E 2009 e voe dilennet da gentañ maerez Marrakech<ref>{{Fr}} Dominique Lagarde, ''[https://www.lexpress.fr/monde/afrique/la-dame-de-marrakech_1039446.html?cmp_redirect=true La dame de Marrakech]'', L'Express, 02/02/2011 (lennet d'ar 01/10/2026)</ref>. Renerez ar strollad politikel eus an tu kreiz / a-gleiz ''[[Parti authenticité et modernité]]'' eo abaoe 2024. E miz Gwengolo 2026 eo bet anvet e penn gouarnamant Maroko gant ar roue [[Mohammed VI Maroko|Mohammed VI]]. Ar wech kentañ eo d'ur vaouez kaout ar c'harg-mañ<ref>{{Fr}} Nina Kozlowski, ''[https://www.jeuneafrique.com/1847603/politique/maroc-fatima-ezzahra-el-mansouri-devient-la-premiere-femme-cheffe-du-gouvernement/ Maroc : Fatima-Ezzahra El Mansouri devient la première femme cheffe du gouvernement]'', Jeune Afrique, 29/09/2026</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}}{{ALC'HWEZDIBAB:El Mansouri, Fatima Ezzahra}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1976]] [[Rummad:Politikourezed Maroko]] [[Rummad:Kentañ Ministred Maroko]] 4sa5awl3wm2csp0rxgw0h96l9eqjei4 2201245 2201231 2026-10-02T09:19:57Z Llydawr 145 2201245 wikitext text/x-wiki {{Danvez pennad}} '''Fatima Ezzahra El Mansouri''' (arabeg : فاطمة الزهراء المنصوري), bet ganet d'an 3 a viz Genver 1976 e [[Marrakech]], zo ur vreutaerez hag ur bolitikourez [[Maroko|varokan]]. E 2009 e voe dilennet da gentañ maerez Marrakech<ref>{{Fr}} Dominique Lagarde, ''[https://www.lexpress.fr/monde/afrique/la-dame-de-marrakech_1039446.html?cmp_redirect=true La dame de Marrakech]'', L'Express, 02/02/2011 (lennet d'ar 01/10/2026)</ref>. Renerez ar strollad politikel eus an tu kreiz / a-gleiz ''[[Parti authenticité et modernité]]'' eo abaoe 2024. E miz Gwengolo 2026 eo bet anvet e penn gouarnamant Maroko gant ar roue [[Mohammed VI Maroko|Mohammed VI]]. Ar wech kentañ eo d'ur vaouez kaout ar garg-mañ<ref>{{Fr}} Nina Kozlowski, ''[https://www.jeuneafrique.com/1847603/politique/maroc-fatima-ezzahra-el-mansouri-devient-la-premiere-femme-cheffe-du-gouvernement/ Maroc : Fatima-Ezzahra El Mansouri devient la première femme cheffe du gouvernement]'', Jeune Afrique, 29/09/2026</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{ALC'HWEZDIBAB:El Mansouri, Fatima Ezzahra}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1976]] [[Rummad:Politikourezed Maroko]] [[Rummad:Kentañ Ministred Maroko]] 546e8ppexwar03qywz2dwdvy703miyy 14 181259 2201234 2026-10-02T07:48:34Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Kentañ Ministred|Maroko]] [[Rummad:Politikourien Maroko]]" 2201234 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Kentañ Ministred|Maroko]] [[Rummad:Politikourien Maroko]] pm2oqe8eir1fptp1s1aq03eaj0gm4gi 0 181260 2201239 2026-10-02T08:54:17Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "{| class="infobox" {{Infobox/Titl|Browning SA-22|006400|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Browning .22.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur garabinenn '''Browning SA-22''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Belgia}} |- ! Doare |[[Karabinenn]] damaotomatek |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! Munisio..." 2201239 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Browning SA-22|006400|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Browning .22.