Wikipedia
brwiki
https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer
MediaWiki 1.47.0-wmf.22
first-letter
Media
Dibar
Kaozeal
Implijer
Kaozeadenn Implijer
Wikipedia
Kaozeadenn Wikipedia
Restr
Kaozeadenn Restr
MediaWiki
Kaozeadenn MediaWiki
Patrom
Kaozeadenn Patrom
Skoazell
Kaozeadenn Skoazell
Rummad
Kaozeadenn Rummad
TimedText
TimedText talk
Modulenn
Kaozeadenn modulenn
Event
Event talk
Wikipedia:Pajennoù da ziverkañ
4
2564
2201312
2195283
2026-10-03T18:14:04Z
Kestenn
14086
/* Moelfryn (Ceredigion) */ rann nevez
2201312
wikitext
text/x-wiki
{{Wikipedia:Goulennoù ouzh ar verourien/Taolenn}}
Amañ e c'heller kinnig ma vo diverket pajennoù gant ar verourien. Evit kaout '''roll ar verourien, klikit [[Wikipedia:Roll_ar_verourien|amañ]]'''.
Evit lakaat diverkañ war ar prim pajennoù faziek-sklaer, da skouer evit titloù faziek, implijit an daolenn a-zehou ha klikit war '''[[Wikipedia:Goulenn diverkañ raktal|Diverkañ raktal]]'''. A-hend-all, enskrivit anv ar pennad a-is.
Gallout a rit goulenn ouzh ar [[Wikipedia:Merourien|verourien]] seveniñ obererezhioù all ivez. Sellit ouzh an daolenn a-zehou.
Gallout a reer kavout an dielloù [[:Rummad:Pajennoù da ziverkañ/dielloù|eno]].
==Abegoù da ziverkañ==
Meur a abeg a c'hall bezañ da c'houlenn ma vo diverket ur pennad :
*pajennadoù ha n'emaint ket e brezhoneg (ma ne vez ket resisaet warno emeur o treiñ anezho)
*pajennoù goullo (ma n'eo ket resisaet warno emeur o sevel anezho)
*pajennoù didalvoud a-grenn (unan all resisoc'h pe glokoc'h a zo bet savet)
*pajennoù doubl (div bajenn dezho titloù disheñvel evit an hevelep tra)
*'''pajennoù a zo ur fazi anat en titl anezho''' (fazioù splann, fazi bizskrivañ, fazi e doare-skrivañ un anv divoutin, fazi yezhadur, ger ijinet ha savet fall, fazi a-enep reolennoù Wikipedia ...)
Evezhiadenn a-bouez: kalz eus ar pajennoù a vez goulennet diverkañ zo pennadoù hag a c'haller treiñ aes en un [[adkas]] e gwirionez, ha mat pell zo. Soñjit e kement-se a-raok goulenn ma vo diverket ur bajenn.
<div class="plainlinks">
{| align="center" border="0" cellpadding="4" cellspacing="4" style="border: 2px solid #3366BB; background:#FFF0FF;"
| <span style="font-size:2.5em;"> [{{SERVER}}{{localurl:Wikipedia:Pajennoù da ziverkañ|action=edit§ion=new}} Ouzhpennañ anv ur bajenn da ziverkañ] </span>
|}
</div>
__TOC__
= Goulennoù bet respontet dezho =
== [[:Rummad:Marvet nevez zo]] ==
Ur rummad iskis, ne welan ket petra a zigas. A galon, [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 25 Du 2025 da 10:10 (UTC)
: Ennañ e vo kavet ar pajennoù a zo ar patrom [[:Patrom:Marvet nevez zo]] enno. Ur rummad tetknikel eo, implijet e 57 wiki all (liammet am eus ouzh Wikidata). Da zerc’hel neuze, a soñj din. A-hend-all e c’hallfemp diverkañ a patrom ma ne reomp ket gantañ. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 25 Du 2025 da 12:03 (UTC)
:: {{graet}} Ouzhpennet am eus un displegadenn. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 13 Gen 2026 da 10:04 (UTC)
== [[:Rummad:Merc'hed el livadur]] ==
Rummad goullo. Ur [[:Rummad:Merc'hed el livadurioù]] zo. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 18 Kzu 2025 da 09:16 (UTC)
:{{graet}} Graet. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 11 Gen 2026 da 16:28 (UTC)
== [[:Rummad:Paotred el livadur]] ==
Rummad goullo. Ur [[:Rummad:Paotred el livadurioù]] zo. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 18 Kzu 2025 da 13:32 (UTC)
:{{graet}} Graet. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 11 Gen 2026 da 16:28 (UTC)
== [[:Rummad:Loened el livadur]] ==
Rummad goullo. Ur [[:Rummad:Loened el livadurioù]] zo. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 18 Kzu 2025 da 13:32 (UTC)
:{{graet}} Graet. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 11 Gen 2026 da 16:28 (UTC)
==[[:Rummad:Merc'hed an arzoù]]==
Rummad goullo. Ur [[:Rummad:Merc'hed en arzoù]] zo. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 11 Gen 2026 da 15:27 (UTC)
:{{graet}} Graet. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 11 Gen 2026 da 16:29 (UTC)
==[[:Rummad:Gouiziadoniezh]]==
Goullo. Ur [[:Rummad:Gouiziegezh]] zo. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 15 Gen 2026 da 10:06 (UTC)
:{{graet}} Graet. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 14 C'hwe 2026 da 20:09 (UTC)
== [[Emsavadeg]] ==
Ne oa ket liammet etrewiki savet em eus unan all [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 26 Mae 2025 da 10:50 (UTC)
:@[[Implijer:Dakbzh|Dakbzh]] [https://br.wikipedia.org/wiki/Dibar:PetraGasBetekAma%C3%B1/Emsavadeg Pajennoù zo] gant liammoù war-du ar bajenn-mañ, ha gallout a rafes kemmañ anezho a-raok ma vo diverket ar bajenn? [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 30 Mae 2025 da 11:30 (UTC)
::@[[Implijer:Dishual|Dishual]] (meneget am boa un implijer all dre fazi) Pe pajenn all az peus savet? Hag evel em eus skrivet a-us e chom pajennoù enno liammoù war-du ar bajenn [[Emsavadeg]]. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 30 Gwe 2025 da 06:42 (UTC)
:::Demat,
:::da skarzhañ, ober a rin un adkas.
:::A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 30 Gwe 2025 da 10:48 (UTC)
::::Gallout a rez lakaat ar bajenn da adkas, n’eus ket ezhomm diverkañ anezhi. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 30 Gwe 2025 da 11:29 (UTC)
::::: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 3 Meu 2026 da 15:38 (UTC)
== Karantoer ==
[[Karantoer]]: da vout diverket mar plij. Savet am eus daou bennad Karantoer, kumun gozh, ha Karantoer, kumun nevez, evit ma vo aesoc'h. Trugarez en a-raok. [[Implijer:Dakbzh|Dakbzh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dakbzh|kaozeal]]) 22 Mez 2025 da 18:57 (UTC)
:@[[Implijer:Dakbzh|Dakbzh]] evit skarat ur bajenn eo gwelloc’h goulenn ouzh ur merour hen ober evit ma vo eilet an istorioù. Re ziwezhat eo en degouezh-mañ. A-zivout ar bajenn [[Karantoer]], perak ne vije ket lakaet da bajenn disheñvelout?
:Hag ivez:
:* [https://br.wikipedia.org/wiki/Dibar:PetraGasBetekAma%C3%B1/Karantoer liammoù diabarzh] zo war-du [[Karantoer]], moarvat e vije gwelloc’h lakaat anezho da gas war-du unan eus ar pennadoù nevez
:* Kas a ra al liammoù etrewiki war-du pajenn ar gumun gozh c’hoazh.
:A galon, [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 23 Mez 2025 da 16:14 (UTC)
:: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 3 Meu 2026 da 15:38 (UTC)
== Kêrioù Louisiana ==
Nullañ [[:Rummad:Kêrioù Louisiana]], ur [[:Rummad:Kêrioù Louiziana]] zo dija. A galon. [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 28 C'hwe 2026 da 11:09 (UTC)
: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 3 Meu 2026 da 15:38 (UTC)
== [[Timbroù diwar-benn Breizh]] ==
N’eus anv eus hini ebet er pennad. NB: timbroù modern Bro-C’hall n’int ket frank a wirioù hag e vint da ziverkañ, na bellgasit skeudenn ebet anezho. Evel-just eo aotreet skrivañ un destenn diwar o fenn, met evit poent n’eo ket bet graet. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 1 C'hwe 2025 da 11:20 (UTC)
:N'eus skeudenn ebet er pennad. Ne gomprenan ket.... [[Implijer:Tanjee 66|Tanjee 66]] ([[Kaozeadenn Implijer:Tanjee 66|kaozeal]]) 12 C'hwe 2025 da 16:53 (UTC)
::@[[Implijer:Tanjee 66|Tanjee 66]] Marteze n’eo ket sklaer a-walc’h ar pezh am eus skrivet. Daou dra zo, hep liamm etrezo.
::1. Kinnig a ran diverkañ ar pennad peogwir n’eus netra ennañ a-zivout « timbroù diwar-benn Breizh ».
::2. Ma vefe skeudennoù eus timbroù diwar-benn Breizh gant unan bennak, taolit evezh, moarvat n’int ket aotreet abalamour d’ar c’hopyright. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 12 C'hwe 2025 da 17:38 (UTC)
:::Sklaeroc'h bremañ. Va respont :
:::1 Din-me eo splann al liamm gant Breizh : tudennoù bet ganet e Breizh, lec'hioù, kêrioù, darvoudoù a bep seurt bet c'hoarvezet er vro. Posubl e vefe ouzhpennañ ur pennadig evit displegañ dre ar munut an dibab zo bet graet, gwir
:::2 Ober a ran gant skeudennoù a gavan e Wiki Commons, ha nemet ar re a gavan eno. Me 'm eus soñj bezañ lennet e oa aotreet skeudenn un timbr a Vro'-C'hall gant m'eo meneget "La Poste" e-kichen ar skeudenn. Dav eo din gwiriekaat ar fed-se. Forzh penaos ne rin tra a savfe a-enep ar gwirioù miret-strizh.
:::A galon [[Dibar:Degasadennoù/2A02:8440:7142:2E7:0:2F:71B2:6901|2A02:8440:7142:2E7:0:2F:71B2:6901]] 12 C'hwe 2025 da 18:16 (UTC)
::::@[[Implijer:Tanjee 66|Tanjee 66]] Kompren a ran gwelloc’h. Hervezon eo anvet fall ar pennadoù: da skouer, pa welan ur pennad anvet [[:Roll timbroù embannet gant Postoù Frañs]] e soñjan kavout ennañ an holl anezho, met e gwirionez e tenn ar pennad d’ar re a-zivout Breizh nemetken. Neuze e tlefe ar pennad bezañ adanvet [[:Roll timbroù a denn da Vreizh embannet gant Postoù Frañs]], pe un dra bennak evel-se.
::::A-zivout ar skeudennoù: chom a ra da ober war-dro [[:Rummad:Files uploaded by User:Tanjee|ar re-se]]. Ret eo menegiñ aotre-implijout pep restr, a-hend-all e vo diverket. Ar re a zo bet embannet gant Bro-C’hall a vo da ziverkañ, war-bouez ar re gozh a zo aet d’an domani foran. Sell ouzh [[:fr:Projet:Philatélie/Copyright des timbres|an displegadenn-mañ]]. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 12 C'hwe 2025 da 19:06 (UTC)
:::::Emañ ar roll er rubrikenn "Timbroù diwar-benn Breizh". Ne vefe ket awalc'h ? [[Dibar:Degasadennoù/2A02:8440:7142:2E7:0:2F:71B2:6901|2A02:8440:7142:2E7:0:2F:71B2:6901]] 12 C'hwe 2025 da 21:23 (UTC)
::::::2 Ya, skeudennoù bet ebarzhet gwechall, dav eo din cheñch anezho. [[Dibar:Degasadennoù/2A02:8440:7142:2E7:0:2F:71B2:6901|2A02:8440:7142:2E7:0:2F:71B2:6901]] 12 C'hwe 2025 da 21:25 (UTC)
::::::N’eo ket. Rankout a ra titl pep pennad deskrivañ an endalc’h. Ur meskaj zo bremañ hag gwelout a reer anezhañ, da skouer, pa lenner [[Timbroù an Emirelezhioù Arab Unanet]]: liammoù zo war-du [[Timbr Postoù Ajman]], a zo arbennik war ar timbroù a-zivout Breizh, ha [[Timbroù Manama]], a-zivout an holl dimbroù eus al lec’h-mañ.
::::::Un dra all: n’eus nemet liammoù er pennad pennañ [[Timbroù diwar-benn Breizh]] ha berr eo [[Timbr Postoù Ajman]], [[Timbroù Postoù Manav]], [[Timbroù Postoù Monako]] ha [[Timbroù Postoù Spagn]]. Gallout a rafent bezañ kendeuzet gant ar pennad pennañ. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 13 C'hwe 2025 da 07:33 (UTC)
:@[[Implijer:Tanjee 66|Tanjee 66]] Lusket eo an traoù c’hoazh. Adanvet az peus [[Timbroù diwar-benn Breizh]] e [[Roll timbroù a denn da Vreizh embannet gant Postoù Frañs]], adkrouet az peus [[Timbroù diwar-benn Breizh]] evel m’edo, ha chom a ra ur pennad [[Roll timbroù embannet gant Postoù Frañs]] a zlefe bezañ [[Roll timbroù a denn da Vreizh embannet gant Postoù Frañs]]. Digomprenus eo. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 27 C'hwe 2025 da 14:15 (UTC)
::@[[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] : Ar gwir zo ganit. Reizhet 'm eus ar bajennad. A galon.@[[Implijer:Tanjee 66|Tanjee 66]]
::Mod all, posubl eo kendeuziñ ar pennadoù ar meneg eus timbroù Spagn, Monako... N'em boa ket savet pennadoù "Manav" na "Ajman", kendalc'het 'm eus war an hevelep patrom, da laret eo ur pennad/bro. Met gwir eo, berr tre eo. [[Implijer:Tanjee|Tanjee]] ([[Kaozeadenn Implijer:Tanjee|kaozeal]]) 27 C'hwe 2025 da 16:18 (UTC)
:::Gallout a rafes derc’hel ur pennad arbennik evit ar re embannet gant Postoù Frañs ha lakaat danvez ar pennadoù all e-barzh [[Timbroù diwar-benn Breizh]]. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 27 C'hwe 2025 da 16:24 (UTC)
:::: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 8 Meu 2026 da 15:37 (UTC)
== Stiradoù skinwel Sukorea ==
An holl bajennoù e [[:Rummad:Stiradoù skinwel Sukorea]] (hag ar rummad) a zo bet krouet gant ur gont spam bet stanket, pell zo, en un doare hollek. Kinnig a ran diverkañ an holl. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 22 C'hwe 2026 da 12:21 (UTC)
: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 16 Meu 2026 da 20:41 (UTC)
== Roll tud vrudet Puerto Rico ==
[[Roll tud vrudet Puerto Rico]] eo ar pennad nemetañ a grog gant "Roll tud", war-bouez [[Roll tud bet drouklazhet]]. Ur rummad [[:Rummad:Tud Puerto Rico]] zo dija, ha n'eus boued ebet er pennad nemet an anvioù. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 8 Meu 2026 da 15:46 (UTC)
: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 26 Meu 2026 da 10:28 (UTC)
== Rummad:Arme ==
Goullo. Ur Rummad:Luioù zo.--[[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 27 C'hwe 2020 da 20:59 (UTC)
:Plas zo evit an daou : [[:en:Category:Military]] ha [[:en:Category:Armies]]. Ret e vo choaz anv avat, etre [[:Rummad:Luioù]] ha [[:Rummad:Armeoù]]. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 28 C'hwe 2020 da 07:45 (UTC)
::Petra eo an diforc'h etre an daou rummad e saozneg ?--[[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 7 Meu 2020 da 09:23 (UTC)
::: ?--[[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 29 Meu 2020 da 16:24 (UTC)
::::Sellit ouzh ar rummadoù saoznek evit kompren an diforc'h etrezo. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 30 Meu 2020 da 10:44 (UTC)
:::::{{Studi}}--[[Implijer:Gwendal|Gwendal]] ([[Kaozeadenn Implijer:Gwendal|kaozeal]]) 25 Ebr 2020 da 06:34 (UTC)
::::::Ne seblant ket gwall splann an diferañs e saozneg din. Din-me e rankor choaz etre Arme ha Lu e brezhoneg dre m'eo heñvelster. Tuet e vijen da vont war-zu "Arme", met ne gavan ket unan kalz gwelloc'h eget egile. Petra a soñjit ? [[File:Flag of Ukraine.svg|20px]] [[Implijer:Lekemok|Lekemok]] <small>([[Kaozeadenn_Implijer:Lekemok|kaozeal]])</small> 28 Ebr 2022 da 08:26 (UTC)
Ali on ivez da skrivañ armeoù--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 17 Mae 2022 da 22:42 (UTC)
: Kozh-Noe eo ar goulenn-mañ. Dizimplij eo ar rummad Luioù, ennañ ez eus ur rummad Morlu, goullo. Ma n'eus ali ebet a-enep a-benn nebeut e tiverkin an daou. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 8 Meu 2026 da 15:51 (UTC)
:: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 26 Meu 2026 da 10:28 (UTC)
== [[Teorienn an unifikasion vras]] ==
Ur pennad [[Peurunvanidigezh]] zo dija. [[Implijer:T42N24T|T42N24T]] ([[Kaozeadenn Implijer:T42N24T|kaozeal]]) 24 Meu 2026 da 17:36 (UTC)
: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 22 Ebr 2026 da 16:42 (UTC)
== Phare d’Eckmühl ==
Pennad [[Phare d’Eckmühl]] da ziverkañ, ur pennad [[Chancerelle]] (ledanoc'h) zo bet krouet. Phare d’Eckmühl n'eo ken ur merk eus Chancerelle. A galon, [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 22 Ebr 2026 da 20:27 (UTC)
: Adkaset, an adkas re raio ket poan d’am soñj. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 23 Ebr 2026 da 09:51 (UTC)
== Gourinizi Breizh ==
[[Gourinizi Breizh]] a glot gant ur rummad hag a zo anezhañ dija (trugarez @[[Implijer:Arko|Arko]]). Diverkañ a rin nemet ma soñj d'unan bennak eo mat mirout. A galon, 6 Ebr 2026 da 19:00 (UTC) [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 6 Ebr 2026 da 19:00 (UTC)
:{{graet}} Diverket [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 1 Mae 2026 da 07:26 (UTC)
<!-------------------------------------------------------------------------------------------------->
= Goulennoù war studi =
== Rummad:Mezegiezh ha Rummad:Medisinerezh ==
Ha neuze Rummad:Mezeien ha Rummad:Medisinered, hag all.--[[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 29 Meu 2020 da 16:24 (UTC)
:An daou a zo ? Dav 'vo choaz neuhe, ha sevel un adkas matrehe ? [[Implijer:Lekemok|Lekemok]] ([[Kaozeadenn Implijer:Lekemok|kaozeal]]) 29 Meu 2020 da 20:43 (UTC)
::Ya, peseurt hini choaz d'az meno ?--[[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 29 Meu 2020 da 20:58 (UTC)
:::Tued 'vezan da implijed "medisin" kentoc'h eged "mezeg" (ha neuze "medisinerezh"). An Ofis a laka an daou war-wel ([http://www.brezhoneg.bzh/87-termofis.htm Médecine - Termofis]). Ar sañtimant 'm eus bed memestra e reer kentoc'h gant "mezegiezh" e metoù an emsav (met gant "medisin" ewid kaozeal diwar-benn an den :) ), an dra-he zo kaoz 'm boa rummataed ar pennadoù-nevez 'm boa graed dindan "mezegiezh". [[Implijer:Lekemok|Lekemok]] ([[Kaozeadenn Implijer:Lekemok|kaozeal]]) 30 Meu 2020 da 11:44 (UTC)
::::En degouezh-se e tiverker ar rummad diezhomm da gustum, goude bezañ cheñchet ar rummad er pennadoù. Votiñ a rafen evit mezeien ha mezegiezh. --[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 30 Ebr 2022 da 16:03 (UTC)
= Goulennoù d'ober war o zro =
== [[:Rummad:Meteorologiezh]] ==
Ur rummad [[:Rummad:Hinouriezh]] a zo dija. A galon, [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 13 Du 2025 da 13:18 (UTC)
: Arabat kemmeskañ an daou. Er yezhoù all e lakaer kemm etre ar rummadoù [[:ca:Categoria:Meteorologia]] ha [[:ca:Categoria:Climatologia]], pe [[:en:Category:Meteorology]] ha [[:en:Category:Climatology]] evel ma lakaer kemm etre ar pennadoù [[:ca:Meteorologia]] ha [[:ca:Climatologia]], [[:en:Meteorology]] ha [[:en:Climatology]]... --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 19 Du 2025 da 15:37 (UTC)
::Ya, daou dra disheñvel eo an hin ha liv an amzer. Da virout a gav din. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 17:47 (UTC)
:::Ya gouzout a ran eo daou dra disheñvel, met Geriadur Ménard, Termofis, Glosbe ha Preder a dro météorologie e hinouriezh. Ménard & Termofis a dro climatologie e hinadouriezh. Brezhoneg21 (geriadur ar skiantoù) & Favreau a dro climatologie e klimatologiezh, skiant an hin (ha météorologie e meteorologiezh, studi an amzer). A galon, [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 25 Du 2025 da 10:05 (UTC)
== Menegerioù ==
Ar [[:Rummad:Menegerioù]] hag an isrummadoù ne servijont da netra, a gav din. Ar rummadoù ha n'eo ket ar pajennoù rummataet enno, evel-just. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 27 C'hwe 2026 da 19:59 (UTC)
<!--arabat skrivañ izeloc'h-arabat skrivañ a-is-arabat skrivañ a-is-arabat skrivañ a-is-arabat skrivañ a-is-arabat skrivañ a-is-->
[[Rummad:Wikipedia]]
[[Rummad:Pajennoù da ziverkañ]]
== [[Moelfryn (Ceredigion)]] ==
N'eus ket eus ar bajenn-mañ hervez ur gaozeadenn boulc'het diwar-benn ar pennad-mañ. Ne seblant ket din bezañ eus ar gêriadenn ivez, pa sellan ouzh kartennoù enlinenn. Kinnig a ran nullañ, nemet e savo unan bennak a-enep. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 3 Here 2026 da 18:14 (UTC)
ernw7oyju2cjgohrfjpzhv1awfpw2my
2201316
2201312
2026-10-03T19:02:36Z
Dishual
612
/* Moelfryn (Ceredigion) */ Respont
2201316
wikitext
text/x-wiki
{{Wikipedia:Goulennoù ouzh ar verourien/Taolenn}}
Amañ e c'heller kinnig ma vo diverket pajennoù gant ar verourien. Evit kaout '''roll ar verourien, klikit [[Wikipedia:Roll_ar_verourien|amañ]]'''.
Evit lakaat diverkañ war ar prim pajennoù faziek-sklaer, da skouer evit titloù faziek, implijit an daolenn a-zehou ha klikit war '''[[Wikipedia:Goulenn diverkañ raktal|Diverkañ raktal]]'''. A-hend-all, enskrivit anv ar pennad a-is.
Gallout a rit goulenn ouzh ar [[Wikipedia:Merourien|verourien]] seveniñ obererezhioù all ivez. Sellit ouzh an daolenn a-zehou.
Gallout a reer kavout an dielloù [[:Rummad:Pajennoù da ziverkañ/dielloù|eno]].
==Abegoù da ziverkañ==
Meur a abeg a c'hall bezañ da c'houlenn ma vo diverket ur pennad :
*pajennadoù ha n'emaint ket e brezhoneg (ma ne vez ket resisaet warno emeur o treiñ anezho)
*pajennoù goullo (ma n'eo ket resisaet warno emeur o sevel anezho)
*pajennoù didalvoud a-grenn (unan all resisoc'h pe glokoc'h a zo bet savet)
*pajennoù doubl (div bajenn dezho titloù disheñvel evit an hevelep tra)
*'''pajennoù a zo ur fazi anat en titl anezho''' (fazioù splann, fazi bizskrivañ, fazi e doare-skrivañ un anv divoutin, fazi yezhadur, ger ijinet ha savet fall, fazi a-enep reolennoù Wikipedia ...)
Evezhiadenn a-bouez: kalz eus ar pajennoù a vez goulennet diverkañ zo pennadoù hag a c'haller treiñ aes en un [[adkas]] e gwirionez, ha mat pell zo. Soñjit e kement-se a-raok goulenn ma vo diverket ur bajenn.
<div class="plainlinks">
{| align="center" border="0" cellpadding="4" cellspacing="4" style="border: 2px solid #3366BB; background:#FFF0FF;"
| <span style="font-size:2.5em;"> [{{SERVER}}{{localurl:Wikipedia:Pajennoù da ziverkañ|action=edit§ion=new}} Ouzhpennañ anv ur bajenn da ziverkañ] </span>
|}
</div>
__TOC__
= Goulennoù bet respontet dezho =
== [[:Rummad:Marvet nevez zo]] ==
Ur rummad iskis, ne welan ket petra a zigas. A galon, [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 25 Du 2025 da 10:10 (UTC)
: Ennañ e vo kavet ar pajennoù a zo ar patrom [[:Patrom:Marvet nevez zo]] enno. Ur rummad tetknikel eo, implijet e 57 wiki all (liammet am eus ouzh Wikidata). Da zerc’hel neuze, a soñj din. A-hend-all e c’hallfemp diverkañ a patrom ma ne reomp ket gantañ. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 25 Du 2025 da 12:03 (UTC)
:: {{graet}} Ouzhpennet am eus un displegadenn. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 13 Gen 2026 da 10:04 (UTC)
== [[:Rummad:Merc'hed el livadur]] ==
Rummad goullo. Ur [[:Rummad:Merc'hed el livadurioù]] zo. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 18 Kzu 2025 da 09:16 (UTC)
:{{graet}} Graet. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 11 Gen 2026 da 16:28 (UTC)
== [[:Rummad:Paotred el livadur]] ==
Rummad goullo. Ur [[:Rummad:Paotred el livadurioù]] zo. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 18 Kzu 2025 da 13:32 (UTC)
:{{graet}} Graet. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 11 Gen 2026 da 16:28 (UTC)
== [[:Rummad:Loened el livadur]] ==
Rummad goullo. Ur [[:Rummad:Loened el livadurioù]] zo. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 18 Kzu 2025 da 13:32 (UTC)
:{{graet}} Graet. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 11 Gen 2026 da 16:28 (UTC)
==[[:Rummad:Merc'hed an arzoù]]==
Rummad goullo. Ur [[:Rummad:Merc'hed en arzoù]] zo. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 11 Gen 2026 da 15:27 (UTC)
:{{graet}} Graet. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 11 Gen 2026 da 16:29 (UTC)
==[[:Rummad:Gouiziadoniezh]]==
Goullo. Ur [[:Rummad:Gouiziegezh]] zo. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 15 Gen 2026 da 10:06 (UTC)
:{{graet}} Graet. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 14 C'hwe 2026 da 20:09 (UTC)
== [[Emsavadeg]] ==
Ne oa ket liammet etrewiki savet em eus unan all [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 26 Mae 2025 da 10:50 (UTC)
:@[[Implijer:Dakbzh|Dakbzh]] [https://br.wikipedia.org/wiki/Dibar:PetraGasBetekAma%C3%B1/Emsavadeg Pajennoù zo] gant liammoù war-du ar bajenn-mañ, ha gallout a rafes kemmañ anezho a-raok ma vo diverket ar bajenn? [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 30 Mae 2025 da 11:30 (UTC)
::@[[Implijer:Dishual|Dishual]] (meneget am boa un implijer all dre fazi) Pe pajenn all az peus savet? Hag evel em eus skrivet a-us e chom pajennoù enno liammoù war-du ar bajenn [[Emsavadeg]]. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 30 Gwe 2025 da 06:42 (UTC)
:::Demat,
:::da skarzhañ, ober a rin un adkas.
:::A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 30 Gwe 2025 da 10:48 (UTC)
::::Gallout a rez lakaat ar bajenn da adkas, n’eus ket ezhomm diverkañ anezhi. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 30 Gwe 2025 da 11:29 (UTC)
::::: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 3 Meu 2026 da 15:38 (UTC)
== Karantoer ==
[[Karantoer]]: da vout diverket mar plij. Savet am eus daou bennad Karantoer, kumun gozh, ha Karantoer, kumun nevez, evit ma vo aesoc'h. Trugarez en a-raok. [[Implijer:Dakbzh|Dakbzh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dakbzh|kaozeal]]) 22 Mez 2025 da 18:57 (UTC)
:@[[Implijer:Dakbzh|Dakbzh]] evit skarat ur bajenn eo gwelloc’h goulenn ouzh ur merour hen ober evit ma vo eilet an istorioù. Re ziwezhat eo en degouezh-mañ. A-zivout ar bajenn [[Karantoer]], perak ne vije ket lakaet da bajenn disheñvelout?
:Hag ivez:
:* [https://br.wikipedia.org/wiki/Dibar:PetraGasBetekAma%C3%B1/Karantoer liammoù diabarzh] zo war-du [[Karantoer]], moarvat e vije gwelloc’h lakaat anezho da gas war-du unan eus ar pennadoù nevez
:* Kas a ra al liammoù etrewiki war-du pajenn ar gumun gozh c’hoazh.
:A galon, [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 23 Mez 2025 da 16:14 (UTC)
:: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 3 Meu 2026 da 15:38 (UTC)
== Kêrioù Louisiana ==
Nullañ [[:Rummad:Kêrioù Louisiana]], ur [[:Rummad:Kêrioù Louiziana]] zo dija. A galon. [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 28 C'hwe 2026 da 11:09 (UTC)
: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 3 Meu 2026 da 15:38 (UTC)
== [[Timbroù diwar-benn Breizh]] ==
N’eus anv eus hini ebet er pennad. NB: timbroù modern Bro-C’hall n’int ket frank a wirioù hag e vint da ziverkañ, na bellgasit skeudenn ebet anezho. Evel-just eo aotreet skrivañ un destenn diwar o fenn, met evit poent n’eo ket bet graet. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 1 C'hwe 2025 da 11:20 (UTC)
:N'eus skeudenn ebet er pennad. Ne gomprenan ket.... [[Implijer:Tanjee 66|Tanjee 66]] ([[Kaozeadenn Implijer:Tanjee 66|kaozeal]]) 12 C'hwe 2025 da 16:53 (UTC)
::@[[Implijer:Tanjee 66|Tanjee 66]] Marteze n’eo ket sklaer a-walc’h ar pezh am eus skrivet. Daou dra zo, hep liamm etrezo.
::1. Kinnig a ran diverkañ ar pennad peogwir n’eus netra ennañ a-zivout « timbroù diwar-benn Breizh ».
::2. Ma vefe skeudennoù eus timbroù diwar-benn Breizh gant unan bennak, taolit evezh, moarvat n’int ket aotreet abalamour d’ar c’hopyright. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 12 C'hwe 2025 da 17:38 (UTC)
:::Sklaeroc'h bremañ. Va respont :
:::1 Din-me eo splann al liamm gant Breizh : tudennoù bet ganet e Breizh, lec'hioù, kêrioù, darvoudoù a bep seurt bet c'hoarvezet er vro. Posubl e vefe ouzhpennañ ur pennadig evit displegañ dre ar munut an dibab zo bet graet, gwir
:::2 Ober a ran gant skeudennoù a gavan e Wiki Commons, ha nemet ar re a gavan eno. Me 'm eus soñj bezañ lennet e oa aotreet skeudenn un timbr a Vro'-C'hall gant m'eo meneget "La Poste" e-kichen ar skeudenn. Dav eo din gwiriekaat ar fed-se. Forzh penaos ne rin tra a savfe a-enep ar gwirioù miret-strizh.
:::A galon [[Dibar:Degasadennoù/2A02:8440:7142:2E7:0:2F:71B2:6901|2A02:8440:7142:2E7:0:2F:71B2:6901]] 12 C'hwe 2025 da 18:16 (UTC)
::::@[[Implijer:Tanjee 66|Tanjee 66]] Kompren a ran gwelloc’h. Hervezon eo anvet fall ar pennadoù: da skouer, pa welan ur pennad anvet [[:Roll timbroù embannet gant Postoù Frañs]] e soñjan kavout ennañ an holl anezho, met e gwirionez e tenn ar pennad d’ar re a-zivout Breizh nemetken. Neuze e tlefe ar pennad bezañ adanvet [[:Roll timbroù a denn da Vreizh embannet gant Postoù Frañs]], pe un dra bennak evel-se.
::::A-zivout ar skeudennoù: chom a ra da ober war-dro [[:Rummad:Files uploaded by User:Tanjee|ar re-se]]. Ret eo menegiñ aotre-implijout pep restr, a-hend-all e vo diverket. Ar re a zo bet embannet gant Bro-C’hall a vo da ziverkañ, war-bouez ar re gozh a zo aet d’an domani foran. Sell ouzh [[:fr:Projet:Philatélie/Copyright des timbres|an displegadenn-mañ]]. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 12 C'hwe 2025 da 19:06 (UTC)
:::::Emañ ar roll er rubrikenn "Timbroù diwar-benn Breizh". Ne vefe ket awalc'h ? [[Dibar:Degasadennoù/2A02:8440:7142:2E7:0:2F:71B2:6901|2A02:8440:7142:2E7:0:2F:71B2:6901]] 12 C'hwe 2025 da 21:23 (UTC)
::::::2 Ya, skeudennoù bet ebarzhet gwechall, dav eo din cheñch anezho. [[Dibar:Degasadennoù/2A02:8440:7142:2E7:0:2F:71B2:6901|2A02:8440:7142:2E7:0:2F:71B2:6901]] 12 C'hwe 2025 da 21:25 (UTC)
::::::N’eo ket. Rankout a ra titl pep pennad deskrivañ an endalc’h. Ur meskaj zo bremañ hag gwelout a reer anezhañ, da skouer, pa lenner [[Timbroù an Emirelezhioù Arab Unanet]]: liammoù zo war-du [[Timbr Postoù Ajman]], a zo arbennik war ar timbroù a-zivout Breizh, ha [[Timbroù Manama]], a-zivout an holl dimbroù eus al lec’h-mañ.
::::::Un dra all: n’eus nemet liammoù er pennad pennañ [[Timbroù diwar-benn Breizh]] ha berr eo [[Timbr Postoù Ajman]], [[Timbroù Postoù Manav]], [[Timbroù Postoù Monako]] ha [[Timbroù Postoù Spagn]]. Gallout a rafent bezañ kendeuzet gant ar pennad pennañ. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 13 C'hwe 2025 da 07:33 (UTC)
:@[[Implijer:Tanjee 66|Tanjee 66]] Lusket eo an traoù c’hoazh. Adanvet az peus [[Timbroù diwar-benn Breizh]] e [[Roll timbroù a denn da Vreizh embannet gant Postoù Frañs]], adkrouet az peus [[Timbroù diwar-benn Breizh]] evel m’edo, ha chom a ra ur pennad [[Roll timbroù embannet gant Postoù Frañs]] a zlefe bezañ [[Roll timbroù a denn da Vreizh embannet gant Postoù Frañs]]. Digomprenus eo. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 27 C'hwe 2025 da 14:15 (UTC)
::@[[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] : Ar gwir zo ganit. Reizhet 'm eus ar bajennad. A galon.@[[Implijer:Tanjee 66|Tanjee 66]]
::Mod all, posubl eo kendeuziñ ar pennadoù ar meneg eus timbroù Spagn, Monako... N'em boa ket savet pennadoù "Manav" na "Ajman", kendalc'het 'm eus war an hevelep patrom, da laret eo ur pennad/bro. Met gwir eo, berr tre eo. [[Implijer:Tanjee|Tanjee]] ([[Kaozeadenn Implijer:Tanjee|kaozeal]]) 27 C'hwe 2025 da 16:18 (UTC)
:::Gallout a rafes derc’hel ur pennad arbennik evit ar re embannet gant Postoù Frañs ha lakaat danvez ar pennadoù all e-barzh [[Timbroù diwar-benn Breizh]]. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 27 C'hwe 2025 da 16:24 (UTC)
:::: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 8 Meu 2026 da 15:37 (UTC)
== Stiradoù skinwel Sukorea ==
An holl bajennoù e [[:Rummad:Stiradoù skinwel Sukorea]] (hag ar rummad) a zo bet krouet gant ur gont spam bet stanket, pell zo, en un doare hollek. Kinnig a ran diverkañ an holl. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 22 C'hwe 2026 da 12:21 (UTC)
: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 16 Meu 2026 da 20:41 (UTC)
== Roll tud vrudet Puerto Rico ==
[[Roll tud vrudet Puerto Rico]] eo ar pennad nemetañ a grog gant "Roll tud", war-bouez [[Roll tud bet drouklazhet]]. Ur rummad [[:Rummad:Tud Puerto Rico]] zo dija, ha n'eus boued ebet er pennad nemet an anvioù. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 8 Meu 2026 da 15:46 (UTC)
: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 26 Meu 2026 da 10:28 (UTC)
== Rummad:Arme ==
Goullo. Ur Rummad:Luioù zo.--[[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 27 C'hwe 2020 da 20:59 (UTC)
:Plas zo evit an daou : [[:en:Category:Military]] ha [[:en:Category:Armies]]. Ret e vo choaz anv avat, etre [[:Rummad:Luioù]] ha [[:Rummad:Armeoù]]. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 28 C'hwe 2020 da 07:45 (UTC)
::Petra eo an diforc'h etre an daou rummad e saozneg ?--[[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 7 Meu 2020 da 09:23 (UTC)
::: ?--[[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 29 Meu 2020 da 16:24 (UTC)
::::Sellit ouzh ar rummadoù saoznek evit kompren an diforc'h etrezo. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 30 Meu 2020 da 10:44 (UTC)
:::::{{Studi}}--[[Implijer:Gwendal|Gwendal]] ([[Kaozeadenn Implijer:Gwendal|kaozeal]]) 25 Ebr 2020 da 06:34 (UTC)
::::::Ne seblant ket gwall splann an diferañs e saozneg din. Din-me e rankor choaz etre Arme ha Lu e brezhoneg dre m'eo heñvelster. Tuet e vijen da vont war-zu "Arme", met ne gavan ket unan kalz gwelloc'h eget egile. Petra a soñjit ? [[File:Flag of Ukraine.svg|20px]] [[Implijer:Lekemok|Lekemok]] <small>([[Kaozeadenn_Implijer:Lekemok|kaozeal]])</small> 28 Ebr 2022 da 08:26 (UTC)
Ali on ivez da skrivañ armeoù--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 17 Mae 2022 da 22:42 (UTC)
: Kozh-Noe eo ar goulenn-mañ. Dizimplij eo ar rummad Luioù, ennañ ez eus ur rummad Morlu, goullo. Ma n'eus ali ebet a-enep a-benn nebeut e tiverkin an daou. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 8 Meu 2026 da 15:51 (UTC)
:: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 26 Meu 2026 da 10:28 (UTC)
== [[Teorienn an unifikasion vras]] ==
Ur pennad [[Peurunvanidigezh]] zo dija. [[Implijer:T42N24T|T42N24T]] ([[Kaozeadenn Implijer:T42N24T|kaozeal]]) 24 Meu 2026 da 17:36 (UTC)
: {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 22 Ebr 2026 da 16:42 (UTC)
== Phare d’Eckmühl ==
Pennad [[Phare d’Eckmühl]] da ziverkañ, ur pennad [[Chancerelle]] (ledanoc'h) zo bet krouet. Phare d’Eckmühl n'eo ken ur merk eus Chancerelle. A galon, [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 22 Ebr 2026 da 20:27 (UTC)
: Adkaset, an adkas re raio ket poan d’am soñj. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 23 Ebr 2026 da 09:51 (UTC)
== Gourinizi Breizh ==
[[Gourinizi Breizh]] a glot gant ur rummad hag a zo anezhañ dija (trugarez @[[Implijer:Arko|Arko]]). Diverkañ a rin nemet ma soñj d'unan bennak eo mat mirout. A galon, 6 Ebr 2026 da 19:00 (UTC) [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 6 Ebr 2026 da 19:00 (UTC)
:{{graet}} Diverket [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 1 Mae 2026 da 07:26 (UTC)
<!-------------------------------------------------------------------------------------------------->
= Goulennoù war studi =
== Rummad:Mezegiezh ha Rummad:Medisinerezh ==
Ha neuze Rummad:Mezeien ha Rummad:Medisinered, hag all.--[[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 29 Meu 2020 da 16:24 (UTC)
:An daou a zo ? Dav 'vo choaz neuhe, ha sevel un adkas matrehe ? [[Implijer:Lekemok|Lekemok]] ([[Kaozeadenn Implijer:Lekemok|kaozeal]]) 29 Meu 2020 da 20:43 (UTC)
::Ya, peseurt hini choaz d'az meno ?--[[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 29 Meu 2020 da 20:58 (UTC)
:::Tued 'vezan da implijed "medisin" kentoc'h eged "mezeg" (ha neuze "medisinerezh"). An Ofis a laka an daou war-wel ([http://www.brezhoneg.bzh/87-termofis.htm Médecine - Termofis]). Ar sañtimant 'm eus bed memestra e reer kentoc'h gant "mezegiezh" e metoù an emsav (met gant "medisin" ewid kaozeal diwar-benn an den :) ), an dra-he zo kaoz 'm boa rummataed ar pennadoù-nevez 'm boa graed dindan "mezegiezh". [[Implijer:Lekemok|Lekemok]] ([[Kaozeadenn Implijer:Lekemok|kaozeal]]) 30 Meu 2020 da 11:44 (UTC)
::::En degouezh-se e tiverker ar rummad diezhomm da gustum, goude bezañ cheñchet ar rummad er pennadoù. Votiñ a rafen evit mezeien ha mezegiezh. --[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 30 Ebr 2022 da 16:03 (UTC)
= Goulennoù d'ober war o zro =
== [[:Rummad:Meteorologiezh]] ==
Ur rummad [[:Rummad:Hinouriezh]] a zo dija. A galon, [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 13 Du 2025 da 13:18 (UTC)
: Arabat kemmeskañ an daou. Er yezhoù all e lakaer kemm etre ar rummadoù [[:ca:Categoria:Meteorologia]] ha [[:ca:Categoria:Climatologia]], pe [[:en:Category:Meteorology]] ha [[:en:Category:Climatology]] evel ma lakaer kemm etre ar pennadoù [[:ca:Meteorologia]] ha [[:ca:Climatologia]], [[:en:Meteorology]] ha [[:en:Climatology]]... --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 19 Du 2025 da 15:37 (UTC)
::Ya, daou dra disheñvel eo an hin ha liv an amzer. Da virout a gav din. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 23 Du 2025 da 17:47 (UTC)
:::Ya gouzout a ran eo daou dra disheñvel, met Geriadur Ménard, Termofis, Glosbe ha Preder a dro météorologie e hinouriezh. Ménard & Termofis a dro climatologie e hinadouriezh. Brezhoneg21 (geriadur ar skiantoù) & Favreau a dro climatologie e klimatologiezh, skiant an hin (ha météorologie e meteorologiezh, studi an amzer). A galon, [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 25 Du 2025 da 10:05 (UTC)
== Menegerioù ==
Ar [[:Rummad:Menegerioù]] hag an isrummadoù ne servijont da netra, a gav din. Ar rummadoù ha n'eo ket ar pajennoù rummataet enno, evel-just. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 27 C'hwe 2026 da 19:59 (UTC)
<!--arabat skrivañ izeloc'h-arabat skrivañ a-is-arabat skrivañ a-is-arabat skrivañ a-is-arabat skrivañ a-is-arabat skrivañ a-is-->
[[Rummad:Wikipedia]]
[[Rummad:Pajennoù da ziverkañ]]
== [[Moelfryn (Ceredigion)]] ==
N'eus ket eus ar bajenn-mañ hervez ur gaozeadenn boulc'het diwar-benn ar pennad-mañ. Ne seblant ket din bezañ eus ar gêriadenn ivez, pa sellan ouzh kartennoù enlinenn. Kinnig a ran nullañ, nemet e savo unan bennak a-enep. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 3 Here 2026 da 18:14 (UTC)
:Demat,
:Ya hervez https://gazetteer.org.uk/place/Moelfryn,_Cardiganshire_30823 n'eo ket ur gêriadenn.
:A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 3 Here 2026 da 19:02 (UTC)
qo0r5odlh9jrnky7fknejc17hfm7ruj
Kledenn-Poc'hêr
0
11590
2201337
2081459
2026-10-04T01:31:40Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2201337
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Kledenn-Poc'hêr
| anvOfisiel = ''Cléden-Poher''
| skeudenn = Cléden-Poher 1 Façade de l'église paroissiale.jpg
| alc'hwez = An iliz katolik.
| ardamezioù =
| bro = {{Kernev}}
| departamant = [[Penn-ar-Bed]]
| arondisamant = [[Arondisamant Kastellin|Kastellin]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù ar Poc'hêr|KK ar Poc'hêr]]
| bro velestradurel = [[Bro Kornôg Kreiz-Breizh]]
| kanton = [[Kanton Karaez-Plougêr|Karaez]]
| cp = 29270
| maer = Jacques Quiltu
| amzer-gefridi = [[2014]]-[[2026]]
| gorread = 29.81
| hedred = -3.667223
| ledred = 48.236389
| uk = <!--- Uhelder kreiz-kêr --->
| ubi = 53
| ubr = 155
| lec'hienn web =
}}
'''Kledenn-Poc'hêr''' zo ur gumun e [[Bro-Gerne]] ([[Poc'hêr]]) e [[Kanton Karaez-Plougêr|kanton Karaez]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e kornôg [[Breizh]].
== Anv ==
* Erwan Vallerie ː ''Cletguenn'', 1081 ; ''Rupes Cletguen'', 1081 ; ''Cleven'', 1108 ; ''Rogcleufen'', 1260 ; ''Clezguen'', {{XIIIvet kantved}} ; ''Rescleguen'', 1288 ; ''Cletguin Pochaer'', e-tro 1330 ; ''Cletguen Pocher'', 1368 ; ''Cletguen Pochaer'', 1516, 1536, 1574 ; ''Cleduan'', 1630 ; ''Cledent'', 1636 ; ''Cleduen'', 1654.
== [[Ardamezouriezh|Ardamezioù]] ==
N'eus ket evit ar poent.
== Istor ==
==={{XVIIvet kantved}}===
;[[Emsavadeg ar Bonedoù ruz]]
*Un digoll a 1 400 lur a voe paeet gant ar barrez d'an aotrou Le Moyne de Trevigny goude tagadenn e gastell e [[Sant-Hern]] d'an [[11 a viz Gouere]] [[1675]] e-pad [[Emsavadeg ar Bonedoù ruz|an emsavadeg]]<ref>[[Arthur Le Moyne de La Borderie]], ''La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675'', adembannet e ''Les Bonnets Rouges'', Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e [[galleg]]), pajennoù 106-109</ref>.
*Nac'het e voe an distaoliadeg roueel e miz C'hwevrer 1676 ouzh daou zen eus Kledenn-Poc'hêr, Michel Le Crain ha Louis Gibault, goude [[Emsavadeg ar Bonedoù ruz|an emsavadeg]]<ref>[[Arthur Le Moyne de La Borderie]], ''La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675'', adembannet e ''Les Bonnets Rouges'', Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e [[galleg]]), pajennoù 152-154</ref>.
==={{XXvet kantved}}===
===== [[Brezel-bed kentañ]] =====
* Mervel a reas 92 gwaz eus ar gumun, eleze 5,09% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=41467&dpt=29 Plakenn en iliz katolik - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Mervel a reas dek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=41467&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Cléden-Poher 2 L'église paroissiale et le calvaire.jpg|An iliz hag ar c'halvar.
Cléden-Poher 20 église plafond peint (partie au-dessus du choeur).jpg|Lein livet an iliz a-us ar c'heur.
Cléden-Poher 23 église tribune.jpg|Ar jube.
Cléden-Poher 23A église Baptistère.jpg|Maen-badez.
Cléden-Poher 28 Le calvaire de 1575 détail 2.jpg|Ar c'halvar.
Cléden-Poher 27 Le calvaire de 1575 détail 1.jpg|Ar c'halvar.
Cléden-Poher 29 Ossuaire.jpg|Ar garnel.
</gallery>
* Iliz katolik ''Intron-Varia ar Vur''.
* Ar c'halvar, 1675.
* Ar garnel.
* Monumant ar re varv, anv ebet outañ, ha luc'hskeudenn, "D'ar Vugale KLEDENN maro evit ar VRO"<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=130456 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=1200
|passo1=100
|passo2=20
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2013
|bl10=2021
|p1=1125
|p2=1064
|p3=1011
|p4=1118
|p5=1130
|p6=1047
|p7=1030
|p8=1109
|p9=1117
|p10=1129
|mammenn=EBSSA
}}
== Brezhoneg ==
;Ar Brezoneg er Skol
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol<ref>[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 264, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936</ref>.
== Levrlennadur==
* Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Cléden-Poher}}
*{{fr}} [https://web.archive.org/web/20141217021237/http://cleden-poher.com/ Lec'hienn ofisiel ar gumun]
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307075517/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29029 Kledenn-Poc'hêr war lec'hienn Geobreizh]
== Daveoù ha notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Kerne]]
[[Rummad:Emsavadeg ar Bonedoù ruz]]
[[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]]
2klnkwl0c677v221myqf4d02u5m4xoy
Sveden
0
13097
2201318
2093610
2026-10-03T19:14:56Z
~2026-53253-09
94427
/* */
2201318
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
!colspan="2" style="background-color:#00309a; text-align:center;"|<div style="float:right; padding:5px;">[[Restr:Flag of Europe.svg|48px]]</div>[[Unaniezh Europa|<div style="font-size:1.7em; color:#ffcd00; padding-top:10px;">Unaniezh Europa</div>]]
|-
! {{Infobox/Titl|'''Konungariket Sverige'''|006aa8|talbenn map|fecd00}}
|- align="center"
| <br>[[Restr:Flag of Sweden.svg|125px|Banniel Sveden]]||[[Restr:Great_coat_of_arms_of_Sweden.svg|125px]]
|- align="center"
| [[Banniel Sveden]]||[[Ardamezouriezh|Ardamezioù]])
|-
| colspan="2"|<hr>
|- align="center"
| colspan="2"|[[Ger-stur]] ar roue<br>''För Sverige – i tiden''<br>"Evit Sveden – gant an amzer"<hr>
|- align="center"
| colspan="2" style="background:#f9f9f9;"|[[Restr:LocationSweden.svg|300px]]<br>Lec’hiadur Sveden
|-
|'''[[Yezh ofisiel]]''' ||Hini ebet<br>([[Svedeg]] ''de faco'')<ref>Yezhoù minorel a zo anavezet ent ofisiel : [[samieg]], [[finneg]], [[finneg Tornedal]] (meänkieli), [[romeg]], [[yidicheg]].</ref>
|-
|'''[[Kêr-benn]]'''||[[Stockholm]]
|-
|'''Statud politikel'''||[[Rouantelezh]] [[bonreizh|vonreizhek]]
|-
|'''Roue'''||[[Charlez XVI a Sveden|Carl XVI Gustaf]]
|-
|'''Kentañ Ministr'''||[[Ulf Kristersson]]
|-
|'''[[Gorread]]'''<br>• En holl <br>• % dour
| <br>450 295 km² <br>8,87%
|-
|'''[[Poblañs]]'''||10 261 767 <small>([[2021]])
|-
|'''Stankter'''||23 ann./km²
|-
|'''[[Moneiz]]'''||[[Kurunenn svedat|Krona]] (SEK)
|-
| '''[[Kan broadel]]'''||[[Du gamla, Du fria]]
|-
| '''[[Devezh ar vro]]'''||[[6 Mezheven|6 a viz Mezheven]]
|-
| '''Kod Internet'''||[[.se]]
|-
| '''Kod pellgomz'''||46
|-
|}
Ur stad eus [[hanternoz]] [[Europa]] eo '''Sveden''', pe ar '''Sued''' (''Sverige'' e [[svedeg]]), ent-hir '''Rouantelezh Sveden''' PE '''Rouantelezh ar Sued''' (''Konungariket Sverige''), e [[gourenez]] [[Skandinavia]]. [[Harz]]où he deus gant [[Norvegia]] er c’hornôg hag en hanternoz, ha gant [[Finland]] er biz. Ar [[Mor Baltel]] eo a ra he harzoù a-hend-all, er [[reter]] hag er [[Kreisteiz|c’hreisteiz]]. Er [[mervent]] emañ [[strizh-mor]] [[Kattegat]] etre Sveden ha [[Danmark]] (met hiziv an deiz e c’heller treizhañ ar strizh-mor gant pont-tunnel [[Öresund]] a zo etre kêrioù [[Malmö]] ha [[Kopenhagen]]).
[[Stockholm]] eo ar [[kêr-benn|gêr-benn]].
== Politikerezh ==
Ur [[monarkiezh|vonarkiezh]] [[bonreizh|vonreizhek]] eo Sveden abaoe an [[XIXvet kantved]]. Ur [[roue]] a zo en he fenn hogen gouarnet eo gant ur gouarnamant demokratel harpet war ur [[parlamant]] (''[[Riksdag]]''). Ezel eo Sveden eus [[Unaniezh Europa]] abaoe ar [[1 Genver|1{{añ}} a viz Genver]] [[1995]], evel [[Aostria]] ha [[Finland]], a oa aet en Unaniezh d’ar c’houlz-se ivez.
E miz Gwengolo 2014 e oa bet addilennet izili ar parlamant. Setu amañ ar strolladoù o deus kannaded er [[Riksdag]], abaoe ar vouezhiadeg-se :
* ''[[Socialdemokraterna]]'' (strollad sokial-demokrat) : 113 sez, 31,2% eus ar mouezhioù
* ''[[Moderaterna samlingspartiet]]'' (strollad moderet) : 84 sez, 23,2% eus ar mouezhioù
* ''[[Sverigedemokraterna]]'' (tu dehou pellañ) : 49 sez, 12,9% eus ar mouezhioù
* ''[[Miljöpartiet]]'' (ar re c’hlas) : 25 sez, 6,8% eus ar mouezhioù
* ''[[Centerpartiet]]'' (strollad ar c’hreiz) : 22 sez, 6,1% eus ar mouezhioù
* ''[[Vänsterpartiet]]'' (strollad an tu-kleiz) : 21 sez, 5,7% eus ar mouezhioù
* ''[[Folkpartiet liberalerna]]'' (strollad liberal) : 19 sez, 5,4% eus ar mouezhioù
* ''[[Kristdemokraterna]]'' (strollad kristen-demokrat) : 16 sez, 4,6% eus ar mouezhioù
Strolladoù politikel arall:
* [[Strollad Komunour (Sveden)]].
Ar [[kurunenn svedat|gurunenn svedat]] (''svensk krona'') eo moneiz ar vro ; Sveden n’emañ ket e tachenn an "[[euro]]".
== Rannoù melestradurel ==
Rannet eo Sveden en 21 [[kontelezh|gontelezh]] (''län''). Pep kontelezh a zo renet gant ur c’huzul merañ (''Länsstyrelsen'') a zo gantañ ur galloud erounit, ha gant ur vodadenn lec’hel (''Landstinget'') a zo ganti ur galloud lezenniñ. E pep kontelezh e kaver [[kumun]]ioù (''kommuner''), a sav an niver anezho da 289 en holl.
E [[1634]] e voe savet kontelezhioù, gant ar c’hañseller [[Axel Oxenstierna]], a glaske modernaat ar vro. Adkemeret e voe mui pe vui bevennoù ar 25 [[Proviñsoù Sveden|proviñs]] (''landskap'') a oa er vro a-raok, met diforc’hioù a c’hell bezañ a-wechoù etre harzoù ar proviñsoù kozh hag ar c’hontelezhioù.
{| style="margin:auto;"
|- valign="top"
|
* AB: [[Kontelezh Stockholm|Stockholm]]
* AC: [[Kontelezh Västerbotten|Västerbotten]]
* BD: [[Kontelezh Norrbotten|Norrbotten]]
* C: [[KontelezhUppsala|Uppsala]]
* D: [[KontelezhSödermanland|Södermanland]]
* E: [[Kontelezh Östergötland|Östergötland]]
* F: [[Kontelezh Jönköping|Jönköping]]
* G: [[Kontelezh Kronoberg|Kronoberg]]
* H: [[Kontelezh Kalmar|Kalmar]]
* I: [[Kontelezh Gotland|Gotland]]
* K: [[Kontelezh Blekinge|Blekinge]]
* M: [[Kontelezh Skåne|Skåne]]
* N: [[Kontelezh Halland|Halland]]
* O: [[Kontelezh Västra Götaland|Västra Götaland]]
* S: [[Kontelezh Värmland|Värmland]]
* T: [[Kontelezh Örebro|Örebro]]
* U: [[Kontelezh Västmanland|Västmanland]]
* W: [[Kontelezh Dalarna|Dalarna]]
* X: [[Kontelezh Age Roe|Gävleborg]]
* Y: [[Kontelezh Västernorrland|Västernorrland]]
* Z: [[Kontelezh Jämtland|Jämtland]]
|
[[Restr:sweden_counties.png|240px|Kontelezhioù Sveden]]
|}
== Douaroniezh ==
[[Restr:Sweden.jpg|thumb|Kartenn Sveden]]
Un [[hinad kerreizh]] a ren e Sveden, dre vras, nemet en hanternoz pellañ e ren un hinad isarktikel. Er c’hreisteiz e kaver gwez dezho delioù dibad hag en hanternoz [[avalpineg]]ed evel ar [[pruñs]] ha gwez-[[bezv]]. En hanternoz da [[Kelc'h Arktika|gelc’h pennahel Arktika]] ned a ket an heol da guzh e-pad ul lodenn eus an [[hañv]] ha gwelout a reer [[heol hanternoz]] ; e-pad ar [[goañv]], er c’hontrol, e vez noz e-pad meur a sizhun pa chom kuzh an heol e-pad ur pennad hir pe hiroc’h diouzh al [[ledred]]. Er c’hornôg ez eus un [[aradennad venezioù]] a ra an harzoù etre Sveden ha [[Norvegia]]. Er mervent, eus tu [[Mor an Hanternoz]], e vez klouaroc’h an amzer abalamour ma erru levezon ar [[Gulf Stream]] betek eno. En enep eo yenoc’h aodoù ar reter, eus tu ar [[Mor Baltel]] ha skornet e vez an dour a-wechoù e-pad ar goañv.
