Sant-Maloù

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="br">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>brwiki</dbname>
    <base>https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Dibar</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Kaozeal</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Implijer</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Kaozeadenn Implijer</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Kaozeadenn Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Restr</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Kaozeadenn Restr</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Kaozeadenn MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Patrom</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Kaozeadenn Patrom</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Skoazell</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Kaozeadenn Skoazell</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Rummad</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kaozeadenn Rummad</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulenn</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Kaozeadenn modulenn</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Sant-Maloù</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8345</id>
    <revision>
      <id>2201378</id>
      <parentid>2190104</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T13:54:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Carsten Steger</username>
        <id>64771</id>
      </contributor>
      <comment>Aerial image of Saint-Malo inserted.</comment>
      <origin>2201378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20930" sha1="ah6h3r9ikz4sy3q2x77gowxjulsi0q3" xml:space="preserve">{{Implijoù all}}
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Sant-Maloù
| anvYezh = ''Saent-Malo''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Saint-Malo''
| skeudenn = Aerial image of Saint-Malo (view from the south).jpg
| alc'hwez = 
| ardamezioù = Blason ville fr Saint-Malo.svg
| logo = Drapeau de Saint-Malo (20è siècle).svg
| bro = {{Bro-Sant-Maloù}}
| departamant = {{Il-ha-Gwilen}}
| arondisamant = [[Arondisamant Sant-Maloù|Sant-Maloù]] &lt;small&gt;(''[[isprefeti]]'')&lt;/small&gt;
| kanton = [[Pennlec'h]] daou ganton [[Kanton Sant-Maloù-1|Sant-Maloù-1]] ha [[Kanton Sant-Maloù-2|Sant-Maloù-2]]
| etrekumuniezh = [[Tolpad-kêrioù Bro Sant-Maloù]]
| bro velestradurel = [[Bro Sant-Maloù (Voynet)|Bro Sant-Maloù]]
| cp = 35400
| maer = Gilles Lurton
| amzer-gefridi = [[2026]]-[[2032]]
| gorread = 36.58
| hedred = -1.9878
| ledred = 48.6418
| uk = 8
| ubi = 0
| ubr = 51
| lec'hienn web = [http://www.ville-saint-malo.fr/ www.ville-saint-malo.fr]
}}'''Sant-Maloù''' a zo ur gêr eus [[Breizh]] e departamant [[Il-ha-Gwilen]]. Pennlec'h [[Arondisamant Sant-Maloù]] ha daou ganton eo. Kêr-benn [[Bro-Sant-Maloù]] eo, war aber ar [[Renk]]. 

[[Aled]] e oa anv ar gêr e mare ar [[Koriosolited|Goriosolited]], araok kemer anv ar manac'h brezhon [[Maloù]] er {{VIvet kantved}}. Brudet eo Sant-Maloù evit bezañ bet porzh ar verdeerien, ar [[Kourser|gourserien]] hag an ergerzherien er {{XVIIvet kantved}} ha {{XVIIIvet kantved}}. Bombezet taer e voe gant ar [[Kevredidi an Eil Brezel-bed|Gevredidi]] e-pad an [[Eil Brezel-Bed]]. Priziet eo ar Sant-Maloù intramuros gant an douristed hiziv hon deiz. 
== An anv ==

[[Restr:St-malo.jpg|thumb|left|Sant-Maloù]]
=== Stummoù skrivet ===

* Erwan Vallerie (1995) ː  '''Saint Malou''', 1287; 1294; '''Saint-Malo''', 1304; '''Sainct Malou''', 1333; '''Saint Malou''', 1294; '''Saint Malo''', 1341; 1345; 1364; '''Saint Malou''', 1365; 1373; '''Saint Mallou''', 1378; 1384; '''Saint Malou''', 1406; 1415; '''Saint Malo''', '''Saint Maslou''', 1415; '''Saint M̥alou''', 1420; 1422

=== Gerdarzh ===
* Dont a ra an anv Sant-Maloù eus ar manac'h [[Maloù]], lakaet da sant a voe eskob kentañ kêr.
==Douaroniezh==
[[Restr:Saint-malo-couché-de-soleil.jpeg|dehou|thumb|250x250px|An heol o vont da guzh e Sant-Maloù]]
Ur porzh a sko war [[Pleg-mor Sant-Maloù]] ([[Mor Breizh]]) eo, e genoù ar [[Renk]].

=== Kumunioù amezek ===
{{Lec'hiadur kêr|kêr=''Sant-Maloù''|gwalarn={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Meurvor Atlantel]]''}}|norzh={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Meurvor Atlantel]]''}}|biz={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Meurvor Atlantel]]''}}, [[Sant-Kouloum]]|kornôg=[[Dinarzh]], {{Splannañ|#CCEAFF|''[[Renk (stêr)|Renk]]''}}|reter=[[Sant-Kouloum]], [[Sant-Melar-ar-Mor]]|gevred=[[Sant-Melar-ar-Mor]], [[Sant-Yowan-an-Havreg]]|su=[[Sant-Yowan-an-Havreg]]|mervent=[[Kerricharzh-an-Arvor]], [[Pleurestud]], {{Splannañ|#CCEAFF|''[[Renk (stêr)|Renk]]''}}|enklozadur=}}

== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Malo.svg|60px]]
|
:''« En gul e oged en aour o tifoupañ diouzh ar beg ha diouzh al lezioù, leinet gant un erminig tremenant en gwirion, gwakoliet etre aour hag erminig »''&lt;br&gt;• Ger-stur : ''Semper fidelis''&lt;br&gt;&lt;small&gt;D'Hozier, 1696 – Medalenn al [[Lejion a enor]]&lt;/small&gt;
|-
|[[Restr:Drapeau de Saint-Malo (20è siècle).svg|100px]]
|
:[[Kroaz Sant-Mikael]] hag ardamezioù ar gêr
|}

== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* [[1790]]: gant al lezenn eus an 26 a viz C'hwevrer e voe lakaet Sant-Maloù da benn [[distrig Sant-Maloù]]&lt;ref&gt;{{fr}}J. B. Duverger, ''Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat'', Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, p.106 &lt;/ref&gt;. 
* Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant Le Saoult, person parrez Sant-Maloù, hag he holl vikeled; person Parame a savas a-eneb d'al le ivez&lt;ref&gt;{{fr}}''Adhésion de Messieurs les Recteurs, Curés et autres ecclésiastiques du diocèse de Saint-Malo, en Bretagne, A l'exposition des principes sur la Constitution du Clergé, adressée à MM. les Evêques députés à l'Assemblée nationale'', Imprimerie de Crapart, place Saint-Michel, Pariz, Bro-C'hall, pajennoù 12 ha 19 &lt;/ref&gt;.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 401 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 3,24% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=19864 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Repuidi Brezel Spagn e Breizh]] ====
* Degemeret e voe meur a diegezh repuidi er gumun&lt;ref&gt;{{fr}}Isabelle Le Boulanger, ''L'Exil espagnol en Bretagne  1937-1940'', Coop Breizh, 2016, pajenn 290 &lt;/ref&gt;. 
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas 216 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=19864] Monumant ar re varv - Memorial Genweb &lt;/ref&gt;.
* Implijet e voe nijva ''Blanche-Roche'' e [[Sant-Servan]] gant al [[Luftwaffe (1933-1945)|Luftwaffe]] ([[aerlu]] [[alaman]])&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.absa3945.com/terrains%20bretagne/terrains_bretagne_luf.html ABSA]&lt;/ref&gt;.
* D'ar [[7 Kerzu|7 a viz Kerzu]] [[1940]] e kouezhas un nijerez-anavezedenniñ ''[[Spitfire]] PRIV'', marilhet AA792, eus ar ''1st Photographic Reconnaissance Unit'' eus [[aerlu]] ar [[Rouantelezh-Unanet]] (''[[Royal Air Force]]'') e pleg-mor Sant-Maloù; lazhet e voe e sturier, douaret eo e bered [[Sant-Kast-ar-Gwildoù]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.absa3945.com/airfield/pertesraf.html Pertes RAF]&lt;/ref&gt;.
* D'ar [[27 Ebrel|27 a viz Ebrel]] [[1942]] e kouezhas un nijerez ''[[Douglas A-20 Havoc|Havoc]] Mk I'', marilhet AW398 ha kodet YP-?, eus ar ''23rd Squadron Royal Air Force Volunteer Reserve'' eus [[aerlu]] ar [[Rouantelezh-Unanet]] (''[[Royal Air Force]]'') er mor nepell diouzh Kerreg &quot;Les Haies de la Conchée&quot; e Sant-Maloù gant tri nijour en he bourzh; unan anezhe a voe tapet d'an [[Alamagn|Alamaned]], unan a varvas, ne voe ket adkavet korf an hini diwezhañ; ur bern siviled eus ar vro a gemeras perzh en obidoù ar Serjant Moore e Sant-Maloù&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.absa3945.com/airfield/pertesraf.html Pertes RAF]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.absa3945.com/27%20avril%2042/MOORE.htm# Tombe du Sergeant Moore Luc'hskeudennoù]&lt;/ref&gt;.
* D'an [[12 Mae|12 a viz Mae]] [[1944]] e kouezhas ur c'harr-nij ''[[Seafire]] III'' marilhet LR837 eus ar ''88th Squadron'' eus ar ''[[Fleet Air Arm]]'' ([[aerlu]] [[morlu]] ar [[Rouantelezh-Unanet]]) e donvor Sant-Maloù; ne voe ket kavet korf e sturier&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.absa3945.com/airfield/pertesraf.html Pertes RAF]&lt;/ref&gt;.
* D'ar [[7 Mezheven|7 a viz Even]] [[1944]] e kouezhas ur c'harr-nij ''[[Spitfire]] Mk XII'' kodet EB-? eus ar ''41st Squadron'' eus ar ''[[Royal Air Force]]'' ([[aerlu]] ar [[Rouantelezh-Unanet]]) er mor nepell diouzh Sant-Maloù; ne voe ket kavet korf e sturier&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.absa3945.com/airfield/pertesraf.html Pertes RAF]&lt;/ref&gt;. 
* D'ar [[24 Mezheven|24 a viz Even]] [[1944]] e kouezhas daou garr-nij ''[[Typhoon]] Ib'' eus ar ''263 Squadron [[Royal Air Force]] Volunteer Reserve'' ([[aerlu]] ar [[Rouantelezh-Unanet]]) e Sant-Maloù, unan, bleniet hant ur [[Breizh-Veur|breizhveurad]] marilhet MN296 ha kodet HE-? e-kichen &quot;Enez ar Be Vras&quot; hag egile, bleniet hant ur [[Kanada|C'hanadian]] marilhet MN524 ha kodet HE-? war an ti-post; an daou sturier a voe lazhet, douaret int e ''Dinard English Cemetery'' e bered nevez kumun [[Dinarzh]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://web.archive.org/web/20111114221212/http://www.absa39-45.com/airfield/pertesraf.html Pertes RAF]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}} [http://www.absa3945.com/Photos%20Cezembre/photos_typhoon.html Resisadennoù]&lt;/ref&gt;. 
* D'ar [[25 Gouere|25 a viz Gouere]] [[1944]] e kouezhas ur c'harr-nij ''[[Lockheed P-38 Lightning|P-38]]F'' (anvet &quot;Katy&quot;, marilhet 42-67116 ha kodet G2-?) eus [[aerlu]] [[SUA]] (''[[United States Army Air Forces]]'') e traezhenn &quot;Le Sillon&quot; e Sant-Maloù; tapet e voe e sturier d'an [[Alamagn|Alamaned]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.absa3945.com/airfield/pertesusaaf.html Pertes USAAF]&lt;/ref&gt;;
* D'an [[10 Eost|10 a viz Eost]] [[1944]] e kouezhas ur c'harr-nij anavezedenniñ ''Piper L4'' eus arme-zouar ar [[Stadoù-Unanet]] e donvor Sant-Maloù; lazhet e voe an daou ofisour a oa en e vourzh&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.absa3945.com/airfield/pertesusaaf.html  Pertes USAAF]&lt;/ref&gt;.
* d'an [[31 Eost|31 a viz Eost]] [[1944]] e kouezhas un nijerez ''[[Handley Page Halifax|Halifax]] III'', anvet &quot;If any&quot;, marilhet MZ879 ha kodet BM-O, eus ar ''433rd Squadron [[Royal Canadian Air Force]]'' eus [[aerlu]] [[Kanada]] er mor nepell diouzh Sant-Maloù gant c'hwec'h nijour en he bourzh; lazhet e voent holl, ne voe kavet korf ebet&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.absa3945.com/airfield/pertesraf.html Pertes RAF]&lt;/ref&gt;.
* Emgannoù start a voe e miz [[Eost]] [[1944]] etre al lu [[alaman]] ha soudarded [[SUA]] ha distrujoù bras e kêr.
==== [[Brezel Korea]] ====
* Mervel a reas ur soudard e [[Yong Nae Ri]] d'an [[20 a viz Mae]] [[1951]]. Douaret e voe e Sant-Maloù&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6696524 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* C'hwec'h milour a varvas&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=19864 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Seizh milour a varvas&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=19864 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== Broioù all ====
* [[TOE]]: daouzek milour a varvas&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=19864 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Melestradurezh ==
'''Kendeuziñ kumunioù''': goude an [[Eil brezel-bed]] e oa aet kalz war zigresk niver annezidi Sant-Maloù. Diwar se e oa bet divizet e [[1967]] kendeuziñ ar gumun gant [[Parame]] ha [[Sant-Servan]].
== Brezhoneg ==
* 10,0 % eus anvioù-lecʼh kumun gozh Sant-Maloù, 5,3 % eus re [[Parame]] ha 4,2 % eus re [[Sant-Servan]] a zo brezhonek&lt;ref&gt;Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 377, 397 ha 399&lt;/ref&gt;.

== Monumantoù ha lec'hioù istorel ==
[[Restr:saintmalo.jpg|thumb|290px|Ur sell war Sant-Maloù]]
Betek [[2005]] e oa al label &quot;Kêr a istor hag a c'hlad&quot; gant Sant-Maloù met aet eo diganti. 

* Iliz-veur Sant-Visant, gouestlet da [[sant Visant Saragosa]].
* an [[Tour Solidor]] savet gant [[Yann IV]].
* Ar c'hastell bet savet gant duged Breizh : [[Yann IV (dug Breizh)|Yann IV]], [[Yann V (dug Breizh)|Yann V]], [[Frañsez II (Breizh)|Frañsez II]] hag [[Anna Vreizh]]. 
* Ar mogerioù-kreñv.
* Kenkizioù [[Parame]].
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&amp;id_source=19864 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt; ha kartennoù-post&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/cpa/com.php?insee=35288&amp;dpt=35&amp;comm=Saint-Malo Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918) en iliz-veur, luc’hskeudennoù&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=47736&amp;dpt=35 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/56158/saint-malo-dansleglise/ Université de Lille]&lt;/ref&gt;.
=== Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun ===
{| class = &quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+
! Bro
! Niver a soudarded
|- 
|[[Restr:Flag of the United Kingdom.svg|24px]] [[Rouantelezh-Unanet]]
|Dianv: 1 ([[Morlu]])
|-
|'''Hollad'''
|'''1'''
|}
Ur martolod eus Morlu ar [[Rouantelezh-Unanet]] eo. Marvet eo e-pad an [[Eil brezel-bed]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.cwgc.org/search/cemetery_details.aspx?cemetery=2090377&amp;mode=1 Commonwealth War Graves Commission] &lt;/ref&gt;.

== Poblañs ==

=== Emdroadur ar boblañs 1793-2012 ===

&lt;timeline&gt;
Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:700 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:52000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:2500 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData= 
  bar:1793 text:1793
  bar:1800
  bar:1806
  bar:1821
  bar:1831
  bar:1836 text:1836
  bar:1841
  bar:1846
  bar:1851
  bar:1856
  bar:1861 text:1861
  bar:1866
  bar:1872
  bar:1876
  bar:1881
  bar:1886 text:1886
  bar:1891
  bar:1896
  bar:1901
  bar:1906
  bar:1911 text:1911
  bar:1921
  bar:1926
  bar:1931
  bar:1936
  bar:1946 text:1946
  bar:1954
  bar:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 
  bar:2012 
  bar:2013 text:2013
PlotData=
  color:barra width:14 align:left
  bar:1793 from:0 till: 10730
  bar:1800 from:0 till: 9147
  bar:1806 from:0 till: 9934
  bar:1821 from:0 till: 9949
  bar:1831 from:0 till: 9981
  bar:1836 from:0 till: 9744
  bar:1841 from:0 till: 10053
  bar:1846 from:0 till: 10076
  bar:1851 from:0 till: 9997
  bar:1856 from:0 till: 10809
  bar:1861 from:0 till: 10886
  bar:1866 from:0 till: 10693
  bar:1872 from:0 till: 12316
  bar:1876 from:0 till: 10295
  bar:1881 from:0 till: 11212
  bar:1886 from:0 till: 10500
  bar:1891 from:0 till: 11896
  bar:1896 from:0 till: 11476
  bar:1901 from:0 till: 11486
  bar:1906 from:0 till: 10467
  bar:1911 from:0 till: 12371
  bar:1921 from:0 till: 12390
  bar:1926 from:0 till: 13137
  bar:1931 from:0 till: 12864
  bar:1936 from:0 till: 13836
  bar:1946 from:0 till: 11311
  bar:1954 from:0 till: 14339
  bar:1962 from:0 till: 17137
  bar:1968 from:0 till: 42297
  bar:1975 from:0 till: 45030
  bar:1982 from:0 till: 46347
  bar:1990 from:0 till: 48057
  bar:1999 from:0 till: 50675
  bar:2006 from:0 till: 49661
  bar:2012 from:0 till: 44620
  bar:2013 from:0 till: 44919
&lt;/timeline&gt;

&lt;ref&gt;{{fr}}[[EBSSA]]&lt;/ref&gt;
* E 1968 e voe staget '''Parame''' (8 811 annezad e 1962) ha '''Sant-Servan''' (14 963 annezad e 1962) ouzh Sant-Maloù.

== Tud ==

* Pierre de Lanoys, marc'heg an Templ, serjant eskopti Sant-Maloù. Bet aterset e-kerzh miz Ebrel 1310.

=== &lt;small&gt;Tud bet ganet eno&lt;/small&gt; ===
[[Restr:Statue_Surcouf_Caravaniez_Saint-Malo_France.jpg|thumb|150px|Delwenn [[Roparzh Surcouf]] e Sant-Maloù, graet gant [[Alfred Caravaniez]] e dibenn an {{XIXvet kantved}}.]]
* [[Brendan]], manac'h iwerzhonat, hag [[Aaron (sant)|Aaron]] ha [[Maloù]], menec'h kembreat eus an {{VIvet kantved}} 
* [[Jakez Karter]] ([[1491]]-[[1557]]), ergerzhour ha dizoloer [[Kanada]],
* [[François Gravé]], aotroù Du Pont (1560-1629 pe nebeut goude), ergerzhour ha marc'hadour
* [[René Duguay-Trouin]] ([[1673]]-[[1736]]), kourser
* [[Pierre Louis Moreau de Maupertuis]] ([[1698]]-[[1759]]), jedoniour ha steredoniour
* [[Bertrand-François Mahé de la Bourdonnais]] ([[1699]]-[[1753]]), merdeer,
* [[Julien Offroy de La Mettrie]] ([[1709]]-[[1751]]), prederour 
* [[Marc-Joseph Marion du Fresne]] ([[1724]]-[[1772]]), [[ergerzh]]er ha moraer
* [[François-René de Chateaubriand]] ([[1768]]-[[1848]]), skrivagner
* [[Roparzh Surcouf]] ([[1773]]-[[1827]]), kourser
* [[Yann-Vari de Lamennais]] ([[1780]]-[[1860]]), diazezour Urzh Breudeur Ploermael,
* [[Félicité Robert de Lamennais]] ([[1782]]-[[1854]]), skrivagner ha prederour,
* [[Ange Blaize]] ([[1811]]-[[1871]]), armerzhour, kelaouenner-brudañ ha melestrour, prefed [[Il-ha-Gwilen]] 
* [[Joseph Pouliquen]] ([[1897]]-[[1988]]), nijer, kentañ komandant ar rejimant chase [[Normandi-Niemen]]
* [[Jacques Briard]] ([[1933]]-[[2002]]), istorour ha hendraour,
* [[André Chalmel]] (g. e 1949), marc'hhouarner,
* [[Michel Plessix]] (1959-2017), tresour bannoù-treset

=== &lt;small&gt;Tud bet marvet eno&lt;/small&gt; ===
* [[Jakez Karter]], ergerzhour [[Breizh|breizhat]] ha dizoloer [[Kanada]], [[1añ a viz Gwengolo]] [[1557]].
* [[Pêr ar Rouz]], [[yezhoniour]] ha kelenner brezhoneg e Skol-veur [[Roazhon]], bet savet an ALBB ''(Atlas Linguistique de Basse-Bretagne)'' gantañ etre [[1911]] ha [[1920]], [[3 a viz Gwengolo]] [[1975]] e [[Parame]].

=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|[[Restr:Baude de Vieuville.gif|80px]]
|'''Henry Baude'''
Alouer Sant-Maloù e 1668
|''En argant e zri fenn bleiz diframmet en sabel''
|}

== Sevenadur ==

=== Brezhoneg ===
[[Restr:Saint-Malo Panorama.png|thumb|right|500px|Gwel eus Sant-Maloù]]
* Ur skol divyezhek zo bet savet en Deskadurezh-Stad e [[2000]]. 
* E distro-skol 2025 e oa 41 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (1,2 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Ofis Publik Ar Brezhoneg]
&lt;/ref&gt;.
* Evit gouzout muioc'h diwar-benn stad ar brezhoneg e Sant-Maloù, sellit ouzh lec'hienn [[Ofis Publik ar Brezhoneg]], pajenn &quot;Embannadurioù&quot; {{br}}[https://web.archive.org/web/20131218073427/http://www.opab-oplb.org/97-studiadennou-sokio-yezhoniel.htm].

=== Sport ===

==== Darvoudoù-sport a bep seurt ====
* [[4 a viz Gouere]] [[1949]] : 5{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1949|Tro Bro-C'hall]] etre [[Rouan]] ([[Seine-Maritime]]) ha Sant-Maloù ; trec'h eo [[Ferdi Kübler]] ([[Suis]]).
* [[5 a viz Gouere]] [[1949]] : loc'hañ a ra 6{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1949|Tro Bro-C'hall]] eus Sant-Maloù war-du [[Les Sables-d'Olonne]] ([[Vañde]]).
* [[9 a viz Gouere]] [[1956]] : 5{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1956|Tro Bro-C'hall]] etre [[Caen]] ([[Calvados]]) ha Sant-Maloù ; trec'h eo ar [[Breizh]]ad [[Job Morvan]].
* [[10 a viz Gouere]] [[1956]] : 6{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1956|Tro Bro-C'hall]] etre Sant-Maloù hag [[An Oriant]] ; trec'h eo [[Fred de Bruyne]] ([[Belgia]]).
* [[30 a viz Mezheven]] [[1960]] : 5{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1960|Tro Bro-C'hall]] etre [[Caen]] ([[Calvados]]) ha Sant-Maloù ; trec'h eo [[André Darrigade]].
* [[1añ Gouere|1{{añ}} a viz Gouere]] [[1960]] : 6{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1960|Tro Bro-C'hall]] etre Sant-Maloù hag [[An Oriant]] ; trec'h eo [[Roger Rivière]].
* [[28 a viz Mezheven]] [[1962]] : 5{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1962|Tro Bro-C'hall]] etre [[Pont-L'Evêque]] ([[Calvados]]) ha Sant-Maloù ; trec'h eo [[Emile Daems]] ([[Belgia]]).
* [[30 a viz Mezheven]] [[1967]] : 1{{añ}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1967|Tro Bro-C'hall]] etre [[Añje]] ([[Maine-et-Loire]]) ha Sant-Maloù ; trec'h eo [[Walter Godefroot]] ([[Belgia]]).
* [[1añ Gouere|1{{añ}} a viz Gouere]] [[1967]] : loc'hañ a ra 2{{l}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1967|Tro Bro-C'hall]] eus Sant-Maloù war-du [[Caen]] ([[Calvados]]).
* [[30 a viz Mezheven]] [[1974]] : 3&lt;sup&gt;de&lt;/sup&gt; tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1974|Tro Bro-C'hall]] etre [[Montroulez]] ha Sant-Maloù ; trec'h eo [[Patrick Sercu]] ([[Belgia]]).
* [[1añ Gouere|1{{añ}} a viz Gouere]] [[1974]] : loc'hañ a ra 4&lt;sup&gt;re&lt;/sup&gt; tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1974|Tro Bro-C'hall]] eus Sant-Maloù war-du [[Caen]] ([[Calvados]]).
* [[4 a viz Gouere]] [[1980]] : 8{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1980|Tro Bro-C'hall]] etre [[Flers (Orne)]] ha Sant-Maloù ; trec'h eo [[Bert Oosterbosch]] ([[Izelvroioù]]).
* [[6 a viz Gouere]] [[1980]] : 9{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1980|Tro Bro-C'hall]] etre Sant-Maloù ha [[Naoned]] ; trec'h eo [[Jan Raas]] ([[Izelvroioù]]).
* [[7 a viz Gouere]] [[2008]] : 3&lt;sup&gt;de&lt;/sup&gt; tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 2008|Tro Bro-C'hall]] etre Sant-Maloù ha [[Naoned]] ; trec'h eo [[Samuel Dumoulin]].

== Gevelliñ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| [[Restr:Flag of Mauritius.svg|border|25px]] [[Moris|Enez-Voris]]
| [[Port Louis]]
| 1999
|}
== Pennadoù kar ==
* [[Parame]],
* [[Sant-Servan]].
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{fr}}[http://www.ina.fr/fresques/ouest-en-memoire/video/Region00413/les-terres-neuvas L'Ouest en mémoire (Ina) - Martoloded e Sant Maloù 1970]

[[Rummad:Sant-Maloù]]
[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Sant-Maloù]]
[[Rummad:Pennlec'hioù distrigoù Breizh]]
[[Rummad:Repuidi Brezel Spagn e Breizh]]
[[Rummad:Nijvaoù al Luftwaffe e Breizh]]
[[Rummad:Bezioù-brezel ar C'hommonwealth en Il-ha-Gwilen]]
[[Rummad:Nijerezioù ar C'hommonwealth aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]
[[Rummad:Nijerezioù SUA aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]
[[Rummad:Porzhioù Breizh]]</text>
      <sha1>ah6h3r9ikz4sy3q2x77gowxjulsi0q3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>The Simpsons</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11593</id>
    <revision>
      <id>2201431</id>
      <parentid>2200987</parentid>
      <timestamp>2026-10-05T02:13:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Stephan1000000</username>
        <id>54253</id>
      </contributor>
      <comment>811</comment>
      <origin>2201431</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9143" sha1="p91tl0oorifb2725jcjuhghiiwsus6t" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|''The Simpsons''}}
{{databox}}
&lt;p align=&quot;left&quot; style=&quot;spacing:6px; padding:6px; border:1px solid #006699; background:#EAF5FB&quot;&gt;[[Restr:Books-aj.svg aj ashton 01.svg|100px]] 
'''Savet eo ar pennad-mañ diwar labour bet graet gant skolidi.''' Sikourit da wellaat an danvez, mar plij ganeoc'h.

{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
{{Infobox/Titl|Stirad skinwel|abcdef|talbenn TV|000}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | [[File:The Simpsons yellow logo.svg |230px]]&lt;hr&gt;
|-
| '''Krouer''' || [[Matt Groening]]
|-
| '''Bro orin''' || {{SUA}}
|-
| '''Doare''' || [[Tresadennoù-bev]]&lt;br&gt;Fent flemmus
|-
| '''Sonerezh''' || Danny Elfman
|-
| colspan=&quot;2&quot; | &lt;hr&gt;
|-
| '''Lañs''' || {{Deiziad|17|Kerzu|1989}}
|-
|'''Koulzadoù''' || 38
|-
| '''Rannoù''' || 811
|}
[[Restr:MattGroening.jpg|thumb|&lt;div style=&quot;text-align:center;&gt;'''Matt Groening'''&lt;br&gt;krouer ''The Simpsons''&lt;/div&gt;]]
'''''The Simpsons''''' (&quot;Ar re Simpson&quot;) zo ur rummad [[tresadennoù-bev]] fentus ha flemmus [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] bet krouet gant [[Matt Groening]] e [[1989]].&lt;br&gt;Lakaat a ra war-wel un tiegezh amerikan anvet « Simpson ». Melen eo kroc'hen pep tudenn eus an tiegezh, evel hini hogos pep tudenn er rummad. Izili an tiegezh eo Homer, an tad ; Marge, ar vamm ; Bart, ar mab hag ar bugel henañ ; Lisa, ar verc'h kentañ, ha Maggie, an eil merc'h. Homer a vez gwelet alies evel tudenn bennañ '''The Simpsons'''.

D'ar [[17 a viz Kerzu]] [[1989]] e voe skignet evit ar wech kentañ, war ar rouedad [[Fox Broadcasting Company]], hag e [[1990]] e [[Frañs]] war [[Canal +]], war [[France 3]], [[M6]] ha [[W9]].&lt;br&gt;Pemp koulzad ha tregont, enno 677 rann, zo bet skignet abaoe deroù ''The Simpsons.'' An heuliad skinwel hirañ da chom war embann ; e 2009 e oa deuet da vezañ ar stirad skinwel stadunanat doare [[primetime]] e-plas [[Gunsmoke]].&lt;br&gt;Ar [[film]] ''The Simpsons Movie'' a oa bet embannet er sinema dre-ar-bed d'ar [[27 a viz Gouhere]] [[2007]]&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0462538/?ref_=kw_li_tt ''Internet MovieDatabase'']&lt;/ref&gt; ; berzh bras en doa bet graet o rastellañ 527 milion a zollaroù. D'ar {{Deiziad|4|Mae|2015}} e voe adlañset ar stirad evit daou goulzad : ar 27{{vet}} (2015-2016) hag an 28{{vet}} (2016–2017), pep hini o signañ 22 damm e pep koulz.

Adalek ar penn-kentañ en deus ar rummad ''The Simpsons'' gounezet kalz a brizioù : 24 gwech ar ''[[Primetime Emmy Awards]]'', 26 gwech an ''[[Annie Awards]]'', hag ur ''[[Peabody Award]]'' (e [[1996]], evit an 8 koulzad kentañ&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.peabodyawards.com/search-site/The%20Simpsons/null/null '''Peabody Awards'']&lt;/ref&gt;). D'an [[31 a viz Kerzu]] [[1999]], ar gelaouenn [[Time Magazine]] he deus diskouezet ''The Simpsons'' evel gwellañ stirad skinwel an {{XXvet kantved}}.

== An tudennoù ==
Ar re Simpson zo un tiegezh amerikan skouer o chom en ur gêr anvet [[Springfield]]. Homer, an tad, a labour e [[kreizenn nukleel]] ar c'horn-bro, ur vicher ha na glot ket gant e zoareoù dibled. Dimezet eo gant Marge, kliched dispar ar wreg hag ar vamm a labour er gêr. Tri bugel zo d'ar c'houblad : Bart, ur babouzeg 10 vloaz, Lisa, ur plac'h dreistdonezonet 8 vloaz, ha Maggie, ur babig na gomz tost gwech ebet. Ur c'hi zo ivez, anvet « Santa's Little Helper » (&quot;''Darbarerig an Tad Nedeleg''&quot;) hag ur c'hazh anvet « Snowball » (&quot;''Kouign-erc'h''&quot;). Al loened-se a dalv kalz evit an tiegezh, ha perzhioù pouezus o deus bet e abadennoù zo.&lt;br&gt;Daoust d'an amzer o tremen — gouelioù deiz-ha-bloaz, festoù, marvioù pe ganedigezhioù, euredoù pe dispartioù tudennoù 'zo, ne gosha morse an tudennoù ha mirout a reont an neuz o devoa e dibenn ar [[bloavezhioù 1980]].&lt;br&gt;Techoù a vez implijet er rummad, ha kalz tudennoù o deus unan da nebeutañ, evel « ''D'ho !'' » (''Duh !'' e [[saozneg]]), tro-lavar brudet-kenañ Homer, « ''Excellent !'' » gant Charles Montgomery Burns, pe c'hoazh « ''HA-Haw!'' » goapaus Nelson Muntz. Kantadoù a eiltudennoù zo, evel ar gelennerien, mignoned ar familh pe c'hoazh un niver bras a dud vrudet hag anavezet forzh pegement hiziv an deiz. Tudennoù zo o chom e lec'hioù resis evel Moe, tavarnour muiañ-karet Homer, pe c'hoazh Karl ha Lenny, a zo o labourat gantañ er greizenn nukleel. Pep tudenn er rummad zo bet dibabet-mat evit derc'hel ur perzh a-ratozh e kêr Springfield.

== An dodennoù ==
Springfield eo bed tudennoù ''The Simpsons''. Eno e vezont lakaet e diaesterioù gant ar gevredigezh a-vremañ. Neuze e vez bepred tu da Vatt Groening da ijinañ ur senario nevez evit pep skignadenn. Da skouer, dre m'emañ Homer o labourat er greizenn nukleel ez eus tu da zonaat dodenn an endro. Tu zo ivez da gomz diwar-benn an deskadurezh dre m'emañ Bart ha Lisa oc'h ober o studioù er skol, pe c'hoazh komz eus a bep seurt dodennoù all dre ma'z eus e Springfield kantvedoù a eiltudennoù o terc'hel perzhioù gant a bep seurt palioù disheñvel. Kavout a ra ''The Simpsons'' awen e daveoù sevenadurel gwirion evel ar sinema, ar skinwel, ar sonerezh, al lennegezh, ar skiantoù pe c'hoazh an istor.&lt;br&gt;Tu a vefe da grediñ ez eus eus ''The Simpsons'' un dresadenn-vev graet evit plijout d'ar vugale, met e gwirionez eo graet a-ratozh evit ober goap ouzh ar gevredigezh ma vevomp-holl hiziv an deiz, diouzh framm ar gevredigezh stadunanat. Hevelep kemennadenn zo a-dreñv pep skignadenn, ken eeun ma c'hellfe bezañ. Daoust da gement-se e chom ''The Simpsons'' tresadennoù-bev graet evit lakaat an dud da c'hoarzhin ha da dremen amzer blijus.

== An arlizh ==
E-touez an traoù a ro e liv d'ar rummad eo ret menegiñ an arlizh a zo e penn-kentañ pep skignadenn. Kregiñ a ra gant ur zoum diwar an titl ''The Simpsons'' ha betek kêr Springfield. Goude-se e heuilh pep tudenn eus an tiegezh o tistreiñ unan-hag-unan d'ar gêr goude un devezh labour en hevelep koulz-amzer. Ur wech erruet er gêr en em stailh an tiegezh war ar gourvezvank dirak ar skinwel, hep en em saludiñ kenetrezo.&lt;br&gt;Gant David Silvermann e voe aozet an arlizh kentañ, ha Danny Elfman a grouas ar sonerezh goude bezañ bet galvet gant Matt Groening e 1989. Ar sonerezh klevet a vez bepred ar memes hini, ha derc'hel a ra ur roll talvoudus-kenañ er rummad. Hervez Danny Elfman e chomo ar ganaouenn-se, krouet dindan daou zevezh gantañ, an hini wellañ bet savet gantañ biskoazh. Pevar foent en arlizh a gemm alies ag abadenn da abadenn avat : skrivet e vez gant Bart frazennoù disheñvel war daolenn ar skol e-keñver an abadenn ; c'hoariet e vez ur solo [[saksofon]] disheñvel gant Liza ; cheñch a ra ar pezh a vez skrivet war panell-skritellañ ar c'hef-enroller er stal hag evit echuiñ, cheñch a ra tost bepred ''gag'' ar gourvezvank.

== Abadennoù a-ratozh evit ''Halloween'' ==
Deuet eo an abadennoù a-ratozh evit [[Halloween]] da vezañ ur boaz. Matt Groening en deus savet abadennoù a-ratozh diwar-benn an euzh, ar moliac'h hag ar [[skiant-faltazi]]. Bep bloaz e vez skignet ''The Simpson's Horror Show'' da vare Halloween. E [[1990]] e voe skignet evit ar wech kentañ, e-kerzh ar c'houlzad 2. Biskoazh n'eo bet kemmet e vent, da lavaret eo teir abadennig e-lec'h unan ment reizh.

== Bannoù-treset ==
Bez' ez eus bet kalz [[bannoù-treset]] diwar-benn ''The Simpsons''. E [[1991]] e voe embannet ar re gentañ, er gelaouenn ''Simpsons Illustrated''. Plijet-bras e voe an dud, setu perak e tivizas Matt Groening e [[1993]] krouiñ an ti-embann ''Bongo Comics''. Naontek rummad bannoù-treset zo bet embannet gantañ betek-henn.

== ''The Simpsons'' : ar film ==
* Pajenn spisoc'h [[The Simpsons (film)|The Simpsons]]
Ur film bevaat zo bet savet gant [[David Silverman]] ha [[Matt Groening]], deuet er-maez d'ar [[27 a viz Gouere]] [[2007]] er bed a-bezh. Produet e oa bet gant [[20th Century Fox]], [[Gracie Films]], ha [[Film Roman]]. Ar film Simpson en doa graet berzh bras o rastellañ 527 milion $.
=== Hent hir ar film Simpsons ===
Abaoe penn kentañ ar stirad skinwel Simpsons e oa bet kaoz eus sevel ur film. [[James L. Brooks]] a oa savet ar soñj ennañ da implij skrid an tamm &quot;[[Kamp Krusty]]&quot; d'an heuliad a-benn kaout istor ar film. Ar gudenn a savas a oa ar poan da astenn istor an tamm evit mont etrezek padelezh ur film. E-pad pell amzer e chomas ar c'hudennoù ur skoilh d'ar film : un diouer a istor, un diouer a amzer d'ar skrivagnerien ha d'ar skipailh produiñ evit labourat war ur film e-pad ma kendalc'he ar stirad. Etre 1989 ha [[2003]] e chomas ar raktres unan a gostez.
=== Istor ar film ===
Er film eo saotret lenn [[Springfield]] gant Homer. Buan-kenañ e teu Springfield da vezañ kêr saotretañ ar [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]]. Abalamour da gement-se e tiviz ar gouarnamant lakaat ur volz-to vras war kêr Springfield ha lazhañ kemet den a zo dindani a-benn gwareziñ ar c'hêrioù all. Tec'hel kuit eus Springfield a ra an tiegezh Simpson, ha mont da [[Alaska]] da vevañ — met n'o deus ket ar re Simpson c'hoant da leuskel kêr Springfield da vezañ distrujet hag o mignoned da vezañ lazhet.

== Pennadoù kar ==
* ''[[The Simpsons: Tapped Out]]''

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Simpsons, The}}
[[Rummad:The Simpsons]]</text>
      <sha1>p91tl0oorifb2725jcjuhghiiwsus6t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shoah</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12627</id>
    <revision>
      <id>2201408</id>
      <parentid>2116390</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T19:02:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201408</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7731" sha1="mam1aw0nncc0o8msqbgjxb8jgdjm1vz" xml:space="preserve">{{Implijoù all}}
:''Gwelet ivez ar pennad pennañ: [[Loskaberzh]]''
----
Ar ger '''Shoah''' a vez graet gantañ hiziv evit ober anv eus an oberoù kaset da benn gant [[nazied]] [[Alamagn]] hag o c'henlabourerien en Europa evit diouennañ ar [[Yuzevien]] diwar an douaroù dalc’het ganto e-pad an [[Eil brezel bed]], etre 1941 ha 1945. Etre pemp ha c'hwec'h milion a Yuzevien a oa aet da Anaon e-pad al lazhadeg a-vras-se, da lavaret eo an div drederenn eus ar gumuniezh yuzev en Europa hag e-tro 40% eus ar Yuzevien er bed-holl. Komzet e vez ivez eus al [[loskaberzh]] (holokost) pe eus diouennadeg ar Yuzevien. Gant an nazied e veze graet anv eus an &quot;[[diskoulm diwezhañ]]&quot; da vare an [[Trede Reich]].

Ar Yuzevien a veze lakaet da « ''enebourien daonet'' » gant an ideologiezh nazi, a c'houlenne kas anezho da netra abalamour ma oa ur « ''ouenn izel'' » anezho. Meur a zoare a voe implijet evit kas an urzh-se da benn : an naonegezh er ghettoioù e [[Polonia]] hag en [[Unaniezh Soviedel]] ; ar fuzuilhadegoù a-yoc'h war talbenn [[Europa ar Reter]] ; al labourioù ret hag an diouer a voued er [[Kamp-bac'h|c'hampoù-bac'hañ]] ; ar gaz evit mougañ an dud e-barzh « kamionoù gaziñ » pe e-barzh kambroù er [[Kamp-diouennañ|c'hampoù-distruj]]. Enno e veze pulluc'het ar c'horfoù-marv e-barzh fornioù deviñ, evel en [[Auschwitz-Birkenau|Auschwitz]] da skouer, ken ma ne chome roud ebet eus ar re varv hag eus an torfed. Dre an oberoù-se e teuas an nazied a-benn da lazhañ div drederenn eus Yuzevien Europa hag etre pemp ha c’hwec’h milion a dud en holl hervez an istorourien. 
[[Restr:Stroop Report - Warsaw Ghetto Uprising 09.jpg|thumb|302x302px|Yuzevien harzhet gant soudarded SS da-geñver [[Emsavadeg Ghetto Warszawa|emsavadeg ghetto Warszawa]] en nevezamzer 1943.]]
Biskoazh-james ne oa c'hoarvezet un torfed ken gwazh en istor an denelezh, abalamour m'eo bet kenurzhiet ar Shoah en un doare industriel ha bureviadek gant an nazied. Bep ar mare e veze taget ar Yuzevien en Europa gant barradoù kasoni ha gant taolioù feulster. Hogen e-pad an Eil brezel-bed eo troet an [[enepyuzeviezh]] d'ur programm savet pervezh evit ur pal nemetañ : chaseal dibaouez ha distrujañ didruez ar bobl yuzev en he fezh, daoust ma ne oa ket ur gourdrouz evit Alamagn, na gant ur strollad politik na gant un arme. An nazied zo fellet dezho kas d'ar marv an holl Yuzevien gwitibunan – ar baotred koulz hag ar merc'hed, ar re gozh koulz hag ar re yaouank. An dra-se zo kaoz e oa marvet 1 500 000 a vugale abalamour d'ar Shoah. War ar memes tro e veze distrujet ar glad sevenadurel ha relijiel, sinagogennoù hag all, ha ken sistematek all e oa ar skrapañ madoù (an [[arianaat]]). War urzh [[Adolf Hitler]] eo bet lakaet ar Shoah war sav. Evit an darn vrasañ eo bet kaset da benn gant ar [[Schutzstaffel]] (SS), gant ar [[Reichssicherheitshauptamt]] (RSHA) renet gant [[Heinrich Himmler]], gant lod soudarded eus ar [[Wehrmacht]] ha gant kargidi arbennik o labourat e burevioù an Trede Reich. E pep lec'h en Europa eo bet harpet an nazied gant ar gouarnamantoù hag ar melestradurezhioù a save a-du ganto, hag ivez gant siviled – tud en o-unan pe strolladoù tud, izili eus luskadoù faskour ha nazi peurvuiañ. Ur pezh ral eo e vefe enebet ar c'hevredigezhioù sivil a-enep an ''Holokost'', nemet en Izelvroioù e 1941 [[Harz-labour miz C'hwevrer|a-enep ar skrapadegoù Yuzevien]] hag e Bulgaria e 1943 evit miret na vije kaset ar Yuzevien vulgar da gampoù ar marv. Chomet eo ar braz eus an dud hep ober tra pe dra : e deroù ar brezel ne ouient ket pezh a errue gant ar Yuzevien, ha diwezhatoc'h int chomet diseblant ouzh o zonkad, peotramant ne gredent ket enebiñ ouzh an alouberien alaman. Un toullad tud o deus klasket saveteiñ Yuzevien memes tra, o kuzhat bugale da skouer. Goude ar brezel eo bet renablet an dud-se gant an ensavadur [[Yad Vashem]], ha roet an titl a « [[Ar Re Reizh a-douez ar broadoù|Reizh e-touez ar broadoù]] » da bep hini anezho. 
[[Restr:Sonderkommando burning of bodies.jpg|thumb|Prizonidi ar ''[[Sonderkommando]]'' o teviñ korfoù-marv e kamp [[Auschwitz-Birkenau]], miz Eost 1944.]]
Poblañsoù all a voe lazhadeget gant an Trede Reich. Mervel a reas e-leizh a dud nammet, pe e vefent dalc'het en o c'horf pe en o spered, dreist-holl e-pad an [[Aktion T4]], ur c'houlzad kaset da benn en Alamagn hag en Aostria etre 1939 ha 1941. Ar gaz hag ar salioù mougañ a voe implijet evit ar wech kentañ diwar-goust tud ampechet, a-raok ober memes tra gant Yuzevien Europa. [[Porajmos]] a vez graet eus gouennlazh ar [[Romed]], a voe heskinet ha bac'het da gentañ, ha muntret a-vil-vern goude-se e kampoù ar marv pe war an dachenn gant an [[Einsatzgruppen]] dreist-holl. E Polonia hag en Unaniezh Soviedel e c'hoarvezas nouspet torfed-brezel euzhus e-pad ar brezel. Miliadoù a siviled a voe diframmet eno gant soudarded ar [[Wehrmacht]] ha gant an harperien lec'hel a genlaboure ganto. Nikun eus ar rummadoù tud-se a voe lazhet evel ar Yuzevien avat, gant ur strategiezh diouennañ ken resis hag an diskoulm diwezhañ, a voe renet a-lazh-korf gant an nazied keit ha ma c'halljont, betek devezhioù diwezhañ ar [[Kamp-bac'h|c'hampoù-bac'hañ]] e 1945. 

Abaoe ar brezel ez eus bet lakaet lezennoù etrebroadel nevez war sav evit plediñ gant an « torfedoù a-yoc'h ». Termenoù nevez zo bet savet a-gaoz d'an dra-se :  an « [[torfed a-enep an denelezh]] » hag ar « [[gouennlazh]] ». E 1968 e voe degemeret ur C'hendivizad gant ar Broadoù-Unanet, abalamour da lemel ar skoilhoù evit kastizañ seurt torfedoù : n'eus termen proseziñ ebet. Meur a wech e voe lakaet an testennoù-se da dalvezout, da skouer diwar-benn [[gouennlazh an Armenianed]], [[Gouennlazh#Gouennlazh an Dutsied e Rwanda|hini an Dutsied]] e Rwanda ha [[lazhadegoù Srebrenica]] e Bosnia. Ouzhpenn-se e voe votet ur stumm nevez eus [[Kenemglevioù Geneva]] e 1949, evit gwareziñ an dud sivil pa vez brezel : betek-henn ne oa kaoz enno nemet eus ar sourdarded. 

Ar Shoah zo unan eus an darvoudoù heverkañ eus an istor a vremañ, koulz hag unan eus ar re studiet ar muiañ. Skoet eo bet ar speredoù gantañ er bed a-bezh. Efedoù bras-bras en deus bet war dachenn an istor, ar sevenadur, ar relijion hag ar prederouriezh, seul vui abaoe m'eo bet studiet pizh adalek ar bloavezhioù 1960-1970. Ouzhpenn an enklaskoù istor ez eus bet savet ivez meur a oberenn diwar ar gouennlazh euzhus-se, pe e vefent re wirion (diskouezadegoù, teulfilmoù...) pe re faltazi (filmoù, levrioù...). 

==Orin ar ger==
Ar ger '''shoah''' ([[hebraeg]]: שואה) a dalvez kement ha ''drouziwezh''. 

Ar ger hebraek evit envel un darvoud istorel hep e bar eo : hini al loskaberzh, pe diouennadeg ar Yuzevien, pe ar gouennlazh anezho, gant an nazied eo. Gwelloc’h e kav lod tud ober gant &quot;Shoah&quot; eget &quot;loskaberzh&quot; hiziv. 
Gant an nazied e veze graet an &quot;diskoulm diwezhañ&quot; (''die Endlösung'') eus ar Shoah da vare an [[Trede Reich]].

Tud zo ha n’en kavont ket gwell eget [[loskaberzh]], goude ma reont gantañ. Lavarout a rae [[Elie Wiesel]] da Michaël de Saint Cheron e 1988 e kave gwell ar ger « c'hourban » (כורבן) a vez implijet el lennegezh [[yidicheg|yidichek]] hag a dalv kement ha « distruj » hag a ra dave da hini an [[Templ]]. Graet e vez ivez gant [[yuzevlazh]]. An eil pe egile eus an tri ger (shoah, hourban, yuzevlazh) a vir ar pezh zo dibar ha yuzev en darvoud, hervez soñj Vincent Engel en e bennad « Holocauste, Shoah ou judéocide ? » e-barzh ''Le Nouvel Observateur (Hors-Série janvier 2003 - décembre 2004)''.

==Liammoù diabarzh==
* [[Anne Frank]]
*[[Primo Levi]]


{{Loskaberzh}}
{{Yuzevegezh}}
[[Rummad:Loskaberzh]]
[[Rummad:Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Istor ar Yuzevien]]</text>
      <sha1>mam1aw0nncc0o8msqbgjxb8jgdjm1vz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Parasaurolophus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15204</id>
    <revision>
      <id>2201389</id>
      <parentid>2197987</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T17:01:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20261004)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]</comment>
      <origin>2201389</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20398" sha1="ss26cabumkris5wxrh7zvf28etgqlnc" xml:space="preserve">{{Taxobox Loen  |  Parasaorolofous | | Ur parasaurolophus}}
{{Taxobox Phylum  | Chordata }}
{{Taxobox Classis  | Sauropsida }}
{{Taxobox Superordo | Dinosauria }}
{{Taxobox Ordo   | Ornithischia }}
{{Taxobox Subordo | Ornithopoda }}
{{Taxobox Familia | Hadrosauridae }}
{{Taxobox Subfamilia | Lambeosaurinae }}
{{Taxobox Genus   | Parasaurolophus | [[Parks]], [[1922]]}}
{{Taxobox Listennad |
*''P. walkeri''  [[Parks]], [[1922]]
*''P. tubicen'' [[Wiman]], [[1931]]
*''P. cyrtocristatus'' [[Ostrom]], [[1961]]
}}
{{Taxobox Traoù all |Pelec'h e veze kavet| [[Amerika an Hanternoz]] }}
{{Taxobox Traoù all |Prantad| [[Kretase]] uhel, ~76-65 milion }}
|-----
{{Taxobox Echu}}

Ur '''Parasaurolophus''', pe Parasaorolofus zo ur [[genad]] [[dinosaor]]ed eus kladenn an [[ornithopoda]] a oa o vevañ e diwezh ar [[kretase|c'hretase]] er pezh zo hiziv [[Norzhamerika]], war-dro 76,5-73 milion vloaz zo.&lt;ref name=evansetal2009&gt;Evans, D.C., Bavington, R. and Campione, N.E. (2009). &quot;[https://web.archive.org/web/20200408083043/http://www.freepatentsonline.com/article/Canadian-Journal-Earth-Sciences/215925510.html An unusual hadrosaurid braincase from the Dinosaur Park Formation and the biostratigraphy of ''Parasaurolophus'' (Ornithischia: Lambeosaurinae) from southern Alberta.]&quot; ''Canadian Journal of Earth Sciences,'' '''46'''(11): 791-800. {{doi|10.1139/E09-050}}&lt;/ref&gt; Geotdebrerien e oa loened ar genad-se ha gallout a raent bale en un doare daoudroadek pe pevarzroek. Tri spesad zo anavezet : ''P. walkeri'', ''P. tubicen'', hag ar ''P. cyrtocristatus'' kribellet-berr. Kavet ez eus bet dilerc'hioù en [[Alberta]] ([[Kanada]]), en [[New Mexico]] hag en [[Utah]] ([[Stadoù-Unanet]]). Deskrivet e oa evit ar wezh kentañ e 1922 gant [[William Parks (paleontologour)|William Parks]] diwar ur c'hlopenn ha darn eus ur relegenn dizoloet en Alberta.