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur garabinenn '''Browning SA-22''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro |{{Belgia}} |- ! Doare |[[Karabinenn]] damaotomatek |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! [[Munision|Munisionoù]] |[[.22 Long Rifle]]<br>[[.22 Short]] |- ! Produer |[[FN Herstal]]<br>[[Miroku]] (adalek 1974) |- ! Mare produiñ |Abaoe 1914 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! Mas (hep kartouchenn) |2,4 kg |- ! Hirder |940 mm |- ! Hirder ar c'hanol |489 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Endalc'h |Karger korzennek 10 kartouchenn (e .22 LR) / 15 kartouchenn (e .22 Short) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Lezenn |- ! Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''Browning SA-22''' eo ar c'hentañ [[karabinenn]] damaotomatek kambret e [[.22 Long Rifle]] bet lakaet war ar marc'had, e 1914. Ijinet e voe gant ar Stadunanad [[John Browning]], ha produet e vez dizehan dibaoe. Mont a ra en-dro ar Browning SA-22 gant ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre argil simpl]]. Pourveziet eo gant ur [[Karger (armoù-tan)#Karger korzennek|c'harger korzennek]]. He stummoù kentañ a oa kambret e [[.22 Long Rifle]] (karger 10 tenn) hag e [[.22 Short]] (karger 15 tenn). Adalek 1974 e voe fiziet ar produiñ en embregerezh japanat [[Miroku]], ha dilezet e voe ar c'halibr .22 Short<ref>{{en}} ''[https://www.browning.com/support/date-your-firearm/rifle/22-semi-auto-rifle.html 22 Semi-Auto Rifle]'', war lec'hienn Browning (lennet d'an 02/10/2026)</ref>. Ouzhpenn {{formatnum:500000}} skouerenn eus an SA-22 zo bet graet betek-henn<ref>{{fr}} Dave Campbell, ''[https://www.americanrifleman.org/content/a-look-back-at-the-browning-semi-automatic-22/ A Look Back at the Browning Semi-Automatic 22]'', American Rifleman, 18/07/2019 (lennet d'an 02/10/2026)</ref>. Ar [[Remington Model 24]], bet produet etre 1922 ha 1935, zo awenet gant an SA-22 a galz<ref>{{en}} Layne Simpson, ''[https://www.rifleshootermag.com/editorial/browning-sa-22-challenge-history-review/456919 Browning SA-22 Challenge Semiauto Rimfire: Its History and a Review]'', Rifle Shooter, 09/02/2022 (lennet d'an 02/10/2026)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:Browning}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Karabinennoù]] [[Rummad:Armoù Belgia]] aeeacgyzjw6sx1cevj2hzgtjuzxulgo 0 181261 2201253 2026-10-02T10:03:15Z Ar choler 52661 Pajenn krouet gant : "{| class="infobox" style="font-size:90%;" |-bgcolor="#adafda" ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:1.2em; color:#fff;" | Kumunioù Frañs |- ! {{Infobox/Titl|Landivy|bbd068|talbenn map|000}} |- | colspan="2"|[[Restr:Blason officiel Landivy.svg|60px|center]] ---- |- | colspan="2" style="text-align:center;"|[[Restr:Mairie Landivy.jpg|270px|center]] An ti-kêr |- bgcolor="#bbd068" ! colspan="2" style="text-align:center;"|Melestradurezh |- |'''[[Riez]]'''||{{..." 2201253 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |-bgcolor="#adafda" ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:1.2em; color:#fff;" | Kumunioù Frañs |- ! {{Infobox/Titl|Landivy|bbd068|talbenn map|000}} |- | colspan="2"|[[Restr:Blason officiel Landivy.svg|60px|center]] ---- |- | colspan="2" style="text-align:center;"|[[Restr:Mairie Landivy.jpg|270px|center]] An ti-kêr |- bgcolor="#bbd068" ! colspan="2" style="text-align:center;"|Melestradurezh |- |'''[[Riez]]'''||{{Frañs}} |- |'''[[Rannvro]]'''||[[Broioù al Liger]] |- |'''Bro hengounel'''||[[Maine (proviñs)|Maine]] |- |'''[[Departamant]]'''||[[Mayenne (departamant)|Mayenne)]] |- |'''[[Arondisamant]]'''||[[Arondisamant Mayenne|Mayenne]] |- |'''[[Kanton]]'''||[[Kanton Gorron|Gorron]] |- |'''[[Etrekumuniezh]]'''||Bocage Mayennais |- |'''[[Kod INSEE]]'''||53125 |- |'''[[Kod post]]'''||53190 |- |'''[[Maer]]'''||Claude Hamel <br>([[2026]]-[[2032]]) |- bgcolor="#bbd068" ! colspan="2" style="text-align:center;"|Douaroniezh |- !colspan="2" style="text-align:center;"| [https://www.google.com/maps/place/53190+Landivy/@48.4810808,-1.0777123,12z/data=!4m6!3m5!1s0x48094205ee53d083:0xa0cc46770c22705c!8m2!3d48.481266!4d-1.035041!16s%2Fm%2F03qddjp?hl=fr&entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDkyOC4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D 48° 28' 51.891" N – 01° 04' 39.764" K] ---- |- |'''Gorread'''||28,54 km² |- |'''Uhelderioù'''<br>• kreiz<br>• izelañ<br>• uhelañ||<br>161,5 m<br>92 m<br>231 m |- |'''Poblañs'''<br><small>hep kontoù doubl</small><br>||{{formatnum:1094}} (2023) [[File:Decrease.svg|10px]] |- |'''Stankter'''||38 den/km² |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- |'''Internet'''||[https://www.landivy.fr/ landivy.fr] |} '''Landivy''' zo ur [[kumun c'hall|gumun]] e [[departamant gall|departamant]] [[Mayenne (departamant)|Mayenne]] e [[Bro-C'hall]]. Penn-lec'h ur c'hanton e oa betek [[2015]], ar bloaz ma voe staget ouzh [[kanton Gorron]]<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/JORFTEXT000028652532 |title=Décret n° 2014-209 du 21 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de la Mayenne • Legifrance|accessdate=02/10/2026}}</ref>. == Lec'hanvadurezh == Daoust d'an anv ''Landivy'' seniñ evel un anv-lec'h brezhonek, ne zeu ket eus ''Lann-'' (ul lec'h relijiel er [[Grennamzer]] uhel) + ''[[Divi]]'' ; biskoazh n'eus bet komzet brezhoneg e Mayenne. Testeniekaet eo ar stumm ''Landevico'' en {{XIvet kantved}}<ref>{{fr}} Dauzat, Albert & Rostaing, Charles. ''Dictionnaire étymologique des noms de lieux en France''. Paris : Larousse, 1966 {{ISBN|978-2-85023-076-9}}</ref>, diwar an anvioù gallek kozh ''lande'' ("douar fraost", diwar ar [[galianeg]] *''landa'') ha ''vic'' ("kêriadenn", diwar al [[latin]] ''vicus'').<br> Iskis avat eo ar gerdarzh-se, pan eo anvioù-tud eil tamm holl anvioù-lec'h e ''lande'' ar c'horn-bro-se ; an anv-den «&nbsp;Divi&nbsp;» eo ''divy'' marteze, peogwir emañ Landivy war harzoù Breizh. == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery mode="packed" heights="150px"> Landivy (53) Stèle gauloise.JPG|Maen-sonn eus amzer ar C'halianed ChateauDeMausson001.jpg|Kastell Mausson FrancePaysDeLaLoireLandivyEglise.jpg|Iliz katolik ''Saint-Martin'' Chapelle du Pont-Aubray.jpg|Chapel ''Notre-Dame de Pont-au-Bray'' </gallery> == Istor == ===[[Henamzer]] === Ur maen-sonn eus amzer ar C'halianed zo bet kavet e Landivy ; e-tal an ti-kêr emañ bremañ. === [[Renad Kozh]] === An [[deog-holen]], a zegase war-dro 6% eus pinvidigezh ar rouantelezh c'hall, a redie an dud da brenañ kalz [[holen]]. E Landivy e ranked paeañ 59 lur evit 50 [[kilogramm|kg]] holen, pa oa 2 lur ar priz e dugelezh Breizh – met uhel ivez e oa ar priz evit treuziñ an harzoù ; floderien neuze a dreizhe an Airon davit holen e Breizh, a adwerzhent e Landivy marc'hadmatoc'h eget ar priz ofisiel met gant ur gounid bras bepred<ref>{{fr}} Salbert, Jacques. ''La Mayenne des origines à nos jours ''. Saint-Simon-de-Pellouaille : Nouvelles Éditions Bordessoules, 1991, p. 272 {{ISBN|978-2-903504-17-5}}</ref>. === {{XXvet kantved}} === Tri [[hent-houarn]] strizh gase eus Landivy da [[Laval (Mayenne)|Laval]] ha [[Mayenne (kêr)|Mayenne]] en departamant, ha da [[Saint-Hilaire-du-Harcouët]] e Manche. E [[1938]] ha [[1939]] e voe serret al linennoù-se, [[karr-boutin|kirri-boutin]] o erlerc'hiañ outo. <gallery mode="packed" heights="220px">LEGRIX-MAUDUIT -LANDIVY - La gare du Tramway.JPG|Porzh-houarn Landivy, kent 1914</gallery> ;[[Brezel-bed kentañ]] Da {{formatnum:1844}} den e save poblañs Landivy e [[1911]] ; 94 gwaz a gollas o