[[Stockholm]] eo ar [[kêr-benn|gêr-benn]]. E-touez ar c’hêrioù bras all e c’heller menegiñ [[Göteborg]] (brasañ [[porzh (bagoù)|porzh]] ar vro), [[Malmö]] hag [[Uppsala]] (a zo brudet he skol-veur).
[[Gotland]] hag [[Öland]] eo an div [[enez]]enn vrasañ e-touez inizi Sveden.
=== Kêrioù pennañ ===
{| class="wikitable sortable"
! Renk
! Keoded
! Poblañs
! Gorread
! Stankder
|-align=right
|1 ||align=left| [[Stockholm]] || '''774,411''' || 187.74 || 4,124.91
|-align=right
|2 ||align=left| [[Göteborg]] || '''487,028''' || 450.71 || 1,080.58
|-align=right
|3 ||align=left| [[Malmö]] || '''272,634''' || 155.56 || 1,752.60
|-align=right
|4 ||align=left| [[Uppsala]] || '''183,911''' || 2,189.10 || 84.01
|-align=right
|5 ||align=left| [[Linköping]] || '''137,949''' || 1,435.80 || 96.08
|-align=right
|6 ||align=left| [[Västerås]] || '''132,344''' || 962.78 || 137.46
|-align=right
|7 ||align=left| [[Örebro]] || '''128,170''' || 1,380.11 || 92.87
|-align=right
|8 ||align=left| [[Norrköping]] || '''124,729''' || 1,503.61 || 82.95
|-align=right
|9 ||align=left| [[Helsingborg]] || '''122,349''' || 346.25 || 353.35
|-align=right
|10 ||align=left| [[Jönköping]] || '''121,229''' || 1,488.75 || 81.43
|-align=right
|11 ||align=left| [[Umeå]] || '''110,919''' || 2,331.39 || 47.58
|-align=right
|12 ||align=left| [[Lund]] || '''102,452''' || 430.27 || 238.11
|-align=right
|13 ||align=left| [[Borås]] || '''99,645''' || 915.22 || 108.88
|-align=right
|14 ||align=left| [[Sundsvall]] || '''94,121''' || 3,208.70 || 29.33
|-align=right
|15 ||align=left| [[Gävle]] || '''92,257''' || 1,615.07 || 57.12
|}
== Istor ==
Da vare [[Oadvezh ar Maen]] (6000 kent J.K. – 4000 kent J.K.) e oa poblet Sveden gant tud a veve diwar chaseal [[loen]]ed ha kutuilh [[frouezh]]. Pobladoù [[Skandinavia]] a emdroas goustadik, o kregiñ gant [[Oadvezh an Houarn]] pa oa krog ar [[Henroma|Romaned]] da skrivañ.
Ar meneg kentañ eus Sveden er skridoù a gaver gant an [[istor]]our roman [[Tacitus]] er {{Iañ kantved}} : skrivañ a ra hennezh e oa galloudus ar [[Suiones]], ur [[meuriad]] a oa o vevañ e kreiz ha reter ar vro, er [[Svealand]]. Dont a ra anv Sveden eus anv ar bobl-se. [[Kreisteiz]] ar vro a oa annezet gant [[Goted]] moarvat, er vro anvet [[Götaland]]. Ne ouzer ket kalz a dra diwar-benn ar mare-se, nemet ar pezh a zo chomet e [[saga]]où zo. E-barzh ar varzhoneg [[hensaozneg|hensaoznek]] hir ''[[Beowulf]]'' ez eus anv eus emgannoù etre ar ''Sweonas'' (''Suiones'') hag ar [[Goted|C’hoted]].
Da vare ar [[Vikinged]], en [[IXvet kantved|IXvet]] hag en [[Xvet kantved]], ez eas Vikinged eus Sveden war-zu ar reter, war-zu ar broioù a oa en tu all d’ar [[Mor Baltel]] ha [[Rusia]]. Dont a ra anv Rusia eus anv [[finneg|finnek]] ar Vikinged-se : ''Rus'' (''Ruotsi'' eo anv finnek Sveden hiziv an deiz c’hoazh). Mont a reas lod anezho, a-hed stêrioù Rusia, betek ar [[Mor Du]] ha pelloc’h c’hoazh, betek [[Kergustentin]] hag ar [[Mor Kreizdouar]]. Disheñvel e oa Vikinged Sveden diouzh o c’henseurted eus Norvegia ha Danmark pa ne oant ket troet kement gant ar brezelioù, met muioc’h gant ar c’henwerzh. Digoret o deus hentoù ar c'henwerzh a-dreuz ar broioù slav eus goueled ar Mor Baltel betek an [[impalaeriezh roman ar Reter|impalaeriezh vizantat]]. An alouberien svedat, anavezet dindan an anv a [[Vareged]], o deus savet [[priñselezh]]ioù evel hini [[Kyiv]].
[[Kristeniezh|Kristenaet]] e voe ar vro er [[XIIvet kantved]] : eskopti [[Uppsala]], da skouer, a voe krouet e [[1164]]. Gant kement-se e voe aesaet savidigezh ur [[stad]] stabil gant he c’hreiz war aod ar [[Mor Baltel]] : e [[1250]] e teuas rummad ar [[Folkung]] e penn ar vro ha staliañ a rejont o c’hêr-benn e [[Stockholm]]. Gant ar [[Bosenn Zu|Vosenn Zu]] e voe lakaet diaes ar vro, er [[XIVvet kantved]], evel ma c’hoarvezas gant ur bern broioù en Europa.
Daoust d’an diaesterioù-se e voe kreñvaet ar stad tamm-ha-tamm hag en em astenn a reas ar vro war-zu an hanternoz, [[Laponia]] hag ar rannvroioù a zo bremañ e [[Finland]]. Dont a reas Finland da vezañ ul lodenn eus Sveden e [[1362]] (ha betek [[1809]]).
E [[1389]], [[Norvegia]], [[Danmark]] ha Sveden a voe unanet dindan ur roue hepken, en [[Unvaniezh Kalmar]]. E-pad ar [[XVvet kantved]] e stourmas Svediz a-enep ar c’hreizennañ dindan aotrouniezh ar roue danat. Goude meur a vrezel e voe kuitaet Unaniezh Kalmar gant Sveden, e [[1521]], pa embannas Gustav Eriksson Vasa, anavezetoc’h dindan an anv [[Gustav Iañ Vasa|Gustav I{{añ}} a Sveden]], e oa distag Sveden adarre.
Ober a reer''Tad ar Vro'' eus Gustav I{{añ}}. Dindan e ren e voe degemeret an [[Disivoud protestant]] gant Sveden ha dilezet ar [[Katoligiezh|Gatoligiezh]]. Sevel a reas ur parlamant (ar ''[[Riksdag]]''), a oa ennañ dileuridi eus ar vourc’hizien.
[[Restr:Gustav_Vasa.jpg|thumb|left|[[Gustav Iañ Vasa]]]]
Er {{XVIIvet kantved}} e kreskas galloud Sveden en Europa, abalamour ma kemeras perzh er [[Brezel Tregont Vloaz]]. Er c’hantved goude avat, Rusia a gemeras diganti douaroù ar reter (''Österland'') ha krouiñ eno, e [[1809]], [[Dugelezh Vras Finland]].
Goude [[Brezelioù Napoleon]], Danmark a rankas lezel [[Norvegia]] gant Sveden ([[Emglev Kiel]] e [[1814]]). D’ar mare-se e klaskas Norvegia bezañ dizalc’h ha brezel a voe etre Sveden ha Norvegia e [[1814]]. Un emglev a voe kavet, da unaniñ an div vro, pep hini gant he farlamant, dindan aotrouniezh roue Sveden. Padout a reas an emglev-se betek [[1905]]. Ar brezel a-enep Norvegia ne badas nemet pemzektez hag ar brezel diwezhañ eo a vefe bet graet gant Sveden. Abaoe he deus bevet 200 vloaz a beoc’h.
En {{XIXvet kantved}} e kreskas kalzik ar boblañs, abalamour d’ar peoc’h-se, ha rankout a reas kalz tud divroañ da-heul da c’hounit o buhez, o vont d’ar [[Stadoù Unanet]] dreist-holl. Gant an [[Dispac'h greantel]] ez eas muioc’h-mui a dud da chom er c’hêrioù ha da labourat er greanterezh. Diwar se e kreskas un emsav sindikalour kreñv ha, goude, ur strollad sokial-demokrat ken kreñv all.
Dont a reas Sveden a-benn da chom neptu e-pad ar [[Brezel bed kentañ]] hag an [[Eil brezel bed]], war-bouez ar skoazell a voe roet da [[Finland]] d’en em zifenn a-enep an [[Unaniezh Soviedel]] e [[1939]] ha [[1940]]. Goude an Eil brezel bed e talc’has Sveden da ren ur politikerezh neptu e-keñver ar bloc’hadoù bras, betek hiziv. E [[1995]] e teuas da vezañ ezel eus [[Unaniezh Europa]], met nac’het he deus degemer an [[euro]] da voneiz.
[[Restr:ABBA - TopPop 1974 5.png|thumb|Ar strollad [[ABBA]] d'ar [[26 a viz Ebrel]] [[1974]], nebeut devezhioù goude ma vefe bet aet ar maout ganto e-pad kenstrivadeg an [[Eurovision]]]]
Unan eus ar broioù gant ar [[barr bevañ]] uhelañ er bed eo Sveden.
{{clr|left}}
== Sevenadur ==
E-touez ar strolladoù sonerezh brudetañ emañ [[ABBA]], [[Europe (strollad sonerezh)|Europe]], [[Aha]], [[Ace of Base]], [[The Cardigans]].
E bed al lennegezh eo brudet ar [[romantoù polis]], da skouer [[Teiroberenn Millennium]] gant [[Stieg Larsson]].
Er sinema e c'heller menegiñ [[Ingmar Bergman]].
== Yezhoù ==
Ha pa ne vefe yezh ofisiel ebet hervez lezenn ez eo ar svedeg ar yezh nemeti a-berzh-Stad. Pemp yezh all, kaozeet gant minorelezhioù, a zo anavezet evel yezhoù minorel, abaoe ma voe degemeret, gant Sveden, [[Karta Europa ar yezhoù rannvro pe bihanniver|Karta Kuzul Europa evit ar yezhoù minorel pe rannvroel]], e [[1999]]. Div anezho a zo anavezet war pep a dachenn resis, hag an teir all a zo anavezet dre ar vro a-bezh :
* ar [[finneg]] (unvan)
* [[finneg]] Tornedal pe "Meänkieli" (war harzoù Finland)
* ar [[yidicheg]]
* ar [[samieg]] (en hanternoz)
* ar [[romeg]]
Ouzhpenn se e c’heller menegiñ daou dra all :
* parlant [[Skania]], a zo evit tud zo ur yezh distag diouzh ar svedeg hag evit tud all ur rannyezh svedek, n’eo ket bet anavezet da "yezh vinorel" gant Sveden, da vare sinadur Karta Kuzul Europa, daoust ma oa bet goulennet gant tud zo ;
* prezeg [[Gotland]], a vije evit tud zo adarre ur yezh disheñvel diouzh ar svedeg hag evit tud all ur rannyezh svedek levezonet gant yezh skandinavek kozh an enezenn, n’eo ket anavezet kennebeut.
E Sveden, evel ma c’hoarvez e lec’h all e Skandinavia, eo ledet-kenañ an anaoudegezh eus ar [[saozneg]]: er skolioù-meur e roer kentelioù zo e saozneg (danvezioù skiantel pe teknikel) hag en embregerezhioù bras evel [[Ericsson]] ez a an traoù en-dro alies e [[saozneg]].
== Armerzh ==
Embregerezhioù bras zo evel [[Ericsson]], [[Electrolux]], [[H&M]], [[Ikea]], [[Spotify]], [[Saab]], [[Scania]], [[Tele2]], [[Tetra Pak]] ha [[Volvo]].
== Tud dibar ==
* [[Ingvar Kamprad]], krouer [[IKEA]]
* [[ABBA]] strollad sonerezh
* [[Pia Cramling]], mestrc'hoarierez [[echedoù]].
== Liammoù diavaez ==
{{commons|Sverige|Sveden}}
* [http://www.visitsweden.com/ Pajenn ofisiel an touristerezh e Sveden] (e meur a [[yezh]])
* [http://www.sweden.se/ Sweden.se] (e saozneg pe e svedeg)
* [http://www.sweden.gov.se/ Gouarnamant Sveden] (e saozneg pe e svedeg)
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
{{Stadoù Europa}}
{{Kuzul An Norzh}}
{{Monarkiezhoù}}
[[Rummad:Broioù]]
[[Rummad:Sveden| ]]
p965ajnjlm1p8ikpm8bro5234u4i0j5
2201323
2201318
2026-10-03T22:16:58Z
Kestenn
14086
2201323
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
!colspan="2" style="background-color:#00309a; text-align:center;"|<div style="float:right; padding:5px;">[[Restr:Flag of Europe.svg|48px]]</div>[[Unaniezh Europa|<div style="font-size:1.7em; color:#ffcd00; padding-top:10px;">Unaniezh Europa</div>]]
|-
! {{Infobox/Titl|'''Konungariket Sverige'''|006aa8|talbenn map|fecd00}}
|- align="center"
| <br>[[Restr:Flag of Sweden.svg|125px|Banniel Sveden]]||[[Restr:Great_coat_of_arms_of_Sweden.svg|125px]]
|- align="center"
| [[Banniel Sveden]]||[[Ardamezouriezh|Ardamezioù]])
|-
| colspan="2"|<hr>
|- align="center"
| colspan="2"|[[Ger-stur]] ar roue<br>''För Sverige – i tiden''<br>"Evit Sveden – gant an amzer"<hr>
|- align="center"
| colspan="2" style="background:#f9f9f9;"|[[Restr:LocationSweden.svg|300px]]<br>Lec’hiadur Sveden
|-
|'''[[Yezh ofisiel]]''' ||Hini ebet<br>([[Svedeg]] ''de faco'')<ref>Yezhoù minorel a zo anavezet ent ofisiel : [[samieg]], [[finneg]], [[finneg Tornedal]] (meänkieli), [[romeg]], [[yidicheg]].</ref>
|-
|'''[[Kêr-benn]]'''||[[Stockholm]]
|-
|'''Statud politikel'''||[[Rouantelezh]] [[bonreizh|vonreizhek]]
|-
|'''Roue'''||[[Charlez XVI a Sveden|Carl XVI Gustaf]]
|-
|'''Kentañ Ministr'''||[[Ulf Kristersson]]
|-
|'''[[Gorread]]'''<br>• En holl <br>• % dour
| <br>450 295 km² <br>8,87%
|-
|'''[[Poblañs]]'''||10 261 767 <small>([[2021]])
|-
|'''Stankter'''||23 ann./km²
|-
|'''[[Moneiz]]'''||[[Kurunenn svedat|Krona]] (SEK)
|-
| '''[[Kan broadel]]'''||[[Du gamla, Du fria]]
|-
| '''[[Devezh ar vro]]'''||[[6 Mezheven|6 a viz Mezheven]]
|-
| '''Kod Internet'''||[[.se]]
|-
| '''Kod pellgomz'''||46
|-
|}
Ur stad eus [[hanternoz]] [[Europa]] eo '''Sveden''', pe ar '''Sued''' (''Sverige'' e [[svedeg]]), ent-hir '''Rouantelezh Sveden''' pe '''Rouantelezh ar Sued''' (''Konungariket Sverige''), e [[gourenez]] [[Skandinavia]]. [[Harz]]où he deus gant [[Norvegia]] er c’hornôg hag en hanternoz, ha gant [[Finland]] er biz. Ar [[Mor Baltel]] eo a ra he harzoù a-hend-all, er [[reter]] hag er [[Kreisteiz|c’hreisteiz]]. Er [[mervent]] emañ [[strizh-mor]] [[Kattegat]] etre Sveden ha [[Danmark]] (met hiziv an deiz e c’heller treizhañ ar strizh-mor gant pont-tunnel [[Öresund]] a zo etre kêrioù [[Malmö]] ha [[Kopenhagen]]).
[[Stockholm]] eo ar [[kêr-benn|gêr-benn]].
== Politikerezh ==
Ur [[monarkiezh|vonarkiezh]] [[bonreizh|vonreizhek]] eo Sveden abaoe an [[XIXvet kantved]]. Ur [[roue]] a zo en he fenn hogen gouarnet eo gant ur gouarnamant demokratel harpet war ur [[parlamant]] (''[[Riksdag]]''). Ezel eo Sveden eus [[Unaniezh Europa]] abaoe ar [[1 Genver|1{{añ}} a viz Genver]] [[1995]], evel [[Aostria]] ha [[Finland]], a oa aet en Unaniezh d’ar c’houlz-se ivez.
E miz Gwengolo 2014 e oa bet addilennet izili ar parlamant. Setu amañ ar strolladoù o deus kannaded er [[Riksdag]], abaoe ar vouezhiadeg-se :
* ''[[Socialdemokraterna]]'' (strollad sokial-demokrat) : 113 sez, 31,2% eus ar mouezhioù
* ''[[Moderaterna samlingspartiet]]'' (strollad moderet) : 84 sez, 23,2% eus ar mouezhioù
* ''[[Sverigedemokraterna]]'' (tu dehou pellañ) : 49 sez, 12,9% eus ar mouezhioù
* ''[[Miljöpartiet]]'' (ar re c’hlas) : 25 sez, 6,8% eus ar mouezhioù
* ''[[Centerpartiet]]'' (strollad ar c’hreiz) : 22 sez, 6,1% eus ar mouezhioù
* ''[[Vänsterpartiet]]'' (strollad an tu-kleiz) : 21 sez, 5,7% eus ar mouezhioù
* ''[[Folkpartiet liberalerna]]'' (strollad liberal) : 19 sez, 5,4% eus ar mouezhioù
* ''[[Kristdemokraterna]]'' (strollad kristen-demokrat) : 16 sez, 4,6% eus ar mouezhioù
Strolladoù politikel arall:
* [[Strollad Komunour (Sveden)]].
Ar [[kurunenn svedat|gurunenn svedat]] (''svensk krona'') eo moneiz ar vro ; Sveden n’emañ ket e tachenn an "[[euro]]".
== Rannoù melestradurel ==
Rannet eo Sveden en 21 [[kontelezh|gontelezh]] (''län''). Pep kontelezh a zo renet gant ur c’huzul merañ (''Länsstyrelsen'') a zo gantañ ur galloud erounit, ha gant ur vodadenn lec’hel (''Landstinget'') a zo ganti ur galloud lezenniñ. E pep kontelezh e kaver [[kumun]]ioù (''kommuner''), a sav an niver anezho da 289 en holl.
E [[1634]] e voe savet kontelezhioù, gant ar c’hañseller [[Axel Oxenstierna]], a glaske modernaat ar vro. Adkemeret e voe mui pe vui bevennoù ar 25 [[Proviñsoù Sveden|proviñs]] (''landskap'') a oa er vro a-raok, met diforc’hioù a c’hell bezañ a-wechoù etre harzoù ar proviñsoù kozh hag ar c’hontelezhioù.
{| style="margin:auto;"
|- valign="top"
|
* AB: [[Kontelezh Stockholm|Stockholm]]
* AC: [[Kontelezh Västerbotten|Västerbotten]]
* BD: [[Kontelezh Norrbotten|Norrbotten]]
* C: [[KontelezhUppsala|Uppsala]]
* D: [[KontelezhSödermanland|Södermanland]]
* E: [[Kontelezh Östergötland|Östergötland]]
* F: [[Kontelezh Jönköping|Jönköping]]
* G: [[Kontelezh Kronoberg|Kronoberg]]
* H: [[Kontelezh Kalmar|Kalmar]]
* I: [[Kontelezh Gotland|Gotland]]
* K: [[Kontelezh Blekinge|Blekinge]]
* M: [[Kontelezh Skåne|Skåne]]
* N: [[Kontelezh Halland|Halland]]
* O: [[Kontelezh Västra Götaland|Västra Götaland]]
* S: [[Kontelezh Värmland|Värmland]]
* T: [[Kontelezh Örebro|Örebro]]
* U: [[Kontelezh Västmanland|Västmanland]]
* W: [[Kontelezh Dalarna|Dalarna]]
* X: [[Kontelezh Age Roe|Gävleborg]]
* Y: [[Kontelezh Västernorrland|Västernorrland]]
* Z: [[Kontelezh Jämtland|Jämtland]]
|
[[Restr:sweden_counties.png|240px|Kontelezhioù Sveden]]
|}
== Douaroniezh ==
[[Restr:Sweden.jpg|thumb|Kartenn Sveden]]
Un [[hinad kerreizh]] a ren e Sveden, dre vras, nemet en hanternoz pellañ e ren un hinad isarktikel. Er c’hreisteiz e kaver gwez dezho delioù dibad hag en hanternoz [[avalpineg]]ed evel ar [[pruñs]] ha gwez-[[bezv]]. En hanternoz da [[Kelc'h Arktika|gelc’h pennahel Arktika]] ned a ket an heol da guzh e-pad ul lodenn eus an [[hañv]] ha gwelout a reer [[heol hanternoz]] ; e-pad ar [[goañv]], er c’hontrol, e vez noz e-pad meur a sizhun pa chom kuzh an heol e-pad ur pennad hir pe hiroc’h diouzh al [[ledred]]. Er c’hornôg ez eus un [[aradennad venezioù]] a ra an harzoù etre Sveden ha [[Norvegia]]. Er mervent, eus tu [[Mor an Hanternoz]], e vez klouaroc’h an amzer abalamour ma erru levezon ar [[Gulf Stream]] betek eno. En enep eo yenoc’h aodoù ar reter, eus tu ar [[Mor Baltel]] ha skornet e vez an dour a-wechoù e-pad ar goañv.
[[Stockholm]] eo ar [[kêr-benn|gêr-benn]]. E-touez ar c’hêrioù bras all e c’heller menegiñ [[Göteborg]] (brasañ [[porzh (bagoù)|porzh]] ar vro), [[Malmö]] hag [[Uppsala]] (a zo brudet he skol-veur).
[[Gotland]] hag [[Öland]] eo an div [[enez]]enn vrasañ e-touez inizi Sveden.
=== Kêrioù pennañ ===
{| class="wikitable sortable"
! Renk
! Keoded
! Poblañs
! Gorread
! Stankder
|-align=right
|1 ||align=left| [[Stockholm]] || '''774,411''' || 187.74 || 4,124.91
|-align=right
|2 ||align=left| [[Göteborg]] || '''487,028''' || 450.71 || 1,080.58
|-align=right
|3 ||align=left| [[Malmö]] || '''272,634''' || 155.56 || 1,752.60
|-align=right
|4 ||align=left| [[Uppsala]] || '''183,911''' || 2,189.10 || 84.01
|-align=right
|5 ||align=left| [[Linköping]] || '''137,949''' || 1,435.80 || 96.08
|-align=right
|6 ||align=left| [[Västerås]] || '''132,344''' || 962.78 || 137.46
|-align=right
|7 ||align=left| [[Örebro]] || '''128,170''' || 1,380.11 || 92.87
|-align=right
|8 ||align=left| [[Norrköping]] || '''124,729''' || 1,503.61 || 82.95
|-align=right
|9 ||align=left| [[Helsingborg]] || '''122,349''' || 346.25 || 353.35
|-align=right
|10 ||align=left| [[Jönköping]] || '''121,229''' || 1,488.75 || 81.43
|-align=right
|11 ||align=left| [[Umeå]] || '''110,919''' || 2,331.39 || 47.58
|-align=right
|12 ||align=left| [[Lund]] || '''102,452''' || 430.27 || 238.11
|-align=right
|13 ||align=left| [[Borås]] || '''99,645''' || 915.22 || 108.88
|-align=right
|14 ||align=left| [[Sundsvall]] || '''94,121''' || 3,208.70 || 29.33
|-align=right
|15 ||align=left| [[Gävle]] || '''92,257''' || 1,615.07 || 57.12
|}
== Istor ==
Da vare [[Oadvezh ar Maen]] (6000 kent J.K. – 4000 kent J.K.) e oa poblet Sveden gant tud a veve diwar chaseal [[loen]]ed ha kutuilh [[frouezh]]. Pobladoù [[Skandinavia]] a emdroas goustadik, o kregiñ gant [[Oadvezh an Houarn]] pa oa krog ar [[Henroma|Romaned]] da skrivañ.
Ar meneg kentañ eus Sveden er skridoù a gaver gant an [[istor]]our roman [[Tacitus]] er {{Iañ kantved}} : skrivañ a ra hennezh e oa galloudus ar [[Suiones]], ur [[meuriad]] a oa o vevañ e kreiz ha reter ar vro, er [[Svealand]]. Dont a ra anv Sveden eus anv ar bobl-se. [[Kreisteiz]] ar vro a oa annezet gant [[Goted]] moarvat, er vro anvet [[Götaland]]. Ne ouzer ket kalz a dra diwar-benn ar mare-se, nemet ar pezh a zo chomet e [[saga]]où zo. E-barzh ar varzhoneg [[hensaozneg|hensaoznek]] hir ''[[Beowulf]]'' ez eus anv eus emgannoù etre ar ''Sweonas'' (''Suiones'') hag ar [[Goted|C’hoted]].
Da vare ar [[Vikinged]], en [[IXvet kantved|IXvet]] hag en [[Xvet kantved]], ez eas Vikinged eus Sveden war-zu ar reter, war-zu ar broioù a oa en tu all d’ar [[Mor Baltel]] ha [[Rusia]]. Dont a ra anv Rusia eus anv [[finneg|finnek]] ar Vikinged-se : ''Rus'' (''Ruotsi'' eo anv finnek Sveden hiziv an deiz c’hoazh). Mont a reas lod anezho, a-hed stêrioù Rusia, betek ar [[Mor Du]] ha pelloc’h c’hoazh, betek [[Kergustentin]] hag ar [[Mor Kreizdouar]]. Disheñvel e oa Vikinged Sveden diouzh o c’henseurted eus Norvegia ha Danmark pa ne oant ket troet kement gant ar brezelioù, met muioc’h gant ar c’henwerzh. Digoret o deus hentoù ar c'henwerzh a-dreuz ar broioù slav eus goueled ar Mor Baltel betek an [[impalaeriezh roman ar Reter|impalaeriezh vizantat]]. An alouberien svedat, anavezet dindan an anv a [[Vareged]], o deus savet [[priñselezh]]ioù evel hini [[Kyiv]].
[[Kristeniezh|Kristenaet]] e voe ar vro er [[XIIvet kantved]] : eskopti [[Uppsala]], da skouer, a voe krouet e [[1164]]. Gant kement-se e voe aesaet savidigezh ur [[stad]] stabil gant he c’hreiz war aod ar [[Mor Baltel]] : e [[1250]] e teuas rummad ar [[Folkung]] e penn ar vro ha staliañ a rejont o c’hêr-benn e [[Stockholm]]. Gant ar [[Bosenn Zu|Vosenn Zu]] e voe lakaet diaes ar vro, er [[XIVvet kantved]], evel ma c’hoarvezas gant ur bern broioù en Europa.
Daoust d’an diaesterioù-se e voe kreñvaet ar stad tamm-ha-tamm hag en em astenn a reas ar vro war-zu an hanternoz, [[Laponia]] hag ar rannvroioù a zo bremañ e [[Finland]]. Dont a reas Finland da vezañ ul lodenn eus Sveden e [[1362]] (ha betek [[1809]]).
E [[1389]], [[Norvegia]], [[Danmark]] ha Sveden a voe unanet dindan ur roue hepken, en [[Unvaniezh Kalmar]]. E-pad ar [[XVvet kantved]] e stourmas Svediz a-enep ar c’hreizennañ dindan aotrouniezh ar roue danat. Goude meur a vrezel e voe kuitaet Unaniezh Kalmar gant Sveden, e [[1521]], pa embannas Gustav Eriksson Vasa, anavezetoc’h dindan an anv [[Gustav Iañ Vasa|Gustav I{{añ}} a Sveden]], e oa distag Sveden adarre.
Ober a reer''Tad ar Vro'' eus Gustav I{{añ}}. Dindan e ren e voe degemeret an [[Disivoud protestant]] gant Sveden ha dilezet ar [[Katoligiezh|Gatoligiezh]]. Sevel a reas ur parlamant (ar ''[[Riksdag]]''), a oa ennañ dileuridi eus ar vourc’hizien.
[[Restr:Gustav_Vasa.jpg|thumb|left|[[Gustav Iañ Vasa]]]]
Er {{XVIIvet kantved}} e kreskas galloud Sveden en Europa, abalamour ma kemeras perzh er [[Brezel Tregont Vloaz]]. Er c’hantved goude avat, Rusia a gemeras diganti douaroù ar reter (''Österland'') ha krouiñ eno, e [[1809]], [[Dugelezh Vras Finland]].
Goude [[Brezelioù Napoleon]], Danmark a rankas lezel [[Norvegia]] gant Sveden ([[Emglev Kiel]] e [[1814]]). D’ar mare-se e klaskas Norvegia bezañ dizalc’h ha brezel a voe etre Sveden ha Norvegia e [[1814]]. Un emglev a voe kavet, da unaniñ an div vro, pep hini gant he farlamant, dindan aotrouniezh roue Sveden. Padout a reas an emglev-se betek [[1905]]. Ar brezel a-enep Norvegia ne badas nemet pemzektez hag ar brezel diwezhañ eo a vefe bet graet gant Sveden. Abaoe he deus bevet 200 vloaz a beoc’h.
En {{XIXvet kantved}} e kreskas kalzik ar boblañs, abalamour d’ar peoc’h-se, ha rankout a reas kalz tud divroañ da-heul da c’hounit o buhez, o vont d’ar [[Stadoù Unanet]] dreist-holl. Gant an [[Dispac'h greantel]] ez eas muioc’h-mui a dud da chom er c’hêrioù ha da labourat er greanterezh. Diwar se e kreskas un emsav sindikalour kreñv ha, goude, ur strollad sokial-demokrat ken kreñv all.
Dont a reas Sveden a-benn da chom neptu e-pad ar [[Brezel bed kentañ]] hag an [[Eil brezel bed]], war-bouez ar skoazell a voe roet da [[Finland]] d’en em zifenn a-enep an [[Unaniezh Soviedel]] e [[1939]] ha [[1940]]. Goude an Eil brezel bed e talc’has Sveden da ren ur politikerezh neptu e-keñver ar bloc’hadoù bras, betek hiziv. E [[1995]] e teuas da vezañ ezel eus [[Unaniezh Europa]], met nac’het he deus degemer an [[euro]] da voneiz.
[[Restr:ABBA - TopPop 1974 5.png|thumb|Ar strollad [[ABBA]] d'ar [[26 a viz Ebrel]] [[1974]], nebeut devezhioù goude ma vefe bet aet ar maout ganto e-pad kenstrivadeg an [[Eurovision]]]]
Unan eus ar broioù gant ar [[barr bevañ]] uhelañ er bed eo Sveden.
{{clr|left}}
== Sevenadur ==
E-touez ar strolladoù sonerezh brudetañ emañ [[ABBA]], [[Europe (strollad sonerezh)|Europe]], [[Aha]], [[Ace of Base]], [[The Cardigans]].
E bed al lennegezh eo brudet ar [[romantoù polis]], da skouer [[Teiroberenn Millennium]] gant [[Stieg Larsson]].
Er sinema e c'heller menegiñ [[Ingmar Bergman]].
== Yezhoù ==
Ha pa ne vefe yezh ofisiel ebet hervez lezenn ez eo ar svedeg ar yezh nemeti a-berzh-Stad. Pemp yezh all, kaozeet gant minorelezhioù, a zo anavezet evel yezhoù minorel, abaoe ma voe degemeret, gant Sveden, [[Karta Europa ar yezhoù rannvro pe bihanniver|Karta Kuzul Europa evit ar yezhoù minorel pe rannvroel]], e [[1999]]. Div anezho a zo anavezet war pep a dachenn resis, hag an teir all a zo anavezet dre ar vro a-bezh :
* ar [[finneg]] (unvan)
* [[finneg]] Tornedal pe "Meänkieli" (war harzoù Finland)
* ar [[yidicheg]]
* ar [[samieg]] (en hanternoz)
* ar [[romeg]]
Ouzhpenn se e c’heller menegiñ daou dra all :
* parlant [[Skania]], a zo evit tud zo ur yezh distag diouzh ar svedeg hag evit tud all ur rannyezh svedek, n’eo ket bet anavezet da "yezh vinorel" gant Sveden, da vare sinadur Karta Kuzul Europa, daoust ma oa bet goulennet gant tud zo ;
* prezeg [[Gotland]], a vije evit tud zo adarre ur yezh disheñvel diouzh ar svedeg hag evit tud all ur rannyezh svedek levezonet gant yezh skandinavek kozh an enezenn, n’eo ket anavezet kennebeut.
E Sveden, evel ma c’hoarvez e lec’h all e Skandinavia, eo ledet-kenañ an anaoudegezh eus ar [[saozneg]]: er skolioù-meur e roer kentelioù zo e saozneg (danvezioù skiantel pe teknikel) hag en embregerezhioù bras evel [[Ericsson]] ez a an traoù en-dro alies e [[saozneg]].
== Armerzh ==
Embregerezhioù bras zo evel [[Ericsson]], [[Electrolux]], [[H&M]], [[Ikea]], [[Spotify]], [[Saab]], [[Scania]], [[Tele2]], [[Tetra Pak]] ha [[Volvo]].
== Tud dibar ==
* [[Ingvar Kamprad]], krouer [[IKEA]]
* [[ABBA]] strollad sonerezh
* [[Pia Cramling]], mestrc'hoarierez [[echedoù]].
== Liammoù diavaez ==
{{commons|Sverige|Sveden}}
* [http://www.visitsweden.com/ Pajenn ofisiel an touristerezh e Sveden] (e meur a [[yezh]])
* [http://www.sweden.se/ Sweden.se] (e saozneg pe e svedeg)
* [http://www.sweden.gov.se/ Gouarnamant Sveden] (e saozneg pe e svedeg)
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
{{Stadoù Europa}}
{{Kuzul An Norzh}}
{{Monarkiezhoù}}
[[Rummad:Broioù]]
[[Rummad:Sveden| ]]
hov25u20qf5e6doyrwfzdoykmoy2xls
Estonia
0
14396
2201360
2193307
2026-10-04T08:14:16Z
Kestenn
14086
Freskaat, daveoù
2201360
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
!colspan="2" style="background-color:#00309a; text-align:center;"|<div style="float:right; padding:5px;">[[Restr:Flag of Europe.svg|48px]]</div>[[Unaniezh Europa|<div style="font-size:1.7em; color:#ffcd00; padding-top:10px;">Unaniezh Europa</div>]]
|-
| {{Infobox/Titl|'''Eesti Vabariik'''|0073cf|talbenn map|fff}}
| align="center" colspan="2"|
{| border=0 cellpadding=2 cellspacing=0 style="background:#f9f9f9; text-align:center;"
| width="130px"| [[Restr:Flag of Estonia.svg|125px|border|Banniel Estonia]] || align=center width=130px| [[Restr:Estonia coatofarms.png|100px|Skoed Ardamez Estonia]]
|-
| width="130px"| ([[Banniel Estonia]]) || align=center width=130px| ([[Skoed Ardamez Estonia|Ardamezioù]])
|-
| colspan="2" | <small>''[[Ger-stur]] : hini ebet</small>
|}
|-
| align=center colspan="2" style="background:#f9f9f9;" | [[Restr:EU-Estonia.svg|300px]]<br>Lec’hiadur Estonia en [[UE]] (gwer teñval)
|-
|'''[[Yezh ofisiel]]''' || [[Estoneg]]
|-
|'''[[Kêr-benn]]''' || [[Tallinn]]
|-
|'''Statud politikel''' || [[Republik]] [[demokratelezh|demokratel]]
|-
|'''[[Roll prezidanted Estonia|Prezidant]]''' || [[:et:Alar Karis|Alar Karis]]
|-
|'''[[Roll kentañ ministred Estonia|Kentañ Ministr]]''' || [[:et:Kristen Michal|Kristen Michal]]
|-
|'''[[Gorread]]'''<br />-En holl <br />-% dour
| <br />45 226 km² <br />4,5%
|-
|'''[[Poblañs]]''' <br /> - [[2026]] (war-dro)<br /> - [[Stankter ar boblañs]]
| <br /> 1 360 745<br />30,3 ann./km²
|-
|'''[[Moneiz]]''' || [[Euro]] (EUR)
|-
| '''[[Kan broadel]]''' || ''[[Mu isamaa, mu õnn ja rõõm]]''
|-
| '''[[Gouel broadel]]''' || [[24 a viz C'hwevrer]]
|-
| '''[[Kod war ar Genrouedad]]''' || [[.ee]]
|-
| '''[[Kod pellgomz]]''' || 372
|-
| colspan=2 align=right style="padding: 0 5px 0 5px" |
|}
Ur vro e biz [[Europa]] eo '''Estonia''' (''Eesti'' en [[estoneg]]), '''Republik Estonia''' (''Eesti Vabariik'') diouzh hec'h anv leun, war ribl ar [[Mor Baltel]]. Ezel eo Republik Estonia eus [[Unaniezh Europa]] (UE).
Harzoù he deus Estonia gant [[Latvia]] er su ha [[Rusia]] er reter. Ar [[Mor Baltel]] eo a ra he harzoù a-hend-all er c’hornôg, gant [[pleg-mor Finland]] en norzh.
[[Tallinn]] eo he [[kêr-benn|c’hêr-benn]].
== Istor ==
Poblet e voe Estonia gant ul lodenn eus ar pobloù ''finn-hag-ougriat'', er ragistor. Kristenaet e voe pa voe aloubet gant ar varc’heien alaman anavezet dindan an anv ''"Fratres militiae Christi"'', pe "Breudeur ar C’hleze", ha gant [[Danmark]] e [[1227]]. Tro-ha-tro e voe Estonia e dalc’h [[Danmark]], [[Sveden]], [[Polonia]] ha [[Rusia]], en diwezh.
Aloubet e voe ar vro gant an Daned a ziazezas [[Tallinn]] e [[1219]]. E [[1343]]-[[1345]] e voe un [[emsavadeg]] kouerien ha gwerzhet e voe Estonia gant roue Danmark da [[Urzh ar Varc'heien deutek]]. Graet e voe [[serv]]ed eus ar gouerien ha d’an hevelep mare e tiorroe ar porzhioù kenwerzh gant kevre an [[Hansa]].
Er {{XVIvet kantved}} e klaskas an impalaer rusian, [[Ivan Spontus]], lakaat e grabanoù war arvor ar [[Mor Baltel]] ha kemeret e voe gantañ daou borzh, [[Narva]] ha [[Tartu]], etre [[1558]] ha [[1581]]. E [[1561]] e voe divodet Urzh ar Varc'heien deutek ha rannet e voe Estonia etre Danmark, Sveden ha Polonia. Alamanegerien e chomas an dud uhel e-pad meur a gantved c’hoazh. Er {{XVIIvet kantved}} e kouezhas ar vro a-bezh e dalc'h [[Sveden]] ha degaset e voe al [[luteriegezh]] da Estonia. Goude [[Brezel an Norzh]] (1700-1721) e voe aloubet Estonia gant an [[roll an impalaerien rusian|impalaer rusian]], [[Pêr ar Meur]], ken ez asantas Sveden sinañ [[feur-emglev Nystad]] (Uusikaupunki) ([[1721]]) ha lezel ar vro a-bezh gant an trec'her.
Gant an impalaeriezh rusian e voe lakaet fin d’ar servelezh e deroù an {{XIXvet kantved}}. Met dindan an impalaer [[Aleksandr III]] ([[1881]]-[[1894]]) e voe renet en Estonia ur politikerezh rusianekaat kalet : e [[1887]] e voe lakaet ar [[rusianeg]] da vezañ yezh ar skolioù. Er c’hantved-se ivez e kroge un emsav sevenadurel evit difenn yezh ar vro, kaset war-raok gant noblañsoù alamanek alies. Gant [[Friedrich Reinhold Kreutzwald]] e voe embannet ''[[Kalevipoeg]]'', un doare ''Barzhaz Estonia'', e 1857-1861.
Pa’z eas [[Impalaeriezh Rusia]] d’an traoñ, gant [[Reveulzi miz Here|Dispac’h Here]], e teuas Estonia da vezañ dizalc’h. Embannet e voe Republik Estonia d’ar [[24 a viz C'hwevrer]] [[1918]]. Diwezhatoc’h avat e voe lakaet dre nerzh en [[Unaniezh Soviedel]], e miz Mezheven [[1940]]. Adkavet he doa ar vro he dizalc’hiezh d’an [[20 a viz Eost]] [[1991]] pa oa aet [[URSS]] d’an traoñ. Abaoe ez eo an [[20 a viz Eost]] un devezh gouel en Estonia.
Aet e oa ar soudarded rusian diwezhañ diouzh Estonia d’an [[31 a viz Eost]] [[1994]]. Dieub e oa Estonia goude-se da gaout liammoù armerzhel ha politikel gant broioù kornôg [[Europa]]. Goude marc’hata eo deuet Estonia e-barzh [[Unaniezh Europa]] e miz Mae 2004, war un dro gant 9 stad all.
== Douaroniezh ==
[[Restr:En-map.jpg|150px|thumb|left|Kartenn Estonia]]
En em astenn a ra Estonia war ribl reter ar [[Mor Baltel]], er su da [[pleg-mor Finland|bleg-mor Finland]]. A-hed an aodoù e kaver ur 1 500 enezenn bennak : [[Saaremaa]] ha [[Hiiumaa]] eo an div vrasañ, dirak pleg-mor [[Riga]].
Ur vro gompez eo ha n’eo ket gwall uhel anezhi, pa sav betek 518 m en he lec’h uhelañ ([[Suur Munamägi]]). Goloet eo tost an hanter eus ar vro gant koadoù ha niverus eo ar geunioù hag al lennoù. Al lenn [[Peipsi]] (pe Peipus) eo an hini vrasañ (3 555 km²), ar pevare lenn vrasañ en Europa.
Un hinad kevandirel a ren en Estonia, gant goañvezhioù yen. Skornet e vez an dour mor er goañv alies hag e-pad meur a sizhun e c’heller mont gant kirri war ar skorn betek inizi Saaremaa ha Hiiumaa.
== Politikerezh ==
[[Restr:Riigikogu hoone, Kaupo Kalda foto, 2016.jpg|thumb|256px|savadur Parlamant Estonia e Tallinn]]
Ur [[republik]] demokratel eo Estonia, gant ur prezidant dilennet gant ar [[parlamant]]. N’eus nemet ur gambr er parlamant (ar ''Riigikogu ''), ha 101 c’hannad enni, dilennet evit pevar bloaz. Gant ar prezidant e vez anvet ar c’hentañ ministr a sav e c’houarnamant a rank bezañ asantet gant ar parlamant..
Votiñ dre [[Internet]] a zo bet graet en Estonia evit dilennadegoù lec’hel. Aotreet eo bet ivez evit an dilennadeg d’ar parlamant <ref>[https://web.archive.org/web/20070228063658/http://news.com.com/Estonia+pulls+off+nationwide+Net+voting/2100-1028_3-5898115.html]</ref>.
== Rannoù melestradurel ==
Rannet eo Estonia e 15 kontelezh (en [[estoneg]] ''maakond'', liester ''maakonnad'') :
[[Restr:Estonia, administrative divisions - de - colored 2017.svg|thumb|right|380px|Kontelezhioù [[Estonia]]]]
* [[Harju]]
* [[Hiiumaa]]
* [[Ida-Viru]]
* [[Järva]]
* [[Jõgeva]]
* [[Lääne]]
* [[Lääne]]
* [[Pärnu]]
* [[Põlva]]
* [[Rapla]]
* [[Saaremaa]]
* [[Tartu]]
* [[Valga]]
* [[Viljandi]]
* [[Võru]]
== Poblañs ==
E 2026 e oa {{formatnum:1360745}} annezad e Estonia<ref>{{en}} Hervez Statistics Estonia, ''[https://stat.ee/en/find-statistics/statistics-theme/population/population-figure Population figure]'' (lennet d'ar 04/10/2026)</ref>.
Abalamour da istor ar vro ha, dreist-holl d’ar pezh zo c’hoarvezet e-pad an {{XXvet kantved}}, pa zeuas ur bern [[Rusia]]ned da Estonia, ned a an [[estoneg]]erien d’ober nemet an div drederenn eus ar boblañs. Un niver brazik a Rusianed a zo (25%) ha tud all c’hoazh, a orin eus [[Ukraina]], [[Belarus]], hag all. Hervez [[niveridigezh]] 2003 e oa 1 300 000 a dud er vro :
* 68,4% a Estoniz
* 25,7% a [[Rusia]]ned (400 000 a dud, ha 170 000 anezho hep broadelezh ebet)
* 2,1% a [[Ukraina|Ukrainiz]]
* 1,2% a [[Belarus|Velarused]]
* 0,8% a [[Finned]]
* 1,7% a dud all
War ar maez eo uhel an dregantad a estonegerien (betek 90 % eus an dud), tra m’eo kalz izeloc’h an dregantad anezho er c’hêrioù bras (56 %).
E-touez [[Yezh bihanniver|yezhoù minorelaet]] Estonia e c’heller menegiñ teir [[Yezhoù finnek-ougrek|yezh finnek-ougrek]] kar d’an estoneg: ar [[voteg]], a zo peuzvarv, ar [[voroeg]] hag ar [[setoeg]] hag a vez sellet outo o-div a-wechoù evel [[rannyezh]]où eus an estoneg.
Izel-kenañ eo stankter ar boblañs (30,3 annezad/km² e 2026) e-skoaz hini ar broioù amezek ([[Latvia]], [[Lituania]]).
War dachenn ar relijion eo al [[luteriegezh]] a vez pleustret gant ar muiañ-niver eus an Estoniz. Ul lodenn vihan eus an dud a zo protestanted [[Avielouriezh|avielourien]] evel al latvegerien, ar finnegerien pe an alamanegerien (13,7% eus holl annezidi Estonia). Ar Rusianed hag ar Slaved all (Ukrainiz, Belarusiz) a zo [[Iliz Ortodoks|ortodoksed]] (19,9% eus holl annezidi Estonia e 1998). Hag ar peurrest a zo [[Katoligiezh|katoliked]] (polonegerien pe alamanegerien), [[Islam|muzulmaned]] (Tatared), pe [[Yuzeviezh|yuzevien]].
== Monumant ar re varv ==
E 2007 ez eo bet disavet [[monumant ar re varv]] savet en enor da soudarded an [[Arme Ruz]] marvet e 1944 o vrezeliañ enep an armeoù alaman, d'e lakaat en ur vered soudarded pell diouzh kreiz kêr [[Tallinn]].
Reuz zo bet war-lerc'h, e [[Tallinn]] gant Rused ar vro, hag e Moskov en-dro da [[kannati|gannati]] Estonia, aozet gant an aozadur [[Nachi]], ar yaouankizoù a-du gant [[Vladimir Poutin]].
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
{{Stadoù Europa}}
{{AFNA}}
[[Rummad:Broioù]]
[[Rummad:Estonia]]
ra8z7hct9d1nhi5qvjfkx3ag2lir3om
2201362
2201360
2026-10-04T08:19:20Z
Kestenn
14086
Tennet un nebeud dreistliammoù : reoù lakaet meur a wech, pe reoù n'int ket stag ouzh danvez ar pennad.
2201362
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
!colspan="2" style="background-color:#00309a; text-align:center;"|<div style="float:right; padding:5px;">[[Restr:Flag of Europe.svg|48px]]</div>[[Unaniezh Europa|<div style="font-size:1.7em; color:#ffcd00; padding-top:10px;">Unaniezh Europa</div>]]
|-
| {{Infobox/Titl|'''Eesti Vabariik'''|0073cf|talbenn map|fff}}
| align="center" colspan="2"|
{| border=0 cellpadding=2 cellspacing=0 style="background:#f9f9f9; text-align:center;"
| width="130px"| [[Restr:Flag of Estonia.svg|125px|border|Banniel Estonia]] || align=center width=130px| [[Restr:Estonia coatofarms.png|100px|Skoed Ardamez Estonia]]
|-
| width="130px"| ([[Banniel Estonia]]) || align=center width=130px| ([[Skoed Ardamez Estonia|Ardamezioù]])
|-
| colspan="2" | <small>''[[Ger-stur]] : hini ebet</small>
|}
|-
| align=center colspan="2" style="background:#f9f9f9;" | [[Restr:EU-Estonia.svg|300px]]<br>Lec’hiadur Estonia en [[UE]] (gwer teñval)
|-
|'''[[Yezh ofisiel]]''' || [[Estoneg]]
|-
|'''[[Kêr-benn]]''' || [[Tallinn]]
|-
|'''Statud politikel''' || [[Republik]] [[demokratelezh|demokratel]]
|-
|'''[[Roll prezidanted Estonia|Prezidant]]''' || [[:et:Alar Karis|Alar Karis]]
|-
|'''[[Roll kentañ ministred Estonia|Kentañ Ministr]]''' || [[:et:Kristen Michal|Kristen Michal]]
|-
|'''[[Gorread]]'''<br />-En holl <br />-% dour
| <br />45 226 km² <br />4,5%
|-
|'''[[Poblañs]]''' <br /> - [[2026]] (war-dro)<br /> - [[Stankter ar boblañs]]
| <br /> 1 360 745<br />30,3 ann./km²
|-
|'''[[Moneiz]]''' || [[Euro]] (EUR)
|-
| '''[[Kan broadel]]''' || ''[[Mu isamaa, mu õnn ja rõõm]]''
|-
| '''[[Gouel broadel]]''' || [[24 a viz C'hwevrer]]
|-
| '''[[Kod war ar Genrouedad]]''' || [[.ee]]
|-
| '''[[Kod pellgomz]]''' || 372
|-
| colspan=2 align=right style="padding: 0 5px 0 5px" |
|}
Ur vro e biz [[Europa]] eo '''Estonia''' (''Eesti'' en [[estoneg]]), '''Republik Estonia''' (''Eesti Vabariik'') diouzh hec'h anv leun, war ribl ar [[Mor Baltel]]. Ezel eo Republik Estonia eus [[Unaniezh Europa]] (UE).
Harzoù he deus Estonia gant [[Latvia]] er su ha [[Rusia]] er reter. Ar Mor Baltel eo a ra he harzoù a-hend-all er c’hornôg, gant [[pleg-mor Finland]] en norzh.
[[Tallinn]] eo he c’hêr-benn.
== Istor ==
Poblet e voe Estonia gant ul lodenn eus ar pobloù ''finn-hag-ougriat'', er ragistor. Kristenaet e voe pa voe aloubet gant ar varc’heien alaman anavezet dindan an anv ''"Fratres militiae Christi"'', pe "Breudeur ar C’hleze", ha gant [[Danmark]] e [[1227]]. Tro-ha-tro e voe Estonia e dalc’h Danmark, [[Sveden]], [[Polonia]] ha Rusia, en diwezh.
Aloubet e voe ar vro gant an Daned a ziazezas Tallinn e [[1219]]. E [[1343]]-[[1345]] e voe un emsavadeg kouerien ha gwerzhet e voe Estonia gant roue Danmark da [[Urzh ar Varc'heien deutek]]. Graet e voe [[serv]]ed eus ar gouerien ha d’an hevelep mare e tiorroe ar porzhioù kenwerzh gant kevre an [[Hansa]].
Er {{XVIvet kantved}} e klaskas an impalaer rusian, [[Ivan Spontus]], lakaat e grabanoù war arvor ar Mor Baltel ha kemeret e voe gantañ daou borzh, [[Narva]] ha [[Tartu]], etre [[1558]] ha [[1581]]. E [[1561]] e voe divodet Urzh ar Varc'heien deutek ha rannet e voe Estonia etre Danmark, Sveden ha Polonia. Alamanegerien e chomas an dud uhel e-pad meur a gantved c’hoazh. Er {{XVIIvet kantved}} e kouezhas ar vro a-bezh e dalc'h Sveden ha degaset e voe al [[luteriegezh]] da Estonia. Goude [[Brezel an Norzh]] (1700-1721) e voe aloubet Estonia gant an [[roll an impalaerien rusian|impalaer rusian]], [[Pêr ar Meur]], ken ez asantas Sveden sinañ [[feur-emglev Nystad]] (Uusikaupunki) ([[1721]]) ha lezel ar vro a-bezh gant an trec'her.
Gant an impalaeriezh rusian e voe lakaet fin d’ar servelezh e deroù an {{XIXvet kantved}}. Met dindan an impalaer [[Aleksandr III]] ([[1881]]-[[1894]]) e voe renet en Estonia ur politikerezh rusianekaat kalet : e [[1887]] e voe lakaet ar [[rusianeg]] da vezañ yezh ar skolioù. Er c’hantved-se ivez e kroge un emsav sevenadurel evit difenn yezh ar vro, kaset war-raok gant noblañsoù alamanek alies. Gant [[Friedrich Reinhold Kreutzwald]] e voe embannet ''[[Kalevipoeg]]'', un doare ''Barzhaz Estonia'', e 1857-1861.
Pa’z eas [[Impalaeriezh Rusia]] d’an traoñ, gant [[Dispac'h miz Here|Dispac’h miz Here]], e teuas Estonia da vezañ dizalc’h. Embannet e voe Republik Estonia d’ar [[24 a viz C'hwevrer]] [[1918]]. Diwezhatoc’h avat e voe lakaet dre nerzh en [[Unaniezh Soviedel]], e miz Mezheven [[1940]]. Adkavet he doa ar vro he dizalc’hiezh d’an [[20 a viz Eost]] [[1991]] pa oa aet [[URSS]] d’an traoñ. Abaoe ez eo an [[20 a viz Eost]] un devezh gouel en Estonia.
Aet e oa ar soudarded rusian diwezhañ diouzh Estonia d’an [[31 a viz Eost]] [[1994]]. Dieub e oa Estonia goude-se da gaout liammoù armerzhel ha politikel gant broioù kornôg Europa. Goude marc’hata eo deuet Estonia e-barzh [[Unaniezh Europa]] e miz Mae 2004, war un dro gant 9 stad all.
== Douaroniezh ==
[[Restr:En-map.jpg|150px|thumb|left|Kartenn Estonia]]
En em astenn a ra Estonia war ribl reter ar [[Mor Baltel]], er su da [[pleg-mor Finland|bleg-mor Finland]]. A-hed an aodoù e kaver ur 1 500 enezenn bennak : [[Saaremaa]] ha [[Hiiumaa]] eo an div vrasañ, dirak pleg-mor [[Riga]].
Ur vro gompez eo ha n’eo ket gwall uhel anezhi, pa sav betek 518 m en he lec’h uhelañ ([[Suur Munamägi]]). Goloet eo tost an hanter eus ar vro gant koadoù ha niverus eo ar geunioù hag al lennoù. Al lenn [[Peipsi]] (pe Peipus) eo an hini vrasañ (3 555 km²), ar pevare lenn vrasañ en Europa.
Un hinad kevandirel a ren en Estonia, gant goañvezhioù yen. Skornet e vez an dour mor er goañv alies hag e-pad meur a sizhun e c’heller mont gant kirri war ar skorn betek inizi Saaremaa ha Hiiumaa.
== Politikerezh ==
[[Restr:Riigikogu hoone, Kaupo Kalda foto, 2016.jpg|thumb|256px|savadur Parlamant Estonia e Tallinn]]
Ur [[republik]] demokratel eo Estonia, gant ur prezidant dilennet gant ar [[parlamant]]. N’eus nemet ur gambr er parlamant (ar ''Riigikogu ''), ha 101 c’hannad enni, dilennet evit pevar bloaz. Gant ar prezidant e vez anvet ar c’hentañ ministr a sav e c’houarnamant a rank bezañ asantet gant ar parlamant..
Votiñ dre Internet a zo bet graet en Estonia evit dilennadegoù lec’hel. Aotreet eo bet ivez evit an dilennadeg d’ar parlamant <ref>[https://web.archive.org/web/20070228063658/http://news.com.com/Estonia+pulls+off+nationwide+Net+voting/2100-1028_3-5898115.html]</ref>.
== Rannoù melestradurel ==
Rannet eo Estonia e 15 kontelezh (en estoneg ''maakond'', liester ''maakonnad'') :
[[Restr:Estonia, administrative divisions - de - colored 2017.svg|thumb|right|380px|Kontelezhioù [[Estonia]]]]
* [[Harju]]
* [[Hiiumaa]]
* [[Ida-Viru]]
* [[Järva]]
* [[Jõgeva]]
* [[Lääne]]
* [[Lääne]]
* [[Pärnu]]
* [[Põlva]]
* [[Rapla]]
* [[Saaremaa]]
* [[Tartu]]
* [[Valga]]
* [[Viljandi]]
* [[Võru]]
== Poblañs ==
E 2026 e oa {{formatnum:1360745}} annezad e Estonia<ref>{{en}} Hervez Statistics Estonia, ''[https://stat.ee/en/find-statistics/statistics-theme/population/population-figure Population figure]'' (lennet d'ar 04/10/2026)</ref>. Abalamour da istor ar vro ha, dreist-holl d’ar pezh zo c’hoarvezet e-pad an {{XXvet kantved}}, pa zeuas ur bern [[Rusia]]ned da Estonia, ned a an [[estoneg]]erien d’ober nemet an div drederenn eus ar boblañs. Un niver brazik a Rusianed a zo (25%) ha tud all c’hoazh, a orin eus [[Ukraina]], [[Belarus]], hag all. Hervez [[niveridigezh]] 2003 e oa 1 300 000 a dud er vro :
* 68,4% a Estoniz
* 25,7% a Rusianed (400 000 a dud, ha 170 000 anezho hep broadelezh ebet)
* 2,1% a Ukrainiz
* 1,2% a Velarused
* 0,8% a Finned
* 1,7% a dud all
War ar maez eo uhel an dregantad a estonegerien (betek 90 % eus an dud), tra m’eo kalz izeloc’h an dregantad anezho er c’hêrioù bras (56 %).