Ar ''Parasaurolophused'' a oa izili eus an ''[[hadrosauridae]]'', ur gerentiad liesseurt eus dinosored eus ar c'hretase brudet evit klinkadurioù iskis o fennoù. Anavezet eo ar genad-se dre gribell o c'hlopenn a yae d'ober un duellenn hir gromm a greske etrezek an nec'h ha tu-a-dreñv ar c'hlopenn. Ar ''[[Charonosaurus]]'' eus [[Republik Pobl Sina|Sina]], marteze e oa anezhañ ar strollad loened kar tostañ, a oa un hevelep klopenn oute hag ar memes kribell moarvat. Komzet o deus kalz ar skiantourien diwar-benn ar gribell-se. A-du emañ ar pep brasañ da lâret e talveze d'al loened-se da anavezout reizh, ha pesad ar re all, da leuskel trouzioù ha da reoliañ gwrez o c'horf. &lt;!--It is one of the rarer duckbills, known from only a handful of good specimens.--&gt;

== Deskrivadur ==

Evel evit ar pep brasañ eus an dinosaored, n'eo ket bet adkavet relegenn glok ar ''Parasaurolophus''. Soñjal a reer e oa loened ar spesad ''P. walkeri'' 9,5 metr hed. 1,6 metr hed e oa o c'hlopenn, gant ar gribell, e-kichen klopenn etre ar spesad ''P. tubicen'' zo brasoc'h evit daou vetr hirder, ar pezh a ziskouez e oa brasoc'h evit ar spesad all.&lt;ref name=LW42a&gt;Richard Swann Lull, Nelda E. Wright, &quot;Hadrosaurian Dinosaurs of North America&quot;, 1942, ''Geological Society of America'', ''40'', p 229&lt;/ref&gt; 2,5 tonenn bouez a oa ennañ&lt;ref&gt;Donald F. Glut,''Dinosaurs: The Encyclopedia'', Jefferson, North Carolina, 1997, p 678–684&lt;/ref&gt; An arvrec'h nemetañ a anavezer a oa berr a-walc'h evit an ''Hadrosauridae'', ha dezhañ ur [[plankenn-skoaz]] berr met ledan. Ar [[morzhedaskorn]] a oa 103 santimetr hirder er spesad ''P. walkeri'' ha tev eo e-keñver e hed pa seller ouzh an ''Hadrosauridae'' all.&lt;ref name=LW42b&gt;Lull and Wright, ''Hadrosaurian Dinosaurs of North America'', pp. 209-213.&lt;/ref&gt; Kreñv-kenañ eo ar [[paler]] hag al [[lestr (korfadurezh)|lestr]] ivez.&lt;ref name=BC06&gt;{{cite book |last=Brett-Surman |first=Michael K. |coauthors=and Wagner, Jonathan R. |year=2006 |chapter=Appendicular anatomy in Campanian and Maastrichtian North American hadrosaurids |editor=Carpenter, Kenneth (ed.) |title=Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs |publisher=Indiana University Press |location=Bloomington and Indianapolis |pages=135–169 |isbn=0-253-34817-X}}&lt;/ref&gt;.

Evel Hadrosauridae e oa gouest da vale war daou bav pe war pevar. Gwelloc'h e veze dezhañ peuriñ war e bevar fav moarvat, met redek a rae war daou bav.&lt;ref name=HWF04&gt;{{cite book |last=Horner |first=John R. |authorlink=Jack Horner (paleontologist) |coauthors=Weishampel, David B.; and Forster, Catherine A |editor=Weishampel, David B.; Osmólska, Halszka; and Dodson, Peter (eds.)|title=The Dinosauria |url=https://archive.org/details/dinosauria0000unse_n9z8 |edition=2nd |year= 2004|publisher=University of California Press |location=Berkeley |isbn=0-520-24209-2 |pages=438–463 |chapter=Hadrosauridae }}&lt;/ref&gt;&lt;!-- The [[spinous process|neural spines]] of the [[vertebra]]e were tall, as was common in lambeosaurines;&lt;ref name=LW42b/&gt; tallest over the hips, they increased the height of the back.--&gt; Anavezout a reer karrekaennoù kroc'hen eus ar spesad ''P. walkeri'', a ziskouez skantoù ingal e stumm torbezennoù met framm ebet brasoc'h.&lt;ref name=WAP22&gt;{{cite journal |last=Parks |first=William A. |authorlink=William Parks (paleontologist) |year=1922 |title=''Parasaurolophus walkeri'', a new genus and species of crested trachodont dinosaur |journal=University of Toronto Studies, Geology Series |volume=13 |pages=1–32}}&lt;/ref&gt;
[[Restr:Parasaurolophuspic steveoc.jpg|thumb|''Parasaurolophus walkeri''.]]
Ar pezh heberkañ e oa kribell ar c'hlopenn, a valire diouzh tu a-dreñv ar penn hag a oa savet diwar eskern ar rakkarvan hag ar fri.&lt;!-- The ''P. walkeri'' type specimen has a notch in the neural spines near where the crest would hit the back, but this may be a [[pathology]] peculiar to this individual.&lt;ref name=LW42b/&gt; William Parks, who named the genus, hypothesized that a [[ligament]] ran from the crest to the notch to support the head.&lt;ref name=WAP22/&gt; Although this idea seems unlikely,&lt;ref name=DFG97/&gt; ''Parasaurolophus'' is sometimes restored with a skin flap from the crest to the neck.--&gt; 
Kleuz e oa ar gribell, gant tuellennoù disheñvel o vont diouzh pep fronell betek penn all ar gribell kent cheñch hent adarre ha diskenn a-hed ar gribell betek ar c'hlopenn. Eeunoc'h e oa tuellennoù ar spesad ''P. walkeri'', ha re ''P. tubicen'' a oa kempleshoc'h gant tuellennoù stoufet ha re all en em unane hag en em zispartie.&lt;ref name=SW99&gt;Sullivan Robert M., Williamson, Thomas E., &quot;A new skull of ''Parasaurolophus'' (Dinosauria: Hadrosauridae) from the Kirtland Formation of New Mexico and a revision of the genus&quot;, ''New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin'', 1999, '''15''', Albuquerque, New Mexico, p 1–52&lt;/ref&gt; ''P. walkeri'' ha ''P. tubicen'' o doa kribelloù a oa just un taùù krommet, ha ''P. cyrtocristatus'' a oa berr o c'hribell met muioc'h krommet.&lt;ref name=JHO61&gt;John Ostrom, &quot;A new species of hadrosaurian dinosaur from the Cretaceous of New Mexico&quot;, ''Journal of Paleontology'', 1961, levrenn 35, Nnn 3, p 575–577&lt;/ref&gt;

== Rummatadur ==
Evel m'en diskouez e anv, soñjal a raed e oa kar ''Parasaurolophus'' da ''[[Saurolophus]]'' ablamour d'e gribell damheñvel da welet.&lt;ref name=WAP22/&gt; Koulskoude e oa lakaet buan en iskerentiad ''[[Lambeosaurinae]]'' eus strollad an ''Hadrosauridae'' —''Saurolophus'' zo un ''[[Hadrosauridae]]''.&lt;ref name=CWG24&gt;Charles Whitney Gilmore, 1924, &quot;On the genus ''Stephanosaurus'', with a description of the type specimen of ''Lambeosaurus lambei'', Parks, ''Canada Department of Mines Geological Survey Bulletin'' (Geological Series), levrenn 38, Nnn 43, p 29–48&lt;/ref&gt; Peurliesañ e vez sellet outañ evel ur spesad eus ar ''Lambeosaurinae'', disheñvel diouzh ar ''[[Corythosaurus|C'horythosaurus]]'', an ''[[Hypacrosaurus]]'', hag all ''[[Lambeosaurus]]''.&lt;ref name=HWF04/&gt;&lt;ref name=WH90&gt;David B. Weishampel, Horner, Jack R., Weishampel, David B. ; Osmólska, Halszka; ha Dodson, Peter (eds.), ''The Dinosauria'', University of California Press, 1990, Berkeley, p 534–561&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name=ER07&gt;David C. Evans ha Reisz, Robert R., 2007, &quot;Anatomy and relationships of ''Lambeosaurus magnicristatus'', a crested hadrosaurid dinosaur (Ornithischia) from the Dinosaur Park Formation, Alberta&quot;, ''Journal of Vertebrate Paleontology'', levrenn 27, Nnn 2, p 373–393, [https://web.archive.org/web/20070927204517/http://www.vertpaleo.org/publications/jvp/27-373-393.cfm]&lt;/ref&gt; Al loened tostañ a seblant bezañ ar ''[[Charonosaurus]]'', ul Lambeosaurinae gant ur c'hlopenn heñvel (daoust ma n'en deus ket ur gribell glok c'hoazh) kavet e-tal ar ster Amour, e biz Sina,&lt;ref name=Getal00&gt;Pascal Godefroit, Shuqin Zan ha Liyong Jin, &quot;Charonosaurus jiayinensis'' n. g., n. sp., a lambeosaurine dinosaur from the Late Maastrichtian of northeastern China&quot;, ''Compte Rendus de l'Academie des Sciences'', Paris, 2000, Sciences de la Terre et des planètes, levrenn 330, p 875–882&lt;/ref&gt; ha marteze ez eo an daou ezel eus an hevelpep kladenn ''Parasaurolophini''.&lt;ref name=ER07/&gt; ''P. cyrtocristatus'', gant e gribell berr ha kromm zo moarvat ar spesad diazez eus ar gladenn m'emañ an tri spesad ''Parasaurolophus'' anavet,&lt;ref name=ER07/&gt; pe, marteze, ul loen yaouank pe ur barez ''P. tubicen''.&lt;ref name=TEW00&gt;Thomas E. Williamson, &quot;Review of Hadrosauridae (Dinosauria, Ornithischia) from the San Juan Basin, New Mexico&quot;, ''Dinosaurs of New Mexico'', ''New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin'', Nnn 17, Albuquerque, 200, p 191–213&lt;/ref&gt;

== Dizoloadenn ==
[[Restr:Parasaurolophus walkeri.jpg|thumb|Incomplete ''Parasaurolophus walkeri'' type specimen in the [[Royal Ontario Museum]]]] 
&lt;!--
Meaning &quot;near crested lizard&quot;, the name ''Parasaurolophus'' is derived from the [[Ancient Greek|Greek]] ''para''/παρα &quot;beside&quot; or &quot;near&quot;, ''saurus''/σαυρος &quot;lizard&quot; and ''lophos''/λοφος &quot;crest&quot;.&lt;ref name=&quot;Liddell 1980&quot;&gt;{{cite book | author = [[Henry George Liddell|Liddell, Henry George]] and [[Robert Scott (philologist)|Robert Scott]] | year = 1980 | title = [[A Greek-English Lexicon]] (Abridged Edition) | publisher = Oxford University Press | location = United Kingdom | isbn = 0-19-910207-4}}&lt;/ref&gt; It is [[holotype|based on]] [[Royal Ontario Museum|ROM]] 768, a skull and partial skeleton missing most of the tail and the hind legs below the knees, which was found by a field party from the [[University of Toronto]] in 1920 near Sand Creek along the [[Red Deer River]] in Alberta, Canada.&lt;ref name=WAP22/&gt; These rocks are now known as the [[Campanian]]-age [[Upper Cretaceous]] [[Dinosaur Park Formation]]. William Parks named the specimen ''P. walkeri'' in honor of Sir [[Byron Edmund Walker]], Chairman of the Board of Trustees of the [[Royal Ontario Museum]].&lt;ref name=WAP22/&gt; ''Parasaurolophus'' remains are rare in Alberta,&lt;ref name=RE05&gt;{{cite book |last=Ryan |first=Michael J. |coauthors=and Evans, David C. |editors=Currie, Phillip J.; and Koppelhus, Eva (eds.) |title=Dinosaur Provincial Park: A Spectacular Ancient Ecosystem Revealed |url=https://archive.org/details/dinosaurprovinci0000unse |chapter=Ornithischian Dinosaurs |year=2005 |publisher=Indiana University Press |location=Bloomington |pages=[https://archive.org/details/dinosaurprovinci0000unse/page/312 312]–348 |isbn=0-253-34595-2 }}&lt;/ref&gt; with only one other partial skull from (probably) the Dinosaur Park Formation,&lt;ref name=ERD07&gt;{{cite journal |last=Evans |first=David C. |coauthors=Reisz, Robert R.; and Dupuis, Kevin |year=2007 |title=A juvenile ''Parasaurolophus'' braincase from Dinosaur Provincial Park, Alberta, with comments on crest ontogeny in the genus |journal=Journal of Vertebrate Paleontology |volume=27 |issue=3 |pages=642–650 |doi=10.1671/0272-4634(2007)27[642:AJPOHB]2.0.CO;2}}&lt;/ref&gt; and three Dinosaur Park specimens lacking skulls, possibly belonging to the genus.&lt;ref name=CR05&gt;Currie, Phillip J; and Russell, Dale A. &quot;Geographic and stratigraphic distribution of dinosaur remains&quot; in ''Dinosaur Provincial Park'', p. 553.&lt;/ref&gt; In some faunal lists, there is a mention of possible ''P. walkeri'' material in the [[Hell Creek Formation]] of [[Montana]], a rock unit of [[Maastrichtian|late Maastrichtian]] age.&lt;ref name=DWB90&gt;Weishampel, David B. (1990). &quot;Dinosaur Distribution&quot;, in ''The Dinosauria'' (1st), pp. 63–139.&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name=WETAL04&gt;Weishampel, David B.; Barrett, Paul M.; Coria, Rodolfo A.; Le Loeuff, Jean; Xu Xing; Zhao Xijin; Sahni, Ashok; Gomani, Elizabeth, M.P.; and Noto, Christopher R. (2004). &quot;Dinosaur Distribution&quot;, in ''The Dinosauria'' (2nd), pp. 517–606.&lt;/ref&gt; This occurrence is not noted by Sullivan and Williamson in their 1999 review of the genus,&lt;ref name=SW99/&gt; and has not been further elaborated upon elsewhere.

In 1921, [[Charles Hazelius Sternberg|Charles H. Sternberg]] recovered a partial skull ([[Uppsala University|PMU]].R1250) from what is now known as the slightly younger [[Kirtland Formation]] in [[San Juan County, New Mexico|San Juan County]], New Mexico. This specimen was sent to [[Uppsala]], [[Sweden]], where [[Carl Wiman]] described it as a second species, ''P. tubicen'', in 1931.&lt;ref name=CW31&gt;{{cite journal |last=Wiman |first=Carl |authorlink=Carl Wiman |year=1931 |title=''Parasaurolophus tubicen'', n. sp. aus der Kreide in New Mexico |journal=Nova Acta Regia Societas Scientarum Upsaliensis, series 4 |volume=7 |issue=5 |language=German |pages=1–11}}&lt;/ref&gt; The specific epithet is derived from the [[Latin]] ''tǔbǐcěn'' &quot;trumpeter&quot;.&lt;ref name=&quot;Latindictionary79&quot;/&gt; A second, nearly complete ''P. tubicen'' skull ([[New Mexico Museum of Natural History and Science|NMMNH]] P-25100) was found in New Mexico in 1995. Using [[computed tomography]] of this skull, Robert Sullivan and Thomas Williamson gave the genus a [[monograph]]ic treatment in 1999, covering aspects of its anatomy and taxonomy, and the functions of its crest.&lt;ref name=SW99/&gt; Williamson later published an independent review of the remains, disagreeing with the taxonomic conclusions.&lt;ref name=TEW00/&gt;

[[John Ostrom]] described another good specimen ([[Field Museum of Natural History|FMNH]] P27393) from New Mexico as ''P. cyrtocristatus'' in 1961. It includes a partial skull with a short, rounded crest, and much of the [[postcrania]]l skeleton except for the feet, neck, and parts of the tail.&lt;ref name=JHO61/&gt; Its specific name is derived from the [[Latin]] ''curtus'' &quot;shortened&quot; and  ''cristatus'' &quot;crested&quot;.&lt;ref name=&quot;Latindictionary79&quot;&gt;{{cite book | last = Simpson  | first = D.P. | title = Cassell's Latin Dictionary | url = https://archive.org/details/cassellslatineng0000unse_w6a1  | publisher = Cassell Ltd. | year = 1979 | edition = 5 | location = London | isbn = 0-304-52257-0 | page =883}}&lt;/ref&gt; The specimen was found in either the top of the [[Fruitland Formation]] or, more likely, the base of the overlying Kirtland Formation.&lt;ref name=SW99/&gt; The range of this species was expanded in 1979, when [[David B. Weishampel]] and [[James A. Jensen]] described a partial skull with a similar crest ([[Brigham Young University|BYU]] 2467) from the Campanian-age [[Kaiparowits Formation]] of [[Garfield County, Utah|Garfield County]], [[Utah]].&lt;ref name=WJ79&gt;{{cite journal |last=Weishampel |first=David B. |authorlink=David B. Weishampel |coauthors=and Jensen, James A. |year=1979 |title=''Parasaurolophus'' (Reptilia: Hadrosauridae) from Utah |journal=Journal of Paleontology |volume=53 |issue=6 |pages=1422–1427| url=https://archive.org/details/sim_journal-of-paleontology_1979-11_53_6/page/1422|accessdate= }}&lt;/ref&gt; Since then, another skull has been found in Utah with the short/round ''P. cyrtocristatus'' crest morphology.&lt;ref name=SW99/&gt;

===Spesadoù===
The [[type species]] ''P. walkeri'', from Alberta, is known from a single definitive specimen from the [[Dinosaur Park Formation]],&lt;ref name=HWF04/&gt; though others from the Dinosaur Park probably belong to it.&lt;ref name=evansetal2009/&gt; It differs from ''P. tubicen'' by having simpler tubes in its crest,&lt;ref name=SW99/&gt; and from ''P. cyrtocristatus'' by having a long, unrounded crest and a longer [[humerus|upper arm]] than [[radius (bone)|forearm]].&lt;ref name=JHO61/&gt; It lived between 76.5 and 75.3 million years ago.&lt;ref name=evansetal2009/&gt;

''P. tubicen'', from New Mexico, is known from the remains of at least three individuals.&lt;ref name=HWF04/&gt; It is the largest species, with more complex air passages in its crest than ''P. walkeri'', and a longer, straighter crest than ''P. cyrtocristatus''.&lt;ref name=SW99/&gt; ''P. tubicen'' is known only from the De-na-zin Member of the [[Kirtland Formation]],&lt;ref name=sullivanetal2009&gt;Sullivan, R., Jasinsky, S., Lucas, S. and Spielmann, J. (2009). &quot;The first 'lambeosaurin' (Dinosauria, Hadrosauridae, Lambeosaurinae) from the Upper Cretaceous Ojo Alamo Formation (Naashoibito Member), San Juan Basin, New Mexico: Further implications for the age of the Alamo Wash local fauna.&quot; ''Journal of Vertebrate Paleontology'', '''29'''(3): 188A.&lt;/ref&gt; and lived about 73.4-73 million years ago, making it the most recent species.&lt;ref name=evansetal2009/&gt;

''P. cyrtocristatus'', from the [[Kaiparowits Formation|Kaiparowits]] and [[Fruitland Formation]]s of New Mexico and Utah, is known from three possible specimens. It lived 75.5-74.5 million years ago,&lt;ref name=evansetal2009/&gt; and is the smallest species, with a short rounded crest.&lt;ref name=SW99/&gt; Its small size and the form of its crest have led several scientists to suggest that it represents juveniles or females of ''P. tubicen'', though ''P. tubicen'' lived at least one million years later.&lt;ref name=evansetal2009/&gt; As noted by Thomas Williamson, the type material of ''P. cyrtocristatus'' is about 72% the size of ''P. tubicen'', close to the size at which other lambeosaurines are interpreted to begin showing definitive [[sexual dimorphism]] in their crests (~70%&amp;nbsp;of adult size).&lt;ref name=TEW00/&gt; However, this position has been rejected in recent reviews of lambeosaurines.&lt;ref name=HWF04/&gt;&lt;ref name=ER07/&gt;
--&gt;

== Paleobevoniezh ==
=== Boued ===
Evel an ''Hadrosauridae'' all, ''Parasaurolophus'' a oa geotdebrerien bras. E zent a veze nevezet dibaouez en ur sichenn a oa enni kantadoù dent, daoust ma ne veze implijet nemet un nebeud war un dro bewezh. &lt;!--It used its beak to crop plant material, which was held in the jaws by a [[cheek]]-like organ--&gt;. Debriñ a rae moarvat a-rez an douar ha betek 4 metr a-us.&lt;ref name=HWF04/&gt; Evel ma oa gwelet gant [[Robert T. Bakker|Bob Bakker]], al ''Lambeosaurinae'' o deus ur genoù strishoc'h evit an ''Hadrosaurinae'', ar pezh a dalvez e c'halle ar ''Parasaurolophus'' hag ar spesadoù kar dibab o boued muioc'h evit o c'hendirvi o genoù bras ha digribell.&lt;ref name=RTB86&gt;{{cite book |last=Bakker |first=Robert T. |authorlink=Robert T. Bakker |year=1986 |title=[http://en.wikipedia.org/wiki/The_Dinosaur_Heresies:_New_Theories_Unlocking_the_Mystery_of_the_Dinosaurs_and_their_Extinction The Dinosaur Heresies: New Theories Unlocking the Mystery of the Dinosaurs and their Extinction] |publisher=William Morrow |location=New York |isbn=0-8217-2859-8 |page=194}}&lt;/ref&gt;

=== Kribell ar c'hlopenn ===
[[Restr:Head of Parasaurolophus.jpg|thumb|''P. walkeri'' skull]]
Kalz a vartezeadennoù a oa graet diwar-benn talvoudegezh ar gribell e laez klopenn ar ''Parasaurolophus'', met ar pep brasañ a oa divrudet&lt;ref&gt;Glut, Donald F. (1997). &quot;Parasaurolophus&quot;. ''Dinosaurs: The Encyclopedia'', Jefferson, North Carolina: McFarland &amp; Co. pp. 678–684. ISBN 0-89950-917-7.&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name=DBN85&gt;David B. Norman, ''The Illustrated Encyclopedia of Dinosaurs: An Original and Compelling Insight into Life in the Dinosaur Kingdom'', New York, 1985, p 122–127&lt;/ref&gt;. Krediñ a reer bremañ e servije da veur a dra : ur &quot;banniel&quot; e oa da anavout spesadoù ha reizh al loened all, servijout a rae ivez da leuskel kriadennoù ha sonioù, ha da reoliañ gwrez ar c'horf. N'eur ket sur pehini eus ar perzhioù-se en doa bet ar muiañ a-bouez en he diorroadur hag e hini ar c'hleuzennoù fri e-barzh.&lt;ref&gt;Evans, David C. (2006). [https://web.archive.org/web/20090207032709/http://findarticles.com/p/articles/mi_qa4067/is_200601/ai_n17169984 &quot;Nasal cavity homologies and cranial crest function in lambeosaurine dinosaurs&quot;]. ''Paleobiology'' 32, p 109–125&lt;/ref&gt;
&lt;!--
--&gt;

== Notennoù ==
&lt;references/&gt;

[[Rummad:Dinosaored]]
[[Rummad:Kretase]]
[[Rummad:Ornithischia]]</text>
      <sha1>ss26cabumkris5wxrh7zvf28etgqlnc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gouennlazh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18760</id>
    <revision>
      <id>2201407</id>
      <parentid>2183072</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T19:02:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201407</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7415" sha1="ro1jv4w6a59mqk1qewt59nugwhclpys" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Skeudenn:Genocide_Victims_Rwanda_Photo_by_Sascha_Grabow.jpg|thumb|upright=1.4|kelanoù balzamet eus gouennlazh.&lt;br&gt;Foto Sascha Grabow]]
[[Skeudenn:Mummified victims of the Rwandan genocide (1994) at Murambi Technical School.gif|thumb|upright=1.4|Rwanda Murambi : kelanoù balzamet eus gouennlazh 1994]]
Ur '''gouennlazh''', pe '''lazh-gouenn'''&lt;ref&gt;''Gouennlazh'' e [[Geriadur Al Liamm]], pajenn 1168, ha ''lazh-gouenn'' pajenn 509.&lt;/ref&gt;, pe '''lazh-pobl'''&lt;ref&gt;[[Marsel Klerg|Klerg]] e [[Barr-Heol]] niv. 94, p. 49&lt;/ref&gt; eo an diouennadur fetis, c'hoantaet, reizhiadek hag aozet eus ur strollad pe eus ul lodenn eus ur strollad etnek, [[broad]]el, [[Relijion|relijius]] pe [[gouenn]]el. 

== Etimologiezh ==
Nevez eo meizad ar gouennlazh. Krouet e oa bet ar ger « genocide » e 1944 gant [[Raphael Lemkin]], kelenner war ar gwir amerikan a orin yuzev ha polonat, diwar ar wrizienn [[henc’hresianeg|henc’hresianek]] ''genos'', « ganedigezh », « seurt », « spesad », hag al [[lostger]] « -cide », a zeu eus al [[latin]] ''caedere'', « lazhañ », « lazhadegañ ». Termeniñ a rae ar ger-se en ur studiadenn embannet gant an [[Ensavadur]] Carnegie evit ar peoc’h etrebroadel (« Axis Rule in Occupied Europe ») evel an [[torfed a-enep an denelezh]] kaset da benn gant an nazied a-enep ar pobloù yuzev ha tzigan e-doug an [[Eil brezel bed]]. Skrivañ a ra : « Ret eo kavout gerioù nevez evit meiziadoù nevez. Dre ouennlazh, e fell dimp ober anv eus distruj ur vroad pe eus ur strollad etnek. »

''Stricto sensu'', ar meiziad gouenn e spesad Mab-Den zo kentoc’h un naoutur [[sokiologouriezh|sokiologel]] evit [[genetek]]. Koulskoude, gwir pe get, ez eus anezhi e spered ar ouennlazherien. Diazezet eo o zorfed war naoutur un disheñveladur, eus ur seurt pe un all, eus ur boblañs a soñjont eo « mall he c’has » ha war an naoutur e aparchantont '' dre o ganedigezh'' da strollad an dud zo anv anezhañ, er c’hontrol eus ar pezh a weler er brezelioù ideogel ma vez an enebourien oc’h en em gemer an eil ouzh ar re all abalamour ma soñjont ez eo an dud a laka ar mennozhioù politikel da skignañ.

Implijet da gentañ diwar-benn an Nazied, hag o « diskoulm diwezhañ » eus ar &quot;gudenn&quot; yuzev, e vez implijet bremañ evit komz eus distruj reizhiadek ur strollad etnek, ha dre astenn, war-dro 1970, eus diouennadur ur strollad e nebeut amzer.

== Termenadur ==
Mellad 2 ar ''Feurskrid evit diarbenn ha moustrañ an torfed gouennlazh''&lt;ref&gt;[http://www.unhchr.ch/french/html/menu3/b/p_genoci_fr.htm ''Convention pour la prévention et la répression du crime de génocide''], aprouet ha kinniget d’ar sinadur ha d’ar peurwiriekadur pe d’an emezeladur gant ar vodadenn-veur en he disentez 260 A (III) d’an 9 a viz Kerzu [[1948]], lakaet da dalvezout d’an 12 a viz Genver [[1951]], hervez diferadennoù ar mellad XIII&lt;/ref&gt;, degemeret gant bodadenn-veur ar [[Broadoù Unanet]], d’an 9 a viz Kerzu [[1948]], a zisklêr :

Er feurskrid-mañ, ar gouennlazh a vez graet eus forzh pe hini eus an oberoù da-heul graet gant ar youl da zistrujañ, ha pa vefe penn-da-benn pe evit lod hepken, ur strollad etnek, [[broad]]el, [[Relijion|relijius]] pe [[gouenn]]el :&lt;br /&gt;
a) Muntr eus izili eus ar strollad ;&lt;br /&gt;
b) Gaou grevus da anterinder korf pe bred izili ar strollad;&lt;br /&gt;
c) Lakaat a-ratozh ar strollad en ur stad bevañ a zegaz e zistruj en un doare fetis ha pa vefe an holl strollad pe ul lodenn anezhañ hepken ;&lt;br /&gt;
d) kemer disentezioù a-benn mirout ouzh ar ganedigezhioù e diabarzh ar strollad ;&lt;br /&gt;
e) treuzkas bugale dre ret eus ar strollad d’ur strollad all. 

Adkemeret eo bet an termenadur e mellad 6 [[Statud Roma]] (17 a viz Gouere [[1998]]), a ziazez al [[lez-varn kastizañ etrebroadel]].

== Ar gouennlazhoù anavezet en un doare etrebroadel ==
[[Skeudenn:Rwandan Genocide Murambi skulls.jpg|thumb|upright=1.4|left|Eskern tud lazhet e gouennlazh Rwanda]]
Tri gouennlazh zo bet anavezet war tachenn ar gwir gant an aozadurioù etrebroadel dindan an [[ABU]] :
=== [[Gouennlazh an Armenianed]] kaset da benn gant an Impalaeriezh ottoman. ===
Anavezet eo bet en deus lazhadeg ar bobl armenian e [[1915]] perzhioù a denn d’ar gouennlazh en un danevell eus an [[ABU]] diwar-benn kraf an diarbennadur hag ar moustradur eus an torfed gouennlazh savet gant kuzul enklask Gwirioù Mab-Den – iskuzul-enklask evit ar stourm a-enep an disparzherezh hag evit gwarz ar minorelezhioù – e-doug 38vet dalc’h kuzul ekonomikel ha sokial an ABU&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.armenian-genocide.org/Affirmation.169/current_category.6/affirmation_detail.html#13 ''Armenian genocide'']&lt;/ref&gt;. An danevell-se, anavet diwar anv he danveller [[Benjamin Whitaker]], zo bet aprouet gant kuzul-enklask Gwirioù Mab-Den an ABU d’an 29 a viz Eost [[1985]]&lt;ref&gt;{{fr}} [http://www.assemblee-nationale.fr/12/rapports/r3074.asp#P109_7819 Danevel sened Bro-C’hall diwar al lezenn Nnn 2001-70 eus an 29 a viz Genver 2001 diwar-benn anavezadur gouennlazh an Armenianed e 1915]&lt;/ref&gt;
=== [[Shoah|Gouennlazh ar Yuzevien]] hag an [[Porajmos|Dsiganed]] ===
Kaset da benn gant an [[Naziegezh|nazied]] en [[Alamagn]], e [[Polonia]] hag e [[Bro-C’hall]] (en [[Elzas]] e [[Schirmeck]]). Ar gouennlazh-se zo bet anavezet gant [[Prosez Nürnberg|Lez-varn Nuremberg]] krouet gant ar [[Rouantelezh-Unanet]], [[Bro-C’hall]], an [[URSS]] hag ar [[Stadoù-Unanet]] e [[1945]], war un dro gant krouidigezh an [[ABU]]. Gallout a reer lavaret en deus talvezet gouennlazh ar [[Yuzev]]ien da zave evit termeniñ petra eo an torfed gouennlazh.
=== [[Gouennlazh Rwanda|Gouennlazh]] an [[Tutsi|Dutsied]] e [[Rwanda]] ===
Kaset da benn gant milisoù [[hutu]] dispac’helour krouet gant renad [[Juvenal Habyarimana|Habyarimana]], zo bet anavezet gant an ABU, e danevell e kuzul-enklask diwar [[Gwirioù Mab-Den]] d’an 28 a viz Even 1994, ha goude d’ar mare ma oa krouet al [[Lezvarn kastizañ etrebroadel]] evit ar [[Rwanda]] (disentez 955 degemeret gant ar c’huzul surentez d’an 8 a viz Du [[1994]]. Kadarnaat a ra an disentez-mañ an disentez 935 er memes bloavezh. 

Kement se ne dalvez ket ne vo ket anavezet lazhadegoù all eus an istor evel gouennlazhioù en un doare ofisiel.

== Levrlennadur ==
* Bernard Bruneteau, ''Le Siècle des génocides'' Armand Colin, 2004
* Alisonn Des Forges, ''Aucun témoin ne doit survivre. Le génocide au Rwanda'', [[Human Rights Watch]]/FIDH, Karthala, 1999.
* [[Benjamin Sehene]], ''[[Le Piège ethnique]]'', [[Éditions Dagorno]], [[Pariz]], [[1999]] ISBN 2-910019-54-3
* [[Jacques Sémelin]], ''Purifier et détruire. Usages politiques des massacres et génocides'', Seuil, Paris, 2005
* [[Yves Ternon]], ''Les Arméniens, Histoire d'un génocide'' (Seuil, 1977, 1996)
* Yves Ternon, ''Du négationnisme. Mémoire et tabou'' (Desclée de Brouwer, 1998)
* Yves Ternon, ''L'État criminel'' (Seuil, 1995)
* Yves Ternon, ''L'Innocence des victimes. Regard sur les génocides du XX{{e}} siècle'' (Desclée de Brouwer, 2001)
* Louise-Marie Diop-Maes, ''Afrique Noire, démographie, sol et histoire : une analyse pluridisciplinaire et critique'' (Présence Africaine, 1997)
* Joseph Ki-Zerbo Unesco (Comité scientifique international pour la rédaction d'une histoire générale de l'Afrique), ''Histoire générale de l'Afrique'' (Edicef / Hachette Livres, 1989)

== Notennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Istor ar bed]]
[[Rummad:Istor Europa]]</text>
      <sha1>ro1jv4w6a59mqk1qewt59nugwhclpys</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mahmoud Abbas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19360</id>
    <revision>
      <id>2201412</id>
      <parentid>2069273</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T19:04:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201412</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15381" sha1="0u36y17rk8qpem64w2o5ll7lshqka5u" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Mahmoud Abbas''' ([[arabeg]]: محمود عباس, distaget: Maḥmūd ʿAbbās) (bet ganet d’ar 26 a viz Meurzh [[1935]]), a anavezer ivez dindan an anv &quot;[[kounya]]&quot; '''Abou Mazen''' (ابو مازن; Abū Māzin), eo Prezidant [[Aotrouniezh Vroadel Palestina]] ha Prezidant an [[Aozadur evit Dieubiñ Palestina]], war-lerc’h marv [[Yasir Arafat]].

== E vuhez ==
Ganet e oa bet e 1935 e [[Safed]], ur gêr vihan eus [[Galile]] zo en Israel hiziv an deiz. E-kreiz ar stourmoù e tremen Mahmoud Abbas e vugaleaj. Da drizek vloaz e tec’h war droad diouzh [[Palestina]] da vont da repuiñ da [[Siria]].

E 1948 e kuita e di genidik gant e familh, ha ne zistroio di nemet c’hwec’h vloaz ha daou-ugent diwezhatoc’h, e miz Gwengolo 1994. Chom a ra ur reuziad da ziskenn ennañ e-unan dirak ar savadur zo deuet da vezañ ur [[yeshiva]] bremañ, eleze ur skol ma vez kelennet an Talmud.

E [[Damask]], m’emañ repuet gant e gerent nes, emañ Mahmoud yaouank o labourat evel karreller evit paeañ e studioù. Tapout a ra e vachelouriezh e [[Skol-veur Damask]] a-raok mont da [[Egipt]] da studiañ ar gwir. A-benn ar fin ez a Abbas da skolaj ar reter da [[Moskov|Voskov]] ma pak un doktorelezh war an istor.

E 1982 e sav Abbas e dezenn dindan renerezh Evgueni Primakov : « Tu gin an daolenn : an darempredoù kuzh etre an naziegezh hag ar sionegezh ». Enni e tiskred war an niver a dud a oa bet lazhet da-geñver ar Shoah. Abeg a voe kavet en e dezenn ken e voe, ha tamallet e oa bet dezhañ bezañ nagennour. Respont a ray diwezhatoc’h, ha daskemm e vennozh en ur zegas da soñj an endro : « A-benn neuze e oamp oc’h ober brezel ouzh Israel. Loskaberzh ar Yuzevien zo bet un torfed euzhus na c’haller ket ankouaat, un [[Torfed a-enep an denelezh|torfed enep an denelezh]] na c’hall ket bezañ degemeret gant mab-den. »

=== E engouestl ===

Er bloavezhioù 1950 e krog Abbas d’en em lakaat da vat er politikerezh palestinat. Mont a ra da annezañ da g[[Qatar]] ma c’hoari ur roll pouezus e servij trevourel an emirelezhioù evel rener ar c’hoskor. Ober a ra krazadenn buan hep dilezel morse e engouestl evit ar gaoz palestinat. A-hend-all e kemer ar garg da duta ul lodenn vras eus ar re a zeuy da vezañ tud pennañ an Aozadur evit Dieubiñ [[Palestina]].

Unan eus izili diazezerien ar [[Fatah]] eo Abbas ivez e 1957 ; plediñ a ra gant an dastum arc’hant evit krouiñ anezhañ a-drugarez d’an dud a anavez er Pleg-mor. [[Yasir Arafat]] ha [[Farouk Kaddoumi]] zo e-touez an izili diazezerien bennañ all. N’emezel ent ofisiel ouzh ar strollad armet nemet e 1961 avat, ha kemer an anv brezel [[Abou Mazen]] (tad Mazen, e vab henañ). Ar boaz eo er broioù arab « adenvel » evel-se an dud deuet.

E-pad ar bloavezhioù 1960, 1970 ha 1980, e heuilh Yasir Arafat d’al lec’hioù ma’z a d’an harlu. Sellet e vez outañ evel un den moder. Tostaat a ra kuzhmuz d’an [[tu kleiz]] israelat hag enebiñ ouzh paotred ar penn pellañ el luskadoù palestinat. Lavaret a ra [[Mohammed Daoud Odeh]], anezhañ aozer ar skrap gouestlidi israelat e-pad C’hoarioù olimpek München e 1972, e oa tapet rouestlet Abbas en afer-se. 

=== Bloavezhioù 1990 ===

E-pad ar bloavezhioù 1990, gant skoazell [[Yasir Arafat]], e ra Mahmoud Abbas an difraeoù evit reiñ lañs d’an emzivizoù kuzh etre [[ADP]] hag [[Israel]] hag a zisoc’ho war [[emglevioù Oslo]] : D’an 13 a viz Gwengolo 1993 e sin an emglevioù peoc’h. War e zistro da [[Palestina|Balestina]] e [[1995]] e teu da vezañ Pennskretour an aozadur.

Kerkent ha deroù an [[eil Intifada]], e teu e blegenn da vezañ diaes pa c’houlenn e vefe paouezet an tagadennoù enep Israel a sell outañ evel ur c’hendivizer dereat. D’an [[29 a viz Ebrel]], da-heul gwask ar « Pevarad » ([[Stadoù-Unanet]], [[Rusia]], [[Unvaniezh Europa]], [[Aozadur ar Broadoù Unanet|ABU]]), eo anvet da Gentañ ministr gant Yasir Arafat. Skoazellañ a ra da lakaat e plas ar « [[follenn-hent evit ar peoc’h]] » hag a rakwel krouidigezh ur Stad palestinat. Sellet e vez outañ evel un den pragmatek gant ar c’hostezennoù. Abalamour ma ne fell ket d’ar Stadoù-Unanet ha da Israel kendivizout gant Yasir Arafat, e teu da vezañ ar c’hendivizer pennañ. Enebiñ a ra muioc’h-mui ouzh an [[Hamas]] hag ouzh ar [[Jihad islamek palestinat]]. Abalamour d’ar gourdrouzioù marv ha d’un dizemglev gant Yasir Arafat evit envel ministr ar Surentez, e ro Mahmoud Abbas e zilez eus e bost d’ar 7 a viz Gwengolo 2003. Kemeret eo bet e blas gant [[Ahmed Qorei]].

== E roll Kentañ ministr ==

E penn kentañ ar bloavezh 2003, gant an Israeliz hag an Amerikaned o nac’h breutaat gant [[Yasir Arafat]], e krog Abbas da vezañ brudet evel danvez rener palestinat.

Mahmoud Abbas, evel unan eus izili diazezerien ar [[Fatah]], a vez gwelet mat er gevredigezh palestinat. Seul greñvoc’h en em gav evel danvez Kentañ ministr ma ne seblante bezañ den all ebet evit ar post-se. E geveler pennañ, [[Marwan Barghouti]], anezhañ un den laik eus tu ar c’hreiz skoazellet dre zindan gant un darn eus an anterinourien, hag a errue da eil er sontadegoù, pell dirak ar pemp emstriver all, zo harzet gant [[Israel]] ha taolet en toull-bac’h.

Emañ brud Abbas a-du gantañ ha ret eo da [[Yasir Arafat]] sentiñ ouzh ar Vodadeg palestinat hag envel anezhañ da Gentañ ministr. D’an 19 a viz Meurzh 2003 e teu Mahmoud Abbas da vezañ Kentañ ministr an aotrouniezh palestinat.

Er penn kentañ e klask [[Yasir Arafat]] izelaat ar post Kentañ ministr, met ret eo dezhañ, goude-se, lezel un tamm galloud da Abbas. Koulskoude, ar bevennet m’eo ar galloud etre daouarn Abbas evel Kentañ ministr a gendalc’h da vezañ kaoz da ziemglev etre [[Yasir Arafat]] hag eñ diwar-benn dasparzh ar galloud. Alies e rank Abbas kinnig dilezel e bost ma ne vez ket muioc’h a c’halloud gantañ war an [[Aotrouniezh palestinat]]. E penn kentañ miz Gwengolo 2003 e laka Abbas parlamant an Aotrouniezh palestinat a-dal d’e gudennoù dezhañ. Tamall a ra ar [[Stadoù-Unanet]] hag [[Israel]] da [[Yasir Arafat]] izelaat Abbas hag e ouarnamant.

E-ser an dra-se e sav bec’h etre Abbas ha strolladoù stourm palestinat evel ar [[Jihad islamek]] hag an [[Hamas]]. Enebet-kaer eo e zoare da welet ar politikerezh ouzh o hini, taer-mat an tamm anezhañ. Er penn kentañ e nac’h implijout an nerzh enep ar stourmerien evit en em virout diouzh ar brezel diabarzh. Kavout a ra gwelloc’h kendivizout ganto, ha berzh a ra evit darn rak en em glevet a ra an daou strollad evit doujañ d’un harz-an-tan palestinat untu. Hogen adkregiñ a ra ar feulster hag an tagadennoù en daou du, ha rediet eo Abbas da lakaat e plas bevennoù d’ar strolladoù-se a-benn kadarnaat saviad an [[Aotrouniezh palestinat]] war an argerzh evit ar peoc’h.

Kement-se a zisoc’ho war ur stourm etre [[Yasir Arafat]] hag Abbas diwar-benn renadur armeoù ar servijoù surentez palestinat.

=== Dilez ===

D’ar 4 a viz Gwengolo 2003 e krog ar gourdrouzioù marv da zont stank-ha-stank a-berzh an [[Hamas]] hag ar [[Jihad islamek]] evit Mahmoud Abbas. Tamall a ra an [[Hamas]] dezhañ bezañ un treitour evit bezañ « dilezet pennaennoù sakr al luskad broadel ». Daou zevezh diwezhatoc’h, d’ar 6 a viz Gwengolo, e c’halv ar c’huzul lezennel palestinat hag e tispleg dezhañ an abegoù a laka anezhañ da reiñ e zilez : an dic’halloud m’en em gav en e garg abalamour da enebiezh [[Yasir Arafat]] hag izili all an Aotrouniezh palestinat ha d’an diouer a skoazell a-berzh ar [[Stadoù-Unanet]] hag [[Israel]].

Kenderc’hel a ra d’ober war-dro ar standur betek ma’z ay en e garg e warlerc’hiad, [[Ahmed Qoreï]], dilennet d’ar 7 a viz Here 2003.

War-lerc’h bezañ roet e zilez e klask Abbas chom didrouz, hogen e miz Genver 2004 eo bet gwelet e bandenn [[Gaza]] o toullañ kaoz gant gwarded palestinat.

En ur pennad kaoz gant ar gelaouenn brudet [[Newsweek]] d’an 13 a viz Mezheven 2004, e tiskulio Mahmoud Abbas abegoù pennañ e zilez. Kemenn a ra en doa aon evit e vuhez abalamour d’ar c’hlemmoù taeroc’h-taer ouzh e emzalc’h pa oa Kentañ ministr. Pa c’houlenn ar c’hazetenner outañ « Pet klemm zo bet broudet gant ar prezidant [[Yasir Arafat]] ? », e respont, « ne lavarin anv ebet a c’hallfe bezañ stag ouzh ar c’hlemmoù-se. Met komprenit ne’m eus bet darempred ebet gant ar prezidant e-keñver ma dilez en deiz a hiziv. »

== Prezidant an Aotrouniezh palestinat ==

Pa varv Yasir Arafat e miz Du [[2004]], ez a ar maout gant Mahmoud Abbas e dilennadeg ar prezidant d’an 9 a viz Genver [[2005]]. Tri devezh a-raok en doa disklêriet : « Ret eo din kenderc’hel politikerezh Yasir Arafat. Liammet on ouzh prezegenn diwezhañ Arafat dirak ar c’huzul aozañ d’an 18 a viz Eost 2004. Ma’z eo ur brezegenn eus an tu pellañ, evel ma lavar lod, ez on eus an tu pellañ ivez, met e gwirionez n’on ket. Adlennet em eus anezhi ha gallout a ran lavaret deoc’h eo kempoell ha pragmatek komzoù Arafat hag e savan a-du ganto penn-da-benn ». Mont a ra en e garg ken abred hag ar 16 a viz Genver. Disklêriañ a ra [[Ariel Sharon]] emañ an amplegad da gendalc’h an argerzh politikel en « arsav krenn ar sponterezh », da lavaret eo kement stumm zo d’an harzerezh ouzh an alouberezh, en ur gontañ ar stourm enep an arme aloubiñ hag enep an drevadennerien.

Kerkent hag an 13 a viz Genver, e sizhunvezh an dilennadeg end-eeun, ez eus lazhet c’hwec’h Israelad gant emsaverien balestinat en un dagadenn enep post-harzoù Karni etre Israel ha [[bandenn Gaza]]. [[Brigadennoù Izz al-Din al-Qassam]], skourr milourel an [[Hamas]], [[Batailhonoù Saladin]], [[Brigadennoù merzherien Al-Aqsa]], anezho ul luskad diwar ar [[Fatah]], kostezenn Mahmoud Abbas end-eeun, a anavez a-gevret o deus aozet ar gwalldaol. Strategel dreist-penn eo post-harzoù Karni, rak al lec’h mont e-barzh nemetañ eo d’ar varc’hadourezh evit bandenn Gaza hag ar 1,5 a Balestiniz zo o vevañ eno.

Mahmoud Abbas en doa diveulet ar gwalldaol. Lavaret a ra emañ a-du gant paouez ar stourm armet ha disoudardañ an [[intifada]] a zegas efedoù kontrol d’ar re a oad o c’hortoz, rak hervezañ n’eus bet gounezet netra e-pad ar pevar bloavezh hanter a walldaolioù ha tagadennoù, nemet kresk pouez an dalc’herezh ha poan ar bobl balestinat. Lavaret a ray ivez da Sharon emañ alc’hwez ar peoc’h e fin an dalc’herezh a bad abaoe tost eizh vloaz ha tregont. Ar stankoù staliet gant Israeliz e pep lec’h e Sisjordania a ra d’ar vuhez bezañ dic’houzañvus, a laka an dilabour da greskiñ eus 55% hag a redi an hanter eus pobl Palestina da vevañ dindan treuzoù ar baourentez.

D’ar 26 a viz Genver [[2006]], eo trec’h an [[Hamas]] e dilennadeg parlamant Palestina dirak ar Fatah. Setu e c’houlenn Mahmoud Abbas digantañ furmiñ ar gouarnamant kentañ.

=== Skod e zilennadeg ===

D’ar mare ma oa bet dilennet, ne felle ket d’an aozadurioù emsaverien dilezel an armoù hep kaout un dra bennak en eskemm ha gwarantoù, politikel peurgetket. Evit se o doa graet taolioù armet a-leizh a-hed ar stourm dilennel, ha tennañ rokedoù ha taolioù mortez ouzh Israel ha trevadennoù yuzhev [[bandenn Gaza]] a-benn reiñ da gompren da Vahmoud Abbas ne vo ket e-unan o tivizout eo echu an intifada.

Hervez [[Samy Abou Zohri]], unan eus pennbrezegerien an [[Hamas]] : « Dilennet eo bet Mahmoud Abbas da benn an aotrouniezh palestinat ha n’eo ket da benn pobl Palestina. Setu eo ret dezhañ kaozeal an abretañ ar gwellañ gant ar c’hostezennoù palestinat all, hag an Hamas en o zouez (…). An harzerezh palestinat n’en deus netra da welet gant an argerzh politikel. N’eo ket bet kroget an intifada gant un den hepken, ha ne vo ket paouezet gant un den hepken. A-stroll e vo graet an diviz-se, en-dro d’un daol, ha n’eo ket dre ober disklêriadennoù dirak kameraioù. »

Evit doare ne oa ket enebet al luskadoù islamek, evel an [[Hamas]] hag ar [[Jihad islamek palestinat]], ouzh un dreverz gant Israel. Emañ ar re-se tost d’ar bobl ha gouzout a reont penaos e teu an intifada da vezañ startoc’h-start ha diaesoc’h-diaes da c’houzañv evit pobl Palestina. Met fellout a rae dezho n’eo ket hepken kemer perzh er breutadegoù da zont, met ivez kaout ur plas politikel a-feson er Stad palestinat da zont. Se a virfe outo da vezañ lezet a-gostez war-lerc’h fin an taolioù armet, hag evel-se e chomfent gwelet mat gant pobl Palestina.

Erfin e vefe dav d’ar Prezidant nevez, e-barzh ar [[Fatah]], kregiñ gant un adreizh don d’an aozadur, rak debret eo abaoe bloavezhioù gant ar goubrenerezh hag ar stourmoù diabarzh. Enebourien Mahmoud Abbas a-leizh o deus aon e vefe lamet o galloud hag o danvez diganto gant fin an intifada hag an disoudardañ, ha da-heul o levezon e-barzh al luskad krouet gant [[Yasir Arafat]].

Diouzh savboent [[Ariel Sharon]], mont kuit eus [[bandenn Gaza]] – evel m’eo bet diskuliet gant e aliour [[Dov Weisglass]] – a dalvez reiñ ur statud pad da drevadennoù [[Sisjordania]] a-benn ober e gerz anezho, padal evit Mahmoud Abbas n’eus ket tu d’ober ar peoc’h gant Israel ma vez kendalc’het an trevadenniñ ha savidigezh ar Voger war douaroù ar Stad palestinat da zont gant ar pal lakaat hervez lezenn aloubidigezh douaroù Sisjordania.

=== Savboent Israeliz ===

Dre vras, ez eus « fiziañs a-walc’h » gant Israeliz, ha spi o deus e c’hallo prezidant an Aotrouniezh palestinat, a reont '''Abou Mazen''' anezhañ bepred, bezañ ar « Gorbatchev palestinat ». Hervez ministr ar Justis ar mare, [[Tzipi Livni]] : « dav eo dimp ober pep tra evit kreñvaat statud rener Abou Mazen, gant ar soñj eo gouest da gontrollañ ar strolladoù sponterien ».