buhez er brezel, eleze 4,5% eus ar boblañs<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=27773 |title=MemorialGenWeb|accessdate=02/10/2026}}</ref>. Unan anezho, ar serjant François Auguste Romain Vannier ([[1890]]-[[1914]]), bet lazhet d'ar 24 a viz Eost 1914 e Charency-Vezin e [[Meurthe-et-Moselle]], a gelenne er skol a zoug e anv bremañ<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https://www.landivy.fr/histoire_de_landivy_703.htm |title=Histoire de Landivy|accessdate=02/10/2026}}</ref>. ;[[Eil Brezel-bed]] A-c'houde [[Skrapadeg ar Vélodrome d'Hiver|skrapadeg ar ''Vel' d'Hiv'']] e miz Gouere [[1942]] e voe savet e Landivy meur a rouedad [[Rezistañs]] evit saveteiñ bugale [[Yuzevien|yuzev]], a lakaed da emzivazed en abeg d'ar brezel hag a veze fiziet da gouerien o mage, o desave, o skoliatae hag o gwareze ; war-dro 70 bugel a voe saveteet en doare-se<ref>{{fr}} ''Les Juifs en Mayenne et l'antisémitisme, 1939-1945''. Laval : Archives départementales de la Mayenne, 1997, pp. 16-17 {{ISBN|978-2-86053-027-9}}</ref>{{,}}<ref>{{fr}} {{Cite web|url=https://www.ouest-france.fr/pays-de-la-loire/landivy-53190/deux-familles-mayennaises-ont-recu-la-medaille-des-justes-3860237 |title=Ouest-France, 22/11/2015|accessdate=02/10/2026}}</ref> D'an 3 a viz Eost [[1944]] e vie dieubet Landivy gant 358th Infantry Regiment an [[Arme ar Stadoù-Unanet|U. S. Army]]<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://www.90thdivisionassoc.org/90thDivisionFolders/358thhistorybook/358thhistory.htm#four |title=Battle History – Third Batalion 358th Infantry|accessdate)02/10/2026}}</ref>. <gallery mode="packed" heights="150px"> Victimes de la guerre de 39-44.jpg|Plakenn war Monumant ar Re Varv Landivy mémorial de guerre.jpg|Kounlec'h an Dieubidigezh Mémorial a Landivy.jpg|Plakenn en enor d'ar soudarded stadunanat </gallery> == Douaroniezh == Emañ Landivy war harzoù an departamant Mayenne, stok ouzh an departamantoù [[Il-ha-Gwilen]] e Breizh ha [[Manche]] e [[Normandi (rannvro)|Normandi]]. ;Kumunioù amezek {{Lec'hiadur kêr|kêr=''Landivy''|gwalarn=[[Les Loges-Marchis]] (Manche)<br>[[Louvigneg-an-Dezerzh]] (Breizh)|norzh=[[Savigny-le-Vieux]] (Manche)|biz=Savigny-le-Vieux<br>[[Buais-Les-Monts]] (Manche)|kornôg=Louvigneg-an-Dezerzh|reter=[[Fougerolles-du-Plessis]]|gevred=[[La Dorée]]|su=[[Saint-Mars-sur-la-Futaie]]|mervent=[[Bazeleg-an-Dezerzh]] (Breizh)<br>[[Pontmain]]|enklozadur=}} Div stêr a red dre ar gumun : an Airon (41,8 km he hirder ; un adstêr d'ar [[Sélune]] eo) hag he adstêr Cambre (15,2 km). == Melestradurezh == {{DilennadDeroù|Titl=Roll maered ar gumun}} {{Dilennad|Deroù=1790|Penn=|Anv=Jean Baptiste Maximilien Voillaume|Strollad=|Karg=Person}} {{Dilennad|Deroù=1793|Penn=|Anv=R. Clouard|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1793|Penn=|Anv=Hossard|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1798|Penn=Hamon|Anv=|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1800|Penn=1813|Anv=Étienne-Pierre Barabé|Strollad=|Karg=Noter}} {{Dilennad|Deroù=1816|Penn=1830|Anv=Jean-Baptiste Dugué-Latouche|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1830|Penn=1831|Anv=Joseph Hossard|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1831|Penn=1836|Anv=César-Marie-Pierre Brochard|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1836|Penn=1840|Anv=Louis-René-Alexandre Hamon-Landelle|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1840|Penn=1848|Anv=Jean-François Ledauphin-Dubourg[|Strollad=|Karg=Alvokad, barner}} {{Dilennad|Deroù=1848|Penn=1855|Anv=Hyacinthe Hossard|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1855|Penn=|Anv=Joseph Hossard|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1870|Penn=1878|Anv=Ernest Le Dauphin|Strollad=Tu dehou|Karg=Perc'henn douar}} {{Dilennad|Deroù=1878|Penn=1888|Anv=François Hamon<ref name="MK">Marvet e-kerzh e gefridi.