E-touez [[Yezh bihanniver|yezhoù minorelaet]] Estonia e c’heller menegiñ teir [[Yezhoù finnek-ougrek|yezh finnek-ougrek]] kar d’an estoneg : ar [[voteg]], a zo peuzvarv, ar [[voroeg]] hag ar [[setoeg]] hag a vez sellet outo o-div a-wechoù evel [[rannyezh]]où eus an estoneg.
Izel-kenañ eo stankter ar boblañs (30,3 annezad/km² e 2026) e-skoaz hini ar broioù amezek ([[Latvia]], [[Lituania]]).
War dachenn ar relijion eo al [[luteriegezh]] a vez pleustret gant ar muiañ-niver eus an Estoniz. Ul lodenn vihan eus an dud a zo protestanted [[Avielouriezh|avielourien]] evel al latvegerien, ar finnegerien pe an alamanegerien (13,7% eus holl annezidi Estonia). Ar Rusianed hag ar Slaved all (Ukrainiz, Belarusiz) a zo [[Iliz Ortodoks|ortodoksed]] (19,9% eus holl annezidi Estonia e 1998). Hag ar peurrest a zo [[Katoligiezh|katoliked]] (polonegerien pe alamanegerien), [[Islam|muzulmaned]] (Tatared), pe [[Yuzeviezh|yuzevien]].
== Monumant ar re varv ==
E 2007 ez eo bet disavet [[monumant ar re varv]] savet en enor da soudarded an [[Arme Ruz]] marvet e 1944 o vrezeliañ enep an armeoù alaman, d'e lakaat en ur vered soudarded pell diouzh kreiz-kêr Tallinn.
Reuz zo bet war-lerc'h, e Tallinn gant Rused ar vro, hag e Moskov en-dro da gannati Estonia, aozet gant an aozadur [[Nachi]], ar yaouankizoù a-du gant [[Vladimir Poutin]].
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
{{Stadoù Europa}}
{{AFNA}}
[[Rummad:Broioù]]
[[Rummad:Estonia]]
6mkpo5u3wv5zmyvic4gc3m0i6ihxer1
2201370
2201362
2026-10-04T10:17:21Z
Ar choler
52661
HTML
2201370
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
!colspan="2" style="background-color:#00309a; text-align:center;"|<div style="float:right; padding:5px;">[[Restr:Flag of Europe.svg|48px]]</div>[[Unaniezh Europa|<div style="font-size:1.7em; color:#ffcd00; padding-top:10px;">Unaniezh Europa</div>]]
|-
| {{Infobox/Titl|'''Eesti Vabariik'''|0073cf|talbenn map|fff}}
| align="center" colspan="2"|
{| width="100%"
|-
| width="50%"| [[Restr:Flag of Estonia.svg|125px|border|center|Banniel Estonia]]
| width="50%"| [[Restr:Estonia coatofarms.png|85px|center|Skoed Ardamez Estonia]]
|-
| width="50%" style="text-align:center;"| [[Banniel]]
| width="50%" style="text-align:center;"| [[Ardamezouriezh|Ardamezioù]]
|-
| colspan="2" style="text-align:center;" | '''[[Ger-stur]] :''' hini ebet.
|}
----
|-
| align=center colspan="2" style="background:#f9f9f9;" | [[Restr:EU-Estonia.svg|300px]]<br>Lec’hiadur Estonia en [[UE]] (gwer teñval)
|-
|'''[[Yezh ofisiel]]''' || [[Estoneg]]
|-
|'''[[Kêr-benn]]''' || [[Tallinn]]
|-
|'''Statud politikel''' || [[Republik]] [[demokratelezh|demokratel]]
|-
|'''[[Roll prezidanted Estonia|Prezidant]]''' || [[:et:Alar Karis|Alar Karis]]
|-
|'''[[Roll kentañ ministred Estonia|Kentañ Ministr]]''' || [[:et:Kristen Michal|Kristen Michal]]
|-
|'''[[Gorread]]'''<br />-En holl <br />-% dour
| <br />45 226 km² <br />4,5%
|-
|'''[[Poblañs]]''' <br /> - [[2026]] (war-dro)<br /> - [[Stankter ar boblañs]]
| <br /> 1 360 745<br />30,3 ann./km²
|-
|'''[[Moneiz]]''' || [[Euro]] (EUR)
|-
| '''[[Kan broadel]]''' || ''[[Mu isamaa, mu õnn ja rõõm]]''
|-
| '''[[Gouel broadel]]''' || [[24 a viz C'hwevrer]]
|-
| '''[[Kod war ar Genrouedad]]''' || [[.ee]]
|-
| '''[[Kod pellgomz]]''' || 372
|-
| colspan=2 align=right style="padding: 0 5px 0 5px" |
|}
Ur vro e biz [[Europa]] eo '''Estonia''' (''Eesti'' en [[estoneg]]), '''Republik Estonia''' (''Eesti Vabariik'') diouzh hec'h anv leun, war ribl ar [[Mor Baltel]]. Ezel eo Republik Estonia eus [[Unaniezh Europa]] (UE).
Harzoù he deus Estonia gant [[Latvia]] er su ha [[Rusia]] er reter. Ar Mor Baltel eo a ra he harzoù a-hend-all er c’hornôg, gant [[pleg-mor Finland]] en norzh.
[[Tallinn]] eo he c’hêr-benn.
== Istor ==
Poblet e voe Estonia gant ul lodenn eus ar pobloù ''finn-hag-ougriat'', er ragistor. Kristenaet e voe pa voe aloubet gant ar varc’heien alaman anavezet dindan an anv ''"Fratres militiae Christi"'', pe "Breudeur ar C’hleze", ha gant [[Danmark]] e [[1227]]. Tro-ha-tro e voe Estonia e dalc’h Danmark, [[Sveden]], [[Polonia]] ha Rusia, en diwezh.
Aloubet e voe ar vro gant an Daned a ziazezas Tallinn e [[1219]]. E [[1343]]-[[1345]] e voe un emsavadeg kouerien ha gwerzhet e voe Estonia gant roue Danmark da [[Urzh ar Varc'heien deutek]]. Graet e voe [[serv]]ed eus ar gouerien ha d’an hevelep mare e tiorroe ar porzhioù kenwerzh gant kevre an [[Hansa]].
Er {{XVIvet kantved}} e klaskas an impalaer rusian, [[Ivan Spontus]], lakaat e grabanoù war arvor ar Mor Baltel ha kemeret e voe gantañ daou borzh, [[Narva]] ha [[Tartu]], etre [[1558]] ha [[1581]]. E [[1561]] e voe divodet Urzh ar Varc'heien deutek ha rannet e voe Estonia etre Danmark, Sveden ha Polonia. Alamanegerien e chomas an dud uhel e-pad meur a gantved c’hoazh. Er {{XVIIvet kantved}} e kouezhas ar vro a-bezh e dalc'h Sveden ha degaset e voe al [[luteriegezh]] da Estonia. Goude [[Brezel an Norzh]] (1700-1721) e voe aloubet Estonia gant an [[roll an impalaerien rusian|impalaer rusian]], [[Pêr ar Meur]], ken ez asantas Sveden sinañ [[feur-emglev Nystad]] (Uusikaupunki) ([[1721]]) ha lezel ar vro a-bezh gant an trec'her.
Gant an impalaeriezh rusian e voe lakaet fin d’ar servelezh e deroù an {{XIXvet kantved}}. Met dindan an impalaer [[Aleksandr III]] ([[1881]]-[[1894]]) e voe renet en Estonia ur politikerezh rusianekaat kalet : e [[1887]] e voe lakaet ar [[rusianeg]] da vezañ yezh ar skolioù. Er c’hantved-se ivez e kroge un emsav sevenadurel evit difenn yezh ar vro, kaset war-raok gant noblañsoù alamanek alies. Gant [[Friedrich Reinhold Kreutzwald]] e voe embannet ''[[Kalevipoeg]]'', un doare ''Barzhaz Estonia'', e 1857-1861.
Pa’z eas [[Impalaeriezh Rusia]] d’an traoñ, gant [[Dispac'h miz Here|Dispac’h miz Here]], e teuas Estonia da vezañ dizalc’h. Embannet e voe Republik Estonia d’ar [[24 a viz C'hwevrer]] [[1918]]. Diwezhatoc’h avat e voe lakaet dre nerzh en [[Unaniezh Soviedel]], e miz Mezheven [[1940]]. Adkavet he doa ar vro he dizalc’hiezh d’an [[20 a viz Eost]] [[1991]] pa oa aet [[URSS]] d’an traoñ. Abaoe ez eo an [[20 a viz Eost]] un devezh gouel en Estonia.
Aet e oa ar soudarded rusian diwezhañ diouzh Estonia d’an [[31 a viz Eost]] [[1994]]. Dieub e oa Estonia goude-se da gaout liammoù armerzhel ha politikel gant broioù kornôg Europa. Goude marc’hata eo deuet Estonia e-barzh [[Unaniezh Europa]] e miz Mae 2004, war un dro gant 9 stad all.
== Douaroniezh ==
[[Restr:En-map.jpg|150px|thumb|left|Kartenn Estonia]]
En em astenn a ra Estonia war ribl reter ar [[Mor Baltel]], er su da [[pleg-mor Finland|bleg-mor Finland]]. A-hed an aodoù e kaver ur 1 500 enezenn bennak : [[Saaremaa]] ha [[Hiiumaa]] eo an div vrasañ, dirak pleg-mor [[Riga]].
Ur vro gompez eo ha n’eo ket gwall uhel anezhi, pa sav betek 518 m en he lec’h uhelañ ([[Suur Munamägi]]). Goloet eo tost an hanter eus ar vro gant koadoù ha niverus eo ar geunioù hag al lennoù. Al lenn [[Peipsi]] (pe Peipus) eo an hini vrasañ (3 555 km²), ar pevare lenn vrasañ en Europa.
Un hinad kevandirel a ren en Estonia, gant goañvezhioù yen. Skornet e vez an dour mor er goañv alies hag e-pad meur a sizhun e c’heller mont gant kirri war ar skorn betek inizi Saaremaa ha Hiiumaa.
== Politikerezh ==
[[Restr:Riigikogu hoone, Kaupo Kalda foto, 2016.jpg|thumb|256px|savadur Parlamant Estonia e Tallinn]]
Ur [[republik]] demokratel eo Estonia, gant ur prezidant dilennet gant ar [[parlamant]]. N’eus nemet ur gambr er parlamant (ar ''Riigikogu ''), ha 101 c’hannad enni, dilennet evit pevar bloaz. Gant ar prezidant e vez anvet ar c’hentañ ministr a sav e c’houarnamant a rank bezañ asantet gant ar parlamant..
Votiñ dre Internet a zo bet graet en Estonia evit dilennadegoù lec’hel. Aotreet eo bet ivez evit an dilennadeg d’ar parlamant <ref>[https://web.archive.org/web/20070228063658/http://news.com.com/Estonia+pulls+off+nationwide+Net+voting/2100-1028_3-5898115.html]</ref>.
== Rannoù melestradurel ==
Rannet eo Estonia e 15 kontelezh (en estoneg ''maakond'', liester ''maakonnad'') :
[[Restr:Estonia, administrative divisions - de - colored 2017.svg|thumb|right|380px|Kontelezhioù [[Estonia]]]]
* [[Harju]]
* [[Hiiumaa]]
* [[Ida-Viru]]
* [[Järva]]
* [[Jõgeva]]
* [[Lääne]]
* [[Lääne]]
* [[Pärnu]]
* [[Põlva]]
* [[Rapla]]
* [[Saaremaa]]
* [[Tartu]]
* [[Valga]]
* [[Viljandi]]
* [[Võru]]
== Poblañs ==
E 2026 e oa {{formatnum:1360745}} annezad e Estonia<ref>{{en}} Hervez Statistics Estonia, ''[https://stat.ee/en/find-statistics/statistics-theme/population/population-figure Population figure]'' (lennet d'ar 04/10/2026)</ref>. Abalamour da istor ar vro ha, dreist-holl d’ar pezh zo c’hoarvezet e-pad an {{XXvet kantved}}, pa zeuas ur bern [[Rusia]]ned da Estonia, ned a an [[estoneg]]erien d’ober nemet an div drederenn eus ar boblañs. Un niver brazik a Rusianed a zo (25%) ha tud all c’hoazh, a orin eus [[Ukraina]], [[Belarus]], hag all. Hervez [[niveridigezh]] 2003 e oa 1 300 000 a dud er vro :
* 68,4% a Estoniz
* 25,7% a Rusianed (400 000 a dud, ha 170 000 anezho hep broadelezh ebet)
* 2,1% a Ukrainiz
* 1,2% a Velarused
* 0,8% a Finned
* 1,7% a dud all
War ar maez eo uhel an dregantad a estonegerien (betek 90 % eus an dud), tra m’eo kalz izeloc’h an dregantad anezho er c’hêrioù bras (56 %).
E-touez [[Yezh bihanniver|yezhoù minorelaet]] Estonia e c’heller menegiñ teir [[Yezhoù finnek-ougrek|yezh finnek-ougrek]] kar d’an estoneg : ar [[voteg]], a zo peuzvarv, ar [[voroeg]] hag ar [[setoeg]] hag a vez sellet outo o-div a-wechoù evel [[rannyezh]]où eus an estoneg.
Izel-kenañ eo stankter ar boblañs (30,3 annezad/km² e 2026) e-skoaz hini ar broioù amezek ([[Latvia]], [[Lituania]]).
War dachenn ar relijion eo al [[luteriegezh]] a vez pleustret gant ar muiañ-niver eus an Estoniz. Ul lodenn vihan eus an dud a zo protestanted [[Avielouriezh|avielourien]] evel al latvegerien, ar finnegerien pe an alamanegerien (13,7% eus holl annezidi Estonia). Ar Rusianed hag ar Slaved all (Ukrainiz, Belarusiz) a zo [[Iliz Ortodoks|ortodoksed]] (19,9% eus holl annezidi Estonia e 1998). Hag ar peurrest a zo [[Katoligiezh|katoliked]] (polonegerien pe alamanegerien), [[Islam|muzulmaned]] (Tatared), pe [[Yuzeviezh|yuzevien]].
== Monumant ar re varv ==
E 2007 ez eo bet disavet [[monumant ar re varv]] savet en enor da soudarded an [[Arme Ruz]] marvet e 1944 o vrezeliañ enep an armeoù alaman, d'e lakaat en ur vered soudarded pell diouzh kreiz-kêr Tallinn.
Reuz zo bet war-lerc'h, e Tallinn gant Rused ar vro, hag e Moskov en-dro da gannati Estonia, aozet gant an aozadur [[Nachi]], ar yaouankizoù a-du gant [[Vladimir Poutin]].
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
{{Stadoù Europa}}
{{AFNA}}
[[Rummad:Broioù]]
[[Rummad:Estonia]]
j63y5en0uidzb5c1s68eb7or6dory6c
Moustoer-Remengol
0
16012
2201340
2148612
2026-10-04T03:02:38Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2201340
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo|Moustoer}}
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Moustoer-Remengol
| anvOfisiel = Moustoir-Remungol
| skeudenn =
| alc'hwez =
| ardamezioù = Blason ville fr Moustoir-Remungol (Morbihan).svg
| bro = [[Bro-Gwened]]
| departamant = [[Mor-Bihan]]
| arondisamant = [[Arondisamant Pondi|Pondi]]
| etrekumuniezh = [[Logunec'h Kumuniezh]]
| bro velestradurel = [[Bro Pondi]]
| kanton = [[Kanton Logunec'h|Logunec'h]]
| cp = 56500
| maer = Jacques Le Mouel
| amzer-gefridi = 2014-2016
| poblañs = 671
| deiziad-poblañs = 2013
| gorread = 12.42
| hedred = -2.90166666667
| ledred = 47.9972222222
| uk = 100
| ubi = 57
| ubr = 118
| lec'hienn web = {{fr}}[http://www.moustoir-remungol.fr/ www.moustoir-remungol.fr]
}}
'''Moustoer-Remengol''' a oa ur gumun eus [[Breizh]] e [[Kanton Logunec'h]] e departamant ar [[Mor-Bihan]].
== Douaroniezh ==
== Anv ==
* Stumm kozh skrivet ebet.
== Ardamezioù ==
''Rannet; ouzh 1 en geot e volzenn en argant mogeriet en sabel gant e manac'h ivez en argant en e azez o pediñ; uzh 2, troc'het ː ouzh 1 en gul e danvoezenn deliennet gwifrellet en argant, ouzh 2 en glazur e deir brizhenn erminig en sabel.''
Aozer ː Celbusro (lesanv) evit kont ar Gumunn, 15 Du 2010
== Istor ==
===[[Dispac'h Gall]] ===
* Melestradurezh: krouet e voe kumun Moustoer-Remengol e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton [[Kanton Pluniav (1790)|Pluniav]]. E [[distrig Pondi]] edo. Gant al lezenn eus an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 Genver|28 a viz Genver]] [[1801]]), dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix'', e voe diskaret kanton Pluniav ha lakaet Moustoer-Remengol e [[kanton Logunec'h]], bet krouet ha brasaet gant ar memes lezenn. Lakaet e oa bet Moustoer-Remengol en [[arondisamant Ploermael]] bet krouet e 1800<ref>{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=24295 Cassini - EHESS - Moustoer-Remengol - Fichenn ar gumun]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajennoù 233 ha 280</ref>.
=== {{XXvet}} kantved ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 37 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,04% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=34478&dpt=56]</ref>.
==== Kemm arondisamant ====
* E 1926 e voe dilamet arondisamant Ploermael, lakaet e voe ar gumun en [[arondisamant Pondi]].
==== [[Eil brezel-bed]] ====
[[Skeudenn:HDoniaseusMoustoerRemengolbetfuzuilhetePorzh-LoeizLuc'hskKlaodanDuigou.jpg|left|thumb|Anv H. Donias bet fuzuilhet, ouzh monumant [[Porzh-Loeiz]]]]
* Mervel a reas pemp den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=34478&dpt=56]</ref>.
* D'an [[23 Mae|23 a viz Mae]] [[1945]] e voe kavet korf marv H. Donias, un den eus ar gumun e-tal gwikadell [[Porzh-Loeiz]]. Er Rezistañs e oa; fuzuilhet e oa bet gant al lu [[Wehrmacht|alaman]]<ref>{{fr}}René Le Guénic, ''Morbihan - Mémorial de la Résistance'', 1998, pajennoù 315-316</ref>.
==={{XXIvet kantved}}===
* D'ar [[1añ Genver|1{{añ}} a viz Genver]] [[2016]] e voe kendeuzet ar gumun gant [[Neizin]] ha [[Remengol]] evit sevel kumun nevez [[Eveliz]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20160308084842/http://www.morbihan.gouv.fr/content/download/21935/175679/file/Arr%C3%AAt%C3%A9%20de%20cr%C3%A9ation%20Evellys-1.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Mor-Bihan, 22 Kerzu 2015]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Iliz sant Gorgon (XVI<sup>vet</sup>, XVIII<sup>vet</sup>).
* Feunteun (1767), adfichet e 1926.
* Chapel Kalon-Sakr e Kermaux (1890).
* Chapell Morig (XV<sup>vet</sup>).
* Maner Bois-Hardouin (XVIII<sup>vet</sup>, XIX<sup>vet</sup>).
<gallery>
Monument aux morts de Moustoir-Remungol 01.jpg|Ar monumant.
</gallery>
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc'hskeudennoù{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=34478 Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=56&id_source=34478 Memorial Genweb]</ref>. Dioueliet e voe d'an [[20 a viz Even]] [[1926]]<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/66782/moustoir-remungol-presdeleglise/?elm=193 Université de Lille]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=900
|passo1=100
|passo2=20
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|p1=786
|p2=844
|p3=725
|p4=646
|p5=617
|p6=634
|p7=611
|p8=657
|mammenn=EBSSA
}}
== Melestradurezh ==
== Tud ==
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class="wikitable"
|[[Restr:Avaugour de Kergroix.jpg|80px]]
|'''d'Avaugour''',
Aotrounez Kergroaz
|''En argant e gab en gul karget gant ur vailhenn en aour''
|-
|[[Restr:Baudouin.gif|80px]]
|'''Baudouin'''
Aotrounez Coathardouin
|''En gul e nav c'hanochenn en argant; 3, 3, 2, 1; e c'hrenngonk en argant karget gant ur c'hanochenn en gul''
|}
== Pennadoù kar ==
* [[Neizin]],
* [[Remengol]],
* [[Eveliz]].
== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==
*{{br}}[http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56142 Moustoer-Remengol war lec'hienn Geobreizh]
== Levrlennadur ==
* {{fr}}Daniel Delattre : ''Le Morbihan. Les 261 communes''. 2004
* {{fr}}Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
== Daveoù ha notennoù ==
<references/>
[[Rummad:Kumunioù kozh ar Mor-Bihan]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]]
9gyifv9rd844ahfyqj1sadigcb7r1ip
Neizin
0
16013
2201341
2148575
2026-10-04T03:06:50Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2201341
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Neizin
| anvOfisiel = Naizin
| skeudenn = NAIZIN Grand Rue.JPG
| alc'hwez = Ar Ru Vras.
| ardamezioù =
| bro = [[Bro-Gwened]]
| departamant = [[Mor-Bihan]]
| arondisamant = [[Arondisamant Pondi|Pondi]]
| etrekumuniezh = [[Logunec'h Kumuniezh]]
| bro velestradurel = [[Bro Pondi]]
| kanton = [[Kanton Logunec'h|Logunec'h]]
| cp = 56500
| maer = Gérard Corrignan
| amzer-gefridi = 2014-2016
| poblañs = 1790
| deiziad-poblañs = 2013
| gorread = 40.99
| hedred = -2.83055555556
| ledred = 47.99
| uk = 110
| ubi = 57
| ubr = 136
| lec'hienn web = {{fr}}[http://www.naizin.fr/ www.naizin.fr]
}}
'''Neizin''' a oa ur gumun eus [[Breizh]] e [[kanton Logunec'h]] e departamant ar [[Mor-Bihan]].
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Melestradurezh: krouet e voe kumun Neizin e 1790; gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Neizin e [[Kanton Logunec'h (1790)|kanton Logunec'h]]; e [[distrig Pondi]] e oa. Miret ha brasaet e voe [[Kanton Logunec'h]] e 1801 gant lezenn an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 Genver|28 a viz Genver]] [[1801]]), dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix''. Lakaet e oa bet Neizin en [[Arondisamant Pondi]] bet krouet e 1800<ref>{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 238</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=24512 Cassini - EHESS - Neizin - Fichenn ar gumun]</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 126 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lâret eo 4,81 % eus he foblañs e 1911<ref name="memorialgenweb.org">{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?act=view&insee=56144&pays=France&dpt=56&idsource=34479&table=bp&lettre=&fusxx=&debut=0 memorialgenweb - Monumant ar re varv]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
[[Restr:UndeneusNeizinbetfuzuilhetePorzh-Loeizluc'hskKlaodanDuigou.JPG|left|thumb|Anv A. Rouillé ouzh monumant Porzh-Loeiz]]
{{clr|left}}
* D'an [[23 Mae|23 a viz Mae]] [[1945]] e voe kavet korfoù marv tri den eus ar gumun e-tal gwikadell [[Porzh-Loeiz]]. Er Rezistañs e oant; fuzuilhet e oant bet gant al lu [[Alamagn|alaman]]<ref>{{fr}}René Le Guénic, ''Morbihan - Mémorial de la Résistance'', 1998, pajennoù 315-316</ref>.
* Mervel a reas nav den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref name="memorialgenweb.org"/>.
==={{XXIvet kantved}}===
*D'ar [[1añ Genver|1{{añ}} a viz Genver]] [[2016]] e voe kendeuzet ar gumun gant [[Moustoer-Remengol]] ha [[Remengol]] evit sevel kumun nevez [[Eveliz]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20160308084842/http://www.morbihan.gouv.fr/content/download/21935/175679/file/Arr%C3%AAt%C3%A9%20de%20cr%C3%A9ation%20Evellys-1.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Mor-Bihan, 22 Kerzu 2015]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Naizin Eglise (2).JPG|An iliz katolik.
Naizin Calvaire du Cimetière (gros plan).JPG|Ar c'halvar.
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Kosmas ha Sant Damianos''.
* Monumant ar re varv, luc'hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=34479 Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}
[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=56&id_source=34479 Memorial Genweb]</ref> ha kartenn-bost<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/cpa/com.php?insee=56144&dpt=56&comm=%C9vellys+%28commune+nouvelle%29 Memorial Genweb]</ref>. Dioueliet e voe d’ar [[15 a viz Ebrel]] [[1923]]<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/66783/naizin-presdeleglise/?elm=197 Université de Lille]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=2200
|passo1=200
|passo2=50
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|p1=2026
|p2=1887
|p3=1734
|p4=1635
|p5=1512
|p6=1524
|p7=1644
|p8=1767
|mammenn=EBSSA
}}
== Melestradurezh ==
== Tud ==
===Tud bet ganet eno===
* [[Yann Mari Ewan Heneu]], skrivagner brezhonek, kenlabourer er gelaouenn ''[[Dihunamb]]'', [[23 a viz Genver]] [[1868]].
== Gevelliñ ==
== Pennadoù kar ==
* [[Moustoer-Remengol]],
* [[Remengol]],
* [[Eveliz]].
== Liammoù diavaez ==
*{{br}} [http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56144 Neizin war lec'hienn Geobreizh]
== Dave ha notennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù kozh ar Mor-Bihan]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]]
[[Rummad:Tud lakaet d'ar marv gant al lu alaman e Porzh-Loeiz e 1944]]
qy4q8ptsabda33uf2axyeq1dg7d3rxw
Remengol
0
16014
2201346
2148613
2026-10-04T03:54:52Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2201346
wikitext
text/x-wiki
{{Pennad zo |Remengol (ar Faou)}}
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Remengol
| anvOfisiel = Remungol
| skeudenn = Eglise Sainte-Julitte 8145.JPG
| alc'hwez = An iliz katolik.
| ardamezioù = Blason ville fr Remungol (Morbihan).svg
| bro = [[Bro-Gwened]]
| departamant = [[Mor-Bihan]]
| arondisamant = [[Arondisamant Pondi|Pondi]]
| etrekumuniezh = [[Logunec'h Kumuniezh]]
| bro velestradurel = [[Bro Pondi]]
| kanton = [[Kanton Logunec'h|Logunec'h]]
| cp = 56500
| maer = André Guillemet
| amzer-gefridi = 2014-2020
| poblañs = 955
| deiziad-poblañs = 2013
| gorread = 26.93
| hedred = -2.89777777778
| ledred = 47.9347222222
| uk = 80
| ubi = 42
| ubr = 125
| lec'hienn web = [http://www.remungol.fr/ www.remungol.fr]
}}
'''Remengol''' a oa ur gumun e [[Breizh]] e [[kanton Logunec'h]] e departamant ar [[Mor-Bihan]].
== Douaroniezh ==
* Ar stêr [[Evel]] a dreuz Remengol.
== Anv ==
* Erwan Vallerie (1995) ː ''Remugol'', 1264 ; ''Remungol'', ''Reguincol'', 1264 ; ''Remulgot'', 1273 ; ''Remungol'', 1273, 1296, 1306 ; ''Remengol'', 1373 '''Remungol'', 1453 ; ''Remulgol'', 1461 ; ''Remungol'', 14̟81.
== Ardamezioù ==
''En geot e dreustell wriet en glazur, e groaz valirant savet gant pevar zour en sabel mogeriet en argant, an hini ouzh kab goloet ; e skoed lankellet en aour karget gant santez Julita en argant, balirant ouzh kondon er c'hreiz-holl ha heuliet ouzh kab a-zehoù gant un tan en gwirion, ouzh kab a-gleiz gant un taf gwer en argant, ouzh beg a-zehoù gant ur gordenn dalwedek en aour, hag ouzh beg a-gleiz gant daou dour-iliz en argant, toet en sabel, renket e giz ur sourin, an hini ouzh beg balirant war egile.''
== Istor ==
===[[Dispac'h Gall]] ===
* Melestradurezh : krouet e voe kumun Remengol e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e kanton [[Kanton Pluniav (1790)|Pluniav]]. E [[distrig Pondi]] edo. Gant lezenn an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 Genver|28 a viz Genver]] [[1801]]), dezhi an titl ''Loi portant réduction du nombre de justices de paix'', e voe diskaret kanton Pluniav ha lakaet Remengol e [[kanton Logunec'h]], bet krouet ha brasaet gant ar memes lezenn. Lakaet e oa bet Remengol en [[arondisamant Ploermael]] bet krouet e 1800<ref>{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=28897 Cassini - EHESS - Remengol - Fichenn ar gumun] </ref>{{,}}<ref>{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajennoù 233 ha 319 </ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 71 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lâret eo 4,66 % eus he foblañs e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?act=view&insee=56192&pays=France&dpt=56&idsource=37064&table=bp&lettre=&fusxx=&debut=0 Memorialgenweb - Monumant ar re varv]</ref>.
==== Kemm arondisamant ====
* E 1926 e voe dilamet arondisamant Ploermael, lakaet e voe ar gumun en [[arondisamant Pondi]].
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Mervel a reas c'hwec'h den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?act=view&insee=56192&pays=France&dpt=56&idsource=37064&table=bp&lettre=&fusxx=&debut=0 Memorialgenweb - Monumant ar re varv]</ref>.
==={{XXIvet kantved}}===
*D'ar [[1añ Genver|1{{añ}} a viz Genver]] [[2016]] e voe kendeuzet ar gumun gant kumunioù [[Moustoer-Remengol]] ha [[Neizin]] evit sevel kumun nevez [[Eveliz]]<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20160308084842/http://www.morbihan.gouv.fr/content/download/21935/175679/file/Arr%C3%AAt%C3%A9%20de%20cr%C3%A9ation%20Evellys-1.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Mor-Bihan, 22 Kerzu 2015]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
620 Remungol.jpg|An iliz katolik.
617 Remungol.jpg|Ar feunteun.
Calvaire de Remungol 8147.JPG|Ar c'halvar.
</gallery>
* Iliz katolik ha feunteun ''Santez Julid''.
* Ar c'halvar.
<gallery>
621 Remungol.jpg|Ar monumant.
</gallery>
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc'hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=37064 Memorial Genweb]</ref>.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc'hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=113055 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=1100
|passo1=100
|passo2=20
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2013
|p1=945
|p2=1026
|p3=951
|p4=949
|p5=890
|p6=863
|p7=920
|p8=955
|mammenn=EBSSA
}}
== Tud ==
===Tud bet ganet eno===
* [[Jean Gainche]], [[marc'hhouarner]] [[breizh]]at, [[12 a viz Eost]] [[1932]].
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{|
|[[Restr:Guillard-du-Gras.png|60px]]
|
:;Guillard du Gras
:Aotrounez Poulfanc
: ''En argant e naer en sabel o tislonkañ en gul, e lost skoulmet.''
|}
== Pennadoù kar ==
* [[Moustoer-Remengol]],
* [[Neizin]],
* [[Eveliz]].
== Liammoù diavaez ==
*{{br}} [http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56192 Remengol war lec'hienn Geobreizh]
== Daveoù ha notennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù kozh ar Mor-Bihan]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]]
dsdq9k5s4cdveuoqgolgx5od563jg7y
Narva
0
18970
2201363
2085504
2026-10-04T08:29:48Z
Kestenn
14086
2201363
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Narva asv2022-04 img09 Castle.jpg|thumb|Kastell Narva]]
'''Narva''' zo ur gêr eus biz [[Estonia]] war an harzoù gant [[Rusia]] ha war lez ar stêr Narva. Gant 52495 annezad (e 2026)<ref>{{en}} ''[https://stat.ee/en/find-statistics/statistics-by-region Statistics by region]'', Estonia Statistics (lennet d'an 03/10/2026)</ref> a dud eo trede kêr ar vro. 95% a rusegerien zo o chom enni, deuet eus broioù an [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]] kozh. Kalz a zistruj a voe enni e-pad an Eil Brezel-bed. Pa oad ouzh hec'h adsevel e voe berzet ouzh tud Estonia dont en-dro.
== Istor ==
Ur bon evit Nerzhioù Difenn Estonia a vo savet e Narva e 2026, en un endro geopolitikel tenn abalamour d'an darempred gant Rusia<ref>{{fr}} ''[https://www.franceinfo.fr/monde/europe/en-estonie-la-construction-de-la-base-des-forces-de-defense-a-narva-a-la-frontiere-russe-debutera-en-2026_8046389.html En Estonie, la construction de la base des Forces de défense à Narva, à la frontière russe, débutera en 2026]'', France Info, 09/06/2026 (lennet d'ar 04/10/2026)</ref>.
== Tud ==
* [[Paul Keres]] (1916-1975), mestrc'hoarier [[echedoù]], bet ganet e Narva.
* [[Valeriy Karpin]] (ganet e 1969), melldroader rusian.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù Estonia]]
0bperkhyqgk6l4juce9g4pi3apb9chf
2201364
2201363
2026-10-04T08:30:11Z
Kestenn
14086
2201364
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Narva asv2022-04 img09 Castle.jpg|thumb|Kastell Narva]]
'''Narva''' zo ur gêr eus biz [[Estonia]] war an harzoù gant [[Rusia]] ha war lez ar stêr Narva. Gant {{formatnum:52495}} annezad (e 2026)<ref>{{en}} ''[https://stat.ee/en/find-statistics/statistics-by-region Statistics by region]'', Estonia Statistics (lennet d'an 03/10/2026)</ref> a dud eo trede kêr ar vro. 95% a rusegerien zo o chom enni, deuet eus broioù an [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]] kozh. Kalz a zistruj a voe enni e-pad an Eil Brezel-bed. Pa oad ouzh hec'h adsevel e voe berzet ouzh tud Estonia dont en-dro.
== Istor ==
Ur bon evit Nerzhioù Difenn Estonia a vo savet e Narva e 2026, en un endro geopolitikel tenn abalamour d'an darempred gant Rusia<ref>{{fr}} ''[https://www.franceinfo.fr/monde/europe/en-estonie-la-construction-de-la-base-des-forces-de-defense-a-narva-a-la-frontiere-russe-debutera-en-2026_8046389.html En Estonie, la construction de la base des Forces de défense à Narva, à la frontière russe, débutera en 2026]'', France Info, 09/06/2026 (lennet d'ar 04/10/2026)</ref>.
== Tud ==
* [[Paul Keres]] (1916-1975), mestrc'hoarier [[echedoù]], bet ganet e Narva.
* [[Valeriy Karpin]] (ganet e 1969), melldroader rusian.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù Estonia]]
qvf5lesh81p6jwanpga62c0l3v01y6j
2201365
2201364
2026-10-04T08:43:43Z
Kestenn
14086
2201365
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Narva asv2022-04 img09 Castle.jpg|thumb|Kastell Narva]]
'''Narva''' zo ur gêr eus biz [[Estonia]] war an harzoù gant [[Rusia]] ha war lez ar stêr Narva. Gant {{formatnum:52495}} a dud (e 2026)<ref>{{en}} ''[https://stat.ee/en/find-statistics/statistics-by-region Statistics by region]'', Estonia Statistics (lennet d'an 03/10/2026)</ref> eo trede kêr ar vro. 95% a rusegerien zo o chom enni, deuet eus broioù an [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]] kozh. Kalz a zistruj a voe enni e-pad an Eil Brezel-bed. Pa oad ouzh hec'h adsevel e voe berzet ouzh tud Estonia dont en-dro.
== Istor ==
Ur bon evit Nerzhioù Difenn Estonia a vo savet e Narva e 2026, en un endro geopolitikel tenn abalamour d'an darempred gant Rusia<ref>{{fr}} ''[https://www.franceinfo.fr/monde/europe/en-estonie-la-construction-de-la-base-des-forces-de-defense-a-narva-a-la-frontiere-russe-debutera-en-2026_8046389.html En Estonie, la construction de la base des Forces de défense à Narva, à la frontière russe, débutera en 2026]'', France Info, 09/06/2026 (lennet d'ar 04/10/2026)</ref>.
== Tud ==
* [[Paul Keres]] (1916-1975), mestrc'hoarier [[echedoù]], bet ganet e Narva.
* [[Valeriy Karpin]] (ganet e 1969), melldroader rusian.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù Estonia]]
6k41joesiqi8zp7rb19vygnebg3e08x
Kreñvlec'h
0
23830
2201308
2054297
2026-10-03T13:41:14Z
Dishual
612
2201308
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
[[Restr:Table_of_Fortification,_Cyclopaedia,_Volume_1.jpg|thumb|Taolenn ar c'hreñvlec'h, diouzh an holloueziadur ''[[Cyclopaedia]]'' (1728)]]
[[Restr:Fortbourtange.jpg|thumb|[[Krenvlec'h steredennek]] [[Bourtange]] , adaozet da dres [[1750]] situation, [[Groningen (province)]], [[Izelvroioù]]]]
Ur '''c'hreñvlec'h''' (anvet ivez '''kastell''') a zo ur [[savadur]] [[milourel]] savet evel difenn eus un tiriad pa vez [[brezel]], hag implijet e vez evel lec'h galloud er rannvroioù pa vez ar [[poc'h]]. Abaoe pell en Istor e vez implijet kreñvlec'hioù, [[Moger difenn|mogerioù difenn]] a zo bet implijet alies evit gwareziñ kêrioù ha reiñ an tu da dalañ ouzh [[aloubadeg]]où pa an distrujoù.
M'eo bihan ar c'hreñvlec'h e vez graet kreñvig eus outañ, met ma endalc'h ur [[kêriadenn|gêriadenn]] pe ur gêr eo mogerioù difenn ar savadurioù hag e c'hell bezañ staliet ur c'heñvlec'h e-barzh a vo anvet ur [[gwikadell]] m'eo bras a-walc'h. Lod eus ar gwikadelloù a vez staliet e lec'h uhelañ ar gêr mogeriet evel m'edo an [[Akropolis]] en [[Aten]] hag an [[Arx capitolina]] e [[Roma]].<br />
M'eo graet ar c'hreñvlec'h gant mogerioù uhel hag un [[tour (savadur)|tour]] pe veur a hini eo anvet ur [[kastell|c'hastell]] pe ur c'hastell-kreñv peurvuiañ.
Daou seurt kreñvlec'hioù a zo : ar re badus hag ar re war dachenn. Savet e vez ar c'hreñvlec'hioù padus diouzh bolontez un [[aotrouniezh]] galloudus, ur [[riez]] peurvuiañ, a c'hell implij e binvidigezhioù hag ar [[barregezh]]ioù arbennik evit klask ar [[surentez]].<br />
Savet e vez kreñvlec'hioù war dachenn e korf ur brezel diwar danvezioù lec'hel hag hezoug (douar, prenn, brankoù...). Barrek-kenañ e oa ar [[lu roman|soudarded roman]] evit sevel seurt [[kamp]]où kreñvaet diwar dizh.
P'eo arz sevel kreñvlec'hioù arz ar [[kreñvlec'hiadur|c'hreñlec'hiadur]], hini terriñ savadurioù difenn en ur lakaat seziz warno a zo ar [[sezizouriezh]].
== Pennadoù kar ==
{|
|- valign="top"
|
* [[boulouard]]
* [[douvez]]
* [[gwikadell]]
* [[kastell]]
* [[kastell-kreñv]]
|
* [[kreñvlec'h steredennek]]
* [[mogeriad]]
* [[moger difenn]]
* [[rakdifenn]]
* [[sezizouriezh]]
|
* [[talad-moger]]
* [[tour (savadur)|tour]]
* [[dun]], din, don el lec'hanvadurezh keltiek
* [[fort]] el lec'hanvadurezh gallek ha saoznek
* [[fuerte]] el lec'hanvadurezh spagnolek
|}
[[Rummad:Savadurioù]]
mdecvazrsbzk8ppx1ng5qasct2hizo7
2201309
2201308
2026-10-03T13:41:24Z
Dishual
612
2201309
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
[[Restr:Table_of_Fortification,_Cyclopaedia,_Volume_1.jpg|thumb|Taolenn ar c'hreñvlec'h, diouzh an holloueziadur ''[[Cyclopaedia]]'' (1728)]]
[[Restr:Fortbourtange.jpg|thumb|[[Krenvlec'h steredennek]] [[Bourtange]] , adaozet da dres [[1750]] situation, [[Groningen (province)]], [[Izelvroioù]]]]
Ur '''c'hreñvlec'h''' (anvet ivez '''kastell''') a zo ur [[savadur]] [[milourel]] savet evel difenn eus un tiriad pa vez [[brezel]], hag implijet e vez evel lec'h galloud er rannvroioù pa vez ar [[peoc'h]]. Abaoe pell en Istor e vez implijet kreñvlec'hioù, [[Moger difenn|mogerioù difenn]] a zo bet implijet alies evit gwareziñ kêrioù ha reiñ an tu da dalañ ouzh [[aloubadeg]]où pa an distrujoù.
M'eo bihan ar c'hreñvlec'h e vez graet kreñvig eus outañ, met ma endalc'h ur [[kêriadenn|gêriadenn]] pe ur gêr eo mogerioù difenn ar savadurioù hag e c'hell bezañ staliet ur c'heñvlec'h e-barzh a vo anvet ur [[gwikadell]] m'eo bras a-walc'h. Lod eus ar gwikadelloù a vez staliet e lec'h uhelañ ar gêr mogeriet evel m'edo an [[Akropolis]] en [[Aten]] hag an [[Arx capitolina]] e [[Roma]].<br />
M'eo graet ar c'hreñvlec'h gant mogerioù uhel hag un [[tour (savadur)|tour]] pe veur a hini eo anvet ur [[kastell|c'hastell]] pe ur c'hastell-kreñv peurvuiañ.
Daou seurt kreñvlec'hioù a zo : ar re badus hag ar re war dachenn. Savet e vez ar c'hreñvlec'hioù padus diouzh bolontez un [[aotrouniezh]] galloudus, ur [[riez]] peurvuiañ, a c'hell implij e binvidigezhioù hag ar [[barregezh]]ioù arbennik evit klask ar [[surentez]].<br />
Savet e vez kreñvlec'hioù war dachenn e korf ur brezel diwar danvezioù lec'hel hag hezoug (douar, prenn, brankoù...). Barrek-kenañ e oa ar [[lu roman|soudarded roman]] evit sevel seurt [[kamp]]où kreñvaet diwar dizh.
P'eo arz sevel kreñvlec'hioù arz ar [[kreñvlec'hiadur|c'hreñlec'hiadur]], hini terriñ savadurioù difenn en ur lakaat seziz warno a zo ar [[sezizouriezh]].
== Pennadoù kar ==
{|
|- valign="top"
|
* [[boulouard]]
* [[douvez]]
* [[gwikadell]]
* [[kastell]]
* [[kastell-kreñv]]
|
* [[kreñvlec'h steredennek]]
* [[mogeriad]]
* [[moger difenn]]
* [[rakdifenn]]
* [[sezizouriezh]]
|
* [[talad-moger]]
* [[tour (savadur)|tour]]
* [[dun]], din, don el lec'hanvadurezh keltiek
* [[fort]] el lec'hanvadurezh gallek ha saoznek
* [[fuerte]] el lec'hanvadurezh spagnolek
|}
[[Rummad:Savadurioù]]
c2scm5bkynek6gfg5mung4m67klmqcg
2201310
2201309
2026-10-03T13:42:54Z
Dishual
612
2201310
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
[[Restr:Table_of_Fortification,_Cyclopaedia,_Volume_1.jpg|thumb|Taolenn ar c'hreñvlec'h, diouzh an holloueziadur ''[[Cyclopaedia]]'' (1728)]]
[[Restr:Fortbourtange.jpg|thumb|[[Krenvlec'h steredennek]] [[Bourtange]] , adaozet da dres [[1750]] situation, [[Groningen (province)]], [[Izelvroioù]]]]
Ur '''c'hreñvlec'h''' (anvet ivez '''kastell''') a zo ur [[savadur]] [[milourel]] savet evel difenn eus un tiriad pa vez [[brezel]], hag implijet e vez evel lec'h galloud er rannvroioù pa vez ar [[peoc'h]]. Abaoe pell en Istor e vez implijet kreñvlec'hioù, [[mogeriadur|mogerioù difenn]] a zo bet implijet alies evit gwareziñ kêrioù ha reiñ an tu da dalañ ouzh [[aloubadeg]]où pa an distrujoù.
M'eo bihan ar c'hreñvlec'h e vez graet kreñvig eus outañ, met ma endalc'h ur [[kêriadenn|gêriadenn]] pe ur gêr eo mogerioù difenn ar savadurioù hag e c'hell bezañ staliet ur c'heñvlec'h e-barzh a vo anvet ur [[gwikadell]] m'eo bras a-walc'h. Lod eus ar gwikadelloù a vez staliet e lec'h uhelañ ar gêr mogeriet evel m'edo an [[Akropolis]] en [[Aten]] hag an [[Arx capitolina]] e [[Roma]].<br />
M'eo graet ar c'hreñvlec'h gant mogerioù uhel hag un [[tour (savadur)|tour]] pe veur a hini eo anvet ur [[kastell|c'hastell]] pe ur c'hastell-kreñv peurvuiañ.
Daou seurt kreñvlec'hioù a zo : ar re badus hag ar re war dachenn. Savet e vez ar c'hreñvlec'hioù padus diouzh bolontez un [[aotrouniezh]] galloudus, ur [[riez]] peurvuiañ, a c'hell implij e binvidigezhioù hag ar [[barregezh]]ioù arbennik evit klask ar [[surentez]].<br />
Savet e vez kreñvlec'hioù war dachenn e korf ur brezel diwar danvezioù lec'hel hag hezoug (douar, prenn, brankoù...). Barrek-kenañ e oa ar [[lu roman|soudarded roman]] evit sevel seurt [[kamp]]où kreñvaet diwar dizh.
P'eo arz sevel kreñvlec'hioù arz ar [[kreñvlec'hiadur|c'hreñlec'hiadur]], hini terriñ savadurioù difenn en ur lakaat seziz warno a zo ar [[sezizouriezh]].
== Pennadoù kar ==
{|
|- valign="top"
|
* [[boulouard]]
* [[douvez]]
* [[gwikadell]]
* [[kastell]]
* [[kastell-kreñv]]
|
* [[kreñvlec'h steredennek]]
* [[mogeriad]]
* [[moger difenn]]
* [[rakdifenn]]
* [[sezizouriezh]]
|
* [[talad-moger]]
* [[tour (savadur)|tour]]
* [[dun]], din, don el lec'hanvadurezh keltiek
* [[fort]] el lec'hanvadurezh gallek ha saoznek
* [[fuerte]] el lec'hanvadurezh spagnolek
|}
[[Rummad:Savadurioù]]
2jqr56ugsnkqu0qyo8ugvlwlp1i9vs2
René Vautier
0
25356
2201347
2201252
2026-10-04T03:55:26Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2201347
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Ur sevener ha film-barer breizhat e oa '''René Vautier''', bet ganet d’ar [[15 a viz Genver]] [[1928]] e [[Kameled]] ([[Penn-ar-Bed]]) ha marvet d'ar [[4 a viz Genver]] [[2015]] e [[Kemper]]<ref>[http://www.agencebretagnepresse.com/id=36121&title=Décès-du-cinéaste-breton-René-Vautier ABP]</ref>{{,}}<ref>
[http://www.lepoint.fr/cinema/rene-vautier-realisateur-d-avoir-20-ans-dans-les-aures-est-mort-04-01-2015-1893909_35.php Le Point]</ref>.
== Ur yaouankiz stourm ==
E dad a oa micherour en ul labouradeg hag e vamm a oa skoalaerez. Adalek [[1943]] e krog gant ar stourm, da vare [[Rezistañs]] [[Frañs]], pa ne oa nemet 15 vloaz. Diwar se en deus meur a vedalenn : Kroaz ar brezel, da 16 vloaz, hag eñ e karg eus strollad ''ar re yaouank'' e klann [[René Madec]], hag enorioù [[ar Vroad]] gant ar jeneral [[Charles de Gaulle]] evit e oberoù politikel gant ar Rezistañs (1944).
== Ur vuhez filmaozer engouestlet ==
Goude e studioù e lise [[Kemper]] e tap diplom an [[IDHEC]] (Ensavadur Studioù Uhel war ar Sinema), er rummad seveniñ, e [[1948]]. E [[1950]], gant sevenidigezh ar [[film-berr]] ''Afrique 50'', ar film [[eneptrevadennel]] kentañ e Frañs ha pennoberenn ar [[sinema engouestlet]], eo enkablet 13 gwech ha kondaonet ur wech d’an toull-bac’h evit bezañ graet gaou ouzh dekred [[Pierre Laval]] (Ministr an [[trevadennoù]] e [[1934]]). Kaset eo da doull-bac’h brezel [[Saint-Maixent]], ha goude-se da Niederlahnstein, en takad gall a oa dindan dalc’h an Alamaned. E miz Mezheven [[1952]] eo dieubet.
Gant ''Afrique 50'' e c’hounez ar vedalenn aour e festival [[Varsovia]]. En [[Afrika]], e-lec’h ma oa aet da dreiñ meur a film, ez a da gaout rezistanted [[Aljeria]]. Eno e teu da vezañ rener Kreizenn Gleweled [[Aljer]] (eus [[1961]] da [[1965]]), hag ivez sekretour meur ar Sinemaoù Pobl.
Ur wech distro da Vreizh, e [[1970]], e sav [[Unvez Produiñ Sinema Breizh]] (an UPCB) a-benn « filmañ er vro ». E [[1972]] e roet da ''Avoir 20 ans dans les Aurès'' Priz Meur [[Festival Sinema Cannes]], met René Vautier a zo aet kuit da ginnig e film e Annabah, en Aljeria, peogwir e soñje dezhañ e oa o vont da vezañ serret e Cannes gant an archerien. Resev a raio e briz gant prezidant ar festival ur miz goude, e Kemper. E miz Genver [[1973]] e krog gant un harz-debriñ evit goulenn-groñs ma vefe ''«(…) lamet digant bodad kontrollañ ar sinema ar galloud da damall ur film hep reiñ abeg ebet ; ha ma vefe berzet ouzh ar bodad-se da lakaat lemel pe nac’h vizaoù evit digarezioù politikel »''. Trec’h eo René Vautier war ar bodad. [[Claude Sautet]], [[Alain Resnais]] ha [[Robert Enrico]] a ro harp dezhañ ha da ziwezh an harz-debriñ e vez kemmet al lezenn. E [[1974]] e vo enoret gant juri ar Film enepgouennelour evit e bennoberenn a-bezh. Ur c’hevredad produiñ dizalc’h a grou e [[1984]] : ''Images sans chaînes''.
E fin ar bloavezhioù 1970 e stourm gant [[Youenn Gwernig]], hag ar gevredigezh [[Radio-Tele Brezhoneg|Radio-Tele Brezhoneg,]] a-benn goulenn abadennoù e brezhoneg en tele.<ref>https://www.bretagne-info.bzh/2015/03/07/ar-stourm-evit-ar-brezhoneg-er-radio-hag-en-tele-1969-1985/</ref>
A-holl-viskoazh en deus strivet da lakaat ''« e-kerz an dud ar skeudennoù hag ar son a veze berzet outo gant ar galloudoù e plas »'', evit diskouez ''« piv e oa an dud ha petra a vennent »''. René Vautier zo unan eus ar filmaozerien rouez-kenañ o deus bet c’hoant da lakaat an traoù da cheñch dre filmañ, evel [[Jean-Luc Godard]] en doa kroaziet e [[1968]] da-geñver krouidigezh ar ''[[Strolladoù Medvedkine]]'' (strollad filmaozerien-vicherourien nemetañ istor ar sinema).
E [[1998]] e resev Priz Meur Kevredad Keodedel an Aozerien Liesvedia evit e bennoberenn a-bezh. Stourmet en deus ouzh [[Jean-Marie Le Pen]], hag evel an [[Abbé Pierre]] evelkent, en deus difennet [[Roger Garaudy]] a oa tamallet war an [[negasionism]]. Bet en deus [[Kolier an Erminig]] e Pondi e 2000. O chom edo e [[Kankaven]]. O prientiñ ur film diwar-benn ar c’hontrollerezh, frammet gant e wreg [[Soazig Chappedelaine]], zo filmaozerez anezhi ivez, en deus graet war an diwezhadoù. E 2009 e resev ur ''Mikeldi'' a enor evit e oberenn a-bezh gant Zinebi, festival etrebroadel an teul-film hag ar film berr Bilbao. Kinniget eo evel ''« an den bet muiañ kontrollet e Frañs »''. Mervel a ra en ospital [[Kemper]] e miz Genver 2015 d'an oad a 86 vloaz.
== Gwallreuz ==
E 2026 eo bet dibadezet gant aotrou maer [[Elna]] [[Pireneoù-ar-Reter]], e [[Katalonia an Norzh]] <ref>https://www.ouest-france.fr/cinema/info-ouest-france-des-associations-appellent-a-renommer-les-salles-de-cinema-apres-la-decision-controversee-dun-maire-3309f474-bd77-11f1-8ea4-97dc4d7cca62</ref> ar sal sinema kêr anvet René Vautier evit « La bobine illibérienne ». Reuz a oa savet tro-dro.
Galvet e oa bet evel test e-kerzh prosez [[Roger Garaudy]], hag eñ en doa savet ur [[film berr|berr film]] e 1991, ''''À contre nuit''''<ref>Azasadur eus al levr gant Garaudy, ''Mon tour de siècle en solitaire'', Robert Laffont, 1989.</ref>, ar filmaozer en doa embannet memestra ne oa ket a-du gant [[nac'helouriezh]] hag [[Enepyuzevegezh|enepyuzev]]<ref>[https://web.archive.org/web/20121006074359/http://avocats.fr/space/yveshenri.nedelec/tag/prescription Voir sur ''avocats.fr''.]</ref>.
==Filmoù==
{|
! colspan="3" style="font-weight: normal; text-align: left;" |
|-
||
''<u>Stourm a-enep ar gapitalouriezh :</u>''
*'''Un homme est mort''', ur film diwar-benn ar micherour Edouard Maze a oa bet lazhet gant ar polis e-kerzh manifestadegoù hag harzoù-labour [[1951]] e [[Brest]] - 1951
*'''Anneaux d'or''', gant [[Claudia Cardinale]] en he roll kentañ, unan eus e filmoù-faltazi rouez, priziet gant an Arzh arc’hant e festival Berlin-Kornôg e [[1958]] - [[1956]]
*'''Classe de lutte''', gant [[Chris Marker]] - [[1969]]
*'''Transmission d'expérience ouvrière''', micherourezed difredet diouzh govelioù [[Henbont]] o kontañ da gumuniezhioù micherourien all penaos ez int bet touellet gant promesaoù ar gouarnamant hag ar batromed - [[1973]]
*'''Quand tu disais Valéry''', gant [[Nicole Le Garrec]], taolennadur un harz-labour hir gant micherourien al labouradeg fardañ karavanennoù Caravelair e [[Trinieg]], film gwellañ e festival [[Rotterdam]] - [[1975]]
''<u>A-enep an drevadennouriezh ha brezel [[Aljeria]] dreist-holl :</u>''
* '''[[Une nation, l'Algérie]]''', unan eus an daou eilad zo bet distrujet, an eil zo bet kollet. War-lerc’h dispac’h ar [[1_Du|1añ a viz Du]] [[1954]] e tezrevell ar skeudennoù istor gwir aloubadeg Aljeria. Kaset e oa bet René Vautier d’al lez-varn abalamour d’ur frazenn eus ar film a rae gaou ouzh surentez diabarzh ar Stad : « Dizalc’h e vo Aljeria forzh peseurt mod » - [[1954]]
* '''[[L'Algérie en flammes]]''' - [[1958]]
* '''[[Avoir vingt ans dans les Aurès]]''', gant [[Alexandre Arcady]], [[Yves Branellec]], [[Philippe Léotard]]. Gant [[TF1]] e vez miret koc’henn orin ar film, met ne c’hall ket bezañ lakaet er c’henwerzh. Priz Meur festival Cannes - [[1971]]
''<u>A-enep ar saotradur :</u>''
*'''Marée noire, colère rouge''', gwellañ teulfilm bedel 1978 e festival [[Rotterdam]] - [[1978]]
*'''Mission pacifique''', teulfilm savet diwar testenioù tud o tielfennañ skeudennoù eus an tarzhadennoù atomek bet er Meurvor Habask hag eus peñse ar [[Rainbow Warrior]] - [[1988]]
*'''Hirochirac''', ur gelaouadenn filmet da-geñver hanterkantvet deiz-ha-bloaz [[Hiroshima]], d’ar mare ma adstagas [[Jacques Chirac]] da lakaat ober taolioù-esa nukleel er Meurvor Habask, hag ivez testenioù gouzañvidi an nukleel - [[1995]]
||
''<u>A-enep ar ouennelouriezh :</u>''
*'''Afrique 50''', film kentañ sevenet gant René Vautier, pa oa 21 bloaz, ha film [[eneptrevadennel]] kentañ e Frañs, teulfilm gwellañ ar bed e festival [[Rotterdam]] - [[1950]]
*'''Les trois cousins''', film-faltazi dramaek diwar-benn aozioù buhez tri c’henderv aljerian o klask labour e Frañs. Priz ar gwellañ film evit Gwirioù Mab-den e Strasbourg e 1970 - 1970
*'''Les Ajoncs''' - [[1971]]
*'''Le Remords''' - [[1974]]
*'''Vous avez dit : français ?''', ur brederiadenn war ar geodedouriezh c’hall hag istor an enbroañ e Frañs - [[1986]]
''<u>An apartheid e Suafrika :</u>''
*'''Le glas''', berzet e Frañs da gentañ a-raok bezañ aotreet e 1965 dre ma oa aotreet e [[Breizh-Veur]] - [[1964]]
*'''Frontline''', sevenet asambles gant [[Oliver Tambo]], diaraoger [[Nelson Mandela]] anezhañ, ha kenbroduet gant an [[African National Congress]] - [[1976]]
''<u>An tu dehou pellañ e Frañs :</u>''
*'''À propos de… l'autre détail''', ur film war ar boureverezh, sevenet diwar destenioù tud o doa gouzañvet ar brezel. Lod eus en testoù a oa bet boureviet gant [[Jean-Marie Le Pen]]. Gant an testenioù-se e vo sikouret ar gelaouenn [[Le Canard Enchaîné]] en e brosez a-enep [[Jean-Marie Le Pen]] evit gwallvrud - [[1985]]
*'''Chateaubriand, mémoire vivante''' - 1985
''<u>Stourm evit lazioù ar merc’hed :</u>''
*'''Quand les femmes ont pris la colère''', kensevenet gant [[Soazig Chappedelaine]] - [[1977]]
''<u>Stourm evit Breizh :</u>''
*'''Mourir pour des images''' - [[1971]]
*'''La folle de Toujane''', film-faltazi, kensevenet gant [[Nicole Le Garrec]] - [[1974]]
*'''Le Poisson commande''', [[Oscar ar sinema|Oscar]] ar gwellañ film war ar mor - [[1976]]
--
'''Vacances en Giscardie''', ar film-se zo ennañ div gelaouadenn diwar-benn vakañsoù hañv « ar Gall keitat » : 1. ''Simplement vivre'' ha 2. ''Une place au soleil'' - [[1980]]
|
|}
==Levrlennadur==
* René Vautier : ''Caméra citoyenne - Mémoires'', Roazhon, embannet gant an Embannadurioù Apogée, 1998, ISBN 284398002X
* René Vautier : ''Afrique 50'' (displegadennoù war ar film), embannet gant Cahiers du Paris Expérimental.