59% eus Israeliz a gav dezho e tle Israel skoazellañ anezhañ gant ma stourmo ouzh ar sponterezh. Hervez an ensavadur sontañ israelat Smith : « Emaint o c’hortoz kemmoù war vat… met gortoz a reont da welet ar pezh a ray ent pleustrek… Evit poent e tiskouez bezañ un den gwan, a-dal an holl strolladoù armet. »

Hervez ar bolitikourien tost da [[Ariel Sharon]], e oa tagadenn Karni ur c’hemenn hag a ziskouez « ne c’haller ket dianavezout ar spont, c’hoari an dro dezhañ evit skoulmañ emglevioù … Ret eo da Balestiniz stourm ouzh ar spont, anez e vo dibosupl mont war-raok ». Mennet eo Israel da vont kuit eus bandenn Gaza, pezh zo kadarnaet gant ar steuñv en em dennañ, met ar strolladoù armet palestinat a ginnig liesaat o zagadennoù gant ar spi e vo diskouezet pegen pouezus int ha pegen just eo kaoz an armoù hag e-se. Soñjal a ra da ouarnamant Israel e c’hall Abou Mazen ober un nebeud divizoù :
* kemenn d’ar mediaoù palestinat paouez da atizañ ar feulster enep Israel ;
* berzañ an dougen armoù dirak an holl ;
* herzel an tennadennoù rokedennoù artizanel ouzh tiriad Israel hag an trevadennoù yuzev ;
* kas ar soudarded palestinat da lec’h all evito da enebiñ efedusoc’h ouzh ar stourmerien o c’hougoulioù.

== Liammoù diavaez ==
* [[Uri Avnery]]: [http://questionscritiques.free.fr/edito/Uri_Avnery/200405.htm Les Cent Jours d'Abou Mazen]
* AFIDORA: [https://web.archive.org/web/20070928005237/http://www.afidora.com/qui-est-abou-mazen.html Qui est Abou Mazen ?]

{{DEFAULTSORT:Abbas, Mahmoud}}

[[Rummad:Politikourien Palestina]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1935]]</text>
      <sha1>0u36y17rk8qpem64w2o5ll7lshqka5u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nuon Chea</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20716</id>
    <revision>
      <id>2201416</id>
      <parentid>2084536</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T19:06:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201416</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1174" sha1="skxwzcovr5wi1xslyrv6lo6y6hdiy4p" xml:space="preserve">{{databox
}}[[Restr:Trial Chamber 31 January 2011.jpg|thumb|Nuon Chea (2010)]]
'''Nuon Chea''' (7 Gouere 1926 – 4 Eost 2019), ganet Lao Kim Lorn, anvet ivez Long Bunruot pe Rungloet Laodi, a oa ur politikour eus [[Kambodja]], hag unan eus pennoù bras ar Ghmered Ruz. E-pad ur pennnadig e oa bet Kentañ Ministr Kambodja.

&quot;'''Breur niv.2'''&quot; e voe pa oa [[Pol Pot]] e penn [[Kambodja]] dre ma oa e letanant kentañ.

Daoust ma n'eo ket ken anavezet e broioù ar C'hornôg ha politikerien all eus Kambodja hag a zo bet barnet evit o [[Torfed a-enep an denelezh|zorfedoù a-enep mab-den]], e oa unan eus pennadoù bras renad ar Ghmered Ruz hag an eil en urzhaz goude Pol Pot hag a-raok [[Ieng Sary]] (Breur niv.3).

E 2014 e oa bet barnet Nuon Chea d'an toull-bac'h e vuhez-pad, asambles gant tud evel [[Khieu Samphan]], hag en un eil prosez e 2018 e voe kondaonet ivez. Marvet e oa en toull-bac'h e 2019. 
== Pennadoù kar ==
* [[Ieng Sary]]
{{commonscat}}
{{DEFAULTSORT:Nuon Chea}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1925]]
[[Rummad:Marvioù 2019]]
[[Rummad:Tud Kambodja]]
[[Rummad:Kentañ Ministred]]
[[Rummad:Khmered Ruz]]
[[Rummad:Gouennlazherien]]
[[Rummad:Torfedourien vrezel]]</text>
      <sha1>skxwzcovr5wi1xslyrv6lo6y6hdiy4p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hermann Göring</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39014</id>
    <revision>
      <id>2201409</id>
      <parentid>2187206</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T19:03:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="862" sha1="85sez297pb1ji43399sgozvk78nrwb4" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Hermann Wilhelm Göring''', ganet d'an [[12 Genver|12 a viz Genver]] [[1893]] ha tremenet d'ar [[15 Here|15 a viz Here]] [[1946]], a oa ur politikour, ur rener milourel, un ezel-sturier eus an [[NSDAP]], eil penn an Trede Reich goude [[Adolf Hitler]] ha rener al [[Luftwaffe]]. Göring en doa gounezet brud e pad ar [[Brezel bed kentañ]] e lec'h m'en doa diskouezet kalonegezh. 

Tamallet e oa bet e-pad [[Prosez Nürnberg]] evit [[Torfed a-enep an denelezh|torfedoù a-enep an denelezh]] e-doug ar brezel, e 1945 ha 1946, ha kondaonet e oa da vezañ krouget. En em lazhañ a reas avat oc'h ober gant un ampoezon a-raok ma vefe disklêriet e gastiz.

{{DEFAULTSORT:Goring, Hermann}}

[[Rummad:Ganedigezhioù 1893]]
[[Rummad:Marvioù 1946]]
[[Rummad:Torfedourien nazi]]
[[Rummad:Trede Reich]]
[[Rummad:Tud emlazhet]]
[[Rummad:Torfedourien vrezel]]</text>
      <sha1>85sez297pb1ji43399sgozvk78nrwb4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mouladurioù Hor Yezh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39376</id>
    <revision>
      <id>2201422</id>
      <parentid>2201324</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T20:52:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ch. Rogel</username>
        <id>46</id>
      </contributor>
      <comment>Astenn adarre</comment>
      <origin>2201422</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18276" sha1="fqgguf0eqb10rkjhh5r31eo1mstq6lc" xml:space="preserve">{{Labour zo}}
{{databox}}
[[Mouladurioù Hor Yezh]] a zo un [[ti-embann]] brezhonek bet krouet e 1981&lt;ref&gt;Kentañ embannadenn e 1980, met e voe krouet ar c'hevarzhe e Meurz 1981.&lt;/ref&gt;. Daoust d'e anv eo distag a-grenn diouzh ar gelaouenn [[Hor Yezh]] hag an embannadurioù heñvelanv graet gant homañ. Ezel eo eus [[Kuzul ar Brezhoneg]].

==Istor==
Krouet e voe e [[1980 e Breizh|1980]] gant [[Per Denez]] a oa c'hoazh d'an ampoent rener ar gelaouenn [[yezhoniezh ar brezhoneg|yezhoniezh]] [[Hor Yezh]] a oa bet krouet e 1954, met distag e oa diouzh ar gelaouenn, ha bremañ eo distag a-grenn an daou di-embann. Disklêriet e voe ar c'hevarzhe ez-ofisiel e Meurzh 1981&lt;ref&gt;[https://annuaire-entreprises.data.gouv.fr/etablissement/39385226400026 République française Annuaire des entreprises.&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;
Darn eus al labour pleustrek, ar [[skriverez]]añ, dreist-holl, a zo bet graet gant ar c'houblad [[Yann Desbordes|Yann]] ha [[Tereza Desbordes]] hag e veze merket chomlec'h an ti-embann en o zi, 1 plasenn Charles Péguy e [[Lesneven]].&lt;br&gt;
Posubl eo m'eo bet krouet an ti-embann gantañ abalamour ma oa aet o chom pell eus ti Ronan Huon, e Brest, ha e voe diesoc'h dezhañ kaout darempredoù gant homañ diwar e garg kelenner e [[Skol-veur Roazhon 2]] adalek 1980.
E 1994 e savas un emglev gant An Here hag Hor Yezh ''Mouladurioù Hor Yezh'' evit embann troidigezh c'hallek holl kontadennoù dastumet gant [[Fañch an Uhel]] da-geñver kantvet deiz-ha-bloaz e varv.  Embannet e voe c'hwec'h levrenn er reizhskrivadur [[peurunvan]] diwar an eiladenn graet gant [[Joseph Ollivier]] miret e [[Mediaoueg ar Maezioù Frank]], e Roazhon. Pep a di-embann a gemeras div levrenn war e chouk (An Here, 1 ha 2, Hor Yezh 3 ha 4 ha Mouladurioù Hor Yezh, 5 ha 6).&lt;br&gt;
Goude ma n'eus ket mui eus an atebeien gentañ&lt;ref&gt;Mervel a reas Pêr Denez ha Yann Desbordes e 2011 ha Tereza Desbordes 10 bloaz pelloc'h.&lt;/ref&gt; eo bet treuzkaset d'ur skipailh ha ne gaver ket kalz ditouroù diwarno.&lt;br&gt; Goude bezañ bet e sez ofisiel e Kemper er bloavezhioù kentañ, emañ c'homlec'h ofisiel ar gevredigezh e 3 Hent ar Veuzid, e [[Pont-ar-Veuzenn-Kimerc'h]], abaoe ar 15 a viz Du 2006&lt;ref&gt;[https://annuaire-entreprises.data.gouv.fr/etablissement/39385226400026 République française Annuaire des entreprises.&lt;/ref&gt;, met emañ ar [[sekretourva]] e burevioù Kuzul ar Brezhoneg.

== Politikerezh embann ==
Pa veze Pêr Denez unan eus pennoù [[Embannadurioù Al Liamm]], ne c'helle ket soñjal ober ur seurt kevezerezh d'an ti-embann ma lakae embann e romantoù gantañ. Ha p'en deus kroget gant embann e enklaskoù war ar brezhoneg komzet er gêr m'edo o chom enni, e krogas gant embann levrioù war ar yezh, e galleg, a wezhioù, pe traoù digustum, kanaouennou-pobl, geriadurioù nann-brezhoneg ha teskadoù barzhonegoù e studierien ouzhpenn. Pa ne veze embannet nemet levrioù brezhonek gant Embannadurioù Al Liamm, ne oa ket heuliet ar reolenn-se hag, er c'hontrol, e yeas war-wel levrioù gallek pe zivyezhek gant testennoù tal-ouzh-tal.
Abred, koulskoude, e lakaas embann e oberennoù lennegel dezhañ hag e roas tro da studierien zo embann troidigezhioù diwar ar sinaeg, ar gresianeg pe an alamaneg. Krouiñ a reas an dastumadenn Skrid evit embann testennoù savet gant studierien ar [[Rann keltiek]], ma rene er skol-veur.&lt;br&gt;
Pêr Denez, hag eñ en-doa graet war-dro embannadurioù brezhonek ar memes kontadennoù evit Embannadurioù Al Liamm, a renas an embannadur a voe ur momed e-barzh an dael etre [[Françoise Morvan]] hag he bet-c'helenner Pierre Denis, troet e gein outi&lt;ref&gt;P'he doa kroget prientiñ un dezenn diwar-ben An Uhel e nac'has kendalc'h e renerezh anezhi en abeg ma ne oa ket ar studierez a-du gant lakaat testennoù kozh zo e peurunvan.&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;
P'en doa graet e eiladennoù Joseph Ollivier goude daspugnañ pennadoù strewet e meur gelaouenn e kavas a-bouez ha spletus Pêr Denez daspugnañ pennadoù brezhonek skrivagnerien [[Luskad Gwalarn|Gwalarn]], [[Youenn Drezen]] hag [[Fañch Elies Abeozen|Abeoozen]] hag e tisplegas ar perak evel-se :
{{quotation|Ne vez anavezet, dre vras, hor skrivagnerien nemet gant un nebeut oberennoù — ar re o deus bet amzer a-walc'h pe arc 'hant a-walc'h da voulañ e stumm levrioù : Drezen, da skouer, gant Itron Varia Garmez pe Skol-Louarn Veig Trebern. Dianav e chom, avat, ul lodenn vras, ha talvoudus, eus o labour. Ar pennadoù, niverus-tre alies, hag o deus bet skrivet, a zeiz da zeiz, hag
embannet amañ-ahont, a chom da boultrenniñ, amañ-ahont dre just, e dastumadennoù digavadus pe dizarempred. Ha, padal, en teskadoù skridoù-se e vo heuliet ar gwellañ, marteze, emzispleg hag emdroad o spered. Koulz hag emzispleg hag emdroad hon emsav.        ''Kentskrid da Youenn Drezen, kelaouenner. 1, 1986''.}}  
An darn vrasañ eus ar 180 bennak a levrioù embannet a zo levrioù [[lennegezh]]: [[romant]]où, [[danevell]]où, [[barzhoneg]]où (e-barzh ar gelaouenn [[Skrid (kelaouenn)|Skrid]] deuet da vezañ un [[dastumadenn]] diabarzh e-pad ur pennad ha deuet da vezañ un ti-embann distag, liesseurt e embannadennoù,  a-gevret gant [[Barn ha Skrid|Barn]]), un nebeud [[buhezskrid]]où, 1 [[levr-deskiñ|levr da zeskiñ]] brezhoneg ha geriadurioù. Atav ez eus bet troidigezhioù er [[katalog|c'hatalog]], met niverusoc'h ez int er 21{{vet}} c'hantved, diwar politikerezh skoazell Rannvro Breizh buket war ur roll oberennoù estren brudet da vezañ troet.

E mareoù kent an ti-embann e veze skriverezet al levrioù war ur mekanik-skrivañ elektronik. Tamm-ha-tamm eo bet gwellaet neuz al levrioù a-drugarez d'ar [[yalc'had]]où publik.

Ur pouez bras en deus obererezh ''Mouladurioù Hor Yezh'' p'o deus embannet hag adembannet koulz [[lennegezh vrezhonek]] [[Gwalarn]] hag an hini a zo bet embannet goude ar [[bloavezh]]ioù 1960. 

== Dastumadennoù Skrid ha Barn ==

==Tud==

==Pennadoù nes==
* [[Per Denez]]
* [[Yann Desbordes]]
* [[Tereza Desbordes]]
* [[Hor Yezh]]

== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}

== Embannadurioù dre ar vloavezh ==
; 1980
* Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez = Dictionnaire du breton parlé à Douarnenez''. Liestennet. Tudoniezh.
* Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 1, Pesked. Laboused'', 159 p. Liestennet. Tudoniezh.
;1981
* Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 2, Amzer, avel ha mor'', 156 p. Liestennet. Tudoniezh.
* Pêr Denez, ''Hiroc'h eo an amzer eget ar vuhez''
;1982
* Pêr Denez, ''Evit an eil gwech'', 127 p. Danevell hir.
;1983
* [[Roparz Hemon]], ''25 Kanaouenn, skeudennet gant Danièle Jego, kentskrid gant Per Denez, 69 p. Kevrollennoù.
* [[Alan Botrel]], ''Barzhonegoù'', 113 p. Barzhoniezh.
* Roparz Hemon, ''Beajour ar goanv = Le Voyageur de l'hiver'', 37 p. : couv. ill. ; 21 cm. Brezhoneg ha galleg tal-ouzh-tal. Barzhoniezh.
* [[Loeiz Andouard]], ''Brezhoneg ar mor = Le breton de la mer'', 136 p. Adembannadur kresket eus ''Hor Yezh'', niv. 95, Mezheven 1973.
* [[Meven Mordiern]], ''Eñvorioù bugeliezh'', 45 p. Emvuhezskrid.
* Yann Desbordes, ''Petite grammaire du breton moderne'', kentskrid gant Pêr Denez, 116 p. Yezhoniezh.
* [[Édouard Ollivro|Edouarzh Ollivro]], ''Pikoù, mab e dad'', lakaet e brezhoneg gant [[Jakez Konan]], 320 p. Titl orin : ''Picou, fils de son père''. Romant.
* [[Loeiz Mari ar Floc'h|Loeiz ar Floc'h]], ''Plant Breizh evit ho yec'hed'', 127 p. Louzawaouriezh.
* [[Jef Philippe]], ''Telenn ar c'hi : barzhonegoù, 1971-1982'', skeudenn gant Daniele Jego, 100 p. 
* [[Fañch Elies Abeozen]], ''Kan ar spered hag ar galon'', 118 p. Kevrollenn. Barzhoniezh da ganañ.
;1984
* Loeiz Andouard, ''[[Jakez Karter]] : Moraer ha kavadenner brudet [[Kanada]]'', 141 p. {{ISBN|2-86863OO30}}. Emvuhezskrid.
* [[Rita Morgan Williams|Rita Williams]], ''Geriadur brezhonek-kembraek'', kentskrid gant Pêr Denez, 144 p. Yezhoniezh.
* [[Pier Laorañs]], ''Sonenneu en deulegad hag er galon'', rakskrid Per Denez, [[Jorj Belz]], 138 p. Kanaouennoù-pobl.
* [[Divi Kervella]] ; Yann Desbordes, [[Iwan Kadored]], ''Geriadur bihan brezhoneg-galleg, galleg-brezhoneg = Dictionnaire élémentaire breton-fraçais, français-breton'', {{ISBN|2868630022}}. Yezhoniezh.
* Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 3, Ar sevel bagoù, lien, gwernioù, hernaj ha fardaj'', 134 p. {{ISBN|2868630006}}. Tudoniezh.
;1985
* Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 4, Ar beskerezh'', 150 p. {{ISBN|2868630103}}. Tudoniezh.
* Loeiz ar Floc'h, ''Va zamm buhez'', 174 p. Emvuhezskrid.
* Erwan Kervella, ''Yud'', 118 p. Dastumadenn Skrid. Barzhoniezh.
* Frañsez Kervella, ''Dindan gouriz ar bed'', 285 p. {{ISBN|9782868630070}}. Emvuhezskrid.
* Lu Wenfu, ''Ar puñs'', troet diwar ar sinaeg gant Yann-Varc'h Thorel, 116 p. Dastumadenn Skrid. {{ISBN|286863074X}}. Danevell hir. Titl orin : ''Jing''.
+ Frañsez Jaffrennou, ''Eñvorennoù'', 282 p. {{ISBN|2868630065}}. Emvuhezskrid.
;1986
* [[Raymond Delaporte|Remon ar Porzh]], ''Geriadur brezhoneg-saozneg gant skouerioù A-B'', 215 p. {{ISBN|2868630138}}. Yezhoniezh.
* [[Arzhur Mari ar Bayon]], ''Grammaire bretonne du dialecte de Vannes'', 73 p. {{ISBN|2868630189}}. Yezhoniezh.
* Roparz Hemon, ''Kanaouennoù'', 79 p. Kevrollennoù.{{ISBN|2868630170}}. Kanaouennoù
* Roparzh Broudig, ''En ur ruilhañ bili'', 112 p. {{ISBN|2-86863-014-6}}. 
* Alessandro Manzoni, ''Danvez-priedoù'', aozet diwar an italianeg gant Per Bourdellez, kentskridoù Per Bourdellez, Per Denez, 205 p. {{ISBN|2868630243}}.
* Youenn Drezen, ''Youenn Drezen, Kelaouenner 1: Arvor'', ger a-raok gant Per Denez, 111 p. {{ISBN|2868630111}}. Kelaouennerezh.
;1987
*Loeiz Andouard &amp; [[Éamon Ó Ciosáin]], ''[[Geriadur-iwerzhoneg-brezhoneg]] (gant lavarennou) / Foclóir Gaeilge-Briotáinis (le samplaí)'' &lt;small&gt;[&lt;nowiki/&gt;[[:ga:Foclóir Gaeilge–Briotáinis Andouard ⁊ Uí Chiosáin|ga]]]&lt;/small&gt; xiii+212p. ISBN 2-86863-025-1
* A-stroll, ''Kaoteriad'', 126 p. Dastumadenn Skrid. ISBN|2-86863-026-X. Barzhoniezh.
* [[Ivona Galbrun]], ''Me a zalc'ho'', 198 p. {{ISBN|2868630278}}. Emvuhezskrid.
* [[Jean-Yves Urien]], ''La trame d'une langue : présentation d'une théorie de la syntaxe et application'', 262 p. {{ISBN|2868630324}}. Yezhoniezh.
* [[Paul Féval|Paol Feval]], ''Boudig an Aod'', 228 p. {{ISBN|9782868630346}}. Romant. Titl orin : ''La Fée des Grèves''.
;1988
* [[Nathaniel Hawthorne]], Gustavo Adolpho Becquer, Bret Harte, ''Danevelloù'', troet gant Roparz Hemon, 139 p. {{ISBN|2868630367}}.
* [[Théodore Hersart de La Villemarqué|Kervarker]] (embannerezh), ''[[Barzhaz Breizh]]'', engravadurioù gant [[Jeanne Malivel]], 454 p. {{ISBN|2868630383}}. Embannadenn hollvrezhonek gant ur golo kartoñs tev (golo ordinal : {{ISBN|2868630383}}). Kanaouennoù-pobl.
* Erwan Steven, ''C'hamsin'', 82 p. Dastumadenn Skrid. {{ISBN|2868630421}}.
;1989
* [[Jean-Yves Urien]]. ''La trame d'une langue : le breton''. 2il embannadur. {{ISBN|2-868630324}}.
* [[Raymond Delaporte|Remon ar Porzh]], ''Geriadur brezhoneg-saozneg gant skouerioù C-C'h-D = Breton-English dictionary : with examples'', p. 218-450. {{ISBN|2868630391}}
* [[Jean-Yves Urien]], ''La trame d'une langue : présentation d'une théorie de la syntaxe et application'', 262 p. Adembannadur rik an embannadenn gentañ. {{ISBN|2868630324}}. Yezhoniezh.
* [[Fañch Elies Abeozen]], ''Barzhaz 1837-1939.2'', 170 p. {{ISBN|9782868630438}}. Barzhoniezh.
;1990
* Yann Desbordes. ''Petite grammaire du breton moderne''. 2il embannadur. ISBN 2-86863-052-9
* [[Jean-Luc Dey]], ''Hin hag amzer'', 131 p. Dastumadenn Skrid {{ISSN 1142-7930}}. {{ISBN|2868630502}}.
* Yann Desbordes, ''Petite grammaire du breton moderne'', 2l embannadur kresket. 123 p. {{ISBN|2868630529}} 
;1992
* [[Loeiz Dujardin|Loeiz Dujardin (Loeiz Lok)]], ''Hor skrivagnerien. 1'', treiñ ha lizherennaouiñ gant Yann Desbordes. Buhezskridoù.
* Pêr Denez, ''Eus un amzer 'zo bet'', 
;1993
* {{en}}Pêr Denez, ''Blue like blue eyes which there were not my own'', troet diwar ar brezhoneg gant J. Ian Press, 100 p. {{ISBN|9782868630681}}. Danevell hir.
* Pêr Denez, ''En tu all d'an douar ha d'an neñv''
;1994
* Pêr Denez, ''Kenavo ar c'hentañ er joaioù''
*[[Fañch an Uhel|François-Marie Luzel]], ''Contes traditionnels de Bretagne. 1'', 1994. Embannet asamblez gant An Here hag Hor Yezh. Kontadennoù-pobl.
*[[Fañch an Uhel|François-Marie Luzel]], ''Contes traditionnels de Bretagne. 3'', 1994. Embannet asamblez gant An Here hag Hor Yezh. Kontadennoù-pobl.
;1995
* François-Marie Luzel, ''Contes traditionnels de Bretagne. 6'', 1995. Kontadennoù-pobl.
* Yann Desbordes, ''Petite grammaire du breton moderne'', 3de embannadur, 123 p. {{ISBN|2868630529}}. Yezhoniezh.
* Loeiz Dujardin (Loeiz Lok), ''Hor skrivagnerien. 2'', treiñ ha lizherennaouiñ gant Yann Desbordes, 107 p. {{ISBN|286863O839}}. Buhezskridoù.
* Pêr Denez, ''An amzer a ra e dro''
;1996
* Pêr Denez, ''Da rouz an noz''
* [[Erwan ar Moal]], ''Roue al Lazh'', 154 p. {{ISBN|9782868630865}}. Romant istorel.
;1998
* [[Marsel Klerg|Klerg]], ''Un deiz a viz Mae ha danevelloù all'', kentskrid gant Pêr Denez, 156 p. {{ISBN|2868631061}}. 14 danevell.
* Anke Simon, ''An emsav lennegel brezhonek hag an danevelloù berr'', kinnig gant Alan Botrel, 140 p. Dastumadenn Barn. {ISBN|2868631037}. Skridvarnouriezh.
;1999
* [[Alan Botrel]], ''Orea ha danevelloù all'', 174 p. Dastumadenn Skrid. {ISBN|2868631053}}. 31 danevell.
;2000
*Jùrij Brêzan, ''Ar vilin du'', troet ar gontadenn [[sorabek]] diwar an doare alamanek gant Jakez Konan, 150 p. {{ISBN|9782868631220}}
;2001 
* [[Erwan Berthou|Erwan Berthou (Kaledvoulc'h)]] , ''Lemenik skouer ar Varzhed'', kentskrid gant Pêr Denez, 125 p. ISBN2-86863-131-2. Buhezskrid [[Yann ar Fusteg]].
* [[Yeun ar Gow]], ''Ar gêr villiget'', kentskrid gant [[Yann-Erwan Abalan]], 2l embannadur, 237 p. Geriaoueg. {ISBN|2868631275}}. Kontadenn vojennel.
;2002
* Kostas Varnalis, ''Amzifenn gwirion Sokrates'', troet diwar ar gresianeg gant Alan Botrel. 86 p. ISBN 2-86863-138-X. Titl orin : ''Hī 'alīthinì 'apología toû Sōkrátī''.
; 2006
* [[Zavier Langleiz|Langleiz]], ''Koroll ar marv hag ar vuhez = Danse de la vie et de la mort'', 79 p. Kevrollenn diwar [[sonerezh leurenn]] gant [[Georges Arnoux]]. Testennoù brezhonek ha gallek tal-ouzh-tal. {{ISBN|2868631401}}. 
;2007
* [[Frañsez Vallée|Frañsez Vallée (Abherve)]], ''Eñvorennoù beaj''heuliet gant ''Eñvorennoù ur brezhonegour'', kentskrid gant Pêr Denez, 257 p. {{ISBN|9782868631473}}. Emvuhezskrid.
* Pêr Denez, ''E peoc'h an nevez-hañv''
;2008
*  Pêr Denez, ''Kenavo ar wech all,  &quot;Madalen&quot; ha danevelloù all'', 99 p. {{ISBN|9782868631503}}. Danevelloù.
;2013
* Langleiz, ''Skignet d'ar seiz avel'', 333 p. Kelaouennerezh.
;2015
* Yann Kerloar ; Lusian Loarer (embannerezh), ''C'hoarigan e daouzek arvest'', 244 p. Istitlet ''C'hoariva ar Yaouankiz''. Kevrollenn. C'hoarigan diwar kanaouennoù-pobl. {{ISBN|9782868631732}}
* [[Primo Levi]], ''Hag un den ez eus anezhañ'', troet diwar an italianeg gant Serj Richard, 242 p. {{ISBN|9782868631749}}. Titl orin : ''Se questo è un uomo''. Emvuhezskrid.
;2016
* [[Italo Calvino]], ''Ar beskont daouhanteret'', troet diwar an italianeg gant Serj Richard, 121 p. {{ISBN|9782868631770}}. Titl orin : ''Il visconte dimezzato''. Romant.
* [[Truman Capote]], ''Bravigoù Tiffany : ha teir danevell all'', troet diwar ar saozneg gant Yveline le Don, 192 p. {{ISBN|9782868631794}}. Titl orin : ''Breakfast at Tiffany's''. 4 danevell.
* [[Fañch Kerrain]], ''Buhez mab-den : souezh, douetañs ha marv'', notennoù gant an embanner skiantel, [[Yann Talbot]], 188 p. Geriaoueg brezhoneg-galleg. {{ISBN|9782868631756}}. Prederouriezh.
;2017
* [[Erri De Luca]], ''An deiz a-raok an eürusted'', troet diwar an italianeg gant Serj Richard, 158 p. {{ISBN|9782868631831}}. Romant. Titl orin : ''Il giorno prima della felicità''.
* [[Antony Heulin]], ''Pellik'', tresadennoù get Ulrike Kampmann, troidigezh en alamaneg get Anna Geib, 101 p. {{ISBN|9782868631848}}. Titl an droidigezh : ''Ein Stückel weiter''.
* Divi Kervella ; Yann Desbordes ; Iwan Kadored, ''Geriadur bihan brezhoneg-galleg, galleg-brezhoneg = Dictionnaire élémentaire breton-fraçais, français-breton'', 446 p. {{ISBN|9782868630810}}.
;2018
* Ingrid Audoire ; Jean-Marie Seiget, ''War-zu un islam adsperedelaet: etre poell ha naderezh'', 168 p. {{ISBN|9782-868631879}}. Relijion.
;2019
* [[Jean Giono]], ''Gwim'', troet gant [[Thomas Loyer]]. Romant. Titl orin : ''Regain''.
;2020
* [[Prosper Mérimée]], ''Gwreg-arem Illa'', troet gant Thomas Loyer, {{ISBN|}}. Romant. Titl orin : ''La Vénus d'Illa''.
;2021
* Fañch Elies Abeozen, ''Hervelina Geraouell'', 3de embannadur, 170 p. {{ISBN|9782868632005}}. Romant.
;2022
*  Josep Górriz, ''Tangwall en dielldi istorel'', troet diwar ar c'hatalaneg gant [[Gwenael Emelyanoff]], 84 p. {{ISBN|9782868632043}}. Romant-polis. 
;2023
* [[John Le Carré]], ''Ar spier a zistroe eus ar yenijenn'', 306 p. {{ISBN|9782868632081}}. Romant spierezh. Titl orin : ''The spy who came in from the cold''.
;2024
* Paol ar Meur, ''Tan ha distan'', 177 p. {{ISBN|9782868632173}}. Romant.
* [[Théophile Gautier]], [[Edgar Allan Poe]], [[Guy de  Maupassant]], [[André Maurois]], ''Ar Bandulenn: ha pemp danevell faltazius all'', troet gant Anna ha Loik Kampion, 72 p. {{ISBN|9782868632166}}. Danevelloù. 
* [[Andrei Makin]], ''Sonerezh ur vuhez'', 109 p. {{ISBN|9782868632074}}. Romant.
* [[Toni Morrison]], ''Du-mañ '', troet diwar ar saozneg gant Bernez Gery, 154 p. {{ISBN|9782868632180}}. Romant-polis.
;2025
* Goulc'han Kervella, ''Ar Vosenn Nevez ha pezhioù-c'hoari all : Commedia dell'arte', 148 p. {{ISBN|9782-868632227}}. C'hoariva.
* [[Robert Louis Stevenson]], ''Skrapet'', troet diwar ar saozneg gant Kristian Braz, 246 p. ISBN|9782868632210}}. Romant. Titl orin : ''Kidnapped''.
* [[Visant Roue]], ''Istor ar Vretoned. 1 : -55 betek 410'', 239 p. 8 kartenn e liv gant [[Mikael Bodlore-Penlaez]]. {{ISBN|9782868632197}}. Istor.
;2026
* {{fr}}[[Aleksandr ar Gall]], ''Hor Breudeur Tramor : Agan Breder Tramor'', 245 p. {{ISBN|978-2-868632241}}. Kerne-Veur. 
* [[Tennessee Williams]], ''Tramgarr ar c'hoantoù'', troet diwar ar saozneg gant Serj Richard, 201 p. {{ISBN|9782868632234'}}. Pezh-c'hoari. Titl orin : ''A Streetcar named Desire''.


{{Porched Breizh}}

[[Rummad:Embannerien vrezhonek]]</text>
      <sha1>fqgguf0eqb10rkjhh5r31eo1mstq6lc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kouign-amann</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55339</id>
    <revision>
      <id>2201385</id>
      <parentid>2199877</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T16:58:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20261004)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]</comment>
      <origin>2201385</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8141" sha1="t9rfxh4axc3qjyvd6cg49fnnlv9g0y0" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Kouignamann.JPG|thumb|Kouign-amann e doare [[Douarnenez]]]]
Ar '''gouign-amann''' zo ur [[kouign|gouign]] fardet gant [[toaz]] bara, [[amann]]  ha [[sukr]]. Ur rekipe brudet eus Breizh eo. 

==Rekipe== 
Fardet e vez ar gouign-amann gant 40 % toaz bara, goloet gant ur meskaj a 30 % amann damsall ha 30 % sukr, pleget meur a wezh warnañ e-unan da stummañ feilhennoù ha skejet gant ur gontell da dresañ [[Romb (lun)|romb]]où war-c'horre&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Mezidi Alem |first= Cosima|date= 22 a viz Gouere 2019 |title= Le kouign-amann, un dessert breton délicieusement calorique |url= https://www.ouest-france.fr/leditiondusoir/2019-07-22/le-kouign-amann-un-dessert-breton-delicieusement-calorique-b74810e4-36f5-4f49-9051-9b055e2c1e56|journal=Ouest France |location= |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=}}&lt;/ref&gt;.

E-keit ha ma poazh, e-pad un eur da gant ha tri-ugent derez, e tremen ar meskad amann ha sukr a-dreuz ar feilhennoù toaz hag e karamela, ar pezh a ro d'ar wastell-se un tekstur teuzus en diabarzh ha brusk en diavaez&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Mezidi Alem |first= Cosima|date= 22 a viz Gouere 2019 |title= Le kouign-amann, un dessert breton délicieusement calorique |url= https://www.ouest-france.fr/leditiondusoir/2019-07-22/le-kouign-amann-un-dessert-breton-delicieusement-calorique-b74810e4-36f5-4f49-9051-9b055e2c1e56|journal=Ouest France |location= |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=}}&lt;/ref&gt;.

==Istor==
Ijinet e oa bet dre zegouezh gant ur baraer eus [[Douarnenez]] anvet [[Yves-René Scordia]] war-dro [[1860]].
=== Orin ===
Hervez lod e vefe bet ijinet ar gouign-amann war-dro 1860 gant ar boulañjer-pastezer breton Yves-Rene Scordia (1828-1878), eus [[Douarnenez]]&lt;ref&gt;{{Lien web |url=https://douarnenez-tourisme.com/decouvrir/gastronomie/kouign-amann/ |titre= Kouign amann |site= www.douarnenez-tourisme.com |consulté le = Juillet 2022}}&lt;/ref&gt;.

Koulskoude, hervez mammennoù all, e vefe bet ijinet ar gouign-se gant Henri Postic, ur boulañjer staliet e kroashent ar straed Kabiten Pezenneg hag ar straed Jean Jaurès e [[Skaer]]. Jacques Thorel, a zalc'h ur preti er [[Ar Roc'h-Bernez|Roc'h-Bernez]], en defe  kavet ur rekipe eus Skaer eus 1848, met marteze e oa anezhi a-raok. Hervez ar vrud e veze ar wastell a veze kinniget pa veze evet ur banne kafe goude an interamantoù. Merc'h Herri Postig en defe euredet ul liver savadurioù eus Douarnenez ha roet he defe he rekipe d'ur boulañjer eno. Hemañ en dije cheñchet anezhañ diwezhatoc'h ouzh e fardañ gant feilhennoù toaz&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20230219213001/https://www.letelegramme.fr/ar/viewarticle1024.php?aaaammjj=20071202&amp;article=2078413&amp;type=ar Le kouign amann une invention scaéroise !] sur letelegramme.fr du 2 décembre 2007&lt;/ref&gt;. 

Gwezhall, hervez [[Joseph Thorel]], e veze ar c'hiz amanennañ ha sukrañ an dilerc'hioù toaz bara, ha tremenet e vefe ar c'hiz-se er pastezerezh a-vremañ dindan stumm ar gouign-amann&lt;ref&gt;{{cite book |first1=Alain|last1=Bauer|first2=Laurent|last2=Plantier|title=Les 100 mots de la gastronomie: 100 mots par 100 chefs, critiques et gastronomes|url=https://archive.org/details/isbn_9782130585046|publisher=Presses universitaires de France|series=Que sais-je ?|year=2010|isbn=978-2-13-058504-6|accessdate=2024-11-04}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Liamm video : ''[https://www.ina.fr/ina-eclaire-actu/video/i20107026/le-kouign-amann-de-jacques-thorel Le Kouign Amann de Jacques Thorel]'', INA.fr], 2024-11-04&lt;/ref&gt;.
[[File:Kouign amann pastry from B. Patisserie in San Francisco.JPG|thumb|redresse|Kouign-amann bitik en ur bastezerezh c'hall eus [[San Francisco]] e [[Kalifornia]].]]

=== Brud ===
&lt;!--
La popularisation du kouign-amann comme spécialité gastronomique bretonne s'inscrit dans une stratégie des acteurs publics et des acteurs du tourisme, à partir des années 1960, de promouvoir une identité touristique bretonne et un patrimoine régional ; la gastronomie (crêpes, galettes, kouign-amann, [[kig ha farz]], etc.) est au cœur de ce mouvement&lt;ref&gt;{{Article|prénom1=Lionel|nom1=Prigent|titre=Tourisme durable, attractivité touristique et gastronomie : le cas de la Bretagne:|périodique=Management &amp; Avenir|volume=N° 85|numéro=3|pages=113–130|date=2016-05-12|issn=1768-5958|doi=10.3917/mav.085.0113|lire en ligne=https://www.cairn.info/revue-management-et-avenir-2016-3-page-113.htm?ref=doi|consulté le=2024-11-04}}&lt;/ref&gt;. Le kouign-amann fait ainsi partie de la {{citation|''check-list'' identitaire}}&lt;ref&gt;{{Article|prénom1=Delphine|nom1=Dion|prénom2=Éric|nom2=Rémy|prénom3=Lionel|nom3=Sitz|titre=Le sentiment régional comme levier d’action marketing:|périodique=Décisions Marketing|volume=N° 58|numéro=2|pages=15–26|date=2010-04-01|issn=0779-7389|doi=10.3917/dm.058.0015|lire en ligne=https://www.cairn.info/revue-decisions-marketing-2010-2-page-15.htm?ref=doi|consulté le=2024-11-04}}&lt;/ref&gt; bretonne.

La ville de [[Douarnenez]] cultive néanmoins son image de berceau du kouign-amann : un concours annuel de kouign-amann y est organisé&lt;ref&gt;{{Lien web |langue=fr-FR |titre=À Douarnenez, qui veut participer ou être juré au concours de kouign-amann ? |url=https://www.letelegramme.fr/finistere/douarnenez-29100/a-douarnenez-qui-veut-participer-ou-etre-jure-au-concours-de-kouign-amann-6648407.php |site=Le Télégramme |date=2024-08-26 |consulté le=2024-11-04}}&lt;/ref&gt;, les boulangers de la ville sont réunis dans une {{citation|Association du véritable kouign-amann de Douarnenez}}&lt;ref&gt;{{Lien web |langue=fr-FR |titre=Tous les boulangers de Douarnenez unis pour le véritable kouign amann ! |url=https://www.letelegramme.fr/finistere/douarnenez-29100/tous-les-boulangers-de-douarnenez-unis-pour-le-veritable-kouign-amann-6584570.php |site=Le Télégramme |date=2024-05-15 |consulté le=2024-11-04}}&lt;/ref&gt;.
--&gt;

En XXIvet kantved eo tremenet rekipe ar gouign-amann tramor, er [[Stadoù-Unanet]] hag er [[Japan]] peurgetket&lt;ref&gt;{{Lien web|url=https://www.ouest-france.fr/actu/actuDet_-Gastronomie.-Le-kouign-amann-a-la-conquete-de-l-Amerique_39382-2026955_actu.Htm|titre=À la conquête de l'Amérique|auteur=Jean-Laurent BrasRusso|date=29 décembre 2011|site=ouest-france.fr}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{Lien web|auteur1=Jean-Marie Pottier |url=http://www.slate.fr/story/103817/kouign-amann-etats-unis |titre=Le kouign-amann, «la pâtisserie française plus que centenaire dont personne n’a entendu parler» |jour=2 |mois=juillet |année=2015 |site=[[Slate (magazine)|Slate]] |consulté le=13 septembre 2016}}.&lt;/ref&gt;. An ''[[New York Times]]'' en deus gouestlet ur pennad d'ar gouign-amann e [[2011]], ma ra anezhi &quot;the fattiest pastry in all of Europe.&quot; (ar wastell drusañ eus holl Europa)&lt;ref&gt;Brendan Speiegel, [https://archive.nytimes.com/query.nytimes.com/gst/fullpage-9902E3DF1330F937A35751C1A9679D8B63.html « A Pastry From Brittany, Making Waves Stateside »], e ''The New York Times'', d'ar 4 a viz Kerzu 2011, lennet war archive.nytimes.com d'ar 27 a viz Eost 2018&lt;/ref&gt;. Lakaet e voe gant ar gelaouenn ''Food &amp; Wine'' e [[2018]] e-mesk ar 40 gwellañ rekipe a-viskoazh&lt;ref&gt;Thierry Peigné, [https://france3-regions.francetvinfo.fr/bretagne/finistere/etats-unis-kouign-amann-cite-parmi-40-meilleures-recettes-tous-temps-1531406.html « États-Unis : le kouign amann cité parmi les 40 meilleures recettes de tous les temps »], e ''France 3 Breizh'', d'ar 27 a viz Eost 2018, gwelet war france3-regions.francetvinfo.fr d'ar 27 a viz Eost 2018.&lt;/ref&gt;. 
Er [[Stadoù-Unanet]] eo bet lakaet an [[20 a viz Mezheven]] da vezañ &quot;Devezh broadel ar C'houign-amann&quot; (''National Kouign-Amann Day'')&lt;ref&gt;[https://nationaldaycalendar.com/national-kouign-amann-day-june-20-2/ National Day Calendar]&lt;/ref&gt;.

Kemmet eo bet ar rekipe alies avat gant an Amerikaned ha gwerzhet e vez evel kouignouigoù a-vent gant ar gwastilli bihan &quot;Traoù mat&quot; pe hogozik. Bremañ e vez gwerzhet er stumm-se e Pariz ivez.

==Daveoù ha notennoù==
{{Daveoù}}

==Liamm diavaez==
*[http://ginie123.skyrock.com/43.html Le kouign-amann, la spécialité de Douarnenez]

{{Porched Breizh}}

[[Rummad:Pastezerezh Breizh]]
[[Rummad:Gwestell]]</text>
      <sha1>t9rfxh4axc3qjyvd6cg49fnnlv9g0y0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Karl Gebhardt</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63417</id>
    <revision>
      <id>2201415</id>
      <parentid>2069393</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T19:05:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201415</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3597" sha1="l9i08wu57c3unj7esy3294vgb2e983r" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Skeudenn:Bundesarchiv Bild 183-S73523, Karl Gebhardt.jpg|right|thumb|Karl Gebhardt e [[1943]]]]
[[Skeudenn:Karl Gebhardt, SS-Arzt.jpg|thumb|Poltred Gebhardt e-pad e brosez e Nürnberg]]
'''Karl Gebhardt''' ([[23 a viz Du]] [[1897]] e [[Landshut]] – [[2 a viz Even]] [[1948]] e [[toull-bac'h Landsberg]]) a oa ur mezeg [[nazi]], mezeg personel [[Heinrich Himmler]] hag unan eus kenurzhierien hag obererien bennañ an taolioù-arnod mezegiezh e kampoù-diouennañ [[Ravensbrück]] hag [[Auschwitz-Birkenau]]. [[Gruppenführer]] SS ha [[Generalmajor]] [[Waffen SS]] e voe ivez.

== E vuhez ==
E [[1919]] e stagas Gebhardt gant studioù mezegiezh e [[München]]. Barrekaet e voe e [[1935]] ha kelenner-keveler e teuas da vezañ e [[1936]] e [[Berlin]]. E [[1937]] e krogas gant kelenn ar surjianerezh-korfeeunadur. 
D'ar [[1añ a viz Mae]] [[1933]] ec'h emezelas en [[NSDAP]]. E [[1935]] e voe degemeret er SS ha pennmezeg sanatoriom Hohenlychen (en [[Uckermark]]) e teuas da vezañ. Ur glinkenn evit an dud paket gant an droug-skevent e oa, hag e lakaas anezhi da zont da vezañ ur glinikenn korfeeunadur. E-pad ar brezel e voe implijet ar glinikenn-se da louzaouiñ izili eus ar [[Waffen-SS]]. Mezeg personnel [[Heinrich Himmler]] e teuas da vezañ e [[1938]]. Bet e voe ivez rener ar vezegiezh da vare C'hoarioù olimpek Berlin e [[1936]], kelenner surjianerezh e skol-veur [[Berlin]] ([[1937]]) ha penngleñvedour an [[SS]].&lt;ref name=historia/&gt;.

E penn-kentañ [[1944]] e voe oberataet pennglin [[Albert Speer]] gant Gebhadt. Gloazet e voe Speer gant Gebhardt, hag a soñje dezhañ e oa Speer ur c'hevezer, hag ur mezeg all a reas war-dro Speer. 

Kiriek e voe eus an taolioù-arnod surjianerezh aozet er c'hampoù-diouennañ, dreist-holl e karter ar maouezed e [[Ravensbrück]] hag en [[Auschwitz-Birkenau]]. Eñ eo a voe e penn an taolioù-arnod gant sulfamidoù.&lt;ref name=historia&gt;[[Historia]], niv. 361bis, ''Médecins SS''&lt;/ref&gt;.

E-pad ar brezel e voe lakaet e penn ar Groaz Ruz alaman e-pad ur pennad. 
Da zevezhioù diwezhañ [[emgann Berlin]] ez eas da repuiñ er [[Führerbunker]] hag e kuitaas anezhañ d'an [[22 a viz Ebrel]] [[1945]].

Goude ar brezel e voe Gebhardt e-touez an 23 den tamallet da-geñver prosez ar vezeien aozet gant lez-varn arme etrebroadel [[Nürnberg]]. Embannet e voe e oa kablus eus [[torfed brezel|torfedoù brezel]] ha [[Torfed a-enep an denelezh|torfedoù a-enep Mab-Den]] ha kondaonet d'ar marv e voe d'an [[21 a viz Eost]] [[1947]]. Krouget e voe e toull-bac'h Landsberg d'an [[2 a viz Even]] [[1948]]. 

== Daveoù ==
{{commons|category:Karl Gebhardt}}

* [http://individual.utoronto.ca/jarekg/Ravensbruck/GebhardtKarl.html]
* [https://web.archive.org/web/20070926221439/http://www.drk.de/generalsekretariat/archiv/faq/inhalt.html#qu6 ]
* Silke Schäfer; [https://web.archive.org/web/20080528193131/http://edocs.tu-berlin.de/diss/2002/schaefer_silke.pdf ''Zum Selbstverständnis von Frauen im Konzentrationslager. Das Lager Ravensbrück'']; ''Technischen Universität Berlin'', 2002, p. 131
* [[Freya Klier]] ; ''Die Kaninchen von Ravensbrück''. Droemer-Knaur, München, 1995 
* [[Alexander Mitscherlich]], u.a. (Hrsg.); ''Medizin ohne Menschlichkeit''. Fischer, Frankfurt/M., 1997
* Peter Witte, u.a.; ''Der Dienstkalender Heinrich Himmlers 1941/42''. Hans Christians Verlag, Hamburg, 1999

== Notennoù ==
&lt;references /&gt;

{{Patrom:Annezidi diwezhañ ar Führerbunker}}

{{DEFAULTSORT:Gebhardt, Karl}}

[[Rummad:Ganedigezhioù 1897]]
[[Rummad:Marvioù 1948]]
[[Rummad:Trede Reich]]
[[Rummad:Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Torfedourien nazi]]</text>
      <sha1>l9i08wu57c3unj7esy3294vgb2e983r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pietro Perugino</title>
    <ns>0</ns>
    <id>65742</id>
    <revision>
      <id>2201424</id>
      <parentid>2185655</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T21:00:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Surajr7</username>
        <id>89979</id>
      </contributor>
      <origin>2201424</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13860" sha1="75cpbzbmdr75f91u35lkki1s58uqbik" xml:space="preserve">[[Restr:Autoportrait perugino.jpg|thumb|upright=1.2|Emboltred]]
[[Restr:Rafael - Retrato de Pietro Perugino.jpg|thumb| ''[[Ritratto del Perugino]]'', poltred gant [[Raffaello]] pe [[Lorenzo di Credi]], [[Uffizi]].]]
[[Restr:PlaquePerugino.jpg|thumb|upright=1.5|Plakenn-gounaat war e di e Città della Pieve]]
[[Restr:Pietro Perugino cat62-1.jpg|thumb|[[Chiara Fancelli]] en  ''Madonna'']]
[[Restr:PIETRO-PERUGINO-1445 VISION-DES-HL-BERNHARD-WAF-764 714142 BSTGS.jpg|thumb|''[[Apparizione della Vergine a san Bernardo (Perugino)|Apparizione della Vergine a san Bernardo]]'' (1488-1489)]]
[[Restr:Pérugin-sposalizio.jpg|thumb|upright=1.5|''Eured ar Werc'hez'', etre [[1500]] ha [[1504]], [[Mirdi an Arzoù-kaer]] e [[Caen]], e [[Normandi]]]]
'''Pietro di Cristoforo Vannucci''', anavezet evel '''Il Perugino''', ganet war-dro 1448 e [[Città della Pieve]], nepell diouzh [[Perugia]], en [[Ombria]] — marvet en 1523 e [[Fontignano]] ([[frazione]] eus Perugia), a oa ul livour [[italian]] eus mare an [[Azginivelezh]], unan eus mistri skol Ombria, ha gantañ e oa bet [[Raffaello]] o teskiñ ar vicher. Taolennoù [[relijiel]] dreist-holl en deus graet, enne [[Gwerc'hez]]ed gwisket kran hag [[ael]]ez leun a velkoni ha hep personelezh, « o labourat er relijion evit dastum arc'hant » hervez an arzvarnour [[Élie Faure]]. 

Labourat a reas e [[Firenze]] ha [[Perugia]].

==== Firenze ====
Bernardo]]'' (1488-1489)]] E Firenze, e [[1493]] e timezas da [[Chiara Fancelli]], merc'h da [[Luca Fancelli]] hag a weler en  ''Madonna'' e meur a hini eus e oberennoù.  
Ober a reas meur a daolenn vras evit aoterioù ilizoù  [[San Giusto degli Ingesuati]] (''[[Crocifissione (Perugino)|Crocifissione]]'', ''[[Orazione nell'orto (Perugino)|Orazione nell'orto]]'' ha ''[[Pietà (Perugino)|Pietà]]''), ha mogerioù  sal-debriñ menec'h Fuligno gant un  ''[[Ultima cena (Perugino)|Cenacolo]]''. 