</ref>|Strollad=|Karg=Grefier}} {{Dilennad|Deroù=1888|Penn=|Anv=Le Dauphin|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1904|Penn=|Anv=Nourry|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1915|Penn=06/10/1922|Anv=Firmin Boulanger<ref name="MK" />|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=11/1922|Penn=24/12/1922|Anv=Eugène Hallé<ref name="MK" />|Strollad=|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=02/1923|Penn=|Anv=Henri Guilloux|Strollad=<abbr title="Républicains de gauche">RG</abbr>|Karg=Barner a beoc'h}} {{Dilennad|Deroù=1944|Penn=1947|Anv=Henri Maudet|Strollad=Dizalc'h|Karg=}} {{Dilennad|Deroù=1947|Penn=1995|Anv=Maurice Loisel|Strollad=Dizalc'h|Karg=Mezeg}} {{Dilennad|Deroù=1995|Penn=01/2018|Anv=Jean-Pierre Dupuis|Strollad=<abbr title="Divers droite">DVD</abbr>|Karg=Mezeg-loened}} {{Dilennad|Deroù=01/2018|Penn=03/2026|Anv=Marcel Ronceray|Strollad=Dizalc'h|Karg=Kelenner}} {{Dilennad|Deroù=03/2026|Penn=(2032)|Anv=Claude Hamel|Strollad=|Karg=Sterner er velestradurezh foran}} {{DilennadFedoù}} {{DilennadPenn}} == Emdroadur ar boblañs 1793-2023 == <div style="text-align:center;"> <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7) ImageSize = width:900 height:350 PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50 DateFormat = x.y Period =from:0 till:2200 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:00 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1793 text:93 bar:1800 text:1800 bar:1806 text:06 bar:1821 text:21 bar:1831 text:31 bar:1836 text:36 bar:1841 text:41 bar:1846 text:46 bar:1851 text:51 bar:1856 text:56 bar:1861 text:61 bar:1866 text:66 bar:1872 text:72 bar:1876 text:76 bar:1881 text:81 bar:1886 text:86 bar:1891 text:91 bar:1896 text:96 bar:1901 text:1901 bar:1906 text:06 bar:1911 text:11 bar:1921 text:21 bar:1926 text:26 bar:1931 text:31 bar:1936 text:36 bar:1946 text:46 bar:1954 text:54 bar:1962 text:62 bar:1968 text:68 bar:1975 text:75 bar:1982 text:82 bar:1990 text:90 bar:1999 text:99 bar:2006 text:2006 bar:2011 text:11 bar:2016 text:16 bar:2021 text:21 bar:2023 text:23 PlotData= color:barra width:10 align:left bar:1793 from:0 till: 1631 bar:1800 from:0 till: 1872 bar:1806 from:0 till: 1854 bar:1821 from:0 till: 1820 bar:1831 from:0 till: 1911 bar:1836 from:0 till: 2013 bar:1841 from:0 till: 1950 bar:1846 from:0 till: 2001 bar:1851 from:0 till: 2085 bar:1856 from:0 till: 2104 bar:1861 from:0 till: 2107 bar:1866 from:0 till: 2087 bar:1872 from:0 till: 2020 bar:1876 from:0 till: 2005 bar:1881 from:0 till: 1946 bar:1886 from:0 till: 1982 bar:1891 from:0 till: 1961 bar:1896 from:0 till: 1931 bar:1901 from:0 till: 1915 bar:1906 from:0 till: 1896 bar:1911 from:0 till: 1844 bar:1921 from:0 till: 1715 bar:1926 from:0 till: 1746 bar:1931 from:0 till: 1703 bar:1936 from:0 till: 1665 bar:1946 from:0 till: 1680 bar:1954 from:0 till: 1593 bar:1962 from:0 till: 1565 bar:1968 from:0 till: 1525 bar:1975 from:0 till: 1473 bar:1982 from:0 till: 1456 bar:1990 from:0 till: 1391 bar:1999 from:0 till: 1286 bar:2006 from:0 till: 1212 bar:2011 from:0 till: 1153 bar:2016 from:0 till: 1147 bar:2021 from:0 till: 1148 bar:2023 from:0 till: 1094 TextData= fontsize:S pos:(50,10) text: </timeline> • Andonioù : Cassini hag [[EBSSA]] </div> == Notennoù == {{Commonscat|Landivy}} {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù Mayenne]] op5jzlj2we2u2ckfuxnhaq79xx8991w