* René Vautier, Alain Weber : ''Un film que nous ne verrons plus jamais, Un homme est mort ; ha ''Jeune, dure et pure!, une histoire du cinéma d’avant-garde et expérimental en France'', embannet gant : La Cinémathèque Française, [[2001]].
* ''Ils ont filmé la guerre avec les Algériens'', teuliad e-barzh : Cahiers du cinéma, Here 2001.
* "Un homme est mort", gant Davodeau ha Kris, embannet gant : Futuropolis, 2006, ISBN 2754800107
*[[Jeremi Kostiou|KOSTIOU Jeremi]], ''René Vautier, stourm dre ar c'hamera'', [[Bremañ (kazetenn)|Bremañ]], miz C'hwevrer 2015, niv. 400, pp. 18-19.
*Kris hag Étienne DAVODEAU, ''Un den zo marvet'', [[Nadoz-Vor embannadurioù|Nadoz-Vor Embannadurioù]], 2021.
== Abadennoù skingomz diwar e benn ==
* COTTEN Morgan, ''Tarzh an no''z, Radio Naoned, 31 a viz Meurzh 2023.
* [https://www.francebleu.fr/infos/societe/rene-vautier-den-zo-marvet-1420491775 CREQUER Tudi, ''René Vautier : an den a zo marvet,'' France Bleu Breizh Izel, 5 a viz Genver 2015]
==Liammoù diavaez==
* [https://web.archive.org/web/20050215143209/http://cadres.ca/archives/2003_12/article_jf.php]
* [http://mael.le.hir.free.fr/cinema/vautier-liens.php Roll liammoù war-zu lec’hiennoù zo diwar-benn René Vautier hag un nebeud eus e filmoù]
* [http://mael.le.hir.free.fr/cinema/vautier-avoir-20-ans-aures.php Avoir 20 ans dans les Aurès]
* [http://mael.le.hir.free.fr/cinema/vautier-afrique-50.php Afrique 50 ] An taolioù-dispac’h e trevadennoù gall Afrika ar C’hornôg
* [https://web.archive.org/web/20061010214849/http://www.regards.fr/archives/1998/199810/199810inv01.html] René Vautier "Tamm buhez sokial ebet hep kamera, pe neuze e vo fin ar sinema"
* [http://www.dailymotion.com/video/x8fy68_685-rene-vautier-2_news Kaozeadenn gant René Vautier]
* [http://www.elpais.com/articulo/cultura/Zinebi/aplaude/Vautier/elpepucul/20091123elpepucul_12/Tes Pennad ar gazetenn spagnolek El Pais]
==Daveoù ha notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Vautier, Rene}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1928]]
[[Rummad:Marvioù 2015]]
[[Rummad:Filmaozerien Breizh]]
[[Rummad:Sinema Breizh]]
[[Rummad:Urzh an Erminig]]
oz4p0knbapjzmuft4xlcl29fhyisk2b
Jean-Luc Mélenchon
0
28251
2201361
2195021
2026-10-04T08:18:45Z
CommonsDelinker
424
Lakaet eo bet ar restr [[c:File:Jean_Luc_Mélenchon_en_mai_2026-_55261894422_(cropped).jpg]] e-lec’h Mélenchon_2027_-_55261894422_(cropped).jpg gant [[c:User:CommonsDelinker]] evit an abeg-mañ: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obv
2201361
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Jean Luc Mélenchon en mai 2026- 55261894422 (cropped).jpg|thumb|Jean-Luc Mélenchon e 2026.]]
'''Jean-Luc Mélenchon''', ganet e [[Takad Etrevroadel Tanger|Takad Etrebroadel Tanger]] (an takad-se ne oa ket e [[Maroko]] d'ar mare-se) d'an [[19 a viz Eost]] [[1951]] en un tiegezh a orin spagnol dre e dud-kozh, zo ur politikour gall, bet senedour eus ar PS, bet sekretour-stad. Brudet eo bet e [[Breizh]] abalamour d'e enebiezh ruz ouzh [[Diwan]] hag ouzh ar brezhoneg.
E dibenn 2008 ez eas kuit eus ar [[Strollad Sokialour Gall|PS]], evit mont da sevel ur strollad nevez, ar [[Parti de Gauche]] (''strollad an tu-kleiz''). A-raok dilennadegoù prezidant Bro-C'hall 2017 ez eo e-touez saverien [[La France insoumise]]. Bez eo prezidant strollad deputeed La France insoumise er [[Bodadenn Vroadel (Frañs)|Vodadeg vroadel c'hall]].
==E anv==
Un anv a orin [[spagnolek]] eo. Dont a ra an anv [[Melenchón|Mélenchon]] eus [[Belinchón]], anv ur gêrig vihan eus [[Proviñs Cuenca]].
==Buhez personel==
* Kargidi dindan ar stad c'hall e oa e dud e [[Tanger]]. E dad, Georges Mélenchon, a oa resevour ar post hag e vamm a oa skolaerez; o-daou e oant ganet en [[Aljeria]], un drevadenn c'hall neuze. E [[Tanger]] e oa ganet e 1951.
* Mont a reas gant e vamm pa zispartias e dud : da Normandi da gentañ, da [[Jura (departamant)]] goude.
* Bachelouriezh e 1969.
* Dimezet eo bet ha bet ur verc'h.
* Bevañ a ra e [[Pariz]], gant [[Saïda Jawad]]<ref>{{fr}} [http://www.lepoint.fr/people/apres-gerard-jugnot-saida-jawad-seduit-jean-luc-melenchon-08-10-2015-1971951_2116.php ''Le Point'', 08/10/2015]</ref>, un aktourez a orin marokan, kamaradez da [[Valérie Trierweiler]], a zo bet serc'h da [[François Hollande]].
==Buhez politikel==
* E [[Besançon]] e teuas da vout ezel eus an [[Organisation communiste internationaliste]] (trotskour lambertour) a-raok bout unan eus pennoù ar strollad er gêr-se. Emezeliñ a reas er [[Strollad Sokialour Gall]] e 1976.
*Gantañ hag e vignoned eus l'[[Observatoire du Communautarisme]] hag ar "[[Grand Orient de France]]" e oa bet aozet ar c'hendiviz e [[Sened]] [[Bro-C'hall]] d'ar 24 a viz Du 2006 ma voe pedet [[Françoise Morvan]] da zistagañ ur brezegenn enep [[Karta Europa ar yezhoù rannvro pe bihanniver|Karta Europat ar yezhoù]], hag a-enep difennerien ar yezhoù evel [[Diwan]].<br>
*Er bloaz 2012 ez a war ar renk da geñver dilennadegoù Prezidant ar Republik, en anv ar [[Front de Gauche]], ma tegouezh da bevare gant tost da 4 milion a vouezhioù (8,65% eus an dud enskrivet).
*D’an [[22 a viz Eost]] 2014 e ro da c'houzout e ro e zilez eus e bost kenprezidant ar "Parti de Gauche".
* Dilennadeg: mont a ra da glask mouezioù evit mont da Gadoriad e [[Bro-C'hall]] e [[2022]].
;Madoù
E 2017 en doa disklêriet e vadoù a-raok an dilennadeg da brezidant.
==Relijion==
Daoust ma ne lavar ger a se e vefe frañmason hag ezel eus ar "[[Grand Orient de France]]"<ref>{{fr}} [http://www.lepoint.fr/presidentielle/une-plainte-maconnique-contre-frere-melenchon-04-05-2017-2124835_3121.php ''Le Point'', 04/05/2017]</ref>{{,}}<ref>[https://blogs.mediapart.fr/camille-varsan/blog/040517/lettre-mes-freres-du-grand-orient "lettre à mes frères du grand orient"], blogs.mediapart.fr, liamm marv.</ref>.
==Kaozioù==
Graet en deus "sklaved" eus [[Bonedoù Ruz (2013)|Bonedoù Ruz 2013]] e Breizh<ref>[http://7seizh.info/2013/11/02/pour-jean-luc-melenchon-les-bonnets-rouges-sont-des-esclaves-des-clericaux-et-des-nigauds/ pour-jean-luc-melenchon-les-bonnets-rouges-sont-des-esclaves-des-clericaux-et-des-nigauds], 7seizh.info, (02/11/2013), liamm marv. [https://web.archive.org/web/20131105000837/http://7seizh.info/2013/11/02/pour-jean-luc-melenchon-les-bonnets-rouges-sont-des-esclaves-des-clericaux-et-des-nigauds/ Pennad diellaouet eno]</ref>. Ur pennad kaoz zo bet gantañ er gelaouenn [[Bretons]] e miz C'hwevrer 2014.
== Skridoù ==
* ''À la conquête du chaos'', Éditions Denoël, 1991.
* ''Rocard, le rendez-vous manqué'', Éditions Denoël, 1994.
* ''Le Nouvel Âge du capitalisme'' (ouvrage collectif), Éditions L'Harmattan, 1998.
* ''Pour la république sociale'' (ouvrage collectif), Éditions L'Harmattan, 2002.
* ''Causes républicaines'', Éditions du Seuil, 2004 <small>(adembannadur skridoù eus ''Le Monde'', ''Marianne'', ''Politis'', ''La Nouvelle Revue socialiste'', ''À Gauche'', ha re all)</small>.
* ''En quête de gauche'', Éditions Balland, 2007.
* ''Laïcité : réplique au discours de Nicolas Sarkozy, chanoine de Latran'', Éditions Bruno Leprince, 2008.
* ''L'Autre Gauche'', Éditions Bruno Leprince, 2009.
==Liammoù diavaez==
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20220222125534/https://www.contreculture.org/Jean-Luc%20M%E9lenchon%20-%20Il%20ya%20breton%20et%20breton.htm?fbclid=IwAR087U-JrWi4ycmr5OiMxbstkwdgyurlOD7XPU0w62MKXIajXpxLqi9R0Ys ''Il y a breton et breton'']
* {{fr}} [http://www.jean-luc-melenchon.fr/ Blog Jean-Luc Mélenchon]
* {{fr}} [http://www.senat.fr/senfic/melenchon_jean_luc86039k.html E fichenn war lec'hienn ar Sened]
* {{fr}} [http://www.lepartidegauche.fr/ Lec'hienn ar ''Parti de gauche'']
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20130922232425/http://europe.jean-luc-melenchon.fr/2013/09/19/encore-une-fois-la-charte-des-langues-regionales/ Diwar-benn ar « yezhoù rannvroel »]
* {{fr}} [http://ddata.over-blog.com/xxxyyy/0/32/46/53/textes02/JLM-lettre-charte-langues.pdf /Enep Karta ar yezhoù]
* {{fr}} [https://www.cairn.info/revue-du-crieur-2018-1-page-48.htm?fbclid=IwAR1bcJrDwVYWU2u_xLddf5FYrVkidAoVYjo1rNlZyvmJqP7W3i5MuXAQC0A Jean-Numa Ducange : ''Les adieux à la gauche de Jean-Luc Mélenchon, Portrait intellectuel d’un homme (politique) pluriel'', tennet eus ''Revue du Crieur'' Nnn 2018/1 (N° 9) pp. 48-63]
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Melenchon, Jean-Luc}}
[[Rummad:Politikourien Bro-C'hall]]
[[Rummad:Broadelourien c'hall]]
[[Rummad:Sokialourien c'hall]]
[[Rummad:Jakobinelezh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1951]]
[[Rummad:Tud eus Besançon]]
[[Rummad:Pieds-noirs]]
nim7xfbj0elcku1mmsxp1xgg6v0bh6h
Kambodja
0
29119
2201350
2183622
2026-10-04T05:06:03Z
CommonsDelinker
424
Lamet kuit eo bet ar restr ''Cambodian_Riel_5000.JPG'' peogwir eo bet diverket diwar Commons gant Abzeronow evit an abeg-mañ: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Cambodian Riel 5000.JPG|]]
2201350
wikitext
text/x-wiki
{{Patrom:Infobox bro
|anv ofisiel = [[Restr:Cambodia5-trans.png]]<br>Preăh Réachéanachâkr Kâmpŭchea
|anv klok bzg = Rouantelezh Kambodja
|anv boutin bzg = Kambodja
|skeudenn banniel = Flag of Cambodia.svg
|skeudenn skoed-ardamez = Royal Arms of Cambodia.svg
|doare arouez = Ardamezioù roueel
|skeudenn_kartenn = LocationCambodia.svg
|enskrivadur_kartenn =
|ger-stur broadel = [[Restr:kh-motto-trans.png]]<br><small>"Broad, Relijion, Roue"</small>
|kan broadel = ''[[Nokoreach]]''
|yezhoù ofisiel = [[Khmer]]
|strolladoù etnek =
|kêr-benn = [[Phnom Penh]]
|Led-d=11 |Led-m=33 |Led-NS=N |Hed-d=104 |Hed-m=55 |Hed-RK=E
|kêr vrasañ = [[Phnom Penh]]
|doare gouarnamant = [[Monarkiezh bonreizel]] [[demokratiezh|demokratel]]
|titl penn ar vro1 = [[Roue Kambodj|Roue]]
|anv penn ar vro1 = [[Norodom Sihamoni]]
|titl penn ar vro2 = [[Kentañ ministr Kambodj|Kentañ ministr]]
|anv penn ar vro2 = [[Hun Manet]]
|gorread = 181.035
|renk_gorread = 89{{vet}}
|dregantad doureier = 2,5
|istimadur_poblañs = 14.971.000
|istimadur_poblañs_renk = 63{{e}}
|istimadur_poblañs_bloaz = Gouere 2006
|niveradeg_poblañs = 11.437.656
|niveradeg_poblañs_bloaz = 1998
|stankter_ar_boblañs = 78
|renk_stankter_ar_boblañs = 112{{vet}}
|PDK_PGP = $36,82 miliard
|PDK_PGP_renk = 89{{vet}}
|PDK_PGP_bloaz = 2006
|PDK_PGP_keidenn = $2.600
|PDK_PGP_renk_keidenn = 133{{e}}
|doare_riegezh = [[Dizalc'hded]]
|elfenn_war_ar_riegezh = diwar [[Bro C'hall]]
|darvoud_heverk1 = Diskleriet
|deiziad_heverk1 = [[1949]]
|darvoud_heverk2 = Anavezet
|deiziad_heverk2 = [[1953]]
|FDD = {{increase}}0,583
|FDD_renk = 129{{vet}}
|FDD_bloaz = 2004
|FDD_rummad = <span style="color:#fc0;">krenn</span>
|moneiz = [[Riel]]
|kod moneiz = KHR
|gwerzhid-eur =
|utc_offset = +7
|gwerzhid-eur_eur_hañv =
|eur_hañv_notenn =
|utc_offset_eur_hañv = +7
|Kod pellgomz = 855
|Kod kenrouedad = [[.kh]]
|notennoù =
}}
[[Restr:Bayon Angkor in Cambodia 001.JPG|thumb|Dremmoù templ Bayon e Angkor]]
'''Kambodja''' (''Kampuchea'') a zo ur vro eus gevred [[Azia]], poblet gant war-dro 15 milion a dud, [[Phnom Penh]] o vezañ he c'hêrbenn. Kambodja eo anv ar Stad zo deuet war-lerc'h an Impalaeriezh Khmer Hindouek ha Bouddhek a renas war ledenez [[Indez-Sina]] a-bezh pe dost etre an XI<sup>vet</sup> hag ar XIV<sup>vet</sup> kantved. Kambodja he deus harzoù stag ouzh Bro-Dailand er C'hornog ha Gwalarn, [[Laos]] er Biz, ha [[Vietnam]] er Reter hag er Gevred.
Keodedourien ar vro a vez anvet Khmered abalamour d'ar genel Khmer. Ar pep brasañ anezho a zo Bouddhisted theravada, met kavet e vez ivez un nebeud muzulmaned eus ar gumuniezh Cham, un nebeud Kristenien ha meuriadoù ar menezioù.
Ez-geografel e vez kavet er vro, rinier ar [[Mekong]] (pe Tonle Thom da lâret eo Stêr Vras) hag an Tonle Sap (Stêr Dour Fresk).
Lec'hiet eo hemañ izel ken emañ dindan pe e live ar stêrioù. E-pad ar c'houlz-glav e cheñch tu red ar Mekong da vont davet an Tonle Sap, setu e vrasa hemañ a galz.
Al labour-douar a zo c'hoazh an taread ekonomikel pennañ. Industriezhioù pennañ Kambodja a zo an oberiañs hag an douristelezh (1,7 milion a weladennerien e 2006). Eoul-maen a zo bet dizoloet e dourioù an dachennad e 2005.
== Istor ==
[[Restr:Royal Palace, Cambodia.jpg|thumb|220px|left|Palez roueel]]
Kambodja a zo ur vro-diwall c'hall gozh, unaniet da [[Indez-Sina c'hall]] ha dizalc'het eo bet d'an 9 a viz Du [[1953]], e dibenn brezelioù Indez-Sina. Dont a reas da vezañ ur vonarkiezh vonreizhel (abaoe 1947) renet gant ar roue Norodom Sihanouk, ha diskouez a reas ar vro neptuegezh e [[brezel Vietnam]], met skorañ a ra [[Republik Demokratel Vietnam]] da c'houde, pa grogas adalek [[1966]] da laoskel soudarded ha pourvezioù da dremen war-zu Talbenn broadel evit dizalc'hidigezh ar Vietnam. Neuze e krogas dizemglevioù Khmer-Vietnamiat, gwallzarvoudoù en harzoù, hag a lakaas Vietnamiz d'o zremen e 1979.
Adal [[1967]]-[[1968|68]], pa oa an ekonomiezh o vont war washaat ha goude trubuilhoù a berzh ar [[Khmered-Ruz]] - dispac'herien gomunour gant soñjoù Maoour - e voe rediet Norodom Sihanouk da reiñ d'ar 14 a viz Eost 1969 renerezh ar gouarnamant d'ar jeneral Lon Nol, a oa e penn an arme, hag anavezet evit bezañ enep-komunour, en eskemm d'ur sikour a-berzh ar Stadoù-Unanet. D'an 18 a viz Meurzh [[1970]] e savas Lon Nol un taol-Stad a-enep da Sihanouk p'emañ hemañ en estrenvro ([[Moskov]] ha [[Pekin]]). Dre ma oa deuet da vezañ liammet ouzh ar Stadoù-Unanet e voe staget Kambodja neuze ouzh ar strategiezh diskar ar gomunouriezh en Azia ar Gevred.
Bombezennet hag aloubet e voe ar vro gant ar Stadoù-Unanet. Kement-se a zistrujas lodenn vrasañ ar rannvroioù war ar maez, ha dre-se e vrasaas strollad ar gKhmer-Ruz hag ez ejont er strouezh gant an holl beizanted kollet pep tra ganto.
Gant sikour Bro-[[Sina]] e krogas ar gKhmered-Ruz en ur brezel gwir a-enep armeoù ar gouarnamant. Ouzhpenn d'ar brezel diabarzh-se ez eo kaset ar vro da vrezeliñ da Vietnam. War-nes gounez emañ ar Ghmered-Ruz adalek [[1970]], met savetaet eo evit ur mare ar renad republikan gant an Amerikaned (Ebrel-Even [[1970]]). Daoust da se ne deuont ket a-benn da harpañ ar gomunourien daoust d'o bombezadegoù kirri-nij, hag e paouezont gant o sikour e [[1973]]. Khmered-Ruz Pol Pot, sikouret gant Sina a gemer Phnom Penh d'ar 17 a viz Ebrel [[1975]], hag e lakaont e plas ur renad mestronius maoour.
"Angkar" (ar renkadur) ar Ghmered Ruz a lak neuze e plas ur politikerezh taer ''maksimalour'', strizhoc'h c'hoazh eget an hini soviedel pe maoour, gant ar pal da c'hlanaat ar vro diouzh sevenadur ar c'hêrioù. Pep kêr, war skouer [[Phnom Penh]] en noz etre ar 17 hag an 18 a viz Ebrel [[1975]], a zo goullonderet eus o annezidi, kaset da "addeskiñ" war ar maez. Ar c'hlask ingal war-lec'h an dud desket kozh, "anavezet" gant o anaoudegezh eus ur yezh estren pe dre m'o deus lunedoù (da skouer), ouzhpenn d'ar minoù staliet ouzh an daou du, ouzh an disvouedañ hag ouzh ar c'hleñvedoù a gas da lazhadegoù a-vern ha d'ur gwalleur denel a orin politikel. Kontañ resis an niver a dud marvet a zo ul labour diaes ha hiriv c'hoazh ne vezer ket sur-tre eus an niveroù. An niver a 1.7 milion eo an hini a vez embannet an aliesañ. Un nebeud intelektualed o dije c'hoant e vije anavezet an '''emlazhadeg Khmer'''-se gant ar Broadoù-Unanet evel ur ouennlazh, met ne glot ket gant termenadur ur ouennlazh, peogwir n'eo ket an aberzherien ezel eus ur strollad broadel, etnek, gouennelour pe relijiel (Pennad 6 al Lez-kastizañ etrebroadel).<br>
[[Restr:Royal.Place.Phnom.Penh.Palais.Royal.Cambodge.001.jpg|thumb|Palez roueel]]
E [[1979]] e voe aloubet Kambodja gant Vietnam, o tistrujañ ar rizegi war ar memes tro hag o kas ar renad Khmer Ruz d'an traoñ. Pennoù bras Vietnam a lak e o lec'h ur gouarnamant tost ouzh o c'hoantoù hag adaozañ a reont ar vro hervez ar framm Laosian ha Vietnamian. Ur brezelig a grog neuze er vro etre luskadoù disheñvel o vont eus ar Ghmered Ruz betek renadoù roueel sikouret gant Thailand.
Goude ma 'z eas kuit soudarded ar Vietnam e 1989, ha kaset soudarded an ABU e penn-kentañ ar bloavezhioù 1990, ec'h adkavas ar renad un tamm emrenerezh, en ur vezañ alies diskuilhet e-keñver nann-oberiantiz gwirioù Mab-Den. Ar 1<sup>añ</sup> ministr, lakaet er galloud gant Vietnamiz, a ren ar vro c'hoazh hiriv an deiz, dalc'het e penn a-drugarez da 4 dilennadeg douetus en un aergelc'h leun a feulster. An enebour pennañ, Sam Rainsy, a oa aet da glask repu e Bro C'Hall e 2005. Ar roue Norodom Sihanouk, a oa distroet e penn ar Stad, en deus diskroget un eil gwech e [[2004]] ha lakaet e vab yaouankañ, Norodom Sihamoni, dañser klasel bet hag kannad Kambodja e-kichen an UNESCO e Pariz.
Kambodja a zo dalc'het hiriv an deiz gant dibaboù poanius da gemer. En ekonomiezh hag a zo c'hoazh stag-tre ouzh ar sikour etrevroadel (e [[2001]] e teu un drederenn eus budjed ar Stad eus donezonerien etrevroadel) a c'houzañv ur pore lovrentez vras (ar vro a zo lec'hiet 162<sup>vet</sup> war 179 e-keñver feur ar lovrentez gant Transparency International e [[2007]]. An diorren ekonomikel a zo gorrekaet gant ar bern trafikerezh a vez gant ar broioù nesañ (mein prizius, koad, gasterezh, gwerzhañ dramm a bep seurt) ouzhpenn ma 'z eo gwan ha diefedus ar sistemm barnerezh. Kudennoù all bet da heul renad ar g-Khmered Ruz a ziaesa diorren ar vro evel hini an douaroù (aozadur an dachenn a zo pell da vezañ echuet) pe an deskadurezh, hag a zo bet diskaret penn-da-benn gant ar Ghmered Ruz (kelennerien lazhet, hag all...).
Tostaet eo ar vro ouzh [[Sina]] ha dreist-holl ouzh ar [[Stadoù-Unanet]] abaoe m'emañ Hun Sen er galloud. Dre-se ez eus bet digoret div vazenn war vor e-kichen Sihanoukville un nebeud bloavezhioù 'zo hep ma vije komz dioute, ha krouet ez eus bet ur c'hannadti bras evit ar Stadoù-Unanet e-kreizig-kreiz Phnom Penh. Ouzhpenn da se ez eus bet lakaet e plas ur politikerezh saoznekadur meur abaoe Hun Sen. Deuet eo da skouer ar "Gendarmeries nationales" da vezañ "Police Stations", plakenn identelezh an archerien a vez skrivet e Saozneg, pa vez gwerzhet ar re gozh (e galleg) war ar marc'had-du, pe c'hoazh an timbroù deuet da vezañ "Kingdom of Cambodia" e plas "Royaume du Cambodge"...
== Yezhoù ==
[[Restr:Cambodia in khmer.jpg|thumb|"Kampuchea"]]
Ar galleg ne vez ket implijet na komprenet ken gant ar bobl, dreist-holl gant ar yaouankiz. N'haller ket ober hep ar saozneg pa veajer er vro, memes en ostalerioù dalc'het gant Gallaoued, pe a hengoun gall. Eno eo ret paeañ gant dollaroù evel gant ur bern traoù all evel an taos evit mont e-maez eus ar vro, da skouer.
== Armerzh ==
Hiriv eo an douristelezh hag ar gwiad a bourvez ar muiañ ar vro.
== Politikerezh ==
Ezel eo Kambodja eus an [[ASEAN]] (Association of Southeast Asian Nations)
== Politikourien istorel ==
* [[Sisowath Monireth]] : jeneral ha ministr er bloavezhioù 1950. Eontr [[Norodom Sihanouk]].
* [[Penn Nouth]] : unan eus kentañ ministred renad Sihanouk (Sangkum Reastr Niyum pe Kumuniezh sosialour poblel, renad tadelour hag aotrounieg lakaet e plas gant Norodom Sihanouk).
* [[Cheng Heng]] : Rener toull-bac'h bet, deuet da vezañ prezidant Bodadeg Vroadel Sihanouk e 1969, ha kentañ Prezidant ar Republik Khmer da c'houde.
* [[Fernandez Sosthène]] : Sekretour Stad er Surentez Vroadel
* [[Ieng Sary]] : Breur n°3 ha ministr Aferioù estren ar renad komunour Khmer Ruz.
* [[In Tam]] : Prezidant diwezhañ Bodadeg Broadel an SRN, ha den e karg renad Sihanouk. Eñ eo en doa kaset ar Vodadeg Broadel da votiñ evit diskar e Benn, ar prinz Sihanouk e 1970.
* [[Khieu Samphan]] : Prezidant Kampuchea Demokratel renad komunour ar Ghmered Ruz.
* [[Lon Nol]] : Marechal ha prezidant ar Republik Khmer (1970-1975), renad pro-Amerikan.
* [[Lon Non]] : Penn-poliser ar Republik Khmer ha breur Lon Nol (Republikour).
* [[Long Boret]] : Kentañ ministr ar Republik Khmer.
* [[Nuon Chea]] : Prezidant Bodadeg Broadel ar c'h/Kampuchea Demokratel, breur n°2 renad ar g/Khmered Ruz.
* [[Pol Pot]] : (Saloth Sar diouzh e anv gwir) Kentañ den e karg, pe breur n°1 renad ar g-Khmered Ruz.
* [[Son Ngoc Thanh]] : Khmer eus Indez-Sina Izelañ anvet Krom, kentañ ministr eo bet goude ma voe kemeret ar galloud gant Japaniz en Indez-Sina e 1945.
* [[Son Sann]] : Khmer Krom. Kuzuler ekonomikel ha kentañ ministr Sihanouk, bet eo kentañ gouarnour Bank Broadel Kambodja ivez. Deuet eo da vezañ prezidant ar strollad demokratel boudaeger e 1993, goude bezañ bet renet ar stourm a-enep an dalc'hidigezh Vietnamian, ha Talbenn dizalc'hidigezh broadel Kambodja.
* [[Son Sen]] : Khmer Krom. E penn an arme Khmer Ruz. Drouklazhet eo bet asambles gant holl izili e familh, gant tud o labourat evit Pol Pot.
* [[Ta Mok]] : (lesanvet "ar c'higer") Ofiser meur ar renad Khmer Ruz, unan eus an dud kiriekañ eus al lazhadeg khmer etre 1975 ha 1979. Susitour Pol Pot goude ma vije bet lakaet eñ a gostez e 1997. Marvet eo Ta Mok e 2006.
== Politikourien a-vremañ ==
*[[Chea Sim]] : Prezidant Strollad ar Bobl Khmer (Cambodian People Party CPP), bet ministr diabarzh Republik poblel Kampuchea, lakaet e plas gant arme Vietnam.
*[[Hor Namhong]] : Ministr an aferioù estren (CPP).
*[[Hun Sen]] : Proletaer bet, mab labourer-douar, milisian Khmer Ruz, desket nebeut, tremenet da c'houde eus tu ar Vietnamed. Kentañ ministr eo abaoe 1984 (CPP).
*[[Kem Sokha]] : Bet e karg eus kefridi hag aozadur difen gwirioù Mab Den. E 2007 en deus krouet ur strollad nevez : Strollad gwirioù Mab Den.
*[[Norodom Ranariddh]] : Unan eus mibien Norodom Sihanouk, prezidant bet Strollad roueelour FUNCIPEC, bet ivez prezidant Bodadeg broadel Kambodja.
*[[Pen Sovan]] : Kentañ ministr ar renad komunour lakaet e plas gant Republik Sosialour ar Viêt Nam e voe etre 1979 ha 1981, goude o zrec'h war renad maoist Pol Pot. E 2007 eo aet davet Strollad gwirioù Mab Den Kem Sokha.
*[[Sam Rainsy]] : Mab Sam Sary, uheler ar Sangkum Reastr Niyum deuet da vezañ "treitour" goude ur bec'h etrezañ ha Sihanouk. Prezidant Strollad Sam Rainsy (SRP), nerzh pennañ an eneberezh eo.
*[[Sar Kheng]] : Ministr diabarzh (CPP).
*[[Sok An]] : Ministr kuzul ar ministred (CPP).
*[[Tea Banh]] : jeneral, Ministr an difen. Komunour a orin Thai (CPP).
== Strolladoù politikel pennañ (advonet er Vodadeg Vroadel) ==
*PPC pe Prachearon (Strollad poblel khmer), (Chea Sim ha Hun Sen). Tapet 90 sez ganto e dilennadegoù deputeed 2008.
*PSR (Strollad Sam Rainsy), (Sam Rainsy). Tapet 26 ganto.
*Strollad Gwirioù Mab Den, krouet e 2007 gant Kem Sokha. 3 sez o deus bet.
*Funcipec (Front Uni National pour un Cambodge Indépendant, neutre, Pacifique Et Coopératif), (renet gant ar priñs Norodom Ranariddh en amzer dremenet, skarzhet eo bet e 2006). 2 sez o deus bet.
*Strollad Norodom Ranariddh, ganet dre un troc'h er Funcipec ha renet gant e brezidant kozh. 2 sez o deus tapet e 2008.
== Dilennadegoù deputeed ==
{| class="wikitable centre" style="margin:auto;"
|+ Niver a sezoù
|-
! scope=col | Strollad
! scope=col | 1993<ref>Union Interparlementaire - Cambodge - [http://www.ipu.org/parline-f/reports/arc/1051_93.htm Élections de 1993]</ref>
! scope=col | 1998<ref>Union Interparlementaire - Cambodge - [http://www.ipu.org/parline-f/reports/arc/1051_98.htm Élections de 1998]</ref>
! scope=col | 2003<ref>Union Interparlementaire - Cambodge - [http://www.ipu.org/parline-f/reports/arc/1051_03.htm Élections de 2003]</ref>
! scope=col | [[Dilennadeg deputet Khmer 2008|2008]]
|-
| |
[[Front uni national pour un Cambodge indépendant, neutre, pacifique et coopératif|FUNCINPEC]]
| align="center" |
58
| align="center" |
43
| align="center" |
26
| align="center" |
2
|-
| |
[[Strollad poblel kambodjanad]] (PPC e galleg)
| align="center" |
51
| align="center" |
64
| align="center" |
73
| align="center" |
90
|-
| |
Strollad demokratel frankizour bouddhist (PDLB)
| align="center" |
10
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
|-
| |
Molinaka
| align="center" |
1
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
|-
| |
[[Strollad Sam Rainsy]] (PSR)
| align="center" |
| align="center" |
15
| align="center" |
24
| align="center" |
26
|-
| |
[[Strollad gwirioù Mab Den]] (PDH)
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
3
|-
| |
Strollad Norodom Ranariddh (PNR)
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
2
|-
| |
'''Hollad'''
| align="center" |
'''120'''
| align="center" |
'''122'''
| align="center" |
'''123'''
| align="center" |
'''123'''
|-
|}
== Azrannoù ==
*23 froviñs zo e Kambodja.
{|
|- valign="top"
|[[Restr:Cambodia provinces named.png|thumb|400px|Rannvroioù]]
|
*Banteay Mean Chey
*Battambang
*Kampong Cham
*Kampong Chhnang
*Kampong Spoe
*Kampong Thom
*Kampot
*Kandal
*Kaoh Kong
*Kracheh
*Kompong Som (Sihanoukville)
*Mondol Kiri
|
*Otdar Mean Cheay
*Pailin
*Phnom Penh
*Pothisat
*Preah Vihear
*Prey Veng
*Rotanah Kiri
*Siem Reap
*Stoeng Treng
*Svay Rieng
*Takev
|-
|}
== Douaroniezh ==
Kambodja a zo ur vro eus Azia ar Gevred. Thailand, Vietnam ha Laos a vez tro dro dezhañ. E gorread a ra 181035 km² hag eo digor e vord-mord a 443 km war golf Thailand. Teir chadenn menezioù a zo ganti, an Olifant, ar Kardamom hag an Dong.
=== Hidrografiezh ===
[[Restr:Sangker River, Cambodia.jpg|thumb|Stêr Sangker]]
Lec'hiet eo ar gêr-benn war delta stêr pennañ ar vro, ar Mekong. Ar stêr-mañ a grog e Tibet evit erruout er Vietnam ha redeg e mor Sina. Ur wech ar bloaz, da vare ar glaveier e cheñch tu e red, ar pezh a lak lenn vrasañ ar vro, an Tonle Sap da veuziñ pleannennoù bras (ober a ra 300 km² e pad ar maread sec'h ha betek 10 000 km² da vare an dourioù uhel). Dre-se e c'hell peizanted kreiz ar vro lakaat riz da ziwaniñ.
=== Hin ===
Mont a ra an temperadurioù eus 10° da 38°. Un hin drovanel gant "koulzioù-amzer pebeilet" a vez er vro. Hini ar glaveier a vez etre miz Mae ha miz Du, hag e vez sec'h spontus an amzer etre miz Kerzu ha miz Ebrel.<br>
=== Ekonomiezh ===
Diazezet eo ekonomiezh Kambodja war gounid ar riz, ar pesketa ha produiñ al leueioù. Ar PIB/annezad a oa eus 380 dollar e 2005.<br>
=== Demografiezh ===
[[Restr:Mother and Child - Neak Pean - Angkor - Cambodia.JPG|thumb|140px|Ur vamm hag he bugel]]
Bez' ez eus 14.2 Milion a annezidi (war dro 20% eus ar boblañs a vefe marvet e pad ar renad Khmer Ruz etre 1795 ha 1979).<br>
Douester ar boblañs : 78 ann/km².<br>
Ar feur genel a zo tremenet eus 4 bugel dre vaouez e 2005 da 1.7 e 2009.<br>
An hoali a zo da 57 bloaz.<br>
19% eus ar boblañs a zo o vevañ e kêr.<br>
E 2005 e oa is-boueded 25% eus ar boblañs.<br>
Bez' e oa 0.3 medisin evit 1000 annezad e 2003, hag e oa 6% eus ar PIB implijet evit ar yerc'hed.<br>
Feur marvelezh ar babiged (2003): 9.7% <br>
Feur marvelezh ar vugale dindan 5 bloaz : 14.1%<br>
Feur lennerezh evit an dud koshoc'h eget 15 bloaz e 2007 : 76.32.<br>
Er vro e vez kavet dreist-holl Khmered, met pobloù minorel a zo ivez evel ar Khmered-Islam a orin eus bro Champa, ar Khmered Loeu gwelet evel pobloù etnek o vevañ er menezioù, Vietnamaned ha Sinaed.
== Relijionoù ==
[[Restr:Buddhist Monk - Phnom Penh - Cambodia.JPG|thumb|150px|left|Maner Bouddhist]]
Religion ar stad a zo ar v-Boudaegezh Mahayana abaoe 1989. 12.6 Milion a dud a heuilh ar "religion"-se, da lâret eo 89% eus ar boblañs. Bez ez eus eus deus ar gristennien (katoliked evit ar peb brasañ) abaoe an trevadenniñ C'Hall en XIXvet kantved. Ar Khmered Loeu (poblad eus ar menezioù) a zo kentoc'h animisted. Ur vinorelezh Cham a zo ivez oc'h ober 4% eus ar boblañs. A orin eus ar Champa, ur vro bet rastet gant ar Vietnamaned, degemeret mat-tre int bet Kambodja, o kenderc'hel gant o gizhioù muzulman.<br>
{{clr|left}}
== Nebeut a draoù ouzhpenn ==
*Harzoù : 2572 km (1228 km gant ar Vietnam, 803 km gant an Thailand ha 541 gant al Laos).
*Menez uhelañ : 1813 m (Phnom Aoral).
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
{{Azia}}
{{ASEAN}}
{{Monarkiezhoù}}
{{Frankofoniezh}}
[[Rummad:Kambodja]]
taxgf1n9q72invb2fhbnsyumq9ef5pq
Korf-egor
0
33572
2201327
2136542
2026-10-03T22:30:01Z
Adriendelucca
53023
2201327
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
<!--Skramm 1280 x 1024-->
{| class="infobox" style="width: 300px;"
|-
|
{| style="background-color: #555; white-space: nowrap;" cellpadding=0 cellspacing=0
|-
|[[File:243 ida.jpg|x125px|link=243 Ida|alt=Asteroid Ida with its own moon]] [[File:Mimas Cassini.jpg|x125px|link=Mimas (moon)|alt=Mimas, a natural satellite of Saturn]]
|-
| style="padding-top: 3px;" |[[File:Portrait of Jupiter from Cassini.jpg|x128px|link=Jupiter|alt=Planet Jupiter, a gas giant]] [[File:C2014 Q2.jpg|x128px|link=C/2014 Q2 (Lovejoy)]]
|-
| style="padding-top: 3px;" |[[File:Neptune Voyager2 color calibrated.png|x64px|link=Neptune|alt=Planet Neptune, a ice giant]] [[File:Uranus2.jpg|x64px|link=Uranus|alt=Planet Uranus, a ice giant]]
|-
| style="padding-top: 3px;" |[[File:The Sun by the Atmospheric Imaging Assembly of NASA's Solar Dynamics Observatory - 20100819.jpg|x99px|link=Sun|The Sun, a G-type star]] [[File:Sirius A and B Hubble photo.editted.PNG|x99px|link=Sirius#Visibility|alt=Star Sirius A with white dwarf companion Sirius B]] [[File:Crab Nebula.jpg|x99px|link=Crab Nebula]]
|-
| style="padding-top: 3px;" |[[File:BlackHole Lensing.gif|x135px|link=Black hole|alt=Black hole (artist's animation)]] [[File:Vela Pulsar jet.jpg|x135px|link=Vela pulsar|alt=Vela pulsar, a rotating neutron star]]
|-
| style="padding-top: 3px;" |[[File:A Swarm of Ancient Stars - GPN-2000-000930.jpg|x127px|link=Messier 80|alt=Globular star cluster]] [[File:Pleiades large.jpg|x127px|link=Pleiades|alt=Pleiades, an open star cluster]]
|-
| style="padding-top: 3px;" |[[File:Messier51 sRGB.jpg|x127px|link=Whirlpool galaxy|alt=The Whirlpool galaxy]] [[File:Heic1401a-Abell2744-20140107.jpg|x127px|link=Abell 2744|alt=Abel 2744, Galaxy cluster]]
|-
| style="padding-top: 3px;" |[[File:NASA-HS201427a-HubbleUltraDeepField2014-20140603.jpg|x97px|link=Hubble Ultra-Deep Field|alt=The Hubble Ultra-Deep Field 2014 image with an estimated 10,000 galaxies]] [[File:2MASS LSS chart-NEW Nasa.jpg|x97px|alt=Map of galaxy superclusters and filaments]]
|}
|-
|Selection of astronomical bodies and objects
|}
[[Restr:Crab Nebula.jpg|thumb|<div style="text-align:center;">Nivlenn ar C'hrank (M 1)<br><small>Luc'h. Teleskop-egor Hubble (2005)</small></div>]]
Ur '''c'horf-egor''', pe ur '''c'horf-oabl'''<ref>"korf-oabl" hervez TermOfis (Ofis Publik ar Brezhoneg) ha Geriadur ar skiantoù hag an teknikoù (Brezhoneg21)</ref>, zo ur [[planedenn|blanedenn]], ul [[loarenn]] a dro tro-dro d'ur blanedenn, ur [[steredenn]], pe c'hoazh un [[asteroidenn]].
Pa vez meur a gorf-egor bodet en ul lec'h en [[egor]] e stummont [[galaksienn]]où, [[steredeg]]où, [[gronnad stered|gronnadoù stered]] ha [[Nivlenn c'halaksiel|nivlennoù galaksiel]] ivez.
Er pennad-mañ e kavor ur roll eus ar c'horfoù-egor anavezetañ ; un toullad mat anezho a c'haller arsellet pa vez du ha digoumoul an noz, gant al lagad, gevellunedoù pe un teleskop bihan. Ne gavor ket avat korfoù-egor [[koskoriad an Heol]], a c'haller gouzout hiroc'h diwar o fenn er pennadoù a zo gouestlet dezho.
== Steredegoù ==
* ''Gwelit ivez :'' [[Steredeg]].
Setu amañ roll an 88 steredeg a zo anavezet gant an [[Unaniezh Steredoniel Etrebroadel]]<ref>[http://www.iau.org/ ''IAU''] {{en}}</ref>.
Dindan anv latin pep steredeg e kavor he [[Genitivel (Troad)|zroad genitivel]], a vez arveret evit envel ar steredennoù a zo er steredeg.
Da skouer : er steredeg ''Centaurus'' (Cen) emañ ar steredenn anvet ''Toliman'', a anver ''Alpha Centauri'' ivez, a verraer en ''α Cen''.
{| class="wikitable sortable"
|-
! !! Anv latin !! Troidigezh<ref>[http://www.lexilogos.com/latin/gaffiot.php?p=0 Geriadur Gaffiot (1934)] {{la}} {{fr}}</ref> !! ''Talabao'' 8<ref>Yanna Seubil-Kernaodour (1988), ''Kantreadenn dre ar Stergann'', Kazetenn ''Talabao'' niv. 8 (Meurzh/Ebrel 1988), An Here {{br}}</ref> !! ''Loargann''<ref>''Kartenn an oabl – Hantervoul Norzh'', Kevredigezh Steredoniezh Kerne "Loargann", Kemper {{br}} – [http://loargann.info/ ''Loar Gann''] {{fr}}</ref> !! DFBMM<ref>Martial Ménard (2012), ''Dictionnaire français-breton'', Palantines, ISBN 978-2-35678-069-0 {{fr}} {{br}}</ref>
|-
| align="center" | [[Restr:Andromeda constellation map.svg|100px]] || '''''Andromeda''''' (And)<br>''andromedae'' || ([[Andromeda]]) || Eselt || — || —
|-
| align="center" | [[Restr:Antlia constellation map.svg|100px]] || '''''Antlia''''' (Ant)<br>''antliae'' || "Pomp" || — || — || —
|-
| align="center" | [[Restr:Apus constellation map.svg|100px]] || '''''Apus''''' (Aps)<br>''apodis'' || "Gwennili" || — || — || —
|-
| align="center" | [[Restr:Aquarius constellation map.svg|100px]] || '''''Aquarius''''' (Aqr)<br>''aquarii'' || "Douger dour" || Hoc'h<br>Skuilher Dour (ar) || Skuilher-Dour || Skuilher-dour (ar)
|-
| align="center" | [[Restr:Aquila constellation map.svg|100px]] ||'''''Aquila''''' (Aql)<br>''aquilae'' || "Erer" || Erer (an) || Erer || Erer (an)
|-
| align="center" | [[Restr:Ara constellation map.svg|100px]] || '''''Ara''''' (Ara)<br>''arae'' || "Aoter" || — || — || Aoter (an)
|-
| align="center" | [[Restr:Aries constellation map.svg|100px]] || '''''Aries''''' (Ari)<br>''arietis'' || "Maout" || Tourzh (an) || Tourz || Tourz (an)
|-
| align="center" | [[Restr:Auriga constellation map.svg|100px]] || '''''Auriga''''' (Aur)<br>''aurigae'' || "Paotr-karr" || — || Toucher || Paotr-karr (ar)
|-
| align="center" | [[Restr:Boötes constellation map.svg|100px]] || '''''Bootes''''' (Boo)<br>''bootis'' || "Bugul" || KerDual<br>KerDudwall || Bugul || —
|-
| align="center" | [[Restr:Caelum constellation map.svg|100px]] || '''''Caelum''''' (Cae)<br>''caeli'' || "Engraver" || — || — || —
|-
| align="center" | [[Restr:Camelopardalis constellation map.svg|100px]] || '''''Camelopardalis''''' (Cam)<br>''camelopardalis'' || "Jirafenn" || Ninian || Jirafenn || Jirafen (ar)
|-
| align="center" | [[Restr:Cancer constellation map.svg|100px]] || '''''Cancer''''' (Cnc)<br>''cancri'' || "Krank" || Gwiz (ar W.)<br>Krank (ar C'h.) || Krank || Krank (ar C'h.)
|-
| align="center" | [[Restr:Canes Venatici constellation map.svg|100px]] || '''''Canes Venatici''''' (CVn)<br>''canum venaticorum'' || "Kon-chase" || Kon Hemolc'h || Chas || Chas (ar)
|-
| align="center" | [[Restr:Canis Major constellation map.svg|100px]] || '''''Canis Major''''' (CMa)<br>''canis majoris'' || "Ki bras" || Ki Bras || Ki Bras || Ki Bras (ar C'h.)
|-
| align="center" | [[Restr:Canis Minor constellation map.svg|100px]] || '''''Canis Minor''''' (CMi)<br>''canis minoris'' || "Ki bihan" || Ki Bihan || Ki Bihan || Ki Bihan (ar C'h.)
|-
| align="center" | [[Restr:Capricornus constellation map.svg|100px]] || '''''Capricornus''''' (Cap)<br>''capricorni'' || "Korn bouc'h" || Bouc'h (ar) || Gavr || Gavr (ar C'h.)
|-
| align="center" | [[Restr:Carina constellation map.svg|100px]] || '''''Carina''''' (Car)<br>''carinae'' || "Kof-lestr" || — || — || —
|-
| align="center" | [[Restr:Cassiopeia constellation map.svg|100px]] || '''''Cassiopeia''''' (Cas)<br>''cassiopeiae'' || ([[Kassiopeia]]) || Lez Don || Cassiopeia || Lez-Don
|-
| align="center" | [[Restr:Centaurus constellation map.svg|100px]] || '''''Centaurus''''' (Cen)<br>''centauri'' || "Den-marc'h" || Denvarc'h (an) || Den-marc'h || Den-marc'h (an)
|-
| align="center" | [[Restr:Cepheus constellation map.svg|100px]] || '''''Cepheus''''' (Cep)<br>''cephei'' || ([[Kefeüs]]) || Marzhin || Cepheus || —
|-
| align="center" | [[Restr:Cetus constellation map.svg|100px]] || '''''Cetus''''' (Cet)<br>''ceti'' || "Balum" || Morvil || Balum || Balum (ar)
|-
| align="center" | [[Restr:Chamaeleon constellation map.svg|100px]] || '''''Chamaeleon''''' (Cha)<br>''chamaeleontis'' || "Hudc'hlazard" || — || — || —
|-
| align="center" | [[Restr:Circinus constellation map.svg|100px]] || '''''Circinus''''' (Cir)<br>''circini'' || "Kelc'hier" || — || — || —
|-
| align="center" | [[Restr:Columba constellation map.svg|100px]] || '''''Columba''''' (Col)<br>''columbae'' || "Koulm" || — || Koulm || Koulm (ar G.)
|-
| align="center" | [[Restr:Coma Berenices constellation map.svg|100px]] || '''''Coma Berenices''''' (Com)<br>''comae Berenices'' || "Blev Berenis" || Pennad-Blev Heulwenn || Blev Berenice || Blev Berenis
|-
| align="center" | [[Restr:Corona Australis constellation map.svg|100px]] || '''''Corona Australis''''' (CrA)<br>''coronae australis'' || "Kurunenn ar Su" || — || Kurunenn ar Su || Kurunenn ar Su
|-
| align="center" | [[Restr:Corona Borealis constellation map.svg|100px]] || '''''Corona Borealis''''' (CrB)<br>''coronae borealis'' || "Kurunenn an Norzh" || Arc'hanrod || Kurunenn an Norzh || Kurunenn an Norzh, Arc'hantrod
|-
| align="center" | [[Restr:Corvus constellation map.svg|100px]] || '''''Corvus''''' (Crv)<br>''corvi'' || "Bran" || Bran (ar V.) || Bran || Bran (ar V.)
|-
| align="center" | [[Restr:Crater constellation map.svg|100px]] || '''''Crater''''' (Crt)<br>''crateri'' || "Kib" || Grall (ar) || Kib || —
|-
| align="center" | [[Restr:Crux constellation map.svg|100px]] || '''''Crux''''' (Cru)<br>''crucis'' || "Kroaz" || — || — || Kroaz ar Su
|-
| align="center" | [[Restr:Cygnus constellation map.svg|100px]] || '''''Cygnus''''' (Cyg)<br>''cygni'' || "Alarc'h" || Alarc'h (an)<br>Kroaz (ar G.) || Alarc'h || Alarc'h (an)
|-
| align="center" | [[Restr:Delphinus constellation map.svg|100px]] || '''''Delphinus''''' (Del)<br>''delphini'' || "Delfin" || Morhoc'h || Delfin || Delfin (an)
|-
| align="center" | [[Restr:Dorado constellation map.svg|100px]] || '''''Dorado''''' (Dor)<br>''doradus'' || "Aouredenn" || — || — || Aouredenn (an)
|-
| align="center" | [[Restr:Draco constellation map.svg|100px]] || '''''Draco''''' (Dra)<br>''draconis'' || "Aerouant" || Dragon (an) || — || Dragon (an)
|-
| align="center" | [[Restr:Equuleus constellation map.svg|100px]] || '''''Equuleus''''' (Equ)<br>''equulei'' || "Ebeul" || Ebeul (an) || — || —
|-
| align="center" | [[Restr:Eridanus constellation map.svg|100px]] || '''''Eridanus''''' (Eri)<br>''eridani'' || (ar stêr [[Po]]) || Stêr (ar) || Stêr Eridan ||
|-
| align="center" | [[Restr:Fornax constellation map.svg|100px]] || '''''Fornax''''' (For)<br>''fornacis'' || "Fornell" || — || — || —
|-
| align="center" | [[Restr:Gemini constellation map.svg|100px]] || '''''Gemini''''' (Gem)<br>''geminorum'' || "Gevelled" || Gevelled (ar C'h.)<br>Kazeg (ar G.) || Gevelled || Gevelled (ar C'h.)
|-
| align="center" | [[Restr:Grus constellation map.svg|100px]] || '''''Grus''''' (Gru)<br>''gruis'' || "Garan" || — || — || Garan (ar C'h.)
|-
| align="center" | [[Restr:Hercules constellation map.svg|100px]] || '''''Hercules''''' (Her)<br>''herculis'' || ([[Herakles]]) || Keur (ar C'h.) || [[Harkul (steredeg)|Harkul]] || —
|-
| align="center" | [[Restr:Horologium constellation map.svg|100px]] || '''''Horologium''''' (Hor)<br>''horologii'' || "Horolaj" || — || — || Horolaj (an)
|-
| align="center" | [[Restr:Hydra constellation map.svg|100px]] || '''''Hydra''''' (Hya)<br>''hydrae'' || "Aerouantez" || Aerouant || Parez Aerouant || Aerouantez (an)
|-
| align="center" | [[Restr:Hydrus constellation map.svg|100px]] || '''''Hydrus''''' (Hyi)<br>''hydri'' || "Aerouant" || — || — || Aerouant (an)
|-
| align="center" | [[Restr:Indus constellation map.svg|100px]] || '''''Indus''''' (Ind)<br>''indi'' || "Indian" || — || — || —
|-
| align="center" | [[Restr:Lacerta constellation map.svg|100px]] || '''''Lacerta''''' (Lac)<br>''lacertae'' || "Glazard" || Glazard (ar) || Glazard || Glazard (ar)
|-
| align="center" | [[Restr:Leo constellation map.svg|100px]] || '''''Leo''''' (Leo)<br>''leonis'' || "Leon" || Lev<br>Leon<br>Morgazh || Leon || Leon (al)
|-
| align="center" | [[Restr:Leo Minor constellation map.svg|100px]] || '''''Leo Minor''''' (LMi)<br>''leonis minoris'' || "Leon bihan" || Kolen Kazh (ar C'h.) || Leon Bihan || Leon Bihan (al)
|-
| align="center" | [[Restr:Lepus constellation map.svg|100px]] || '''''Lepus''''' (Lep)<br>''leporis'' || "Gad" || Kammed Heulwenn || Gad || —
|-
| align="center" | [[Restr:Libra constellation map.svg|100px]] || '''''Libra''''' (Lib)<br>''librae'' || "Mentel" || Mentel (ar V.) || Balañsoù || Mentel (ar V.)
|-
| align="center" | [[Restr:Lupus constellation map.svg|100px]] || '''''Lupus''''' (Lup)<br>''lupi'' || "Bleiz" || — || — || —
|-
| align="center" | [[Restr:Lynx constellation map.svg|100px]] || '''''Lynx''''' (Lyn)<br>''lyncis'' || "Lins" || Liñs || Liñs || Lins
|-
| align="center" | [[Restr:Lyra constellation map.svg|100px]] || '''''Lyra''''' (Lyr)<br>''lyrae'' || "Lourenn" || Telenn (an D.) || Lourenn || Lourenn (al)
|-
| align="center" | [[Restr:Mensa constellation map.svg|100px]] || '''''Mensa''''' (Men)<br>''mensae'' || "Taol" || — || — || —
|-
| align="center" | [[Restr:Microscopium constellation map.svg|100px]] || '''''Microscopium''''' (Mic)<br>''microscopii'' || "Mikroskop" || — || — || —
|-
| align="center" | [[Restr:Monoceros constellation map.svg|100px]] || '''''Monoceros''''' (Mon)<br>''monocerotis'' || "Unkorneg" || Unkorneg (an) || Unkorneg || Unkorneg (an)
|-
| align="center" | [[Restr:Musca constellation map.svg|100px]] || '''''Musca''''' (Mus)<br>''muscae'' || "Kelienenn" || — || — || —
|-
| align="center" | [[Restr:Norma constellation map.svg|100px]] || '''''Norma''''' (Nor)<br>''normae'' || "Reolenn" || — || — || Skouer (ar)
|-
| align="center" | [[Restr:Octans constellation map.svg|100px]] || '''''Octans''''' (Oct)<br>''octantis'' || "Oktant" || — || — || —
|-
| align="center" | [[Restr:Ophiuchus constellation map.svg|100px]] || '''''Ophiuchus''''' (Oph)<br>''ophiuchi'' || "Naeretaer" || Naerataer<br>Peredur || Naerataer || Naeretaer (an)
|-
| align="center" | [[Restr:Orion constellation map.svg|100px]] || '''''Orion''''' (Ori)<br>''orionis'' || ([[Orion]]) || Kastell (ar C'h.)<br>Ri (ar)<br>Roue (ar) || Orion || —
|-
| align="center" | [[Restr:Pavo constellation map.svg|100px]] || '''''Pavo''''' (Pav)<br>''pavonis'' || "Paun" || — || — || Paun (ar)
|-
| align="center" | [[Restr:Pegasus constellation map.svg|100px]] || '''''Pegasus''''' (Peg)<br>''pegasi'' || ([[Pegasos]]) || Marc'h || Marc'h Askellek || —
|-
| align="center" | [[Restr:Perseus constellation map.svg|100px]] || '''''Perseus''''' (Per)<br>''persei'' || ([[Perseüs]]) || Drestan || Perseus || —
|-
| align="center" | [[Restr:Phoenix constellation map.svg|100px]] || '''''Phœnix''''' (Phe)<br>''phoenicis'' || "Fenis" || — || — || Fenis (ar)
|-
| align="center" | [[Restr:Pictor constellation map.svg|100px]] || '''''Pictor''''' (Pic)<br>''pictoris'' || "Livour" || — || — || —
|-
| align="center" | [[Restr:Pisces constellation map.svg|100px]] || '''''Pisces''''' (Psc)<br>''piscium'' || "Pesked" || Eoged (an) || Pesked || Pesked (ar)
|-
| align="center" | [[Restr:Piscis Austrinus constellation map.svg|100px]] || '''''Piscis Austrinus''''' (PsA)<br>''piscis austrini'' || "Pesk ar Su" || Roue Pesketaer (ar) || Pesk ar Su || —
|-
| align="center" | [[Restr:Puppis constellation map.svg|100px]] || '''''Puppis''''' (Pup)<br>''puppis'' || "Aros" || Aros (an) || Aros || Aros (an)
|-
| align="center" | [[Restr:Pyxis constellation map.svg|100px]] || '''''Pyxis''''' (Pyx)<br>''pyxidis'' || "Koufrig" || — || Kompaz Martolod || Kompaz Martolod (ar C'h.)
|-
| align="center" | [[Restr:Reticulum constellation map.svg|100px]] || '''''Reticulum''''' (Ret)<br>''reticuli'' || "Rouedenn" || — || — || —
|-
| align="center" | [[Restr:Sagitta constellation map.svg|100px]] || '''''Sagitta''''' (Sge)<br>''sagittae'' || "Saezh" || Bir (ar) || Saezh || Saezh (ar)
|-
| align="center" | [[Restr:Sagittarius constellation map.svg|100px]] || '''''Sagittarius''''' (Sgr)<br>''sagittarii'' || "Gwareger" || Gwareger (ar) || Saezhataer || Saezhataer (ar)
|-
| align="center" | [[Restr:Scorpius constellation map.svg|100px]] || '''''Scorpius''''' (Sco)<br>''scorpii'' || "Krug" || Krug (ar G.) || Krug || Krug (ar G.)
|-
| align="center" | [[Restr:Sculptor constellation map.svg|100px]] || '''''Sculptor''''' (Scl)<br>''sculptoris'' || "Kizeller" || Kizeller (ar C'h.) || — || Kizeller (ar C'h.)
|-
| align="center" | [[Restr:Scutum constellation map.svg|100px]] || '''''Scutum''''' (Sct)<br>''scuti'' || "Skoed" || — || — || —
|-
| align="center" | [[Restr:Serpens constellation map.svg|100px]] || '''''Serpens''''' (Ser)<br>''serpentis'' || "Naer" || Naer || Naer || Naer (an)
|-
| align="center" | [[Restr:Sextans constellation map.svg|100px]] || '''''Sextans''''' (Sex)<br>''sextantis'' || "C'hwedant" || — || — || —
|-
| align="center" | [[Restr:Taurus constellation map.svg|100px]] || '''''Taurus''''' (Tau)<br>''tauri'' || "Tarv" || Maen-Forn (ar)<br>Tarv (an) || Tarv || Tarv (an)
|-
| align="center" | [[Restr:Telescopium constellation map.svg|100px]] || '''''Telescopium''''' (Tel)<br>''telescopii'' || "Teleskop" || — || — || —
|-
| align="center" | [[Restr:Triangulum constellation map.svg|100px]] || '''''Triangulum''''' (Tri)<br>''trianguli'' || "Tric'horn" || Tric'horn (an) || Tric'horn an Norzh || Tric'horn an Norzh
|-
| align="center" | [[Restr:Triangulum Australe constellation map.svg|100px]] || '''''Triangulum Australe''''' (TrA)<br>''trianguli australis'' || "Tric'horn ar Su" || — || — || Tric'horn ar Su
|-
| align="center" | [[Restr:Tucana constellation map.svg|100px]] || '''''Tucana''''' (Tuc)<br>''tucanae'' || "Toukan" || — || — || —
|-
| align="center" | [[Restr:Ursa Major constellation map.svg|100px]] || '''''Ursa Major''''' (UMa)<br>''ursae majoris'' || "Arzhez vras" || Karr Arzhur<br>Karr (Kamm) Bras<br>Lost Arar<br>Seizh Ejen (ar) || Kastell Karr Kamm Bras || Arzh Bras (an)<ref>Un tamm anezhañ o vout anvet "Ar C'harr kamm Bras", "Karr Arzhur", "Ar Seizh Ejen Arat", "Al Lost Arar".</ref>
|-
| align="center" | [[Restr:Ursa Minor constellation map.svg|100px]] || '''''Ursa Minor''''' (UMi)<br>''ursae minoris'' || "Arzhez vihan" || Karr Ahez<br>Karr (Kamm) Bihan || Kastell Karr Kamm Bihan || Arzh Bihan (an)<ref>Un tamm anezhañ o vout anvet "Ar C'harr kamm Bihan".</ref>
|-
| align="center" | [[Restr:Vela constellation map.svg|100px]] || '''''Vela''''' (Vel)<br>''velorum'' || "Gouelioù (ur vag)" || — || — || –
|-
| align="center" | [[Restr:Virgo constellation map.svg|100px]] || '''''Virgo''''' (Vir)<br>''virginis'' || "Gwerc'hez" || Gwerc'hez (ar W.) || Gwerc'hez || Gwerc'hez (ar W.)
|-
| align="center" | [[Restr:Volans constellation map.svg|100px]] || ''[Piscis]'' '''''Volans''''' (Vol)<br>''volantis'' || "Pesk-nij" || — || — || —
|-
| align="center" | [[Restr:Vulpecula constellation map.svg|100px]] || '''''Vulpecula''''' (Vul)<br>''vulpeculae'' || "Louarnig" || Louarn (al) || — || Louarnig (al)
|-
|}
== Steredennoù ==
* ''Gwelit ivez :'' [[Steredenn]]
[[Restr:Ursa Minor constellation map.png|thumb|<div style="text-align:center;">Ar steredeg ''Ursa Minor'' (UMi)<br><small>[[Steredenn an Norzh]] eo ''Polaris''</small></div>]]
Lod steredennoù zo bet badeziet, evel ''Toliman / α Centauri'', lod arall n'o deus anv divoutin ebet : dre lizherennoù pe sifroù e vezont anvet.<br>
Zoken pa 'z int bet badeziet o devez ar steredennoù un anv arall, gant ul lizherenn [[gresianeg|c'hresianeg]] a lakaer dirak berradur anv ar steredeg m'emaint.<br>
Da skouer, er steredeg ''Ursa Minor'' (UMi) emañ ar steredenn ''Polaris'', a anver ''Alpha Ursa Minoris'' (α UMi).