== Oberennoù ==
*''[[Pietà]] con i santi Girolamo e Maria Maddalena'' ([[Pietà]] gant ar sent Girolamo ha [[Mari Madalen]]), war-dro [[1470]], [[tempera]] war lien, 128 x 165 cm, [[Perugia]], [[Galleria Nazionale dell'Umbria]].
*''Miracoli di san Bernardino: Guarigione di un cieco'' (Burzhudoù Sant Bernardino: Pareadur un [[dall]]), [[1473]], tempera war goad, 75 x 57 cm, [[Perugia]], Galleria Nazionale dell'Umbria.
*''Miracoli di san Bernardino: Guarigione di un muto'' (Burzhudoù Sant Bernardino: Pareadur un den mut), 1473, tempera war goad, 76 x 56,5 cm, [[Perugia]], Galleria Nazionale dell'Umbria.
*''Adorazione dei Magi'' (Azeuladeg an Tri Roue), war-dro [[1476]], [[eoullivadur]] war goad, 241 x 180 cm, [[Perugia]], Galleria Nazionale dell'Umbria.
*''Consegna delle chiavi'' (Roidigezh an alc'hwezioù da Sant Pêr), 1481-1482, [[murlivadur]], 335 x 550 cm, [[Keoded ar Vatikan]], [[Palazzi Vaticani]], [[Chapel Sistin]]a.
*''Trittico Galitzin'' ([[Teirzaolenn]] Galitzin), [[1481]]-[[1485]], tempera war goad, lakaet war lien, taolenn greiz gant ''Crocifisso tra la Vergine e Giovanni Evangelista'' (Ar Groaz etre ar Werc'hez ha [[Yann an Avielour]]), 101 x 56 cm; taolennoù an daou du : ''San Gerolamo'' ([[Sant Yerom]]), 95 x 30 cm, ha ''Santa Maria Maddalena'' ([[Mari Madalen]]), 95 x 30 cm, [[Washington D.C.|Washington]], [[National Gallery of Art]].
*''San Gerolamo penitente'' ([[Sant Yerom]] penedour), 1481-1491, [[eoullivadur]] war lien, 79 x 58 cm, [[Hampton Court]], Royal Collection.
*''Battesimo di Cristo'' (Badeziant Jezuz), war-dro [[1482]], murlivadur, 335 x 540 cm, kenlabour gant [[Pinturicchio]], [[Keoded ar Vatikan]], Cappella Sistina.
*''Viaggio di Mosè in Egitto e circoncisione del figlio Eliezer'' (Beaj Moizez da Egipt ha trodroc'hidigezh mab [[Eliezer]]), 1482 ca, murlivadur, 350 x 572 cm, kenlabour gant Pinturicchio, [[Keoded ar Vatikan]], Cappella Sistina.
*''Ritratto di Lorenzo di Credi'' (Poltred Lorenzo di Credi), war-dro [[1488]], eoullivadur war goad, lakaet war lien, 44 x 30,5 cm, [[Washington D. C.|Washington]], National Gallery of Art.
*''Madonna col bambino'', [[1490]], [[Napoli]], [[Museo di Capodimonte]]
*''Apollo e Marsia'' (Apollon ha Marsia), [[1490]]-[[1492]] ca, eoullivadur war goad, 39 x 29 cm, [[Pariz]], [[Mirdi al Louvre]].
*''Madonna col Bambino in trono tra i santi Giovanni Battista e Sebastiano'' (Ar Werc'hez hag he mabig etre Sant [[Yann ar Badezour]] ha Sant Sebastian), [[1493]], eoullivadur war goad, 178 x 164 cm, [[Uffizi]], [[Firenze]].
*''Visione di san Bernardo'' (Gweledigezh Sant Bernez), 1493, eoullivadur war goad, 173 x 170 cm, [[München]], Alte Pinakothek.
*''Busto di san Sebastiano'' (penn-ha-brusk [[Sant Sebastian]]), 1493-1494, tempera hag eoullivadur war goad, 53,5 x 39,5 cm, [[Sant Petersbourg]], [[Mirdi ar Peniti]].
*''[[Ultima Cena]]'', 1493-1496, murlivadur, 440 x 800 cm, [[Foligno]], kouent an Teatini Francescani.
*''Ritratto di Francesco delle Opere'' (Poltred Francesco delle Opere), [[1494]], tempera war goad, 52 x 44 cm, [[Firenze]], [[Galleria degli Uffizi]].
*''[[Pietà]]'', 1494-1495, eoullivadur war goad, 168 x 176 cm, [[Firenze]], Uffizi.
*''[[Crocefissione del Perugino|Crocifissione]]'', 1494-1496, murlivadur, 480 x 812 cm, [[Firenze]], Iliz Santa Maria Maddalena dei Pazzi.
*''San Sebastiano'', [[1495]] ca, eoullivadur war goad, 170 x 117 cm, [[Pariz]], [[Mirdi al Louvre]].
*''Cristo morto nel sepolcro'' (Krist en e vez), 1495, eoullivadur war goad, 55,5 x 57 cm, [[Perugia]], Galleria Nazionale dell'Umbria.
*''[[Klemmvan d'ar C'hrist (Perugino)]]'', 1495, eoullivadur war goad, 214 x 195 cm, [[Firenze]], [[Palazzo Pitti]], Galleria Palatina.
{{brezhonekaat}}
*''Ritratto di giovane'' (Poltred un den yaouank), 1495, eoullivadur war goad, 37 x 26 cm, [[Firenze]], [[Galleria degli Uffizi]].
*''Madonna in gloria col Bambino e quattro santi'', 1495-1496, eoullivadur war goad, 152 x 124 cm, [[Bologna]], [[Pinacoteca Nazionale]].
*''San Benedetto'', 1495-1498, eoullivadur war goad, [[Keoded ar Vatikan]], [[Pinacoteca Vaticana]].
*''Santa Flavia'', 1495-1498, eoullivadur war goad, [[Keoded ar Vatikan]], Pinacoteca Vaticana.
*''San Placido'', 1495-1498, eoullivadur war goad, [[Keoded ar Vatikan]], Pinacoteca Vaticana.
*''Madonna, un angelo e san Giovannino adorano il Bambino'', 1495-1500, eoullivadur war goad, 88 x 66 cm, [[Firenze]], Palazzo Pitti, Galleria Palatina.
*''Madonna della Confraternita della Consolazione'', [[1496]]-[[1498]], eoullivadur war goad, 183 x 130 cm, [[Perugia]], Galleria Nazionale dell'Umbria.
*''Ascensione di Cristo'', 1496-1498, eoullivadur war goad, 342 x 263 cm, [[Lyon]], Musée Municipal des Beaux-Arts.
*''Madonna col Bambino e il piccolo Giovanni Battista'', [[1497]], eoullivadur war goad, 73 x 52 cm, [[Frankfurt]], Städelsches Kunstinstitut.
*''Madonna col Bambino'', 1497 ca, eoullivadur war goad, 44 x 34 cm, [[Roma]], Galleria Borghese.
*''Fortezza e Temperanza con sei eroi dell'antichità'', 1497, murlivadur, 291 x 400 cm, [[Perugia]], [[Collegio del Cambio]].
*''Fortezza e Temperanza e sei profeti dell'antichità'', 1497, murlivadur, 293 x 418 cm, [[Perugia]], Collegio del Cambio.
*''Natività'', 1498, murlivadur, 264 x 225 cm, [[Perugia]], Collegio del Cambio.
*''Trasfigurazione'', 1498, murlivadur, 226 x 229 cm, [[Perugia]], Collegio del Cambio.
*''Deposizione nel sepolcro'', 1498, eoullivadur ha tempera war goad, 92,6 x 71,8 cm, [[Massachusetts]], Sterling and Francine Clark Art Institute.
*''Polittico della Certosa di Pavia'', [[1499]] ca, eoullivadur war goad, 126,5 x 58 cm, [[Londrez]], National Gallery.
*''Resurrezione di Cristo'', 1499 ca, eoullivadur war goad, 233 x 165 cm, [[Keoded ar Vatikan]], Pinacoteca Vaticana.
*''Madonna col Bambino, e i santi Nicola da Tolentino, Bernardino da Siena, Gerolamo e Sebastiano'', [[1500]], eoullivadur war goad, 182 x 158 cm, [[Perugia]], Galleria Nazionale dell'Umbria, kenlabour gant Eusebio da San Giorgio.
*''Dio Padre con profeti e Sibille'', 1500, affresco, 229 x 370 cm, [[Perugia]], Collegio del Cambio.
*''Autoritratto'' (''Emboltred'', 1500 ca, murlivadur, 40 x 30,5 cm, [[Perugia]], Collegio del Cambio.
*''Maria Maddalena'' ([[Mari Madalen]]), 1500, eoullivadur war goad, 47 x 34 cm, [[Firenze]], [[Palazzo Pitti]], Galleria Palatina.
*''Madonna col Bambino'', 1500 ca, tempera war goad, 80,7 x 77,3 cm, [[Detroit]] (Michigan), Institute of Art.
*''Sant'Agostino con i membri della Confraternita di Perugia'', 1500 ca, eoullivadur war goad, 95 x 64 cm, [[Pittsburgh]], Carnegie Museum of Art.
*''San Sebastiano'', 1500 ca, eoullivadur war goad trasferito su tela, 76,7 x 53,4 cm, [[Princeton]], [[Princeton University Art Museum]].
*''La famiglia della Madonna'', 1500-1502, eoullivadur war goad, 296 x 259 cm, [[Marsilha]], Mirdi an Arzoù-kaer.
*''[[Lo sposalizio della Vergine (il Perugino)|Lo sposalizio della Vergine]]'', 1500-1504, eoullivadur war goad, 234 x 185 cm, [[Caen]], Mirdi an Arzoù-kaer.
*''Adorazione del Bambino'', 1500-1505 ca, tempera war goad lakaet war lien, 26 x 46,4 cm, [[Chicago]], Art Institute.
*''Battesimo di Cristo'', 1500-1505, tempera war goad lakaet war lien, 27 x 46,3 cm, [[Chicago]], Art Institute.
*''Cristo e la donna di Samaria'', 1500-1505, tempera war goad lakaet war lien, 27 x 46,3 cm, [[Chicago]], Art Institute.
*''Noli me tangere'', 1500-1505, tempera war goad, 26 x 46,3 cm, [[New York]], Metropolitan Museum.
*''Resurrezione di Cristo'', 1500-1505, tempera war goad, 26,7 x 45,7 cm, [[New York]], Metropolitan Museum.
*''Tobiolo con l'arcangelo Raffaele'', 1500-1505, eoullivadur ha tempera war goad, 113,3 x 56,5 cm, [[Londra]], National Gallery.
*''San Sebastiano'', 1500-1510, olio su tela, 181 x 115 cm, [[San Paolo (Brazil)|San Paolo]], Museu de Arte. 
*''Madonna col Bambino'', [[1501]], eoullivadur ha tempera war goad, 70 x 51 cm, [[Washington D.C.|Washington]], National Gallery of Art.
*''Madonna col Bambino in gloria con santi'', 1501, tempera e olio su tela, 218 x 140 cm, [[Perugia]], Galleria Nazionale dell'Umbria.
*''Madonna con santi adorante il Bambino'', [[1503]], eoullivadur ar goad, 87 x 72 cm, [[New York]], [[Pierpont Morgan Library]].
*''Quattro figure di nudi maschili'', 1505 ca, eoullivadur war goad, darn, 71 x 52 cm, [[Dinedin]], [[National Galleries of Scotland]].
*''Combattimento dell'Amore e della Castità'', 1505, eoullivadur war goad, 160 x 191 cm, [[Pariz]], [[Mirdi al Louvre]].
*''Martirio di san Sebastiano'', 1505, murlivadur, [[Panicale]], Chiesa di San Sebastiano.
*''Madonna col Bambino e i piccolo san Giovanni Battista'', [[1505]]-[[1510]], eoullivadur war goad derv, 67 x 44 cm, [[Londrez]], [[National Gallery]].
*''San Giovanni Battista e quattro santi'', 1505-1510, eoullivadur war goad, [[Perugia]], Galleria Nazionale dell'Umbria.
*''Assunzione della Vergine'', [[1506]] ca, eoullivadur war goad, 333 x 218 cm, [[Firenze]], Iliz Santissima Annunziata.
*''San Sebastiano'', 1506 ca, eoullivadur war goad, 110 x 62 cm, [[Roma]], Galleria Borghese.
*''Natività di Cristo'', 1506-1510, olio su tavola di quercia, 263 x 147 cm, [[Perugia]], Galleria Nazionale dell'Umbria.
*''Annunciazione'', 1507, eoullivadur war goad, 16,8 x 37,2 cm, [[Perugia]], Galleria Nazionale dell'Umbria.
*''Adorazione dei pastori'', 1507, eoullivadur war goad, 16,2 x 37 cm, [[Perugia]], Galleria Nazionale dell'Umbria.
*''Battesimo di Cristo'', 1507, tempera hag eoullivadur war goad, 17 x 36,6 cm, [[Perugia]], Galleria Nazionale dell'Umbria.

*''San Nicola da Tolentino'', 1507, eoullivadur war goad, 79 x 62 cm, [[Roma]], [[Palazzo Barberini]], Galleria Nazionale d'Arte Antica.
*''Madonna col Bambino e i santi Gerolamo e Francesco d'Assisi'', 1507-1515 ca, eoullivadur war goad derv, 185,5 x 152,5 cm, [[Londrez]], [[National Gallery]].
*''Battesimo di Cristo'', [[1512]] ca, eoullivadur war goad, 265 x 148 cm, [[Perugia]], Galleria Nazionale dell'Umbria.
*''Beato Giacomo della Marca'', 1512 ca, tempera war lien, 160,5 x 87,5 cm, [[Perugia]], Galleria Nazionale dell'Umbria.
*''San Gerolamo penitente'', war-dro 1512-1515, eoullivadur war lien, 131 x 107,5 cm, [[Perugia]], Galleria Nazionale dell'Umbria.
* '' Madonna col Bambino e San Giovannino '' pe '' Madonna del Cardellino '', [[1513]] ca, tempera hag eoullivadur war goad, tondo, e [[Cantiano#Chiesa Collegiata di San Giovanni Battista|Collegiata di San Giovanni Battista]] di [[Cantiano]]
*''Madonna col Bambino e i santi Costanzo e Ercolano'', [[1517]], tempera war goad, 80 x 55 cm, [[Perugia]], Galleria Nazionale dell'Umbria.
*''San Giovanni Evangelista dolente'', [[1520]] ca, eoullivadur ha tempera war goad, diam. 21,3 cm, [[Raleigh (North Carolina)|Raleigh]], North Carolina Museum of Art.
*''Vergine dolente'', 1520 ca, tempera hag eoul war goad, tondo, diam. 20,5 cm, [[Raleigh (North Carolina)|Raleigh]], North Carolina Museum of Art.
*''Trinità e sei santi'', [[1521]], murlivadur, 175 x 389 cm, e kenlabour gant [[Raffaello]], [[Perugia]], Iliz San Severo.
*''Madonna col Bambino'', [[1522]], murlivadur, [[Fontignano]], Oratorio dell'Annunciazione.
* '' [[Madonna con Bambino tra i santi Pietro e Paolo]] '', Collegiata dei Santi Pietro e Paolo di [[Monteleone d'Orvieto]] 
*''[[Cenacolo di Fuligno]]''
*&quot;Adorazione dei Magi&quot;, murlivadur, [[Città della Pieve]] ([[Proviñs Perugia]]), Oratorio di Santa Maria dei Bianchi.
*&quot;Madonna in trono fra i Santi Gervasio Protasio&quot; (Ar Werc'hez hag ar sent Gervasio ha Protasio), tempera war goad, Iliz-veur Santi Gervasio e Protasio, Città della Pieve,
*&quot;[[Battesimo di Cristo]]&quot; (Badeziant Jezuz), tempera war goad, Iliz-veur Santi Gervasio e Protasio, Città della Pieve, 
*&quot;Sant'Antonio Abate tra i Santi Paolo Eremita e Marcello&quot; (Sant Anton abad etre Sant Paol ha Marcello), Iliz Sant'Antonio, Città della Pieve.

{{DEFAULTSORT:Perugino, Pietro}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1446]]
[[Rummad:Livourien italian ar XVvet kantved]]
[[Rummad:Livourien italian ar XVIvet kantved]]
[[Rummad:Marvioù 1523]]</text>
      <sha1>75cpbzbmdr75f91u35lkki1s58uqbik</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mahābhārata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>84097</id>
    <revision>
      <id>2201393</id>
      <parentid>2197496</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T17:04:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20261004)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]</comment>
      <origin>2201393</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25512" sha1="ms0s6mgk98qo0ykkf9a1sonbmfrn2t7" xml:space="preserve">[[Restr:Kurukshetra.jpg|thumb|350px|Skeudennadur dornskrid Emgann Kurukṣetra]]
[[Restr:Krishna and Arjun on the chariot, Mahabharata, 18th-19th century, India.jpg|thumb|300px|[[Krishna|Kṛṣṇa]] hag [[Arjuna]] e [[Brezel Kurukṣetra|Kurukṣetra]], livadur eus an 18-19vet kantved.]]
Ar '''Mahābhārata''' ([[Devanāgarī]] {{lang|sa|महाभारत}}, [[LFE]] {{LFE|məɦaːˈbʱaːrətə}}) zo unan eus daou [[meurgan|zanevellgan]] [[sañskriteg|sañskritek]] meur [[India|Henindia]], an eil o vezañ ar ''[[Ramayana|Rāmāyaṇa]]''. Ul lodenn eus an ''[[itihāsa]]'' (pe &quot;istor&quot;) hindouat eo an danevellgan.

Ouzhpenn danevell meurganel [[brezel Kurukṣetra]] ha tonkadur ar g[[Kaurava]]-ed hag ar b[[Pāṇḍava]]-ed ez eus er Mahābhārata kalz a zanvez prederouriezhel ha deoliezhel, evel ar gaozeadenn diwar-benn &quot;pevar fal ar vuhez&quot; pe ''[[puruṣārtha]]'' (12.161). Setu int amañ : ''[[dharma]]'' (an ober reizh) ; ''[[artha]]'' (ar pal) ; ''[[kāma (puruṣārtha)|kāma]]'' (ar blijadur) ha ''[[mokṣa]]'' (an dieubidigezh).
E-touez an oberoù hag an istorioù pennañ a ya d'ober ar ''Mahābhārata'' e kaver ar [[Bhagavad-Gītā]], istor [[Damayantī]], ur stumm berraet eus ar [[Ramayana|Rāmāyaṇa]], hag ar [[Ṛṣyaśṛṅga]], a vez sellet outo alies evel oberennoù en o unan.

Hervez an hengoun e lakaer [[Vyāsa]] da oberour ar ''Mahābhārata''. Meur a daol-arnod a zo bet evit klask diluziañ penaos eo kresket ha penaos eo bet savet ar gwiskadoù anezhañ a-hed e istor. Ne voe ket savet al lodennoù koshañ eus an destenn abretoc'h eget war-dro 400 kent JK.&lt;ref name=Brockington&gt;Brockington (1998, p. 26)&lt;/ref&gt; Tizhet he devoa an destenn he stumm-diwezh e penn kentañ ar [[Impalaeriezh Gupta|prantad Gupta]] (war-dro ar IV{{e}} kantved goude JK) moarvat&lt;ref&gt;{{en}} Van Buitenen; The Mahabharata - 1; The Book of the Beginning. Introduction (Authorship and Date)&lt;/ref&gt; Gallout a reer treiñ an titl evel &quot;kontadenn veur tierniezh [[Bhārata]]&quot;. Gouez d'ar ''Mahābhārata'' e-unan ez eo hiraet ar gontadenn diwar ur stumm berroc'h a 24 000 gwerzenn anvet ''Bhārata'' hepken.&lt;ref&gt;''bhārata'' a dalv lignez ''[[Bharata (impalaer)|Bharata]]'', ar roue mojennel en dije diazezet rouantelezh ''[[Bhāratavarṣa]]''.&lt;/ref&gt;.

Gant war-dro kant mil gwerzenn, arroudoù hir lavar plaen, pe war-dro 1,8 milion a c'herioù en holl, ez eo ar Mahābhārata dek gwezh ken hir hag an ''[[Ilias]]'' hag an ''[[Odysseia]]'' a-gevret war-bouez nebeud, pe war-dro peder gwezh ken hir hag ar ''[[Ramayana|Rāmāyaṇa]]''&lt;ref&gt;[[Howard Spodek|Spodek, Howard]]. Richard Mason. The World's History. Pearson Education: 2006, New Jersey.&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Amartya Sen, ''The Argumentative Indian. Writings on Indian Culture, History and Identity'', London: Penguin Books, 2005.&lt;/ref&gt;.

== Istor ha framm an destenn ==

[[Restr:Angkor Wat 006.JPG|thumb|[[Vyāsa]] o kontañ ar Mahābhārata da c'h[[Ganesh|Gaṇeśa]], e skrivour, [[Angkor Vat]].]]
Hervez an hengoun ez eo [[Vyāsa]] oberour an danevellgan, ha bez' eo ivez un dudenn a-bouez en danevellgan. E rann gentañ ar ''Mahābhārata'' e tisklêrier ez eo [[Ganesh|Gaṇeśa]], war c'houlenn Vyāsa, a lakaas an destenn dre skrid diwar selaou Vyāsa ouzh e zrezevellañ. Lavaret e vez en doa asantet Gaṇeśa e skrivañ war an diviz ma ne baouezfe gwezh ebet Vyāsa gant e zezrevell. Asantiñ a reas Vyāsa gant ma kemerfe Gaṇeśa amzer da gompren ar pezh a vefe lavaret a-raok e lakaat dre skrid.

Ober a ra an danevellgan gant framm an &quot;istor e-barzh an istor&quot;, anvet ivez &quot;danevell stern&quot;, a gaver e meur a oberenn relijiel pe lik eus India. Dezrevellet eo d'ar roue [[Janamejaya]] a zo mab-kuñv [[Arjuna]], gant [[Vaiśampāyana]], un diskibl da Vyāsa. Ha neuze eo dibunet drezevell Vaiśampāyana d'he zro da Janamejaya gant ur c'honter a vicher anvet [[Ugraśravā Sauti]], d'ur vodadeg furien a oa o seveniñ an aberzh 12 vloaz evit ar roue Saunaka Kulapati e [[Koadeg Naimiṣa]].

''Jaya'', kalon ar Mahābhārata a zo frammet e stumm un diviz etre Dhṛtarāṣṭra roue Kuru ha [[Sañjaya]], e guzulier ha paotr-karr. Dezrevellañ a ra Sañjaya kement darvoud a c'hoarvez e-kerzh brezel Kurukṣetra a badas 18 devezh, d'ar c'houlz ma c'hoarvez hag evel ma c'hoarvez. Gwezh ha gwezh all e vez Dhṛtarāṣṭra oc'h ober goulennoù hag o tiskrediñ, ha gwezhoù zo e vez o hirvoudiñ pa oar ervat peseurt reuz ha freuz a zegas ar brezel d'e vibien, d'e gerent ha d'e vignoned. Ouzhpenn se en em sant kablus en abeg d'e roll hag en doa disoc'het war ar brezel-se, drastus evit Iskanvandir Indez a-bezh.

E penn kentañ e ro Sañjaya un deskrivadur eus kevandirioù diseurt an Douar, ar planedennoù all, hag eñ ha lakaat ar pouez war Iskevandir Indez ha reiñ ur roll danzeet eus kantadoù a rouantelezhioù, meuriadoù, proviñsoù, keodedoù, kêrioù, kêriadennoù, stêrioù, menezioù, koadeier hag all eus Iskevandir Indez (Bhārata Varṣa). Reiñ a ra ivez displegadennoù diwar-benn an aozadurioù brezel kemeret bemdez gant pep kostezenn, marv pep haroz ha munudoù pep krogad brezel. Un triwec'h pennad bennak eus ''Jaya'' Vyāsa a ya d'ober ar [[Bhagavad-Gītā]], testenn sakr an [[Hindouiz]]. Dre se e pled an oberenn-se eus Vyāsa, anvet ''Jaya'', gant dodennoù diseurt evel douaroniezh, istor, brezel, relijion ha buhezegezh. Gouez d'ar Mahābhārata e-unan en doe kresket Vaiśampāyana an istor gant ''Jaya'' Vyāsa enlakaet. A-benn ar fin e voe savet stumm dibenn ar Mahābhārata gant Ugraśravā, gant ''Jaya'' Vyāsa ha Bhārata Vaiśampāyana lakaet e-barzh an danevellgan.

=== Daveoù istorel ===

An dave kentañ d'ar ''Mahābhārata'' ha d'e galonenn, ar ''Bhārata'', a gaver en ''[[Aṣṭādhyāyī]]'' ([[sūtra]] 6.2.38) [[Pāṇini]] (4{{e}} kantved kent JK), hag er ''[[Āśvalāyanagṛhyasūtra]]'' (3.4.4).
Dre se e c'heller soñjal e voe savet ar galonenn 24 000 gwerzenn, anavezet evel ar ''Bhārata'', hag ur stumm astennet kentañ eus ar ''Mahābhārata'' a-benn ar 4{{e}} kantved kent JK.

Gant ar skrivagner gresian [[Dion C'hrusostomos]] (war-dro [[40]]-[[120]]) e voe danevellet, &quot;lavaret e vez e vez kanet barzhonegoù Homeros en Indez zoken, e lec'h m'o deus o zroet en o yezh. An disoc'h eo [...] n'eo ket dianav da Indeziz poanioù [[Priamos]], hirvoudoù ha leñvoù [[Andromac'he]] hag [[Hekabe]], ha kadarnded [[Ac'hilleüs]] hag [[Hektor]] : ken boemus eo bet barzhoniezh Homeros !&quot;&lt;ref&gt;{{en}} Dion C'hrusostomos, [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Dio_Chrysostom/Discourses/53*.html#6 53.6‑7], troet e saozneg gant H. Lamar Crosby, [[Loeb Classical Library]], 1946, vol. 4, p. 363.&lt;/ref&gt; Daoust da ster kentañ anat an arroud — troet e oa bet an an [[Ilias]] e sañskriteg — ez eus bet goulakaet gant lenneien zo e tiskouez an danevell e oa eus ar ''Mahābhārata'' d'ar c'houlz-se hag hevelebekaet e oa bet lodennoù anezhañ en un doare [[sinkretegezh|sinkretek]] ouzh istor an ''Ilias'' gant Dion pe gant e vammennoù. Goulakaet en deus [[Christian Lassen]] en e ''Indische Alterthumskunde'' e oa kaoz a-benn ar fin eus poanioù Dhṛtarāṣṭra, hivoudoù Gāṃdhārī ha Draupadī, ha kadarnded Arjuna ha Duryodhana pe Karṇa&lt;ref&gt;Meneget e-barzh [[Maximilian Wolfgang Duncker|Max Duncker]], ''The History of Antiquity'' (troet e saozneg gant [[Evelyn Abbott]], Londrez 1880), Levrenn 4, [http://books.google.com/books?id=gIkBAAAAQAAJ&amp;pg=PA81 p. 81].&lt;/ref&gt;.

Meur a istor e-barzh ar Mahābhārata a zo deuet da vezañ istorioù distag, en o unan, el [[lennegezh sañskritek klasel]]. [[Abhijñānaśākuntalam]], da skouer, gant ar barzh sañskritek brudet [[Kālidāsa]] en doa bevet da vare an [[Impalaeriezh Gupta|dierniezh Gupta]] (war-dro 400 goude JK) war a greder, a zo diazezet war un istor a zo diaraoger ar Mahābhārata. [[Urubhanga]], ur pezh-c'hoari sañskritek gant [[Bhāsa]] en doa bevet a-raok Kālidāsa war a greder, a zo diazezet war drouglazh Duryodhana a oa bet friket e zivorzhed gant Bhīma.

Enskrivadurioù plad kouevr ar [[Mahārāja]] Śarvanātha (533-534 goude JK) eus Khoh (Distrig [[Satna]], [[Madhya Pradesh]]) a zeskriv ar ''Mahābhārāta'' evel un &quot;dastumad 100 000 gwerzenn&quot; (''śatasāhasrī saṃhitā'').

=== An 18 parva ===
Rannet eo ar Mahābhārata e 18 parva evel-henn :
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|Parva
|titl
|is-parvaoù
|danvez
|-
|1
|[[Ādiparvan]] (आदिपर्वन्)&lt;br /&gt;''Levr an Deroù''
|1-19
|Penaos e teuas ar Mahābhārata da vezañ kontet gant Sauti dirak bodadeg ar ṛṣi-ed e Naimiṣāraṇya. Dibunadenn ar Mahābhārata da-geñver ''sarpasattra'' Janamejaya gant Vaiśampāyana e [[Takṣaśilā]]. Kontet eo istor lignez Bharata dre ar munud ha taolennet eo ivez istor lignez Bhrigu gant ar parva. Ganegigezh ha bugaleaj ar briñsed Kuru. (''ādi'' a dalv kentañ)
|-
|2
|[[Sabhāparvan]] (सभापर्वन्)&lt;br /&gt;''Levr ar Vodadeg''
|20-28
|Maya Danava a sav ar palez hag al lez (''sabhā''), en [[Indraprastha]]. Buhez al lez, yajña rājasūya Yudhiṣṭhira, c'hoari an diñs, hag harlu ar bPāṇḍava-ed en diwezh.
|-
|3
|[[Vanaparvan]] (वनपर्वन्) pe ''Araṇyakaparvan'', ''Araṇyaparvan'' ivez''&lt;br /&gt;''Levr ar Goadeg''
|29-44
|An daouzek vloaz harlu er goadeg (''vana'' pe ''araṇya'').
|-
|4
|[[Virāṭaparvan]] (विराटपर्वन्)&lt;br /&gt;''Levr Virāṭa''
|45-48
|Ar bloavezh tremenet e kuzh e lez [[Virāṭa]].
|-
|5
| [[Udyogaparvan]] (उद्योगपर्वन्)&lt;br /&gt;''Levr an Aozadurioù''
|49-59
|Aozadurioù evit ar brezel ha strivoù da zegas peoc'h etre ar gKaurava-ed hag ar bPāṇḍava-ed a reas tro-wenn a-benn ar fin (''udyoga'' a dalv an aozadur, ar prientiñ pe ar striv).
|-
|6
| [[Bhīṣmaparvan]] (भीष्मपर्वन्)&lt;br /&gt;''Levr Bhīṣma''
| 60-64
|Lodenn gentañ an emgann meur, gant [[Bhīṣma]] evel penngadour ar gKaurava-ed hag e ziskar war ur gwelead biroù.
|-
|7
| [[Droṇaparvan]] (द्रोणपर्वन्)&lt;br /&gt;''Levr Droṇa''
|65-72
|Kendelc'her a ra an emgann gant [[Droṇa]] evel penngadour. Hennezh eo levr pennañ ar brezel. Ar pep brasañ eus kadourien an daou du zo marv a-benn fin al levr.
|-
|8
| [[Karṇaparvan]] (कर्णपर्वन्)&lt;br /&gt;''Levr Karṇa''
|73
|An emgann c'hoazh, gant [[Karṇa]] evel penngadour.
|-
|9
|[[Śalyaparvan]] (शल्यपर्वन्)&lt;br /&gt;''Levr Śalya''
|74-77
|Devezh diwezhañ an emgann, gant [[Śalya]] evel penngadour. Kontet eo ivez dre ar munud pirc'hirinded Balarāma da roudouzioù ar stêr Sárasvatī hag an emgann etre Bhīma ha Duryodhana gant herzhier a laka un termen d'ar brezel dre ma lazh Bhīma Duryodhana gant un taol horzh-emgann war e zivorzhed.
|-
|10
| [[Sauptikaparvan]] (सौप्तिकपर्वन्)&lt;br /&gt;''Levr ar Gadourien gousket''
|78-80
|Lazhet eo ar peurrest eus an arme ar bPāṇḍava-ed gant [[Aśvatthāmā]], Kṛpa ha Kṛtavarmā e-keit m'emaint o kousket. Ne chom nemet seizh kadour eus tu ar bPāṇḍava-ed, ha tri eus tu ar gKaurava-ed.
|-
|11
| [[Strīparvan]] (स्त्रीपर्वन्)&lt;br /&gt;''Levr ar Gwragez''
|81-85
|Hirvoudiñ a ra [[Gāṃdhārī]], Kuṃtī ha gwragez (''strī'') ar gKaurava-ed hag ar bPāṇḍava-ed goude marvioù o re.
|-
|12
| [[Śāntiparvan]] (शांतिपर्वन्)&lt;br /&gt;''Levr ar Peoc'h''
|86-88
|Kurunidigezh [[Yudhiṣṭhira]] evel roue Hastināpūra, ha kelennoù [[Bhīma]] war ar gevredigezh, an armerzh hag ar politikerezh evit ar roue nevez olevet. Hennezh eo hirañ levr ar Mahābhārata (''śānti'' a dalv peoc'h).
|-
|13
| [[Anuśāsanaparvan]] (अनुशासनपर्वन्)&lt;br /&gt;''Levr ar C'helennoù''
|89-90
|Ar c'helennoù diwezhañ (''anuśāsa'') gant Bhīṣma.
|-
|14
| [[Āśvamedhikaparvan]] (अश्वमेधिकापर्वन्)&lt;br /&gt;''Levr Aberzh ar Marc'h''
|91-92
|Lid roueel an [[Aśvamedha]] (aberzh ar marc'h) renet gant Yudhiṣṭhira. Aloubidigezh ar bed gant Arjuna. Kontet eo an Anugītā gant Kṛṣṇa da Arjuna.
|-
|15
| [[Āśramavāsikaparvan]] (आश्रम्वासिकापर्वन्)&lt;br /&gt;''Levr ar Chomadenn er Peniti''
|93-95
|Marvioù Dhṛtarāṣṭra, Gāṃdhārī ha Kuṃtī e tangwall ur goadeg p'edont o vevañ en ur peniti en Himalaya. Mervel a ra Vidura en o raok, ha war bedenn Dhṛtarāṣṭra ez a Sañjaya da vevañ d'an Himalaya uhelañ.
|-
|16
| [[Mausalaparvan]] (मौसुलपर्वन्)&lt;br /&gt;''Levr ar Pennoù-Bazh''
|96
|An emgann gant pennoù-bazh (''mausala'') e-touez ar [[Yadavas]] ha diskar ar Yadavas en diwezh.
|-
|17
| [[Mahāprasthānikaparvan]] (महाप्रस्थानिकपर्वन्)&lt;br /&gt;''Levr ar Veaj Vras''
|97
|Beaj vras Yudhiṣṭhira hag e vreudeur dre ar vro a-bezh hag o fignidigezh en diwezh gant an Himalaya meur ma kouezhas an holl bPāṇḍava-ed nemet Yudhiṣṭhira.
|-
|18
| [[Svargārohaṇaparvan]] (स्वर्गारोहणपर्वन्)&lt;br /&gt;''Levr ar Bignidigezh d'an Neñv''
|98
| Arnodenn ziwezhañ Yudhiṣṭhira ha distro ar bPāṇḍava-ed d'ar bed speredel (''[[svarga]]'').
|-
|''Khila''
|''[[Harivaṃśa]]parvan'' (हरिवंशपर्वन्)&lt;br /&gt;''Levr Lignez Hari''
|99-100
|Buhez yaouankiz [[Kṛṣṇa-Gopāla]] ha n'eo ket e-barzh an 18 parva eus ar Mahābhārata.
|}

== Gwezenn-gerentiezh Kuru ==
{|
{{Gwezenn lignez| | | | | | | | |KUR| | | | | | | | | | | | | | | | | | | |KUR = [[Kuru (rouantelezh)|Kuru]]&lt;sup&gt;'''a'''&lt;/sup&gt;|boxstyle_KUR=border: 2px solid blue;}}
{{Gwezenn lignez| | | | | | | | | |:| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Gwezenn lignez|GAN|~|~|y|~|~|SAN|~|~|y|~|~|~|~|SAT|~|~|~|~|~|~|y|PAR |PAR=[[Parāśara]]|boxstyle_PAR=border: 2px solid blue;|SAT=[[Satyavatī]]|boxstyle_SAT=border: 2px solid red;|SAN=[[Śaṃtanu]]&lt;sup&gt;'''a'''&lt;/sup&gt;|boxstyle_SAN=border: 2px solid blue;|GAN=[[Gangā]]|boxstyle_GAN=border: 2px solid red;}}
{{Gwezenn lignez| | | | | |!| | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | |!| | | |}}
{{Gwezenn lignez| | | | |BHI| | | | | | |)|-|-|-|-|-|-|-|-|-|.| | |VYA| | |VYA=[[Vyāsa]]|boxstyle_VYA=border: 2px solid blue;|BHI=[[Bhīṣma]]|boxstyle_BHI=border: 2px solid blue;}}
{{Gwezenn lignez|AMB |y|~|~|~|~|~|~|~|~|VIC|~|~|~|y|AML | |CHI| | | |AML=[[Ambālikā]]|boxstyle_AML=border: 2px solid red;|VIC=[[Vicitravīrya]]|boxstyle_VIC=border: 2px solid blue;|AMB=[[Ambikā]]|boxstyle_AMB=border: 2px solid red;|CHI=[[Citrāṅgada]]|boxstyle_CHI=border: 2px solid blue;}}
{{Gwezenn lignez| | | |!| | | |,|A|~|.| | | | | | | |!| | | | | | | | |}}
{{Gwezenn lignez| |DHR  |y|GAN | |SHA| |V|KUN|y|PAN  |~|~|~|~|y|~|~|MAD  | | | KUN=[[Kuṃtī]]|boxstyle_KUN=border: 2px solid red;|PAN=[[Pāṇḍu]]&lt;sup&gt;'''b'''&lt;/sup&gt;|boxstyle_PAN=border: 2px solid blue;|MAD=[[Mādrī]]|boxstyle_MAD=border: 2px solid red;|DHR=[[Dhṛtarāṣṭra]]&lt;sup&gt;'''b'''&lt;/sup&gt;|boxstyle_DHR=border: 2px solid blue;|GAN =[[Gāṃdhārī]]|boxstyle_GAN=border: 2px solid red;|SHA = [[Śakuni]]|boxstyle_SHA=border: 2px solid blue;}}
{{Gwezenn lignez| | | | |!| | |,|-|-|-|-|-|'| | | |!| | | | | | | |`|-|-|.| | | | | | | }}
{{Gwezenn lignez| | | | |!| | |!| | |,|-|-|v|-|-|-|^|-|.| | | | | | |,|-|^|-|.| | | |}}
{{Gwezenn lignez| | | | |!|KAR | |YUD  | |BHI  | |ARJ |y|SUB | |NAK| |SAH| |KAR = [[Karṇa]]&lt;sup&gt;'''c'''&lt;/sup&gt;|boxstyle_KAR=border: 2px solid blue;  |YUD=[[Yudhiṣṭhira]]&lt;sup&gt;'''d'''&lt;/sup&gt;|boxstyle_YUD=background:#8D8; border: 2px solid blue;|BHI=[[Bhīma]]&lt;sup&gt;'''d'''&lt;/sup&gt;|boxstyle_BHI=background:#8D8; border: 2px solid blue;|ARJ=[[Arjuna]]&lt;sup&gt;'''d'''&lt;/sup&gt;|boxstyle_ARJ=background:#8D8;border: 2px solid blue;|SUB=[[Subhadrā]]
|boxstyle_SUB=border: 2px solid red;|NAK=[[Nakula]]&lt;sup&gt;'''d'''&lt;/sup&gt;|boxstyle_NAK=background:#8D8; border: 2px solid blue;|SAH=[[Sahadeva]]&lt;sup&gt;'''d'''&lt;/sup&gt;|boxstyle_SAH=background:#8D8; border: 2px solid blue;}}
{{Gwezenn lignez|,|-|-|-|^|v|-|-|v|-|-|-|-|.| | | | | | |!| | |}}
{{Gwezenn lignez|DUR  | |DU1  | |DU2  | |ETC  | | | | | |!| | | | | | | | |DUR=[[Duryodhana]]&lt;sup&gt;'''e'''&lt;/sup&gt;|boxstyle_DUR=background:#ff0;border: 2px solid blue;|DU2=[[Duḥśāsana]]|boxstyle_DU2=background:#ff0;border: 2px solid blue;|ETC= (98 mab)|boxstyle_ETC=background:#ff0;border: 2px solid blue;|DU1=[[Duḥśalā]]|boxstyle_DU1=background:#ff0;border: 2px solid red;}}
{{Gwezenn lignez| | | | | | | | | | | | | | | | | | | |ABM  |~|y|~|UTR | | |ABM=[[Abhimanyu]]|boxstyle_ABM=border: 2px solid blue;|UTR=[[Uttarā]]|boxstyle_UTR=border: 2px solid red;}}
{{Gwezenn lignez| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| | |}}
{{Gwezenn lignez| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |PAR|~|y|~|MRV|PAR=[[Parīkṣit]]|boxstyle_PAR=border: 2px solid blue;|MRV =[[Mādravatī]]|boxstyle_MRV=border: 2px solid red;|}} 
{{Gwezenn lignez| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |!| | |}}
{{Gwezenn lignez| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |JAN  |JAN=[[Janamejaya]]|boxstyle_JAN=border: 2px solid blue;}}
|}
;Alc'hwez
&lt;span style=&quot;border: solid 2px blue; padding:5px;&quot;&gt;''&lt;small&gt;PAOTR&lt;/small&gt;''&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&lt;span style=&quot;border: solid 2px red; padding:5px;&quot;&gt;''&lt;small&gt;PLAC'H&lt;/small&gt;''&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&lt;span style=&quot;border:solid 0.5px black; background:#8d8; padding:5px;&quot;&gt;''[[Pāṇḍava]]-ed''&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&lt;span style=&quot;border:solid 0.5px black; background:#ff0; padding:5px;&quot;&gt;''[[Kaurava]]-ed''&lt;/span&gt;

;Evezhiadennoù
* '''a''' — [[Śaṃtanu]] a oa roue tierniezh pe rouantelezh Kuru, ha diskenn a rae eus un hendad bennak anvet [[Kuru]]. Dimeziñ a reas da c'h[[Gangā]] a-raok dimeziñ da [[Satyavatī]].
* '''b''' — [[Pāṇḍu]] ha [[Dhṛtarāṣṭra]] a voe engehentet gant [[Vyāsa]] goude marv [[Vicitravīrya]]. Mibien Vyāsa, Dhṛtarāṣṭra, Pāṇḍu ha Vidura, a oa mibien getep Ambikā, Ambālikā hag ur vatezh da Ambikā.
* '''c''' — [[Karṇa]] a voe ganet da g[[Kuṃtī]] dre he galvadenn da [[Sūrya]], a-raok he dimez gant [[Pāṇḍu]].
* '''d''' — Ar [[Pāṇḍava|Bāṇḍava]]-ed a oa mibien anavezet [[Pāṇḍu]] met engehentet e oant bet gant galvadenn [[Kuṃtī]] da zoueed diseurt. Dimeziñ a rejont holl da z[[Draupadī]] (n'eo ket diskouezet er wezenn). En o zouez :
*** [[Yama]] pe [[Dharma]] (Dharmadeva), evit [[Yudhiṣṭhira]]
*** [[Vāyu]], evit [[Bhīma]]
*** [[Indra]] evit [[Arjuna]]
*** Ar c'hevelled, [[Nakula]] ha [[Sahadeva]] a voe ganet da v[[Mādrī]] dre he galvadenn d'an [[Aśvin]]-ed
* '''e''' — [[Duryodhana]], e vreudeur hag e c'hoar a voe ganet d'ar memes koulz, ha bez' e oant eus ar memes rummad hag o c'hendirvi [[Pāṇḍava]].

Reizh eo urzh ganedigezh ar vreudeur hag ar c'hoarezed er wezenn-gerentiezh (a gleiz da zehou) nemet evit [[Vyāsa]] ha [[Bhīṣma]] n'eo ket deskrivet urzh o ganedigezhioù, ha [[Vicitravīrya]] a voe ganet war o lerc'h. N'eo ket diskouezet er wezenn-gerentiezh ar fed ez eus c'hoarezed eus [[Ambikā]] hag [[Ambālikā]]. Ganet e voe Duryodhana goude Karṇa, Yudhiṣṭhirad ha Bhīma, met a-raok ar vreudeur Pāṇḍava all.

Lezet ez eus bet a-gostez un nebeud breudeur ha c'hoarezed d'an dud diskouezet aze evit ma vefe sklaeroc'h. En o zouez emañ [[Citrāṅgada]], breur henañ Vicitravīrya, ha [[Vidūra]], hanter-vreur Dhṛtarāṣṭra ha Pāṇḍu.

== Gwelet ivez ==
* [[Ahilawati]]
* [[Kingdoms of Ancient India]]
* [[Kakawin Bhāratayuddha]]
* [[Kodungallur Kunjikkuttan Thampuran]]
* [[Ramayana|Rāmāyaṇa]]
* [[Mahabharat (TV series)]]
* [[Mahabharat (1965 film)]]

== Notennoù ==
{{Daveoù |bannoù=2}}

== Daveoù ==
* Chaturvedi Badrinath, ''The Mahabharata : An Inquiry in the Human Condition'', New Delhi, Orient Longman (2006)
* Bandyopadhyaya, Jayantanuja (2008). ''[http://books.google.com.au/books?id=gwUF11NRyT4C Class and Religion in Ancient India]''. Anthem Press.
* {{Cite book|series= |last=Basham |first=A. L. |authorlink= |coauthors= |title=The Wonder That Was India: A Survey of the Culture of the Indian Sub-Continent Before The Coming of the Muslims|url=https://archive.org/details/wonderthatwasind0000alba_t5i2|year=1954 |publisher=Grove Press |location=New York |isbn= }}
* J. Brockington, ''The Sanskrit Epics'', Leiden (1998).
* Buitenen, Johannes Adrianus Bernardus (1978). ''[http://books.google.com.au/books?id=wFtXBGNn0aUC The Mahābhārata]''. 3 volumes. [[University of Chicago Press]].
* Hiltebeitel, Alf. ''The Ritual of Battle, Krishna in the Mahabharata'', SUNY Press, New York 1990.
* E. W. Hopkins, ''The Great Epic of India'', New York (1901).
* {{Cite book|series= |last=Keay |first=John |authorlink= |coauthors= |title=India: A History |url=https://archive.org/details/indiahistoryfrom0000unse|year=2000 |publisher=Grove Press |location= |isbn=0-8021-3797-0 }}
* [[Hermann Oldenberg|H. Oldenberg]], ''Zur Geschichte der Altindischen Prosa'', Berlin (1917)
* Jyotirmayananda Swami, ''Mysticism of the Mahabharata'', Yoga Research Foundation, Miami 1993.
* [[Pāṇini]]. ''Ashtādhyāyī''. [http://www.wilbourhall.org/pdfs/chandravasu/book4.pdf Book 4]. Translated by Chandra Vasu. [[Benares]], 1896. {{sa icon}}{{en icon}}
* Paule Lerner, ''Astrological Key in Mahabharata'', David White (trans.) Motilal Banarsidass, New Delhi 1988.
* Ruth Cecily Katz, ''Arjuna in the Mahabharata'', University of South Carolina Press, Columbia 1989.
* R.V.Bhasin, ''&quot;Mahabharata&quot;'' published by National Publications, India, 2007.
* {{Cite book|last=Majumdar |first=R. C. (general editor)|authorlink=R. C. Majumdar |coauthors= |title=[[The History and Culture of the Indian People]]: (Volume 1) The Vedic Age |year=1951 |publisher=George Allen &amp; Unwin Ltd. |location=London|isbn=}}
* Krishna Chaitanya (K.K. Nair), ''The Mahabharata, A Literary Study'', Clarion Books, New Delhi 1985.
* Th. Oberlies, 'Ritual an und unter der Oberfläche des Mahabharata', in: ''Neue Methoden der Epenforschung'' (ed. H. L. C. Tristram), Freiburg (1998).
* H. Oldenberg, ''Das Mahabharata'', Göttingen (1922).
* Mallory, J. P (2005). ''In Search of the Indo-Europeans''. [[Thames &amp; Hudson]]. ISBN 0-500-27616-1
* M. Mehta, ''The problem of the double introduction to the Mahabharata'', [[JAOS]] 93 (1973), 547-550.
* C. Z. Minkowski, ''Janamehayas ''Sattra'' and Ritual Structure'', JAOS 109 (1989), 410-420.
* C. Z. Minkowski, 'Snakes, ''Sattras'' and the Mahabharata', in: ''Essays on the Mahabharata'', ed. A. Sharma, Leiden (1991), 384-400.
* {{Cite book|last=Sattar|first=Arshia (transl.)|authorlink=Arshia Sattar|title=The Rāmāyaṇa by Vālmīki|url=https://archive.org/details/liang.rmyaa0001vlmk|publisher=Viking|year=1996|page=[https://archive.org/details/liang.rmyaa0001vlmk/page/696 696]|isbn=9780140298666|ref=harv}}
* Sukthankar, Vishnu S. and Shrimant Balasaheb Pant Pratinidhi (1933). ''The Mahabharata: for the first time critically edited''. [[Bhandarkar Oriental Research Institute]].
* Bruce M. Sullivan, ''Seer of the Fifth Veda, Krsna Dvaipayana Vyasa in the Mahabharata'', Motilal Banarsidass, New Delhi 1999.
* Nicholas Sutton, ''Religious Doctrines in the Mahabharata'', Motilal Banarsidass, New Delhi 2000.
* N. B. Utgikar, ''The mention of the Mahabharata in the Ashvalayana Grhya Sutra'', Proceedings and Transactions of the All-India Oriental Conference, Poona (1919), vol. 2, Poona (1922), 46-61.
* [[Michael Witzel|M. Witzel]], ''Epics, Khilas and Puranas: Continuities and Ruptures'', Proceedings of the Third Dubrovnik International Conference on the Sanskrit Epics and Puranas, ed. P. Koskiallio, Zagreb (2005), 21-80.
* Gupta, S.P. and K.S. Ramachandran (ed.), ''Mahabharata: myth and reality''. Agam Prakashan, New Delhi 1976.
* Pargiter, F.E., ''Ancient Indian Historical Tradition'', London 1922. Repr. Motilal Banarsidass 1997.
* Majumdar, R.C. and A.D. Pusalker (ed.), ''The History and Culture of the Indian People'', Vol I. &quot;The Vedic Age&quot;, Bharatiya Vidya Bhavan 1951.
* Vaidya, R.V., ''A Study of Mahabharat; A Research'', Poona, A.V.G. Prakashan, 1967

== Liammoù diavaez ==
{{Wikimammenn|en:The Mahabharata|Ar Mahabharata}}
{{Commonscat|Mahabharata}}
&lt;!--;Testenn orin enlinenn {{sa}}--&gt;
&lt;!--* {{en}} [http://tiger.bun.kyoto-u.ac.jp/mtokunag/skt_texts/Mahaabhaarata/ (etext)] ha [http://tiger.bun.kyoto-u.ac.jp/mtokunag/skt_texts/mbh-metr/ (metrical)], ebarzhet gant Muneo Tokunaga--404 04/05/2018--&gt;
&lt;!--* {{en}} [http://www.sub.uni-goettingen.de/ebene_1/fiindolo/gret_utf.htm#MBh GRETIL (etext)] (Muneo Tokunaga)--404 04/05/2018--&gt;
&lt;!--* {{en}} [http://www.sub.uni-goettingen.de/ebene_1/fiindolo/gretil/1_sanskr/2_epic/mbh/sas/mahabharata.htm Mahābhārata enlinenn]--404 04/05/2018--&gt;

;Skridoù harpañ
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20210302075559/http://www.brown.edu/Departments/Sanskrit_in_Classics_at_Brown/Mahabharata/MBh2Biblio.html#Poona ''Reading Suggestions, J. L. Fitzgerald, Das Professor of Sanskrit, Department of Classics, Brown University'']
* {{en}} [http://mahabharata-resources.org ''Mahabharata Resources Page'']

;Troidigezh saoznek Kisari Mohan Ganguli
* {{en}} [http://www.sacred-texts.com/hin/maha/index.htm ''Internet Sacred Text Archive'']
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20101019220958/http://bharatadesam.com/spiritual/mahabharata/index.php ''Bharatadesam'']

;Pennadoù diwar-benn ar Mahabharata
* {{en}} [http://www.ece.lsu.edu/kak/MahabharataII.pdf ''The Mahabharata and the Sindhu- Sarasvathi tradition'', gant Subhash kak]

{{Mahabharata}}

{{DEFAULTSORT:Mahabharata}}
[[Rummad:Meurganoù]]
[[Rummad:Hindouegezh]]
[[Rummad:Levrioù relijiel]]
[[Rummad:Gerioù ha frazennoù sañskritek]]</text>
      <sha1>ms0s6mgk98qo0ykkf9a1sonbmfrn2t7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Omar al-Bashir</title>
    <ns>0</ns>
    <id>89618</id>
    <revision>
      <id>2201413</id>
      <parentid>2187201</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T19:04:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201413</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1192" sha1="drot5re3shfxjqw8vlhb9eiuhmk25o1" xml:space="preserve">{{databox}}
[[skeudenn:Omar al-Bashir, 12th AU Summit, 090131-N-0506A-342.jpg|thumb|'''Omar al-Bashir''', luc'hskeudennet en [[Addis Abeba]] e miz Genver 2009.]]
'''Omar Hasan Ahmed al-Bashir''' (en [[arabeg]] : عمر حسن أحمد البشير‎) zo ur soudard hag ur politikour eus [[Soudan]], ganet d'ar [[1añ a viz Genver]] [[1944]] e [[Hosh Bannaga]]. E penn ar Stad emañ abaoe [[1989]].

Soudard eo bet en [[Tirlu Egipt|arme Egipt]] da vare [[brezel Kippour]] ouzh [[Israel]] e [[1973]]. Pa zistroas da Soudan e voe lakaet e karg da stourm ouzh [[arme dieubidigezh Soudan]] e su ar vro. Kas a reas an taol-Stad ouzh ar ministr Kentañ [[Sadeq al-Mahdi]] e 1989 ha kemer ar galloud. Dont a reas da vezañ prezidant Soudan d'ar [[16 a viz Here]] [[1993]].