{| cellpadding="10px" style="border:1px solid green; border-radius:1em;"
|-
|
;''Al lizherennoù gresianek :''
<div style="text-align:center;">
'''α''' ''alpha'', '''β''' ''bêta'', '''γ''' ''gamma'', '''δ''' ''delta'', '''ε''' ''epsilon'', '''ζ''' ''dzêta'', '''η''' ''êta'', '''θ''' ''thêta'', '''ι''' ''iota'', '''κ''' ''kappa'', '''λ''' ''lambda'', '''μ''' ''mu'',<br>'''ν''' ''nu'', '''ξ''' ''ksi'', '''ο''' ''omicron'', '''π''' ''pi'', '''ρ''' ''rhô'', '''σ''' ''sigma'', '''τ''' ''tau'', '''υ''' ''upsilon'', '''φ''' ''phi'', '''χ''' ''khi'', '''ψ''' ''psi'', '''ω''' ''omega''.
</div>
|-
|}
=== Steredennoù a zo bet roet un anv divoutin dezho ===
{|
|- bgcolor="#e6e6e6"
| colspan="3" | <dd>'''Alc'hwez :'''<br>
<dd>'''A''' = steredenn argemmus ha steredennoù doubl fallaennaouek<br>
<dd>'''D''' = steredenn doubl ha lies<br>
<dd>'''G''' = goursteredenn ruz<br>
<dd>'''Kr''' = korrsteredenn ruz (un elfenn eus ur steredenn '''D''')<br>
<dd>'''Kw''' = korrsteredenn wenn (un elfenn eus ur steredenn '''D''')
|- valign="top"
|
{| class="wikitable sortable"
|-
! Doare !! Anv !! Berr.
|-
| || '''''Acamar''''' || θ Eri
|-
| || '''''Achernar''''' || α Eri
|-
| '''D''' || '''''Acrux''''' || α Cru
|-
| || '''''Acubens''''' || α Cnc
|-
| || '''''Adara''''' || ε CMa
|-
| || '''''Adhafera''''' || ζ Leo
|-
| || '''''Agena''''' || β Cen
|-
| '''D''' || '''''Akrab''''' || β Sco
|-
| '''D''' || '''''Alamak''''' || γ And
|-
| '''D''' || '''''Albireo''''' || β Cyg
|-
| || '''''Alchita''''' || α Crv
|-
| || '''''Alcor''''' || 80 UMa
|-
| || '''''Alcyone''''' || η Tau
|-
| || '''''Aldebaran''''' || α Tau
|-
| || '''''Alderamin''''' || α Cep
|-
| || '''''Alfard''''' || α Hya
|-
| || '''''Algenib''''' || γ Peg
|-
| || '''''Algenib''''' || α Per
|-
| '''D''' || '''''Algieba''''' || γ Leo
|-
| || '''''Algiedi''''' || δ Cap
|-
| '''A''' || '''''Algol''''' || β Per
|-
| || '''''Algorab''''' || δ Crv
|-
| || '''''Alioth''''' || ε UMa
|-
| || '''''Alkaid''''' || η UMa
|-
| || '''''Alkalurops''''' || μ Boo
|-
| || '''''Alkes''''' || α Crt
|-
| || '''''Alnilam''''' || ε Ori
|-
| '''D''' || '''''Alnitak''''' || ζ Ori
|-
| || '''''Alrami''''' || α Sgr
|-
| '''D''' || '''''Al Rischa''''' || α Psc
|-
| || '''''Alshain''''' || β Aql
|-
| || '''''Alsuhail''''' || λ Vel
|-
| || '''''Altair''''' || α Aq
|-
| || '''''Aludra''''' || η CMa
|-
| || '''''Alwaid''''' || β Dra
|-
| '''D''' || '''''Alya''''' || θ Ser
|-
| || '''''Ancha''''' || θ Aqr
|-
| '''G''' || '''''Antares''''' || α Sco
|-
| || '''''Arcturus''''' || α Boo
|-
| || '''''Arkab Posterior''''' || β<sub>2</sub> Sgr
|-
| || '''''Arkab Prior''''' || β<sub>1</sub> Sgr
|-
| || '''''Asellus Australis''''' || δ Cnc
|-
| || '''''Asellus Borealis''''' || γ Cnc
|-
| || '''''Asterion''''' || β CVn
|-
| || '''''Asterope''''' || 21 Tau
|-
| '''A''' || '''''Astre Grenat''''' || μ Cep
|-
| || '''''Atiks''''' || ο Per
|-
| || '''''Atlas''''' || 27 Tau
|-
| || '''''Azelfafage''''' || Π<sub>1</sub> Cyg
|-
| || '''''Azha''''' || η Eri
|-
| || '''''Baten Kaitos''''' || ζ Cet
|-
| || '''''Beid''''' || ο<sub>1</sub> Eri
|-
| || '''''Bellatrix''''' || γ Ori
|-
| || '''''Benetnash''''' || η UMa
|-
| '''G''' || '''''[[Betelgeuse]]''''' || α Ori
|-
| || '''''Botein''''' || δ Ari
|-
| || '''''Canopus''''' || α Ari
|-
| || '''''Capella''''' || α Aur
|-
| || '''''Caph''''' || β Cas
|-
| '''D, Kr''' || '''''Castor''''' || α Gem
|-
| || '''''Celaeno''''' || 16 Tau
|-
| '''A''' || '''''Cih''''' || γ Cas
|-
| '''D''' || '''''Cor Caroli''''' || α CVn
|-
| || '''''Coxa''''' || θ Leo
|-
|}
|
{| class="wikitable sortable"
|-
! Doare !! Anv !! Berr.
|-
| || '''''Cursa''''' || β Eri
|-
| || '''''Dabih''''' || β Cap
|-
| || '''''Deneb''''' || α Cyg
|-
| || '''''Deneb Kaitos''''' || β Cet
|-
| || '''''Deneb Okab''''' || δ Aql
|-
| || '''''Denebola''''' || β Leo
|-
| '''D''' || '''''Diadem''''' || α Com
|-
| || '''''Dschubba''''' || δ Sco
|-
| || '''''Dubhe''''' || α UMa
|-
| || '''''Electra''''' || 17 Tau
|-
| || '''''Enif''''' || ε Peg
|-
| '''A, G''' || '''''Erakis''''' || μ Cep
|-
| || '''''Etamin''''' || γ Dra
|-
| || '''''Fomalhaut''''' || α PsA
|-
| || '''''Furud''''' || ζ CMa
|-
| || '''''Gemma''''' || α CrB
|-
| || '''''Gianfar''''' || λ Dra
|-
| || '''''Gienah''''' || ε Cyg
|-
| || '''''Gomeisa''''' || β CMi
|-
| '''D''' || '''''Grafias''''' || ζ Sco
|-
| '''D''' || '''''Gredi''''' || α Cap
|-
| || '''''Grumium''''' || ξ Dra
|-
| || '''''Hamal''''' || α Ari
|-
| || '''''Haris''''' || γ Boo
|-
| || '''''Heka''''' || λ Ori
|-
| || '''''Heze''''' || ζ Vir
|-
| '''D''' || '''''Izar''''' || ε Boo
|-
| || '''''Kajam''''' || ω Her
|-
| || '''''Kaus Australis''''' || ε Sgr
|-
| || '''''Kaus Borealis''''' || λ Sgr
|-
| || '''''Kaus Medius''''' || δ Sgr
|-
| || '''''Kelb Alrai''''' || β Oph
|-
| || '''''Kochab''''' || β UMi
|-
| || '''''Kraz''''' || β Crv
|-
| || '''''Ksora''''' || δ Cas
|-
| '''D''' || '''''Kuma''''' || ν Dra
|-
| '''D''' || '''''Lesath''''' || ν Sco
|-
| || '''''Maasym''''' || λ Her
|-
| || '''''Maia''''' || 20 Tau
|-
| || '''''Markab''''' || α Peg
|-
| || '''''Matar''''' || η Peg
|-
| || '''''Megrez''''' || δ UMa
|-
| || '''''Menkar''''' || α Cet
|-
| || '''''Menkhib''''' || ζ Per
|-
| || '''''Merak''''' || β UMa
|-
| || '''''Merope''''' || 23 Tau
|-
| '''D''' || '''''Mesarthim''''' || γ Ari
|-
| || '''''Metallah''''' || α Tri
|-
| || '''''Miaplacidus''''' || β Car
|-
| || '''''Minelaruva''''' || δ Vir
|-
| || '''''Minkar''''' || ε Crv
|-
| || '''''Mintaka''''' || δ Ori
|-
| '''A, G''' || '''''Mira''''' || ο Cet
|-
| || '''''Mirach''''' || β And
|-
| || '''''Miram''''' || η Per
|-
| || '''''Mirzam''''' || β CMa
|-
| || '''''Misam''''' || κ Per
|-
| || '''''Mizar''''' || ζ UMa
|-
| || '''''Mufrid''''' || η Boo
|-
| || '''''Muliphein''''' || γ CMa
|-
| || '''''Naos''''' || ζ Pup
|-
| || '''''Nash''''' || γ Sgr
|-
| || '''''Nath''''' || β Tau
|-
| || '''''Nekkar''''' || β Boo
|-
|}
|
{| class="wikitable sortable"
|-
! Doare !! Anv !! Berr.
|-
| || '''''Nunki''''' || σ Sgr
|-
| || '''''Peacock''''' || α Pav
|-
| || '''''Phekda''''' || γ UMa
|-
| || '''''Pherkad''''' || γ UMi
|-
| || '''''Pleione''''' || 28 Tau
|- bgcolor=#ffd39b
| || <u>'''''[[Steredenn an Norzh|Polaris]]'''''</u> || '''α UMi'''
|-
| || '''''Pollux''''' || β Gem
|-
| '''D''' || '''''Porrima''''' || γ Vir
|-
| '''D, Kw''' || '''''Procyon''''' || α CMi
|-
| '''Kr''' || '''''Proxima Centauri''''' || α Cen C
|-
| || '''''Rana''''' || δ Eri
|-
| || '''''Ras Algeti''''' || α Her
|-
| || '''''Ras Alhague''''' || α Oph
|-
| || '''''Ras Elased Australis''''' || ε Leo
|-
| || '''''Ras Elased Borealis''''' || μ Leo
|-
| || '''''Reda''''' || γ Aql
|-
| || '''''Regulus''''' || α Leo
|-
| || '''''Rigel''''' || β Ori
|-
| || '''''Rotanev''''' || β Del
|-
| || '''''Rutilicus''''' || β Her
|-
| || '''''Sabik''''' || η Oph
|-
| || '''''Sadalachbia''''' || γ Aqr
|-
| || '''''Sadalmelek''''' || α Aqr
|-
| || '''''Sadalsud''''' || β Aqr
|-
| || '''''Sadir''''' || γ Cyg
|-
| || '''''Saiph''''' || κ Ori
|-
| || '''''Sarin''''' || δ Her
|-
| || '''''Sceptrum''''' || 53 Eri
|-
| '''A, G''' || '''''Scheat''''' || β Peg
|-
| || '''''Schedir''''' || α Cas
|-
| || '''''Segin''''' || ε Cas
|-
| || '''''Sham''''' || α Sge
|-
| || '''''Shaula''''' || λ Sco
|-
| '''A''' || '''''Sheliak''''' || β Lyr
|-
| || '''''Sheratan''''' || β Ari
|-
| '''D, Kw''' || '''''Sirius''''' || α CMa
|-
| || '''''Sirrah''''' || δ And
|-
| || '''''Skat''''' || β Aqr
|-
| || '''''Spica''''' || α Vir
|-
| || '''''Subra''''' || ο Leo
|-
| || '''''Sulaphat''''' || γ Lyr
|-
| || '''''Svalocin''''' || α Del
|-
| || '''''Tabit''''' || Π<sub>3</sub> Ori
|-
| || '''''Taygeta''''' || 19 Tau
|-
| || '''''Theemin''''' || ν<sub>2</sub> Eri
|-
| || '''''Thuban''''' || α Dra
|-
| '''D''' || '''''Toliman''''' || α Cen
|-
| '''D''' || '''''Trapez''''' || θ Ori
|-
| || '''''Tureis''''' || ι Car
|-
| || '''''Unuk Elhaia''''' || α Ser
|-
| '''Kw''' || '''''Van Maanen''''' || (Psc)
|-
| || '''''Vega''''' || α Lyr
|-
| '''Kr''' || '''''Velox Barnardi''''' || (Oph)
|-
| || '''''Vindemiatrix''''' || ε Vir
|-
| || '''''Wezen''''' || δ CMa
|-
| || '''''Yed Posterior''''' || ε Oph
|-
| || '''''Yed Prior''''' || δ Oph
|-
| || '''''Zaurak''''' || γ Eri
|-
| || '''''Zavijah''''' || β Vir
|-
| || '''''Zibal''''' || ζ Eri
|-
| || '''''Zosma''''' || δ Leo
|-
| || '''''Zuben el Akrab''''' || γ Lyr
|-
| || '''''Zuben el Genubi''''' || α Lib
|-
| || '''''Zuben el Schemali''''' || β Lib
|-
|}
|-
|}
=== Steredennoù a zo bet anvet dre lizherennoù pe sifroù hepken ===
{|
|- valign="top"
|
{| class="wikitable sortable"
|-
! Doare !! Anv !! Berr.
|-
| '''D''' || '''''Beta Monocerotis''''' || β Mon
|-
| '''D''' || '''''Beta Tucanae''''' || β Tuc
|-
| '''D''' || '''''Gamma Delfini''''' || γ Del
|-
| '''D''' || '''''Gamma Velorum''''' || γ Vel
|-
| '''A, G''' || '''''Delta Cephei''''' || δ Cep
|-
| '''A, G''' || '''''Epsilon Aurigae''''' || ε Aur
|-
| || '''''Epsilon Eridani''''' || ε Eri
|-
| '''D''' || '''''Epsilon Lyrae''''' || ε Lyr
|-
| '''D''' || '''''Zeta Aquarii''''' || ζ Aqr
|-
| '''D''' || '''''Zeta Cancri''''' || ζ Cnc
|-
|}
|
{| class="wikitable sortable"
|-
! Doare !! Anv !! Berr.
|-
| '''D''' || '''''Zeta Piscium''''' || ζ Psc
|-
| '''A''' || '''''Eta Aquilae''''' || η Aql
|-
| '''A''' || '''''Eta Carinae''''' || η Car
|-
| '''D''' || '''''Iota Trianguli''''' || ι Tri
|-
| '''A''' || '''''Lambda Tauri''''' || λ Tau
|-
| '''D, Kr, Kw''' || '''''Omikron 2 Eridani''''' || ο<sub>2</sub> Eri
|-
| '''A''' || '''''Rho Cassiopeiae''''' || ρ Cas
|-
| || '''''Sigma Octantis''''' || σ Oct
|-
| || '''''Tau Ceti''''' || τ Cet
|-
| '''A''' || '''''Khi Cygni''''' || χ Cyg
|-
|}
|
{| class="wikitable sortable"
|-
! Doare !! Anv !! Berr.
|-
| || '''''AE Aurigae''''' || AE Aur
|-
| '''A, G''' || '''''L2 Puppis''''' || L<sub>2</sub> Pup
|-
| || '''''NP 0532'''''<ref>[[Pulsar]] en [[Nivlenn ar C'hrank|M 1]].</ref>|| (Tau)
|-
| '''A, G''' || '''''R Aquarii''''' || R Aqu
|-
| || '''''R Coronae Borealis''''' || R CrB
|-
| '''A, G''' || '''''R Hydrae''''' || R Hya
|-
| '''A, G''' || '''''VV Cephei''''' || VV Cep
|-
| '''D''' || '''''61 Cygni''''' || 61 Cyg
|-
| '''D''' || '''''70 Ophiuchi''''' || 70 Oph
|-
|}
|-
|}
=== ''Un nebeud steredennoù brezhonek'' ===
Setu amañ un nebeud anvioù brezhonek evit ar steredennoù hewelusañ, hervez ''Talabao'' niv.8 ha kartenn ''Loargann''.
[[Restr:Occultation.jpg|thumb|<div style="text-align:center;">'''''Aldebaran''''' (α Tau)<br><small>o sevel e-kichen al Loar (Gouhere 1997).</small></div>]]
[[Restr:Orion Head to Toe.jpg|thumb|<div style="text-align:center;">'''''Betelgeuse''''' (α Ori)<br><small>''Ar steredenn orañjez el laez kleiz eo.</small></div>]]
{| class="wikitable sortable"
|-
! Steredenn !! Brezhoneg !! Steredenn !! Brezhoneg
|-
| '''''Albireo''''' (β Cyg) || Kurunenn (ar G.) || '''''Kochab''''' (β UMi) || Iz<br>Sterenn gozh
|-
| '''''Alcor''''' (80 Uma) || Blenier (ar)<br>Charreter (ar) || '''''M 13''''' || Druilhad bras ar C'heur
|-
| '''''[[Aldebaran]]''''' (α Tau) || [[Ruzan]] || '''''M 42''''' || Nivlennad vras ar Ri
|-
| '''''Alderamin''''' (α Cep) || Gwendez || '''''Megrez''''' (δ UMa) || Rod a-raok dehoù
|-
| '''''Algeiba''''' (γ Leo) || Even || '''''Merak''''' (β UMa) || Rod a-dreñv kleiz
|-
| '''''Algenib''''' (α Per) || Ildud || '''''Mira''''' (ο Cet) || Brandan
|-
| '''''Algol''''' (β Per) || Gorwenal || '''''Mizar''''' (ζ UMa) || Marc'h-Tirleur
|-
| '''''Alioth''''' (ε UMa) || Marc'h-Leur || '''''Phekda''''' (γ UMa) || Rod a-raok kleiz
|-
| '''''Alnilam + Alnitak + Mintaka'''''<br>( ε + ζ + δ Ori) || Gouriz ar Ri<br>Rastell<br>Tri Roue (an) || '''''Pherkad''''' (γ UMi) || Morvarc'h
|-
| '''''Altair''''' (α Aq) || Erer Penwern || '''''Pleiades''''' ''(Taurus)'' || Yarad-Poñsined (ar)<br>Yar (wenn) hag hec'h evned (ar)<br>Yar hag he foñsined (ar)<br>Yarig (ar)
|-
| '''''Alya''''' (θ Ser) || Maen ar Bibvidigezh || '''''Polaris''''' (α UMi) || Steredenn ar Vartoloded<br>Sterenn
|-
| '''''Antares''''' (α Sco) || Mael Ruz (ar)<br>Priñs Ruz || '''''Pollux''''' (β Gem)|| Amaezhon
|-
| '''''Arcturus''''' (α Boo) || Bugul (ar)<br>Mazh || '''''Procyon''''' (α CMi) || Kian
|-
| '''''Benetnash''''' (η UMa) || Marc'h-Ambilh || '''''Regulus''''' (α Leo) || Rouanezig (ar)
|-
| '''''Betelgeuse''' (α Ori) || Mabon || '''''Rigel''''' (β Ori) || Riwall
|-
| '''''Capella''' (α Aur) || Karr an Ankoù || '''''Shaula + Lesath''''' (λ + ν Sco) || Daoulagad ar C'hazh
|-
| '''''Castor''''' (α Gem)|| Govanon || '''''Sirius''''' (α CMa) || Steredenn ar C'hi
|-
| '''''Deneb''''' (α Cyg) || Hez || '''''Spica''''' (α Vir) || Gowenn
|-
| '''''Deneb Kaitos''''' (β Cet) || Maloù || '''''Thuban''''' (α Dra) || Eflamm
|-
| '''''Denebola''''' (β Leo) || Palou || '''''Vega''''' (α Lyr) || Awen (an)
|-
| '''''Dubhe''''' (α UMa) || Rod a-dreñv dehoù<ref>"Dehoù", n'eo ket "dehou" ; pep anv zo skrivet amañ evel m'emañ war baper.</ref> || '''''Zuben el Genubi''''' (α Lib) || Gwervaen
|-
| '''''Fomalhaut''''' (α PsA) || Pellez || ||
|-
|}
== Korfoù-egor hewelus ==
=== Steredennoù ===
{|
|- valign="top"
|
{| class="wikitable"
|+ Steredennoù skedus
| colspan="4" | <small> • Sked manat ur c'horf-oabl eo e ''veurez''.<br>Seul vihanoc'h an niver, seul skedusoc'h ar steredenn.</small>
|-
! Anv !! Berr. !! Meurez !! Lit
|-
| '''''[[Sirius]]''''' || α CMa || –1,4 || gwenn
|-
| '''''Arcturus''''' || α Boo || –0,06 || orañjez
|-
| '''''Vega''''' || α Lyr || 0,04 || gwenn
|-
| '''''Capella''''' || α Aur || 0,06 || melen
|-
| '''''[[Aldebaran]]''''' || α Tau || 0,86 || orañjez
|-
| '''''Antares''''' || α Sco || 0,92 || melen-ruz
|-
| '''''[[Betelgeuse]]''''' || α Ori || 0,2–1,2 || melen-ruz
|-
|}
| rowspan="2" |
{| class="wikitable"
|+ Steredennoù doubl ha lies
| colspan="6" | <small> • Ar c'horn etre ar bannoù gouloù a zo etre lagad an den ha div elfenn eo ar ''c'hornhed''.<br>• 5 [[metr|cm]] da nebeutañ eo treuzkiz an teleskop a zo rekis.</small>
|-
! Anv !! Berr. !! Livioù an elfennoù !! Meurezioù !! Kornhed !! Gwelusted
|-
| '''''Mizar''''' + '''''Alcor''''' || ζ UMa + 80 UMa || gwenn o-div || 2,4 + 4,0 || 11,8´ || lagad
|-
| '''''Mizar''''' || ζ UMa || gwenn o-div || 2,4 + 4,0 || 14,4´´ || teleskop
|-
| '''''Gredi''''' || α Cap || gwenn o-div || 3,8 + 4,5 || 6,4´ || lagad
|-
| '''Epsilon Lyrae''' || ε Lyr || gwenn o-div || 4,5 + 4,7 || 3,5´ || lagad
|-
| '''''Albireo''''' || β Cyg || orañjez ha glas || 3,1 + 5,1 || 34,3´´ || gevellunedoù
|-
| '''''Toliman''''' || α Cen || gwenn o-div || 0,0 + 1,2 || 20´´ || teleskop
|-
| '''''Cor Caroli''''' || α CVn || gwenn o-div || 2,9 + 5,6 || 19,6´´ || teleskop
|-
| '''''Trapez''''' || θ Ori || gwenn an holl || 5,4 + 6,8 + 8,0 + 6,3 || 19´´–9´´ || teleskop
|-
| '''''Alamak''''' || γ And || orañjez ha glas-gwer || 2,1 + 5,1 || 10´´ || teleskop
|-
| '''''Mesarthim''''' || γ Ari || gwenn o-div || 4,8 + 4,8 || 7,8´´ || teleskop
|-
| '''''Algieba''''' || γ Leo || orañjez ha melen || 2,1 + 3,4 || 4,7´´ || teleskop
|-
| '''''Acrux''''' || α Cru || gwenn o-div || 1,4 + 1,9 || 4,4´´ || teleskop
|-
|}
|-
|
{| class="wikitable"
|+ Steredennoù argemmus
| colspan="4" | <small> • Ar skalfad etre ar meurez bihanañ hag an hini brasañ<br>eo an ''argemm''.<br>• An niver a zevezhioù ma pad an argemm eo an ''drovezh''.</small>
|-
! Anv !! Berr. !! Argemm !! Trovezh
|-
| || δ Cep || 3,6–4,3 || 5,4
|-
| '''''Astre Grenat''''' || μ Cep || 3,7–5,0 || direol
|-
| '''''Sheliak''''' || β Lyr || 3,4–4,1 || 12,9
|-
| '''''Algol''''' || β Per || 2,1–3,4 || 2,9
|-
| '''''Mira''''' || ο Cet || 3–9 || 231
|-
|}
|-
|}
=== Gronnadoù stered ===
''Gronnad stered'' a reer eus un hollad stered a zo bet ganet a-gevret, hag a zo liammet kenetrezo dre ar [[gravitadur|c'herc'hellerezh]].
:• ''Digor'' e vez ur gronnad stered pa vez dizingal e stumm ; nebeut a steredennoù zo ennañ, ha yaouank eo ar steredennoù-se peurliesañ (war-dro 100 milion a vloavezhioù).
:• ''Boulek'' e vez ur gronnad stered pa vez pellennek e stumm ; milionoù a steredennoù zo ennañ, an darn vuiañ anezho bodet er c'hreiz ; koshoc'h eget 10 milmilion a vloavezhioù eo lod gronnadoù stered boulek.
* '''M''' = katalog [[Charles Messier|Messier]], bet krouet e [[1774]].
* '''NGC''' = ''[[New General Catalogue]] of Nebulae and Clusters of Stars'', bet krouet e [[1888]] ha hizivaet ez-reoliek abaoe.
* "Sked" : ar meurez manat (<sup>m</sup>) evel ma vez gwelet gant un den war an [[Douar (planedenn)|Douar]] eo ; –26,5<sup>m</sup> eo sked an [[Heol]], –12,6 hini al [[loar]]gann, ha +30 hini ar c'horfoù-oabl teñvalañ bet arsellet gant an [[teleskop]] [[Hubble (teleskop egorel)|Hubble]].
{|
|- valign="top"
|
{| class="wikitable"
|+ Gronnadoù digor
! Anv(ad) !! Berr. !! Steredeg !! Perzhioù !! Kornventoù !! Gwelusted
|-
| '''''Pleiades''''' || M 45 || ''Taurus'' || ec'hon, skedus-kenañ || 100´ || lagad
|-
| '''Gronnad doubl''' || χ, « h » || ''Perseus'' || skedus-kenañ || 35´ + 35´ || lagad
|-
| '''''Praesepe''''' || M 44 || ''Cancer'' || sked hollek 4,5<sup>m</sup> || 80´ || lagad
|-
| || '''M 35''' || ''Gemini'' || sked hollek 5,5<sup>m</sup> || 30´ || gevellunedoù
|-
| || '''M 7''' || ''Scorpio'' || 50 steredenn 7–11<sup>m</sup> || 60´ || gevellunedoù
|-
| '''''Kappa Crucis''''' || NGC 4755 || ''Crux'' || 50 steredenn 6–10<sup>m</sup> || 10´ || gevellunedoù
|-
| || '''M 11''' || ''Scutum'' || 200 steredenn 11–14<sup>m</sup> || 12´ || gevellunedoù
|-
|}
|
{| class="wikitable"
|+ Gronnadoù boulek
! Anvad !! Steredeg !! Meurez !! Treuzkiz manat !! Gwelusted
|-
| '''M 13''' || ''Hercules'' || 5,7 || 23´ || gevellunedoù
|-
| '''M 5''' || ''Serpens'' || 6,2 || 13´ || gevellunedoù
|-
| '''M 15''' || ''Pegasus'' || 6,5 || 12´ || gevellunedoù
|-
| '''''ω Centauri''''' || ''Centaurus'' || 4 || 30´ || lagad
|-
|}
|-
|}
=== Nivlennoù galaksiel ===
[[Restr:Andromeda Galaxy (with h-alpha).jpg|thumb|300px|Galaksienn Veur Andromeda]]
[[Restr:NGC 3132.jpg|thumb|300px|NGC 3132]]
''Nivlenn c'halaksiel'' a reer eus ur gronnad [[gaz]]où, pe gazoù hag eufl, a zo en egor e diabarzh ur [[galaksienn|c'halaksienn]].
:• ''Nivlenn blanedennel'' a reer eus ur mell gwiskad gazoù a zo tro-dro d'ur steredenn domm-kenañ. Alies e vez gwelet e stumm ur gantenn, evel ur [[planedenn|blanedenn]], alese an anv.
:• ''Nivlenn amstrew'' a reer eus un nivlenn pa vez dizingal he stumm.
{| class="wikitable"
|-
! Anv !! Anvad !! Steredeg !! Meurez !! Treuzkiz manat !! Gwelusted
|-
| colspan="6" align="center" | '''''Nivlennoù galaksiel'''''
|-
| '''M 31''' || Galaksienn Veur en Andromeda || ''Andromeda'' || 5 || 160´ x 40´ || lagad
|-
| '''M 51''' || Galaksienn ar C'hon-Hemolc'h || ''Canes Venatici'' || 8 || 10´ || teleskop
|-
| '''M 81''' || || ''Ursa Major'' || 8 || 18´ x 10´ || teleskop
|-
| '''M 83''' || || ''Hydra'' || 8 || 10´ x 8´ || teleskop
|-
| '''''LMC'''''<ref>''Large Magellan Cloud''.</ref> || Koumoulenn Vras Magellan || ''Dorado'' || 1 || 6° || lagad
|-
| '''''SMC'''''<ref>''Small Magellan Cloud''.</ref> || Koumoulenn Vihan Magellan || ''Tucana'' || 1,5 || 3,5° || lagad
|-
| colspan="6" align="center" | '''''Nivlennoù planedennel'''''
|-
| '''M 27''' || "Halter", ''Dumb-Bell'' || ''Vulpecula'' || 8 || 8´ x 5´ || gevellunedoù
|-
| '''M 57''' || Nivlenn walennek || ''Lyra'' || 9 || 80´´ x 60´´ || teleskop
|-
| '''NGC 3132''' || || ''Vela'' || 8 || 84´´ x 52´´ || teleskop
|-
| colspan="6" align="center" | '''''Nivlennoù amstrew'''''
|-
| '''M 42''' || Nivlenn vras || ''Orion'' || 5 || 65´ || lagad
|-
| '''M 8/NGC 6523''' || ''Nebula Laguna'' || ''Sagittarius'' || 5 || 83´ x 40´ || gevellunedoù
|-
| '''M 17''' || ''Omega'' || ''Sagittarius'' || 6 || 45´ x 35´ || gevellunedoù
|-
| '''M 1''' || Nivlenn ar C'hrank<ref>Dismantroù ur ''[[supernova]] eo.''</ref>|| ''Taurus'' || 9 || 5´ x 3´ || teleskop
|-
| '''NGC 2070''' || ''Tarentula''<ref>Un elfenn eus ''LMC'' eo.</ref> || ''Dorado'' || 5 || 20´ || lagad
|-
|}
== Daveoù ==
* Antonín Rükl, Jean-Marc Becker (1988), ''Constellations et planètes'', Gründ, ISBN 978-2-7000-1551-5 {{fr}}
* Bernard Pellequer (1990), ''Petit guide du ciel'', Seuil, ISBN 978-2-02-011556-8 {{fr}}
* Christophe Lehénaff (2010), ''Les étoiles et les planètes'', Glénat, ISBN 978-2-7234-7600-3 {{fr}}
* Bertran d'Armagnac (2013), ''Stelvision 365'' (kartenn an oabl), ISBN 978-2538-6032-0 {{fr}}
* Bernhard Mackowiak (2013), ''Grand atlas de l'astronomie'', ELCY, ISBN 978-2-7532-0751-6 {{fr}}
== Pennadoù kar ==
* [[Koskoriad an Heol]]
== Notennoù ==
<references />
[[Rummad:Steredoniezh]]
lhjnpwcd9r1phbgszjknv3diplfvc5m
Mouladurioù Hor Yezh
0
39376
2201324
2201289
2026-10-03T22:19:15Z
Ch. Rogel
46
Kendalc'h gant an astenn
2201324
wikitext
text/x-wiki
{{Labour zo}}
{{databox}}
[[Mouladurioù Hor Yezh]] a zo un [[ti-embann]] brezhonek bet krouet e 1981<ref>Kentañ embannadenn e 1980, met e voe krouet ar c'hevarzhe e Meurz 1981.</ref>. Daoust d'e anv eo distag a-grenn diouzh ar gelaouenn [[Hor Yezh]] hag an embannadurioù heñvelanv graet gant homañ. Ezel eo eus [[Kuzul ar Brezhoneg]].
==Istor==
Krouet e voe e 1980 gant [[Per Denez]] a oa c'hoazh d'an ampoent rener ar gelaouenn [[Hor Yezh]] a oa bet krouet e 1954, met distag e oa diouzh ar gelaouenn, ha bremañ eo distag a-grenn an daou di-embann. Disklêriet e voe ar c'hevarzhe ez-ofisiel e Meurzh 1981<ref>[https://annuaire-entreprises.data.gouv.fr/etablissement/39385226400026 République française Annuaire des entreprises.</ref>.<br>
Darn eus al labour pleustrek a zo bet graet gant ar c'houblad [[Yann Desbordes|Yann]] ha [[Tereza Desbordes]] hag e veze merket chomlec'h an ti-embann en o zi, 1 plasenn Charles Péguy e [[Lesneven]].<br>
Goude ma n'eus ket mui eus an atebeien gentañ eo bet treuzkaset d'ur skipailh ha ne gaver ket kalz ditouroù diwarno.<br> Goude bezañ bet e Kemper er bloavezhioù kentañ, emañ c'homlec'h ofisiel ar gevredigezh e 3 Hent ar Veuzid, e [[Pont-ar-Veuzenn-Kimerc'h]], abaoe ar 15 a viz Du 2006<ref>[https://annuaire-entreprises.data.gouv.fr/etablissement/39385226400026 République française Annuaire des entreprises.</ref>, met emañ ar [[sekretourva]] e burevioù Kuzul ar Brezhoneg.
== Politikerezh embann ==
Pa veze Pêr Denez unan eus pennoù [[Embannadurioù Al Liamm]], ne c'helle ket soñjal ober ur seurt kevezerezh d'an ti-embann ma lakae embann e romantoù gantañ. Ha p'en deus kroget gant embann e enklaskoù war ar brezhoneg komzet er gêr m'edo o chom enni, e kendalc'has gant levrioù war ar yezh, e galleg, a wezhioù, pe traoù digustum, kanaouennou-pobl, geriadurioù nann-brezhoneg ha teskadoù barzhonegoù e studierien ouzhpenn. Pa ne veze embannet nemet levrioù brezhonek gant Embannadurioù Al Liamm, ne oa ket heuliet ar reolenn-se hag, er c'hontrol, e yeas war-wel levrioù gallek pe zivyezhek gant testennoù tal-ouzh-tal. Pêr Denez, hag eñ en-doa graet war-dro embannadurioù brezhonek ar memes kontadennoù evit Embannadurioù Al Liamm, a renas an embannadur a voe ur momed e-barzh an dael etre [[Françoise Morvan]] hag he bet-c'helenner Pierre Denis, troet e gein outi<ref>P'he doa kroget prientiñ un dezenn diwar-ben An Uhel e nac'has kendalc'h e renerezh anezhi en abeg ma ne oa ket ar studierez a-du gant lakaat testennoù kozh zo e peurunvan.</ref>.<br>
E 1994 e savas un emglev gant An Here hag Hor Yezh ''Mouladurioù Hor Yezh'' evit embann troidigezh c'hallek holl kontadennoù dastumet gant [[Fañch an Uhel]] da-geñver kantvet deiz-ha-bloaz e varv. Embannet e voe c'hwec'h levrenn er reizhskrivadur [[peurunvan]] diwar an eiladenn graet gant Joseph Ollivier miret e Mediaoueg ar Maezioù Frank, e Roazhon.
An darn vrasañ eus ar 180 bennak a levrioù embannet a zo levrioù [[lennegezh]]: [[romant]]où, [[danevell]]où, [[barzhoneg]]où (e-barzh ar gelaouenn [[Skrid (kelaouenn)|Skrid]] deuet da vezañ un [[dastumadenn]] diabarzh e-pad ur pennad ha deuet da vezañ un ti-embann distag, liesseurt e embannadennoù, a-gevret gant [[Barn ha Skrid|Barn]]), un nebeud [[buhezskrid]]où, 1 [[levr-deskiñ|levr da zeskiñ]] brezhoneg ha geriadurioù yezh.
E mareoù kent an ti-embann e veze skriverezet al levrioù war ur mekanik-skrivañ elektronik. Tamm-ha-tamm eo bet gwellaet neuz al levrioù a-drugarez d'ar [[yalc'had]]où publik.
Ur pouez bras en deus obererezh ''Mouladurioù Hor Yezh'' p'o deus embannet hag adembannet koulz [[lennegezh vrezhonek]] [[Gwalarn]] hag an hini a zo bet embannet goude ar [[bloavezh]]ioù 1960. Klasket o deus embann troidigezhioù diwar al lennegezh e yezhoù estren, ([[barzhoniezh gresianek modern]] ha [[lennegezh sinaek]]).
== Dastumadennoù Skrid ha Barn ==
==Tud==
==Pennadoù nes==
* [[Per Denez]]
* [[Yann Desbordes]]
* [[Tereza Desbordes]]
* [[Hor Yezh]]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Embannadurioù dre ar vloavezh ==
; 1980
* Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez = Dictionnaire du breton parlé à Douarnenez''. Liestennet. Tudoniezh.
* Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 1, Pesked. Laboused'', 159 p. Liestennet. Tudoniezh.
;1981
* Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 2, Amzer, avel ha mor'', 156 p. Liestennet. Tudoniezh.
;1982
* Pêr Denez, ''Evit an eil gwech'', 127 p. Danevell hir.
;1983
* [[Roparz Hemon]], ''25 Kanaouenn, skeudennet gant Danièle Jego, kentskrid gant Per Denez, 69 p. Kevrollennoù.
* [[Alan Botrel]], ''Barzhonegoù'', 113 p. Barzhoniezh.
* Roparz Hemon, ''Beajour ar goanv = Le Voyageur de l'hiver'', 37 p. : couv. ill. ; 21 cm. Brezhoneg ha galleg tal-ouzh-tal. Barzhoniezh.
* [[Loeiz Andouard]], ''Brezhoneg ar mor = Le breton de la mer'', 136 p. Adembannadur kresket eus ''Hor Yezh'', niv. 95, Mezheven 1973.
* [[Meven Mordiern]], ''Eñvorioù bugeliezh'', 45 p. Emvuhezskrid.
* Yann Desbordes, ''Petite grammaire du breton moderne'', kentskrid gant Pêr Denez, 116 p. Yezhoniezh.
* [[Édouard Ollivro|Edouarzh Ollivro]], ''Pikoù, mab e dad'', lakaet e brezhoneg gant [[Jakez Konan]], 320 p. Titl orin : ''Picou, fils de son père''. Romant.
* [[Loeiz Mari ar Floc'h|Loeiz ar Floc'h]], ''Plant Breizh evit ho yec'hed'', 127 p. Louzawaouriezh.
* [[Jef Philippe]], ''Telenn ar c'hi : barzhonegoù, 1971-1982'', skeudenn gant Daniele Jego, 100 p.
* [[Fañch Elies Abeozen]], ''Kan ar spered hag ar galon'', 118 p. Kevrollenn. Barzhoniezh da ganañ.
;1984
* Loeiz Andouard, ''[[Jakez Karter]] : Moraer ha kavadenner brudet Kanada'', 141 p. {{ISBN|2-86863OO30}}. Emvuhezskrid.
* Rita Williams, ''Geriadur brezhonek-kembraek'', kentskrid gant Pêr Denez, 144 p. Yezhoniezh.
* [[Pier Laorañs]], ''Sonenneu en deulegad hag er galon'', rakskrid Per Denez, [[Jorj Belz]], 138 p. Kanaouennoù-pobl.
* [[Divi Kervella]] ; Yann Desbordes, [[Iwan Kadored]], ''Geriadur bihan brezhoneg-galleg, galleg-brezhoneg = Dictionnaire élémentaire breton-fraçais, français-breton'', {{ISBN|2868630022}}. Yezhoniezh.
* Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 3, Ar sevel bagoù, lien, gwernioù, hernaj ha fardaj'', 134 p. {{ISBN|2868630006}}. Tudoniezh.
;1985
* Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 4, Ar beskerezh'', 150 p. {{ISBN|2868630103}}. Tudoniezh.
* Loeiz ar Floc'h, ''Va zamm buhez'', 174 p. Emvuhezskrid.
* Erwan Kervella, ''Yud'', 118 p. Dastumadenn Skrid. Barzhoniezh.
* Frañsez Kervella, ''Dindan gouriz ar bed'', 285 p. {{ISBN|9782868630070}}. Emvuhezskrid.
* Lu Wenfu, ''Ar puñs'', troet diwar ar sinaeg gant Yann-Varc'h Thorel, 116 p. Dastumadenn Skrid. {{ISBN|286863074X}}. Danevell hir. Titl orin : ''Jing''.
+ Frañsez Jaffrennou, ''Eñvorennoù'', 282 p. {{ISBN|2868630065}}. Emvuhezskrid.
;1986
* [[Raymond Delaporte|Remon ar Porzh]], ''Geriadur brezhoneg-saozneg gant skouerioù A-B'', 215 p. {{ISBN|2868630138}}. Yezhoniezh.
* [[Arzhur Mari ar Bayon]], ''Grammaire bretonne du dialecte de Vannes'', 73 p. {{ISBN|2868630189}}. Yezhoniezh.
* Roparz Hemon, ''Kanaouennoù'', 79 p. Kevrollennoù.{{ISBN|2868630170}}. Kanaouennoù
* Roparzh Broudig, ''En ur ruilhañ bili'', 112 p. {{ISBN|2-86863-014-6}}.
* Alessandro Manzoni, ''Danvez-priedoù'', aozet diwar an italianeg gant Per Bourdellez, kentskridoù Per Bourdellez, Per Denez, 205 p. {{ISBN|2868630243}}.
* Youenn Drezen, ''Youenn Drezen, Kelaouenner 1: Arvor'', ger a-raok gant Per Denez, 111 p. {{ISBN|2868630111}}
;1987
*Loeiz Andouard & [[Éamon Ó Ciosáin]], ''[[Geriadur-iwerzhoneg-brezhoneg]] (gant lavarennou) / Foclóir Gaeilge-Briotáinis (le samplaí)'' <small>[<nowiki/>[[:ga:Foclóir Gaeilge–Briotáinis Andouard ⁊ Uí Chiosáin|ga]]]</small> xiii+212p. ISBN 2-86863-025-1
* A-stroll, ''Kaoteriad'', 126 p. Dastumadenn Skrid. ISBN|2-86863-026-X. Barzhoniezh.
* [[Ivona Galbrun]], ''Me a zalc'ho'', 198 p. {{ISBN|2868630278}}. Emvuhezskrid.
* [[Jean-Yves Urien]], ''La trame d'une langue : présentation d'une théorie de la syntaxe et application'', 262 p. {{ISBN|2868630324}}. Yezhoniezh.
* [[Paul Féval|Paol Feval]], ''Boudig an Aod'', 228 p. {{ISBN|9782868630346}}. Romant. Titl orin : ''La Fée des Grèves''.
;1988
* [[Nathaniel Hawthorne]], Gustavo Adolpho Becquer, Bret Harte, ''Danevelloù'', troet gant Roparz Hemon, 139 p. {{ISBN|2868630367}}.
* [[Théodore Hersart de La Villemarqué|Kervarker]] (embannerezh), ''[[Barzhaz Breizh]]'', engravadurioù gant [[Jeanne Malivel]], 454 p. {{ISBN|2868630383}}. Embannadenn hollvrezhonek gant ur golo kartoñs tev (golo ordinal : {{ISBN|2868630383}}). Kanaouennoù-pobl.
* Erwan Steven, ''C'hamsin'', 82 p. Dastumadenn Skrid. {{ISBN|2868630421}}.
;1989
* [[Jean-Yves Urien]]. ''La trame d'une langue : le breton''. 2il embannadur. {{ISBN|2-868630324}}.
;1990
* Yann Desbordes. ''Petite grammaire du breton moderne''. 2il embannadur. ISBN 2-86863-052-9
;1989
* [[Raymond Delaporte|Remon ar Porzh]], ''Geriadur brezhoneg-saozneg gant skouerioù C-C'h-D = Breton-English dictionary : with examples'', p. 218-450. {{ISBN|2868630391}}
* [[Jean-Yves Urien]], ''La trame d'une langue : présentation d'une théorie de la syntaxe et application'', 262 p. Adembannadur rik an embannadenn gentañ. {{ISBN|2868630324}}. Yezhoniezh.
* [[Fañch Elies Abeozen]], ''Barzhaz 1837-1939.2'', 170 p. {{ISBN|9782868630438}}. Barzhoniezh.
;1990
* Jean-Luc Dey, ''Hin hag amzer'', 131 p. Dastumadenn Skrid {{ISSN 1142-7930}}. {{ISBN|2868630502}}.
* Yann Desbordes, ''Petite grammaire du breton moderne'', 2l embannadur kresket. 123 p. {{ISBN|2868630529}}
;1992
* [[Loeiz Dujardin|Loeiz Dujardin (Loeiz Lok)]], ''Hor skrivagnerien. 1'', treiñ ha lizherennaouiñ gant Yann Desbordes. Buhezskridoù.
;1993
* {{en}}Pêr Denez, ''Blue like blue eyes which there were not my own'', troet diwar ar brezhoneg gant J. Ian Press, 100 p. {{ISBN|9782868630681}}. Danevell hir.
;1994
*[[Fañch an Uhel|François-Marie Luzel]], ''Contes traditionnels de Bretagne. 1'', 1994. Embannet asamblez gant An Here hag Hor Yezh. Kontadennoù-pobl.
*[[Fañch an Uhel|François-Marie Luzel]], ''Contes traditionnels de Bretagne. 3'', 1994. Embannet asamblez gant An Here hag Hor Yezh. Kontadennoù-pobl.
;1995
* François-Marie Luzel, ''Contes traditionnels de Bretagne. 6'', 1995. Kontadennoù-pobl.
* Yann Desbordes, ''Petite grammaire du breton moderne'', 3de embannadur, 123 p. {{ISBN|2868630529}}. Yezhoniezh.
* Loeiz Dujardin (Loeiz Lok), ''Hor skrivagnerien. 2'', treiñ ha lizherennaouiñ gant Yann Desbordes, 107 p. {{ISBN|286863O839}}. Buhezskridoù.
;1996
* [[Erwan ar Moal]], ''Roue al Lazh'', 154 p. {{ISBN|9782868630865}}. Romant istorel.
;1998
* [[Marsel Klerg|Klerg]], ''Un deiz a viz Mae ha danevelloù all'', kentskrid gant Pêr Denez, 156 p. {{ISBN|2868631061}}. 14 danevell.
* Anke Simon, ''An emsav lennegel brezhonek hag an danevelloù berr'', kinnig gant Alan Botrel, 140 p. Dastumadenn Barn. {ISBN|2868631037}. Skridvarnouriezh.
;1999
* [[Alan Botrel]], ''Orea ha danevelloù all'', 174 p. Dastumadenn Skrid. {ISBN|2868631053}}. 31 danevell.
;2000
*Jùrij Brêzan, ''Ar vilin du'', troet ar gontadenn [[sorabek]] diwar an doare alamanek gant Jakez Konan, 150 p. {{ISBN|9782868631220}}
;2001
* [[Erwan Berthou|Erwan Berthou (Kaledvoulc'h)]] , ''Lemenik skouer ar Varzhed'', kentskrid gant Pêr Denez, 125 p. ISBN2-86863-131-2. Buhezskrid [[Yann ar Fusteg]].
* [[Yeun ar Gow]], ''Ar gêr villiget'', kentskrid gant [[Yann-Erwan Abalan]], 2l embannadur, 237 p. Geriaoueg. {ISBN|2868631275}}. Kontadenn vojennel.
;2002
* Kostas Varnalis, ''Amzifenn gwirion Sokrates'', troet diwar ar gresianeg gant Alan Botrel. 86 p. ISBN 2-86863-138-X. Titl orin : ''Hī 'alīthinì 'apología toû Sōkrátī''.
; 2006
* [[Zavier Langleiz|Langleiz]], ''Koroll ar marv hag ar vuhez = Danse de la vie et de la mort'', 79 p. Kevrollenn diwar [[sonerezh leurenn]] gant [[Georges Arnoux]]. Testennoù brezhonek ha gallek tal-ouzh-tal. {{ISBN|2868631401}}.
;2007
* [[Frañsez Vallée|Frañsez Vallée (Abherve)]], ''Eñvorennoù beaj''heuliet gant ''Eñvorennoù ur brezhonegour'', kentskrid gant Pêr Denez, 257 p. {{ISBN|9782868631473}}. Emvuhezskrid.
;2008
* Pêr Denez, ''Kenavo ar wech all, "Madalen" ha danevelloù all'', 99 p. {{ISBN|9782868631503}}. Danevelloù.
;2015
* Yann Kerloar ; Lusian Loarer (embannerezh), ''C'hoarigan e daouzek arvest'', 244 p. Istitlet ''C'hoariva ar Yaouankiz''. Kevrollenn. C'hoarigan diwar kanaouennoù-pobl. {{ISBN|9782868631732}}
* [[Primo Levi]], ''Hag un den ez eus anezhañ'', troet diwar an italianeg gant Serj Richard, 242 p. {{ISBN|9782868631749}}. Titl orin : ''Se questo è un uomo''. Emvuhezskrid.
;2016
* [[Italo Calvino]], ''Ar beskont daouhanteret'', troet diwar an italianeg gant Serj Richard, 121 p. {{ISBN|9782868631770}}. Titl orin : ''Il visconte dimezzato''. Romant.
* [[Truman Capote]], ''Bravigoù Tiffany : ha teir danevell all'', troet diwar ar saozneg gant Yveline le Don, 192 p. {{ISBN|9782868631794}}. Titl orin : ''Breakfast at Tiffany's''. 4 danevell.
* [[Fañch Kerrain]], ''Buhez mab-den : souezh, douetañs ha marv'', notennoù gant an embanner skiantel, [[Yann Talbot]], 188 p. Geriaoueg brezhoneg-galleg. {{ISBN|9782868631756}}. Prederouriezh.
;2017
* [[Erri De Luca]], ''An deiz a-raok an eürusted'', troet diwar an italianeg gant Serj Richard, 158 p. {{ISBN|9782868631831}}. Romant. Titl orin : ''Il giorno prima della felicità''.
* [[Antony Heulin]], ''Pellik'', tresadennoù get Ulrike Kampmann, troidigezh en alamaneg get Anna Geib, 101 p. {{ISBN|9782868631848}}. Titl an droidigezh : ''Ein Stückel weiter''.
* Divi Kervella ; Yann Desbordes ; Iwan Kadored, ''Geriadur bihan brezhoneg-galleg, galleg-brezhoneg = Dictionnaire élémentaire breton-fraçais, français-breton'', 446 p. {{ISBN|9782868630810}}.
;2019
* [[Jean Giono]], ''Gwim'', troet gant [[Thomas Loyer]]. Romant. Titl orin : ''Regain''.
;2020
* [[Prosper Mérimée]], ''Gwreg-arem Illa'', troet gant Thomas Loyer, {{ISBN|}}. Romant. Titl orin : ''La Vénus d'Illa''.
;2023
* [[John Le Carré]], ''Ar spier a zistroe eus ar yenijenn'', 306 p. {{ISBN|9782868632081}}. Romant spierezh. Titl orin : ''The spy who came in from the cold''.
* [[Andrei Makin]], ''Sonerezh ur vuhez'', 109 p. {{ISBN|9782868632074}}. Romant.
;2025
* [[Visant Roue]], ''Istor ar Vretoned. 1 : -55 betek 410'', 239 p. 8 kartenn e liv gant [[Mikael Bodlore-Penlaez]]. {{ISBN|9782868632197}}. Istor.
;2026
* [[Tennessee Williams]], ''Tramgarr ar c'hoantoù'', troet diwar ar saozneg gant Serj Richard, 201 p. {{ISBN|9782868632234'}}. Pezh-c'hoari. Titl orin : ''A Streetcar named Desire''.
{{Porched Breizh}}
[[Rummad:Embannerien vrezhonek]]
d8k8dcfeyjc9ntis6eategfpjln6b1y
Patrom:Degemer/Keleier
10
84351
2201367
2201287
2026-10-04T08:47:04Z
Llydawr
145
2201367
wikitext
text/x-wiki
Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]].
<!--### SKEUDENN ###-->
[[Skeudenn:Peter May - Salon du livre de Paris 2010.JPG|150px|right|Peter May]]
* [[29 a viz Gwengolo]] : en em ledañ a ra, e [[Breizh]] hag e [[Bro-C'hall]], ar manifestadegoù gant [[Lise (skol)|liseidi]] evit goulenn koñdisionoù studiañ gwelloc'h peurgetket.
* [[29 a viz Gwengolo]] : [[Fatima Ezzahra El Mansouri]] zo anvet da gentañ ministr [[Maroko]], goude trec'h he strollad politikel, ar ''Parti authenticité et modernité'', e dilennadeg ar gannaded.
* [[25 a viz Gwengolo]] : marvet eo ar romantour skosat [[Peter May]] (''skeudenn'').
* 25-[[28 a viz Gwengolo]] : beaj ar pab [[Leon XIV]], e [[Bro-C'hall]]. Tremen a ra dre [[Pariz]], [[Lourdes]] ha [[Metz]].
* [[16 a viz Gwengolo]] : [[Hashim Thaçi]], bet kentañ ministr ha prezidant [[Kosovo]], zo kondaonet da 25 bloavezh toull-bac'h evit [[torfed brezel|torfedoù brezel]] graet pa oa e penn Arme Dieubidigezh Kosovo.
* [[14 a viz Gwengolo]] : en em vodañ a ra kentañ ministred [[Michelle O'Neill|Hanternoz Iwerzhon]], [[John Swinney|Bro-Skos]] ha [[Rhun ap iorwerth|Kembre]] e [[Kerdiz]] ha kensinañ a reont ur skrid a embann gwir o broioù d'en em ren o-unan.
* [[13 a viz Gwengolo]] : e dilennadeg evit parlamant [[Sveden]] ez a ar maout gant sokial-demokrated ar [[Sveriges Socialdemokratiska Arbetareparti]].
* [[9 a viz Gwengolo]] : [[tan-gwall an MV June Aster]] e Filipinez, lazhet ez eus da nebeutañ 76 treizhad ha 13 a zo dianket.
* [[6 a viz Gwengolo]] : gant ar strollad eus an tu-dehoù pellañ [[Alternative für Deutschland|Dazeilad evit Alamagn]] ez a ar maout, gant 43,8% eus ar mouezhioù, en dilennadeg evit al Landtag (ar parlamant rannvroel) e [[Saks-Anhalt]].
* [[4 a viz Gwengolo]] : gant bodadeg veur [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] eo kemeret an diviz da implijout evit ar c'hartennoù eus ar bed banndres Eckert IV e-lec'h hini Mercator.
{{diac'hubiñ}}
<noinclude>
[[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]]
</noinclude>
o1p9oevp6tz11wne8qestxb07pzoix5
Niue
0
88464
2201342
2148090
2026-10-04T03:12:27Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2201342
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Niue''' ([[saozneg]]), pe '''Niuē''' ([[niueeg]]), a zo un enezenn eus ar [[Meurvor Habask]]. Ur stad eo ivez, liammet frank ouzh [[Zeland-Nevez]] a velestre anezhi betek [[1974]], ha dre-se n'eo ket ur [[riez]], daoust ma'z eo anavezet gant ar gumuniezh etrebroadel. 260 km² eo he gorread ha {{formatnum:1611}} den a oa o vevañ enni e [[2011]]. [[Alofi]] eo ar gêr-benn.
==Liammoù diavaez==
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20070623063118/http://www.gov.nu/ Niuean Government] (lec'hienn ofisiel)
{{Commons}}
{{Broioù Okeania}}
[[Rummad:Polinezia]]
[[Rummad:Okeania]]
juhec4u50r3t69twk4nrzod543d7x7k
Beowulf
0
114045
2201359
2103241
2026-10-04T08:04:31Z
Kestenn
14086
2201359
wikitext
text/x-wiki
{{Implijoù all}}
{{databox}}
[[Restr:Beowulf.firstpage.jpeg|thumb|Pajenn gentañ dornskrid ''Beowulf'']]
'''''Beowulf''''' (distaget [{{LFE-en|ˈbeɪ.ɵwʊlf}}] e [[saozneg]] a-vremañ ; [{{LFE|ˈbeːo̯wʊlf}}] pe [{{LFE|ˈbeːəwʊlf}}] moarvat en [[hensaozneg]]) zo ur [[meurgan]] hensaoznek 3 182 a werzennoù kenganezel ennañ<ref>Kenganez, kensonerezh a reer eus an adlavar an hevelep kensonenn pe strollad kensonennoù e diabarzh ur werzenn, da skouer : ''Daoulagad lemm livrizh evel lanv ul lenn lor'' (meneget e {{cite web|url=https://bibliotheque.idbe.bzh/ViewerJS/#../data/cle_85/Gwalarn_1944_niv_161_.pdf |title=''Gwalarn'' niv. 161 p. 42, 1944|accessdate=22/01/023}}).</ref>. An hini koshañ eo eus ar skridoù hensaoznek a zo deuet betek ennomp ha, dre-se, ar [[Barzhoniezh|varzhoneg]] koshañ el [[lennegezh]] saoznek.
Enklasket ez eus bet heñvelegezhioù en [[Europa (kevandir)|Europa]] : ''[[Saga Grettir]]'' en [[Island]], ''Hrólfr Kraki'' e [[Danmark]] hag e [[Skandinavia]], ar vojenn etrebroadel ''Mab an Arzh'' a gaver tremen 200 doare anezhi en Europa<ref>{{de}} Panzer, Friedriech Wilhelm. ''Studien zur germanischen sagengeschichte'' ("Studiadenn istorel war ar mojennoù germanek"). München : C. H. Bec'h'sche Verlagsbuchhandlung Oskar Bec'k, 1910 — {{cite web|url=https://archive.org/details/studienzurgerman01panz/page/n3/mode/2up |title="Lenn en-linenn|accessdate=24/01/2023}}</ref>, hag istor [[iwerzhon]]at ''The Hand and the Child'' ("An dorn hag ar bugel")<ref>{{en}} Scowcrof, Mark R.. ''The Irish Analogues to "Beowulf"''. In: ''Speculum'', levrenn 74, niv. 1 (Genver 1999), pp. 22-64. Chicago: The University of Chicago Press, 1999 — {{cite web|url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.2307/2887269 |title=Lenn en-linenn (darn)|accessdate=24/01/2023}}</ref>.
Ur skouerenn hepken eus ar varzhoneg zo deuet betek ennomp ; un darn eus an dornskrid a zo bet anvet ''Nowell Codex'' eo, a zo eil dornskrid al levr keinet anvet ''Cotton MS Vitellius A XV'' hervez rummatadur e berc'henn, Sir Robert Cotton ([[1571]]-[[1631]])<ref>''Cotton MS Vitellius A XV'' : ar 15{{vet}} levr en tu kleiz war ar stalenn A (an hini uhelañ), hantergorf [[Vitellius]] warnañ.</ref>. Er [[British Library]] emañ abaoe kreiz an {{XVIIIvet kantved}}.
==An dornskrid==
;* Orin
Un dornskrid hepken zo deuet betek ennomp, skrivet gant liv du war follennoù [[parch]] 18,5 x 24,5 [[metr|cm]] o ment<ref>Bihanoc'h neuze eget ment A4 ar reol NF EN ISO 216, a zo 21 x 29,7 cm.</ref>. N'eus titl ebet d'ar varzhoneg, anvet eo bet war-lerc'h an haroz.
Aozet e voe an dornskrid e [[Bro-Saoz]] etre [[975]] ha [[1025]]<ref>{{en}} Stanley, E.G..''''The date of ''Beowulf'': some doubts and no conclusion''. In : Chase, Colin Robert. ''The Dating of Beowulf''. Toronto : University of Toronto Press, 1981 • {{ISBN|978-0-8020-5576-7}}</ref>, eleze e-kerzh amzer renoù 5 roue Bro-Saoz : kentañ ren [[Æthelred II]] ([[978]]-[[1013]]), a veze o vrezeliñ ouzh Daniz ; [[Svend Tveskæg]] ([[1013]]-[[1014]]) ; eil ren Æthelred II ([[1014]]-[[1016]] ; [[Edmund II|Ēadmund II]] (1016) ; deroù ren [[Knut II Danmark|Knut Meur]] (1016-[[1035]]).
Un eilskrid eo eus labour ur barzh dianav a skrivas e-tro ar bloaz [[730]] moarvat, a-raok ar bloaz [[800]] hep mar ebet.<ref>Whitloc'k, Dorothy (1951). ''Time and Milieu of ''Beowulf'''s Composition''. In : Tuso, ''op. cit.'', pp. 72-75.</ref>.
E-pad kantvedoù ne voe ket taolet nemeur a evezh ouzh ar skrid-se. E [[1702]], pa varvas Sir John Cotton a oa bet perc'henn warnañ goude e dad-kozh Sir Robert Cotton, e voe roet an ''Novell Codex'' da Gurunenn Bro-Saoz. Mazaouet e voe an dornskrid e-kerzh un tan-gwall a c'hoarvezas e [[1731]] en Ashburnham House, ur rann eus Westminster School e [[Londrez|London]], m'edo an dornskridoù [[krennamzer]]el a oa bet dastumet gant Sir Robert Cotton ; suilhet e voe marzhoù ''Nowell Codex'', ha lod eus ar skrid zo bet kollet<ref>{{en}} Mitchell, Bruce & Robinson, Fred C.. ''Beowulf – An Edition''. Hoboken : Wiley-Blackwell, 2006 {{ISBN|978-0-631-17226-0}}</ref>. N’eo nemet e dibenn an {{XVIIIvet}} kantved e voe studiet gant ul lenneg danat a orin islandat, Grímur Jónsson Thorkelin ([[1752]]-[[1829]]). Meur a droidigezh e meur a yezh a voe goude kavadenn Thorkelin er British Museum.
Niverelaet eo bet ''Cotton MS Vitellius A XV'' gant ar gouizieg [[stadunanat]] Kevin Kiernan evit ar British Library ; gant kilc'houlaouiñ dre wienn optikel ha gouloù [[uslimestra]] e reas evit adkavout ar pezh a oa bet kollet dre ar c'heinañ, diverket pe kuzhet gant tarchoù liv.<ref>{{en}} Kiernan, Kevin. ''Beowulf and the Beowulf Manuscript''. Ann Arbor : University of Michigan Press, 1994, pp. 65-169 {{ISBN|978-0-472-08412-8}}.</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.bl.uk/manuscripts/FullDisplay.aspx?ref=Cotton_MS_vitellius_a_xv |title=''Cotton MS Vitellius A XV'' niverelaet er British Library|accessdate=24/01/2023}}</ref>
;* Skrid
Rannyezh saksoneg kornôgel diwezhat an hensaozneg eo yezh an darn vrasañ eus ''Beowulf'', met ur c'hemmesk meur a rannyezh all a zo enni : re [[Rouantelezh East Anglia|Anglia]], [[Rouantelezh Kent|Kent]], [[Mercia]], [[Rouantelezh Northumbria|Northumbria]] ha stummoù rannyezh saksoneg kornôgel abred. Kement-se a laka da soñjal ez eo hir ha kemplezhek istor treuzkas ar varzhoneg dre [[Bro-Saoz|Vro-Saoz]].
Daou zorn a dreuzskrivas ''Beowulf'' : an den kentañ a labouras betek chom er pennad XXVIII, e kreiz ur werzenn, el linenn 1939 (''þæt hit sceaðen-mǣ'', trede linenn ar c'hinenebenn 175v) ; mat e verzer ar c'hemm er skritur<ref>{{cite web|url=https://www.bl.uk/manuscripts/Viewer.aspx?ref=cotton_ms_vitellius_a_xv_f175v |title=Ginenebenn 175v|accessdate=24/01/2023}}</ref>. Pa skrivas an den kentañ e saksoneg ar c'hornôg a-hed e labour, an eil skriver a hañval bezañ bet laskoc'h en e labour betek diwezh ar varzhoneg, ma implijas stummoù hen ; laoskoc'h ne oa ket avat : p'en devoa klasket ar skriver kentañ lakaat ar skrid orin en ur yezh unvan, an eil zo chomet feal dezhañ — eilskrivet en deus pezh a oa dirak e zaoulagad<ref>{{en}} Swanto, Michael. ''Beowulf – Revised Edition''. Manchester : Manchester University Press, 1997 {{ISBN|978-0-7190-5146-3}}.</ref>
Kalzik fazioù zo chomet en anvioù an tudennoù en daoust da siriusted labour an daou zen<ref>{{en}} Neidorf, Leonard. ''Scribal errors of proper names in the "Beowulf" manuscript''. In : ''Anglo-Saxon England'', levrenn 42 (2013), pp. 249-269. Cambridge : Cambridge University Press, 2013 — {{cite web|url=https://www.jstor.org/stable/26332264 |title=JSTOR 26332264|accessdate=24/01/2023}}</ref>
==Kenarroud istorel==
A-hed an darn vuiañ eus ar {{VIvet kantved}} e c'hoarvez darvoudoù ar varzhoneg, ha n'eus tudenn saoz ebet enni. Goulakaet ez eus bet e voe aozet er {{VIIvet kantved}} e Rendlesham e [[Suffolk]], [[East Anglia]], peogwir ez eo liammet start bered bigi krennamzerel Sutton Hoo ouzh Skandinavia, ha peogwir e c'hall lignez real East Anglia, ar re Wuffinga, bezañ diskennidi eus ar re Wulfinga a oa [[Gaouted]]<ref>{{en}} Newton, Sam. ''The Origins of Beowulf and the Pre-Viking Kingdom of East Anglia''. Cambridge : D.S.Brewer, 1994 {{ISBN|978-0-85991-361-4}}.</ref>. Kinniget ez eus bet ivez liammañ ''Beowulf'' ouzh lez ar ri saoz [[Alfred Veur|Ælfred the Great]] ([[849]]-[[899]]), pe ouzh hini Knut II, a renas o-daou war Vro-Saoz<ref>{{en}} Waugh, Robin. ''Literacy, Royal Power, and King-Poet Relations in Old English and Old Norse Compositions''. In : ''Comparative Literature'', levrenn 49, niv. 4 (Diskaramzer 1997), pp. 289-315. Durham : Duke University Press, 1997 — {{cite web|url=https://www.jstor.org/stable/1771534?origin=crossref |title=Lenn en-linenn (darn)|accessdate=24/01/2023}}</ref>, met arabat eo droukveskañ aozadur ar skrid (795-1025, betek amzer Knut II) hag aozadur ar varzhoneg (kent 800, a-raok ren Ælfred the Great).
Elfennoù faltaziek, mojennel, gwengelek hag istorel zo er varzhoneg. Pa ne gaver meneg ebet eus an haroz e nep dornskrid angl-ha-saoz all<ref>{{en}} Grigsby, John. ''Beowulf & Grendel – The Truth Behind England's Oldest Legend''. London : Watkins Publishing, 2006 {{ISBN|978-1-84293-153-0}}.</ref>, meur a dudenn hag a zarvoudoù a gaver e mojennoù Skandinavia<ref>{{en}} Shippey, Tom (2001). ''Wicked Queens and Cousin Strategies in Beowulf and Elsewhere''. In : {{cite web|url=https://www.heroicage.org/issues/5/Shippey1.html |title=''The Heroic Age, niv. 5, Hañv 2001''|accessdate=24/01/2023}}</ref> ; roudoù tudennoù istorel o deus bevet er {{VIvet}} kantved zo e ''Beowulf'', evel ar ri Hroðgar, ar c'hlann danat Scylding hag Offa, ri an [[Angled]].
<gallery mode="packed" caption="Tudennoù istorel meneget e ''Beowulf''">
Beowulf - Hrothgar.jpg|Hrothgar
Beowulf - Scyldinga.jpg|Klann Scylding
Beowulf - Offa.jpg|Offa
</gallery>
==Danvez==
[[Restr:Beowulf geography names.png|thumb|Ar pobloù a zo meneget e ''Beowulf'']]
E Skandinavia pagan ar {{VIvet kantved}} e c'hoarvez an istor. Ur Gaout eo an haroz, Beowulf, a ya da sikour Hrothgar, ri Daniz, pan eo bet arsailhet e balez en Heorot gant an euzhvil Grendel. Goude lazhet Grendel gant Beowulf gant e zaouarn noazh e teu mamm an euzhvil da arsailhañ ar palez d'he zro kent bezañ lazhet ivez gant Beowulf a-drugarez d'ur c'hleze a gav en he ched. Goude e drec'hioù e tistro Beowulf d'e vro, m'eo lakaet da ri ar C'haouted.
Hanter-kant vloaz diwezhatoc'h ez eo spontet e vro gant an aerouant e oa bet laeret darn eus e deñzor a oa en ur grugell-vez. Gant harp e wazed ec'h arsailh Beowulf an aerouant, en aner avat. Ha Beowulf neuze ha divizout mont war roudoù an euzhvil betek e ched en Earnanæs<ref>A zo Årnäs e [[Sveden]] ar Su bremañ.</ref>, met un den hepken a gred mont gantañ : e gar svedat Wiglaf. Lazhet an aerouant gant Beowulf en diwezh, met gloazet d'ar marv eo er gad.
Goude e dremenvan ez eo devet e gorf gant e heul, a sav un tour en e goun war ur beg-douar.
==Framm==
Ur vojenn veur eo ''Beowulf'' neuze, pan eo istor un haroz a veaj da bellvro evit prouiñ e nerzh e troioù-kaer a hañval bezañ re vras evit un den enep drouksperedoù dreistnaturel hag euzhviled braouac'hus. A-greiz-holl e krog ar varzhoneg, evel mojennoù meur an [[Henamzer]] :
{| style=font-size:95%;"
|- valign="top"
|
<poem style="font-weight:bold;">
Hwæt! Wē Gār-Dena in geār-dagum
þēod-cyninga þrym gefrūnon,
hū þā æðelingas ellen fremedon.
</poem>
|
<poem style="font-style:italic;">
::Lo! Praise of the prowess of people-kings
::of spear-armed Danes, in days long sped,
::we have heard, and what honor the athelings won!
</poem>
|
<poem>
::Selaou! Meulomp kurioù rouaned ar bobl
::danat armet gant goafioù, en deizioù aet da get a-werso,
::klevet hon eus, ha pe enor zo bet gounezet gant ar vaeled !
</poem>
|}
E deroù ar varzhoneg ec'h erru Beowulf, hogen a-greiz arsailhadennoù Grendel. Deskrivet eo istor ha lignez tudennoù, koulz hag o darempredoù gant tudennoù all, an dleoù o deus kemeret hag ar re o deus paeet, o oberoù-kaer. Feal ha leal e chom breuriezh ar gadourien e-keñver o aotrou. Obidoù zo e deroù ''Beowulf'', re Scyld Scefing, hag en he diwezh ivez : re Beowulf e-unan.
Frammet-start eo ar varzhoneg. An istorour iwerzhonat E. Carrigan en deus dikouezet ar framm-se, en ur verkañ abadennoù a zo kenstur etre penn ha dibenn an istor<ref>{{en}} Carrigan, E. (1967). ''Structure and Thematic Development in "Beowulf"''. In : ''Proceedings of the Royal Irish Academy'', levrenn 66 (1967/1968), pp. 1-51. Belfast : Queen's University, 1968 — {{cite web|url=https://www.jstor.org/stable/25505137 |title=Lenn en-linenn (darn)|accessdate=24/01/2023}}</ref> :
<gallery mode="packed" heights="320px" caption="Framm ''Beowulf'' hervez E. Carrigan ; kenstur eo 2 gant 9, ha 4 gant 6 ha 7.">
Carrigan's model of Beowulf's Design br.svg|
</gallery>
Alies e tistro ar varzhoneg diouzh an istor pennañ. Lod gouizieien, da-heul an enklasker [[suis]] Adrien Bonjour e [[1950]], a lavar e c'heller displegañ an diskerzhioù-se evel raklavaroù pe geñveriadennoù hag a denn da elfennoù eus an istor pennañ end-eeun<ref>{{en}} Bonjour, Adrien (1944). ''The Digressions in "Beowulf"''. Oxford : Basil Blackwell, 1950 — {{cite web|url=https://books.google.fr/books?id=sfhDAAAAYAAJ&pg=PR9&hl=fr&source=gbs_selected_pages&cad=2#v=onepage&q&f=false|title="Lenn en-linenn|accessdate=24/01/2023}}</ref>. An diskerzhioù-se a zegas un donder istorel d'an istor ; [[J. R. R. Tolkien]] a implijas ''Beowulf'' ha meur a oberenn all (''[[Sir Gawain and the Green Knight]]'' en o zouez), evit sevel ''[[The Lord of the Rings]]'' ; da skouer diwar al linenn I-112 : ''eotenas and ylfe and orcnēas'', "ettened hag elfed hag orked" ; abadenn an aerouant e oa bet laeret darn eus e deñzor a gaver en ''[[An Hobbit]]'' ivez<ref>{{en}} Shippey, Thomas Alan. ''The Road to Middle-Earth – How J.R.R. Tolkien Created a New Mythology''. London : HarperCollins Publishers, 1992 {{ISBN|978-0-26110-275-0}}.</ref>.
==Gwerzadurezh==
Hervez reolennoù ar varzhoniezh angl-ha-saoz e voe aozet ''Beowulf''. Skrivet eo eus an eil marzh d'egile ken e kreder ez eo e [[komz-plaen]] ; n'eus ket a glotennoù e dibenn ar gwerzennoù, abalamour da zoare hengounel da sevel ur varzhoneg d'ar mare-se : gwerzennoù kenganezel int, hag en ur stumm dibar a ro tro da zisrannañ pep gwerzenn diouzh ar re all en dornsrid.
Pep gwerzenn zo troc'het e div hanterenn, kleiz (A) ha dehoù (B) dre un dambaouez ; n'eus ket un niver resis a silabennoù dre werzenn ; soniadoù en A a adkaver e B ; lod silabennoù zo pouezmouezhiet kreñv, lod n'int ket, ar pezh a ziskouez e veze dibunet ar varzhoneg dre c'henoù ; setu amañ linennoù 4-6 ''Beowulf'', man eo anat ar genganez :
:::::::''Oft Scyld Scēfing sceaðena þrēatum,''
:::::::''monegum mǣgðum meodo-setla oftēah.''
*Arabat eo droukveskañ ar reizhiad kenganezel gant klotennoù-diabarzh ar varzhoniezh [[kembraek]] ha brezhonek avat<ref>Siwazh, kollet e oa bet dija reizhiad ar c'hlotennoù-diabarzh [[kerneveureg|kernevek]] da vare ''Pascon agan Arluth'' ({{XVvet kantved}}).</ref>.
Estreget kenganez zo e ''Beowulf'' ; setu amañ ar perzhioù pennañ.
;Kenstrolladoù
:Paot-tre e oa ar c'henstrolladoù er varzhoniezh hensaoznek, eleze gerioù goveliet diwar strollañ daou c'her all : e linenn A gentañ ''Beowulf'' end-eeun e lenner ''Gār-Dena'' "Goaf-Daniz" (Daniz armet gant goafioù), a voe goveliet moarvat evit klotañ gant ''geār-dagum'' en hanterenn B.
;''Kenningar''
:''Kenning'' ([[islandeg]] ; ''kenningar'' el liester) zo erlerc'hiañ ur bomm skeudennek ouzh ur ger, evel "safar ar c'hlezeier" e-lec'h "brezel" e ''Skáldskaparmál'', "Yezh ar varzhoniezh" gant [[Snorri Sturluson]] ({{XIIIvet kantved}}) ; ''rodores candel'' "goulaouenn an oabl" (an Heol) zo el linenn XXIII-1 572.
;Troiennoù
:Troiennoù boutin da veur a varzhoneg hensaoznek a gaver e ''Beowulf'' ivez, evit sevel hanter linennoù : ''gomban gyldan'' ("paeañ un truaj", linenn 11), ''folce tō frōfre'' "frealziñ ar bobl", linenn 14), hag all betek diwezh an oberenn.
;Adstummoù
:Alies e vez adlavaret un dra bennak gant gerioù disheñvel, evel el linnenoù XXI-1 409-1 140 : ''stēap stān-hliðo,  '''stīge nearwe''','' / '''''enge ān-paðas''', un-cūð gelād'' ([...] "hentoù strizh" / "hentoù enk" [...]). Pouezus e oa an adstummoù-se peogwir ne veze ket lennet barzhonegoù, ''selaouet'' e vezent, neuze ne c'helled ket chom a-sav evit kompren enno, alese an adlavaroù evit ma ne vefe ket kollet red an istor. Teir gwezh emañ kontet donedigezh Grendel da gastell Heorot etre al linennoù X-702B (''Cōm on wanre niht'' "Dont en noz du") hag XI-727B (''lēoht unfǣger.'' "evel ur flammenn").
==Skignadur==
;An hengoun dre c'henoù
Da vare aozadur ''Beowulf'' e veze dibunet barzhonegoù hensaoznek gant [[barzh]]ed anvet ''scops'' ("barzhed" en hensaozneg<ref>{{en}} {{cite web|url=https://quod.lib.umich.edu/m/middle-english-dictionary/dictionary/MED38934 |title=''Middle English Compendium''|accessdate=24/01/2023}}</ref>) a veze stag ouzh ul lez ; alies e tibunent barzhonegoù a oa anavezet mat gant o selaouerien ha selaouerezed, met lod a aoze o barzhonegoù dezho.<ref>{{en}} Bahn, Eugene & Bahn, Margaret. ''A History of Oral Interpretation''. Minneapolis: Burgess Publishing, 1970 {{ISBN|978-0-8087-0260-3}}.</ref> Arz unan anezho zo meneget e ''Beowulf'' end-eeun, er rann XIII (''Celebration at Heorot'') el linennoù 867-874. Pelloc'h, er rann XVI (''Song of Hrothgar's poet'') el linennoù 1 065-1 068, emañ meneget ''scop'' Hrothgar (''Hrōðgāres scop'') o tibunañ un istor en ur seniñ un [[telenn|delenn]].
Rendael zo bet evit gouzout ha dre gomz e oa bet treuzkaset istor Beowulf a rumm da rumm, pezh en devije degaset kemmoù er vojenn : mard eo bet aozet ar varzhoneg en amzerioù pagan ez eo pagan an istor, ha diwezhatoc'h ez eo bet ouzhpennet elfennoù [[kristeniezh|kristen]] ; mard eo bet aozet diwezhatoc'h gant ur c'hristen e c'hellfe an elfennoù pagan bezañ bet ouzhpennet evit reiñ ul liv pagan d'an istor. Lod gouizieien a chom etre an daou savboent. Diarvar pe dost bremañ eo e voe aozet ''Beowulf'' dre gomz kent bezañ lakaet war barch.
;Embannadurioù
Kentañ gwech ma voe treuzskrivet ''Beowulf'' e oa e [[1786]] gant Grimur Jónsson Thorkelin evit [[gouarnamant]] Danmark ; diwar e c'houlenn e voe graet un treuzskrivadur all gant un eilskriver a-vicher na ouie tamm hensaozneg ebet, gant ar spi ma treuzskrivfe dres ar pezh a oa dirak e zaoulagad, peadra da lakaat an daou zoare keñver-ha-keñver evit an difaziañ. Talvoudus-kenañ eo bet labour an daou zen-se peogwir e kendalc'he an dornskrid da ziskolpañ gant an amzer o tremen.
;Troidigezhioù
[[Restr:KelmscottBeo1.png|thumb|Un droidigezh saoznek e 1895]]
E [[latin]] e voe ar c'hentañ troidigezh eus ''Beowulf'', graet gant Thorkelin hag embannet [[1815]].
Lod gwerzennoù a voe lakaet e saozneg a-vremañ e [[1805]], ha nav zroidigezh klok a voe graet en {{XIXvet kantved}}. Kantadoù a droidigezhioù a voe goude [[1900]] betek [[2022]], klok pe ziglok, e komz-plaen, e gwerzennoù klotennet, e gwerzennoù kenganezel, en ur stumm etre komz-plaen ha gwerzennoù ; lod a chom tost a-walc'h d'ar skrid, lod a glask bezañ koshoc'h egetañ, lod a glask e "zifaziañ". Dic'hallus sevel ul listenn anezho. A-douez kement ez eus 70 a vez lakaet da bouezusoc'h eget ar re all e metoù ar ouizieien, e 18 yezh betek-henn ; 53 zo bet lakaet e saozneg a-vremañ etre 1837 ha 2022, hag 1 e pep yezh all : [[latin]] (1815), [[daneg]]] (1820), [[alamaneg]] (1863), [[galleg]] (1910), [[telougoueg]] (1920), [[japaneg]] (1932), [[spagnoleg]] (1951), [[svedeg]] (1954), [[italianeg]] (1959), [[roumaneg]] (1969), [[serbeg]] (1982), [[hungareg]] (1986), [[estoneg]] (1990), [[gresianeg]] (1996), [[finneg]] (1999), [[tchekeg]] (2003) , [[portugaleg]] (2007) ha [[latveg]] (2017).
Gant Hubert Perquin ([[1880]]-[[1934]]) e voe graet an droidigezh c'hallek (1910)<ref>Pierquin, Hubert (1910). ''Le poème anglo-saxon de Beowulf''. London : Forgotten Books, 2018 {{ISBN|978-1-390-28871-1}}.</ref>.
Ar gouizieg ha skrivagner J. R. R. Tolkien en deus graet div droidigezh er [[bloavezhioù 1920]], unan e gwerzennoù hag unan e komz-plaen<ref>{{en}} Tolkien, J. R. R. (aozer) & Tolkien, Christopher (kinniger). ''Beowulf – A Translation and Commentary''. London : HarperCollins Publishers Ltd., 2014 {{ISBN|978-0-00-759006-3}}.</ref>, hag embannet en deus un arnodskrid, ''On Translating ''Beowulf'' '' ("A-zivout treuzyezhañ ''Beowulf''") e [[1940]]<ref>{{en}} Tolkien, J. R. R. (aozer) & Tolkien, Christopher (kinniger). ''On Translating "Beowulf"''. In : ''The Monsters and the Critics and Other Essays''. London : HarperCollins Publishers Ltd., 1983 {{ISBN|978-0-04-809019-5}}.</ref>.
==Levrlennadur==
*{{fr}} ''Beowulf'' (troidigezh c'hallek gant André Crépin). Paris : Le Livre de Poche, 2007 {{ISBN|978-2-253-08243-9}}.
==Liammoù diavaez==
{{Commonscat}}
*{{en}} {{cite web|url=https://ebeowulf.uky.edu/# |title=''Electronic Beowulf'' – ''Beowulf'' niverelaet gant Kevin Kiernan|accessdate=24/01/2023}}
*{{en}} {{cite web|url=https://en.wikisource.org/wiki/Beowulf |title=''Beowulf'' e Wikisource|accessdate=24/01/2023}}
*{{en}} Osbor, Marjorie. {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20140418120008/http://www.acmrs.org/academic-programs/online-resources/beowulf-intro |title=''Annotated List of Beowulf Translations''|accessdate=24/01/2023}}
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Mojennoù Germania]]
[[Rummad:Meurganoù]]
[[Rummad:Angled-ha-Saozon]]
[[Rummad:Lennegezh saoznek]]
[[Rummad:Beowulf]]
ihsu9w8dqzaaw4ec03m02gqn8ap51kr
Meaux
0
116933
2201339
1858400
2026-10-04T02:44:26Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2201339
wikitext
text/x-wiki
{{Labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Meaux
| anvYezh =
| Yezh =
| anvOfisiel =
| skeudenn = La halte fuviale de Meaux.jpg
| alc'hwez = Ar [[Marne (stêr)|Marne]] hag an iliz-veur.
| ardamezioù = Blason ville fr Meaux (Seine-et-Marne).svg
| logo =
| bro =
| rannvro = [[Enez-Frañs (rannvro)|Enez-Frañs]]
| departamant = [[Seine-et-Marne]]
| arondisamant = [[Arondisamant Meaux|Meaux]] <small>([[pennlec'h]])</small>
| kanton = Pennlec'h daou ganton :<br />[[Kanton Meaux-Norzh|Meaux-Norzh]] ha [[Kanton Meaux-Su|Meaux-Su]]
| etrekumuniezh = Communauté d'agglomération du pays de Meaux
| bro velestradurel =
| maer = Jean-François Copé
| amzer-gefridi = 2014-2020
| gorread = 15.18
| ledred = 48.9603
| hedred = 2.8883
| uk =
| ubi = 39
| ubr = 107
}}
'''Meaux''' zo ur [[kumun c'hall|gumun]] en departamant [[Seine-et-Marne]] hag er rannvro [[Enez-Frañs (rannvro)|Enez-Frañs]], e [[Bro-C'hall]]. Pennlec'h [[arondisamant Meaux]] eo.
Er bloavezh {{PoblansKumun|77|deiziad}} e oa {{formatnum:{{PoblansKumun|77|284}}}} a annezidi hag a reer ''Meldois'' anezho e [[galleg]].
== Douaroniezh ==
'''Meaux''' emañ e-barzh ur gildroenn ar stêr Marne
== Anv ==
=== Stummoù skrivet ===
* '''Iatinon''' (Ptolemaios, II, 8, 11)
* '''Fixtuinum''' (''Taolenn Peutinger'')
* '''Meldorum Civitas''' (''Not. Gall''., IV, 8)
* '''Meldus Urbs, Meldorum Urbs''' (''Vita Genovefae'')
* '''Meldis''' (Venantius Fortunat, ''Carmina'', III, 27)
* '''Meledus Urbs, Civitas Meldus, Urbs Meldens''' (Gregor a Dours, ''HF,'' V, 1)
* '''Meldense Oppidum, Urbs Melodurum, Meldensis Urbs''' (''Vita Columbani'')
* '''Meldus''' (''pezhioù moneiz'')
=== Gerdarzh ===
* '''Iatinon''' (?)
* '''Fixtuinum''' (?)
* ̥'''Meld'''... ː diouzh anv an drevadenn Meldii.
== Istor ==
Meaux e oa kêrbenn an drevadenn '''Meldii.'''
Goude ma oa bet staget Galia ouzh impalaeriezh roman, Meaux e oa er rannvro ''Lugdunensis'', kêrbenn Lyons; ha goude en hini ''Lugdunensis Quarta'', pe Senonia, kêrbenn Sens.
== Ardamezioù ==
Ar skoed a zo da lenn ː "''rannet etre gul ha geot, karget gant ur bennlizherenn M en aour; e gab en glazur hadet gant flourdiliz''"
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Restr:Façade de la cathédrale Saint-Etienne.jpg|An iliz-veur.
Restr:Vieux Chapitre Meaux 140708.jpg|Ar palez eskobel.
Restr:Hotel-de-ville-de-Meaux-P10.jpg|An ti-kêr.
</gallery>
== Kêrioù gevellet ==
* {{Gevelliñ|Heiligenhaus|Alamagn|Germany|bloavezh=1970}}
* {{Gevelliñ|Basildon|Rouantelezh Unanet|United Kingdom|bloavezh=1990}}
== Tud dibar ==
* [[Jacques-Bénigne Bossuet]] (1627-1704), eskob ha skrivagner, bet eskob Meaux etre 1681 ha 1704.
* [[Nicole Chollet]] (1914-2003), aktourez, marvet e Meaux.
==Levrlennadur==
* Elzbieta Dabrowska ː ''Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. VIII. Province ecclésiastique de Sens (Lugdunensis Senonia)''. De Boccard. Paris. 1992
==Notennoù ha daveennoù==
<references/>
==Liammoù diavaez==
{{Commonscat|Meaux}}
*[https://web.archive.org/web/20110223124824/http://www.ville-meaux.fr/ Lec'hienn ar gumun]
[[Rummad:Kumunioù Seine-et-Marne|Meaux]]
7udw1ueq2db3z7x8p49v60w8gps0ugb
Catherine Ringer
0
117662
2201325
2200016
2026-10-03T22:19:35Z
Kestenn
14086
2201325
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
[[Restr:Catherine Ringer (cropped).png|thumb|'''Catherine Ringer'''<br>e miz Mezheven [[2007]].]]
'''Catherine Ringer''', bet ganet d'an [[18 a viz Here]] [[1957]] e [[Suresnes]] ([[Hauts-de-Seine]] a-vremañ) ha marvet d'ar 14 a viz Gwengolo 2026<ref>{{fr}} ''[https://www.telerama.fr/musique/mort-de-catherine-ringer-celebre-voix-des-rita-mitsouko-a-l-age-de-68-ans-7032900.php Mort de Catherine Ringer, célèbre voix des Rita Mitsouko, à l’âge de 68 ans]'', Télérama, 15/09/2026</ref>, a zo un aktourez, ur ganerez [[Bro-C'hall|c'hall]] hag ur sonerez barrek war un toullad mat a vinvioù.
A-gevret gant ar soner gall [[Fred Chichin]] e krouas ar strollad ''[[Les Rita Mitsouko]]'' e [[1980]].
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Ringer, Catherine}}
[[Rummad:Aktourezed Bro-C'hall]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1957]]
[[Rummad:Kanerezed Bro-C'hall]]
[[Rummad:Sonerezed Bro-C'hall]]
[[Rummad:Marvioù 2026]]
f80zzo3kxg88g23j84n033vd4ghkugx
La Hague
0
135421
2201338
2117835
2026-10-04T01:49:24Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2201338
wikitext
text/x-wiki
{{labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| skeudenn =
| alc'hwez =
| ardamezioù =
| logo =
| bro = [[Normandi]]
| rannvro = [[Normandi (rannvro)|Normandi]]
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Cherbourg|Cherbourg]]
| kanton = [[Kanton La Hague|La Hague]]
| etrekumuniezh = Communauté d'agglomération du Cotentin
| bro velestradurel =
| maer = Manuela Mahier
| amzer-gefridi = 2020-2026
| gorread = 148.68
| hedred = -1.83555555556
| ledred = 49.6644444444
| uk =
| ubi = 0
| ubr = 183
}}
'''La Hague''' a zo ur gumun eus [[departamant gall|departamant]] [[Manche]] e [[Bro-C'hall]], krouet e 2017.
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== {{XXIvet kantved}} ===
Krouet eo bet d'an 1{{añ}} a viz Genver 2017, en ur vodañ kumunioù [[Acqueville (Manche)|Acqueville]], [[Auderville]], [[Beaumont-Hague]], [[Biville]], [[Branville-Hague]], [[Digulleville]], [[Eculleville]], [[Flottemanville-Hague]], [[Gréville-Hague]], [[Herqueville (Manche)|Herqueville]], [[Jobourg]], [[Omonville-la-Petite]], [[Omonville-la-Rogue]], [[Sainte-Croix-Hague]], [[Saint-Germain-des-Vaux]], [[Tonneville]], [[Urville-Nacqueville]], [[Vasteville]] ha [[Vauville (Manche)|Vauville]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20161006015348/http://www.manche.gouv.fr/content/download/28932/207837/file/Septembre.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel Prefeti Manche, Gwengolo 2016]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll ar vaered}}
{{DilennadBremañ|Deroù = 2020 |Penn = |Anv = Manuela Mahier |Strollad = digostezenn|Karg = }}
{{Dilennad|Deroù = Genver 2017 |Penn = |Anv = Yveline Druez<ref>{{fr}}[http://www.ouest-france.fr/normandie/manche/yveline-druez-elue-maire-de-la-hague-face-michel-canoville-4715805 Yveline Druez élue maire de La Hague face à Michel Canoville], ''[[Ouest France]]'', 3 Genver 2017.</ref> |Strollad =[[Parti Socialiste (Frañs)|PS]] |Karg = Kelennerez}}
{{DilennadPenn}}
== Tud ==
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Hague}}
[[Rummad:Kumunioù Manche]]
7j6dk0a8ip7ztdrldr495hdk9xogqm3
Santa Eulàlia
0
167284
2201371
2069586
2026-10-04T10:50:21Z
Llydawr
145
2201371
wikitext
text/x-wiki
{{Disheñvelout lec'hanvioù}}
'''Santa Eulàlia''' zo un [[anv-lec'h]] [[katalanek]] hag [[okitanek]] hag anv meur a lec'h.
; Er [[Balearez]] en enez [[Eivissa]]:
*''Santa Eulàlia des Riu'' pe [[Santa Eulària des Riu]]
; E [[proviñs Barcelona]]:
*[[Santa Eulàlia de Riuprimer]], e [[komark]] Osona
*[[Santa Eulàlia de Ronçana]], e komark Vallés Oriental
; En [[Okitania]]
* [[Santa Eulàlia de Roians]], en departamant Drôme
==Gwelet ivez==
*[[Santa Eulalia]]
* [[Santa Eulália]]
d5gt9fkx45ucr1rupg521pkyrt3kfog
.50 BMG
0
169047
2201328
2199706
2026-10-03T22:48:39Z
Kestenn
14086
2201328
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|.50 BMG<br>12,7 x 99 mm NATO|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Rifle_cartridge_comparison.jpg|frameless|250x250px]]<br><br>A gleiz da zehou : kartouchennoù '''.50 BMG''', [[.300 Winchester Magnum|.300 Win Mag]], [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]], [[7,62 × 39 mm M43]], [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 mm NATO]], [[.22 Long Rifle]].
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù
|-
! Kalibr
|.50 / 12,7 mm
|-
! Doare korf an douilhez
|kreuzenn, boutailh
|-
! Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! Ø bannadell
|12,98 mm
|-
! Ø trogleuziñ
|12,65 mm
|-
! Ø kolier
|14,22 mm
|-
! Ø skoaz
|18,14 mm
|-
! Ø korf an douilhez
|20,42 mm
|-
! Ø strad
|20,42 mm
|-
! Tevder ar strad
|2,26 mm
|-
! Hirder an douilhez
|99,31 mm
|-
! Hirder ar gartouchenn
|138,43 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! Pouez ar vannadell
|42 - 52 g
|-
! Pouez ar gartouchenn
|115 g
|-
! Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|860 - 928 m/s
|-
! scope="row" |Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|{{formatnum:4170}} bar
|-
! Energiezh ar vannadell
|{{formatnum:17952}} - {{formatnum:20195}} J
|-
! [[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|CCI 35
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|B
|}
An '''.50 BMG''' ''(Browning Machine Gun''), anvet ivez '''12,7 × 99 mm NATO''', zo ur [[munision]] evit ar [[Mindrailherez|mindrailherezioù]] ponner hag ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-resisted|fuzuilhoù-resisted]], implijet kalz gant armeoù [[AFNA]].
== Istor ==
Da vare ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]] e oa kambret kalz mindrailherezioù gant kartouchennoù standart ar fuzuilhoù [[troadegiezh]], met ne oe ket galloudus a-walc'h ar munisionoù evit toullañ hobregonoù pe diskar nijerezed. An [[United States Army Ordnance Corps]] a glaskas neuze ur gartouchenn dezhi ur boled ponner, 820 m/s e dizh. Esaeoù kartouchennoù 11 mm a oa bet graet e [[Bro-C'hall|Frañs]] dija. O fal a oa toullañ plakennoù houarnet tev. An embregerezh [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ha [[John Browning|John M. Browning]] a voe karget da sevel ar gartouchenn nevez hag e teuas ar .50 BMG diwar o labour e miz Gwengolo 1918<ref name=":0">{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 196</ref>.
Ur stumm brasoc'h e oa eus ar c'hartouchennoù [[.30-06 Springfield]]. Soñjet e oa bet evel ur munision a-enep ar c'hirri-nij. Ar vindrailherez ijinet evit tennañ munisionoù-mañ e oa ar [[M2 Browning|Browning M2]]. Produet e voe e [[arsanailh Frankford]] da gentañ<ref name=":0" />.[[Restr:004_Préparation_des_bandes_pour_mitrailleuse_lourde_(12.7mm,_Cal_50)_(4043517472).jpg|kleiz|thumb|Ur soudard gall o prientiñ ur vandennad kartouchennoù .50 BMG e 1976.]]
Implijet e voe ar .50 BMG hag ar vindrailherez Browning M2 adalek 1921 gant an [[Arme ar Stadoù-Unanet|U.S. Army]]. Talvoudus e voe ar munision-mañ d'ar [[Kevredidi an Eil Brezel-bed|Gevredidi]] en [[Eil Brezel-bed]] dre ma c'halle toullañ ar braz eus gwiskadoù houarnet skañv ar c'harbedoù alaman, e deroù ar brezel dreist-holl. Ne voe ket ken efedus e bourzh ar c'hirri-nij stadunanat peogwir e vanke galloud dezhañ da vezañ efedus en emgannoù en oabl. Implijet e voe memestra da aesaat pourveziañ armoù an [[United States Army Air Forces|USAAF]]<ref>{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/cartridge/50-bmg-12-7x99mm-nato-2/ .50 BMG (12.7×99 Browning Machine Gun)]'', Modern Firearms (lennet d'ar 15/03/2026)</ref>.
Dibabet e voe evel munision standart gant [[AFNA]] nebeut amzer goude krouidigezh an aozadur. Hiziv an deiz e vez implijet c'hoazh ar c'halibr-mañ hag ar vindrailherez Browning M2 montet e [[Biñsaskell|biñsaskelloù]] pe e karbedoù. A-wechoù e vez implijet gant soudarded war-droad evel mindrailherez skoazell<ref>{{En}} ''[https://www.guns.com/news/browning-50-bmg-cal-bullet-history John Browning & .50 BMG History: America’s Heavy Slugger for Over 100 Years]'', Guns.com (lennet d'ar 15/03/2026)</ref>.
[[Restr:12,7x99.svg|thumb|Muzulioù ar .50 BMG (e mm).|kleiz]]
Daoust dezhañ bezañ bet ijinet evit ar mindrailherezioù e vez graet gant ar munision-mañ e fuzuilhoù-resisted uhel o c'halibr. Efedus eo evit distruj a-bell traoù n'int ket houarnet ([[Radar|radaroù]], kirri-nij). Ne vez ket implijet a-enep tud a-bell peogwir n'eo ket ken resis ha kalibroù modernoc'h all ([[6,5 mm Creedmoor|6,5 Creedmoor]] da skouer).
== Liammoù diavaez ==
* '''{{Fr}}''' [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-i/50-browning-fr.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Levrlennadur ==
* {{en}} Ron C. Fuchs & Ron J. Fuchs, ''.50 Cal BMG (12.7 x 99 mm) Cartridges''
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Patrom:WW2SUATroad}}
{{Patrom:Browning}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:50 BMG}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]
h3qoyci2a1vkeiaux0jqc7rvz92cz3x
McMillan Tac-50
0
169948
2201315
2201296
2026-10-03T18:24:45Z
Kestenn
14086
html
2201315
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|Mc Millan Tac-50|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Tac50white1.jpg|280x280px]]<br><br>Ur fuzuilh '''Mc Millan Tac-50'''
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! Bro
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! Doare
|[[Fuzuilh-resisted]] [[arm enepdafar|enepdafar]] hag [[Arm enepden|enepden]]
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre vorailh
|-
! [[Munision|Munisionoù]]
|[[12,7 × 99 mm NATO|.50 BMG]]
|-
! Produer
|[[McMillan Brothers Rifle Company]]
|-
! Mare implij
|Abaoe ar bloavezhioù 1990
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|11,8 kg
|-
! Hirder
|{{formatnum:1448}} mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|737 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Hed-tenn pleustrek
|{{formatnum:1800}} m
|-
! Hed-tenn teorikel
|War-dro {{formatnum:7700}} m (istimadur)
|-
! Tizh ar boledoù V<sub>0</sub>
|823 m/s
|-
! Endalc'h
|Karger fiñv 5 kartouchenn
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''McMillan Tac-50''' zo ur [[fuzuilh-resisted]] [[stadunanat]] produet e [[Phoenix]] ([[Arizona]]) abaoe ar bloavezhioù 1980 gant an embregerezh [[McMillan Brothers Rifle Company]]. Un arm enepden hag [[fuzuilh enepdafar|enepdafar]] eo. Meur a stumm anezhañ a vez produet evit an arme, ar polis pe ar siviled. Kambret eo an holl anezhe e [[12,7 × 99 mm NATO|.50 BMG]].
== Implij ==
Brudet eo ar McMillan Tac-50 abalamour dezhi bezañ bet implijet e taolioù-dreist pellder gant [[Sniper|sniperien]] e brezelioù. E 2018 e voe lazhet un ezel eus [[Daech]] gant ur sniper kanadian war-hed 3.540 metr. Nijal a reas ar boled da {{formatnum:1274}} km/h well-wazh e-pad un dek segondenn bennak<ref>{{En}} FIFE Robert, ''[https://www.theglobeandmail.com/news/politics/canadian-elite-special-forces-sniper-sets-record-breaking-kill-shot-in-iraq/article35415651/ Canadian elite special forces sniper makes record-breaking kill shot in Iraq]'', The Globe and Mail, 21/06/2017 (lennet d'ar 07/05/2025)</ref>. Implijet e vez gant armeoù ar broioù-mañ :
* {{Kanada}} : arme ar vro abaoe 2000 dindan an anv ''C15 Long Range Sniper Weapon'' (LRSW) ;
* {{SUA}} : [[Navy SEALs|United States Navy SEALs]] dindan an anv ''Mk 15'' ;
* {{Frañs}} : implijet gant Tokarnioù Glas an ''Infanterie de Marine'' e 1992-1993 ;
* {{Jorjia}} : [[Nerzhioù ispisial|Nerzhioù Ispisial]] an arme jeorjian ;
* {{Israel}} : [[Tsahal]]<ref>{{En}} ''[https://archive.is/20120904012019/http://www.isayeret.com/guides/weapons.htm#selection-781.1-781.37 Israeli Special Forces Weapons Guide]'' (diell), Isayeret (lennet d'ar 07/05/2025)</ref> ;
* {{Jordania}} : rejimant SRR-61 (''Special Reconnaissance Regiment'') ;
* {{Turkia}} : archeriezh, Nerzhioù kommando ar menez.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Fuzuilhoù]]
[[Rummad:Armoù SUA]]
[[Rummad:Fuzuilhoù-resisted]]
[[Rummad:Fuzuilhoù enepdafar]]
7cygixt7wmw0uedt8jh4xvu7rxxe5l7
Digulleville
0
171861
2201326
2119156
2026-10-03T22:23:51Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2201326
wikitext
text/x-wiki
{{labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| skeudenn = Semaphore-jardeheu.jpg
| alc'hwez = Arsellva Jardeheu.
| ardamezioù =
| logo =
| bro = [[Normandi]]
| rannvro = [[Normandi (rannvro)|Normandi]]
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Cherbourg|Cherbourg]]
| kanton = [[Kanton La Hague|La Hague]]
| etrekumuniezh = Communauté d'agglomération du Cotentin
| bro velestradurel =
| maer = Louis Cranois
| amzer-gefridi = 2020-2026
| gorread = 7.89
| hedred = -1.859167
| ledred = 49.698889
| uk =
| ubi = 0
| ubr = 182
}}
'''Diguleville''' a zo ur gumun a-wechall eus [[departamant gall|departamant]] [[Manche]] e [[Bro-C'hall]].
== Douaroniezh ==
<gallery>
Digulleville - Pointe de Jardeheu (2).JPG|Beg jardeheu.
</gallery>
* War aod [[Mor Breizh]] emañ Diguleville.
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe [[Kanton Beaumont-Hague|Kanton Beaumont]] hag e [[Distrig Cherbourg]]. Lakaet e voe en [[Arondisamant Valognes]] e 1800. Lakaet e voe en [[Arondisamant Cherbourg]] e 1811<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20230207190947/http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=11843 Cassini – EHESS]</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas triwec’h gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 5,28% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=23526&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>; unan anezhe a yeas diwar wel e [[Châtelet (Hainaut)|Châtelet]] e [[Belgia]] d’an [[22 a viz Eost]] [[1914]], e penn- kentañ ar brezel, soudard e oa er [[25vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|25vet Rujumant Troadegiezh]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6269347 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Mervel a reas ur martolod baraer en donvor da aod [[Dieppe]] ([[Bro-C’hall]]) pa voe kaset ar mordreizher [[Meknès (mordreizher)|Meknès]] d’ar strad d’ar [[24 a viz Gouhere]] [[1940]] <ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5102486 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mont a reas ur soudard eus ar gumun diwar wel d'ar [[24 a viz Gouhere]] [[1956]] e [[Sebdou]] (departamant [[Tlemcen]])<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5066493 Memorial Genweb]</ref>.
=== {{XXIvet kantved}} ===
* D'ar 1{{añ}} a viz Genver 2017 e voe lakaet e kumun nevez [[La Hague]], bet krouet en ur vodañ kumunioù [[Acqueville (Manche)|Acqueville]], [[Auderville]], [[Beaumont-Hague]], [[Biville]], [[Branville-Hague]], Digulleville, [[Eculleville]], [[Flottemanville-Hague]], [[Gréville-Hague]], [[Herqueville (Manche)|Herqueville]], [[Jobourg]], [[Omonville-la-Petite]], [[Omonville-la-Rogue]], [[Sainte-Croix-Hague]], [[Saint-Germain-des-Vaux]], [[Tonneville]], [[Urville-Nacqueville]], [[Vasteville]] ha [[Vauville (Manche)|Vauville]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20161006015348/http://www.manche.gouv.fr/content/download/28932/207837/file/Septembre.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel, Prefeti Manche, Gwengolo 2016]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Le_Hague_Dike_au_sommet_Beaumont-Hague_ERNOUF_Guillaume.JPG|Le Hague Dike.
</gallery>
* Kreñvlec'h ragistorel « Le Hague Dike ».
<gallery>
Digulleville - Eglise, clocher 3.JPG|An iliz katolik.
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant [[Padern Avranches|Padarn]]''.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=50&id_source=23526 Memorial Genweb]</ref>.
* Plakenn ar re varv en iliz katolik, luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=51820 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Pennadoù kar ==
* [[Acqueville (Manche)|Acqueville]],
* [[Auderville]],
* [[Beaumont-Hague]],
* [[Biville]],
* [[Branville-Hague]],
* [[Eculleville]],
* [[Flottemanville-Hague]],
* [[Gréville-Hague]],
* [[Herqueville (Manche)|Herqueville]],
* [[Jobourg]],
* [[La Hague]],
* [[Omonville-la-Petite]],
* [[Omonville-la-Rogue]],
* [[Sainte-Croix-Hague]],
* [[Saint-Germain-des-Vaux]],
* [[Tonneville]],
* [[Urville-Nacqueville]],
* [[Vasteville]],
* [[Vauville (Manche)|Vauville]].
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù kozh Manche]]
oyg83t48vioh8sfsx0lal0lz7s3iclp
Éculleville
0
171863
2201355
2119164
2026-10-04T05:39:17Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2201355
wikitext
text/x-wiki
{{labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| skeudenn = Éculleville_-_Mairie.JPG
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù =
| logo =
| bro = [[Normandi]]
| rannvro = [[Normandi (rannvro)|Normandi]]
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Cherbourg|Cherbourg]]
| kanton = [[Kanton La Hague|La Hague]]
| etrekumuniezh = Communauté d'agglomération du Cotentin
| bro velestradurel =
| maer = Patrick Jourdain
| amzer-gefridi = 2017-2020
| gorread = 2.33
| hedred = -1.821667
| ledred = 49.682222
| uk =
| ubi = 0
| ubr = 152
}}
''' Éculleville''' zo ur gumun a-wechall e [[departamant gall|departamant]] [[Manche]] e [[Bro-C'hall]].
== Douaroniezh ==
<gallery>
La baie de Quervière à Eculleville - panoramio.jpg|Bae Quervière.
</gallery>
* War aod [[Mor Breizh]] emañ Éculleville.
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e [[Kanton Beaumont-Hague|Kanton Beaumont]] hag e [[Distrig Cherbourg]]. Lakaet e voe en [[Arondisamant Valognes]] e 1800. Lakaet e voe en [[Arondisamant Cherbourg]] e 1811<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20230207190947/http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=12498 Cassini – EHESS]</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas ur c’hanolier eus ar gumun e [[1921]], prizoniad-brezel e oa bet en [[Alamagn]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=2342604 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
=== {{XXIvet kantved}} ===
* D'ar 1{{añ}} a viz Genver 2017 e voe lakaet e kumun nevez [[La Hague]], bet krouet en ur vodañ kumunioù [[Acqueville (Manche)|Acqueville]], [[Auderville]], [[Beaumont-Hague]], [[Biville]], [[Branville-Hague]], [[Digulleville]], Éculleville, [[Flottemanville-Hague]], [[Gréville-Hague]], [[Herqueville (Manche)|Herqueville]], [[Jobourg]], [[Omonville-la-Petite]], [[Omonville-la-Rogue]], [[Sainte-Croix-Hague]], [[Saint-Germain-des-Vaux]], [[Tonneville]], [[Urville-Nacqueville]], [[Vasteville]] ha [[Vauville (Manche)|Vauville]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20161006015348/http://www.manche.gouv.fr/content/download/28932/207837/file/Septembre.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel, Prefeti Manche, Gwengolo 2016]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Église Saint-Martin d'Éculleville.JPG|An iliz katolik.
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Varzhin''.
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Pennadoù kar ==
* [[Acqueville (Manche)|Acqueville]],
* [[Auderville]],
* [[Beaumont-Hague]],
* [[Biville]],
* [[Branville-Hague]],
* [[Digulleville]],
* [[Flottemanville-Hague]],
* [[Gréville-Hague]],
* [[Herqueville (Manche)|Herqueville]],
* [[Jobourg]],
* [[La Hague]],
* [[Omonville-la-Petite]],
* [[Omonville-la-Rogue]],
* [[Sainte-Croix-Hague]],
* [[Saint-Germain-des-Vaux]],
* [[Tonneville]],
* [[Urville-Nacqueville]],
* [[Vasteville]],
* [[Vauville (Manche)|Vauville]].
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù kozh Manche|Eculleville]]
5z1kwg4p9m0vknga134rk69mvup4chf
Flottemanville-Hague
0
171865
2201329
2119439
2026-10-03T23:07:03Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2201329
wikitext
text/x-wiki
{{labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| skeudenn = Flottemanville-Hague_mairie.jpg
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù =
| logo =
| bro = [[Normandi]]
| rannvro = [[Normandi (rannvro)|Normandi]]
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Cherbourg|Cherbourg]]
| kanton = [[Kanton La Hague|La Hague]]
| etrekumuniezh = Communauté d'agglomération du Cotentin
| bro velestradurel =
| maer = Patrick Lerendu
| amzer-gefridi = 2017-2020
| gorread = 11.39
| hedred = -1.72111111111
| ledred = 49.6225
| uk =
| ubi = 45
| ubr = 179
}}
'''Flottemanville-Hague''' a zo ur gumun a-wechall eus [[departamant gall|departamant]] [[Manche]] e [[Bro-C'hall]].