Urzhioù-bac'hañ anezhañ zo bet embannet gant al [[lez-varn gastizel etrebroadel]] e [[2009]] ha [[2010]] evit [[torfed brezel]], [[Torfed a-enep an denelezh|torfed a-enep Mab-Den]] ha [[gouennlazh]] e-kerzh [[brezel an Darfour]].

Addilennet eo da brezidant e [[2015]] gant 94,5 % eus ar mouezhioù.

{{DEFAULTSORT:Bashir, Omar}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1944]]
[[Rummad:Politikerezh Soudan]]
[[Rummad:Torfedourien vrezel]]</text>
      <sha1>drot5re3shfxjqw8vlhb9eiuhmk25o1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kimon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>92033</id>
    <revision>
      <id>2201383</id>
      <parentid>2197311</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T16:57:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>Add 2 books for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20261004)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]</comment>
      <origin>2201383</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3912" sha1="fh8xksh56oups11btndhfx3sv1ej8tc" xml:space="preserve">{{Implijoù all}}
[[Restr:AGMA Ostrakon Cimon.jpg|thumb|250px|Ostrakon, warnañ anv Kimon, 486 pe 461 a-raok J.-K., [[Mirdi Agora kozh Aten]]]]
'''Kimon''' (en [[henc'hresianeg]], ''Κίμων'' &amp;mdash; ''Kimōn'') (510, [[Aten]] &amp;ndash; 450 kent J.-K., e [[Citium]], e [[Kiprenez]]), a oa un den Stad eus [[Aten]] en [[Henamzer]], [[strategos]] e oa, ha politiker pennañ ar geoded e-kreiz ar {{Vvet}} kantved. Mab e oa da [[Miltiades yaouankañ|Miltiades]], trec'her [[Emgann Marathon|Maraton]]. Kimon en doe ur roll a-bouez e krouidigezh [[Kevre Delos|impalaeriezh Aten]] war vor da-heul c'hwitadenn an [[Brezelioù medek|eil aloubadeg eus Henchres]] gant [[Kserses Iañ|Kserses I{{añ}}]] e 480-479 kent J.-K.. Kimon a zeuas da vezañ un haroz eus ar brezelioù en Aten. Dont a reas da vezañ amiral goude m'en doe kemeret perzh en [[Emgann Salamis]].

Unan eus kurioù brasañ Kimon a voe distruj ur strollad listri hag un arme [[Impalaeriezh an Ac'haemenided|persian]] war glann ar [[ster Eurimedon]] e 466 kent J.-K.. E 462 a-raok J.-K. e renas un ergerzhadeg c'hwitet da skoazellañ [[Sparta]] e-pad emsavadeg an [[hilot]]ed. Da-heul an darvoud-se e voe [[ostrakism|ostrakizet]] eus Aten e 461 kent J.-K.. Koulskoude e voe galvet en-dro eus e harlu a-raok diwezh an dek vloaz ostrakadur da sevel un emglev peoc'h pemp bloaz e 451 kent J.-K. etre Sparta hag Aten. Kimon a renas ivez strollad brientinien Aten a-enep [[Perikles]] hag enebiñ a reas ouzh dispac'h demokratel [[Efialtes]] o klask derc'hel kontrol strollad ar vrientinien war ensavadurioù Aten.

== Notennoù ==
{{Daveoù}}

== Levrlennadur ==
*{{cite book|last=Burn|first=A. R.|title=Pericles and Athens|url=https://archive.org/details/periclesathens0000burn_u8s4|year=1948|publisher=English Universities Press|location=London}}
*{{cite book|last=Kagan|first=Donald|title=The outbreak of the Peloponnesian war|url=https://archive.org/details/isbn_9780801405013|year=1969|publisher=Cornell University Press|location=Ithaca|isbn=0801405017}}
*{{cite book|last=Laistner|first=M. L. W.|title=A History of the Greek World from 479 to 323 BC|url=https://archive.org/details/historyofgreekwo0000mlwl|year=1957|publisher=Methuen|location=London}}
*{{cite book|last=McGregor|first=Malcolm F.|title=The Athenians and their empire|url=https://archive.org/details/athenianstheirem0000mcgr|year=1987|publisher=University of British Columbia Press|location=Vancouver|isbn=0774802693}}
*{{cite book|last=Meiggs|first=Russell|title=The Athenian empire|url=https://archive.org/details/athenianempire0000meig|year=1973|publisher=Clarendon Press|location=Oxford|isbn=019814296X}}
*{{cite book|last=Plutarch|title=Life of Kimon|url=https://archive.org/details/plutarchlifeofki0000plut|year=1989|publisher=Institute of Classical Studies, Univ. of London|location=London|isbn=0900587571|others=A. Blamire, trans}}
*{{cite book|last=Plutarch|title=The Rise and Fall of Athens: Nine Greek Lives|url=https://archive.org/details/risefallofathens0000unse_u8o2|year=1960|publisher=Penguin Books|location=Baltimore|others=Ian Scott-Kilvert, trans}}
*{{cite book|last=Sealey|first=Raphael|title=A History of the Greek City States, c 700-338 BC|url=https://archive.org/details/historyofgreekci0000seal|year=1976|publisher=University of California Press|location=Berkeley}}
*{{cite book|last=Thucydides|title=History of the Peloponnesian War|year=1971|publisher=Penguin Books|location=Harmondsworth, Middlesex|isbn=0140440399|editor=Rex Warner}}

== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20120205045253/http://ancienthistory.about.com/cs/people/a/uc_cimon.htm?terms=cimon Cimon of Athens], in [[About.com]].

[[Rummad:Ganedigezhioù 510]]
[[Rummad:Marvioù 450]]
[[Rummad:Tud ar Vvet kantved a-raok J.-K. en Henc'hres]]
[[Rummad:Jeneraled Henc'hres]]
[[Rummad:Brezelioù medek]]
[[Rummad:Ateniz an Henamzer]]
[[Rummad:Jeneraled Aten]]
[[Rummad:Amiraled Aten]]</text>
      <sha1>fh8xksh56oups11btndhfx3sv1ej8tc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kounlec'h torridigezh ar sklaverezh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>98929</id>
    <revision>
      <id>2201414</id>
      <parentid>2170655</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T19:05:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201414</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2832" sha1="pg3n9or0tdzjy4ek5elxudzho8hagx7" xml:space="preserve">{{databox}}[[Skeudenn:Mémorial de l'abolition de l'esclavage.jpg|280px|thumb|right|Mont-tre ar C'hounlec'h]]
'''Kounlec’h torridigezh ar sklaverezh''' a zo ur [[kounlec’h|c’hounlec’h]] lec’hiet e [[Naoned]], gouestlet d’ar [[sklaverezh]] ha d’e [[Torridigezh ar sklaverezh|dorridigezh]]. Digoret e oa bet e miz Meurzh [[2012]] en ur gêr hag a voe [[porzh-morianeta]] brasañ [[Breizh]], hag unan eus ar re bennañ e [[Frañs]].

== Deskrivadur ==
Savet tostik-tost ouzh [[Kae ar Foz]] e oa bet empennet gant an arzour [[Pologn|poloniat]] [[Krzysztof Wodiczko]] hag an tisavour [[Arc’hantina|arc’hantinat]]-[[stadunanat]] [[Julian Bonder]]. Ar c’hounlec’h a vez kavet 2000 plakenn wer engravet ennañ, eñvoriñ ergerzhadegoù-[[morianeta]] Naonediz en 18{{vet}} kantved o fal dezhe&lt;ref&gt;{{fr}} [https://web.archive.org/web/20120428200147/http://www.liberation.fr/depeches/01012398131-memorial-de-l-abolition-de-l-esclavage-nantes-ose-regarder-son-passe Kounlec’h torridigezh ar sklaverezh : krediñ a ra Naoned sellout ouzh hec'h amzer-dremenet] ''[[Libération]]'', [[25 a viz Meurzh]] [[2012]]&lt;/ref&gt;. 

Digoret e oa bet d’ar 25 a viz Meurzh [[2012]] gant [[Jean-Marc Ayrault]], maer Naoned ha deraour ar raktres, a-gevret gant prezidant kozh [[Benin]] [[Nicéphore Soglo]], kannadez [[Gwiana]] [[Christiane Taubira]], pe c’hoazh ar melldroader kozh [[Lilian Thuram]]&lt;ref&gt;{{fr}} [http://www.letelegramme.com/ig/generales/regions/nantes/nantes-le-memorial-de-l-abolition-de-l-esclavage-inaugure-25-03-2012-1644934.php Digoret eo Kounlec’h torridigezh ar sklaverezh] ''[[Le Télégramme]]'', [[25 a viz Meurzh]] [[2012]]&lt;/ref&gt;.

== Skeudennaoueg ==
&lt;gallery&gt;
Mémorial de l'abolition de l'esclavage (2).jpg|Digoradur ar c'hounlec'h gant [[Lilian Thuram]], [[Nicéphore Soglo]],&lt;br&gt;[[Jean-Marc Ayrault]]&lt;br&gt;ha [[Christiane Taubira]].
Krzysztof Wodiczko &amp; Jean-Marc Ayrault.jpg|Aozer ar c'hounlec'h [[Krzysztof Wodiczko]]&lt;br&gt;e-kichen maer [[Naoned]], [[Jean-Marc Ayrault]].
Mémorial de l'abolition de l'esclavage (Taubira).jpg|[[Christiane Taubira]]&lt;br&gt;o prezeg, deraouerez&lt;br&gt;al [[Lezenn Taubira]] e [[2001]] a sell ouzh anaoudegezh an trafikerezh sklaved evel [[Torfed a-enep an denelezh|torfed a-enep Mab-Den]].
Mémorial de l'abolition de l'esclavage (6).jpg|[[Bezskrid]] ar C'hounlec'h gant an enskrivadur, tennet diouzh [[Disklêriadur Hollvedel Gwirioù Mab-den]] &lt;br&gt;&lt;small&gt;(mellad 4) : ''Ne vo dalc'het den er sklaverezh nag&lt;br&gt;er sujidigezh ; berzet e vo kement stumm a sklaverezh&lt;br&gt;hag a werzhañ-sklaved.''&lt;/small&gt;
&lt;/gallery&gt;
{{clr|right}}

== Pennad kar ==
* [[Kenwerzh tric'horniek]]

== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

== Liammoù diavaez ==
* [http://memorial.nantes.fr Lec'hienn ofisiel]

[[Rummad:Monumantoù Breizh]]
[[Rummad:Naoned]]
[[Rummad:Sklavelezh]]
[[Rummad:Kae ar Foz]]</text>
      <sha1>pg3n9or0tdzjy4ek5elxudzho8hagx7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ar Roc'h Goueon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>108774</id>
    <revision>
      <id>2201376</id>
      <parentid>2090769</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T13:00:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Carsten Steger</username>
        <id>64771</id>
      </contributor>
      <comment>Aerial image of Fort la Latte inserted.</comment>
      <origin>2201376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2115" sha1="bkn2kzxgihexl0v2fmcchyez9f9okgl" xml:space="preserve">{{Labour a chom|diwar-benn=[[Ilfentig]] ha kestell [[Breizh]]|skeudenn=Arouez kastell Breizh (du).svg}}{{Infobox Kastell
| anv = Ar Roc'h Goueon
| skeudenn = Aerial image of Fort la Latte (view from the southwest).jpg
| alc'hwez = Ar Roc'h Goueon
| yezh1 = [[galleg|gallek]]
| anv yezh1 = ''Fort la Latte'' pe ''Château de la Roche Goyon''
| doare = [[Kastell-kreñv]]
| tisavour = [[Siméon Garangeau]]
| deroù sevel = 1340
| dibenn sevel = {{XVIIIvet}} kantved
| perc'henn kentañ = [[Étienne III Gouÿon]]
| implij orin = Annez an aotrounez
| perc'henn bremañ = Frédéric hag Isabelle Joüon des Longrais
| implij bremañ = Annez prevez (digor d'an dud diavaez)
| gwarez = {{Monumant istorel rummet|deiziad=1925}}
| ledred = 48° 40′ 06″ N
| hedred = 2° 17′ 05″ K
| liamm = https://www.openstreetmap.org/way/28431246
| rannvro1 = {{Breizh}}
| seurt rannvro1 = Bro
| rannvro2 = {{Aodoù-an-Arvor}}
| seurt rannvro2 = [[Departamant gall|Departamant]]
| rannvro3 = {{Bro-Sant-Brieg}}
| seurt rannvro3 = [[Broioù hengounel Breizh|Bro hengounel]]
| kumun = [[Plevenon]]
| lec'hienn = [https://www.lefortlalatte.com/ lefortlalatte.com]
}}'''Ar Roc'h Goueon'''&lt;ref&gt;[https://niverel.brezhoneg.bzh/br/kerofis/8023 &quot;Ar Roc'h Goueon&quot; hervez KerOfis] (Ofis Publik ar Brezhoneg)&lt;/ref&gt; (''La Roche Goyon'', deuet da vezañ ''Fort-la-Latte'' e [[galleg]]) a zo ur [[Kastell-kreñv|c'hastell-kreñv]] a-dal d'ar mor, war ur [[beg-douar]], e [[Plevenon]], e [[Breizh]]. Nepell alese emañ [[Kab Frehel]]. Savet e oa bet er {{XIVvet kantved}} gant [[Stefan III Goueon]], aotrou [[Matignon]], adal 1340 betek 1365-1370.

Rummet eo bet evel ur [[Monumant istorel (Frañs)|monumant istorel]] e 1925 hag e 1934.

==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:Category:Fort-la-Latte}}
*[https://www.lefortlalatte.com/ Lec'hienn ar c'hastell]
*{{fr}} [http://patrimoine.region-bretagne.fr/main.xsp?execute=show_document&amp;id=MERIMEEIA22004546 Fichenn war al lec'hienn &quot;Glad&quot;]

==Daveoù ha notennoù==
&lt;references/&gt;{{patrom:Kestell Breizh}}
[[Rummad:Plevenon]]
[[Rummad:Kestell Aodoù-an-Arvor]]
[[Rummad:Kestell Bro-Sant-Brieg]]</text>
      <sha1>bkn2kzxgihexl0v2fmcchyez9f9okgl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Klaus Barbie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>136136</id>
    <revision>
      <id>2201411</id>
      <parentid>2185583</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T19:04:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201411</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1078" sha1="ec8x1brmz58iwkdazzbni18160do4go" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Klaus Barbie.jpg|thumb|upright=1.2|Poltred Klaus Barbie]]
'''Nikolaus Barbie''', lesanvet '''Klaus Barbie''', ganet e [[Bad Godesberg]] d'ar [[25 a viz Here]] [[1913]], ha marvet e toull-bac'h [[Lyon]] d'ar [[25 a viz Gwengolo]] [[1991]] a oa un [[torfed brezel|torfedour brezel]] alaman. Ofiser [[SS]] e oa en Alamagn [[Naziegezh|nazi]]. Bez e voe penn ar gevrenn IV ([[Sicherheitspolizei|SIPO-SD]]) evit nerzhioù polis ar surentez alaman e kêr Lyon, e-pad dalc'hidigezh Bro-C'hall gant an [[Trede Reich]]. Lesanvet e voe « le boucher de Lyon », ha bevañ a reas dindan dec'h e-pad 40 vloaz. Adpaket e oa bet e [[Bolivia]] ha kaset da Vro-C'hall evit bezañ barnet. Kondaonet e voe d'an toull-bac'h da viken evit [[Torfed a-enep an denelezh|torfedoù a-enep an denelezh]], e Lyon e 1987.

Marvet eo gant ur [[Krign-bev|c'hrign-bev]] eus ar prostat hag ar gwad e [[1991]].

{{DEFAULTSORT:Barbie, Klaus}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1913]]
[[Rummad:Marvioù 1991]]
[[Rummad:Ofiserien SS]]
[[Rummad:Torfedourien nazi]]
[[Rummad:Tud marvet gant ur c'hrign-bev]]</text>
      <sha1>ec8x1brmz58iwkdazzbni18160do4go</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ernst Kaltenbrunner</title>
    <ns>0</ns>
    <id>140784</id>
    <revision>
      <id>2201410</id>
      <parentid>2069390</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T19:03:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201410</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1120" sha1="cklkh55bu8j95mrmaxut6o4oo31otag" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Ernst_Kaltenbrunner_(1943)(cropped)(c).jpg|thumb|Ernst Kaltenbrunner e 1943]]
'''Ernst Kaltenbrunner''', ganet d'ar [[4 a viz Here]] [[1903]] ha marvet d'ar [[16 a viz Here]] [[1946]], a oa unan eus pennoù uhel ar [[Strollad Nazi]] alaman e-pad an [[Eil Brezel-bed]]. 

Dont a reas tre ar [[Schutzstaffel]] e 1931 hag adal 1935 e voe azaouezet evel penn an SS aostrian ha tizhet e vo ar rank [[Obergruppenführer]] gantañ.

Goude marv [[Reinhard Heydrich]] e 1942 hag ur prantadig dindan ren [[Heinrich Himmler]] e teuas Kaltenbrunner da vout e penn burevioù surentez an [[Trede Reich]], ar [[Reichssicherheitshauptamt]] (RSHA) (Burevioù ar Gestapo, ar Kripo hag an SD) betek Mae 1945.

Bez e voe an ezel uhelañ eus an SS o vezañ barnet e-pad [[Prosez Nürnberg]]. Kondaonet e voe evit [[Torfed brezel|torfedoù-brezel]] ha [[Torfed a-enep an denelezh|torfedoù a-enep an Denelezh]] ha lakaet d'ar marv dre ar groug. 


{{DEFAULTSORT:Kaltenbrunner, Ernst}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1903]]
[[Rummad:Marvioù 1946]]
[[Rummad:Torfedourien nazi]]
[[Rummad:Tud krouget]]
[[Rummad:Izili ar Waffen-SS]]</text>
      <sha1>cklkh55bu8j95mrmaxut6o4oo31otag</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Algoritm</title>
    <ns>0</ns>
    <id>141027</id>
    <revision>
      <id>2201387</id>
      <parentid>2172030</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T17:00:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20261004)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]</comment>
      <origin>2201387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1715" sha1="h0hpq02tkbpik5o3qv3sefkyjnkoa0t" xml:space="preserve">{{databox}}
Un '''algoritm'''&lt;ref&gt;TermOfis, en implij e Diwan&lt;/ref&gt;, pe un '''treol'''&lt;ref&gt;Preder, Ménard&lt;/ref&gt;, zo un heuliad pazennoù resis a zeskriv penaos diskoulmañ ur gudenn. Dont a ra ar ger ''algoritm'' eus anv ar [[Matematikoù|matematikour]] [[Persia|persan]] [[Muhammad ibn Mūsā al-Khwārizmī]] (war-dro 780-850)&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web |url=https://accromath.uqam.ca/2019/10/algorithmes-au-cours-de-lhistoire/ |title=Algorithmes au cours de l’histoire |author=André Ross |publisher=Accromath}}&lt;/ref&gt;.

Un algoritm lakaet en ul [[lavar programmiñ]] zo ur [[program]].

== Skouerioù ==
* En Elfennoù [[Euklides]] ez eus un hentenn evit kavout [[kenranner brasañ]] daou niver, a reer anezhi hiziv ''algoritm Euklides''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Donald E. Knuth |title=The Art of Computer Programming |volume=2 |publisher=Addison-Wesley Longman |year=1997 |isbn=978-0-201-89684-8}}&lt;/ref&gt; (skeudenn). Hervez an istoriourien a-hiziv n’eo ket bet dizoloet an algoritm-mañ gant Euklides koulskoude, anavezet e oa araozañ&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=André Weil |title=Number Theory |url=https://archive.org/details/numbertheoryappr0000weil |publisher=Birkhäuser |year=1983 |isbn=978-0-8176-3141-3}}&lt;/ref&gt;.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;450px&quot;&gt;
Euclid algorithm flowchart diagram in Breton.svg|Diagram mont en-dro algoritm Euklides
&lt;/gallery&gt;
* Algoritm [[Edsger Dijkstra|Dijkstra]]&lt;ref&gt;{{fr}} {{Cite web|url=https://www.maths-cours.fr/methode/algorithme-de-dijkstra-etape-par-etape/|title=''Algorithme de Dijkstra – Étape par étape''}}&lt;/ref&gt; a gav an hent berrañ etre daou veg roet en ur graf.

== Daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Meizadoù matematikel]]
[[Rummad:Urzhiataerezh]]</text>
      <sha1>h0hpq02tkbpik5o3qv3sefkyjnkoa0t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gouennlazh an Asirianed</title>
    <ns>0</ns>
    <id>141792</id>
    <revision>
      <id>2201448</id>
      <parentid>1935026</parentid>
      <timestamp>2026-10-05T11:50:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201448</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="673" sha1="bsqxwrqyxuedcussn65asapgyliuwh6" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Assyrian population 1914.svg|thumb|Ar rannvroioù eus an Impalaeriezh Otoman ma oa Asirianed o chom, a-raok ar gouennlazh]]
'''Gouennlazh an [[Asirianed]]''' a reer eus al lazhadeg a-vras a voe graet gant an [[Impalaeriezh otoman]] etre [[1914]] ha [[1920]].&lt;br&gt;
Kaoz zo bet eus 270&amp;nbsp;000 a dud lazhet gant lod ; hiziv avat e komzer kentoc'h eus etre 500&amp;nbsp;000 ha 750&amp;nbsp;000, da lavarout eo 70% eus an Asirianed en amzer-se.&lt;br&gt;
C'hoarvezet eo er memes amzer evel [[Gouennlazh an Armenianed]] ha hini [[Gres]]ianed [[Pontos (bro)|Pontos]]. Nebeutoc'h anavezet eo eget Gouennlazh an Armenianed avat.

[[Rummad:Gouennlazh]]
[[Rummad:Istor Turkia]]</text>
      <sha1>bsqxwrqyxuedcussn65asapgyliuwh6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ferdinand Iañ Bulgaria</title>
    <ns>0</ns>
    <id>146011</id>
    <revision>
      <id>2201394</id>
      <parentid>2197470</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T17:04:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20261004)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]</comment>
      <origin>2201394</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3118" sha1="kxw5v28dv3zcua3mlummc151imj6e95" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Ferdinand of Bulgaria 2.jpg|thumb|Ferdinand I{{añ}} Bulgaria]]
{{Commonscat|Ferdinand I of Bulgaria}}
'''Ferdinand I{{añ}} Bulgaria''' (Фердинанд I e [[bulgareg]] ; [[26 C'hwevrer]] [[1861]] – [[10 Gwengolo]] [[1948]]) a oa roue [[Bulgaria]]. Da gentañ evel priñs (''knyaz'') eus [[1887]] da [[1908]], ha goude evel roue (''tsar'') eus 1908 betek [[1918]]. Dindan e ren, Bulgaria a gemeras perzh er [[Brezel-bed kentañ]] a-du gant ar [[Galloudoù Kreiz]] ([[Alamagn]], [[Aostria-Hungaria]], [[Turkia]]) adalek [[1915]].

== Buhez ==
Ganet e voe Ferdinand d’ar 26 a viz C’hwevrer 1861 e [[Vienna]], e tiegezh Sachsen-Coburg-Gotha-Koháry. Mab e oa d’ar priñs August von Sachsen-Coburg-Gotha ([[1818]]–[[1881]]) ha d’e wreg Clémentine Orleañs ([[1817]]–[[1907]]), merc’h da [[Loeiz-Fulup Iañ]], roue [[Bro-C’hall]]. Desavet e voe e-mesk noblañsoù uhel Aostria-Hungaria, hag e domanioù ar familh en [[Hungaria]] hag en Alamagn. Ferdinand, hag a oa ofiser en arme Aostria-Hungaria, a voe dilennet da briñs e penn Bulgaria gant bodadenn vras ar vro-se, d’ar [[7 a viz Gouere]] 1887. 

D’an [[20 a viz Ebrel]] [[1893]] e timezas gant Maria Luisa di Borbone-Parma, ur briñsez [[italian]], merc’h da [[Roberto Iañ Parma]].&lt;br&gt;
Pevar bugel o devoe :
*[[Boris III|Boris]] ([[1894]]–[[1943]])
*Kyril ([[1895]]–[[1945]])
*Evdokia ([[1898]]–[[1985]])
*Nadejda ([[1899]]–[[1958]])

Mervel a reas Maria Luisa e 1899. Un eil gwreg en devoe Ferdinand goude : d’an [[28 a viz C'hwevrer]] 1908 e timezas gant Eleonore Reuß zu Köstritz ([[1860]]-[[1917]]).&lt;br&gt;
Pa’z eas Bulgaria eus ur stad emren d’ur stad dizalc’h da vat, e 1908, e teuas Ferdinand da vezañ « tsar », d’ar [[5 a viz Gwengolo]] 1908. E zilez a roas dek vloaz war-lerc’h, d’an [[3 a viz Here]] 1918.

Ferdinand I{{añ}} a lakaas Bulgaria da gemer perzh er Brezel-bed kentañ, a-du gant Alamagn, evit gallout kreskiñ e zomani er [[Balkanoù]] hag en em zizober eus levezon [[Rusia]]. Met e zilez a roas e 1918 , goude drouziwezh ar Galloudoù Kreiz, kuit da nerzhioù estren lakaat o c’hrabanoù war ar vro. Sevel a reas e vab henañ Boris war an tron en e lec’h.

Mervel a reas e 1948, e [[Coburg]], e [[Bavaria]].

== Levrlennadur ==
*{{de}}''Böttcher, Hans-Joachim: Ferdinand von Sachsen-Coburg und Gotha 1861 - 1948  -  Ein Kosmopolit auf dem bulgarischen Thron.'' Berlin 2019 {{ISBN|978-3-89998-296-1}}
*{{en}}{{cite book |last=Finestone |first=Jeffrey |title=The Last Courts of Europe |url=https://archive.org/details/lastcourtsofeuro0000fine |publisher= J.M. Dent &amp; Sons Ltd |year=1981 |location= London |ref= Finestone1981 |isbn=0460045199}}
*{{en}}{{cite book |last=Constant |first=Stephen |title=Foxy Ferdinand, 1861–1948, Tsar of Bulgaria |url=https://archive.org/details/foxyferdinand1860000cons |publisher=Sidgwick and Jackson |year=1986 |location=London |ref=Constant1986 |isbn=0-283-98515-1}}

{{DEFAULTSORT:Ferdinand 01 Bulgaria}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1861]]
[[Rummad:Marvioù 1948]]
[[Rummad:Rouaned Bulgaria]]
[[Rummad:Tiegezh Sachsen-Coburg-Gotha]]</text>
      <sha1>kxw5v28dv3zcua3mlummc151imj6e95</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Penrith (Cumbria)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>146125</id>
    <revision>
      <id>2201392</id>
      <parentid>2197359</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T17:04:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20261004)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]</comment>
      <origin>2201392</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1826" sha1="9f4vrermeonal8c4pkwd83hzxw4pkd9" xml:space="preserve">[[Restr:Market Square, Penrith.jpg|thumb|upright=1.4|Ar Marc'hallac'h e Penrith]]
'''Penrith''' zo ur gêr vihan hag ur [[Parrezioù keodedel Bro-Saoz|barrez keodedel]] e [[Cumbria]], e hanternoz [[Bro-Saoz]]. Emañ e traoñienn ar [[stêr Eden (Cumbria)|stêr Eden]], nepell diouzh [[Lake District|Park broadel al Lake District]].

==Anv==
Soñjal a reer peurvuiañ ez eo ''Penrith'' un anv [[keltiek]], met n'emañ ket an holl a-unvouezh evit displegañ an elfennoù a zo ennañ.

Evit lec'hanvadurourien zo&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Ekwall |first=E |title=The Concise Oxford Dictionary of English Place Names |year=1947 |publisher=OUP |location=Oxford, UK |page=345}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Mills |first=A. D. |title=Dictionary of British Place Names |url=https://archive.org/details/dictionaryofbrit0000mill |year=1991 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford, UK |isbn=0-19-852758-6 |page=[https://archive.org/details/dictionaryofbrit0000mill/page/366 366]}}&lt;/ref&gt; e kaver ennañ an elfennoù [[kembraek]], pe [[Cumbric|kumbriek]] ''pen'' (= [[penn]]) ha ''-rhyd'' (= [[roudouz]]).

Evit lod all, hag a lavar n'emañ ket Penrith en ul lec'h ma c'haller treuziñ ar stêr aes, e vefe savet diwar an elfennoù ''pen'' ha ''rhudd'' (= [[ruz]])&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Williamson |first=W. A. |title=Local Etymology; or names of places in the British Isles, and in other parts of the world |url=https://archive.org/details/localetymologyo00willgoog |year=1849 |page=[https://archive.org/details/localetymologyo00willgoog/page/n96 92]}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Lee |first=Joan |title=Place Names of Cumbria |year=1998 |publisher=Heritage Services |location=Carlisle, UK |isbn=0-905404-70-X |page=65}}&lt;/ref&gt;.

==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{Commons|Category:Penrith, Cumbria}}

[[Rummad:Kêrioù Cumbria]]</text>
      <sha1>9f4vrermeonal8c4pkwd83hzxw4pkd9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Troll (Douar ar C'hreiz)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151543</id>
    <revision>
      <id>2201391</id>
      <parentid>2197356</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T17:02:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20261004)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]</comment>
      <origin>2201391</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11775" sha1="mtg9wdqroa4ujg10hvpmcgx0lfkmau2" xml:space="preserve">[[restr:Tom, Bert, and William (1).jpg|thumb|300px|Unan eus an tri zroll troet e maen : Tom, Bert, ha William, evel ma c'haller o gwelet er Weta Cave e [[Wellington (Zeland-Nevez)|Wellington]], e [[Zeland-Nevez]].]]
An '''Trolled''' zo ur ouenn euzhviled eus bed [[Douar-ar-C'hreiz|Douar ar C'hreiz]] e skridoù [[J. R. R. Tolkien]], ha gwelet e vezont e filmoù hag e c'hoarioù aozet diwar e romantoù. Deskrivet int evel euzhviled ramzel damheñvel ouzh tud, dezho kalz nerzh ha nebeut a spered. En ''[[An Hobbit|Hobbit]]'', e rankont distreiñ dindan an douar a-raok ar sav-heol, evel ar c'horr  [[Alviss]] e [[mitologiezh Lec'hlenn]], pe e troont e maen, e-skoaz en ''[[Aotrou ar Gwalennoù]]'' ez eo  gouest an &quot;Olog-haied&quot; da c'houzañv gouloù an deiz. 

Lakaet eo bet war wel an implijoù disheñvel-kenañ a ra Tolkien eus an trolled, eus ar gomedienn e barzhoneg [[Sam Gamgee]] , ha d'ar pouez-mouezh [[Cockney]] hag eus an doareoù ouzh taol a aparchant ouzh renkad al labourerien zo roet gant Tolkien d'an trolled e ''An Hobbit'', d'an aergelc'h ifernus a gaver er [[Moria]] pa da an harozed ouzh an deñvalijenn hag ouzh an euzhviled. Tolkien, ur c'hatolik roman anezhañ, ne felle ket dezhañ reiñ ar gomz d'an trolled, evel m'en doa graet e-barzh ''An Hobbit'', rak evitañ e talveze o dije bet [[ene]]où. Abalamour da se e reas eus an trolled e ''[[The Silmarillion]]'' hag ''Aotrou ar Gwalennou'' boudoù duoc'h ha chatalekoc'h. Sañset e oant bet desavet gant an aotronez teñval [[Melkor]] ha [[Saoron]] da sikour anezhe da gas o raktresoù da benn&lt;ref name=&quot;Eden 2014&quot;&gt;{{cite book |last=Hartley |first=Gregory |chapter=Civilized goblins and Talking Animals: How The Hobbit Created Problems of Sentience for Tolkien  |editor=Bradford Lee Eden |title=The Hobbit and Tolkien's mythology : essays on revisions and influences |publisher=[[McFarland &amp; Company|McFarland]] |year=2014 |isbn=978-0-7864-7960-3 |oclc=889426663 |volume=Part III: Themes |url=http://www.academia.edu/download/60767850/Civilized_Goblins_and_Talking_Animals_-_Preprint_Draft.pdf}}&lt;/ref&gt;.

Evel perzhioù pe personajoù all eus skridoù Tolkien ez int awenet kalz gant mitologiezh Lec'hlenn.


===''An Hobbit''===
{{Boest bomm
|quote=&quot;Kig dañvad dec'h, kig dañvad hiziv, ha ra vo daonet chipod holen ma c'hazh, ma n'eus ket feson kig dañvad warc'hoazh&quot;, eme unan eus an trolled. &quot;N'hon eus ket bet ur c'hozh tamm kig den abaoe gwall bell&quot;, eme un eil. 
|source=— &quot;Rost kig dañvad&quot; e-barzh ''[[An Hobbit]]''&lt;ref name=&quot;Roast Mutton&quot; group=T/&gt;
|width=40%
|align=right
}}&lt;br&gt;

E-barzh ''[[An Hobbit]]'', [[Bilbo Sac'heg]] hag ar Gorred en em  gav gant tri zroll, Tom, Bert, ha William, e-pad o beaj etrezek [[Erebor]]. Tapet eo ar Gorred gant an trolled hag en em bourchas a reont da zebriñ anezhe. An hudour [[Gandalf]] avat a zeu a-benn da abuziñ anezhe betek ar sav-heol, ha troet int e maen gant gouloù an heol. 

Doareoù ober gros o deus ouzh taol, dibaouez e tabutont hag e stourmont an eil gant egile, komz a reont gant ur pouez-mouezh [[cockney]], hag anvioù eus renkad al labourerien saoz o deus : Tom, Bert, ha William&lt;ref name=&quot;Roast Mutton&quot; group=T&gt;''[[The Hobbit]]'', ch. 2 &quot;Roast Mutton&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Stevens |first1=David |last2=Stevens |first2=Carol D. |title=The Hobbit |url=https://archive.org/details/jrrtolkien0000unse |editor=Harold Bloom |work=J. R. R. Tolkien |series=Bloom's Modern Critical Views |publisher=Bloom's Literary Criticism, an imprint of [[Infobase Publishing]] |year=2008 |isbn=978-1-60413-146-8 |pages=[https://archive.org/details/jrrtolkien0000unse/page/17 17]–26 }}&lt;/ref&gt;. 
&lt;!--
Jennifer Eastman Attebery, a scholar of English, states that the trolls in ''The Hobbit'' &quot;signify the [[wikt:uncouth|uncouth]]&quot;&lt;ref name=&quot;Attebery 1996&quot;&gt;{{cite journal |last=Attebery |first=Jennifer Eastman |title=The Trolls of Fiction: Ogres or Warm Fuzzies? |journal=[[Journal of the Fantastic in the Arts]] |date=1996 |volume=7 |issue=1 (25) |pages=61–74 |jstor=43308256 |quote=The comedy is conveyed chiefly through the trolls' lower class British dialect and their clumsy handling of little Bilbo}}&lt;/ref&gt;.
--&gt;

===''Aotrou ar Gwalennoù''===
{{Boest bomm
|quote='My lad,' said Troll, 'this bone I stole.&lt;br/&gt;But what be bones that lie in a hole?&lt;br/&gt;Thy nuncle was dead as a lump o' lead,&lt;br/&gt;Afore I found his shinbone.&lt;br/&gt;Tinbone! Skinbone!&lt;br/&gt;He can spare a share for a poor old troll,&lt;br/&gt;For he don't need his shinbone.'
|source=—from &quot;An troll maen&quot; e ''[[The Fellowship of the Ring|Kompagnunezh ar Walenn]]''&lt;ref name=&quot;Flight to the Ford&quot; group=T/&gt;
|width=40%
|align=right
}}

E-keit ha ma treuz kompagnunezh ar Walenn an &quot;Trollshaws&quot; da vont etrezek [[Rivendell]], ha [[Frodo Sac'heg|Frodo]] bet kontellet gant an [[Nazgûl]] gant ur gontell eus Morgul, en em gavont gant an tri zroll o doa kejet gant Bilbo hag ar Gorred kalz bloavezhioù abretoc'h hag a oa bet troet e maen da c'houloù-deiz. [[Sam Gamgee]] a zanevell neuze ur varzhoneg fentus, &quot;An troll maen&quot;, diwar-benn an dañjerioù zo, sañset, da reiñ taolioù botez d'an trolled, dezho peñsoù &quot;kaletoc'h evit maen&quot;, &lt;!--to cheer everyone up.--&gt;&lt;ref name=&quot;Flight to the Ford&quot; group=T&gt;''[[Fellowship of the Ring|Kompagnunezh ar Walenn]]'', levrenn 1, pennad 12, &quot;Flight to the Ford&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kocher 1974&quot;/&gt;. Emañ ar varzhoneg-se e ''[[The Adventures of Tom Bombadil]]'' ivez. Hervez komzoù [[Paul H. Kocher]] ez eus aze ur farsadenn euzhus&lt;ref name=&quot;Kocher 1974&quot;&gt;{{cite book |last=Kocher |first=Paul |author-link=Paul H. Kocher |title=Master of Middle-earth: The Achievement of J.R.R. Tolkien |title-link=Master of Middle-earth |date=1974 |orig-year=1972 |publisher=[[Penguin Books]] |isbn=0140038779 |pages=[https://archive.org/details/masterofmiddleea0000koch_s4w9/page/190 190]–191}}&lt;/ref&gt;. 

Hervez Tolkien, Saoron en doa desavet trolled eus ar menezioù hag eus ar c'hevioù&lt;ref name=&quot;HdW&quot;/&gt; ha diorroet en doa ur ouenn trolled nevez speredekoc'h anvet ''Olog-hai'' er [[yezh du]] hag a oa gouest da c'houzañv sklêrijenn an heol gant ma vefent broudet gant youl Saoron. Komz a raent nebeut ha yezh du Barad-dûr e oa ar yezh nemeti a anavent&lt;ref&gt;Tolkien's description of the trolls er stagadenn F &quot;Of&amp;nbsp;Other Races&quot; in ''[[The Return of the King]]''&lt;/ref&gt;&lt;ref group=T&gt;''[[The Return of the King]]'', stagadenn F, &quot;Of Other Races&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Fawcett 2014&quot;&gt;{{cite thesis |last=Fawcett |first=Christina |title=J.R.R. Tolkien and the morality of monstrosity |date=February 2014 |publisher=[[University of Glasgow]] (PhD thesis) |url=http://theses.gla.ac.uk/4993/ |pages=29, 97, 125-131|type=PhD }}&lt;/ref&gt;. 
O anv a laka unan da soñjal e anv an Orked a ouenn nevez, brasoc'h ha kreñvoc'h evit ar re all, a weler en Aotrou ar Gwalennoù hag a vez graet Uruk-Hai anezhe. 
&lt;!--
{{Boest bomm
|quote=Olog-hai they were called in the Black Speech. That Sauron bred them none doubted, though from what stock was not known... Trolls they were, but filled with the evil will of their master: a fell race, strong, agile, fierce and cunning, but harder than stone. Unlike the older race of the Twilight they could endure the Sun, so long as the will of Sauron held sway over them. They spoke little, and the only tongue that they knew was the Black Speech of Barad-dûr.
|source=Tolkien's description of the trolls in Appendix F &quot;Of&amp;nbsp;Other Races&quot; in ''[[The Return of the King]]''&lt;ref group=T&gt;''[[The Return of the King]]'' Appendix F &quot;Of Other Races&quot;&lt;/ref&gt;&lt;!--p127&lt;ref name=&quot;Fawcett 2014&quot;/&gt;--&gt;&lt;!--
|width=40%
|align=right
}}--&gt;

Stourm a ra ar Gompagnunezh gant trolled eus ar c'hevioù er [[Moria]]. Unan anezhe zo deskrivet gant skant du arwer outañ, gwad du, ha ken kalet ur c'hroc'hen ma oa dantet kleze [[Boromir]] pa skoas ouzh e vrec'h. Koulkskoude e teuas Frodo a-benn da dreuziñ troad &quot;diveud&quot; ar memes troll gant e gontell [[Sting]]&lt;ref group=T&gt;''[[The Fellowship of the Ring|Kompagnunezh ar Walenn]]'', levrenn 2, pennad 5 &quot;Pont Khazad-dûm&quot;&lt;/ref&gt;. &lt;!--The Inklings scholar [[Charles A. Huttar]] writes that the trolls' presence, alongside [[orc]]s and the [[Balrog]], means that &quot;Moria not only houses inert obstacles but active monsters&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Huttar |first=Charles A. |author-link=Charles A. Huttar |editor-last=Lobdell |editor-first=Jared |editor-link=Jared Lobdell |title=Hell and The City: Tolkien and the Traditions of Western Literature |url=https://archive.org/details/tolkiencompass00lobd |work=A Tolkien Compass |date=1975 |publisher=[[Open Court Publishing Company|Open Court]] |isbn=978-0-87548-303-0 |page=[https://archive.org/details/tolkiencompass00lobd/page/125 125]}}&lt;/ref&gt;--&gt;

Trolled eus ar menezioù an hini a boulze an [[tourterez|dourterez]] vras anvet [[Roll armoù Douar ar C'hreiz#Grond|Grond]] da frigasañ dorioù [[Minas Tirith]]&lt;ref group=T&gt;''[[The Return of the King|Distro ar Roue]]'', levrenn 5, pennad 4 &quot;Seziz Gondor&quot;&lt;/ref&gt;. En [[Emgann Morannon]] e stourm lod ivez, armet gant batarazoù ha skoedoù ront&lt;ref group=T&gt;''[[The Return of the King|Distro ar Roue]]'', levrenn 5, pennad 10, &quot;Digeriñ a ra an nor zu&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HdW&quot;&gt;{{cite book |last=Krege |first=Wolfgang |author-link=Wolfgang Krege |title=Handbuch der Weisen von Mittelerde |date=1999 |publisher=Klett-Cotta |isbn=3-608-93521-5 |page=348-349}}&lt;/ref&gt;. E film S. Jackson eo taget Aragorn gant un troll hobregonet e-pad an emgann-se. 

Menegiñ a reer trolled eus an erc'hegi en istor Helm Hammerhand. Pa'z ae Helm er-maez e-pad ar goañvezh hir, gwisket e gwenn, da stignañ un taol-spi d'e enebourien, e lavaer ez eo heñvel ouzh un troll eus an erc'hegi&lt;ref group=T&gt;''[[The Return of the King|Distro ar Roue]]'', Stagadenn A. II &quot;The House of Eorl&quot;&lt;/ref&gt;.

===''The Silmarillion''===
&lt;!--{{Quote box
|quote=Last of all [[Húrin]] stood alone. Then he cast aside his shield, and wielded an axe two-handed; and it is sung that the axe smoked in the black blood of the troll-guard of [[Gothmog]] until it withered...
|source=—from &quot;Nirnaeth Arnoediad&quot; in ''[[The Silmarillion]]''&lt;ref name=&quot;Nirnaeth&quot; group=T&gt;''[[The Silmarillion]]'', ch. 20 &quot;Of the Fifth Battle: Nirnaeth Arnoediad&quot;, p. 195&lt;/ref&gt;
|width=40%
|align=right
}}--&gt;
[[Morgoth]], ar [[Vala (Douar ar C'hreiz)|Vala]] diaoulek, a grouas an trolled en Oadvezh kentañ [[Douar-ar-C'hreiz]]&lt;ref group=T&gt;''[[Return of the King|Distro ar Roue]]'' Stagadenn F, &quot;The Languages and Peoples of the Third Age&quot;, &quot;Of Other Races&quot;&lt;/ref&gt;. Kreñv ha drouk e oant met berr a spered ; evel e-barzh ''An Hobbit'', e troent e maen pa'n em gavent dindan sklêrijenn an deiz&lt;ref name=&quot;HdW&quot;/&gt;. 
E-pad brezelioù [[Beleriand]], [[Gothmog]] (aotrou ar [[Balrog]]ed) en doa ur gward trolled. E-doug an [[Nírnaeth Arnoediad]], Emgann an daeroù diniver, ma oa trec'h Morgoth war armeoù unanet an Elfed, an Dud, hag ar Gorred, e stourm ar brezelour bras [[Húrin]], un den, a-enep trolled Gothmog da wareziñ tec'hadenn ar roue elf [[Turgon]]. An urzh roet gant Morgoth da c'hGothmog da gemer Húrin ez-vev a roas tu da Húrin da lazhañ holl an trolled&lt;ref name=&quot;Nirnaeth&quot; group=T/&gt;. Mervel a eure kalz trolled e [[Brezel ar gounnar]], met chom a reas un nebeud bev ha heuliañ a rejont [[Saoron]], mevel brasañ Morgoth a oa chomet bev&lt;ref group=T&gt;''[[The Children of Húrin]]'', ch. 2 &quot;The Battle of Unnumbered Tears&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Nirnaeth&quot; group=T&gt;''[[The Silmarillion]]'', ch. 20 &quot;Of the Fifth Battle: Nirnaeth Arnoediad&quot;, p. 195&lt;/ref&gt;. 

==Notennoù==

===Daveoù===
::''Kavout a reer er roll-mañ lec'h pep arroudenn e skridoù Tolkien.''
{{reflist|group=T|28em}}

===Levrioù all===
{{reflist|28em}}


{{Taolenn Mojennoù Tolkien}}

{{DEFAULTSORT:Troll (Middle-earth)}}
[[Rummad:Trolled]]
[[Rummad:Gouennoù Douar ar C'hreiz]]
[[Rummad:Euzhviled Douar ar C'hreiz]]</text>
      <sha1>mtg9wdqroa4ujg10hvpmcgx0lfkmau2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Peadar Ua Laoghaire</title>
    <ns>0</ns>
    <id>152710</id>
    <revision>
      <id>2201388</id>
      <parentid>2009500</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T17:01:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20261004)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]</comment>
      <origin>2201388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4456" sha1="jrxlwnmioeyhb1p4a9ywvkyq360tpvx" xml:space="preserve">{{Infobox Tud
 | anv           = Peadar Ua Laoghaire
 | skeudenn      = Peadar Ua Laoghaire.png
 | alc'hwez      = Peadar Ua Laoghaire e deroù an XXvet k.
 | deiziad ganet = 30 a viz Ebrel 1839
 | lec'h ganet   = Liscarrigane, [[Clondrohid]], Co. Cork
 | deiziad marv  = 21 a viz Meurzh 1920
 | lec'h marv    = [[Castlelyons]], Co. Cork
 | broadelezh    = Iwerzhonat
 | micher        = Skrivagner, Beleg
 | diplomet      = [[St Patrick's College, Maynooth|Maynooth College]]
 | brudet evit   = [[Adsav ar gouezeleg]]
}}
An Tad '''Peadar Ua Laoghaire''' pe '''Peadar Ó Laoghaire''' ([ˈpʲad̪ˠəɾˠ oː ˈl̪ˠeːɾʲə] en [[iwerzhoneg]]&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Ó Cuív|first=Brian|title=The Irish of West Muskerry, Co. Cork|url=https://archive.org/details/irishofwestmuske0000unse|pages=[https://archive.org/details/irishofwestmuske0000unse/page/21 21], 49|year=1944}}&lt;/ref&gt; ; '''Peter O'Leary''' e [[saozneg]]), ganet d'an [[30 a viz Ebrel]] [[1839]] hag aet d'an Anaon d'an [[21 a viz Meurzh]] [[1920]]&lt;ref name=&quot;Murphy&quot;&gt;{{Cite web|author=Murphy|first=John A.|authorlink=John A. Murphy|date=2009|title=Ó Laoghaire, Peadar (An tAthair Peadar; O'Leary, Peter)|url=https://www.dib.ie/biography/o-laoghaire-peadar-tathair-peadar-oleary-peter-a6390|work=[[Dictionary of Irish Biography]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.askaboutireland.ie/show_narrative_page.do?page_id=1911|title=An tAthair Peadar Ó Laoghaire|accessdate=7 October 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071122235521/http://askaboutireland.ie/show_narrative_page.do?page_id=1911|archivedate=22 November 2007}}&lt;/ref&gt;, a oa ur skrivagner [[iwerzhon]]at hag ur beleg [[katolik]] a lakaer da unan eus diazezerion al lennegezh iwerzhonek arnevez.

== Oberennoù ==
Setu amañ dindan ul listennad diglok. 
* ''Ar nDóithin Araon'', 1894
* ''Mion-chaint'', ul levr skrivet en un iwerzhoneg aes, 1899
* ''Eólas ar áireamh'', kontadennoù, 1902
* ''An Soísgéal as Leabar an aifrinn'', 1902
* Irish prose composition: diàr-benn yezhadur an iwerzhoneg, 1902
* ''Aesop a Tháinig go hÉirinn'', 1903
* ''Sgothbhualadh'', 1904
* ''Séadna'', 1904 
* ''An Craos-Deamhan'', 1905
* ''An Bealach Buidhe'', un drama, 1906
* ''[[The Pursuit of Diarmuid and Gráinne|Tóruigheacht Dhiarmuda agus Ghráinne]]'', 1906
* ''Niamh'' 1907
* ''Eisirt'', 1909
* ''Seanmóin agus trí fichid'', sarmonioù evit an deizioù santel, 1909–10
* ''An sprid: Bas Dalláin: Tadhg Saor'', tri fezh-c'hoari bihan, 1911
* ''An Cleasaidhe'', 1913
* ''Caitilina'', 1913
* ''Aithris ar Chríost'', 1914 (troidigezh iwerzhonek eus oberenn [[Thomas a Kempis]]: 'Imitatio Christi')
* ''Sliabh na mban bhFionn agus Cúan Fithise'', 1914
* ''[[Cath Maige Mucrama|Lughaidh Mac Con]]'', 1914
* ''Bricriu'', 1915
* ''Na Cheithre Soisgéil as an dTiomna Nua'', 1915 (troidigezh ar pevar aviel en iwerzhoneg)
* ''Mo Sgéal Féin'', 1915
* ''Guaire'', 1915
* ''Ag Séideadh agus ag ithe'', 1918
* ''An teagasg críosdaidhe'', kinniget gant Ua Laoghaire, 1920
* ''Don Cíchóté'', troidigezh diglok ''[[Don Quixote]],'' oberenn skrivet gant [[Miguel de Cervantes]], 1921
* ''Gníomhartha na nAspol'', 1921 (troidigezh Aktoù an Ebestel)
* ''Lúcián'', 1924
* ''Sgéalaidheachta as an mBíobla naomhtha'', 1924 (istorioù eus ar Bibl)
* ''Críost Mac Dé'', 1925
* ''Sgealaidheacht na Macabéach'', 1926 
* ''Aodh Ruadh'', kontiñ a ra buhez [[Hugh Roe O'Donnell]] (Aodh Ruadh Ó Domhnaill) skrivet er penn kentañ gant [[Lughaidh Ó Cléirigh]] er {{XVIIvet kantved}}, 1929
* Notes on Irish words and usages
* Papers on Irish idiom : gant un droidigezh diglok eus levr kentañ [[Euklides]]; embannet gant Thomas F. O'Rahilly.
* ''Cómhairle ár leasa'', pennadoù embannet gant al &quot;Leader&quot;
* ''Mo shlighe chun Dé : leabhar urnaighthe''

Ur roll a 487 pennad skrivet gant Ua Laoghaire a oa bet embannet er gelaouenn [[Celtica (kelaouenn)|''Celtica'']] e miz Kerzu [[1954]]&lt;ref&gt;{{en}} Ó Cuív, Shán (1954). ''Materials for a bibliography of the Very Reverend Peter Canon O'Leary, 1839–1920''. In : {{cite web|url=https://shop.dias.ie/product/celtica-journal-of-the-school-of-celtic-studies-vol-2-pt-2/|title=''Celtica – Journal of the School of Celtic Studies – Vol. 2 pt 2''|accessdate=22 Eost 2022}} {{ISBN|978-1-85500-035-3}}&lt;/ref&gt;.

== Daveoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Ua Laoghaire, Peadar}}
[[Rummad:Skrivagnerien iwerzhonek]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1839]]
[[Rummad:Marvioù 1920]]
[[Rummad:Beleien]]</text>
      <sha1>jrxlwnmioeyhb1p4a9ywvkyq360tpvx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Martin Bormann</title>
    <ns>0</ns>
    <id>155879</id>
    <revision>
      <id>2201406</id>
      <parentid>2186820</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T19:01:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201406</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2298" sha1="cai3iv29sompk9km0ujbgkp23ab64vg" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Martin Ludwig Bormann''' (17 a viz Mezheven 1900 – 2 a viz Mae 1945) a oa a un ofiser ag an [[Strollad Broadel Sokialour al Labourerien Alaman|NSDAP]] ha penn ar ''[[Parteikanzlei]].'' Ur galloud bras a oa gantañ dre e zarempred a-dost gant [[Adolf Hitler]], dre ma vere monedone an ditouroù a veze kaset d'ar ''[[Führer]]''. Ur reizhiad velestradurel a bouez a voe savet gantañ daoust ma tiskoulme ar muiañ a zegouezhioù e-unan.

Bormann a gevreas en aozadur lezluel anvet ''[[Freikorps]]'' e 1922. Bac'het e voe ur bloavezh-pad e karc'har evit bout bet kenberzhiad [[Rudolf Höss]] e muntridigezh Walther Kadow d'an 31 a viz Mae 1923. Bormann a zegouezhas er strollad [[nazi]] e 1927 hag er ''[[Schutzstaffel]]'' (SS) e 1937. Servij a reas evel penn skipailh er strollad gant kannad ar Führer, [[Rudolf Hess]].

Bormann a voe degemeret e kelc'h prevez Hitler evel sekretour, hag e ambroug a rae e pep lec'h, oc'h aoziñ darvoudoù evitañ adal an 12 a viz Eost 1935. Pa'z eas Rudolf Hess da [[Bro-Saoz|Vro-Saoz]] da glask skoulmañ un emglev gant ar Saozon e kemeras Bormann penn ar ''Parteikanzlei''. Meret e veze gantañ an aferioù keodedel hag eñ a asante d'al lezennoù nevez pe o nac'he. Un ezel oberiant en heskinadeg an ilizoù kristen e oa, ha kaletaat a reas an doare ma veze atahinet ar [[Yuzevien]] hag ar [[Slaved]] en takadoù aloubet gant an Nazied e-pad an [[Eil Brezel-bed]].

Bormann a zistroas d'ar ''[[Führerbunker]]'' gant Hitler e [[Berlin]] d'ar 16 a viz Genver 1945 pa oa al [[Lu Ruz]] o tostaat da gêr. Goude emlazh Hitler d'an 30 a viz Ebrel 1945 e klaskas tec'hout diouzh Berlin d'an 2 a viz Mae evit chom hep bout tapet gant [[URSS|Soviediz]]. Marteze en em lazhas dre lammat diwar ur pont e-tal al [[Lehrter Bahnhof]]. E gorf a voe beziet nepell d'an 8 a viz Mae 1945. Daoust ma oa ezvezant e voe barnet ''in absentia'' gant al lez-varn etrebroadel e-kerzh [[Prosez Nürnberg|Prosez]] [[Prosez Nürnberg|Nürnberg]] e 1945 ha 1946. Barnet e voe d'ar marv dre grougiñ evit [[Torfed brezel|torfedoù brezel]] ha [[torfed a-enep an denelezh]].

{{DEFAULTSORT:Bormann, Martin}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1945]]
[[Rummad:Nazied]]
[[Rummad:Torfedourien nazi]]
[[Rummad:Izili ar Waffen-SS]]
[[Rummad:SS-Obergruppenführer]]</text>
      <sha1>cai3iv29sompk9km0ujbgkp23ab64vg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maschinenpistole 40</title>
    <ns>0</ns>
    <id>169784</id>
    <revision>
      <id>2201433</id>
      <parentid>2197173</parentid>
      <timestamp>2026-10-05T06:16:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2201433</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6518" sha1="sm66u12prl6y2zefzt9sm7oh5wxfeh8" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Maschinenpistole 40|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:MP 40 AYF 2.JPG|frameless|280x280px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;Ur '''Maschinenpistole 40'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! Bro
|{{Trede Reich}}
|-
! Doare
|[[Pistolenn-vindrailher]] aotomatek
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl
|-  
! [[Munision]]
|[[9 × 19 mm Parabellum]]
|-
! Produerien
|[[ERMA]]&lt;br&gt;[[Steyr Arms|Steyr]]&lt;br&gt;[[C. G. Haenel|Haenel]]
|-
! Mare implij
|1940–1945 (gant an Trede Reich), brezelioù all dibaoe
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|4,03 kg
|-
! Mas (karget)
|4,70 kg
|-
! Hirder
|630 mm (lamm pleget), 833 mm (lamm dibleget)
|-
! Hirder ar c'hanol
|250 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Hed-tenn pleustrek
|100 m
|-
! Tizh ar boledoù V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|380 m/s
|-
! Lusk-tennañ
|500 tenn/mn
|-
! Endalc'h
|Karger fiñv 32 gartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|A
|-
|}
Ar '''Maschinenpistole 40''', anvet alies '''MP40''', zo ur [[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]] alaman kambret evit ar [[munision]] [[9 × 19 mm Parabellum]]. Deveret eo eus an '''MP38''' hag eus an '''MP 38-40'''. Ar memes doare [[Kulasenn (armoù-tan)|kulasenn]] zigor hag hini an MP38 he deus met simploc'h e oa he froduiñ. Ouzhpenn 1,2 milion a MP38, MP 38-40 hag MP40 zo bet produet en Istor. Unan eus armoù hiniennel anavezetañ an [[Eil Brezel-bed]] eo.

== Istor ==
An MP38, MP 38-40 hag MP 40 a voe ijinet gant Heinrich Vollmer en uzin armoù [[ERMA]] (Erfurter Maschinenfabrik Geipel) en [[Erfurt]]. Diazezet e oa war an MP36, ijinet gant [[Hugo Schmeisser]]. Lesanvet e voe dre fazi an MP 40 « Schmeisser » gant ar soudarded stadunanat, pa ne oa ket eñ ijinour an arm&lt;ref&gt;{{Fr}} HENROTIN Gérard, ''Le pistolet mitrailleur allemand MP40 expliqué'', HLebooks.com, 2016&lt;/ref&gt;.

Produet e voe en uzinoù ERMA, gant [[C. G. Haenel]] e [[Suhl]] ([[Alamagn]]) ha gant an embregerezh [[Steyr Arms|Steyr]] e [[Steyr]] ([[Aostria]]) betek miz Here 1944. {{formatnum:746000}} skouerenn anezhi a voe savet.

== Deskrivadur ==
E dibenn ar bloavezhioù 1930 e voulc'has an [[Trede Reich]] produiñ e brasniver an MP38, he doa diskouezet bezañ talvoudus war dachennoù-emgann [[Brezel Spagn]].

An MP 38 a oa an arm kentañ er bed dezhañ ul [[Lamm (arm-tan)|lamm]] blegus e dir. Ur perzh mat e oa hervez ar [[Wehrmacht]] peogwir e oa akomotoc'h d'ar soudarded karget e-barzh kirri-houarnet evit ar [[Blitzkrieg]] da zont. 

Dre uzinaj e veze produet an MP 38, setu e ranked kaout labourerien stummet mat ha danvezioù kentañ a galite uhel evit he sevel. Gwellaet e voe ar jeu gant an MP 38-40, met en ur zegas teknikoù-produiñ nevez (koagañ, soudadur dre boentoù) evit an MP40 e c'hellas Alamagn produiñ anezhe e brasniver.

An MP38-40 a zegase araokadennoù bras e-keñver ar pistolennoù-mindrailher all produet betek neuze. Ouzhpenn al lamm blegus e voe implijet [[bakelit]], marc'hadmatoc'h hag aesoc'h da labourat evit ar c'hoad, evit ar grogenn ha plakennoù an dornell. [[Aluminiom]] ha dir koaget a voe implijet forzhik en MP38 hag en MP40 ivez.

Dasparzhet mat e oa pouez an arm etre an dornell ha toull ar [[Karger (armoù-tan)|c'harger]], ha kempouez e oa an MP 40. Ne oa ket uhel-tre he [[lusk-tennañ]] (500 tenn/mn). Abalamour da se e oa stabil a-walc'h pa veze tennet ganti a-dennadegoù.

Daou si nes a oa gant an MP 40 memestra. En he [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] e oa dasparzhet an 32 gartouchenn war div golonenn pa oa pourveziet an arm war ur golonenn nemetken e krec'h ar c'harger. Pa oa lous ar c'hartouchennoù e c'hoarveze dezhe pegañ an eil ouzh eben ha chom a rae bout an arm. Kudennoù surentez a oa ivez dre ma ne c'halled ket stankañ ar [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]] war stummoù kentañ an arm : a-wechoù e c'hoarveze d'ur gartouchenn bezañ kambret hec'h-unan ha riskloù a oa e vefe tennet ur boled en ur mod dic'hortoz. Adalek 1941 e voe ouzhpennet ur sistem da stankañ ar gulasenn war an armoù nevez-produet.

== Implij ==
Soñjet e oa bet reiñ pistolennoù-mindrailher MP 38 da vagadoù ar c'hirri-houarnet nemetken, met dre ma reas berzh e voe implijet tamm-ha-tamm gant rannoù all eus an arme alaman. Daoust d'ar pezh a weler er filmoù istorel a-wechoù, ne oa ket pourveziet an holl soudarded alaman gant MP40 : peurliesañ e veze unan gant an is-ofiser a oa e penn ur gevrenn hag e rae ar soudarded all gant karabinennoù [[Karabiner 98k|Mauser 98k]] kentoc'h.

C'hwec'h karger a veze pourveziet gant pep arm. Ar soudarded alaman a oa war o lifre div c'hodellad tri c'harger, unan a bep tu d'o c'hof.
[[Restr:Bundesarchiv_Bild_101I-278-0899-26,_Russland,_Soldat_mit_MP_40_im_Schnee.jpg|thumb|Ur soudard alaman gantañ un MP40 (Rusia, 1944).]]

== Goude an Eil Brezel-bed ==
Ul lod eus an MP40 a voe kaset da [[Palestina|Balestina]] goude ar brezel evit pourveziañ an [[Tsahal|arme israelian]] da zont. [[Harz-lamm|Harzlammerien]] ar vro a implijas an arm en ur mod ofisiel betek 1956.

An [[Arme Frañs|arme c'hall]] a implijas kalz MP40 ivez da vare [[Kentañ brezel Indez-Sina|brezel Indez-Sina]]. Priziet e oa gant an harzlammerien. Er bloavezhioù 1960 e voe tennet an arm eus stokoù an arme.

Skouerennoù eus an MP40 a voe implijet e 1999 da vare brezel [[Kosovo]]. Lod a zo bet gwelet memes en emgannoù [[brezel Siria]] e fin ar bloavezhioù 2010&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.thefirearmblog.com/blog/2017/04/06/mp40-sub-machine-gun-syria/ MP40 sub-machine gun in Syria]'' war ''TheFireArmBlog.com,'' 06/04/2017 (lennet d'ar 24/01/2024)&lt;/ref&gt;.

== Liammoù diavaez ==
* {{En}} ''[https://web.archive.org/web/20240124144301/https://www.mp40.nl/index.php?page=welcome Die Maschinenpistole 40]'', ul lec'hienn gouestlet penn-da-benn da istor an MP40

== Levrlennadur ==
* {{En}} GUILLOU Luc, ''German Submachine Guns 1918-1945'', Schiffer Publishing, 80 p. ISBN 9780764354861
* {{Fr}} ''LES PM ALLEMANDS 1918/1945'', Gazette des Armes HS n°19, miz Even 2012, 80 p.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Patrom:WW2ALATroad}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù-mindrailher]]
[[Rummad:Armoù Alamagn]]
[[Rummad:Armoù alaman an Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina]]</text>
      <sha1>sm66u12prl6y2zefzt9sm7oh5wxfeh8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201446</id>
      <parentid>2201433</parentid>
      <timestamp>2026-10-05T10:47:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>/* Goude an Eil Brezel-bed */</comment>
      <origin>2201446</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6528" sha1="2g7ow3bnuv6usc153lcoi00q24pqkxx" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Maschinenpistole 40|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:MP 40 AYF 2.JPG|frameless|280x280px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;Ur '''Maschinenpistole 40'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! Bro
|{{Trede Reich}}
|-
! Doare
|[[Pistolenn-vindrailher]] aotomatek
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl
|-  
! [[Munision]]
|[[9 × 19 mm Parabellum]]
|-
! Produerien
|[[ERMA]]&lt;br&gt;[[Steyr Arms|Steyr]]&lt;br&gt;[[C. G. Haenel|Haenel]]
|-
! Mare implij
|1940–1945 (gant an Trede Reich), brezelioù all dibaoe
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|4,03 kg
|-
! Mas (karget)
|4,70 kg
|-
! Hirder
|630 mm (lamm pleget), 833 mm (lamm dibleget)
|-
! Hirder ar c'hanol
|250 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Hed-tenn pleustrek
|100 m
|-
! Tizh ar boledoù V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|380 m/s
|-
! Lusk-tennañ
|500 tenn/mn
|-
! Endalc'h
|Karger fiñv 32 gartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|A
|-
|}
Ar '''Maschinenpistole 40''', anvet alies '''MP40''', zo ur [[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]] alaman kambret evit ar [[munision]] [[9 × 19 mm Parabellum]]. Deveret eo eus an '''MP38''' hag eus an '''MP 38-40'''. Ar memes doare [[Kulasenn (armoù-tan)|kulasenn]] zigor hag hini an MP38 he deus met simploc'h e oa he froduiñ. Ouzhpenn 1,2 milion a MP38, MP 38-40 hag MP40 zo bet produet en Istor. Unan eus armoù hiniennel anavezetañ an [[Eil Brezel-bed]] eo.

== Istor ==
An MP38, MP 38-40 hag MP 40 a voe ijinet gant Heinrich Vollmer en uzin armoù [[ERMA]] (Erfurter Maschinenfabrik Geipel) en [[Erfurt]]. Diazezet e oa war an MP36, ijinet gant [[Hugo Schmeisser]]. Lesanvet e voe dre fazi an MP 40 « Schmeisser » gant ar soudarded stadunanat, pa ne oa ket eñ ijinour an arm&lt;ref&gt;{{Fr}} HENROTIN Gérard, ''Le pistolet mitrailleur allemand MP40 expliqué'', HLebooks.com, 2016&lt;/ref&gt;.

Produet e voe en uzinoù ERMA, gant [[C. G. Haenel]] e [[Suhl]] ([[Alamagn]]) ha gant an embregerezh [[Steyr Arms|Steyr]] e [[Steyr]] ([[Aostria]]) betek miz Here 1944. {{formatnum:746000}} skouerenn anezhi a voe savet.

== Deskrivadur ==
E dibenn ar bloavezhioù 1930 e voulc'has an [[Trede Reich]] produiñ e brasniver an MP38, he doa diskouezet bezañ talvoudus war dachennoù-emgann [[Brezel Spagn]].

An MP 38 a oa an arm kentañ er bed dezhañ ul [[Lamm (arm-tan)|lamm]] blegus e dir. Ur perzh mat e oa hervez ar [[Wehrmacht]] peogwir e oa akomotoc'h d'ar soudarded karget e-barzh kirri-houarnet evit ar [[Blitzkrieg]] da zont. 

Dre uzinaj e veze produet an MP 38, setu e ranked kaout labourerien stummet mat ha danvezioù kentañ a galite uhel evit he sevel. Gwellaet e voe ar jeu gant an MP 38-40, met en ur zegas teknikoù-produiñ nevez (koagañ, soudadur dre boentoù) evit an MP40 e c'hellas Alamagn produiñ anezhe e brasniver.

An MP38-40 a zegase araokadennoù bras e-keñver ar pistolennoù-mindrailher all produet betek neuze. Ouzhpenn al lamm blegus e voe implijet [[bakelit]], marc'hadmatoc'h hag aesoc'h da labourat evit ar c'hoad, evit ar grogenn ha plakennoù an dornell. [[Aluminiom]] ha dir koaget a voe implijet forzhik en MP38 hag en MP40 ivez.

Dasparzhet mat e oa pouez an arm etre an dornell ha toull ar [[Karger (armoù-tan)|c'harger]], ha kempouez e oa an MP 40. Ne oa ket uhel-tre he [[lusk-tennañ]] (500 tenn/mn). Abalamour da se e oa stabil a-walc'h pa veze tennet ganti a-dennadegoù.

Daou si nes a oa gant an MP 40 memestra. En he [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] e oa dasparzhet an 32 gartouchenn war div golonenn pa oa pourveziet an arm war ur golonenn nemetken e krec'h ar c'harger. Pa oa lous ar c'hartouchennoù e c'hoarveze dezhe pegañ an eil ouzh eben ha chom a rae bout an arm. Kudennoù surentez a oa ivez dre ma ne c'halled ket stankañ ar [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]] war stummoù kentañ an arm : a-wechoù e c'hoarveze d'ur gartouchenn bezañ kambret hec'h-unan ha riskloù a oa e vefe tennet ur boled en ur mod dic'hortoz. Adalek 1941 e voe ouzhpennet ur sistem da stankañ ar gulasenn war an armoù nevez-produet.

== Implij ==
Soñjet e oa bet reiñ pistolennoù-mindrailher MP 38 da vagadoù ar c'hirri-houarnet nemetken, met dre ma reas berzh e voe implijet tamm-ha-tamm gant rannoù all eus an arme alaman. Daoust d'ar pezh a weler er filmoù istorel a-wechoù, ne oa ket pourveziet an holl soudarded alaman gant MP40 : peurliesañ e veze unan gant an is-ofiser a oa e penn ur gevrenn hag e rae ar soudarded all gant karabinennoù [[Karabiner 98k|Mauser 98k]] kentoc'h.

C'hwec'h karger a veze pourveziet gant pep arm. Ar soudarded alaman a oa war o lifre div c'hodellad tri c'harger, unan a bep tu d'o c'hof.
[[Restr:Bundesarchiv_Bild_101I-278-0899-26,_Russland,_Soldat_mit_MP_40_im_Schnee.jpg|thumb|Ur soudard alaman gantañ un MP40 (Rusia, 1944).]]

== Goude an Eil Brezel-bed ==
Ul lod eus an MP40 a voe kaset da [[Palestina|Balestina]] goude ar brezel evit pourveziañ an [[Tsahal|arme israelian]] da zont. [[Harzlammer milourel|Harzlammerien]] ar vro a implijas an arm en ur mod ofisiel betek 1956.

An [[Arme Frañs|arme c'hall]] a implijas kalz MP40 ivez da vare [[Kentañ brezel Indez-Sina|brezel Indez-Sina]]. Priziet e oa gant an harzlammerien. Er bloavezhioù 1960 e voe tennet an arm eus stokoù an arme.

Skouerennoù eus an MP40 a voe implijet e 1999 da vare brezel [[Kosovo]]. Lod a zo bet gwelet memes en emgannoù [[brezel Siria]] e fin ar bloavezhioù 2010&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.thefirearmblog.com/blog/2017/04/06/mp40-sub-machine-gun-syria/ MP40 sub-machine gun in Syria]'' war ''TheFireArmBlog.com,'' 06/04/2017 (lennet d'ar 24/01/2024)&lt;/ref&gt;.

== Liammoù diavaez ==
* {{En}} ''[https://web.archive.org/web/20240124144301/https://www.mp40.nl/index.php?page=welcome Die Maschinenpistole 40]'', ul lec'hienn gouestlet penn-da-benn da istor an MP40

== Levrlennadur ==
* {{En}} GUILLOU Luc, ''German Submachine Guns 1918-1945'', Schiffer Publishing, 80 p. ISBN 9780764354861
* {{Fr}} ''LES PM ALLEMANDS 1918/1945'', Gazette des Armes HS n°19, miz Even 2012, 80 p.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Patrom:WW2ALATroad}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù-mindrailher]]
[[Rummad:Armoù Alamagn]]
[[Rummad:Armoù alaman an Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina]]</text>
      <sha1>2g7ow3bnuv6usc153lcoi00q24pqkxx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201447</id>
      <parentid>2201446</parentid>
      <timestamp>2026-10-05T10:49:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201447</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6537" sha1="o47a86gistq2tdtbb2ilzjd3rvxhdvv" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Maschinenpistole 40|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:MP 40 AYF 2.JPG|frameless|280x280px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;Ur '''Maschinenpistole 40'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! Bro
|{{Trede Reich}}
|-
! Doare
|[[Pistolenn-vindrailher]] aotomatek
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl
|-  
! [[Munision]]
|[[9 × 19 mm Parabellum]]
|-
! Produerien
|[[ERMA]]&lt;br&gt;[[Steyr Arms|Steyr]]&lt;br&gt;[[C. G. Haenel|Haenel]]
|-
! Mare implij
|1940–1945 (gant an Trede Reich), brezelioù all dibaoe
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|4,03 kg
|-
! Mas (karget)
|4,70 kg
|-
! Hirder
|630 mm (lamm pleget), 833 mm (lamm dibleget)
|-
! Hirder ar c'hanol
|250 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Hed-tenn pleustrek
|100 m
|-
! Tizh ar boledoù V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|380 m/s
|-
! Lusk-tennañ
|500 tenn/mn
|-
! Endalc'h
|Karger fiñv 32 gartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|A
|-
|}
Ar '''Maschinenpistole 40''', anvet alies '''MP40''', zo ur [[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]] alaman kambret evit ar [[munision]] [[9 × 19 mm Parabellum]]. Deveret eo eus an '''MP38''' hag eus an '''MP 38-40'''. Ar memes doare [[Kulasenn (armoù-tan)|kulasenn]] zigor hag hini an MP38 he deus met simploc'h e oa he froduiñ. Ouzhpenn 1,2 milion a MP38, MP 38-40 hag MP40 zo bet produet en Istor. Unan eus armoù hiniennel anavezetañ an [[Eil Brezel-bed]] eo.

== Istor ==
An MP38, MP 38-40 hag MP 40 a voe ijinet gant Heinrich Vollmer en uzin armoù [[ERMA]] (Erfurter Maschinenfabrik Geipel) en [[Erfurt]]. Diazezet e oa war an MP36, ijinet gant [[Hugo Schmeisser]]. Lesanvet e voe dre fazi an MP 40 « Schmeisser » gant ar soudarded stadunanat, pa ne oa ket eñ ijinour an arm&lt;ref&gt;{{Fr}} HENROTIN Gérard, ''Le pistolet mitrailleur allemand MP40 expliqué'', HLebooks.com, 2016&lt;/ref&gt;.

Produet e voe en uzinoù ERMA, gant [[C. G. Haenel]] e [[Suhl]] ([[Alamagn]]) ha gant an embregerezh [[Steyr Arms|Steyr]] e [[Steyr]] ([[Aostria]]) betek miz Here 1944. {{formatnum:746000}} skouerenn anezhi a voe savet.

== Deskrivadur ==
E dibenn ar bloavezhioù 1930 e voulc'has an [[Trede Reich]] produiñ e brasniver an MP38, he doa diskouezet bezañ talvoudus war dachennoù-emgann [[Brezel Spagn]].

An MP 38 a oa an arm kentañ er bed dezhañ ul [[Lamm (arm-tan)|lamm]] blegus e dir. Ur perzh mat e oa hervez ar [[Wehrmacht]] peogwir e oa akomotoc'h d'ar soudarded karget e-barzh kirri-houarnet evit ar [[Blitzkrieg]] da zont. 

Dre uzinaj e veze produet an MP 38, setu e ranked kaout labourerien stummet mat ha danvezioù kentañ a galite uhel evit he sevel. Gwellaet e voe ar jeu gant an MP 38-40, met en ur zegas teknikoù-produiñ nevez (koagañ, soudadur dre boentoù) evit an MP40 e c'hellas Alamagn produiñ anezhe e brasniver.

An MP38-40 a zegase araokadennoù bras e-keñver ar pistolennoù-mindrailher all produet betek neuze. Ouzhpenn al lamm blegus e voe implijet [[bakelit]], marc'hadmatoc'h hag aesoc'h da labourat evit ar c'hoad, evit ar grogenn ha plakennoù an dornell. [[Aluminiom]] ha dir koaget a voe implijet forzhik en MP38 hag en MP40 ivez.

Dasparzhet mat e oa pouez an arm etre an dornell ha toull ar [[Karger (armoù-tan)|c'harger]], ha kempouez e oa an MP 40. Ne oa ket uhel-tre he [[lusk-tennañ]] (500 tenn/mn). Abalamour da se e oa stabil a-walc'h pa veze tennet ganti a-dennadegoù.

Daou si nes a oa gant an MP 40 memestra. En he [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] e oa dasparzhet an 32 gartouchenn war div golonenn pa oa pourveziet an arm war ur golonenn nemetken e krec'h ar c'harger. Pa oa lous ar c'hartouchennoù e c'hoarveze dezhe pegañ an eil ouzh eben ha chom a rae bout an arm. Kudennoù surentez a oa ivez dre ma ne c'halled ket stankañ ar [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]] war stummoù kentañ an arm : a-wechoù e c'hoarveze d'ur gartouchenn bezañ kambret hec'h-unan ha riskloù a oa e vefe tennet ur boled en ur mod dic'hortoz. Adalek 1941 e voe ouzhpennet ur sistem da stankañ ar gulasenn war an armoù nevez-produet.

== Implij ==
Soñjet e oa bet reiñ pistolennoù-mindrailher MP 38 da vagadoù ar c'hirri-houarnet nemetken, met dre ma reas berzh e voe implijet tamm-ha-tamm gant rannoù all eus an arme alaman. Daoust d'ar pezh a weler er filmoù istorel a-wechoù, ne oa ket pourveziet an holl soudarded alaman gant MP40 : peurliesañ e veze unan gant an is-ofiser a oa e penn ur gevrenn hag e rae ar soudarded all gant karabinennoù [[Karabiner 98k|Mauser 98k]] kentoc'h.

C'hwec'h karger a veze pourveziet gant pep arm. Ar soudarded alaman a oa war o lifre div c'hodellad tri c'harger, unan a bep tu d'o c'hof.
[[Restr:Bundesarchiv_Bild_101I-278-0899-26,_Russland,_Soldat_mit_MP_40_im_Schnee.jpg|thumb|Ur soudard alaman gantañ un MP40 (Rusia, 1944).]]

== Goude an Eil Brezel-bed ==
Ul lod eus an MP40 a voe kaset da [[Palestina|Balestina]] goude ar brezel evit pourveziañ an [[Tsahal|arme israelian]] da zont. [[Harzlammer milourel|Harzlammerien]] ar vro a implijas an arm en ur mod ofisiel betek 1956.

An [[Arme Frañs|arme c'hall]] a implijas kalz MP40 ivez da vare [[Kentañ brezel Indez-Sina|brezel Indez-Sina]]. Priziet e oa gant an harzlammerien. Er bloavezhioù 1960 e voe tennet an arm eus stokoù an arme.

Skouerennoù eus an MP40 a voe implijet e 1999 da vare brezel [[Kosovo]]. Lod a zo bet gwelet memes en emgannoù [[brezel diabarzh Siria]] e fin ar bloavezhioù 2010&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.thefirearmblog.com/blog/2017/04/06/mp40-sub-machine-gun-syria/ MP40 sub-machine gun in Syria]'' war ''TheFireArmBlog.com,'' 06/04/2017 (lennet d'ar 24/01/2024)&lt;/ref&gt;.

== Liammoù diavaez ==
* {{En}} ''[https://web.archive.org/web/20240124144301/https://www.mp40.nl/index.php?page=welcome Die Maschinenpistole 40]'', ul lec'hienn gouestlet penn-da-benn da istor an MP40

== Levrlennadur ==
* {{En}} GUILLOU Luc, ''German Submachine Guns 1918-1945'', Schiffer Publishing, 80 p. ISBN 9780764354861
* {{Fr}} ''LES PM ALLEMANDS 1918/1945'', Gazette des Armes HS n°19, miz Even 2012, 80 p.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Patrom:WW2ALATroad}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù-mindrailher]]
[[Rummad:Armoù Alamagn]]
[[Rummad:Armoù alaman an Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina]]</text>
      <sha1>o47a86gistq2tdtbb2ilzjd3rvxhdvv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Porched:Armoù-tan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>170211</id>
    <revision>
      <id>2201379</id>
      <parentid>2201280</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T15:42:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2201379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37889" sha1="5p8z565cfen8hh82vkox94mv6l34n0r" xml:space="preserve">__NOTOC__
{|width=&quot;100%&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;4&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&amp;Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:150%;&quot;&gt;[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:100%;&quot;&gt;
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.

'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
&lt;/div&gt;
| align=&quot;right&quot; valign=&quot;center&quot;|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''ARMOÙ'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==

=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] •  [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[CZ 550]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR7 / FR8]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Snipex T-Rex]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[VSS Vintorez]] • [[Werder M1869]]

=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[LMT MARS]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]

=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]]

=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]

=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]

=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] ===
[[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]

=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[ArmaLite AR-7]] • [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Browning BLR]] • [[Browning SA-22]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[Gyrojet]] • [[Haenel CR]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser DSM 34]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]]

=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG3]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]

=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger &amp; Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • Danuvia 39M / 43M • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]


| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==

=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]]  • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • [[Ruger-5.7]] '''• SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] •  '''SACM :'''  [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer &amp; Sohn :''' [[Sauer &amp; Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 41]] • [[Smith &amp; Wesson Model 52]] • [[Smith &amp; Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien all :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Charola y Anitua (pistolenn)|Charola y Anitua]] • [[Coonan (pistolenn)|Coonan]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Gyrojet]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] •  [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]]

=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[FN Barracuda]] • [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] • '''MAS :''' [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger New Vaquero]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 3]] • [[Smith &amp; Wesson Model 10]] • [[Smith &amp; Wesson Model 14]] • [[Smith &amp; Wesson Model 17]] • [[Smith &amp; Wesson Model 19]] • [[Smith &amp; Wesson Model 27]] • [[Smith &amp; Wesson Model 28]] • [[Smith &amp; Wesson Model 29]] • [[Smith &amp; Wesson Model 36]] • [[Smith &amp; Wesson Model 53]] • [[Smith &amp; Wesson Model 60]] • [[Smith &amp; Wesson Model 64]] • [[Smith &amp; Wesson Model 460]] • [[Smith &amp; Wesson Model 500]] • [[Smith &amp; Wesson Model 686]] • '''Produerien all :''' [[Enfield No. 2]] • [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast &amp; Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] 

== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]

== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]

== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]

== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]

== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]

== Armoù hiron hag ispisial ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]]
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;left&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]

=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]

=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===

* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Automatic]] • [[.22 WMR]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.260 Remington]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[.303 Savage]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&amp;R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&amp;W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&amp;W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Short Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&amp;W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&amp;W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&amp;W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&amp;W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&amp;W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6 mm Remington]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} :  [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]]  • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]]  • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[9 × 39 mm]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&amp;H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&amp;H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} :  [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 &lt;abbr&gt;mm&lt;/abbr&gt; B]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Spagn}} : [[5 mm Clément]] • [[7 mm Charola]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Kanada}} : [[.280 Ross]]
* {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]

=== Dre rummad kalibroù ===
[[.22 (rummad kalibroù)|.22]] • [[.38 (rummad kalibroù)|.38]] • [[.44 (rummad kalibroù)|.44]] • [[5 mm (rummad kalibroù)|5 mm]] • [[6 mm (rummad kalibroù)|6 mm]] • [[7 mm (rummad kalibroù)|7 mm]] • [[8 mm (rummad kalibroù)|8 mm]] • [[9 mm (rummad kalibroù)|9 mm]] • [[10 mm (rummad kalibroù)|10 mm]]
|}
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;

|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TEKNIK'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]

=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Boled strishaet]] • [[Buker poent ruz]] •  [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] • ''[[Takedown]]''

=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • [[Bruzunadur (armamant)|Bruzunadur]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] •  ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===

==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler &amp; Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe &amp; Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer &amp; Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • [[Weihrauch &amp; Weihrauch]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] •  {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Charola y Anitua]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] •  [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis &amp; Company|Inglis]] • [[Ross Rifle Company|Ross]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland &amp; Holland]] • [[James Purdey &amp; Sons|Purdey]] • [[John Rigby &amp; Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley &amp; Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[TsNIITotchMach]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Charter Arms]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg &amp; Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Sturm, Ruger &amp; Co.|Ruger]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith &amp; Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger &amp; Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[XADO]] • [[Fort (embregerezh)|Fort]]

==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier &amp; Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]

==== Dafar all ====
[[Schmidt &amp; Bender]]

==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage &amp; Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]

=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[T. C. Johnson]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Samuel Johannes Pauly|Samuel Pauly]] • [[John Pedersen]] • [[Franz Pfannl]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]]
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |

=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Liège]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]]

==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns &amp; Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''

==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] •  [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]

=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' •  [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''

=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]

==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]

|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''RUMMADOÙ'''&lt;/div&gt;

[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]

==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]

'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]

'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]

==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]

|}
&lt;br&gt;
{{Porchedoù roll}}

[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]</text>
      <sha1>5p8z565cfen8hh82vkox94mv6l34n0r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201380</id>
      <parentid>2201379</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T15:42:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2201380</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37893" sha1="hjzte0y42qtkypag3cc17ve6usg3gp3" xml:space="preserve">__NOTOC__
{|width=&quot;100%&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;4&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&amp;Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:150%;&quot;&gt;[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:100%;&quot;&gt;
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.

'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
&lt;/div&gt;
| align=&quot;right&quot; valign=&quot;center&quot;|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''ARMOÙ'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==

=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] •  [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[CZ 550]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR7 / FR8]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Snipex T-Rex]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[VSS Vintorez]] • [[Werder M1869]]

=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[LMT MARS]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]

=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]]

=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]

=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]

=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] ===
[[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]

=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[ArmaLite AR-7]] • [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Browning BLR]] • [[Browning SA-22]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[Gyrojet]] • [[Haenel CR]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser DSM 34]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]]

=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG3]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]

=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger &amp; Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[Danuvia 39M / 43M]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]


| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==

=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]]  • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • [[Ruger-5.7]] '''• SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] •  '''SACM :'''  [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer &amp; Sohn :''' [[Sauer &amp; Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 41]] • [[Smith &amp; Wesson Model 52]] • [[Smith &amp; Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien all :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Charola y Anitua (pistolenn)|Charola y Anitua]] • [[Coonan (pistolenn)|Coonan]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Gyrojet]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] •  [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]]

=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[FN Barracuda]] • [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] • '''MAS :''' [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger New Vaquero]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 3]] • [[Smith &amp; Wesson Model 10]] • [[Smith &amp; Wesson Model 14]] • [[Smith &amp; Wesson Model 17]] • [[Smith &amp; Wesson Model 19]] • [[Smith &amp; Wesson Model 27]] • [[Smith &amp; Wesson Model 28]] • [[Smith &amp; Wesson Model 29]] • [[Smith &amp; Wesson Model 36]] • [[Smith &amp; Wesson Model 53]] • [[Smith &amp; Wesson Model 60]] • [[Smith &amp; Wesson Model 64]] • [[Smith &amp; Wesson Model 460]] • [[Smith &amp; Wesson Model 500]] • [[Smith &amp; Wesson Model 686]] • '''Produerien all :''' [[Enfield No. 2]] • [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast &amp; Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] 

== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]

== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]

== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]

== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]

== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]

== Armoù hiron hag ispisial ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]]
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;left&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]

=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]

=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===

* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Automatic]] • [[.22 WMR]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.260 Remington]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[.303 Savage]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&amp;R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&amp;W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&amp;W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Short Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&amp;W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&amp;W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&amp;W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&amp;W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&amp;W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6 mm Remington]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} :  [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]]  • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]]  • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[9 × 39 mm]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&amp;H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&amp;H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} :  [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 &lt;abbr&gt;mm&lt;/abbr&gt; B]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Spagn}} : [[5 mm Clément]] • [[7 mm Charola]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Kanada}} : [[.280 Ross]]
* {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]

=== Dre rummad kalibroù ===
[[.22 (rummad kalibroù)|.22]] • [[.38 (rummad kalibroù)|.38]] • [[.44 (rummad kalibroù)|.44]] • [[5 mm (rummad kalibroù)|5 mm]] • [[6 mm (rummad kalibroù)|6 mm]] • [[7 mm (rummad kalibroù)|7 mm]] • [[8 mm (rummad kalibroù)|8 mm]] • [[9 mm (rummad kalibroù)|9 mm]] • [[10 mm (rummad kalibroù)|10 mm]]
|}
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;

|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TEKNIK'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]

=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Boled strishaet]] • [[Buker poent ruz]] •  [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] • ''[[Takedown]]''

=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • [[Bruzunadur (armamant)|Bruzunadur]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] •  ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===

==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler &amp; Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe &amp; Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer &amp; Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • [[Weihrauch &amp; Weihrauch]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] •  {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Charola y Anitua]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] •  [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis &amp; Company|Inglis]] • [[Ross Rifle Company|Ross]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland &amp; Holland]] • [[James Purdey &amp; Sons|Purdey]] • [[John Rigby &amp; Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley &amp; Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[TsNIITotchMach]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Charter Arms]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg &amp; Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Sturm, Ruger &amp; Co.|Ruger]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith &amp; Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger &amp; Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[XADO]] • [[Fort (embregerezh)|Fort]]

==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier &amp; Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]

==== Dafar all ====
[[Schmidt &amp; Bender]]

==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage &amp; Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]

=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[T. C. Johnson]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Samuel Johannes Pauly|Samuel Pauly]] • [[John Pedersen]] • [[Franz Pfannl]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]]
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |

=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Liège]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]]

==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns &amp; Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''

==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] •  [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]

=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' •  [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''

=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]

==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]

|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''RUMMADOÙ'''&lt;/div&gt;

[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]

==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]

'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]

'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]

==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]

|}
&lt;br&gt;
{{Porchedoù roll}}

[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]</text>
      <sha1>hjzte0y42qtkypag3cc17ve6usg3gp3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201432</id>
      <parentid>2201380</parentid>
      <timestamp>2026-10-05T06:12:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2201432</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37894" sha1="n28yxmulvduz6b9z55ic8mpgvv8c2le" xml:space="preserve">__NOTOC__
{|width=&quot;100%&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;4&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&amp;Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:150%;&quot;&gt;[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:100%;&quot;&gt;
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.

'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
&lt;/div&gt;
| align=&quot;right&quot; valign=&quot;center&quot;|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''ARMOÙ'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==

=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] •  [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[CZ 550]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR7 / FR8]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Snipex T-Rex]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[VSS Vintorez]] • [[Werder M1869]]

=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[LMT MARS]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]

=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]]

=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]

=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]

=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] ===
[[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]

=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[ArmaLite AR-7]] • [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Browning BLR]] • [[Browning SA-22]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[Gyrojet]] • [[Haenel CR]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser DSM 34]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]]

=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG3]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]

=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP 35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger &amp; Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[Danuvia 39M / 43M]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]


| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==

=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]]  • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • [[Ruger-5.7]] '''• SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] •  '''SACM :'''  [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer &amp; Sohn :''' [[Sauer &amp; Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 41]] • [[Smith &amp; Wesson Model 52]] • [[Smith &amp; Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien all :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Charola y Anitua (pistolenn)|Charola y Anitua]] • [[Coonan (pistolenn)|Coonan]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Gyrojet]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] •  [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]]

=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[FN Barracuda]] • [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] • '''MAS :''' [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger New Vaquero]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 3]] • [[Smith &amp; Wesson Model 10]] • [[Smith &amp; Wesson Model 14]] • [[Smith &amp; Wesson Model 17]] • [[Smith &amp; Wesson Model 19]] • [[Smith &amp; Wesson Model 27]] • [[Smith &amp; Wesson Model 28]] • [[Smith &amp; Wesson Model 29]] • [[Smith &amp; Wesson Model 36]] • [[Smith &amp; Wesson Model 53]] • [[Smith &amp; Wesson Model 60]] • [[Smith &amp; Wesson Model 64]] • [[Smith &amp; Wesson Model 460]] • [[Smith &amp; Wesson Model 500]] • [[Smith &amp; Wesson Model 686]] • '''Produerien all :''' [[Enfield No. 2]] • [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast &amp; Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] 

== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]

== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]

== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]

== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]

== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]

== Armoù hiron hag ispisial ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]]
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;left&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]

=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]

=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===

* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Automatic]] • [[.22 WMR]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.260 Remington]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[.303 Savage]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&amp;R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&amp;W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&amp;W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Short Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&amp;W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&amp;W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&amp;W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&amp;W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&amp;W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6 mm Remington]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} :  [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]]  • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]]  • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[9 × 39 mm]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&amp;H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&amp;H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} :  [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 &lt;abbr&gt;mm&lt;/abbr&gt; B]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Spagn}} : [[5 mm Clément]] • [[7 mm Charola]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Kanada}} : [[.280 Ross]]
* {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]

=== Dre rummad kalibroù ===
[[.22 (rummad kalibroù)|.22]] • [[.38 (rummad kalibroù)|.38]] • [[.44 (rummad kalibroù)|.44]] • [[5 mm (rummad kalibroù)|5 mm]] • [[6 mm (rummad kalibroù)|6 mm]] • [[7 mm (rummad kalibroù)|7 mm]] • [[8 mm (rummad kalibroù)|8 mm]] • [[9 mm (rummad kalibroù)|9 mm]] • [[10 mm (rummad kalibroù)|10 mm]]
|}
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;

|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TEKNIK'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]

=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Boled strishaet]] • [[Buker poent ruz]] •  [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] • ''[[Takedown]]''

=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • [[Bruzunadur (armamant)|Bruzunadur]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] •  ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===

==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler &amp; Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe &amp; Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer &amp; Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • [[Weihrauch &amp; Weihrauch]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] •  {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Charola y Anitua]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] •  [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis &amp; Company|Inglis]] • [[Ross Rifle Company|Ross]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland &amp; Holland]] • [[James Purdey &amp; Sons|Purdey]] • [[John Rigby &amp; Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley &amp; Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[TsNIITotchMach]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Charter Arms]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg &amp; Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Sturm, Ruger &amp; Co.|Ruger]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith &amp; Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger &amp; Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[XADO]] • [[Fort (embregerezh)|Fort]]

==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier &amp; Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]

==== Dafar all ====
[[Schmidt &amp; Bender]]

==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage &amp; Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]

=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[T. C. Johnson]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Samuel Johannes Pauly|Samuel Pauly]] • [[John Pedersen]] • [[Franz Pfannl]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]]
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |

=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Liège]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]]

==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns &amp; Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''

==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] •  [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]

=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' •  [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''

=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]

==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]

|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''RUMMADOÙ'''&lt;/div&gt;

[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]

==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]

'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]

'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]

==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]

|}
&lt;br&gt;
{{Porchedoù roll}}

[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]</text>
      <sha1>n28yxmulvduz6b9z55ic8mpgvv8c2le</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201434</id>
      <parentid>2201432</parentid>
      <timestamp>2026-10-05T06:23:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Armoù (hervez o bro) */</comment>
      <origin>2201434</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37933" sha1="comhrgvj1qfofu6orx0lfriw3bvrxy3" xml:space="preserve">__NOTOC__
{|width=&quot;100%&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;4&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&amp;Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:150%;&quot;&gt;[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:100%;&quot;&gt;
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.

'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
&lt;/div&gt;
| align=&quot;right&quot; valign=&quot;center&quot;|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''ARMOÙ'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==

=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] •  [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[CZ 550]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR7 / FR8]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Snipex T-Rex]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[VSS Vintorez]] • [[Werder M1869]]

=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[LMT MARS]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]

=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]]

=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]

=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]

=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] ===
[[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]

=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[ArmaLite AR-7]] • [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Browning BLR]] • [[Browning SA-22]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[Gyrojet]] • [[Haenel CR]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser DSM 34]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]]

=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG3]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]

=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP 35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger &amp; Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[Danuvia 39M / 43M]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]


| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==

=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]]  • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • [[Ruger-5.7]] '''• SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] •  '''SACM :'''  [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer &amp; Sohn :''' [[Sauer &amp; Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 41]] • [[Smith &amp; Wesson Model 52]] • [[Smith &amp; Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien all :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Charola y Anitua (pistolenn)|Charola y Anitua]] • [[Coonan (pistolenn)|Coonan]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Gyrojet]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] •  [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]]

=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[FN Barracuda]] • [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] • '''MAS :''' [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger New Vaquero]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 3]] • [[Smith &amp; Wesson Model 10]] • [[Smith &amp; Wesson Model 14]] • [[Smith &amp; Wesson Model 17]] • [[Smith &amp; Wesson Model 19]] • [[Smith &amp; Wesson Model 27]] • [[Smith &amp; Wesson Model 28]] • [[Smith &amp; Wesson Model 29]] • [[Smith &amp; Wesson Model 36]] • [[Smith &amp; Wesson Model 53]] • [[Smith &amp; Wesson Model 60]] • [[Smith &amp; Wesson Model 64]] • [[Smith &amp; Wesson Model 460]] • [[Smith &amp; Wesson Model 500]] • [[Smith &amp; Wesson Model 686]] • '''Produerien all :''' [[Enfield No. 2]] • [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast &amp; Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] 

== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]

== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]

== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]

== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]

== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]

== Armoù hiron hag ispisial ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]]
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;left&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]

=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]

=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===

* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Automatic]] • [[.22 WMR]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.260 Remington]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[.303 Savage]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&amp;R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&amp;W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&amp;W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Short Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&amp;W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&amp;W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&amp;W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&amp;W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&amp;W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6 mm Remington]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} :  [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]]  • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]]  • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[9 × 39 mm]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&amp;H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&amp;H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} :  [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 &lt;abbr&gt;mm&lt;/abbr&gt; B]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Spagn}} : [[5 mm Clément]] • [[7 mm Charola]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Kanada}} : [[.280 Ross]]
* {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]

=== Dre rummad kalibroù ===
[[.22 (rummad kalibroù)|.22]] • [[.38 (rummad kalibroù)|.38]] • [[.44 (rummad kalibroù)|.44]] • [[5 mm (rummad kalibroù)|5 mm]] • [[6 mm (rummad kalibroù)|6 mm]] • [[7 mm (rummad kalibroù)|7 mm]] • [[8 mm (rummad kalibroù)|8 mm]] • [[9 mm (rummad kalibroù)|9 mm]] • [[10 mm (rummad kalibroù)|10 mm]]
|}
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;

|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TEKNIK'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]

=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Boled strishaet]] • [[Buker poent ruz]] •  [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] • ''[[Takedown]]''

=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • [[Bruzunadur (armamant)|Bruzunadur]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] •  ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===

==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler &amp; Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe &amp; Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer &amp; Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • [[Weihrauch &amp; Weihrauch]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] •  {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Charola y Anitua]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] •  [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Danmark}} : [[Schultz &amp; Larsen]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis &amp; Company|Inglis]] • [[Ross Rifle Company|Ross]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland &amp; Holland]] • [[James Purdey &amp; Sons|Purdey]] • [[John Rigby &amp; Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley &amp; Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[TsNIITotchMach]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Charter Arms]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg &amp; Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Sturm, Ruger &amp; Co.|Ruger]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith &amp; Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger &amp; Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[XADO]] • [[Fort (embregerezh)|Fort]]

==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier &amp; Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]

==== Dafar all ====
[[Schmidt &amp; Bender]]

==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage &amp; Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]

=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[T. C. Johnson]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Samuel Johannes Pauly|Samuel Pauly]] • [[John Pedersen]] • [[Franz Pfannl]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]]
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |

=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Liège]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]]

==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns &amp; Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''

==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] •  [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]

=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' •  [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''

=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]

==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]

|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''RUMMADOÙ'''&lt;/div&gt;

[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]

==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]

'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]

'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]

==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]

|}
&lt;br&gt;
{{Porchedoù roll}}

[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]</text>
      <sha1>comhrgvj1qfofu6orx0lfriw3bvrxy3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201435</id>
      <parentid>2201434</parentid>
      <timestamp>2026-10-05T07:07:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Armoù (hervez o bro) */</comment>
      <origin>2201435</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37954" sha1="nivfpdbp03yxd86fqzpssye73gwbr4j" xml:space="preserve">__NOTOC__
{|width=&quot;100%&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;4&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&amp;Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:150%;&quot;&gt;[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:100%;&quot;&gt;
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.

'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
&lt;/div&gt;
| align=&quot;right&quot; valign=&quot;center&quot;|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''ARMOÙ'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==

=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] •  [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[CZ 550]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR7 / FR8]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Snipex T-Rex]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[VSS Vintorez]] • [[Werder M1869]]

=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[LMT MARS]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]

=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]]

=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]

=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]

=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] ===
[[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]

=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[ArmaLite AR-7]] • [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Browning BLR]] • [[Browning SA-22]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[Gyrojet]] • [[Haenel CR]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser DSM 34]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]]

=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG3]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]

=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP 35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger &amp; Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[Danuvia 39M / 43M]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]


| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==

=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]]  • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • [[Ruger-5.7]] '''• SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] •  '''SACM :'''  [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer &amp; Sohn :''' [[Sauer &amp; Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 41]] • [[Smith &amp; Wesson Model 52]] • [[Smith &amp; Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien all :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Charola y Anitua (pistolenn)|Charola y Anitua]] • [[Coonan (pistolenn)|Coonan]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Gyrojet]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] •  [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]]

=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[FN Barracuda]] • [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] • '''MAS :''' [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger New Vaquero]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 3]] • [[Smith &amp; Wesson Model 10]] • [[Smith &amp; Wesson Model 14]] • [[Smith &amp; Wesson Model 17]] • [[Smith &amp; Wesson Model 19]] • [[Smith &amp; Wesson Model 27]] • [[Smith &amp; Wesson Model 28]] • [[Smith &amp; Wesson Model 29]] • [[Smith &amp; Wesson Model 36]] • [[Smith &amp; Wesson Model 53]] • [[Smith &amp; Wesson Model 60]] • [[Smith &amp; Wesson Model 64]] • [[Smith &amp; Wesson Model 460]] • [[Smith &amp; Wesson Model 500]] • [[Smith &amp; Wesson Model 686]] • '''Produerien all :''' [[Enfield No. 2]] • [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast &amp; Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] 

== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]

== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]

== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]

== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]

== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]

== Armoù hiron hag ispisial ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]]
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;left&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]

=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]

=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===

* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Automatic]] • [[.22 WMR]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.260 Remington]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[.303 Savage]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&amp;R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&amp;W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&amp;W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Short Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&amp;W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&amp;W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&amp;W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&amp;W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&amp;W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6 mm Remington]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} :  [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]]  • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]]  • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[9 × 39 mm]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&amp;H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&amp;H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} :  [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 &lt;abbr&gt;mm&lt;/abbr&gt; B]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Spagn}} : [[5 mm Clément]] • [[7 mm Charola]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Kanada}} : [[.280 Ross]]
* {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]

=== Dre rummad kalibroù ===
[[.22 (rummad kalibroù)|.22]] • [[.38 (rummad kalibroù)|.38]] • [[.44 (rummad kalibroù)|.44]] • [[5 mm (rummad kalibroù)|5 mm]] • [[6 mm (rummad kalibroù)|6 mm]] • [[7 mm (rummad kalibroù)|7 mm]] • [[8 mm (rummad kalibroù)|8 mm]] • [[9 mm (rummad kalibroù)|9 mm]] • [[10 mm (rummad kalibroù)|10 mm]]
|}
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;

|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TEKNIK'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]

=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Boled strishaet]] • [[Buker poent ruz]] •  [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] • ''[[Takedown]]''

=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • [[Bruzunadur (armamant)|Bruzunadur]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] •  ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===

==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler &amp; Koch]] • [[Junker &amp; Ruh]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe &amp; Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer &amp; Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • [[Weihrauch &amp; Weihrauch]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] •  {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Charola y Anitua]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] •  [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Danmark}} : [[Schultz &amp; Larsen]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis &amp; Company|Inglis]] • [[Ross Rifle Company|Ross]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland &amp; Holland]] • [[James Purdey &amp; Sons|Purdey]] • [[John Rigby &amp; Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley &amp; Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[TsNIITotchMach]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Charter Arms]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg &amp; Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Sturm, Ruger &amp; Co.|Ruger]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith &amp; Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger &amp; Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[XADO]] • [[Fort (embregerezh)|Fort]]

==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier &amp; Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]

==== Dafar all ====
[[Schmidt &amp; Bender]]

==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage &amp; Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]

=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[T. C. Johnson]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Samuel Johannes Pauly|Samuel Pauly]] • [[John Pedersen]] • [[Franz Pfannl]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]]
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |

=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Liège]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]]

==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns &amp; Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''

==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] •  [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]

=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' •  [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''

=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]

==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]

|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''RUMMADOÙ'''&lt;/div&gt;

[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]

==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]

'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]

'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]

==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]

|}
&lt;br&gt;
{{Porchedoù roll}}

[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]</text>
      <sha1>nivfpdbp03yxd86fqzpssye73gwbr4j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201440</id>
      <parentid>2201435</parentid>
      <timestamp>2026-10-05T07:37:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Armoù (hervez o bro) */</comment>
      <origin>2201440</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37994" sha1="9exso7rj95fbmfg0gon0i70fuz068ys" xml:space="preserve">__NOTOC__
{|width=&quot;100%&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;4&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&amp;Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:150%;&quot;&gt;[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:100%;&quot;&gt;
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.

'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
&lt;/div&gt;
| align=&quot;right&quot; valign=&quot;center&quot;|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''ARMOÙ'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==

=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] •  [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[CZ 550]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR7 / FR8]] • [[FR-F1]] • [[Gepárd (fuzuilhoù enepdafar)|Gepárd]] • [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Snipex T-Rex]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[VSS Vintorez]] • [[Werder M1869]]

=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[LMT MARS]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]

=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]]

=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ha flour o c'hanol ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli M4]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Hatsan Escort]] • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]

=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]

=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù ha karabinennoù-pomp]] ===
[[FN Trombone]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 12]] • [[Remington Model 14]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1890]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]

=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[ArmaLite AR-7]] • [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Browning BLR]] • [[Browning SA-22]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[Chiappa Double Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[Gyrojet]] • [[Haenel CR]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 336]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser DSM 34]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]]

=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG3]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]

=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP 35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger &amp; Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[Danuvia 39M / 43M]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]


| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==

=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903|FN M1903]] • [[FN Five-seveN]] • [[FN FNP]]  • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • [[Ruger-5.7]] '''• SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] •  '''SACM :'''  [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer &amp; Sohn :''' [[Sauer &amp; Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 41]] • [[Smith &amp; Wesson Model 52]] • [[Smith &amp; Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • [[Star M1914]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien all :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Auto Mag (pistolenn)|Auto Mag]] • [[Bren Ten]] • [[Charola y Anitua (pistolenn)|Charola y Anitua]] • [[Coonan (pistolenn)|Coonan]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Gyrojet]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[L.A.R. Grizzly]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] •  [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Wildey]] • [[Zigana]]

=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[FN Barracuda]] • [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] • '''MAS :''' [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger New Vaquero]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 3]] • [[Smith &amp; Wesson Model 10]] • [[Smith &amp; Wesson Model 14]] • [[Smith &amp; Wesson Model 17]] • [[Smith &amp; Wesson Model 19]] • [[Smith &amp; Wesson Model 27]] • [[Smith &amp; Wesson Model 28]] • [[Smith &amp; Wesson Model 29]] • [[Smith &amp; Wesson Model 36]] • [[Smith &amp; Wesson Model 53]] • [[Smith &amp; Wesson Model 60]] • [[Smith &amp; Wesson Model 64]] • [[Smith &amp; Wesson Model 460]] • [[Smith &amp; Wesson Model 500]] • [[Smith &amp; Wesson Model 686]] • '''Produerien all :''' [[Enfield No. 2]] • [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast &amp; Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] 

== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]

== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]

== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]

== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]

== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]

== Armoù hiron hag ispisial ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]]
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;left&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]

=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]

=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===

* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 Winchester Automatic]] • [[.22 WMR]] • [[.22 Winchester Rimfire|.22 WRF]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.260 Remington]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[.303 Savage]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&amp;R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&amp;W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&amp;W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Short Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&amp;W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&amp;W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&amp;W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&amp;W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&amp;W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6 mm Remington]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} :  [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]]  • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]]  • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[9 × 39 mm]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&amp;H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&amp;H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.416 Rigby]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} :  [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 &lt;abbr&gt;mm&lt;/abbr&gt; B]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Spagn}} : [[5 mm Clément]] • [[7 mm Charola]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Kanada}} : [[.280 Ross]]
* {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]

=== Dre rummad kalibroù ===
[[.22 (rummad kalibroù)|.22]] • [[.38 (rummad kalibroù)|.38]] • [[.44 (rummad kalibroù)|.44]] • [[5 mm (rummad kalibroù)|5 mm]] • [[6 mm (rummad kalibroù)|6 mm]] • [[7 mm (rummad kalibroù)|7 mm]] • [[8 mm (rummad kalibroù)|8 mm]] • [[9 mm (rummad kalibroù)|9 mm]] • [[10 mm (rummad kalibroù)|10 mm]]
|}
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;

|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TEKNIK'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]

=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Boled strishaet]] • [[Buker poent ruz]] •  [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn-chase]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Plom (bannadell)|Plom]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] • ''[[Takedown]]''

=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • [[Bruzunadur (armamant)|Bruzunadur]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] •  ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===

==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[Bergmann (embregerezh)|Bergmann]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler &amp; Koch]] • [[Junker &amp; Ruh]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe &amp; Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer &amp; Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • [[Weihrauch &amp; Weihrauch]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] •  {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Charola y Anitua]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] •  [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Danmark}} : [[Schultz &amp; Larsen]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis &amp; Company|Inglis]] • [[Ross Rifle Company|Ross]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland &amp; Holland]] • [[James Purdey &amp; Sons|Purdey]] • [[John Rigby &amp; Company|Rigby]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley &amp; Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[TsNIITotchMach]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Auto Mag (embregerezh)|Auto Mag]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Charter Arms]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg &amp; Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Sturm, Ruger &amp; Co.|Ruger]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith &amp; Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stevens Arms|Stevens]] • [[Stoeger]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger &amp; Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[XADO]] • [[Fort (embregerezh)|Fort]]

==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[MFS Ammunition|MFS]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[Rock Chuck Bullet Swage|RCBS]] • [[RWS]] • [[Sellier &amp; Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]

==== Dafar all ====
[[Schmidt &amp; Bender]]

==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage &amp; Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]

=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[T. C. Johnson]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Samuel Johannes Pauly|Samuel Pauly]] • [[John Pedersen]] • [[Franz Pfannl]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]]
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |

=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Cody Firearms Museum]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Liège]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]]

==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns &amp; Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''

==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] •  [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]

=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' •  [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''

=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]

==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]] • [[Károly Takács]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]

|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''RUMMADOÙ'''&lt;/div&gt;

[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]

==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]

'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]

'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]

==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]

|}
&lt;br&gt;
{{Porchedoù roll}}

[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]</text>
      <sha1>9exso7rj95fbmfg0gon0i70fuz068ys</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>7,5 × 54 mm 1929C</title>
    <ns>0</ns>
    <id>171120</id>
    <revision>
      <id>2201428</id>
      <parentid>2182457</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T21:30:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2201428</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3770" sha1="76ivwawoxt094496hydulefr1a5fv0p" xml:space="preserve">{{droukveskañ|7,5 × 58 mm}}
{| class=&quot;infobox&quot;
|-
{{Infobox/Titl|7,5 × 54 mm 1929C|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:7.5x54mmMAS.jpg|frameless|313x313px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur munision 7,5 × 54 mm 1929C
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Doare
|-
! scope=&quot;row&quot; width=&quot;50%&quot; |Kalibr
|7,5 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare douilhez
|kreuzenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro orin
|{{Bro-C'hall}}
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Muzulioù
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø bannadell
|7,84 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø trogleuziñ
|7,57 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø kolier
|8,66 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø skoaz
|11,30 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø korf an douilhez
|12,25 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Ø strad
|12,34 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tevder ar strad
|1,40 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder an douilhez
|54 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar gartouchenn
|76 mm
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Perzhioù all
|-
! scope=&quot;row&quot; |Pouez ar vannadell
|9 - 12,35 g
|-
! scope=&quot;row&quot; |Tizh ar boled V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|694 - 820 m/s
|-
! scope=&quot;row&quot; |Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|3.800 bar
|-
! scope=&quot;row&quot; |Energiezh ar vannadell
|2.996 - 3.028 J
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; width=&quot;50%&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|C
|}
Ar '''7,5 × 54 mm''', anvet ivez '''7,5 × 54 mm MAS'''&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 134&lt;/ref&gt; pe '''7,5 mm French''' er-maez eus [[Bro-C'hall]], zo ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] bet implijet e armoù-skoaz an [[Arme Frañs|arme c'hall]] e-kerzh an {{XXvet}} kantved.

== Istor ==
Goude ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]] e tivizas an arme c'hall cheñch ar c'halibr [[8 mm Lebel|8 mm]] implijet er [[Lebel (fuzuilh)|fuzuilhoù Lebel]] abaoe 1886, peogwir ne dremene ket mat en armoù aotomatek nevez evel ar fuzuilh-vindrailher [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]]. E 1924 e voe dibabet ur gartouchenn nevez, [[7,5 × 58 mm]] he c'halibr, awenet diwar ar gartouchenn alaman [[7,92 × 57 mm Mauser]]. Re heñvel e oa an div gartouchenn ha divizet e voe e 1929 berraat douilhez ar gartouchenn c'hall da 54 mm ha kreñvaat he [[Geriaoueg an armoù-tan#Strad|strad]] evit izelaat ar riskl [[Geriaoueg an armoù-tan#Darvoud-tennañ|darvoudoù]] pe [[Geriaoueg an armoù-tan#Gwallzarvoud-tennañ|gwallzarvoudoù-tennañ]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} ''[http://www.armeetpassion.com/75%20mas.html 7,5 mm Modèle 1929 C]'' war al lec'hienn Armes et passion (lennet d'an 09/05/2024)&lt;/ref&gt;.

Implijet e voe ar gartouchenn 7,5 mm MAS en armoù gall e-pad an [[Eil Brezel-bed]] hag e brezelioù didrevadenniñ ar bloavezhioù 1950 ha 1960 dreist-holl. Dilezet e voe tamm-ha-tamm goude en arme c'hall evit munisionoù standart [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]], ar [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] da gentañ hag ar [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] goude. Produet e vez c'hoazh evit an TAR (Tennañ gant Armoù Reoliek), ur [[Sportoù tennañ|sport tennañ]].

== Armoù kambret e 7,5 × 54 mm&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ==
* Mindrailherez Darne
* [[FM 24/29|MAC 24/29]]
* Mindrailherez [[Reibel (mindrailherez)|Reibel MAC 31 / MAC 34]]
* [[MAS-36|MAS 36]]
* [[Hotchkiss 34]]
* MAS 40
* MAS 44
* [[MAS 49|MAS 49 / MAS 49/56]]
* [[AA 52]]
* [[FR-F1]] (stumm kentañ)

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:7,5 × 54 mm}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù Bro-C'hall]]</text>
      <sha1>76ivwawoxt094496hydulefr1a5fv0p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201430</id>
      <parentid>2201428</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T21:36:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2201430</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3571" sha1="e2r6zwhl6rm4pqei03d7tokbce5n31a" xml:space="preserve">{{droukveskañ|7,5 × 58 mm}}
{| class=&quot;infobox&quot;
|-
{{Infobox/Titl|7,5 × 54 mm 1929C|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:7.5x54mmMAS.jpg|frameless|313x313px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;Ur munision 7,5 × 54 mm 1929C
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Doare
|-
! Kalibr
|7,5 mm
|-
! Doare douilhez
|kreuzenn
|-
! Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! Bro orin
|{{Bro-C'hall}}
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Muzulioù
|-
! Ø bannadell
|7,84 mm
|-
! Ø trogleuziñ
|7,57 mm
|-
! Ø kolier
|8,66 mm
|-
! Ø skoaz
|11,30 mm
|-
! Ø korf an douilhez
|12,25 mm
|-
! Ø strad
|12,34 mm
|-
! Tevder ar strad
|1,40 mm
|-
! Hirder an douilhez
|54 mm
|-
! Hirder ar gartouchenn
|76 mm
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Perzhioù all
|-
! Pouez ar vannadell
|9 - 12,35 g
|-
! Tizh ar boled V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|694 - 820 m/s
|-
! Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|{{formatnum:3800}} bar
|-
! Energiezh ar vannadell
|{{formatnum:2996}} - {{formatnum:3028}} J
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; width=&quot;50%&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|C
|}
Ar '''7,5 × 54 mm''', anvet ivez '''7,5 × 54 mm MAS'''&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 134&lt;/ref&gt; pe '''7,5 mm French''' er-maez eus [[Bro-C'hall]], zo ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] bet implijet e armoù-skoaz an [[Arme Frañs|arme c'hall]] e-kerzh an XX{{vet}} kantved.

== Istor ==
Goude ar [[Brezel-bed kentañ|Brezel-bed Kentañ]] e tivizas an arme c'hall cheñch ar c'halibr [[8 mm Lebel|8 mm]] implijet er [[Lebel (fuzuilh)|fuzuilhoù Lebel]] abaoe 1886, peogwir ne dremene ket mat en armoù aotomatek nevez evel ar fuzuilh-vindrailher [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]]. E 1924 e voe dibabet ur gartouchenn nevez, [[7,5 × 58 mm]] he c'halibr, awenet diwar ar gartouchenn alaman [[7,92 × 57 mm Mauser]]. Re heñvel e oa an div gartouchenn ha divizet e voe e 1929 berraat douilhez ar gartouchenn c'hall da 54 mm ha kreñvaat he [[Geriaoueg an armoù-tan#Strad|strad]] evit izelaat ar riskl [[Geriaoueg an armoù-tan#Darvoud-tennañ|darvoudoù]] pe [[Geriaoueg an armoù-tan#Gwallzarvoud-tennañ|gwallzarvoudoù-tennañ]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} ''[http://www.armeetpassion.com/75%20mas.html 7,5 mm Modèle 1929 C]'' war al lec'hienn Armes et passion (lennet d'an 09/05/2024)&lt;/ref&gt;.

Implijet e voe ar gartouchenn 7,5 mm MAS en armoù gall e-pad an [[Eil Brezel-bed]] hag e brezelioù didrevadenniñ ar bloavezhioù 1950 ha 1960 dreist-holl. Dilezet e voe tamm-ha-tamm goude en arme c'hall evit munisionoù standart [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]], ar [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] da gentañ hag ar [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] goude. Produet e vez c'hoazh evit an TAR (Tennañ gant Armoù Reoliek), ur [[Sportoù tennañ|sport tennañ]].

== Armoù kambret e 7,5 × 54 mm&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ==
* Mindrailherez Darne
* [[FM 24/29|MAC 24/29]]
* Mindrailherez [[Reibel (mindrailherez)|Reibel MAC 31 / MAC 34]]
* [[MAS-36|MAS 36]]
* [[Hotchkiss 34]]
* MAS 40
* MAS 44
* [[MAS 49|MAS 49 / MAS 49/56]]
* [[AA 52]]
* [[FR-F1]] (stumm kentañ)

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
{{DEFAULTSORT:7,5 × 54 mm}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù Bro-C'hall]]</text>
      <sha1>e2r6zwhl6rm4pqei03d7tokbce5n31a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sheikh Hasina</title>
    <ns>0</ns>
    <id>171903</id>
    <revision>
      <id>2201417</id>
      <parentid>2167374</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T19:06:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201417</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1461" sha1="j59yt4w5pkbucg9eafzauvujgd5okl3" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Sheikh Hasina Wazed''', ganet d'an [[28 a viz Gwengolo]] [[1947]], zo ur bolitikourez eus [[Bangladesh]] ha bet eo bet an 10{{vet}} kentañ-ministr eus ar vro etre miz Even 1996 ha miz Gouere 2001. Goude-se eo distro er memes post etre Genver 2009 ha miz Eost 2024. Merc'h Sheikh Mujibur Rahman eo, tad ar vro ha kentañ prezidant Bangladesh. En holl eo bet kentañ-ministr ar vro e-pad 20 vloaz, ar pezh a ra eus outi ar c'hentañ-ministr chomet ar pellañ en istor Bangladesh. A-raok bezañ skarzhet goude un heuliad manifestadegoù gwadek e 2024, e oa-hi ar vaouez e penn ur gouarnamant chomet ar pellañ amzer.
== Kondaonadur ==
Kondaonet eo bet [[in absentia]] d'ar marv d'al lun 17 a viz Du 2025, rebechet e oa dezhi bezañ talet garv un heuliad manifestadegoù e 2024 a oa bet evel disoc'h da skarzhañ anezhi diouzh ar galloud hag hi rediet da vevañ en harlu. Ar barner [[Golam Mortuza Mozumder]] en deus embannet e oa kaoz eus [[Torfed a-enep an denelezh|torfedoù a-enep Mab-den]] ha setu perak ne oa nemet un doare da gastizañ anezhi hag e oa d'he lakaat d'ar marv.&lt;ref&gt; https://www.ouest-france.fr/monde/bangladesh/bangladesh-lex-premiere-ministre-sheikh-hasina-condamnee-a-mort-pour-la-repression-des-emeutes-de-2024-0cb55e00-c39d-11f0-8509-2c0807403e46&lt;/ref&gt;

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Hasina, Sheikh}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1947]]
[[Rummad:Merc'hed Bangladesh]]
[[Rummad:Politikourien Bangladesh]]</text>
      <sha1>j59yt4w5pkbucg9eafzauvujgd5okl3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>FM 24/29</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172207</id>
    <revision>
      <id>2201418</id>
      <parentid>2197429</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T19:35:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2201418</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6270" sha1="2hu3yhqh0joxor29qirm5e7418hpj1y" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Fuzuilh-vindrailher 24/29|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:FM 24-24 automatic rifle Invalides 01.jpg|frameless|280x280px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;Ur fuzuilh-vindrailher '''Modèle 1924/29''' e Mirdi an Arme (Pariz)
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! Bro
|{{Frañs}}
|-
! Doare
|[[Fuzuilh-vindrailher]] damaotomatek / aotomatek
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest gazoù, piston hir e red
|-
! Mare krouidigezh
|1920 - 1924
|-  
! [[Munision|Munisionoù]]
|'''Stumm 24'''&lt;br&gt;[[7,5 × 58 mm]]&lt;br&gt;'''Stumm 24/29'''&lt;br&gt;[[7,5 × 54 mm 1929C|7,5 × 54 mm]]
|-
! Produerien
|[[Manufacture d'Armes de Châtellerault]]&lt;br&gt;'''Pezhioù'''&lt;br&gt;[[Manufacture d'Armes de Tulle]]&lt;br&gt; [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]]
|-
! Niver produet
|War-dro {{formatnum:190000}}
|-
! Mare implij
|1925 - 1979 (Arme Bro-C'hall)
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|8,9 kg
|-
! Hirder
|{{formatnum:1080}} mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|500 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Lusk-tennañ
|450 tenn/mn
|-
! Hed-tenn pleustrek
|{{formatnum:1250}} m
|-
! Tizh ar boledoù V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|830 m/s
|-
! Endalc'h
|Karger fiñv 25 kartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|A
|-
|}
An '''FM 24/29''', anvet '''Fusil-mitrailleur 1924 modifié 1929''' en ur mod ofisiel e [[Bro-C'hall|Frañs]], zo ur [[fuzuilh-vindrailher]] implijet gant an arme c’hall etre 1924 hag ar bloavezhioù 1970.

== Istor ==
E deroù ar [[Brezel-bed Kentañ]] e oa bet savet e Frañs ar [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|fuzuilh-vindrailher Chauchat]] evit pourvezañ an arme gant un arm aotomatek skañvoc’h evit ar [[Mindrailherez|mindrailherezioù]] evel an [[Hotchkiss Modèle 1914|Hotchkiss 1914]]. Ijinet e oa bet ar Chauchat war ar prim e 1915, ha kalz sioù a oa gantañ&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;'''{{Fr}}''' McNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p. 251&lt;/ref&gt;. Kambret e oa evit kartouchennoù [[8 mm Lebel]], dezhe ur bourled, hag a oa kudennek evit an armoù aotomatek. E 1921 e voe boulc’het ur programm reneveziñ armoù hiniennel ar vro. Divizet e voe implijout kartouchennoù modernoc’h gant ur greuzenn ha sevel ur fuzuilh-vindrailher nevez.

E 1923 e voe esaet pevar arm. Daou anezhe a oa kentpatromoù savet e Frañs (ar '''MAC 1923''', gant ar [[Manufacture d'Armes de Châtellerault|Manufacture d’Armes de Châtellerault]], hag ar '''MAS 1922''' ijinet gant ar [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne|MAS]] e [[Saint-Étienne]]). Daou all a oa bet ijinet er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] er bloavezhioù 1910 : al [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis Mark I]] hag ar [[BAR M1918|Browning BAR 1918]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;'''{{Fr}}''' ''[http://armesfrancaises.free.fr/FM%20Mle%2024-29.html Le fusil-mitrailleur de 7,5 mm modèle 1924 et modèle 1924 M29]'', war Armement Réglementaire Français (lennet d'an 09/09/2024)&lt;/ref&gt;. Goude an amprouennoù e voe choazet fuzuilh-vindrailher ar MAC, dindan an anv '''FM 1924'''. Kambret e oa evit ar c’hartouchennoù gall nevez [[7,5 × 58 mm]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Met re heñvel e oa ar c’halibr-mañ ouzh ar [[7,92 × 57 mm Mauser]] alaman, ha gwallzarvoudoù a c’hoarvezas pa veze implijet munisionoù tapet digant an Alamaned goude ar brezel. Divizet e voe cheñch kartouchenn neuze, ha savet e voe reoù nevez [[7,5 × 54 mm 1929C|7,5 × 54 mm]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Ar fuzuilhoù-mindrailher kambret evit ar gartouchenn nevez, kemmet o [[Karger (armoù-tan)|c’harger]] hag o c’hanol, a voe anvet '''FM MAC 24/29''' (evit ar bloavezh 1929), ha kemer a refont plas ar stumm kozh FM 1924.

== Deskrivadur ==
Mont a ra en-dro an FM 24/29 gant ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata]] dre biston hir e red. He [[Kouch (arm-tan)|c'houch]], reoliek etre 200 ha {{formatnum:2000}} metr, a zo a-gleiz d'ar c'hanol abalamour e vez lakaet ar [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] 25 kartouchenn en un toull war nec'h an arm. Ur pezh a c'hall bezañ lakaet war toull ar c'harger evit gwareziñ anezhañ diouzh al loustoni a c'hallfe mont e-barzh. An daou vod damaotomatek hag aotomatek a vez dibabet gant daou [[Draen (armoù)|zraen]] disheñvel. Ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Kuzh-tan|c'huzh-tan]] hag un [[daoubez]] zo e beg ar c'hanol&lt;ref&gt;{{En}} Maxim POPENKER, ''[https://modernfirearms.net/en/machineguns/france-machineguns/mac-m192429-eng/ MAC 1924/29]'', Modern Firearms (lennet d'ar 04/08/2026)&lt;/ref&gt;.

Ur stumm all anvet '''FM 24/29 D''' a voe savet ha lakaet e savadurioù-difenn al [[linenn Maginot]]. Tennet e oa bet e zaoubez, ponneroc'h e oa e ganol, ha soñjet e oa bet evit implijout ar c'hartouchennoù 7,5 × 54 mm stumm D, a oa ponneroc'h o boledoù&lt;ref&gt;{{Fr}} ''[http://armesfrancaises.free.fr/FM%20Mle%2024-29%20%28D%29.html Le fusil-mitrailleur de 7,5 mm modèle 1924 (D) et modèle 1924 M29 (D)]'', war Armement Réglementaire Français (lennet d'an 09/09/2024)&lt;/ref&gt;.

== Implij ==
Implijet e voe da gentañ gant an arme e 1926 e [[Maroko]], da vare [[brezel ar Rif]]. Servijout a reas goude e deroù an [[Eil Brezel-bed]] hag e brezelioù [[Kentañ brezel Indez-Sina|Indez-Sina]] hag [[Brezel Aljeria|Aljeria]]. An [[AA 52]] a gemeras he flas tamm-ha-tamm er bloavezhioù 1960&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot; align=&quot;center&quot; widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
Restr:Allied Forces in North Africa 1942 E8400.jpg|kleiz|Soudarded an [[Forces Françaises Libres|FFL]] gant un FM 24/29, Norzhafrika, miz C'hwevrer 1942 
Restr:Fm maginot.jpg|Un FM 24/29 stumm D war al linenn Maginot. Un duellenn da zastum an douilhezioù a zo stag ouzh he c'hulasenn.
Restr:French indochina 1953 12 1.png|Harzlammerien c'hall da vare Brezel Indez-Sina
&lt;/gallery&gt;

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Fuzuilhoù-mindrailher]]
[[Rummad:Armoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Armoù Brezel ar Rif]]
[[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina]]
[[Rummad:Armoù Brezel Aljeria]]</text>
      <sha1>2hu3yhqh0joxor29qirm5e7418hpj1y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201419</id>
      <parentid>2201418</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T19:50:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>/* Implij */</comment>
      <origin>2201419</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6275" sha1="mu6ie8iza8zo06qxk5y4rtjeo2le02k" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Fuzuilh-vindrailher 24/29|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:FM 24-24 automatic rifle Invalides 01.jpg|frameless|280x280px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;Ur fuzuilh-vindrailher '''Modèle 1924/29''' e Mirdi an Arme (Pariz)
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! Bro
|{{Frañs}}
|-
! Doare
|[[Fuzuilh-vindrailher]] damaotomatek / aotomatek
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest gazoù, piston hir e red
|-
! Mare krouidigezh
|1920 - 1924
|-  
! [[Munision|Munisionoù]]
|'''Stumm 24'''&lt;br&gt;[[7,5 × 58 mm]]&lt;br&gt;'''Stumm 24/29'''&lt;br&gt;[[7,5 × 54 mm 1929C|7,5 × 54 mm]]
|-
! Produerien
|[[Manufacture d'Armes de Châtellerault]]&lt;br&gt;'''Pezhioù'''&lt;br&gt;[[Manufacture d'Armes de Tulle]]&lt;br&gt; [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]]
|-
! Niver produet
|War-dro {{formatnum:190000}}
|-
! Mare implij
|1925 - 1979 (Arme Bro-C'hall)
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|8,9 kg
|-
! Hirder
|{{formatnum:1080}} mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|500 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Lusk-tennañ
|450 tenn/mn
|-
! Hed-tenn pleustrek
|{{formatnum:1250}} m
|-
! Tizh ar boledoù V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|830 m/s
|-
! Endalc'h
|Karger fiñv 25 kartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|A
|-
|}
An '''FM 24/29''', anvet '''Fusil-mitrailleur 1924 modifié 1929''' en ur mod ofisiel e [[Bro-C'hall|Frañs]], zo ur [[fuzuilh-vindrailher]] implijet gant an arme c’hall etre 1924 hag ar bloavezhioù 1970.

== Istor ==
E deroù ar [[Brezel-bed Kentañ]] e oa bet savet e Frañs ar [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|fuzuilh-vindrailher Chauchat]] evit pourvezañ an arme gant un arm aotomatek skañvoc’h evit ar [[Mindrailherez|mindrailherezioù]] evel an [[Hotchkiss Modèle 1914|Hotchkiss 1914]]. Ijinet e oa bet ar Chauchat war ar prim e 1915, ha kalz sioù a oa gantañ&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;'''{{Fr}}''' McNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p. 251&lt;/ref&gt;. Kambret e oa evit kartouchennoù [[8 mm Lebel]], dezhe ur bourled, hag a oa kudennek evit an armoù aotomatek. E 1921 e voe boulc’het ur programm reneveziñ armoù hiniennel ar vro. Divizet e voe implijout kartouchennoù modernoc’h gant ur greuzenn ha sevel ur fuzuilh-vindrailher nevez.

E 1923 e voe esaet pevar arm. Daou anezhe a oa kentpatromoù savet e Frañs (ar '''MAC 1923''', gant ar [[Manufacture d'Armes de Châtellerault|Manufacture d’Armes de Châtellerault]], hag ar '''MAS 1922''' ijinet gant ar [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne|MAS]] e [[Saint-Étienne]]). Daou all a oa bet ijinet er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] er bloavezhioù 1910 : al [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis Mark I]] hag ar [[BAR M1918|Browning BAR 1918]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;'''{{Fr}}''' ''[http://armesfrancaises.free.fr/FM%20Mle%2024-29.html Le fusil-mitrailleur de 7,5 mm modèle 1924 et modèle 1924 M29]'', war Armement Réglementaire Français (lennet d'an 09/09/2024)&lt;/ref&gt;. Goude an amprouennoù e voe choazet fuzuilh-vindrailher ar MAC, dindan an anv '''FM 1924'''. Kambret e oa evit ar c’hartouchennoù gall nevez [[7,5 × 58 mm]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Met re heñvel e oa ar c’halibr-mañ ouzh ar [[7,92 × 57 mm Mauser]] alaman, ha gwallzarvoudoù a c’hoarvezas pa veze implijet munisionoù tapet digant an Alamaned goude ar brezel. Divizet e voe cheñch kartouchenn neuze, ha savet e voe reoù nevez [[7,5 × 54 mm 1929C|7,5 × 54 mm]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Ar fuzuilhoù-mindrailher kambret evit ar gartouchenn nevez, kemmet o [[Karger (armoù-tan)|c’harger]] hag o c’hanol, a voe anvet '''FM MAC 24/29''' (evit ar bloavezh 1929), ha kemer a refont plas ar stumm kozh FM 1924.

== Deskrivadur ==
Mont a ra en-dro an FM 24/29 gant ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata]] dre biston hir e red. He [[Kouch (arm-tan)|c'houch]], reoliek etre 200 ha {{formatnum:2000}} metr, a zo a-gleiz d'ar c'hanol abalamour e vez lakaet ar [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] 25 kartouchenn en un toull war nec'h an arm. Ur pezh a c'hall bezañ lakaet war toull ar c'harger evit gwareziñ anezhañ diouzh al loustoni a c'hallfe mont e-barzh. An daou vod damaotomatek hag aotomatek a vez dibabet gant daou [[Draen (armoù)|zraen]] disheñvel. Ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Kuzh-tan|c'huzh-tan]] hag un [[daoubez]] zo e beg ar c'hanol&lt;ref&gt;{{En}} Maxim POPENKER, ''[https://modernfirearms.net/en/machineguns/france-machineguns/mac-m192429-eng/ MAC 1924/29]'', Modern Firearms (lennet d'ar 04/08/2026)&lt;/ref&gt;.

Ur stumm all anvet '''FM 24/29 D''' a voe savet ha lakaet e savadurioù-difenn al [[linenn Maginot]]. Tennet e oa bet e zaoubez, ponneroc'h e oa e ganol, ha soñjet e oa bet evit implijout ar c'hartouchennoù 7,5 × 54 mm stumm D, a oa ponneroc'h o boledoù&lt;ref&gt;{{Fr}} ''[http://armesfrancaises.free.fr/FM%20Mle%2024-29%20%28D%29.html Le fusil-mitrailleur de 7,5 mm modèle 1924 (D) et modèle 1924 M29 (D)]'', war Armement Réglementaire Français (lennet d'an 09/09/2024)&lt;/ref&gt;.

== Implij ==
Implijet e voe da gentañ gant an arme e 1926 e [[Maroko]], da vare [[brezel ar Rif]]. Servijout a reas goude e deroù an [[Eil Brezel-bed]] hag e brezelioù [[Kentañ brezel Indez-Sina|Indez-Sina]] hag [[Brezel Aljeria|Aljeria]]. An [[AA 52]] a gemeras he flas tamm-ha-tamm er bloavezhioù 1960&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot; align=&quot;center&quot; widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
Restr:Allied Forces in North Africa 1942 E8400.jpg|kleiz|Soudarded an [[Nerzhioù ar C'hallaoued dieub|FFL]] gant un FM 24/29, Norzhafrika, miz C'hwevrer 1942 
Restr:Fm maginot.jpg|Un FM 24/29 stumm D war al linenn Maginot. Un duellenn da zastum an douilhezioù a zo stag ouzh he c'hulasenn.
Restr:French indochina 1953 12 1.png|Harzlammerien c'hall da vare Brezel Indez-Sina
&lt;/gallery&gt;

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Fuzuilhoù-mindrailher]]
[[Rummad:Armoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Armoù Brezel ar Rif]]
[[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina]]
[[Rummad:Armoù Brezel Aljeria]]</text>
      <sha1>mu6ie8iza8zo06qxk5y4rtjeo2le02k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201421</id>
      <parentid>2201419</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T20:00:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>HTML</comment>
      <origin>2201421</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6203" sha1="nxrpphdzv7407zfzr5bcxvmtcm0wl78" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Fuzuilh-vindrailher 24/29|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:FM 24-24 automatic rifle Invalides 01.jpg|280px]] Ur fuzuilh-vindrailher '''Modèle 1924/29''' e Mirdi an Arme (Pariz)
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! Bro
|{{Frañs}}
|-
! Doare
|[[Fuzuilh-vindrailher]] damaotomatek / aotomatek
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest gazoù, piston hir e red
|-
! Mare krouidigezh
|1920 - 1924
|-  
! [[Munision|Munisionoù]]
|'''Stumm 24'''&lt;br&gt;[[7,5 × 58 mm]]&lt;br&gt;'''Stumm 24/29'''&lt;br&gt;[[7,5 × 54 mm 1929C|7,5 × 54 mm]]
|-
! Produerien
|[[Manufacture d'Armes de Châtellerault]]&lt;br&gt;'''Pezhioù'''&lt;br&gt;[[Manufacture d'Armes de Tulle]]&lt;br&gt; [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]]
|-
! Niver produet
|War-dro {{formatnum:190000}}
|-
! Mare implij
|1925 - 1979 (Arme Bro-C'hall)
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|8,9 kg
|-
! Hirder
|{{formatnum:1080}} mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|500 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Lusk-tennañ
|450 tenn/mn
|-
! Hed-tenn pleustrek
|{{formatnum:1250}} m
|-
! Tizh ar boledoù V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|830 m/s
|-
! Endalc'h
|Karger fiñv 25 kartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|A
|}
An '''FM 24/29''', anvet '''Fusil-mitrailleur 1924 modifié 1929''' en ur mod ofisiel e [[Bro-C'hall|Frañs]], zo ur [[fuzuilh-vindrailher]] implijet gant an arme c’hall etre 1924 hag ar bloavezhioù 1970.

== Istor ==
E deroù ar [[Brezel-bed Kentañ]] e oa bet savet e Frañs ar [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|fuzuilh-vindrailher Chauchat]] evit pourvezañ an arme gant un arm aotomatek skañvoc’h evit ar [[Mindrailherez|mindrailherezioù]] evel an [[Hotchkiss Modèle 1914|Hotchkiss 1914]]. Ijinet e oa bet ar Chauchat war ar prim e 1915, ha kalz sioù a oa gantañ&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;'''{{Fr}}''' McNAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p. 251&lt;/ref&gt;. Kambret e oa evit kartouchennoù [[8 mm Lebel]], dezhe ur bourled, hag a oa kudennek evit an armoù aotomatek. E 1921 e voe boulc’het ur programm reneveziñ armoù hiniennel ar vro. Divizet e voe implijout kartouchennoù modernoc’h gant ur greuzenn ha sevel ur fuzuilh-vindrailher nevez.

E 1923 e voe esaet pevar arm. Daou anezhe a oa kentpatromoù savet e Frañs (ar '''MAC 1923''', gant ar [[Manufacture d'Armes de Châtellerault|Manufacture d’Armes de Châtellerault]], hag ar '''MAS 1922''' ijinet gant ar [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne|MAS]] e [[Saint-Étienne]]). Daou all a oa bet ijinet er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] er bloavezhioù 1910 : al [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis Mark I]] hag ar [[BAR M1918|Browning BAR 1918]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;'''{{Fr}}''' ''[http://armesfrancaises.free.fr/FM%20Mle%2024-29.html Le fusil-mitrailleur de 7,5 mm modèle 1924 et modèle 1924 M29]'', war Armement Réglementaire Français (lennet d'an 09/09/2024)&lt;/ref&gt;. Goude an amprouennoù e voe choazet fuzuilh-vindrailher ar MAC, dindan an anv '''FM 1924'''. Kambret e oa evit ar c’hartouchennoù gall nevez [[7,5 × 58 mm]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Met re heñvel e oa ar c’halibr-mañ ouzh ar [[7,92 × 57 mm Mauser]] alaman, ha gwallzarvoudoù a c’hoarvezas pa veze implijet munisionoù tapet digant an Alamaned goude ar brezel. Divizet e voe cheñch kartouchenn neuze, ha savet e voe reoù nevez [[7,5 × 54 mm 1929C|7,5 × 54 mm]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Ar fuzuilhoù-mindrailher kambret evit ar gartouchenn nevez, kemmet o [[Karger (armoù-tan)|c’harger]] hag o c’hanol, a voe anvet '''FM MAC 24/29''' (evit ar bloavezh 1929), ha kemer a refont plas ar stumm kozh FM 1924.

== Deskrivadur ==
Mont a ra en-dro an FM 24/29 gant ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata]] dre biston hir e red. He [[Kouch (arm-tan)|c'houch]], reoliek etre 200 ha {{formatnum:2000}} metr, a zo a-gleiz d'ar c'hanol abalamour e vez lakaet ar [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] 25 kartouchenn en un toull war nec'h an arm. Ur pezh a c'hall bezañ lakaet war toull ar c'harger evit gwareziñ anezhañ diouzh al loustoni a c'hallfe mont e-barzh. An daou vod damaotomatek hag aotomatek a vez dibabet gant daou [[Draen (armoù)|zraen]] disheñvel. Ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Kuzh-tan|c'huzh-tan]] hag un [[daoubez]] zo e beg ar c'hanol&lt;ref&gt;{{En}} Maxim POPENKER, ''[https://modernfirearms.net/en/machineguns/france-machineguns/mac-m192429-eng/ MAC 1924/29]'', Modern Firearms (lennet d'ar 04/08/2026)&lt;/ref&gt;.

Ur stumm all anvet '''FM 24/29 D''' a voe savet ha lakaet e savadurioù-difenn al [[linenn Maginot]]. Tennet e oa bet e zaoubez, ponneroc'h e oa e ganol, ha soñjet e oa bet evit implijout ar c'hartouchennoù 7,5 × 54 mm stumm D, a oa ponneroc'h o boledoù&lt;ref&gt;{{Fr}} ''[http://armesfrancaises.free.fr/FM%20Mle%2024-29%20%28D%29.html Le fusil-mitrailleur de 7,5 mm modèle 1924 (D) et modèle 1924 M29 (D)]'', war Armement Réglementaire Français (lennet d'an 09/09/2024)&lt;/ref&gt;.

== Implij ==
Implijet e voe da gentañ gant an arme e 1926 e [[Maroko]], da vare [[brezel ar Rif]]. Servijout a reas goude e deroù an [[Eil Brezel-bed]] hag e brezelioù [[Kentañ brezel Indez-Sina|Indez-Sina]] hag [[Brezel Aljeria|Aljeria]]. An [[AA 52]] a gemeras he flas tamm-ha-tamm er bloavezhioù 1960&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
Allied Forces in North Africa 1942 E8400.jpg|kleiz|Soudarded an [[Nerzhioù ar C'hallaoued dieub|FFL]] gant un FM 24/29, Norzhafrika, miz C'hwevrer 1942 
Fm maginot.jpg|Un FM 24/29 stumm D war al linenn Maginot. Un duellenn da zastum an douilhezioù a zo stag ouzh he c'hulasenn.
French indochina 1953 12 1.png|Harzlammerien c'hall da vare Brezel Indez-Sina
&lt;/gallery&gt;

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Fuzuilhoù-mindrailher]]
[[Rummad:Armoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Armoù Brezel ar Rif]]
[[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina]]
[[Rummad:Armoù Brezel Aljeria]]</text>
      <sha1>nxrpphdzv7407zfzr5bcxvmtcm0wl78</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Manufacture d'Armes de Châtellerault</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172406</id>
    <revision>
      <id>2201429</id>
      <parentid>2199349</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T21:32:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Armoù bet produet er MAC */</comment>
      <origin>2201429</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5319" sha1="lnvb0m66rojo4rl9000lwv51tfwgqpj" xml:space="preserve">[[Restr:Châtellerault - La Manufacture - Musée.JPG|thumb|Atalier Bras al labouradeg, savet e 1867 - 1868]]
Ar '''Manufacture d’Armes de Châtellerault''' (''Labouradeg Armoù Châtellerault''), anvet alies '''MAC''' e bed an armoù, pe '''''La Manu''''' gant tud ar vro, a oa un embregerezh-Stad [[Bro-C'hall|gall]] diazezet e departamant ar [[Vienne (departamant)|Vienne]] hag a zo bet produet [[Arm|armoù]] ennañ eus 1819 betek 1968.

==Istor==
Krouet e voe al labouradeg roueel armoù e [[Châtellerault]] e 1819 dre un ordrenañs sinet gant [[Loeiz XVIII (Bro-C'hall)|Loeiz XVIII]], roue Frañs. Choazet e voe ar gêr evit meur a abeg. Pell e oa diouzh harzoù ar vro, ha savet e oa war ar [[Vienne (stêr)|Vienne]], a oa un ahel treuzdougen a-bouez&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Fr}} BASTARD Franck, ''[https://www.lanouvellerepublique.fr/chatellerault/chatellerault-celebre-le-bicentenaire-de-sa-manufacture-d-armes Châtellerault célèbre le bicentenaire de sa manufacture d'armes]'', La Nouvelle République, 12/09/2019 (lennet d'an 30/09/2024)&lt;/ref&gt;. Kontilli a veze produet er gêr abaoe pell ‘zo ivez, hag aesoc’h e oa neuze kavout micherourien gante skiant-prenet war ar sevel armoù&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} ''[https://web.archive.org/web/20240914171559/https://www.villesaucarre.org/wp-content/uploads/2022/07/Laissez-vous_conter_la_Manufacture.pdf Laissez-vous conter la Manufacture d'Armes de Châtellerault]'', Pays d'Arts et d'Histoire du Châtelleraudais (pellgarget d'an 30/09/2024)&lt;/ref&gt;.
[[Restr:7658-manufacture-cheminees-3.jpg|kleiz|thumb|269x269px|Siminalioù al labouradeg]]
Kregiñ a reas al labouradeg da broduiñ [[Arm gwenn|armoù gwenn]] da gentañ, evel ar [[sabrenn varc'hegerezh skañv Stumm 1822]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Ur c’hant bennak a dud a laboure eno e 1831, ha-int lesanvet ar ''Manuchards''. Er bloavezhioù 1850 e krogjod da sevel [[Arm-tan|armoù-tan]] enni. Adalek 1886 e voe produet er MAC ar [[Lebel (fuzuilh)|fuzuilhoù Lebel]], a voe arm standart an droadeien c’hall da vare ar [[Brezel-bed Kentañ]]. War-dro 300.000 skouerenn anezhañ a veze fardet eno bep bloaz e dibenn an XIX{{Vet}} kantved&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Etre 1891 ha 1895 e voe produet 500.000 fuzuilh [[Mosin-Nagant]] evit [[Impalaeriezh Rusia]] ivez. Kanolioù evit ar fuzuilhoù-mindrailher [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] a veze savet er MAC ivez. E 1916 e laboure ouzhpenn {{formatnum:7000}} den eno&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. 

E 1937 e chomas a-sav produerezh an armoù-gwenn&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Ar fuzuilh-vindrailher [[FM 24/29]] krouet er MAC a voe implijet e-pad an [[Eil Brezel-bed]]. Seizet e voe al labouradeg gant an [[Trede Reich]] etre 1940 ha 1944 evit produiñ armoù-tan evit ar [[Wehrmacht]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Goude ar brezel e voe produet eno armoù standart an [[Arme Frañs|arme c’hall]] hag a voe implijet da vare [[Kentañ brezel Indez-Sina|brezelioù Indez-Sina]] pe [[Brezel Aljeria|Aljeria]], evel ar bistolenn [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] pe ar vindrailherez [[AA 52]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Evit liesaat e broduerezh e krogas ar MAC da sevel [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù-chase]] e 1947 ha pezhioù karbedoù milourel e 1956&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

E 1961 e kemennas ar gouarnamant gall e vije serret al labouradeg abalamour d’an niver a armoù re uhel produet e Frañs d’ar poent-se&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. {{formatnum:1700}} den a laboure eno c'hoazh. Serriñ a reas ar MAC e miz Kerzu 1968&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Hiziv-an-deiz ez eus bet krouet lec’hioù sevenadurel en he flas. Miret eo bet an div siminal brikennoù ruz a zo e-touez savadurioù brudetañ kêr Châtellerault&lt;ref&gt;{{Fr}} ''[https://www.tourisme-chatellerault.fr/decouvrir/nos-pepites/saventurer-sur-le-site-de-la-manu-a-chatellerault/ Le site de la Manu à Châtellerault]'', war Grand Châtellerault Tourisme (lennet d'an 29/09/2024)&lt;/ref&gt;.