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e [[Kanton Martinvast]] hag e [[Distrig Cherbourg]]. Lakaet e voe en [[Arondisamant Valognes]] e 1800 hag e [[Kanton Beaumont-Hague|Kanton Beaumont]] e 1801. Lakaet e voe en [[Arondisamant Cherbourg]] e 1811<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20230207190947/http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=14079 Cassini – EHESS]</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 25 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 6,16% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=25191&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>; unan anezhe a voe lazhet e [[Florennes]] e [[Belgia]] d'an [[23 a viz Eost]] [[1914]], e penn-kentañ ar brezel, soudard er [[36vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|36vet Rujumant Troadegiezh]] e oa<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5753940 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Mervel a reas ur marichal-lojeiz eus ar gumun d'an [[18 a viz Even]] [[1940]] e departamant [[Côte-d'Or]] e [[Bro-C'hall]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=1184146 Memorial Genweb]</ref>.
=== {{XXIvet kantved}} ===
* D'ar 1{{añ}} a viz Genver 2017 e voe lakaet e kumun nevez [[La Hague]], bet krouet en ur vodañ kumunioù [[Acqueville (Manche)|Acqueville]], [[Auderville]], [[Beaumont-Hague]], [[Biville]], [[Branville-Hague]], [[Digulleville]], [[Éculleville]], Flottemanville-Hague, [[Gréville-Hague]], [[Herqueville (Manche)|Herqueville]], [[Jobourg]], [[Omonville-la-Petite]], [[Omonville-la-Rogue]], [[Sainte-Croix-Hague]], [[Saint-Germain-des-Vaux]], [[Tonneville]], [[Urville-Nacqueville]], [[Vasteville]] ha [[Vauville (Manche)|Vauville]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20161006015348/http://www.manche.gouv.fr/content/download/28932/207837/file/Septembre.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel, Prefeti Manche, Gwengolo 2016]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Flottemanville-Hague_eglise.jpg|An iliz katolik.
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Pêr''.
* Monumant ar re varv, luc'hskeudennoù <ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=25191 Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=50&id_source=25191 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù kozh Manche]]
82e0wkpjeqcd8u51vtysuptwkanp55q
Gréville-Hague
0
171866
2201332
2119418
2026-10-03T23:41:58Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2201332
wikitext
text/x-wiki
{{labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| skeudenn = Mairie-Gréville-Hague.jpg
| alc'hwez = Ar maerdi hag an iliz katolik.
| ardamezioù =
| logo =
| bro = [[Normandi]]
| rannvro = [[Normandi (rannvro)|Normandi]]
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Cherbourg|Cherbourg]]
| kanton = [[Kanton La Hague|La Hague]]
| etrekumuniezh = Communauté d'agglomération du Cotentin
| bro velestradurel =
| maer = Jean Lecostey
| amzer-gefridi = 2024-2026
| gorread = 10.03
| hedred = -1.800833
| ledred = 49.674722
| uk =
| ubi = 0
| ubr = 167
}}
'''Gréville-Hague''' a oa ur gumun e [[departamant gall|departamant]] [[Manche]] e [[Bro-C'hall]].
== Douaroniezh ==
<gallery>
Greville-Hague 12.JPG|Gwenojenn ar valtouterien.
</gallery>
* War aod [[Mor Breizh]] emañ Gréville-Hague.
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e [[Kanton Sainte-Croix]] e [[Kanton Sainte-Croix]] hag e [[Distrig Cherbourg]]. Lakaet e voe en [[Arondisamant Valognes]] e 1800 hag e [[Kanton Beaumont-Hague|Kanton Beaumont]] e 1801. Lakaet e voe en [[Arondisamant Cherbourg]] e 1811<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20230207190947/http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=16172 Cassini – EHESS]</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 22 waz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 6,09% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=13892&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>; mont a reas unan anezhe diwar wel e [[Châtelet (Hainaut)|Châtelet]] e [[Belgia]] d’an [[22 a viz Eost|22 a viz Eost]] [[1914]] e miz [[Eost]] [[1914]], e penn- kentañ ar brezel, soudard e oa er [[36vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|36vet Rujumant Troadegiezh]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5867723 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Mervel a reas daou vilour ag ar gumun hag ur gwaz nann-soudard abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=13892&dpt=22 Memorial Genweb]</ref>.
* Dieubet e voe ar gumun d’an [[30 a viz Even]] [[1944]] gant ar 47vet hag ar 60vet rujumantoù [[tirlu]] [[SUA|stadunan]], lazhet e voe un is-ofisour SUAat<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=992140&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas un dragon eus ar gumun d'an [[13 a viz Here]] [[1961]] e [[Bizot]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6779278 Memorial Genweb]</ref>.
=== {{XXIvet kantved}} ===
* D'ar 1{{añ}} a viz Genver 2017 e voe lakaet e kumun nevez [[La Hague]], bet krouet en ur vodañ kumunioù [[Acqueville (Manche)|Acqueville]], [[Auderville]], [[Beaumont-Hague]], [[Biville]], [[Branville-Hague]], [[Digulleville]], [[Éculleville]], [[Flottemanville-Hague]], Gréville-Hague, [[Herqueville (Manche)|Herqueville]], [[Jobourg]], [[Omonville-la-Petite]], [[Omonville-la-Rogue]], [[Sainte-Croix-Hague]], [[Saint-Germain-des-Vaux]], [[Tonneville]], [[Urville-Nacqueville]], [[Vasteville]] ha [[Vauville (Manche)|Vauville]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20161006015348/http://www.manche.gouv.fr/content/download/28932/207837/file/Septembre.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel, Prefeti Manche, Gwengolo 2016]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Eglise-Gréville-Hague.jpg|An iliz katolik.
</gallery>
* Iliz katolik ''Santez Koulm'', {{XIIvet kantved}}.
<gallery>
Monument aux morts de Gréville-Hague-8013.jpg|Ar monumant.
</gallery>
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù ha kartenn-bost<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=13892 Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=50&id_source=13892 Memorial Genweb]</ref>.
* Plakenn e koun an is-ofisour stadunanat marvet e 1944<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=992140 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
== Tud ==
<gallery>
Gréville-Hague - Statue de Jean-François Millet.JPG|Delwenn Millet.
</gallery>
* [[Jean-François Millet]], livour.
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù kozh Manche|Greville-Hague]]
exj9kn37pco8szjet2giu6ld3cbgucl
Herqueville (Manche)
0
171868
2201333
2119417
2026-10-04T00:09:31Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2201333
wikitext
text/x-wiki
{{labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| skeudenn = Eglise d'Herqueville, Manche (50), France.jpg
| alc'hwez = An iliz katolik.
| ardamezioù =
| logo =
| bro = [[Normandi]]
| rannvro = [[Normandi (rannvro)|Normandi]]
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Cherbourg|Cherbourg]]
| kanton = [[Kanton La Hague|La Hague]]
| etrekumuniezh = Communauté d'agglomération du Cotentin
| bro velestradurel =
| maer = Martial Maignan
| amzer-gefridi = 2017-2020
| gorread = 2.91
| hedred = -1.87611111111
| ledred = 49.6683333333
| uk =
| ubi = 0
| ubr = 178
}}
'''Herqueville''' oa ur gumun e [[departamant gall|departamant]] [[Manche]] e [[Bro-C'hall]].
== Douaroniezh ==
* War aod [[Mor Breizh]] emañ Herqueville.
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e [[Kanton Sainte-Croix]] hag e [[Distrig Cherbourg]]. Lakaet e voe en [[Arondisamant Valognes]] e 1800 hag e [[Kanton Beaumont-Hague|Kanton Beaumont]] e 1801. Lakaet e voe en [[Arondisamant Cherbourg]] e 1811<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20230207190947/http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=17055 Cassini – EHESS]</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas c’hwec’h gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,72% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=25476&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Mervel a reas c’hwec’h den nann-soudard eus ar gumun abalamour d'ar brezel, unan e 1941, drouklazhet e voe gant ur soudard [[Wehrmacht|alaman]], ar re all a varvas e 1944<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=25476&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>.
=== {{XXIvet kantved}} ===
* D'ar 1{{añ}} a viz Genver 2017 e voe lakaet e kumun nevez [[La Hague]], bet krouet en ur vodañ kumunioù [[Acqueville (Manche)|Acqueville]], [[Auderville]], [[Beaumont-Hague]], [[Biville]], [[Branville-Hague]], [[Digulleville]], [[Éculleville]], [[Flottemanville-Hague]], [[Gréville-Hague]], Herqueville, [[Jobourg]], [[Omonville-la-Petite]], [[Omonville-la-Rogue]], [[Sainte-Croix-Hague]], [[Saint-Germain-des-Vaux]], [[Tonneville]], [[Urville-Nacqueville]], [[Vasteville]] ha [[Vauville (Manche)|Vauville]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20161006015348/http://www.manche.gouv.fr/content/download/28932/207837/file/Septembre.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel, Prefeti Manche, Gwengolo 2016]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Iliz katolik ''Sant Mikael''.
* Monumant ar re varv e toull ar vered, luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=25476 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù kozh Manche]]
7hgxnpjijzpasaw9d48wkbntg9omtrk
Jobourg
0
171869
2201335
2119412
2026-10-04T00:48:45Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2201335
wikitext
text/x-wiki
{{labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| skeudenn = Jobourg2.JPG
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù =
| logo =
| bro = [[Normandi]]
| rannvro = [[Normandi (rannvro)|Normandi]]
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Cherbourg|Cherbourg]]
| kanton = [[Kanton La Hague|La Hague]]
| etrekumuniezh = Communauté d'agglomération du Cotentin
| bro velestradurel =
| maer = Jean-Paul Lecouvey
| amzer-gefridi = 2017-2020
| gorread = 10.15
| hedred = -1.903889
| ledred = 49.682778
| uk =
| ubi = 0
| ubr = 181
}}
'''Jobourg''' a oa ur gumun e [[departamant gall|departamant]] [[Manche]] e [[Bro-C'hall]].
== Douaroniezh ==
<gallery>
NezJobourg.jpg|Beg Jobourg.
</gallery>
* War aod [[Mor Breizh]] emañ Jobourg.
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e [[Kanton Beaumont-Hague|Kanton Beaumont]] hag e [[Distrig Cherbourg]]. Lakaet e voe en [[Arondisamant Valognes]] e 1800. Lakaet e voe en [[Arondisamant Cherbourg]] e 1811<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20230207190947/http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=17855 Cassini – EHESS]</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas c’hwezek gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 3,81% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=17499&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>; unan anezhe voe lazhet e [[Emgann Rossignol|Rossignol]] e [[Belgia]] d'an [[22 a viz Eost]] [[1914]], e penn-kentañ ar brezel, korporal er [[1añ Rujumant Troadegiezh Trevadennel]] e oa <ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=17499 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Lazhet e voe daou is-ofisour eus ar gumun<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=17499&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>
* Dieubet e voe ar gumun d'an [[30 a viz Even]] [[1944]] gant ar 60vet rujumant eus [[tirlu]] [[SUA]].
=== {{XXIvet kantved}} ===
* D'ar 1{{añ}} a viz Genver 2017 e voe lakaet e kumun nevez [[La Hague]], bet krouet en ur vodañ kumunioù [[Acqueville (Manche)|Acqueville]], [[Auderville]], [[Beaumont-Hague]], [[Biville]], [[Branville-Hague]], [[Digulleville]], [[Éculleville]], [[Flottemanville-Hague]], [[Gréville-Hague]], [[Herqueville (Manche)|Herqueville]], Jobourg, [[Omonville-la-Petite]], [[Omonville-la-Rogue]], [[Sainte-Croix-Hague]], [[Saint-Germain-des-Vaux]], [[Tonneville]], [[Urville-Nacqueville]], [[Vasteville]] ha [[Vauville (Manche)|Vauville]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20161006015348/http://www.manche.gouv.fr/content/download/28932/207837/file/Septembre.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel, Prefeti Manche, Gwengolo 2016]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Jobourg Eglise Notre Dame 2010 08 30.jpg|An iliz katolik.
</gallery>
* Iliz katolik ''Intron-Varia'', {{XIIvet kantved}}.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn <ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=17499 Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=50&id_source=13892 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù kozh Manche]]
d71k3of0lnq5btjpth5fj8fwprli175
Omonville-la-Petite
0
171871
2201343
2119330
2026-10-04T03:19:05Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2201343
wikitext
text/x-wiki
{{labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| skeudenn = OmonvillePetite-Mairie.JPG
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù =
| logo =
| bro = [[Normandi]]
| rannvro = [[Normandi (rannvro)|Normandi]]
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Cherbourg|Cherbourg]]
| kanton = [[Kanton La Hague|La Hague]]
| etrekumuniezh = Communauté d'agglomération du Cotentin
| bro velestradurel =
| maer = Jean-Pierre Chardot
| amzer-gefridi = 2017-2020
| gorread = 6.16
| hedred = -1.882778
| ledred = 49.700278
| uk =
| ubi = 0
| ubr = 181
}}
''' Omonville-la-Petite''' a oa ur gumun e [[departamant gall|departamant]] [[Manche]] e [[Bro-C'hall]].
== Douaroniezh ==
<gallery>
Omonville-la-Petite 8.JPG|Ar mor gwelet eus Mont-Clin.
</gallery>
* War aod [[Mor Breizh]] emañ Omonville-la-Petite.
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e [[Kanton Beaumont-Hague|Kanton Beaumont]] hag e [[Distrig Cherbourg]]. Lakaet e voe en [[Arondisamant Valognes]] e 1800. Lakaet e voe en [[Arondisamant Cherbourg]] e 1811<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20230207190947/http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=25587 Cassini – EHESS]</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas trizek gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 5,06% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=22034&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Mervel a reas tri milour eus ar gumun <ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=22034&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>
=== {{XXIvet kantved}} ===
* D'ar 1{{añ}} a viz Genver 2017 e voe lakaet e kumun nevez [[La Hague]], bet krouet en ur vodañ kumunioù [[Acqueville (Manche)|Acqueville]], [[Auderville]], [[Beaumont-Hague]], [[Biville]], [[Branville-Hague]], [[Digulleville]], [[Éculleville]], [[Flottemanville-Hague]], [[Gréville-Hague]], [[Herqueville (Manche)|Herqueville]], [[Jobourg]], Omonville-la-Petite, [[Omonville-la-Rogue]], [[Sainte-Croix-Hague]], [[Saint-Germain-des-Vaux]], [[Tonneville]], [[Urville-Nacqueville]], [[Vasteville]] ha [[Vauville (Manche)|Vauville]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20161006015348/http://www.manche.gouv.fr/content/download/28932/207837/file/Septembre.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel, Prefeti Manche, Gwengolo 2016]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Omonville-la-Petite 21.JPG|An iliz katolik.
Maison Jacques-Prévert.jpg|Ti Jacques Prévert.
Félix Mesnil tombe.jpg|Bez Félix Mesnil.
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Varzhin'', {{XIVvet kantved}}.
* Ti Jacques Prévert.
* Bez Félix Mesnil.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn <ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=17499 Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=50&id_source=13892 Memorial Genweb]</ref>.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=50&id_source=22035 Memorial Genweb]</ref>.
== Melestradurezh ==
== Tud ==
* [[Jacques Prévert]].
* [[Félix Mesnil]].
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù kozh Manche]]
nil6119tustn74d9tno8xf6e8ddg808
Omonville-la-Rogue
0
171872
2201344
2198753
2026-10-04T03:19:06Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2201344
wikitext
text/x-wiki
{{labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| skeudenn = Le port du Hâble d'Omonville-la-Rogue.jpg
| alc'hwez = An aod.
| ardamezioù =
| logo =
| bro = [[Normandi]]
| rannvro = [[Normandi (rannvro)|Normandi]]
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Cherbourg|Cherbourg]]
| kanton = [[Kanton La Hague|La Hague]]
| etrekumuniezh = Communauté d'agglomération du Cotentin
| bro velestradurel =
| maer = Pascal Monhurel
| amzer-gefridi = 2017-2020
| gorread = 4.29
| hedred = -1.843333
| ledred = 49.702500
| uk =
| ubi = 0
| ubr = 133
}}
''' Omonville-la-Rogue''' a oa ur gumun e [[departamant gall|departamant]] [[Manche]] e [[Bro-C'hall]].
== Douaroniezh ==
* War aod [[Mor Breizh]] emañ Omonville-la-Rogue.
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e [[Kanton Beaumont-Hague|Kanton Beaumont]] hag e [[Distrig Cherbourg]]. Lakaet e voe en [[Arondisamant Valognes]] e 1800. Lakaet e voe en [[Arondisamant Cherbourg]] e 1811<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20230207190947/http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=25588 Cassini – EHESS]</ref>.
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 23 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 6,61% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=23525&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Mervel a reas ur c’harter-mestr eus ar gumun e 1944<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=1100668 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
=== {{XXIvet kantved}} ===
* D'ar 1{{añ}} a viz Genver 2017 e voe lakaet e kumun nevez [[La Hague]], bet krouet en ur vodañ kumunioù [[Acqueville (Manche)|Acqueville]], [[Auderville]], [[Beaumont-Hague]], [[Biville]], [[Branville-Hague]], [[Digulleville]], [[Éculleville]], [[Flottemanville-Hague]], [[Gréville-Hague]], [[Herqueville]], [[Jobourg]], [[Omonville-la-Petite]], Omonville-la-Rogue, [[Sainte-Croix-Hague]], [[Saint-Germain-des-Vaux]], [[Tonneville]], [[Urville-Nacqueville]], [[Vasteville]] ha [[Vauville (Manche)|Vauville]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20161006015348/http://www.manche.gouv.fr/content/download/28932/207837/file/Septembre.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel, Prefeti Manche, Gwengolo 2016]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Eglise Saint-Jean-Baptiste Omonville-la-Rogue ERNOUF Guillaume.JPG|An iliz katolik.
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Yann-Vadezour'', {{XIIIvet kantved}}, kempennet er {{XVvet kantved}} hag en {{XVIIIvet kantved}}.
* Monumant ar re varv ouzh an iliz katolik, er vered, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=23525 Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=50&id_source=23525 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù kozh Manche]]
t4prktufzgjmquknox4hdv5z4fh3139
Sainte-Croix-Hague
0
171873
2201349
2117377
2026-10-04T04:17:32Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2201349
wikitext
text/x-wiki
{{labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| skeudenn = Sainte-Croix-Hague - Mairie.JPG
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù =
| logo =
| bro = [[Normandi]]
| rannvro = [[Normandi (rannvro)|Normandi]]
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Cherbourg|Cherbourg]]
| kanton = [[Kanton La Hague|La Hague]]
| etrekumuniezh = Communauté d'agglomération du Cotentin
| bro velestradurel =
| maer = Sébastien Rebours
| amzer-gefridi = 2017-2020
| gorread = 9.84
| hedred = -1.773333
| ledred = 49.638611
| uk =
| ubi = 60
| ubr = 182
}}
'''Sainte-Croix-Hague''' a oa ur gumun e [[departamant gall|departamant]] [[Manche]] e [[Bro-C'hall]].
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe da benn [[Kanton Sainte-Croix]] hag e [[Bann Cherbourg]]. Lakaet e voe en [[Arondisamant Valognes]] e 1800 hag e [[Kanton Beaumont-Hague|Kanton Beaumont]] e 1801. Lakaet e voe en [[Arondisamant Cherbourg]] e 1811<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20230207190947/http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=31340 Cassini – EHESS]</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 21 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 5,65% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=25477&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>; unan anezhe voe lazhet e [[Falisolle]] e [[Belgia]] d’an [[22 a viz Eost]] [[1914]], e penn-kentañ ar brezel, soudard er [[47vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|47vet Rujumant Troadegiezh]] e oa <ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=5793581 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Mervel a reas ur milour eus ar gumun e 1941 p’edo prizoniad-brezel en [[Ettmandorf]] en [[Alamagn]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=4586263 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
* Lazhet e voe c’hwec’h den nann-soudard eus ar gumun e 1944<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=25477&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>.
* Dieubet e voe ar gumun d’ar [[27 a viz Even]] [[1944]] gant ar 60vet rujumant eus [[tirlu]] [[SUA]].
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Lazhet e voe un archer mobil eus ar gumun d’ar [[26 a viz Du]] [[1957]] en un ambuskad e [[Oued Sly|Malakoff]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6073647 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
=== {{XXIvet kantved}} ===
* D'ar 1{{añ}} a viz Genver 2017 e voe lakaet e kumun nevez [[La Hague]], bet krouet en ur vodañ kumunioù [[Acqueville (Manche)|Acqueville]], [[Auderville]], [[Beaumont-Hague]], [[Biville]], [[Branville-Hague]], [[Digulleville]], [[Éculleville]], [[Flottemanville-Hague]], [[Gréville-Hague]], [[Herqueville]], [[Jobourg]], [[Omonville-la-Petite]], [[Omonville-la-Rogue]], Sainte-Croix-Hague, [[Saint-Germain-des-Vaux]], [[Tonneville]], [[Urville-Nacqueville]], [[Vasteville]] ha [[Vauville (Manche)|Vauville]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20161006015348/http://www.manche.gouv.fr/content/download/28932/207837/file/Septembre.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel, Prefeti Manche, Gwengolo 2016]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Eglise Saint-Jean-Baptiste Omonville-la-Rogue ERNOUF Guillaume.JPG|An iliz katolik.
</gallery>
* Iliz katolik ''ar Groaz Santel'', {{XVIIIvet kantved}}.
<gallery>
Sainte-Croix-Hague - Monument aux Morts.JPG|Ar monumant.
</gallery>
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=50&id_source=25477 Memorial Genweb]</ref.
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù kozh Manche]]
7j70v2hpb0zvftbvb6gezaukio171j1
Saint-Germain-des-Vaux
0
171874
2201348
2119300
2026-10-04T04:15:26Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2201348
wikitext
text/x-wiki
{{labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| skeudenn = Saint-Germain-des-Vaux_-_Mairie.JPG
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù =
| logo =
| bro = [[Normandi]]
| rannvro = [[Normandi (rannvro)|Normandi]]
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Cherbourg|Cherbourg]]
| kanton = [[Kanton La Hague|La Hague]]
| etrekumuniezh = Communauté d'agglomération du Cotentin
| bro velestradurel =
| maer = Joseph Cauvin
| amzer-gefridi = 2017-2020
| gorread = 6.36
| hedred = -1.920000
| ledred = 49.711944
| uk =
| ubi = 0
| ubr = 123
}}
'''Saint-Germain-des-Vaux''' a oa ur gumun e [[departamant gall|departamant]] [[Manche]] e [[Bro-C'hall]].
== Douaroniezh ==
<gallery>
Anse St Martin.jpg|Pleg Sant-Varzhin.
Port-Racine-soiree-estivale.jpg|Port Racine.
</gallery>
* War aod [[Mor Breizh]] emañ Saint-Germain-des-Vaux.
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e [[Kanton Beaumont-Hague|Kanton Beaumont]] hag e [[Distrig Cherbourg]]. Lakaet e voe en [[Arondisamant Valognes]] e 1800. Lakaet e voe en [[Arondisamant Cherbourg]] e 1811<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20230207190947/http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=32080 Cassini – EHESS]</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas daouzek gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 2,39% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=22036&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Mervel a reas tri milour eus ar gumun<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=22036&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>
=== {{XXIvet kantved}} ===
* D'ar 1{{añ}} a viz Genver 2017 e voe lakaet e kumun nevez [[La Hague]], bet krouet en ur vodañ kumunioù [[Acqueville (Manche)|Acqueville]], [[Auderville]], [[Beaumont-Hague]], [[Biville]], [[Branville-Hague]], [[Digulleville]], [[Éculleville]], [[Flottemanville-Hague]], [[Gréville-Hague]], [[Herqueville (Manche)|Herqueville]], [[Jobourg]], [[Omonville-la-Petite]], [[Omonville-la-Rogue]], [[Sainte-Croix-Hague]], Saint-Germain-des-Vaux, [[Tonneville]], [[Urville-Nacqueville]], [[Vasteville]] ha [[Vauville (Manche)|Vauville]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20161006015348/http://www.manche.gouv.fr/content/download/28932/207837/file/Septembre.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel, Prefeti Manche, Gwengolo 2016]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Rocher Geletan Saint-Germain-des-Vaux ERNOUF Guillaume.JPG|Ar Roc’h.
</gallery>
* Roc’h Geletan.
<gallery>
St-germain-vaux etennevaux 03.jpg|Ar peulvan.
</gallery>
* Peulvan Étennevaux.
<gallery>
Église saint Germain à la Rouelle, Saint-Germain-des-Vaux, France.jpg|An iliz katolik.
Chapelle Notre-Dame de Saint-Germain-des-Vaux (3).JPG|Ar chapel.
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Jermen''.
* Chapel ''Intron-Varia''.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù ù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=22036 Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=50&id_source=22036 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù kozh Manche]]
m6pj194nmeblobbhq2qlt04hgomhsvl
Tonneville
0
171875
2201351
2117384
2026-10-04T05:08:22Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2201351
wikitext
text/x-wiki
{{labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| skeudenn = Mairie de Tonneville (50).jpg
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù =
| logo =
| bro = [[Normandi]]
| rannvro = [[Normandi (rannvro)|Normandi]]
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Cherbourg|Cherbourg]]
| kanton = [[Kanton La Hague|La Hague]]
| etrekumuniezh = Communauté d'agglomération du Cotentin
| bro velestradurel =
| maer = Pascale Jumelin
| amzer-gefridi = 2020-2026
| gorread = 3.84
| hedred = -1.716111
| ledred = 49.643889
| uk =
| ubi = 19
| ubr = 171
}}
'''Tonneville''' a oa ur gumun e [[departamant gall|departamant]] [[Manche]] e [[Bro-C'hall]].
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e [[Kanton Sainte-Croix]] hag e [[Bann Cherbourg]]. Lakaet e voe en [[Arondisamant Valognes]] e 1800 hag e [[Kanton Beaumont-Hague|Kanton Beaumont]] e 1801. Lakaet e voe en [[Arondisamant Cherbourg]] e 1811<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20230207190947/http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=37735 Cassini – EHESS]</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas c’hwec’h gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 3,90% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=27553&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Lazhet e voe teir maouez nann-soudard e dibenn miz Even 1944<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=27553&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>.
* Dieubet e voe ar gumun d’ar [[27 a viz Even]] [[1944]] gant ar 60vet rujumant eus [[tirlu]] [[SUA]].
=== {{XXIvet kantved}} ===
* D'ar 1{{añ}} a viz Genver 2017 e voe lakaet e kumun nevez [[La Hague]], bet krouet en ur vodañ kumunioù [[Acqueville (Manche)|Acqueville]], [[Auderville]], [[Beaumont-Hague]], [[Biville]], [[Branville-Hague]], [[Digulleville]], [[Éculleville]], [[Flottemanville-Hague]], [[Gréville-Hague]], [[Herqueville (Manche)|Herqueville]], [[Jobourg]], [[Omonville-la-Petite]], [[Omonville-la-Rogue]], [[Sainte-Croix-Hague]], [[Saint-Germain-des-Vaux]], Tonneville, [[Urville-Nacqueville]], [[Vasteville]] ha [[Vauville (Manche)|Vauville]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20161006015348/http://www.manche.gouv.fr/content/download/28932/207837/file/Septembre.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel, Prefeti Manche, Gwengolo 2016]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Église Saint-Martin de Tonneville (2).jpg|An iliz katolik.
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Varzhin'', {{XIIvet kantved}}-{{XVIIvet kantved}}.
<gallery>
Tonneville - Monument aux Morts.jpg|Ar monumant.
</gallery>
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=27553 Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=50&id_source=27553 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù kozh Manche]]
2ll4jutd82bibho9g87o30t7x40vvaj
Urville-Nacqueville
0
171876
2201352
2117390
2026-10-04T05:18:51Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2201352
wikitext
text/x-wiki
{{labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| skeudenn = Plage Urville-Nacqueville.jpg
| alc'hwez = An draezhenn.
| ardamezioù =
| logo =
| bro = [[Normandi]]
| rannvro = [[Normandi (rannvro)|Normandi]]
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Cherbourg|Cherbourg]]
| kanton = [[Kanton La Hague|La Hague]]
| etrekumuniezh = Communauté d'agglomération du Cotentin
| bro velestradurel =
| maer = Yveline Druez
| amzer-gefridi = 2017-2020
| gorread = 11.58
| hedred = -1.738889
| ledred = 49.673889
| uk =
| ubi = 0
| ubr = 148
}}
'''Urville-Nacqueville''' a oa ur gumun e [[departamant gall|departamant]] [[Manche]] e [[Bro-C'hall]].
== Douaroniezh ==
<gallery>
Urville-Nacqueville - Plage et vestiges de blockhaus (4).JPG|An aod.
</gallery>
* War aod [[Mor Breizh]] emañ Urville-Nacqueville.
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
* E 1964 e voe kendeuzet kumunioù [[Urville-Hague|Urville]] ha [[Nacqueville]] en ur gumun nevez : Urville-Nacqueville.
=== {{XXIvet kantved}} ===
* D'ar 1{{añ}} a viz Genver 2017 e voe lakaet e kumun nevez [[La Hague]], bet krouet en ur vodañ kumunioù [[Acqueville (Manche)|Acqueville]], [[Auderville]], [[Beaumont-Hague]], [[Biville]], [[Branville-Hague]], [[Digulleville]], [[Éculleville]], [[Flottemanville-Hague]], [[Gréville-Hague]], [[Herqueville (Manche)|Herqueville]], [[Jobourg]], [[Omonville-la-Petite]], [[Omonville-la-Rogue]], [[Sainte-Croix-Hague]], [[Saint-Germain-des-Vaux]], [[Tonneville]], Urville-Nacqueville, [[Vasteville]] ha [[Vauville (Manche)|Vauville]]<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20161006015348/http://www.manche.gouv.fr/content/download/28932/207837/file/Septembre.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel, Prefeti Manche, Gwengolo 2016]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù kozh Manche]]
8ctln14okwchsnwcvhssfzhza21xnz5
Vasteville
0
171881
2201353
2117388
2026-10-04T05:20:24Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2201353
wikitext
text/x-wiki
{{labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| skeudenn = Vasteville (50) - La mairie.JPG
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù =
| logo =
| bro = [[Normandi]]
| rannvro = [[Normandi (rannvro)|Normandi]]
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Cherbourg|Cherbourg]]
| kanton = [[Kanton La Hague|La Hague]]
| etrekumuniezh = Communauté d'agglomération du Cotentin
| bro velestradurel =
| maer = Bruno Letourneur
| amzer-gefridi = 2020-2026
| gorread = 16.72
| hedred = -1.773056
| ledred = 49.594444
| uk =
| ubi = 3
| ubr = 175
}}
'''Vasteville''' a oa ur gumun e [[departamant gall|departamant]] [[Manche]] e [[Bro-C'hall]].
== Douaroniezh ==
<gallery>
Les_dunes_de_Vasteville_1.JPG|An tevennoù.
</gallery>
* Tost eus [[Mor Breizh]] emañ Vasteville.
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e [[Kanton Martinvast]] hag e [[Bann Cherbourg]]. Lakaet e voe en [[Arondisamant Valognes]] e 1800 hag e [[Kanton Beaumont-Hague|Kanton Beaumont]] e 1801. Lakaet e voe en [[Arondisamant Cherbourg]] e 1811<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20230207190947/http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=38948 Cassini – EHESS]</ref>.
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas seitek gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 3,46% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=28175&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>; unan anezhe voe lazhet e [[Falisolle]] e [[Belgia]] d’an [[22 a viz Eost]] [[1914]], e penn- kentañ ar brezel, soudard er [[1añ Rujumant Troadegiezh Trevadennel]] e oa <ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=5820200 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>; e [[Boezinge]] e [[Flandrez]] [[Belgia]] e varvas ur soudard eus ar gumun abalamour d'e c'hloazadennoù d’ar [[25 a viz Ebrel]] [[1915]], er [[74vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel (lu gall)|74vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel]] e oa<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5820199 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Mervel a reas ur milour eus ar gumun ha daouzek den nann-soudard<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=28175&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>.
* Dieubet e voe ar gumun d’an [[20 a viz Even]] [[1944]] gant ar 60vet rujumant eus [[tirlu]] [[SUA]].
=== Brezelioù didrevadennañ ===
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’an [[8 a viz Mae]] [[1954]] e [[Ðiện Biên Phủ]] en [[Tonkin]] er [[Viêtnam]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6015341 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
=== {{XXIvet kantved}} ===
* D'ar 1{{añ}} a viz Genver 2017 e voe lakaet e kumun nevez [[La Hague]], bet krouet en ur vodañ kumunioù [[Acqueville (Manche)|Acqueville]], [[Auderville]], [[Beaumont-Hague]], [[Biville]], [[Branville-Hague]], [[Digulleville]], [[Éculleville]], [[Flottemanville-Hague]], [[Gréville-Hague]], [[Herqueville (Manche)|Herqueville]], [[Jobourg]], [[Omonville-la-Petite]], [[Omonville-la-Rogue]], [[Sainte-Croix-Hague]], [[Saint-Germain-des-Vaux]], [[Tonneville]], [[Urville-Nacqueville]], Vasteville ha [[Vauville (Manche)|Vauville]]<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20161006015348/http://www.manche.gouv.fr/content/download/28932/207837/file/Septembre.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel, Prefeti Manche, Gwengolo 2016]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Vasteville_L'église.JPG|An iliz katolik.
</gallery>
* Iliz katolik ''Intron-Varia'', {{XIIIvet kantved}}-{{XVvet kantved}}-{{XIXvet kantved}}.
* Maner Toutfresville.
* Monumant ar re varv dirak an iliz katolik, luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=28175 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù kozh Manche]]
1eypi60h33cktbk911fixlzf6unox1l
Vauville (Manche)
0
171883
2201354
2117389
2026-10-04T05:20:33Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2201354
wikitext
text/x-wiki
{{labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| skeudenn = Vauville - Le Bourg.jpg
| alc'hwez = Ar vourc’h.
| ardamezioù =
| logo =
| bro = [[Normandi]]
| rannvro = [[Normandi (rannvro)|Normandi]]
| departamant = [[Manche]]
| arondisamant = [[Arondisamant Cherbourg|Cherbourg]]
| kanton = [[Kanton La Hague|La Hague]]
| etrekumuniezh = Communauté d'agglomération du Cotentin
| bro velestradurel =
| maer = Eric Pellerin
| amzer-gefridi = 2020-2026
| gorread = 16.35
| hedred = -1.84527777778
| ledred = 49.6383333333
| uk =
| ubi = 3
| ubr = 182
}}
'''Vauville''' a oa ur gumun e [[departamant gall|departamant]] [[Manche]] e [[Bro-C'hall]].
== Douaroniezh ==
<gallery>
Sud Cap de la Hague.jpg|An aod.
</gallery>
* War aod [[Mor Breizh]] emañ Vauville.
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Krouet e voe ar gumun e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e [[Kanton Beaumont-Hague|Kanton Beaumont]] hag e [[Bann Cherbourg]]. Lakaet e voe en [[Arondisamant Valognes]] e 1800. Lakaet e voe en [[Arondisamant Cherbourg]] e 1811<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20230207190947/http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=39085 Cassini – EHESS]</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas pemzek gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,64% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29556&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>; daou anezhe a voe lazhet e [[Emgann Rossignol|Rossignol]] e [[Belgia]] d’an [[22 a viz Eost]] [[1914]], e penn-kentañ ar brezel, unan a oa soudard er [[1añ Rujumant Troadegiezh Trevadennel]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=5671644 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>, egile a oa kanolier en [[2vet Rujumant Kanolierezh Trevadennel]] <ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=5637393 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Mervel a reas ur milour eus ar gumun ha pemp den nann-soudard <ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29556&dpt=50 Memorial Genweb]</ref>.
=== Brezelioù didrevadennañ ===
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Lazhet e voe ur martolod kanolier eus ar gumun d’ar [[23 a viz Kerzu]] [[1946]] en [[Hanoi]] en [[Tonkin]] er [[Viêtnam]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6240602 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
=== {{XXIvet kantved}} ===
* D'ar 1{{añ}} a viz Genver 2017 e voe lakaet e kumun nevez [[La Hague]], bet krouet en ur vodañ kumunioù [[Acqueville (Manche)|Acqueville]], [[Auderville]], [[Beaumont-Hague]], [[Biville]], [[Branville-Hague]], [[Digulleville]], [[Éculleville]], [[Flottemanville-Hague]], [[Gréville-Hague]], [[Herqueville (Manche)|Herqueville]], [[Jobourg]], [[Omonville-la-Petite]], [[Omonville-la-Rogue]], [[Sainte-Croix-Hague]], [[Saint-Germain-des-Vaux]], [[Tonneville]], [[Urville-Nacqueville]], [[Vasteville]] ha Vauville<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20161006015348/http://www.manche.gouv.fr/content/download/28932/207837/file/Septembre.pdf Dastumad an aktaoù melestradurel, Prefeti Manche, Gwengolo 2016]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Pierres pouquelées 3.jpg|An alez-toet.
Chateau-Vauville-Manche.jpg|Ar maner.
FranceNormandieVauvilleEglise.jpg|An iliz katolik.
</gallery>
* Liac’hven "Les Pierres Pouquelées".
* Ur maner.
* Iliz katolik ''Sant Varzhin'', 1160.
* Monumant ar re varv , luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=29556 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù kozh Manche]]
8wibcc6ekpbywztcwr29faw9gbf35tm
Renault FT
0
176316
2201322
2173577
2026-10-03T21:33:30Z
Kestenn
14086
Databox tankoù + daveenn
2201322
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|Renault FT|006400|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:SdKfz101.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur '''Renault FT''' war ziskouez e Mirdi an Arme e [[Pariz]] (Bro-C'hall).
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Kinnig
|-
! Bro
|{{Frañs}}
|-
! Doare
|[[Tank]] skañv
|-
! Akipaj
|2 zen
|-
! Armadur
|Ur [[Kanol 37 mm SA18|c'hanol 37 mm APX SA18]], unan pe div vindrailherez [[Hotchkiss Modèle 1914|Hotchkiss]] e [[8 mm Lebel|8 mm]]
|-
! Mare servij
|1918 - 1940 (e arme Bro-C'hall)
|-
! Produerien
|[[Renault]]<br>[[SOMUA]]<br>[[Berliet]]<br>[[Delaunay-Belleville]]
|-
! Mare produiñ
|1917-1919
|-
! Niver produet
|Etre {{formatnum:3000}} ha {{formatnum:4000}} hervez ar mammennoù
|-
! Adstummoù
|Stumm kanol<br>Stumm mindrailherez<br>Stumm TSF<br>Stummoù all kopiet ha poduet e broioù all
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>''Hervez ar stumm''
|-
! Mas
|6,5 - 7 tonenn
|-
! Hirder
|5 m
|-
! Ledander
|1,74 m
|-
! Uhelder
|2,14 m
|-
! Hobregon
|Etre 6 ha 16 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Galloud
|35 MN
|-
! Tizh war an hent
|8 km/h
|-
! ''Autonomie''
|65 km
|-
|}
Ar '''Renault FT''' (anvet ivez, goude ar C'hentañ Brezel-bed, an '''FT-17''', '''FT17''') a oa un [[tank skañv]] [[Bro-C'hall|gall]] bet modern-tre ha gant levezon bras war istor dizain an tankoù. An FT a oa ar c'hentañ [[tank]] produet o kaout e armamant en un [[Touribell (armamant)|douribell]] fiñvus a bep tu<ref>Bez e oa bet dija touribelloù fiñvus en a-raok war tankoù pe kentpatromoù, hag implijet e oant dija evit [[karr hobregonet (milourel)|kirri hobregonet]], met tank ebet er servij ne oa dafaret gant seurt gweladenn.</ref>. Doare renkañ ar Renault FT (kombod ar vourzhidi e tal, kombod ar c'heflusker a-dreñv, hag an armamant diazez en un douribell hedro) a oa deuet da vezañ hini darn eus an tankoù a vo savet da c'houde. Setu perak eo bet lod istorourien arbennikaet war ar [[brezel hobregonet]] oc'h ober eus ar Renault FT ar c'hentañ tank modern.
Ouzhpenn {{formatnum:3000}} tank skañv Renault FT a zo bet produet gant Bro-C'hall, an darn vrasañ anezho er bloavezh 1918. Goude ar [[kentañ Brezel-bed|C'hentañ Brezel-bed]], an tankoù FT a oa bet ezporzhiet a niveroù bras. Kopiennoù pe azasadurioù a oa bet savet er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] ([[M1917 (tank skañv)]]), en [[Rouantelezh Italia (1861-1946)|Italia]] ([[Fiat 3000]]), hag en [[Unvaniezh Soviedel]] ([[Tank T-18]]). Ar Renault FT a zo bet implijet er mare etre an daou vrezel dre ar bed a-bezh met pa oa kroget an [[Eil Brezel-bed]] e oa diamzeriet. Implijet e voe gant arme Frañs e-pad [[emgann Bro-C'hall]] c'hoazh<ref>{{fr}} François Bertin, ''Blindés 39/45'', emb. Ouest-France, 219 p., ISBN 978-2-73738022-8, p. 18</ref>. Ar skouerennoù a chome a voe adimplijet gant ar [[Wehrmacht]], dindan an anv ''SdKfz 730 (f)''.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Tankoù ar Brezel-bed kentañ}}
{{Karbedoù stourm hobregonet Japan an Eil Brezel-bed}}
[[Rummad:Tankoù ar C'hentañ Brezel-bed]]
[[Rummad:Tankoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Tankoù skañv]]
[[Rummad:Tankoù an Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Karbedoù Renault]]
qy4w2ajg2tm4fyciztj81m2u0fumqbi
Onitsha
0
176938
2201345
2164059
2026-10-04T03:19:14Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2201345
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Onitsha''' (''Ọ̀nị̀chà Mmílí'' e [[igboeg]]<ref name=":1">{{cite book |title=Njepu amaka--migration is rewarding: a sociocultural anthropological study of global economic migration |first=Eloka Chijioke Paul Nwolisa |last=Okanga |page=63 |publisher=Peter Lang |year=2003 |isbn=0-8204-6090-7}}</ref> pe ''Ọ̀nị̀chà'' hepken) a zo ur gêr vras war ribl reter ar [[stêr Nijer]], e [[Stad Anambra]] e su [[Nijeria]]. Ober a ra Onitsha, asambles gant kêrioù e su Stad Anambra, e norzh [[Stad Imo]] hag e [[Stad an Delta]] war ribl kornôg ar [[stêr Nijer]], un [[tolead kêr]] bras.<ref>[https://www.britannica.com/place/Onitsha-Nigeria Onitsha {{!}} Nigeria, Map, & History {{!}} Britannica], 2023-11-08, war www.britannica.com</ref><ref>[https://www.ajemates.org/index.php/ajemates/article/download/278/247 Onitsha, Anambra state urbanization and the housing challenges], 2023-11-08, war www.ajemates.org</ref> E 2016 e oa 8 milion a dud o vevañ en tolead-se. En Onitsha hec'h-unan e oa 1 695 000 annezad e 2024.<ref>[https://web.archive.org/web/20220308163926/https://www.macrotrends.net/cities/22013/onitsha/population Onitsha, Nigeria Metro Area Population 1950-2022], 2022-03-08, war www.macrotrends.net</ref>
Eus ar [[kenel|genel]] Igbo eo an annezidi, ha komz a reont ar yezh [[igboeg|igboek]]. Komzet e vez ar [[saozneg]] hag ar [[pidgin]] nijerian ivez. Yezhoù afrikan all a vez komzet, eus keneloù all eus Nijeria dedennet gant an hub ekonomikel a zo eus Onitsha.
Onitsha e oa ar gêr saotretañ er bed e 2016<ref>France Info TV Site Internet: https://www.francetvinfo.fr/meteo/particules-fines/carte-voici-les-500-villes-les-plus-polluees-du-monde_1846403.html</ref>. Hervez Africapolis<ref>[https://doi.org/10.1787/b6bccb81-en ''OCDE/CSAO (2020), Africa's Urbanisation Dynamics 2020 : Africapolis, Mapping a New Urban Geography, West African Studies''], Embannadur OCDE, Pariz, 2020, {{ISBN|978-92-64-57958-3}}, 2024-02-23</ref> e vo meurgêr Onitsha unan eus toleadoù stankañ ar bed e 2050. E 2023 eo bet rakwelet gant [[McKinsey]] e taougemento he [[diorren denel]] e 2045 abalamour d'ar feur araokadur a vremañ<ref name=":1" />.
== Lennegezh ==
Kreskiñ a ra ur "marc'had al lennegezh" en Onitsha er bloavezhioù 1950 ha 1960, ar pezh a grou ur "boum" lennegel e Nijeria e saozneg [[pidgin]]. ''Onitsha Market Literature'' (lennegezh marc'had Onitsha) a zo ur skouer vat eus sevenadur poblek Afrika, gant dodennoù evel diaesterioù ar garantez, ar vuhez familh, ha poanioù a bep seurt.
Kement-se a c'hoarvez ivez e norzh Nijeria, e [[haousaeg]] dreist-holl, ar ''Kano Market Literature''.
Kaoz zo eus Onitsha e div oberenn lennegel europat :
* ''[[Onitsha (romant)|Onitsha]]'', romant gant ar skrivagner breizhat ha morisat [[Jean-Marie Gustave Le Clézio]], embannet e 1991 e ti [[Gallimard]]
* ''The Hole of Onitsha'' (toull / islonk Onitsha) gant ar skrivagner ha kazetenner polonat [[Ryszard Kapuściński]], en e levr ''Heban'' (ebena) e 1998.
== Gevelliñ ==
Gevellet eo Onitsha gant :
* {{gevelliñ|Compton (Kalifornia)|SUA|USA|bloavezh=2010}} ([[Kalifornia]])<ref name=Sistercities>[http://www.comptonsistercities.org/ Sister Cities of Compton], comptonsistercities.org, 2013-07-02</ref>
* {{gevelliñ|Indianapolis|SUA|USA|bloavezh=2017}} ([[Indiana]])<ref>[http://www.indystar.com/story/news/2017/06/26/indy-partners-nigerian-city-business-cultural-exchange/413559001/ Indy partners with Nigerian city for business, cultural exchange] gant Elena Mejia Lutz, 26 a viz Even 2017, The Indianapolis Star.</ref>
== Daveoù ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù Nijeria]]
[[Rummad:Anambra]]
p0okhj4bgtjiv2w94b15klngk8c642s
Panzerkampfwagen I
0
179625
2201321
2185970
2026-10-03T21:13:38Z
Kestenn
14086
2201321
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|Panzerkampfwagen I|006400|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:SdKfz101.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur '''Panzer I''' war ziskouez en Deutsches Panzermuseum e [[Munster]] (Alamagn).
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Kinnig
|-
! Bro
|{{Trede Reich}}
|-
! Doare
|[[Tank]] skañv
|-
! Akipaj
|2 zen
|-
! Armadur
|Div vindrailherez [[Maschinengewehr 13|MG 13]], ha [[Maschinengewehr 34|MG 34]] war-lerc'h, e [[7,92 × 57 mm Mauser|7,92 mm]]
|-
! Mare servij
|1934 - 1945 ([[Wehrmacht]])
|-
! Produerien
|[[Henschel]]<br>[[MAN (embregerezh)|MAN]]<br>[[Krupp]]<br>[[Daimler]]
|-
! Mare produiñ
|1934-1936<br>1942 (stumm F)
|-
! Niver produet
|Ouzhpenn {{formatnum:2000}}
|-
! Adstummoù
|[[Ausführung|Ausf.]] A, B ha F
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#006400; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>''(stumm C)''
|-
! Mas
|5,4 tonenn
|-
! Hirder
|4,03 m
|-
! Ledander
|2,05 m
|-
! Uhelder
|1,72 m
|-
! Hobregon
|Etre 7 ha 13 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Galloud
|60 MN
|-
! Tizh war an hent
|27 km/h
|-
! ''Autonomie''
|200 km
|-
! Treuziñ ur skoilh a-blom
|0,335 m
|-
! Treuziñ un toull
|1,40 m
|-
! Diribin
|58 %
|-
|}
Ar '''Panzerkampfwagen I''' '''[[Sonderkraftfahrzeug|Sd. Kfz.]] 101''', berraet e '''PzKpf. I''' pe '''Panzer I''', zo un [[tank skañv]] bet produet en [[Alamagn]] etre 1934 ha 1936.
Soñjet e oa bet adalek 1932 evit gourdoniñ an akipajoù tank nevez, pa oa Alamagn o kregiñ da adsevel he arme goude ar [[Brezel-bed Kentañ]] ha [[feur-emglev Versailhez]]. Abalamour da se e oa savet warnañ div vindrailherez [[Maschinengewehr 13|MG 13]] hepken, ha div [[MG 34]] en o flas war-lerc’h. Diskouezet e voe kalzik e dibunadegoù an [[Naziegezh|Nazied]] er bloavezhioù 1930 evel ostilh propaganda. Implijet e voe evit ar wech kentañ e-pad [[Brezel diabarzh Spagn|Brezel Spagn]], hag e deroù an [[Eil Brezel-bed]], met buan e tiskouezas bezañ re dreut e armamant hag e hobregon a-enep tankoù enebourien an [[Trede Reich]]. E 1942 e voe tennet diouzh an talbenn hag adimplijet evel tank gourdoniñ.
== Stummoù ==
Tri stumm eus ar Panzer I a voe graet : an hini kentañ (A) a oa re wan e geflusker [[Krupp]]. Buan a-walc'h e voe cheñchet anezhañ, ha ranket e voe hiraat kastell-karr an tank evit en ober, ha kemmañ e zistroñserezh. Skingomzerioù a voe staliet ivez. Ouzhpenn {{formatnum:2000}} skouerenn eus ar stumm-mañ, anvet B, a voe produet. Un 200 tank komandamant bennak a voe graet e 1936-1938 diwar ar Panzer I ivez. Difiñv e oa o zouribell, ha ledanoc'h, evit degemer un akipaj tri den. Daou skingomzer a oa e-bourzh, hag ur vindrailherez hepken<ref name="">{{Fr}} FOSS Christopher F., ''Chars de la 2<sup>e</sup> Guerre mondiale'', PML Éditions, 1994, ISBN 2-87628-896-6, pp. 32-35</ref><ref>{{en}} ''[https://tankmuseum.org/tank-nuts/tank-collection/panzer-i-command-tank Panzer I Command Tank]'', The Tank Museum (lennet d'an 23/03/2026)</ref>.
Ur stumm diwezhañ hobregonet-kenañ, anvet F, a voe produet 30 skouerenn anezhañ e 1942. E roll e oa souten an droadegiezh<ref>{{fr}} DUBOIS Emmanuel, ''[https://www.secondeguerre.net/articles/chars/de/lg/ch_panzer1modf.html Panzer I mod. F]'', Seconde Guerre (lennet d'an 22/03/2026)</ref>.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Tankoù an Eil Brezel-bed}}
[[Rummad:Tankoù Alamagn]]
[[Rummad:Tankoù skañv]]
dt3443og87741ou7onpmbl8lt8z3t6f
SD 2
0
180031
2201314
2201299
2026-10-03T18:22:23Z
Kestenn
14086
Eneptud > enepden (so. TermOfis + pennad nevez).
2201314
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Sd2 opened.jpg|thumb|Tresadenn un SD 2 digor, a-raok he zarzhadenn.]]
An '''SD 2''' (''Sprengbombe Dickwandig 2 kg'') a oa un [[Arm-isvunisionoù|arm isvunisionoù enni]], [[Arm enepden|enepden]], implijet gant al [[Luftwaffe]] [[Alamagn|alaman]] e-pad an [[Eil Brezel-bed]], e [[Bro-Saoz]]<ref>{{en}} James I Rogers, [https://www.theguardian.com/uk/the-northerner/2013/jun/21/butterfly-bombs-luftwaffe-cleethorpes-grimsby ''Remembering the terror the Luftwaffe's butterfly bombs brought to the North''], The Guardian, 21/06/2013 (lennet d'ar 01/05/2026)</ref>, en [[Italia]]<ref>{{en}} [https://www.iwm.org.uk/collections/item/object/205526831 ''FIFTH ARMY : ANZIO BRIDGEHEAD DEFEATING THE ANTI-PERSONNEL BOMB''], Imperial War Museums (lennet d'ar 01/05/2026)</ref> ha war [[Talbenn ar Reter (Eil Brezel-bed)|dalbenn ar Reter]] da skouer.
Stumm kranennoù a oa d'an SD 2. Ur wech bannet diwar ur [[nijerez|c'harr-nij]] e tigore ar granenn e peder lodenn, en ur armiñ ur granenn all, [[danvez-tarzh]] enni, hag a darzhe a-wechoù diouzhtu, gwechoù all goude ur prantad etre 8 ha 30 munutenn<ref>{{en}} [https://www.lonesentry.com/blog/german-butterfly-bomb.html ''German Butterfly Bomb]'', Lone Sentry Blog, 26/11/2010 (lennet d'ar 01/05/2026)</ref>. Ar c'hentañ bombezennoù a-seurt-se e oa en [[Istor]], ha kalz tud, siviled en o zouez, zo bet lazhet en ur zornata anezhe. Reoù a vez kavet e Bro-Saoz hiziv an deiz c'hoazh. ''Butterfly Bombs'' ("bombezennoù [[balafenn]]") eo o lesanv eno.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Armoù isvunisionoù]]
[[Rummad:Armoù alaman an Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Armoù eneptud]]
7mcv435rnlieqtchaxa1p75gmufppgq
Koktel Molotov
0
181097
2201366
2201251
2026-10-04T08:45:33Z
Llydawr
145
2201366
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Training bijstandseenheid 12 (molotov zoom).jpg|thumb|upright 0.8|Ur c'hoktel Molotov prest da vezañ bannet.]]
Ur '''c'hoktel Molotov''' zo un [[arm]] entaner hag a c'hall bezañ fardet aes diwar ul liñvenn danus ([[esañs]] pe [[Alkool (kimiezh)|alkool]] peurliesañ), ur voutailh [[gwer|wer]], hag un tamm lien. Anvet eo diwar [[Vyatcheslav Molotov]] ([[1880]]-[[1986]]), bet [[Ministr an Aferioù estren (URSS)|ministr Aferioù estren]] an [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]] etre [[1939]] ha [[1946]].
== Mont en-dro ==
[[Restr:Molotovin cocktail.jpg|thumb|upright 0.8|Ur c'hoktel Molotov produet a-yoc'h e Finland er Brezel Goañv : un alumetezenn "korventenn" zo stag outañ evit an tanañ.]]
Al liñvenn danus a vez lakaet en ur voutailh wer. Gallout a reer ouzhpennañ danvezioù all enni, evel [[polistiren]] pe [[eoul]]-keflusker da skouer, evit degas perzhioù disheñvel d'ar meskaj. A-raok bannañ ar c'hoktel e lakaer tan en tamm lien stag ouzh ar voutailh : pa dizh ar c'hoktel ar vukenn e tarzh gwer an endalc'her hag e vez plantet tan el liñvenn, a vez strewet war al lec'h stoket, en ur ledañ mui pe vui hervez he aozennoù. Ar voutailh a c'hall bezañ stouvet pe gant an tamm lien e-unan, pe gant ur stouv klasel, e [[lij]] da skouer.
A-wechoù e c'heller implijout danvezioù hipergolek evit tanañ ar meskaj, evel [[trenkenn sulfurek]] ({{Kim|H|2|SO|4}}) er strilheoul ha [[klorat kaliom]] ({{Kim|KClO|3}}) war an tamm lien. An daou zanvez a zazgwered etrezeo evit lakaat tan el liñvenn. Dañjerusoc'h c'hoazh eo an doare-se.
== Implij ==
Testeniekaet eo implij boutailhadoù entaner gant soudarded ar jeneral [[Francisco Franco]] e-kerzh [[Brezel diabarzh Spagn]] : e miz Gouere 1936, e-kerzh [[Emgann Seseña]] e [[Proviñs Toledo]], ober a rejont gante evit distruj tankoù [[T-26 (tank)|T-26]] ar [[Eil Republik spagnol|Republik]]. Implijet e voent gant Finniz er [[Brezel Goañv]] (1939-[[1940]]) ; gante e voent lesanvet ''Molotovin cocktail'' evit ober goap eus Vyatcheslav Molotov, ministr aferioù estren o enebourien soviedat<ref>{{Fr}} Pierre Ropert, [https://www.radiofrance.fr/franceculture/du-cocktail-molotov-au-bandera-smoothie-ukrainien-histoire-d-une-arme-incendiaire-1498824 ''Du "cocktail Molotov" au "Bandera smoothie" ukrainien : histoire d'une arme incendiaire''], France Culture, 10/03/2022 (lennet d'an 13/09/2026)</ref>.
Abalamour d'ar c'hoktelioù Molotov bezañ marc'hadmat hag aes da fardañ, implijet e vezont gant manifesterien a-enep ar polis da skouer<ref>{{Fr}} [http://apa.online.free.fr/breve.php3?id_breve=1608 ''CPE : des manifestants lancent des cocktails Molotov sur les gendarmes à Rennes (AP)''], APA, 17/03/2026 ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fapa.online.free.fr%2Fbreve.php3%3Fid_breve%3D1608 diellet], lennet d'an 13/09/2026)</ref><ref>{{Fr}} Juliette Moreau Alvarez, [https://www.bfmtv.com/paris/manifestation-du-1er-mai-a-paris-le-policier-brule-par-un-cocktail-molotov-toujours-hospitalise_AV-202305020290.html ''Manifestation du 1er-Mai à Paris: le policier brûlé par un cocktail Molotov toujours hospitalisé''], BFM, 02/05/2023 (lennet d'an 13/09/2026)</ref><ref>{{Fr}} Donald Weber, [https://www.vice.com/fr/article/les-jolis-cocktails-molotov-de-la-revolution-ukrainienne/ ''Santé ! Les jolis cocktails Molotov de la révolution ukrainienne''], Vice, 07/03/2014 (lennet d'an 13/09/2026)</ref>, e-kerzh brezelioù asimetrek evel [[Brezel Norzhiwerzhon|Norzhiwerzhon]] e dibenn an {{XXvet kantved}} hag e [[Brezel Gaza abaoe 2023|bandenn Gaza abaoe 2023]]<ref>{{Fr}} [https://www.20minutes.fr/monde/4184255-20251107-cisjordanie-deux-adolescents-tues-armee-israelienne-avoir-lance-cocktails-molotov ''Cisjordanie : Deux adolescents tués par l’armée israélienne pour avoir lancé des cocktails Molotov''], 20 Minutes, 07/11/2025 (lennet d'an 13/09/2026)</ref>), pe diwar atiz ar Stadoù o-unan, evit armiñ ar boblañs a-enep un alouber, evel er [[Rouantelezh-Unanet]] e 1940 hag en [[Ukraina]] e [[2022]]<ref>{{Fr}} James Stout, [https://www.nationalgeographic.fr/histoire/en-ukraine-le-recours-massif-aux-cocktails-molotov-pour-resister ''En Ukraine, le recours massif aux cocktails Molotov pour résister''], National Geographic, 11/03/2022 (lennet d'an 13/09/2026)</ref>.
<gallery mode="packed" heights="150px">
Spanish civil war molotov cocktail.png|Ur soudard [[Karlouriezh|karlourat]] e Brezel diabarzh Spagn.
MWP Sidolowka satchel molotov.JPG|Koktelioù Molotov fardet e-kerzh [[Emsavadeg Varsovia]] (1944).
Reporter’s Notebook - Thriving Kyiv Becomes Battle Zone, Almost Overnight 03 (cropped).jpg|Siviled o prientiñ koktelioù Molotov e [[Kyiv]], d'ar 26 a viz C'hwevrer 2022.
Molotowcocktail.jpg|Disoc'h ur c'hoktel Molotov kouezhet war al leur e 2007 en [[Alamagn]], en ur vanifestadeg a-enep ar G8.
</gallery>
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Armoù]]
r8pbplwy8rp94et8jul9n1gony7wfip
2201369
2201366
2026-10-04T09:48:34Z
Ar choler
52661
Disc’hraet kemmoù [[Special:Diff/2201366|2201366]] a-berzh [[Special:Contributions/Llydawr|Llydawr]] ([[User talk:Llydawr|kaozeal]]) esañs ≠ strilheoul
2201369
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Training bijstandseenheid 12 (molotov zoom).jpg|thumb|upright 0.8|Ur c'hoktel Molotov prest da vezañ bannet.]]
Ur '''c'hoktel Molotov''' zo un [[arm]] entaner hag a c'hall bezañ fardet aes diwar ul liñvenn danus ([[strilheoul]] pe [[Alkool (kimiezh)|alkool]] peurliesañ), ur voutailh [[gwer|wer]], hag un tamm lien. Anvet eo diwar [[Vyatcheslav Molotov]] ([[1880]]-[[1986]]), bet [[Ministr an Aferioù estren (URSS)|ministr Aferioù estren]] an [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]] etre [[1939]] ha [[1946]].
== Mont en-dro ==
[[Restr:Molotovin cocktail.jpg|thumb|upright 0.8|Ur c'hoktel Molotov produet a-yoc'h e Finland er Brezel Goañv : un alumetezenn "korventenn" zo stag outañ evit an tanañ.]]
Al liñvenn danus a vez lakaet en ur voutailh wer. Gallout a reer ouzhpennañ danvezioù all enni, evel [[polistiren]] pe [[eoul]]-keflusker da skouer, evit degas perzhioù disheñvel d'ar meskaj. A-raok bannañ ar c'hoktel e lakaer tan en tamm lien stag ouzh ar voutailh : pa dizh ar c'hoktel ar vukenn e tarzh gwer an endalc'her hag e vez plantet tan el liñvenn, a vez strewet war al lec'h stoket, en ur ledañ mui pe vui hervez he aozennoù. Ar voutailh a c'hall bezañ stouvet pe gant an tamm lien e-unan, pe gant ur stouv klasel, e [[lij]] da skouer.
A-wechoù e c'heller implijout danvezioù hipergolek evit tanañ ar meskaj, evel [[trenkenn sulfurek]] ({{Kim|H|2|SO|4}}) er strilheoul ha [[klorat kaliom]] ({{Kim|KClO|3}}) war an tamm lien. An daou zanvez a zazgwered etrezeo evit lakaat tan el liñvenn. Dañjerusoc'h c'hoazh eo an doare-se.
== Implij ==
Testeniekaet eo implij boutailhadoù entaner gant soudarded ar jeneral [[Francisco Franco]] e-kerzh [[Brezel diabarzh Spagn]] : e miz Gouere 1936, e-kerzh [[Emgann Seseña]] e [[Proviñs Toledo]], ober a rejont gante evit distruj tankoù [[T-26 (tank)|T-26]] ar [[Eil Republik spagnol|Republik]]. Implijet e voent gant Finniz er [[Brezel Goañv]] (1939-[[1940]]) ; gante e voent lesanvet ''Molotovin cocktail'' evit ober goap eus Vyatcheslav Molotov, ministr aferioù estren o enebourien soviedat<ref>{{Fr}} Pierre Ropert, [https://www.radiofrance.fr/franceculture/du-cocktail-molotov-au-bandera-smoothie-ukrainien-histoire-d-une-arme-incendiaire-1498824 ''Du "cocktail Molotov" au "Bandera smoothie" ukrainien : histoire d'une arme incendiaire''], France Culture, 10/03/2022 (lennet d'an 13/09/2026)</ref>.
Abalamour d'ar c'hoktelioù Molotov bezañ marc'hadmat hag aes da fardañ, implijet e vezont gant manifesterien a-enep ar polis da skouer<ref>{{Fr}} [http://apa.online.free.fr/breve.php3?id_breve=1608 ''CPE : des manifestants lancent des cocktails Molotov sur les gendarmes à Rennes (AP)''], APA, 17/03/2026 ([https://archive.wikiwix.com/cache/?url=http%3A%2F%2Fapa.online.free.fr%2Fbreve.php3%3Fid_breve%3D1608 diellet], lennet d'an 13/09/2026)</ref><ref>{{Fr}} Juliette Moreau Alvarez, [https://www.bfmtv.com/paris/manifestation-du-1er-mai-a-paris-le-policier-brule-par-un-cocktail-molotov-toujours-hospitalise_AV-202305020290.html ''Manifestation du 1er-Mai à Paris: le policier brûlé par un cocktail Molotov toujours hospitalisé''], BFM, 02/05/2023 (lennet d'an 13/09/2026)</ref><ref>{{Fr}} Donald Weber, [https://www.vice.com/fr/article/les-jolis-cocktails-molotov-de-la-revolution-ukrainienne/ ''Santé ! Les jolis cocktails Molotov de la révolution ukrainienne''], Vice, 07/03/2014 (lennet d'an 13/09/2026)</ref>, e-kerzh brezelioù asimetrek evel [[Brezel Norzhiwerzhon|Norzhiwerzhon]] e dibenn an {{XXvet kantved}} hag e [[Brezel Gaza abaoe 2023|bandenn Gaza abaoe 2023]]<ref>{{Fr}} [https://www.20minutes.fr/monde/4184255-20251107-cisjordanie-deux-adolescents-tues-armee-israelienne-avoir-lance-cocktails-molotov ''Cisjordanie : Deux adolescents tués par l’armée israélienne pour avoir lancé des cocktails Molotov''], 20 Minutes, 07/11/2025 (lennet d'an 13/09/2026)</ref>), pe diwar atiz ar Stadoù o-unan, evit armiñ ar boblañs a-enep un alouber, evel er [[Rouantelezh-Unanet]] e 1940 hag en [[Ukraina]] e [[2022]]<ref>{{Fr}} James Stout, [https://www.nationalgeographic.fr/histoire/en-ukraine-le-recours-massif-aux-cocktails-molotov-pour-resister ''En Ukraine, le recours massif aux cocktails Molotov pour résister''], National Geographic, 11/03/2022 (lennet d'an 13/09/2026)</ref>.
<gallery mode="packed" heights="150px">
Spanish civil war molotov cocktail.png|Ur soudard [[Karlouriezh|karlourat]] e Brezel diabarzh Spagn.
MWP Sidolowka satchel molotov.JPG|Koktelioù Molotov fardet e-kerzh [[Emsavadeg Varsovia]] (1944).
Reporter’s Notebook - Thriving Kyiv Becomes Battle Zone, Almost Overnight 03 (cropped).jpg|Siviled o prientiñ koktelioù Molotov e [[Kyiv]], d'ar 26 a viz C'hwevrer 2022.
Molotowcocktail.jpg|Disoc'h ur c'hoktel Molotov kouezhet war al leur e 2007 en [[Alamagn]], en ur vanifestadeg a-enep ar G8.
</gallery>
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Armoù]]
aveok1ttrfvzungzn0nxb72lzdz155s
Tan-gwall an MV June Aster
0
181102
2201368
2200147
2026-10-04T08:52:53Z
Llydawr
145
2201368
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
D'an [[9 a viz Gwengolo]] [[2026]], d'abardaez, un [[tan-gwall]] a oa kroget el lestr-treizh [[Filipinez|filipinat]] MV ''June Aster'' nepell diouzh [[Bayan ng Coron]]. En holl e oa 115 treizhad ha 17 martolod<ref name=":1">{{cite news |title=Missing in Coron ferry fire down to 84; 2 passengers missed trip |url=https://www.philstar.com/nation/2026/09/11/2555574/missing-coron-ferry-fire-down-84-2-passengers-missed-trip |work=[[The Philippine Star]] |date=September 11, 2026|last=Ramirez|first=Renalyn|access-date=September 11, 2026}}</ref>. An tan a oa bet merzhet da 6eur45 goude merenn [[Filipinez Standard Time|PHT]] ([[UTC+8]]) war-dro 1,2 [[milmor]] er [[Biz (roud-avel)|biz]] da Barangay Marcilla en enez Coron<ref name="GMA">{{cite news |title=Fire hits passenger ship with over 100 on board in waters off Coron |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/regions/1001826/five-reported-dead-as-fire-hits-passenger-ship-from-el-nido-in-waters-off-coron/story/ |publisher=[[GMA News Online]] |date=9 a viz Gwengolo 2026 |access-date=September 10, 2026}}</ref>. 77 treizhiad, d'an nebeutañ, zo marvet, 43 zo bet savetaet ha 13 zo dianket.
== Enklask ==
{{multiple image
| align = right
| footer = An MV ''June Aster'' goude an tan-gwall, skeudenn a-gostez (a-gleiz); gwelet eus an oabl (a-zehoù)
| image1 = MV June Aster after fire.jpg
| image2 = Palawan ferry fire aftermath.jpg
| total_width = 420
| caption1 =
| caption2 =
}}
D'an 10 a viz Gwengolo 2026 ne oa ket kavet c'hoazh gant ar pennadurezhioù abeg an tan-gwall<ref name="GMA"/>. Hervez testoù e bourzh ar vag e oa kroget an tan e strad al lestr, a embann [[gwarded-aod Filipinez]]. Tud mannet bev o devoa embannet e oa bet un darzhadenn a-raok an tan-gwall hag e oa bet troc'het an tredan raktal gant moged e-leizh a-raok ma vije an tan o redek prim dre ar vag.<ref name="explosion">{{Cite news |date=September 10, 2026 |title=Thick smoke, rough seas hamper search for 86 missing MV June Aster passengers |url=https://www.abs-cbn.com/news/regions/2026/9/10/thick-smoke-rough-seas-hamper-search-for-86-missing-mv-june-aster-passengers-1816 |access-date=10 a viz Gwengolo 2026 |publisher=[[ABS-CBN]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=September 10, 2026 |title=Five dead, 43 rescued, 86 still missing as survivors recall sudden blast and sudden blackout in lower deck accommodations |url=https://palawandailynews.com/maritime/five-dead-43-rescued-86-still-missing-as-survivors-recall-sudden-blast-and-sudden-blackout-in-lower-deck-accomodations/ |access-date=September 13, 2026 |last=Talabucon|first=Hanna Camella|work=Palawan Daily News}}</ref>
Chomet e oa diank ar c'habiten, Roel Sarmiento e anv, e-pad pemp devezh goude an tan-gwall. En ur gemennadenn embannet gantañ, en doa embannet e oa bet kelaouet eus un tan gant ur bourzhiad ha roet an urzh d'an dreizhidi da bignat war ar pont ha da brientiñ an dafar eneptan. Embannet en deus e oa bet dibosubl dezhañ da c'hervel an holl dreizhidi dre ma oa bet troc'het an tredan pa oa an tan o vont prim war-raok. Urzhiet en doa da guitaat ar vag war bigi saveteiñ. Bet e oa bet o vont war unan anezho goude ma vije bet goulennet dezhañ meur a-wech d'en ober gant bourzhidi da lammaat en dour, ouzhpennet en doa en doa sikouret meur a zen da derc'hout kuit.<ref>{{Cite news |date=September 16, 2026 |title=EXCLUSIVE: MV June Aster captain recounts harrowing escape with crew, passengers |url=http://abs-cbn.com/news/regions/2026/9/16/exclusive-mv-june-aster-captain-recounts-harrowing-escape-with-crew-passengers-0846 |access-date=September 16, 2026 |publisher=[[ABS-CBN]]}}</ref>
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:2026]]
[[Rummad:Peñseoù]]
[[Rummad:Istor Filipinez]]
4b8vcikl975lgv3r58a09ws0du5ylbd
2201372
2201368
2026-10-04T11:02:14Z
Llydawr
145
2201372
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
D'an [[9 a viz Gwengolo]] [[2026]], d'abardaez, un [[tan-gwall]] a oa kroget el lestr-treizh [[Filipinez|filipinat]] MV ''June Aster'' nepell diouzh [[Bayan ng Coron]]. En holl e oa 115 treizhad ha 17 martolod<ref name=":1">{{cite news |title=Missing in Coron ferry fire down to 84; 2 passengers missed trip |url=https://www.philstar.com/nation/2026/09/11/2555574/missing-coron-ferry-fire-down-84-2-passengers-missed-trip |work=[[The Philippine Star]] |date=September 11, 2026|last=Ramirez|first=Renalyn|access-date=September 11, 2026}}</ref>. An tan a oa bet merzhet da 6eur45 goude merenn [[Filipinez Standard Time|PHT]] ([[UTC+8]]) war-dro 1,2 [[milmor]] er [[Biz (roud-avel)|biz]] da Barangay Marcilla en enez Coron<ref name="GMA">{{cite news |title=Fire hits passenger ship with over 100 on board in waters off Coron |url=https://www.gmanetwork.com/news/topstories/regions/1001826/five-reported-dead-as-fire-hits-passenger-ship-from-el-nido-in-waters-off-coron/story/ |publisher=[[GMA News Online]] |date=9 a viz Gwengolo 2026 |access-date=September 10, 2026}}</ref>. 77 treizhiad, d'an nebeutañ, zo marvet, 43 zo bet savetaet ha 13 zo dianket.
== Enklask ==
{{multiple image
| align = right
| footer = An MV ''June Aster'' goude an tan-gwall, skeudenn a-gostez (a-gleiz); gwelet eus an oabl (a-zehoù)
| image1 = MV June Aster after fire.jpg
| image2 = Palawan ferry fire aftermath.jpg
| total_width = 420
| caption1 =
| caption2 =
}}
D'an 10 a viz Gwengolo 2026 ne oa ket kavet c'hoazh gant ar pennadurezhioù abeg an tan-gwall<ref name="GMA"/>. Hervez testoù e bourzh ar vag e oa kroget an tan e strad al lestr, war lavar [[gwarded-aod Filipinez]]. Tud manet bev o devoa embannet e oa bet un darzhadenn a-raok an tan-gwall hag e oa bet troc'het an tredan raktal gant moged e-leizh a-raok ma vije an tan o redek prim dre ar vag<ref name="explosion">{{Cite news |date=September 10, 2026 |title=Thick smoke, rough seas hamper search for 86 missing MV June Aster passengers |url=https://www.abs-cbn.com/news/regions/2026/9/10/thick-smoke-rough-seas-hamper-search-for-86-missing-mv-june-aster-passengers-1816 |access-date=10 a viz Gwengolo 2026 |publisher=[[ABS-CBN]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=September 10, 2026 |title=Five dead, 43 rescued, 86 still missing as survivors recall sudden blast and sudden blackout in lower deck accommodations |url=https://palawandailynews.com/maritime/five-dead-43-rescued-86-still-missing-as-survivors-recall-sudden-blast-and-sudden-blackout-in-lower-deck-accomodations/ |access-date=September 13, 2026 |last=Talabucon|first=Hanna Camella|work=Palawan Daily News}}</ref>.
Chomet e oa diank ar c'habiten, Roel Sarmiento e anv, e-pad pemp devezh goude an tan-gwall. En ur gemennadenn embannet gantañ en doa embannet e oa bet kelaouet eus un tan gant ur bourzhiad ha roet urzh d'an dreizhidi da bignat war ar pont ha da brientiñ an dafar eneptan. Embannet en deus e oa bet dibosubl dezhañ gervel an holl dreizhidi dre ma oa bet troc'het an tredan pa oa an tan o vont prim war-raok. Urzhiet en doa kuitaat ar vag war bigi saveteiñ. Lammet e oa en dour ha goude e oa pignet war unan anezho ; ouzhpennet en doa en doa sikouret meur a zen da dec'hout kuit<ref>{{Cite news |date=September 16, 2026 |title=EXCLUSIVE: MV June Aster captain recounts harrowing escape with crew, passengers |url=http://abs-cbn.com/news/regions/2026/9/16/exclusive-mv-june-aster-captain-recounts-harrowing-escape-with-crew-passengers-0846 |access-date=September 16, 2026 |publisher=[[ABS-CBN]]}}</ref>.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:2026]]
[[Rummad:Peñseoù]]
[[Rummad:Istor Filipinez]]
r9jzmpwxyunuc7gvj0ylnt3rvpa57bp
Lê Thị Lựu
0
181103
2201373
2201046
2026-10-04T11:07:54Z
Llydawr
145
2201373
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Lê Thị Lựu''' ([[sinaeg]]: 黎氏榴), ganet d'an 19 a viz Genver 1911 hag aet da Anaon d'ar 6 a viz Even 1988, a oa ul livourez vietnamat. Bet e oa ar c'hentañ hag unan eus brudetañ skolidi an [[École des Beaux-Arts de l’Indochine]] krouet gant [[Victor Tardieu]] en [[Hanoi]], ha kelennerez war al livañ e oa deuet da vezañ pa oa-hi 16 vloaz<ref name="VNExpress">{{cite web|author=Hieu Nhan|access-date=2022-12-30|title=French-Vietnamese painter's work fetches $570,000 at art auction - VnExpress International|url=https://e.vnexpress.net/news/culture/french-vietnamese-painters-work-fetches-570000-at-art-auction-4454676.html|website=VnExpress}}</ref>. Gant [[Mai Trung Thứ]], [[Lê Phổ]] ha [[Vũ Cao Đàm]] e oa bet unan eus ar pevar arzour vietnamat eus ar bloavezhioù 1930 o tivroañ da Vro-C'hall evit labourat e [[Pariz]]<ref>Arts of Asia: Volume 39 "Mai Thu... Le Pho's other close friend, Vu Cao Dam, had already decided to live in France, and when the three men were later joined by their fellow Ecole des Beaux-Arts the woman artist Le Thi Luu (Class III, 1927 1932), these four..."</ref>. Bet e oa ivez kelennerez e skol Bưởi, lec'h m'he doa bet [[Phan Kế An]] evel deskardez, hag a oa deuet ivez da vezañ ul livourez brudet<ref>{{cite book|last=Lý Trực Dũng|title=Biếm họa Việt Nam|year=2010|publisher=NXB Mỹ Thuật|location=Hanoi|pages=46}}</ref>. E-kerzh he buhez e Bro-C'hall he devoa kendalc'het da livañ ha da gelenn. Aet e oa war he leve e 1971<ref name="VNExpress"/>.
Dimezet e oa bet gant Ngô Thế Tân e 1934.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Le, Thi Luu}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1911]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]
[[Rummad:Livourien Vietnam]]
[[Rummad:Kelennerezed Bro-C'hall]]
drn8mohfjz8wf7igswwszakh96mg0hf
Timbroù Pahang
0
181105
2201374
2199984
2026-10-04T11:11:50Z
Llydawr
145
2201374
wikitext
text/x-wiki
[[Pahang]] zo hiriv unan eus an trizek stad a ya d’ober [[Malaysia]], ar vrasañ eus al ledenez. Lec'hiet eo war an aod reter, e-kichen [[Mor Su Sina]].
[[File:Stamp Malaya Pahang 1892 2c.jpg|thumb|left|upright 0.6|Tigr (1892)]]
Ur sultanelezh eo Pahang, bet gwarezet gant ar [[Rouantelezh-Unanet]] adalek 1888. Eus 1895 da 1945 e oa ezel eus Kevread Stadoù Malaysia, asambles gant stadoù [[Selangor]], [[Perak]] ha Negeri Sembilan]]. E 1946 ez eas e-barzh [[Unvaniezh Malaya]] a droas da [[Kevread Malaya|Gevread Malaya]] e 1948. Dizalc’h e voe ar c’hevread e 1957, dindan anv Malaysia e 1963.
Timbroù Malaka dreistmoullet gant '''PAHANG''' a veze implijet er vro a-raok na vefe moullet timbroù-boutin gant tresadenn un tigr o tiflukañ eus ar janglenn (e 1891) pe gant penn un tigr o yudal (e 1895). An hevelep timbroù a gaver gant un alc’hwez all e stadoù [[Sungei Ujong]], [[Negri Sembilan]], [[Perak]] ha [[Selangor]].
[[File:MYS-PA 1950 MiNr0051 pm B002.jpg| thumb|right|upright 0.6|Ar Sultan Abou Bakar (1904-1974) (1950)]]
Goude 1935 e lenner an enskrivadur doubl PAHANG MALAYA war an timbroù, kement ha diskouez e oa an tiriad ul lodenn eus ur framm ledanoc’h.
An daou rummad pennañ a ziskoueze poltred ar sultan Abou Bakar e-barzh un ovalenn hirgelc'hiek. Emañ an ''tengkolok'' war e benn, ur pezh gwiadenn hengounel a vez douget gant sultaned Pahang. Lesanvet e voe « gwez-koko » ar rummad embannet e 1950 peogwir e oa div wezenn koko a bep tu d’ar penntiern. E meur a vro eus Malaysia e voe savet timbroù gant ar patrom-se. Skrivet e oa bet anv Pahang e malaysieg gant ar skritur arabek hepken avat, ar pezh a laka diaesoc'h d'un dastumer estren kavout orin an timbroù.
== Aloubadeg Japan ==
Aloubet e voe Malaysia gant Japan e-pad an [[Eil Brezel-bed]] ha lakaet ar vro dindan reolenn soudarded Lu Impalaeriezh Japan a gasas ur politikerezh kriz ha moustrus.
Gant ar velestradurezh nevez e voe embannet daou rummad timbroù e 1942. Dreistmoullet e voe timbroù ar bloaz 1935 (poltred ar sultan) gant un destenn e japaneg, heñvel ouzh an hini a weler war timbroù [[Melaka]], hag a dalveze ''Departamant ar velestradurezh vilourel – Burev-post''.
Diwezhatoc’h eo lizherennoù latin a voe ouzhpennet war ar memes timbroù : '''DAI NIPPON 2602 MALAYA''' (=''Japan Veur'').
E 1943 e voe dreistmoullet an timbr 5 santim a liv kistin gant "6 cts.", mui pemp arouezenn a-serzh e japaneg.
== Goude an Eil Brezel-bed ==
[[File:Pahang 1949 Mi 41 stamp (75th anniversary of the UPU. Hermes over globe).jpg|thumb|left|upright 1.0|75vet deiz-ha-bloaz U.P.B. (1949)]]
Timbroù Melaka dreistmoullet gant '''B.M.A.''' (= ''British Military Administration'') a voe savet ha kinniget d'ar pratikoù e-pad ur pennad-amzer berr.
Evel en trevadennoù ha tiriadoù all dindan beli Breizh-Veur, gwerzhet e voe e Pahang rummadoù timbroù boutin an Impalaeriezh : euredoù arc'hant ar c'houblad roueel (1948), 75vet deiz-ha-bloaz [[Unvaniezh Postoù ar Bed]] (1949), kurunidigezh [[Elesbed II]] (1953). Ne adkaver ket koulskoude an timbr "1añ deiz-ha-bloaz trec'h" 1946. Pep timbr zo warnañ an alc'hwez <small>'''MALAYA PAHANG'''</small>.
Goude 1957 e krogas Malaysia da embann timbroù dindan e anv, da vezañ implijet e pep Stad ar vro.
Bep an amzer avat e vez embannet timbroù warno dave ar Stad rannvroel, e-kichen ‘’’MALAYSIA’’’ :
E 1965 hag e 2018 : bleuñv orkide
E 1971 ha 1977-78 : skeudennoù balafenned
E 1975 : donedigezh ar Sultan Haji Ahmad Shah war an tron. Lid an deiz-ha-bloaz e 2010
E 1979 ha 2007 : fleurennoù
E 1986 : produoù al labour-douar
== Pennadoù kar ==
*[[Timbroù Malaysia]]
*[[Timbroù Malaya]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Pahang]]
[[Rummad:Malaysia]]
28owyus3rx68dvwlliv88ft7wqwlg3n
Kaozeal:Moelfryn (Ceredigion)
1
181218
2201311
2200879
2026-10-03T15:15:58Z
~2026-53253-26
94425
/* Ar gêr-se n'eus ket dac'houti */ rann nevez
2201311
wikitext
text/x-wiki
== This village does not exist (page should be deleted) ==
Copied across from https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Articles_for_deletion/Moelfryn:
Village does not exist - it appears as a named peak/hill on Ordnance Survey, this has been misinterpreted as a village label. Looking on aerial imagery, there is only a farmyard and meadows at the coordinate location, and the location with this name on Ordnance Survey. Corrected from village to peak on OpenStreetMap recently. No sources given for its existence on this article page. [[Implijer:LordGarySugar|LordGarySugar]] ([[Kaozeadenn Implijer:LordGarySugar|kaozeal]]) 26 Gwengolo 2026 da 01:36 (UTC)
== Ar gêr-se n'eus ket dac'houti ==
N'eus ket dac'h ar gêr-se, mat e vefe difaziañ ha difasañ ar bajenn. [[Dibar:Degasadennoù/~2026-53253-26|~2026-53253-26]] ([[Kaozeadenn Implijer:~2026-53253-26|kaozeal]]) 3 Here 2026 da 15:15 (UTC)
l756jy0s48gxgfyea6nru5wg6k7twub
2201313
2201311
2026-10-03T18:16:19Z
Kestenn
14086
/* Ar gêr-se n'eus ket dac'houti */ Respont
2201313
wikitext
text/x-wiki
== This village does not exist (page should be deleted) ==
Copied across from https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Articles_for_deletion/Moelfryn:
Village does not exist - it appears as a named peak/hill on Ordnance Survey, this has been misinterpreted as a village label. Looking on aerial imagery, there is only a farmyard and meadows at the coordinate location, and the location with this name on Ordnance Survey. Corrected from village to peak on OpenStreetMap recently. No sources given for its existence on this article page. [[Implijer:LordGarySugar|LordGarySugar]] ([[Kaozeadenn Implijer:LordGarySugar|kaozeal]]) 26 Gwengolo 2026 da 01:36 (UTC)
== Ar gêr-se n'eus ket dac'houti ==
N'eus ket dac'h ar gêr-se, mat e vefe difaziañ ha difasañ ar bajenn. [[Dibar:Degasadennoù/~2026-53253-26|~2026-53253-26]] ([[Kaozeadenn Implijer:~2026-53253-26|kaozeal]]) 3 Here 2026 da 15:15 (UTC)
:Ne soñj ket din e vefe eus ar gêriadenn ivez. Ur [https://br.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Pajenno%C3%B9_da_ziverka%C3%B1#Moelfryn_(Ceredigion) gaozeadenn] am eus digoret, nullañ a rin ar pennad ma na sav den ebet a-enep. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 3 Here 2026 da 18:16 (UTC)
hcitx6rfexeegmm52ckyfcmd6j4mfdo
Jennifer Yu (aktourez)
0
181252
2201334
2201179
2026-10-04T00:46:33Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.6
2201334
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jennifer Yu Heung-ying''' ([[sinaeg]]:余香凝), ganet d'ar [[5 a viz Gouhere]] [[1993]], zo un aktourez, kanerez ha top model eus [[Hong Kong]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160404110100/https://jamcastblog.com/jennifer-yu-%E4%BD%99%E9%A6%99%E5%87%9D/ Jennifer Yu 余香凝 - Jam Cast Management (HK) Ltd ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160404110100/https://jamcastblog.com/jennifer-yu-%E4%BD%99%E9%A6%99%E5%87%9D/ |date=2016-04-04 }}<!-- --></ref>
== Yaouankiz ==
Jennifer Yu a zo ganet d'ar [[5 a viz Gouhere]] [[1993]] e [[Hong Kong]]. Ur c'hoar yaouankoc'h he deus, Zoe Yu, hag a zo un top model. Yu a zo bet skoliataet e Po Leung Kuk Dr. Jimmy Wong Chi-Ho (traoñienn Tin Sum) ha skolaj-lise kalon sakret Mari.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* [https://www.imdb.com/name/nm8485868/ Jennifer Yu] war [[Internet Movie Database|IMDb]]
{{DEFAULTSORT:Yu, Jennifer}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1993]]
[[Rummad:Aktourezed Hong Kong]]
[[Rummad:Kanerezed Hong Kong]]
7j2svf866r391wat4cxh7lxqjm9seys
Bruzunadur (armamant)
0
181262
2201317
2201283
2026-10-03T19:09:09Z
Dishual
612
2201317
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Bruzunadur''' a vez graet eus un argerzh hag a lak ar golo, [[Grenailh plom|grenailh]], pe lodennoù all eus un [[arm enepden]], [[bombezenn]], [[bombezenn barilh]], [[minenn douar]], [[ardivink-Tarzh Primaozet]], [[kanolierezh]], [[kanol-mortez]], [[kanol tank]], [[kanol emgefreek]], [[obuz]], [[rokedenn]], [[misil]], [[Greunadenn (arm)|greunadenn]], hag all, a zo dasparzhet pe ha tarzhet pa [[Tarzhadenn|darzh]] an [[danvez-tarzh]].
==Skeudennoù==
<gallery>
Restr:PSM V58 D506 Effects of maximite explosive fragmentation.png|Un obuzenn gozh, gant an tammoù a oa krouet pa darzhe. E 1900.
Restr:Shrapnel2.JPG|Bruzunadur un obuzenn kanolierezh e-kerzh [[Brezel ar Pleg-mor]]
Restr:Alte Granatsplitter - alte Fibulafraktur Roe ap und seitlich.jpg|Bruzunadurioù ur c'hreunadenn e gwiadoù blot ur gar.
Restr:Ricochet Operation Roaring Lion Israel.jpg|Bruzunadurioù e-kerzh an [[Brezel Iran (2026)|Oberiadur Leon krozus]] hag a zo kouezhet en Israel. Bruzunadurioù ur golo houarn eus ur penn danvez-tarzh eus un [[Arrow 3]].
</gallery>
== Pennadoù kar ==
* [[Bannouriezh#Bannouriezh dibenn|Bannouriezh dibenn]]
* [[Shrapnel]]
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Bombezennoù]]
[[Rummad:Greunadennoù]]
[[Rummad:Danvez-tarzh]]
[[Rummad:Hoplologiezh]]
3m5xm86usrjm5g0srbn33dd52jkkqph
Bombezenn barilh
0
181265
2201319
2201302
2026-10-03T19:28:08Z
Dishual
612
2201319
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Ur '''vombezenn barilh''' a vez graet eus ur [[vombezenn hep henchañ]] primsavet, hag a vez diskrivet a-wechoù evel un [[ardivink-Tarzh Primaozet]] nij. An aliesañ ez int savet gant ur [[barilh]]-savet gant houarn hag a zo bet leuniet gant [[danvez-tarzh]], a-wechoù all gant [[shrapnel]], [[eoul]] pe [[Arm kimiek|danvez kimiek]], ha bannet e vez diouzh ur [[biñsaskell|viñsaskell]] pe un [[nijerez]].<ref>{{cite news|last=McElroy |first=Damien |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/syria/9512719/Syrian-regime-deploys-deadly-new-weapons-on-rebels.html |title=Syrian regime deploys deadly new weapons on rebels |newspaper=Telegraph |accessdate=2013-11-30}}</ref> Dre ma vez uhel an danvez-tarzh (betek 1000 kg), ar vizañ ledan-tre, hag a vez implijet e takadoù trevour annezet uhel (betek war kampoù-repuidi), disoc'h an darzhadenn a zo spouronus.<ref>{{cite web|url=http://www.smh.com.au/world/syrias-deadly-barrel-bombs-20120901-2573t.html|title=Syria's deadly barrel bombs|work=The Sydney Morning Herald|date=September 2012|accessdate=2015-12-26}}</ref><ref>{{cite web |url= https://www.youtube.com/watch?v=Zg5UEz_Ao0g |title=A City Left in Ruins: The Battle for Aleppo |publisher=[[Vice News]]}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.businessinsider.com/this-is-what-its-like-to-have-the-assad-regimes-barrel-bombs-dropped-on-your-city-2015-5|title=This is what it's like to have the Assad regime's 'barrel bombs' dropped on your city|author=Matthew Speiser|date=5 May 2015|work=Business Insider}}</ref> Burutellet e vez garv o implij ha graet e vez arm spont anezho ha difennet o implij neuze gant al [[Gwir etrebroadel dengar|lezennoù etrebroadel]].
Ar bombezennoù barilh a zo bet implijet e-kerzh brezelioù lies evel e [[Brezel Palestinia eus 1948|1948]] ha gant [[Brezel Vietnam|milourien stadunanat e-kerzh Brezel Vietnam]] e fin ar bloavezhioù 1960. Er bloavehzioù 1990, e oant bet implijet e Sri Lanka, Kroatia ha Soudan. Bombezennoù barilh a zo bet implijet e-leiz gant [[Aerlu Arab Siria]] e-kerzh [[Brezel diabarzh Siria]]—dre an implij ken ledan er brezel-se e oa bet brudet dre ar bed an armoù-se—ha goude-se implijet gant nerzhioù lu Irak e-kerzh [[Kampagn Anbar (2013–2014)|Kampagn Anbar]]. Hervez arbennigourien an armoù e vez soñjet ganto e vo kendalc'het implij an armoù-se gant broioù distabil o stourm a-enep [[emsav (darvoud)|emsavioù]] dre ma 'z int marc'had-mat hag e ro un nerzh galloudus d'ar gouarnamantoù o deus [[mestroniñ war an oabl]].<ref name=jakes>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/international/world/barrel-bombs-risk-becoming-answer-to-insurgency/article6092760.ece |title=Barrel bombs risk becoming answer to insurgency |agency=[[Associated Press]] |author=Lara Jakes |date=May 7, 2014 |accessdate=June 7, 2014}}</ref>
== Istor an implij ==
=== Palestina hag Israel ===
{{main|Bombezennoù barilh e Palestina hag Israel}}
Ar c'hentañ wech <ref name=newmethod>{{citation |title='Barrel Bomb' in Haifa Kills 10, Injures 54 |work=[[Los Angeles Times]] |date=September 30, 1947 |quote=Police described it as 'a brand new method'}}</ref> ma voe implijet bombezennoù barilh a oa bet d'an 29 a viz Gwengolo 1947 bet ijinet gant [[Amichai Paglin]], ofiser oberiant en Irgun ha saver bombezennoù.<ref name=bell/> Ar c'henarroud a oa, e miz Eost an ''[[SS Exodus]]'', en doa dezouget repuidi eus ar [[Shoah]], hag ar re-se a oa bet harzet ha dalc'het e porzh Haifa gant pennadurezhioù Breizh-Veur. Pa oa bet nac'het d'ar repuidi da zont-tre Palestinia ha rediet ar vag da zistreiñ da Alamagn e-kerzh ar miz, Irgun a oa bet o klask un doare digoll war ar Saozon.<ref name=theday>{{cite web |url=https://news.google.com/newspapers?nid=1915&dat=19470929&id=16EtAAAAIBAJ&pg=1341,6687284&hl=en |title=10 Killed and 77 Injured in Haifa Reprisal Blast |work=[[The Day (New London)|The Day]] |agency=United Press |date=September 29, 1947 |access-date=June 30, 2015 |archive-url=https://web.aukive.org/20180529032506/https://news.google.com/newspapers?nid=1915&dat=19470929&id=16EtAAAAIBAJ&sjid=r3EFAAAAIBAJ&pg=1341%2C6687284&hl=en |archive-date=2018-05-29 |url-status=live}}{{cbignore}}</ref><ref name=prescott>{{cite web |url=https://news.google.com/newspapers?nid=897&dat=19470929&id=dNQKAAAAIBAJ&pg=5834,1142054&hl=en |title=Nine Killed in Explosion Set By Jews |work=Prescott Evening Courious |agency=Associated Press |date=September 29, 1947 |access-date=June 30, 2015 |archive-url=https://web.aukive.org/20180529032653/https://news.google.com/newspapers?nid=897&dat=19470929&id=dNQKAAAAIBAJ&sjid=HFADAAAAIBAJ&pg=5834%2C1142054&hl=en |archive-date=2018-05-29 |url-status=live}}{{cbignore}}</ref> Savadur penn ar polis en Haifa a oa bet gwelet evel ur sibl, met kelc'hiet e oa gant barilhoù leun a traezh hag ouzhpenn-se e oa [[orjal dreinek]].<ref name=bell>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=Df_2trrOLPAC&pg=PA245 |title=Terror Out of Zion |publisher=Transaction Publishers |author=John Bowyer Bell |year=1976 |page=245 |isbn=9781412835725 |access-date=June 28, 2015}}</ref> Paglin a oa kroget da labourat evit krouiñ ur vombezenna vije aes da sevel ha galloudus a-walc'h evit treuziñ an difennoù ha lakaat d'an traoñ ar savadur. Bet en doa bet mennozh implij ur barilh eoul.<ref name=bell/> Haifa a oa ur porzh eoul bras er bloavezhioù 1940<ref name=sptimes>{{cite web |url=https://news.google.com/newspapers?nid=888&dat=19471231&id=P1tIAAAAIBAJ&pg=6477,3870015&hl=en |title=Enraged Arabs Kill 41 Jews After Bombing |work=[[St. Petersburg Times]] |agency=[[United Press]] |date=December 31, 1947 |access-date=June 29, 2015 |archive-url=https://web.aukive.org/20180529032932/https://news.google.com/newspapers?nid=888&dat=19471231&id=P1tIAAAAIBAJ&sjid=D08DAAAAIBAJ&pg=6477%2C3870015&hl=en |archive-date=2018-05-29 |url-status=live}}{{cbignore}}</ref> ha kroget e oar da implij barilhoù houarn bras nebeut amzer a-raok e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]]; implijet e oant bet da gentañ en Alamagn hag Italia met implijet e oant bet buan gant ar Gevredidi hag aes e oa kaout eus outo a-benn neuze.<ref name=Lindsay>{{cite book|last=Lindsay|first=N.R|title=Equal to the Task - The Royal Australian Service Corps|year=1991|publisher=Historia Productions|isbn=978-0-9808415-0-3|pages=Chapter 17|url=http://books.historia.com.au/equal-to-the-task_v1-raasc/e1-p4_infra/e1-c17_o-f.html|archive-url=https://archive.today/20130819113237/http://books.historia.com.au/equal-to-the-task_v1-raasc/e1-p4_infra/e1-c17_o-f.html|archive-date=2013-08-19|url-status=dead|access-date=2015-07-14}}</ref>
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Armoù difennet]]
[[Rummad:Ardivinkoù-Tarzh Primaozet]]
[[Rummad:Ijinadennoù Israel]]
dfjnsqq2ph6lja8qk1awf0ooeqz33et
2201320
2201319
2026-10-03T19:28:27Z
Dishual
612
/* Palestina hag Israel */
2201320
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Ur '''vombezenn barilh''' a vez graet eus ur [[vombezenn hep henchañ]] primsavet, hag a vez diskrivet a-wechoù evel un [[ardivink-Tarzh Primaozet]] nij. An aliesañ ez int savet gant ur [[barilh]]-savet gant houarn hag a zo bet leuniet gant [[danvez-tarzh]], a-wechoù all gant [[shrapnel]], [[eoul]] pe [[Arm kimiek|danvez kimiek]], ha bannet e vez diouzh ur [[biñsaskell|viñsaskell]] pe un [[nijerez]].<ref>{{cite news|last=McElroy |first=Damien |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/syria/9512719/Syrian-regime-deploys-deadly-new-weapons-on-rebels.html |title=Syrian regime deploys deadly new weapons on rebels |newspaper=Telegraph |accessdate=2013-11-30}}</ref> Dre ma vez uhel an danvez-tarzh (betek 1000 kg), ar vizañ ledan-tre, hag a vez implijet e takadoù trevour annezet uhel (betek war kampoù-repuidi), disoc'h an darzhadenn a zo spouronus.<ref>{{cite web|url=http://www.smh.com.au/world/syrias-deadly-barrel-bombs-20120901-2573t.html|title=Syria's deadly barrel bombs|work=The Sydney Morning Herald|date=September 2012|accessdate=2015-12-26}}</ref><ref>{{cite web |url= https://www.youtube.com/watch?v=Zg5UEz_Ao0g |title=A City Left in Ruins: The Battle for Aleppo |publisher=[[Vice News]]}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.businessinsider.com/this-is-what-its-like-to-have-the-assad-regimes-barrel-bombs-dropped-on-your-city-2015-5|title=This is what it's like to have the Assad regime's 'barrel bombs' dropped on your city|author=Matthew Speiser|date=5 May 2015|work=Business Insider}}</ref> Burutellet e vez garv o implij ha graet e vez arm spont anezho ha difennet o implij neuze gant al [[Gwir etrebroadel dengar|lezennoù etrebroadel]].
Ar bombezennoù barilh a zo bet implijet e-kerzh brezelioù lies evel e [[Brezel Palestinia eus 1948|1948]] ha gant [[Brezel Vietnam|milourien stadunanat e-kerzh Brezel Vietnam]] e fin ar bloavezhioù 1960. Er bloavehzioù 1990, e oant bet implijet e Sri Lanka, Kroatia ha Soudan. Bombezennoù barilh a zo bet implijet e-leiz gant [[Aerlu Arab Siria]] e-kerzh [[Brezel diabarzh Siria]]—dre an implij ken ledan er brezel-se e oa bet brudet dre ar bed an armoù-se—ha goude-se implijet gant nerzhioù lu Irak e-kerzh [[Kampagn Anbar (2013–2014)|Kampagn Anbar]]. Hervez arbennigourien an armoù e vez soñjet ganto e vo kendalc'het implij an armoù-se gant broioù distabil o stourm a-enep [[emsav (darvoud)|emsavioù]] dre ma 'z int marc'had-mat hag e ro un nerzh galloudus d'ar gouarnamantoù o deus [[mestroniñ war an oabl]].<ref name=jakes>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/news/international/world/barrel-bombs-risk-becoming-answer-to-insurgency/article6092760.ece |title=Barrel bombs risk becoming answer to insurgency |agency=[[Associated Press]] |author=Lara Jakes |date=May 7, 2014 |accessdate=June 7, 2014}}</ref>
== Istor an implij ==
=== Palestina hag Israel ===
{{main|Bombezennoù barilh e Palestina hag Israel}}
Ar c'hentañ wech <ref name=newmethod>{{citation |title='Barrel Bomb' in Haifa Kills 10, Injures 54 |work=[[Los Angeles Times]] |date=September 30, 1947 |quote=Police described it as 'a brand new method'}}</ref> ma voe implijet bombezennoù barilh a oa bet d'an 29 a viz Gwengolo 1947 bet ijinet gant [[Amichai Paglin]], ofiser oberiant en Irgun ha saver bombezennoù.<ref name=bell/> Ar c'henarroud a oa, e miz Eost an ''[[SS Exodus]]'', en doa dezouget repuidi eus ar [[Shoah]], hag ar re-se a oa bet harzet ha dalc'het e porzh Haifa gant pennadurezhioù Breizh-Veur. Pa oa bet nac'het d'ar repuidi da zont-tre Palestinia ha rediet ar vag da zistreiñ da Alamagn e-kerzh ar miz, Irgun a oa bet o klask un doare digoll war ar Saozon.<ref name=theday>{{cite web |url=https://news.google.com/newspapers?nid=1915&dat=19470929&id=16EtAAAAIBAJ&pg=1341,6687284&hl=en |title=10 Killed and 77 Injured in Haifa Reprisal Blast |work=[[The Day (New London)|The Day]] |agency=United Press |date=September 29, 1947 |access-date=June 30, 2015 |archive-url=https://web.aukive.org/20180529032506/https://news.google.com/newspapers?nid=1915&dat=19470929&id=16EtAAAAIBAJ&sjid=r3EFAAAAIBAJ&pg=1341%2C6687284&hl=en |archive-date=2018-05-29 |url-status=live}}{{cbignore}}</ref><ref name=prescott>{{cite web |url=https://news.google.com/newspapers?nid=897&dat=19470929&id=dNQKAAAAIBAJ&pg=5834,1142054&hl=en |title=Nine Killed in Explosion Set By Jews |work=Prescott Evening Courious |agency=Associated Press |date=September 29, 1947 |access-date=June 30, 2015 |archive-url=https://web.aukive.org/20180529032653/https://news.google.com/newspapers?nid=897&dat=19470929&id=dNQKAAAAIBAJ&sjid=HFADAAAAIBAJ&pg=5834%2C1142054&hl=en |archive-date=2018-05-29 |url-status=live}}{{cbignore}}</ref> Savadur penn ar polis en Haifa a oa bet gwelet evel ur sibl, met kelc'hiet e oa gant barilhoù leun a traezh hag ouzhpenn-se e oa [[orjal dreinek]].<ref name=bell>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=Df_2trrOLPAC&pg=PA245 |title=Terror Out of Zion |publisher=Transaction Publishers |author=John Bowyer Bell |year=1976 |page=245 |isbn=9781412835725 |access-date=June 28, 2015}}</ref> Paglin a oa kroget da labourat evit krouiñ ur vombezenna vije aes da sevel ha galloudus a-walc'h evit treuziñ an difennoù ha lakaat d'an traoñ ar savadur. Bet en doa bet mennozh implij ur barilh eoul.<ref name=bell/> Haifa a oa ur porzh eoul bras er bloavezhioù 1940<ref name=sptimes>{{cite web |url=https://news.google.com/newspapers?nid=888&dat=19471231&id=P1tIAAAAIBAJ&pg=6477,3870015&hl=en |title=Enraged Arabs Kill 41 Jews After Bombing |work=[[St. Petersburg Times]] |agency=[[United Press]] |date=December 31, 1947 |access-date=June 29, 2015 |archive-url=https://web.aukive.org/20180529032932/https://news.google.com/newspapers?nid=888&dat=19471231&id=P1tIAAAAIBAJ&sjid=D08DAAAAIBAJ&pg=6477%2C3870015&hl=en |archive-date=2018-05-29 |url-status=live}}{{cbignore}}</ref> ha kroget e oar da implij barilhoù houarn bras nebeut amzer a-raok, e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]], implijet e oant bet da gentañ en Alamagn hag Italia met implijet e oant bet buan gant ar Gevredidi hag aes e oa kaout eus outo a-benn neuze.<ref name=Lindsay>{{cite book|last=Lindsay|first=N.R|title=Equal to the Task - The Royal Australian Service Corps|year=1991|publisher=Historia Productions|isbn=978-0-9808415-0-3|pages=Chapter 17|url=http://books.historia.com.au/equal-to-the-task_v1-raasc/e1-p4_infra/e1-c17_o-f.html|archive-url=https://archive.today/20130819113237/http://books.historia.com.au/equal-to-the-task_v1-raasc/e1-p4_infra/e1-c17_o-f.html|archive-date=2013-08-19|url-status=dead|access-date=2015-07-14}}</ref>
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Armoù difennet]]
[[Rummad:Ardivinkoù-Tarzh Primaozet]]
[[Rummad:Ijinadennoù Israel]]
ovutodctk6c97a9c2wfr0cju08z3fgo
.50 Beowulf
0
181267
2201330
2026-10-03T23:14:57Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "{| class="infobox" {{Infobox/Titl|.50 Beowulf|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Beowulf Cartridges.JPG|frameless|250x250px]]<br><br>Kartouchennoù '''.50 Beowulf''' (a-zehou) e-keñver ur gartouchenn [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 mm NATO]] (a-gleiz). |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! Doare korf an douilhez |kreuzenn, eeun, strad..."
2201330
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|.50 Beowulf|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Beowulf Cartridges.JPG|frameless|250x250px]]<br><br>Kartouchennoù '''.50 Beowulf''' (a-zehou) e-keñver ur gartouchenn [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 mm NATO]] (a-gleiz).
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! Doare korf an douilhez
|kreuzenn, eeun, strad strishaet
|-
! Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! Mare krouidigezh
|2001
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! Ø bannadell
|12,7 mm
|-
! Ø kolier
|13,3 mm
|-
! Ø korf an douilhez
|13,6 mm
|-
! Hirder an douilhez
|42 mm
|-
! Hirder ar gartouchenn
|54 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Pouez ha perzhioù all
|-
! Pouez ar vannadell
|400 greunenn (25,92 g)
|-
! Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|550 m/s
|-
! scope="row" |Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|{{formatnum:2275}} bar
|-
! Energiezh ar vannadell
|{{formatnum:3900}} J
|-
! [[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LP Magnum
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|?
|}
An '''.50 Beowulf''' zo ur gartouchenn deveret eus an .50 Action Express e 2001 gant an embregerezh stadunanat [[Alexander Arms]]. Ijinet eo bet evit bezañ tennet e fuzuilhoù doare AR-15, evit degas ur galloud-herzel uhel a dost, er chase a-enep loened bras, pe er bed milourel, pa c'hall sañset terriñ keflusker ur c'harbed nebeut-hobregonet<ref>{{En}} Patrick Sweeney, ''[https://www.rifleshootermag.com/editorial/the-big-bad-wulf/83482 The Big Bad "Wulf"]'', Rifle Shooter, 08/01/2018 (lennet d'an 03/10/2026)</ref>
<ref>{{En}} ''[https://leeprecision.com/fifty-beowulf .50 Beowulf]'', Lee Precision (lennet d'an 03/10/2026)</ref>.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:50 Beowulf}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]
k8qy9fgnhwoer0ko4a1hyzb4o6t1v3f
2201331
2201330
2026-10-03T23:16:03Z
Kestenn
14086
2201331
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|.50 Beowulf|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Beowulf Cartridges.JPG|frameless|250x250px]]<br><br>Kartouchennoù '''.50 Beowulf''' (a-zehou) e-keñver ur gartouchenn [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 mm NATO]] (a-gleiz).
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! Doare korf an douilhez
|kreuzenn, eeun, strad strishaet
|-
! Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! Mare krouidigezh
|2001
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! Ø bannadell
|12,7 mm
|-
! Ø kolier
|13,3 mm
|-
! Ø korf an douilhez
|13,6 mm
|-
! Hirder an douilhez
|42 mm
|-
! Hirder ar gartouchenn
|54 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Pouez ha perzhioù all
|-
! Pouez ar vannadell
|400 greunenn (25,92 g)
|-
! Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|550 m/s
|-
! scope="row" |Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|{{formatnum:2275}} bar
|-
! Energiezh ar vannadell
|{{formatnum:3900}} J
|-
! [[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LP Magnum
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|?
|}
An '''.50 Beowulf''' zo ur gartouchenn deveret eus an [[.50 Action Express]] e 2001 gant an embregerezh stadunanat [[Alexander Arms]]. Ijinet eo bet evit bezañ tennet e fuzuilhoù doare [[AR-15]], hag evit degas ur galloud-herzel uhel a dost, er chase a-enep loened bras, pe er bed milourel, pa c'hall sañset terriñ keflusker ur c'harbed nebeut-hobregonet<ref>{{En}} Patrick Sweeney, ''[https://www.rifleshootermag.com/editorial/the-big-bad-wulf/83482 The Big Bad "Wulf"]'', Rifle Shooter, 08/01/2018 (lennet d'an 03/10/2026)</ref><ref>{{En}} ''[https://leeprecision.com/fifty-beowulf .50 Beowulf]'', Lee Precision (lennet d'an 03/10/2026)</ref>.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:50 Beowulf}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]
1063nr7c20oy1mrej9ikdewpcqpt3x9
2201356
2201331
2026-10-04T07:53:53Z
Kestenn
14086
2201356
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|.50 Beowulf|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Beowulf Cartridges.JPG|frameless|250x250px]]<br><br>Kartouchennoù '''.50 Beowulf''' (a-zehou) e-keñver ur gartouchenn [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 mm NATO]] (a-gleiz).
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! Doare korf an douilhez
|kreuzenn, eeun, strad strishaet
|-
! Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! Bro orin
|{{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! Mare krouidigezh
|2001
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! Ø bannadell
|12,7 mm
|-
! Ø kolier
|13,3 mm
|-
! Ø korf an douilhez
|13,6 mm
|-
! Hirder an douilhez
|42 mm
|-
! Hirder ar gartouchenn
|54 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Pouez ha perzhioù all
|-
! Pouez ar vannadell
|400 greunenn (25,92 g)
|-
! Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|550 m/s
|-
! scope="row" |Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|{{formatnum:2275}} bar
|-
! Energiezh ar vannadell
|{{formatnum:3900}} J
|-
! [[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|LP Magnum
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|?
|}
An '''.50 Beowulf''' zo ur gartouchenn evit an armoù-skoaz, deveret eus an [[.50 Action Express]] e 2001 gant an embregerezh stadunanat [[Alexander Arms]]. Ijinet eo bet evit bezañ tennet e fuzuilhoù doare [[AR-15]], hag evit degas ur galloud-herzel uhel a dost, er chase a-enep loened bras, pe er bed milourel, pa c'hall sañset terriñ keflusker ur c'harbed nebeut-hobregonet<ref>{{En}} Patrick Sweeney, ''[https://www.rifleshootermag.com/editorial/the-big-bad-wulf/83482 The Big Bad "Wulf"]'', Rifle Shooter, 08/01/2018 (lennet d'an 03/10/2026)</ref><ref>{{En}} ''[https://leeprecision.com/fifty-beowulf .50 Beowulf]'', Lee Precision (lennet d'an 03/10/2026)</ref>.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:50 Beowulf}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù SUA]]
av4amnhaaap27b9lzmdik3t7399azi1
Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 41, bloaz 2026
4
181268
2201336
2026-10-04T01:04:12Z
Strebot
79554
Boulc’het
2201336
wikitext
text/x-wiki
= 05/10/2026 — 11/10/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_41,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak en unanvet sizhun ha daou-ugent eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_40, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_42, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]
c6746vlzjsb02qjytc8sm6utbz05ksx
Beowulf (disheñvelout)
0
181269
2201357
2026-10-04T08:02:40Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "{{Disheñvelout}} '''[[Beowulf]]''' zo ur meurgan [[Hensaozneg|hensaoznek]]. Gellout a ra ivez ober dave da : == Sevenadur == * [[Beowulf (haroz)|Beowulf]], haroz ar meurgan * [[Beowulf (DC Comics)|Beowulf]], un dudenn e hollved [[DC Comics]] * [[Beowulf (film, 1999)|''Beowulf'']] (1999), ur film ennañ [[Christophe Lambert]] * [[Beowulf (film, 2007)|''Beowulf'']] (2007), ur film-bevaat sevenet gant [[Robert Zemeckis]] * [[Beowülf]], ur strollad sonerezh crossov..."
2201357
wikitext
text/x-wiki
{{Disheñvelout}}
'''[[Beowulf]]''' zo ur meurgan [[Hensaozneg|hensaoznek]]. Gellout a ra ivez ober dave da :
== Sevenadur ==
* [[Beowulf (haroz)|Beowulf]], haroz ar meurgan
* [[Beowulf (DC Comics)|Beowulf]], un dudenn e hollved [[DC Comics]]
* [[Beowulf (film, 1999)|''Beowulf'']] (1999), ur film ennañ [[Christophe Lambert]]
* [[Beowulf (film, 2007)|''Beowulf'']] (2007), ur film-bevaat sevenet gant [[Robert Zemeckis]]
* [[Beowülf]], ur strollad sonerezh [[crossover trash]], savet e 1981 er Stadoù-Unanet
== A bep seurt ==
* an [[oberiadur Beowulf]], graet gant Alamagn e 1941 evit aloubiñ inizi [[Saaremaa]], [[Hiiumaa]] ha [[Muhu]], en [[Estonia]]
* an [[.50 Beowulf]], ur munision evit armoù-skoaz
* [[SMS Beowulf|SMS ''Beowulf'']], ur vag-vrezel alaman moret e 1890
khd78xvc0zj2ll5s55rvl2fnsrmt827
2201358
2201357
2026-10-04T08:02:51Z
Kestenn
14086
2201358
wikitext
text/x-wiki
{{Disheñvelout}}
'''''[[Beowulf]]''''' zo ur meurgan [[Hensaozneg|hensaoznek]]. Gellout a ra ivez ober dave da :
== Sevenadur ==
* [[Beowulf (haroz)|Beowulf]], haroz ar meurgan
* [[Beowulf (DC Comics)|Beowulf]], un dudenn e hollved [[DC Comics]]
* [[Beowulf (film, 1999)|''Beowulf'']] (1999), ur film ennañ [[Christophe Lambert]]
* [[Beowulf (film, 2007)|''Beowulf'']] (2007), ur film-bevaat sevenet gant [[Robert Zemeckis]]
* [[Beowülf]], ur strollad sonerezh [[crossover trash]], savet e 1981 er Stadoù-Unanet
== A bep seurt ==
* an [[oberiadur Beowulf]], graet gant Alamagn e 1941 evit aloubiñ inizi [[Saaremaa]], [[Hiiumaa]] ha [[Muhu]], en [[Estonia]]
* an [[.50 Beowulf]], ur munision evit armoù-skoaz
* [[SMS Beowulf|SMS ''Beowulf'']], ur vag-vrezel alaman moret e 1890
2w6hlpctjnng2vrwzoq2sv85c24udfx