==Armoù bet produet er MAC==
* [[Sabrenn-varc'heregezh skañv Stumm 1822|Sabrennoù marc'heregezh skañv Stumm 1822]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* [[Pistolenn Stumm 1836|Pistolennoù Stumm 1836]]
* fuzuilhoù [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]]
* fuzuilhoù [[Gras (fuzuilh)|Gras]]
* fuzuilhoù [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]]
* fuzuilhoù [[Mosin-Nagant]]
* armoù-skoaz [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]]
* mindrailherezioù [[Saint-Étienne Modèle 1907]]
* fuzuilhoù-mindrailher [[FM 24/29]]
* mindrailherezioù [[Reibel (mindrailherez)|Reibel]] (MAC 31 / MAC 34)
* pistolennoù [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]]
* fuzuilhoù-mindrailher ha mindrailherezioù [[AA 52]]
* pistolennoù [[MAC Modèle 1950|MAC 50]]

==Levrlennadur==
* {{Fr}} Marie-Claude ALBERT (ha reoù all), ''La Manufacture d’Armes de Châtellerault, une histoire sociale (1819-1968)'', Geste, 2013, 440 p., ISBN 9782367461021
* {{Fr}} [https://pop.culture.gouv.fr/notice/merimee/IA86000053 Notennig Ministrerezh gall ar Sevenadur war ar MAC]

==Gwelet ivez==
* [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne|Manufacture d’Armes de Saint-Étienne]]
* [[Manufacture d'Armes de Tulle|Manufacture d’Armes de Tulle]]
* [[Manufacture d'Armes de Bayonne|Manufacture d’Armes de Bayonne]]

==Daveennoù==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù aet da get]]
[[Rummad:Embregerezhioù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1819]]
[[Rummad:Arsanailhoù]]</text>
      <sha1>lnvb0m66rojo4rl9000lwv51tfwgqpj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Patrom:WW2ALATroad</title>
    <ns>10</ns>
    <id>173593</id>
    <revision>
      <id>2201437</id>
      <parentid>2198566</parentid>
      <timestamp>2026-10-05T07:34:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2201437</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1477" sha1="gdok1tnfn8465lplxxvkl0vpvwsqycw" xml:space="preserve">{{navbox
|style = wide
|name = WW2ALATroad
|title = [[Restr:Flag of Germany (1935–1945).svg|20x20px|border]] Armoù hiniennel pennañ an [[Trede Reich]] en [[Eil Brezel-bed]]
|state = {{{state&lt;includeonly&gt;|autocollapse&lt;/includeonly&gt;}}}
|listclass = hlist

|group1 = [[Pistolenn]]où
|list1 = [[Walther P38]] • [[Luger P08]] • [[Walther PP]] • [[Sauer 38H]]

|group2 = [[Fuzuilh]]où ha [[karabinenn]]où
|list2 = [[Karabiner 98k]] • [[Gewehr 41]] • [[Gewehr 43]] • [[Gewehr 98]] • [[M30 Luftwaffe]]

|group3 = [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ha [[Fuzuilh-vindrailher|fuzuilhoù-mindrailher]]
|list3 = [[Sturmgewehr 44]] • [[Fallschirmjägergewehr 42]]

|group4 = [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]]
|list4 = [[Maschinenpistole 40]] • [[Maschinenpistole 34]] • [[Bergmann MP 35]]

|group5 = [[Mindrailherez]]ioù hag armoù brasoc’h o c’halibr
|list5 = [[Maschinengewehr 34]] • [[MG42|Maschinengewehr 42]] • [[Panzerfaust]]

|group6 = [[Greunadenn (arm)|Greunadennoù]] ha [[Strinker-tan|strinkerioù-tan]]
|list6 = [[Stielhandgranate]] • [[Eihandgranate]] • [[Flammenwerfer 35]] • [[Flammenwerfer 41]]

|group7 = Armoù eneptank
|list7 = [[Panzerfaust]] • [[Panzerschrek]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüchse 38/39]]

|group8 = [[Munision]]où
|list8 = [[7,92 × 57 mm Mauser]]&lt;br&gt;[[9 × 19 mm Parabellum]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[.32 ACP]] • [[Kalibr 12]]

}}</text>
      <sha1>gdok1tnfn8465lplxxvkl0vpvwsqycw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Karr hobregonet (milourel)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175427</id>
    <revision>
      <id>2201384</id>
      <parentid>2200445</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T16:58:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20261004)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]</comment>
      <origin>2201384</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3643" sha1="odh0xik5ylmu1ivso8movyjajhe7ip0" xml:space="preserve">{{databox}}
Ur '''c'harr hobregonet''' a vez graet eus ur [[karbed stourm|c'harbed stourm]] [[karbed milourel|milourel]] gant un [[Hobregon (mekanikerezh)|hobregon]] ha rodoù. En istor e oa implijet da gentañ evel karbed enaouer evit sklêrijennañ un dachenn, ambrougerezhoù armet, [[surentezh dibarzh]], ha kefridioù all liammet ouzh un [[Tachenn-emgann|dachenn-emgann]].&lt;ref name=&quot;Lepage&quot;&gt;{{cite book | first = Jean-Denis G.G.| last = Lepage| title = German Military Vehicles of World War II: An Illustrated Guide to Cars, Trucks, Half-Tracks, Motorcycles, Amphibious Vehicles and Others| url = https://archive.org/details/germanmilitaryve0000lepa| date = 7 March 2007|edition= 2007|pages= [https://archive.org/details/germanmilitaryve0000lepa/page/169 169]–172 | publisher = McFarland &amp; Company| isbn= 978-0786428984}}&lt;/ref&gt; Gant ma oa o tigreskiñ implij ar [[Marc'hegerezh|varc'hegiezh]], ar c'hirri hobregonet a oa bet krouet evit seveniñ ar c'hefridioù a oa graet gant ar [[marc'hegerezh skañv]].&lt;ref name=&quot;Bull&quot;&gt;{{cite book | first = Stephen| last = Bull| title = Encyclopedia of Military Technology and Innovation| url = https://archive.org/details/encyclopediaofmi0000bull| year = 2004|edition= 2004|pages= [https://archive.org/details/encyclopediaofmi0000bull/page/19 19]–20 | publisher = Greenwood Publishing Group| isbn= 978-1573565578}}&lt;/ref&gt; Memes goude donedigezh an [[tank]]où, ar c'hirri hobregonet a oa chomet implijus-tre dre o nerzh fiñv bliv, o c'houst marc'had-mat ha dre ma oant aes da gempenn. Implijet e oant bet alies gant [[Unvezioù trevadennel|luioù trevadennel]] evel arm marc'had-mat hag aes da zezougen e rannvroioù isdiorreet.&lt;ref name=&quot;Bradford&quot;&gt;{{cite book | first = James| last = Bradford| title = International Encyclopedia of Military History| url = https://archive.org/details/internationalenc0000unse_m8i3| year = 2006|edition= 2006|pages= 97–98 | publisher = Routledge Books| isbn= 978-0415936613}}&lt;/ref&gt; E-kerzh an [[Eil Brezel-bed]], darn eus ar c'hirri hobregonet a oa bet savet evit oberoù sklêrijennañ, lod all evit ar c'hefridioù [[kehentiñ]]. Lod all a oa bet dafaret gant armoù ponneroc'h evit bezañ implijet evel harp-tan e-serr karbedoù biskoulet. Evit ar re-se e oa kefridioù resis e-kerzh un emgann evel heuliañ nerzhioù enebour o kilañ, tagañ a-gostez, dreist-holl e-kerzh [[Kampagn Norzh Afrika]].&lt;ref name=&quot;Bradford&quot;/&gt;
[[Restr:Simms Motor War Car 1902.jpg|thumb|left|An [[Frederick Richard Simms|F.R. Simms]]' 1902 [[Motor War Car]], a vije bet ar c'hentañ oto hobregonet da vezañ bet savet]]
Aboe an [[Eil Brezel-bed]] an otoioù hobregonet a vez implijet gant [[Karbed hobregonet dezougen soudarded|karbedoù hobregonet dezougen soudarded]], ar pezh a oa bet awen d'an dizagnoù nevez [[BTR-40]] pe ar [[Cadillac Gage Commando]].&lt;ref name=&quot;Bull&quot;/&gt; Gwellaet eo bet teknologiezhoù an otoioù hobregonet dreist-holl a-fed argil an armoù ar pezh a zo bet un awen nevez da otoioù evel ar [[B1 Centauro]], ar [[Panhard AML]], ar [[AMX-10 RC]] hag ar [[EE-9 Cascavel]], a-benn bezañ dafaret gant ur c'hanol tev hag a vez un dañjer evit an tankoù.&lt;ref name=&quot;Dougherty&quot;&gt;{{cite book | first = Martin J.| last = Dougherty| title =  Modern Weapons: Compared and Contrasted: Armored Fighting Vehicles| url = https://archive.org/details/armoredfightingv0000doug| date = 15 December 2012|edition= 2012|pages= [https://archive.org/details/armoredfightingv0000doug/page/34 34]–36| publisher = Rosen Central| isbn= 978-1448892440}}&lt;/ref&gt;
{{clr|left}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Karbedoù milourel]]
[[Rummad:Karbedoù stourm hobregonet]]</text>
      <sha1>odh0xik5ylmu1ivso8movyjajhe7ip0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kampionad nepalat an echedoù</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175941</id>
    <revision>
      <id>2201401</id>
      <parentid>2201104</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T18:22:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Kampionad kemmesk {{en}}Umesh K. C. National Chess Champions of Nepal */</comment>
      <origin>2201401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3336" sha1="phfqazkb8rkul5mtxl37xxj45zo7no8" xml:space="preserve">'''Kampionad nepalat an echedoù''' eo kampionad broadel ofisiel an [[echedoù]] e [[Nepal]]. Aozet e vez gant Kevre nepalat an Echedoù (NCF - Nepal Chess Federation, bet krouet e 1979) ha Nepal Sports Council abaoe 1979. C'hoariet e vez bep bloaz pe dost.
E 2008 e voe kroget gant Kampionad ar Maouezi hag e 2009 gant Kampionad ar C’hleuboù.
== Kampionad kemmesk &lt;ref&gt;{{en}}Umesh K. C. [http://nepal-chess.blogspot.com/p/national-champion.html ''National Chess Champions of Nepal'']&lt;/ref&gt; ==
:{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! # !! Bloaz !! Kêr !! Kampion 
|-
| 1 ||1979||[[Kathmandu]]||[[Bijay Sharma]]
|-
| 2 ||1980||[[Dhangadhi]]||Bijay Sharma
|-
| 3 ||1981||Kathmandu||[[Laxmi Prasad Nakarmi]]
|-
| 4 ||1982||[[Jumla]]||[[Bikash Man Lama]]
|-
| 5 ||1983||[[Kaski]]||[[Gopal Prajapati]]
|-
| 6 ||1984||[[Morang]]||Gopal Prajapati
|-
| 7 ||1985||[[Parsa]]||[[Rabin Rajbhandari]]
|-
| 8 ||1986||[[Lalitpur]]||[[Badrilal Nepali]]
|-
| 9 ||1988||[[Parbat]]||[[Naveen Tandukar]]
|-
| 10 ||1992||Kathmandu||[[Bilamlal Shrestha]]
|-
| 11 ||1997||Kathmandu||[[Punyaman Karmacharya]]
|-
| 12 ||1999||[[Makwanpur]]||[[Badrilal Nepali]]
|-
| 13 ||2004||[[Bhaktapur]]||[[Digesh Shankar Malla]]
|-
| 14 ||2006 ||[[Jhapa]]||[[Keshav Shrestha]]
|-
| 15 ||2008||Lalitpur||[[Surbir Lama]]
|-
| 16 ||2009||Lalitpur||Badrilal Nepali
|-
| 17 ||2012||[[Kanchanpur]]||[[Manish Hamal]]
|-
| 18 ||2014||[[Kavre]]||[[Keshav Shrestha]]
|-
| 19 ||Mae 2016||[[Ilam]]||[[Bhupendra Niraula]]
|-
| 20 ||Kerzu 2016||[[Dhankuta]]||[[Madan Krishna Kayastha]]
|-
| 21 ||Ebrel 2019||[[Bardiya]]||[[Purusottam Chaulagain]]
|-
| 22 ||2022||[[Gandaki]]||[[Kshitiz Bhandan]]
|-
| 23 ||2023||Kathmandu||[[Rupesh Jaiswal]]
|-
| 24 ||2024||Kathmandu||[[Rajan Subedi]]&lt;ref&gt;{{en}}Rajan Subedi and Sindira Joshi win Nepal Championship [https://www.fide.com/news/3055 d'ar 7 a viz Even 2024 [[FIDE]]]&lt;/ref&gt;.
|-
|25||2025|| ||[[Rupesh Jaiswal]], 9/11&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chess.com/events/2025-nepal-chess-championships-open/results ''Nepal Chess Championship 2025'', Chess Com]&lt;/ref&gt;
|-
|26||2026|| ||[[Rupesh Jaiswal]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chess.com/events/nepal-chess-championship-2026-open/results ''Nepal Chess Championship 2026'', miz Even 2024  Chess Com]&lt;/ref&gt;.
|}

== Kampionad ar Maouezi  ==
:{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! # !! Bloaz !! Kêr !! Kampionez 
|-
|1||2008||Kathmandu||[[Monalisha Khamboo]]
|-
|2||2011||Kathmandu||[[Tara Ghale]]
|-
|3||2014||[[Kavre]]||[[Bina Jaiswal]]&lt;ref&gt;{{en}} Original Tournament Report: 3rd National Woman Chess Championship [https://ratings.fide.com/view_source.phtml?code=91011 FIDE chess ratings]&lt;/ref&gt;
|-
|4||Mae 2016||[[Ilam]]||[[Sindira Joshi]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://web.archive.org/web/20250221052603/https://chessdailynews.com/19th-national-championship-4th-womens-national-championship-of-nepal/ 19th National Championship &amp; 4th Women’s National Championship of Nepal]&lt;/ref&gt;
|-
|5||Kerzu 2016||[[Dhankuta]]||[[Monalisha Khamboo]]
|-
|6 ||2019||Bardiya||[[Sujana Lohani]]
|-
|7||2023||Kathmandu||[[Sujana Lohani]]
|-
|8||2024||[[Kathmandu]]||[[Sindira Joshi]]&lt;ref&gt;{{en}}Rajan Subedi and Sindira Joshi win Nepal Championship [https://www.fide.com/news/3055 d’ar 7 a viz Even 2024 [[FIDE]]]&lt;/ref&gt;.
|}

== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Nepal]]</text>
      <sha1>phfqazkb8rkul5mtxl37xxj45zo7no8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201402</id>
      <parentid>2201401</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T18:22:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Kampionad kemmesk {{en}}Umesh K. C. National Chess Champions of Nepal */</comment>
      <origin>2201402</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3340" sha1="tie946i213eelueqntqfkvwnq5pisd1" xml:space="preserve">'''Kampionad nepalat an echedoù''' eo kampionad broadel ofisiel an [[echedoù]] e [[Nepal]]. Aozet e vez gant Kevre nepalat an Echedoù (NCF - Nepal Chess Federation, bet krouet e 1979) ha Nepal Sports Council abaoe 1979. C'hoariet e vez bep bloaz pe dost.
E 2008 e voe kroget gant Kampionad ar Maouezi hag e 2009 gant Kampionad ar C’hleuboù.
== Kampionad kemmesk &lt;ref&gt;{{en}}Umesh K. C. [http://nepal-chess.blogspot.com/p/national-champion.html ''National Chess Champions of Nepal'']&lt;/ref&gt; ==
:{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! # !! Bloaz !! Kêr !! Kampion 
|-
| 1 ||1979||[[Kathmandu]]||[[Bijay Sharma]]
|-
| 2 ||1980||[[Dhangadhi]]||Bijay Sharma
|-
| 3 ||1981||Kathmandu||[[Laxmi Prasad Nakarmi]]
|-
| 4 ||1982||[[Jumla]]||[[Bikash Man Lama]]
|-
| 5 ||1983||[[Kaski]]||[[Gopal Prajapati]]
|-
| 6 ||1984||[[Morang]]||Gopal Prajapati
|-
| 7 ||1985||[[Parsa]]||[[Rabin Rajbhandari]]
|-
| 8 ||1986||[[Lalitpur]]||[[Badrilal Nepali]]
|-
| 9 ||1988||[[Parbat]]||[[Naveen Tandukar]]
|-
| 10 ||1992||Kathmandu||[[Bilamlal Shrestha]]
|-
| 11 ||1997||Kathmandu||[[Punyaman Karmacharya]]
|-
| 12 ||1999||[[Makwanpur]]||[[Badrilal Nepali]]
|-
| 13 ||2004||[[Bhaktapur]]||[[Digesh Shankar Malla]]
|-
| 14 ||2006 ||[[Jhapa]]||[[Keshav Shrestha]]
|-
| 15 ||2008||Lalitpur||[[Surbir Lama]]
|-
| 16 ||2009||Lalitpur||[[Badrilal Nepali]]
|-
| 17 ||2012||[[Kanchanpur]]||[[Manish Hamal]]
|-
| 18 ||2014||[[Kavre]]||[[Keshav Shrestha]]
|-
| 19 ||Mae 2016||[[Ilam]]||[[Bhupendra Niraula]]
|-
| 20 ||Kerzu 2016||[[Dhankuta]]||[[Madan Krishna Kayastha]]
|-
| 21 ||Ebrel 2019||[[Bardiya]]||[[Purusottam Chaulagain]]
|-
| 22 ||2022||[[Gandaki]]||[[Kshitiz Bhandan]]
|-
| 23 ||2023||Kathmandu||[[Rupesh Jaiswal]]
|-
| 24 ||2024||Kathmandu||[[Rajan Subedi]]&lt;ref&gt;{{en}}Rajan Subedi and Sindira Joshi win Nepal Championship [https://www.fide.com/news/3055 d'ar 7 a viz Even 2024 [[FIDE]]]&lt;/ref&gt;.
|-
|25||2025|| ||[[Rupesh Jaiswal]], 9/11&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chess.com/events/2025-nepal-chess-championships-open/results ''Nepal Chess Championship 2025'', Chess Com]&lt;/ref&gt;
|-
|26||2026|| ||[[Rupesh Jaiswal]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chess.com/events/nepal-chess-championship-2026-open/results ''Nepal Chess Championship 2026'', miz Even 2024  Chess Com]&lt;/ref&gt;.
|}

== Kampionad ar Maouezi  ==
:{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! # !! Bloaz !! Kêr !! Kampionez 
|-
|1||2008||Kathmandu||[[Monalisha Khamboo]]
|-
|2||2011||Kathmandu||[[Tara Ghale]]
|-
|3||2014||[[Kavre]]||[[Bina Jaiswal]]&lt;ref&gt;{{en}} Original Tournament Report: 3rd National Woman Chess Championship [https://ratings.fide.com/view_source.phtml?code=91011 FIDE chess ratings]&lt;/ref&gt;
|-
|4||Mae 2016||[[Ilam]]||[[Sindira Joshi]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://web.archive.org/web/20250221052603/https://chessdailynews.com/19th-national-championship-4th-womens-national-championship-of-nepal/ 19th National Championship &amp; 4th Women’s National Championship of Nepal]&lt;/ref&gt;
|-
|5||Kerzu 2016||[[Dhankuta]]||[[Monalisha Khamboo]]
|-
|6 ||2019||Bardiya||[[Sujana Lohani]]
|-
|7||2023||Kathmandu||[[Sujana Lohani]]
|-
|8||2024||[[Kathmandu]]||[[Sindira Joshi]]&lt;ref&gt;{{en}}Rajan Subedi and Sindira Joshi win Nepal Championship [https://www.fide.com/news/3055 d’ar 7 a viz Even 2024 [[FIDE]]]&lt;/ref&gt;.
|}

== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Nepal]]</text>
      <sha1>tie946i213eelueqntqfkvwnq5pisd1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ayelén Martínez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177192</id>
    <revision>
      <id>2201375</id>
      <parentid>2175300</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T12:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Astenn ha  kempenn.</comment>
      <origin>2201375</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2235" sha1="gncofdi8urqlqqr176zdikzbwo1x8p3" xml:space="preserve">[[Restr :Ayelén_Martínez_at_2018_Andorra_open.jpg|right|140px| Ayelén_Martínez e Tournamant ''Open'' [[Andorra]] e 2018.]]

'''Ayelén Martínez''', bet ganet d'an 12 a viz Here 1993, a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[arc'hantinat]].

Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 2013, Gourdoner FIDE abaoe 2015&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/118702 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.

Here 2025: 2 120 eo he [[Renk Elo|renk Elo]] ''Standard'', 2 194 he renk Elo ''Fonnapl'' ha 2 087 he renk Elo ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/118702 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;, 2 279 eo he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gouhere 2017.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
=== [[Kampionad arc'hantinat an echedoù|Kampionad arc'hantinat ar maouezi]] ===
Trec'h e voe div wezh: e 2011 hag e 2016. 
==Kevezadegoù dre skipailh== 
=== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ===
C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh Arc'hantina.   
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Miz ha bloaz||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-   
|Eost-Gwengolo 2012||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||erlec'hierez||5/9 (+4, =2, -3)||55,6||17/628||-||72/127||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2012w/2012arg.html 40st Chess Olympiad (Women), Istanbul 2012 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.   
|-   
|Eost 2014||41||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||erlec'hierez||4/5 (+4, =0, -1)||80||-||-||26/136||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014w/2014arg.html 41st Chess Olympiad (Women), Tromsø 2014 – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.   
|-    
|Gwengolo 2016||42||{{Azerbaidjan}}, [[Bakou]]||4||6,5/9 (+1, =2, -5)||72,2||15/692||-||36/140||-||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2016w/2016arg.html 42nd Chess Olympiad (women): Baku 2016 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.  
|-  
|}

== Notennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/118702 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=131285 He c'hoari e Chess Games]
{{DEFAULTSORT:Martínez, Ayelén}}

[[Rummad:C'hoarierien echedoù arc'hantinat]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1993]]</text>
      <sha1>gncofdi8urqlqqr176zdikzbwo1x8p3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Carl Gustaf m/45</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180811</id>
    <revision>
      <id>2201439</id>
      <parentid>2198844</parentid>
      <timestamp>2026-10-05T07:36:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2201439</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5997" sha1="oh794oks0xnh9ev2035udin84oi8n5v" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Kulsprutepistol m/45|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Kpist m 45B Jvm21378 (double).jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur '''Carl Gustaf m/45B'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Sveden}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn-vindrailher]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision]]
|[[9 × 19 mm Parabellum]]
|-  
! scope=&quot;row&quot; |Ijiner
|[[Gunnar Johansson]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[Carl Gustafs stads gevärsfaktori]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|1945-1964 (Sveden)&lt;br&gt;1965-1970 (Egipt)
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn na [[baionetez]])
|3,43 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder (lamm dibleget)
|806 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder (lamm pleget)
|552 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|213 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Lusk-tennañ
|600 tenn/mn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hed-tenn efedus
|Betek 200 m
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger fiñv 36 kartouchenn (standart) pe 50 kartouchenn (stumm kentañ)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Adstummoù
|Gwelet an destenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|A
|-
|}
An '''Kulsprutepistol m/45''' (hervez he anv ofisiel, berraet e '''Kpist m/45'''), anvet alies '''Carl Gustaf m/45''', pe '''Swedish K''' e broioù saoznek, zo ur [[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]] bet implijet adalek 1945 gant [[arme Sveden]] ha gant un nebeud broioù all war-lerc'h. Produet e voe gant ar [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori]] (e [[Eskilstuna]]) da gentañ.

== Istor ==
E 1939-1945 e oa ral ar pistolennoù-mindrailher e arme Sveden. Prenet e oant bet digant broioù all, pe produet dindan aotre embregerezhioù estren : [[Suomi KP/-31]] finnat ha Kpist m/37 deveret anezhi, [[Bergmann MP 35]] alaman ha [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson M1928A]] stadunanat. Implijet e veze an armoù-mañ gant ar pennoù kevrennoù hag ar ''[[Kommando|c'hommando]]'' nemetken, pa oa pourveziet ar ganolierien gant [[Mauser Sveden|karabinennoù m/94]] hag ar vindrailherien gant pistolennoù [[Lahti L-35|Husqvarna m/40]]. {{formatnum:84000}} pistolenn m/40 a oa bet produet etre 1941 ha 1945. Perzhioù fall a oa en doktrin-se : savet e oa ar pistolennoù evit emgannoù a-dost hepken, hag evit o mestroniañ e rank an nen pleustriñ pelloc'h hag implijout muioc'h a vunisionoù evit na vefe ezhomm gant [[Arm-skoaz|armoù-skoaz]]. Divizet e voe neuze kreskiñ galloud-tan ar strolladoù emgann. Div bistolenn-vindrailher a voe amprouet e 1944 : an FM44HVA savet gant [[Husqvarna Vapenfabrik|Husqvarna]], hag unan all ijinet gant an arsanailh-Stad Carl Gustafs stads gevärsfaktori. Homañ diwezhañ a voe dibabet gant an arme, dindan an anv ''Kulsprutepistol m/45'' (&quot;pistolenn-vindrailher stumm 1945&quot;)&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{En}} Olaf JANSON, ''[https://www.gotavapen.se/gota/artiklar/kpist/swede_45.htm The submachine guns of Sweden.]'', Göta Vapenhistoriska Sällskapet, 02/02/2021 (lennet d'an 02/08/2026)&lt;/ref&gt;.

== Deskrivadur hag implij ==
[[Restr:Swedish troops detain white Katangese sniper.jpg|kleiz|thumb|200x200px|Ur soudard svedat gant un m/45 (a-gleiz) e 1961, da vare [[Enkadenn Kongo]].]]
Ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre argil simpl]] a oa d'an arm, hag ur mod tennañ aotomatek hepken. Pourveziet e oa gant ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] 50 kartouchenn [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]], heñvel ouzh hini ar Kpist m/37. He [[Lamm (arm-tan)|lamm]] a c'halle bezañ pleget&lt;ref&gt;{{fr}} Chris McNAB, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, 304 p., ISBN 979-1029509872, p. 220-221&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{En}} Maxim POPENKER, ''[https://modernfirearms.net/en/submachine-guns/sweden-submachine-guns/carl-gustaf-m45-eng/ Carl Gustaf M/45]'', Modern Firearms (lennet d'an 02/08/2026)&lt;/ref&gt;. Ur c'harger 36 kartouchenn nevez a voe savet war-lerc'h, ha stummoù all eus an arm :
* '''Kpist m/45B''' : stumm produet ar muiañ, gant toulloù bihanoc'h war gorzenn-wareziñ ar c'hanol peurgetket ;
* '''Kpist m/45C''' : stummoù evit an dibunadegoù gant un ibil evit stagañ ur [[Baionetez|vaionetez]] ;
* '''Kpist m/45D''' : stumm gant un dibaber tennañ aotomatek/damaotomatek&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

An m/45 zo bet produet dindan aotre en [[Egipt]], dindan an anvioù ''Port Said'' hag ''Akaba''. Stummoù hep merkoù na niveroù-serienn a voe implijet gant an [[nerzhioù ispisial]] [[Navy SEALs|stadunanat]] e-pad [[Brezel Viêt Nam]], abalamour e c'halle an arm tennañ diouzhtu goude bezañ bet soubet en dour. Eno eo lesanvet ''Swedish K''&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.modernforces.com/weapon_swedish.htm Karl Gustav M/45 &quot;Swedish K&quot;]'', MACV-SOG - Living History (lennet d'an 02/08/2026)&lt;/ref&gt;. [[Tirlu Iwerzhon|Arme Iwerzhon]] he deus graet gant an m/45 ivez. Er XXI{{añ}} kantved eo bet gwelet ar bistolenn-vindrailher e emgannoù er [[Mali]] pe e [[Brezel etre Ukraina ha Rusia|brezel Ukraina]]&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://armourersbench.com/2024/03/10/swedish-k-in-ukraine-update/ Swedish K In Ukraine – Update]'', The Armourer's Bench, 18/06/2024 (lennet d'an 02/08/2026)&lt;/ref&gt;.

== Er sevenadur ==
Gellout a raer implijout ar Kpist m/45 e c'hoarioù video evel ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns: Guns Disassembly]]'' ha ''[[Call of Duty: Vanguard]]''. Gwelet e vez e filmoù evel ''[[The Siege of Jadotville (film, 2016)|The Siege of Jadotville]]'' (2016)&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/Carl_Gustaf_m/45 Carl Gustaf m/45]'', IMFDB (lennet d'an 02/08/2026)&lt;/ref&gt;.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù-mindrailher]]
[[Rummad:Armoù Sveden]]</text>
      <sha1>oh794oks0xnh9ev2035udin84oi8n5v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Garam masala</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180924</id>
    <revision>
      <id>2201395</id>
      <parentid>2199202</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T17:05:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20261004)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]</comment>
      <origin>2201395</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5170" sha1="10kzbrj5sjz99q6tdxfc3hnq8d90c19" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Garam masala''' (''garam masālā'' en [[hindoustaneg]], da lavaret eo «spisoù tomm») a zo ur meskaj [[spis]]où eus [[iskevandir Indez]], krazet ha lakaet e poultr. Kavet e vez er [[Keginerezh India|c'heginerezh indiat]], pakistanat, nepalat ha bangladeshat&lt;ref&gt;{{liamm web |titl=Radhuni Garam Masala - Online Grocery Shopping and Delivery in Bangladesh |url=https://chaldal.com/radhuni-garam-masala-40-gm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241221050650/https://chaldal.com/radhuni-garam-masala-40-gm |archive-date=21 December 2024 |access-date=21 December 2024 |website=Grocery}}&lt;/ref&gt;. Implijet e vez en e unan pe gant sasunadurioù all. Disheñvel e c'hall bezañ meskaj pep rannvro an eil diouzh egile, met kenstrollet e vez alies memestra saourioù evel kardamom, kanell, kumin, tachoù-jenofl, delioù lore, aniz steredennek ha pebr&lt;ref&gt;{{liamm web |last=Gurjar |first=Rachel |deiziad=16 a viz Mae 2022 |titl=Garam Masala Is My Love Language |url=https://www.bonappetit.com/story/how-to-make-garam-masala-at-home |access-date=21 December 2024 |lec'hienn=Bon Appétit |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{liamm web |deiziad=31 a viz Mae 2024 |titl=Garam Masala: A Simple Road to Delicious Indian Dishes |url=https://www.thespruceeats.com/what-is-garam-masala-995690 |access-date=21 December 2024 |lec'hienn=The Spruce Eats |language=en}}&lt;/ref&gt;. Implijet e vez garam masala e meuzioù a bep seurt, en o zouez hiliadennoù, keusteurennoù ha [[kari]]où&lt;ref&gt;{{liamm web |deiziad=10 a viz Du 2023 |titl=14 Flavorful Recipes Using Garam Masala |url=https://www.tasteofhome.com/collection/recipes-using-garam-masala/ |access-date=21 December 2024 |lec'hienn= Taste of Home |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{liamm web |last=Harris |first=Kimi |deiziad=4 a viz Genver 2015 |titl=Garam Masala No Cook Pickled Onions |url=https://www.thenourishinggourmet.com/garam-masala-no-cook-pickled-onions/ |access-date=21 December 2024 |lec'hienn=www.thenourishinggourmet.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt;.

== Aozennoù ==
Aozennoù garam masala disheñvel a zo hervez ar rannvroioù, rekipeoù a bep seurt a zo en iskevandir India&lt;ref name=rau&gt;&quot;The Cooking of India (Foods of the World)&quot; gant Santha Rama Rau, embanner Time Life Education, 1969, New York {{ISBN|978-0-8094-0069-0}}&lt;/ref&gt; ha n'eus hini ebet a vefe gwelet evel gwiroc'h eget ar re all. Krazet e vez elfennoù ar meskaj, lakaet e poultr asambles pe lakaet er meuz just a-raok echuiñ keginañ.

E garam masala doare India &lt;ref&gt;{{cite book |last1=Pitre |first1=Urva shi |title=Indian Instant Pot®Cookbook: Traditional Indian Dishes Made Easy and Fast |url=https://archive.org/details/indianinstantpot0000pitr |date=19 a viz Gwengolo 2017 |publisher=Rockridge Press |isbn=978-1939754547 |page=[https://archive.org/details/indianinstantpot0000pitr/page/24 24]}}&lt;/ref&gt; e vez kavet (anvioù en [[hindoustaneg]] etre krommelloù):
* [[fanouilh]] (''sauṅf'')
* delioù lore indiat pe [[Cinnamomum tamala|malabathrum]] (''tej pattā'')
* [[pebr]] du pe gwenn (''kāli/safed mirch'')
* [[tach-jenofl|tachoù-jenofl]] (''lauṅg'')
* [[kanell]] pe rusk [[Cinnamomum cassia|kasia]] (''dālacīnī'')
* kign muskadez (goloenn ur [[kraoñ-muskadez|graoñenn-vuskadez]]) (''javitri'')
* klorennoù [[kardamom]] glas ha du (''ilāīcī'')
* [[koumin]] (''jīra'')
* greun [[koriandrez]] (''dhaniā'')
* poultr pimant ruz (''lāl mirch'')

Hervez rekipeoù zo&lt;ref&gt;Bhide, Monica, &quot;[https://www.npr.org/2011/04/27/135761263/garam-masala-a-taste-worth-acquiring Garam Masala: A Taste Worth Acquiring] [https://web.archive.org/web/20180608000114/https://www.npr.org/2011/04/27/135761263/garam-masala-a-taste-worth-acquiring|Delioù war ar web] |date=2018-06-08 }}&quot;. npr.org. 27 April 2011&lt;/ref&gt; e c'hall ar spisoù bezañ mesket gant [[Louzoù-kegin|louzoù]] ; hervez re all e c'hallont bezañ mesket gant dour, gwinêgr pe dourennoù all evit ober un toaz. Aozennoù all a c'haller ouzhpennañ c'hoazh : [[kraoñ]], ognon pe kignen, un tammig aniz steredennek, asafoetida, [[pimant]], ''parmotrema perlatum'' ha ''kababchini'' (''piper cubeba''). Ar blazioù a c'hall bezañ kenstrollet evit kaout un disoc'h kempouezet, pe e c'haller lakaat ar pouez war ur blaz dreist-holl. Grilhet e c'hall bezañ ar masala a-raok bezañ debret evit leuskel ar blazioù hag an frondoù&lt;ref name=rau/&gt;.

Er masala implijet e keginerezh [[Myanmar]] ({{lang|my|မဆလာ}}) e vez kavet kanell malet pe &quot;cassia&quot;, kardamom, tachoù-jenofl ha pebr du &lt;ref&gt;{{Cite book |last= |first= |url= |title=To Myanmar with Love: A Travel Guide for the Connoisseur |date=2009 |publisher=ThingsAsian Press |isbn=978-1-934159-06-4 |language=en}}&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; &gt;
Garam Masala.JPG|Spisoù evit aozañ garam masala (eus an nec'h d'an traoñ adalek an tu-kleiz, en tu ma tro an heol): pebr du, kign muskadez, [[kanell]], [[tach-jenofl|tachoù-jenofl]], [[kardamom]] du, muskadez ha kardamom glaz.
Garammasalaphoto.jpg|Poultr garam masala.
Garam Masala new 2008-1.jpg|Aozennoù garam masala.
&lt;/gallery &gt;
== Gwelet ivez==
* [[Keginerezh India]]
* [[Masala]]

== Daveoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Spisoù]]
[[Rummad:Boued India]]</text>
      <sha1>10kzbrj5sjz99q6tdxfc3hnq8d90c19</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alexey Root</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181079</id>
    <revision>
      <id>2201386</id>
      <parentid>2199762</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T17:00:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>Add 4 books for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20261004)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]</comment>
      <origin>2201386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2389" sha1="0iv889hnxuyng3rxdxh005yx6ddlogi" xml:space="preserve">'''Alexey Wilhelmina Root''' (24 a viz Gouhere [[1965]]), zo ur c'hoarierez hag ur skrivagnerez [[echedoù]] [[stadunanat]].&lt;br&gt;
Mestrez-veur (WIM) eo abaoe 1990&lt;ref name=&quot;FIDE&quot;&gt;{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/2004658 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.
* 1 837 eo he [[renk Elo]] ''Standard'' diwezhañ ha 1 893 he renk Elo ''Luc'hedenn''&lt;ref name=&quot;FIDE&quot; /&gt;
* 2 080 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1990&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=94317 He c'hoari e Chess Games]&lt;/ref&gt;.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe e 1989&lt;ref&gt;{{en}}[http://www.edochess.ca/batgirl/womenchamps.html ''The U.S. Woman's Chess Champions'', Sarah's Chess Journal]&lt;/ref&gt;.
== Oberennoù skrivet ==
*{{cite book|title=Children and Chess: A Guide for Educators|url=https://archive.org/details/childrenchessgui0000root|year=2006|publisher=Libraries Unlimited|isbn=978-1591583585}} 
*{{cite book|title=Science, Math, Checkmate: 32 Chess Activities for Inquiry and Problem Solving|url=https://archive.org/details/sciencemathcheck0000root|year=2008|publisher=Libraries Unlimited|isbn=978-1591585718}} 
*{{cite book|title=Read, Write, Checkmate: Enrich Literacy with Chess Activities|url=https://archive.org/details/readwritecheckma0000root|year=2009|publisher=Libraries Unlimited|isbn=978-1591587545}} 
*{{cite book|title=People, Places, Checkmates: Teaching Social Studies with Chess|year=2010|publisher=Libraries Unlimited|isbn=978-1591588504}} 
*{{cite book|title=Living Chess Game, The: Fine Arts Activities for Kids 9-14|url=https://archive.org/details/livingchessgamef0000root|year=2010|publisher=Libraries Unlimited|isbn=978-1598843804}} 
*{{cite book|title=Thinking with Chess: Teaching Children Ages 5-14|year=2015|publisher=Mongoose Press|isbn=978-1936277360}} 
*{{cite book|title=United States Women's Chess Champions, 1937-2020|year=2022|publisher=McFarland|isbn=978-1476686936}}
== Liammoù diavaez ==
*{{en}} [https://players.chessbase.com/en/player/Root_Alexey/221623 He c'hoari e  Chess Base]
*{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=94317 He c'hoari e Chess Games]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Root, Alexey}} 
[[Rummad:Ganedigezhioù 1957]] 
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]</text>
      <sha1>0iv889hnxuyng3rxdxh005yx6ddlogi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Levraoueg hollvrezhonek Kawan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181086</id>
    <revision>
      <id>2201423</id>
      <parentid>2201049</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T20:58:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ch. Rogel</username>
        <id>46</id>
      </contributor>
      <comment>Astenn : dalc'had</comment>
      <origin>2201423</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2773" sha1="i0ifqfpmzju8vsr2u2mcqbdn92zhxyb" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}
'''Levraoueg hollvrezhonek Kawan''' a oa bet savet e 2009 hag e 2014, diwar atiz maer kozh [[Kawan]], [[Pierre-Yvon Tremel]], ha diazezet e voe e kumun Kawan e [[Ti ar Vro Treger-Goueloù]]. An holl [[dalc'had|zalc'had]], levrioù, ha mediaoù [[kleweled]] a zo brezhonek ; ar [[mediaoueg|vediaoueg]] kentañ eo eus ar seurt-se.

== Istor ==
Ur seurt kreizenn ditouriñ diabarzh e oa al levraoueg evit al lec'h sevenadurel breizhek er pemp bloavezh kentañ ha savet e voe goulennoù evit ma vefe digor al lec'h d'an holl dud.
Diwar un emglev sinaet e 2013 etre ar gumun ha [[Departamant Aodoù-an-Arvor]] ez eo ar vediaoueg ur skourr eus [[Levraoueg-departamant Aodoù-an-Arvor]] hag er bloavezhioù kentañ e veze meret gant un den gopret gant an Departamant. Pa oa aet kuit al levraouegerez e oa bet klasket tuta ur c'hargad all, met den ne gredas mont d'ober war-dro un dalc'had hollvrezhonek. Goude daou vloaz hep den e karg e voe kavet e 2019 un animatour-levraoueger, dezhañ ur [[kevrat|gevrat]] prevez, Visant Dubois e anv.&lt;br&gt;
E 2024, abalamour ma klaske arboellañ arc'hant e kinnigas Departamant Aodoù-an-Arvor paouez da baeañ e lod ha kas an [[dalc'had]] d'ul levraoueg vrasoc'h evel [[Mediaoueg Lannuon|hini Lannuon]] pe [[Mediaoueg Gwengamp|hini Gwengamp]]. Goude ma voe klevet kalz a vouezhioù o sevel a-enep e tivizas an departamant chom hep e ober e penn-kentañ 2025.

== Mont en-dro ==
Ul [[levraoueg foran]] ha publik eo, hag ur statud publik zo dezhi, pa'z eus bet deroet un [[dileurierezh servij publik]] d'ar c'horvoer prevez gant ar gumun. Staliet eo en eil estaj ar savadur m'emañ Ti ar Vro Treger-Goueloù, straed Jean Monnet, e Kawan. Paeet e vez an animatour-levraoueger gant Ti ar Vro Treger-Goueloù.&lt;br&gt;
P'eo ul levraoueg kevreet da rouedad al levraouegoù foran harpet gant [[Levraoueg-departamant Aodoù an Arvor]] e vez roet ur [[yalc'had]] bep bloaz evit e vont en-dro gant departamant Aodoù an Arvor (war-dro 30 000 euro e 2026).

== Ar c'hinnig teulioù e 2026 ==
Hervez Vinsant Dubois, an animatour-levraoueger, pa voe aterset gant [[Ya!]] e 2026 &lt;ref&gt;Julien Meffern &quot;E levraoueg Kawan gant Vinsant Dubois&quot;. E-barzh ''Ya!'', niv. 1103, 8 Gwengolo 2026.&lt;/ref&gt;e veze kinniget un dalc'had teulioù a yae ouzhpenn 5 000.
* Tost da 3 000 levr
* 800 pladenn-arc'hant
* 200 DVD
* Meur a gelaouenn vrezhonek

== Liammoù diavaez ==
*[https://www.tiarvro22.bzh/index.php/contact/ Lec'hienn Ti ar Vro Treger-Goueloù]. Brassellet d'an 17 a viz Gwengolo 2026.

== Pennadoù nes ==
* [[Kreizenn Dafar Sevenadurel Keltiek]]
* [[Levraoueg Breizh]]
* [[Levraoueg breizhek Abati Landeveneg]]
* [[Levraoug Vroadel Breizh Kêr Arvor]]
* [[Levrdi ar Vro]]

== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Levraouegoù brezhonek]]</text>
      <sha1>i0ifqfpmzju8vsr2u2mcqbdn92zhxyb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kanol eneptank</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181098</id>
    <revision>
      <id>2201390</id>
      <parentid>2201291</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T17:02:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>Add 2 books for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20261004)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]</comment>
      <origin>2201390</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2462" sha1="472fa7v2rf542y9mm5jlc0cm64fffem" xml:space="preserve">{{databox}}
Ar '''c'hanolierezh eneptank''' zo ur skourr eus ar [[Kanolierezh|c'hanolierezh]] savet evit distrujañ [[tank|tankoù]] ha [[Karbed stourm hobregonet|karbedoù stourm hobregonet]] all ; peurliesañ e tenn eus ul lec'h difenn difiñv. Diorroadur munisionoù eneptank arbennikaet a oa bet ur redi pa oa erruet ar c'hentañ tankoù war tachennoù emgann ar [[Kentañ Brezel-bed|C'hentañ Brezel-bed]]&lt;ref name=Norris&gt;{{cite book|last=Norris|first=John|title=Brassey's Modern Military Equipment: Anti-tank weapons|date=1997|pages=7–21|publisher=Brasseys UK Ltd|location=London|isbn=978-1857531770}}&lt;/ref&gt;. Evit gellout distrujañ an tankoù enebour, ar ganolierien a oa rediet da implij kanolioù standart o klask tennañ eeun war ar sibloù, an doare ober-se a oa diaes ha koustus a-fed obuzennoù ha dre ma kendalc'he an tankoù da vezañ dafaret gant [[Hobregon (mekanikerezh)|hobregonoù]] e oa deuet da vezañ diefedus&lt;ref name=Norris/&gt;. Ar c'hentañ kanolioù eneptank a oa bet savet er bloavezhioù 1920, dres a-raok pe e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]] e veze kavet an doare armoù-se en holl armeoù europat&lt;ref name=Gander&gt;{{cite book|last1=Gander|first1=Terry|last2=Chamberlain|first2=Peter|title=World War II Fact Files: Anti-tank Weapons|url=https://archive.org/details/antitankweapons0000cham|date=1974|pages=[https://archive.org/details/antitankweapons0000cham/page/1 1]–6|publisher=Arco Publishing Company, Incorporated|location=New York|isbn=978-0668036078}}&lt;/ref&gt;. Evit dont a-benn da dreuziñ an hobregonoù, e veze tennet munisionoù arbennikaet gant kanolioù brasoc'h&lt;ref&gt;MILITÄRISCHES STUDIENGLOSAR ENGLISCH Teil II/ Teil III, Deutsch – Englisch, Abkürzung Begriff,
Bundessprachenamt (Stand Januar 2001), page. 283, anti-tank ammunition.&lt;/ref&gt;. An darn vrasañ eus ar c'hanolioù eneptank a oa bet diorroet er bloavezhioù 1930 oc'h heuliañ diorroadur an tankoù&lt;ref name=Rottman&gt;{{cite book|last=Rottman|first=Gordon|title=World War II Infantry Anti-Tank Tactics|url=https://archive.org/details/worldwariiinfant0000rott|date=2005|pages=[https://archive.org/details/worldwariiinfant0000rott/page/15 15]–17|publisher=Osprey Publishing|location=Oxford|isbn=978-1841768427}}&lt;/ref&gt;, ha tost an holl saverien armoù brasañ a oa bet o produiñ ur stumm pe unan all&lt;ref name=Gander/&gt;.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Kanolierezh]]
[[Rummad:Kanolioù eneptank]]
[[Rummad:Armoù eneptank]]</text>
      <sha1>472fa7v2rf542y9mm5jlc0cm64fffem</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Implijer:Arko/poull-traezh</title>
    <ns>2</ns>
    <id>181240</id>
    <revision>
      <id>2201382</id>
      <parentid>2201222</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T16:41:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <origin>2201382</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2397" sha1="jrte9tv788xnxt5h8dbx68yyk127pcx" xml:space="preserve">{{databox}}
An '''tachoù-jenofl''' a zo [[spis (temz)|spisoù]] tennet eus broñsoù bleuñv ar [[gwez-jenofl|jenoflenn]], ur wezenn eus kerentiad ar Myrtaceae hag eus ar genad Syzygium (''Syzygium aromaticum'' (L.) Merr. &amp; L.M.Perry). Genidik eo eus an [[Inizi Maluku]]&lt;ref&gt;[https://revistes.ub.edu/index.php/Abriu/article/view/abriu2017.6.10|&quot;The depictions of the spice that circumnavigated the globe. The contribution of Garcia de Orta’s Colóquios dos Simples (Goa, 1563) to the construction of an entirely new knowledge about cloves&quot;] pennad-skrid gant Teresa Nobre de Carvalho e-barzh Abriu: estudos de textualidade do Brasil, Galicia e Portugal, niv.6, 2017, gwelet d'ar 2024-01-01.&lt;/ref&gt;.

Meneget e voe an tachoù-jenofl evit ar wech kentañ gant al lennegezh sinaat da vare ar re Han, tro an III&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt; kantved araok JK. Implijet e voe ar spis da gentañ evit freskaat an anal, o vezañ implijet er vezegiezh dreist-holl&lt;ref&gt;{{Liamm web |langue=en |prénom=James |nom=Hancock |titl=The Early History of Clove, Nutmeg, &amp; Mace |url=https://www.worldhistory.org/article/1849/the-early-history-of-clove-nutmeg--mace/ |lec'hienn=World History Encyclopedia |gwelet d'an=2024-01-01}}&lt;/ref&gt;. Tro 77 e voe meneget gant [[Plinius an Henañ]] en e [[Naturalis historia|Istor Naturel]] ur spis heñvel ouzh pebr anvet ''garyophyllon'', kenwerzhet evit e frond. N'eo ket anat eo eus tachoù-jenofl e oa kaoz avat. Testeniekaet eo en Europa evit ar wech kentañ er IV{{vet}} kantved pa voent profet gant an impalaer [[Kustentin Iañ (impalaer roman)|Kustentin I{{añ}}]] da [[Jelvestr Iañ|sant Jevelstr]] hag a oa [[Eskopti Roma|eskob Roma]] (pab) d'ar mare-se.

E-pad pell en deus [[Kompagnunezh an Izelvroioù Indez ar Reter]] ur monopol war genverzh an tachoù-jenofl. Reiñ a ra ar Gall Pierre Poivre un termen da gement-se en XVIII{{vet}} kantved o plantañ gwez-jenofl en [[Enez Maoris]] ha goude e e [[Gwiana]] &lt;ref&gt; Tidiane N'Diaye, Le génocide voilé, embannadurioù Folio, 2008, p. 216-217.&lt;/ref&gt; E [[1812]] e tegas Saleh ben Haramil al Bray an tach-jenofl e [[Zanzibar]]. Implijout a ra ar sultan tost da  emploiera etre 7 000 [[sklav]] etre [[1830]] ha [[1872]] evit tiekaat ar spis&lt;ref&gt;{{ouvrage|page=216-217|titre=Le génocide voilé|auteur=Tidiane N'Diaye|éditeur=éditions Folio|année=2008}}.&lt;/ref&gt;. E 1812, 

==Daveoù==
{{daveoù}}

== Gwelet ivez ==

[[Rummad:Spisoù]]</text>
      <sha1>jrte9tv788xnxt5h8dbx68yyk127pcx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kaozeal:Koktel Molotov</title>
    <ns>1</ns>
    <id>181270</id>
    <revision>
      <id>2201377</id>
      <timestamp>2026-10-04T13:53:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Esañs */ rann nevez</comment>
      <origin>2201377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="374" sha1="g9swgfi2rbezkcfq84x200l1jtkjb5j" xml:space="preserve">== Esañs ==
Demat @[[Implijer:Ar choler|Ar choler]], perak e vije disheñvel &quot;esañs&quot; diouzh &quot;strilheoul&quot; ? Heñvel int hervez M. Ménard. Ouzphennañ a ran @[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] er gaoz. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 4 Here 2026 da 13:53 (UTC)</text>
      <sha1>g9swgfi2rbezkcfq84x200l1jtkjb5j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201381</id>
      <parentid>2201377</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T16:40:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <comment>/* Esañs */ Respont</comment>
      <origin>2201381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="878" sha1="dzxzrk7hbnc8rpqkcfd05v07tclbfi4" xml:space="preserve">== Esañs ==
Demat @[[Implijer:Ar choler|Ar choler]], perak e vije disheñvel &quot;esañs&quot; diouzh &quot;strilheoul&quot; ? Heñvel int hervez M. Ménard. Ouzphennañ a ran @[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] er gaoz. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 4 Here 2026 da 13:53 (UTC)

:*« Esañs » a implijer evit ar gouleier, evit dileizhañ pe naetaat (''white spirit''), evit dizidruzañ ha didarchañ, hag all. Ne c'heller ket kas ur c'hefkusker gant esañs.
:*« Strilheoul » a implijer evel trelosk.
:Merket mat eo an diforc'h e geriadur Al Liamm 2014, da skouer : '''esañs''' ''f.'' essence (minérale) p. 269-a ha '''strilheoul '''''m''. essence (carburant) p. 767-b. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 4 Here 2026 da 16:40 (UTC)</text>
      <sha1>dzxzrk7hbnc8rpqkcfd05v07tclbfi4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cóir Connacht ar chath Laighean</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181271</id>
    <revision>
      <id>2201396</id>
      <timestamp>2026-10-04T17:37:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{{databox}} '''Cóir Connacht ar chath Laighean''' (&quot;Justiser Connacht war emgann Leinster&quot;) zo ur barzhoneg iwerzhoneg eus ar {{XIVvet kantved}} .&lt;ref&gt;{{citation | first = P |last = Harbison | date = 1976 | title = Native Irish arms and armour in medieval Gaelic literature, 1170-1600 | work = [[The Irish Sword]] | issue = 12 | pages = 173-99}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citation | first = Katherine | last = Simms | date = 1990 | title = Images of Warfare in Bardic Poetry | work = C...&quot;</comment>
      <origin>2201396</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1164" sha1="a473e1h5xuom8epg2buxep1vb41pr77" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Cóir Connacht ar chath Laighean''' (&quot;Justiser Connacht war emgann Leinster&quot;) zo ur barzhoneg iwerzhoneg eus ar {{XIVvet kantved}} .&lt;ref&gt;{{citation | first = P |last = Harbison | date = 1976 | title = Native Irish arms and armour in medieval Gaelic literature, 1170-1600 | work = [[The Irish Sword]] | issue = 12 | pages = 173-99}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citation | first = Katherine | last = Simms | date = 1990 | title = Images of Warfare in Bardic Poetry | work = Celtica | issue = 21}}&lt;/ref&gt;

Ur galv eo da Aedh Ó Conchobair, roue Connacht (marvet e 1309) ha soñjal a reer ez eo &quot;ar [[Barzhoniezh barzhek Iwerzhon|varzhoneg barzh]] koshañ a zo c'hoazh ennañ un heuliad 'armañ an haroz' gant daveoù d'an doare armoù norman nevez&quot;.[hervez piv?]

Un tamm eo eus An sluagh sidhe so i nEamhuin?, savet tost da bevar c'hant vloaz diwezhatoc'h.

Ar memes doare barzhoniezh eo evit ''[[An sluagh sidhe so i nEamhuin?]]'', savet tost da bevar c'hant vloaz diwezhatoc'h.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Coir Connacht ar chath Laighean}}
[[Rummad:Lennegezh Iwerzhon]]
[[Rummad:Barzhonegoù iwerzhonek]]
[[Rummad:Lennegezh krennamzerel]]</text>
      <sha1>a473e1h5xuom8epg2buxep1vb41pr77</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201397</id>
      <parentid>2201396</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T17:38:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201397</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1151" sha1="3o1onvca05e7tv5nnw2ehtvsym1fjj9" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Cóir Connacht ar chath Laighean''' (&quot;Justiser Connacht war emgann Leinster&quot;) zo ur barzhoneg iwerzhoneg eus ar {{XIVvet kantved}} .&lt;ref&gt;{{citation | first = P |last = Harbison | date = 1976 | title = Native Irish arms and armour in medieval Gaelic literature, 1170-1600 | work = [[The Irish Sword]] | issue = 12 | pages = 173-99}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citation | first = Katherine | last = Simms | date = 1990 | title = Images of Warfare in Bardic Poetry | work = Celtica | issue = 21}}&lt;/ref&gt;

Ur galv eo da Aedh Ó Conchobair, roue Connacht (marvet e 1309) ha soñjal a reer ez eo &quot;ar [[Barzhoniezh barzhek Iwerzhon|varzhoneg barzh]] koshañ a zo c'hoazh ennañ un heuliad 'armañ an haroz' gant daveoù d'an doare armoù norman nevez&quot;.

Un tamm eo eus An sluagh sidhe so i nEamhuin?, savet tost da bevar c'hant vloaz diwezhatoc'h.

Ar memes doare barzhoniezh eo evit ''[[An sluagh sidhe so i nEamhuin?]]'', savet tost da bevar c'hant vloaz diwezhatoc'h.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Coir Connacht ar chath Laighean}}
[[Rummad:Lennegezh Iwerzhon]]
[[Rummad:Barzhonegoù iwerzhonek]]
[[Rummad:Lennegezh krennamzerel]]</text>
      <sha1>3o1onvca05e7tv5nnw2ehtvsym1fjj9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201398</id>
      <parentid>2201397</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T17:38:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201398</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1139" sha1="t1019d84zj7g2xnw1tezoa39vljfohg" xml:space="preserve">'''Cóir Connacht ar chath Laighean''' (&quot;Justiser Connacht war emgann Leinster&quot;) zo ur barzhoneg iwerzhoneg eus ar {{XIVvet kantved}} .&lt;ref&gt;{{citation | first = P |last = Harbison | date = 1976 | title = Native Irish arms and armour in medieval Gaelic literature, 1170-1600 | work = [[The Irish Sword]] | issue = 12 | pages = 173-99}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citation | first = Katherine | last = Simms | date = 1990 | title = Images of Warfare in Bardic Poetry | work = Celtica | issue = 21}}&lt;/ref&gt;

Ur galv eo da Aedh Ó Conchobair, roue Connacht (marvet e 1309) ha soñjal a reer ez eo &quot;ar [[Barzhoniezh barzhek Iwerzhon|varzhoneg barzh]] koshañ a zo c'hoazh ennañ un heuliad 'armañ an haroz' gant daveoù d'an doare armoù norman nevez&quot;.

Un tamm eo eus An sluagh sidhe so i nEamhuin?, savet tost da bevar c'hant vloaz diwezhatoc'h.

Ar memes doare barzhoniezh eo evit ''[[An sluagh sidhe so i nEamhuin?]]'', savet tost da bevar c'hant vloaz diwezhatoc'h.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Coir Connacht ar chath Laighean}}
[[Rummad:Lennegezh Iwerzhon]]
[[Rummad:Barzhonegoù iwerzhonek]]
[[Rummad:Lennegezh krennamzerel]]</text>
      <sha1>t1019d84zj7g2xnw1tezoa39vljfohg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201399</id>
      <parentid>2201398</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T17:38:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201399</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1143" sha1="1a5izh2enfnija08c82qbmyyl6z8vml" xml:space="preserve">'''Cóir Connacht ar chath Laighean''' (&quot;Justiser Connacht war emgann Leinster&quot;) zo ur barzhoneg [[iwerzhoneg]] eus ar {{XIVvet kantved}} .&lt;ref&gt;{{citation | first = P |last = Harbison | date = 1976 | title = Native Irish arms and armour in medieval Gaelic literature, 1170-1600 | work = [[The Irish Sword]] | issue = 12 | pages = 173-99}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citation | first = Katherine | last = Simms | date = 1990 | title = Images of Warfare in Bardic Poetry | work = Celtica | issue = 21}}&lt;/ref&gt;

Ur galv eo da Aedh Ó Conchobair, roue Connacht (marvet e 1309) ha soñjal a reer ez eo &quot;ar [[Barzhoniezh barzhek Iwerzhon|varzhoneg barzh]] koshañ a zo c'hoazh ennañ un heuliad 'armañ an haroz' gant daveoù d'an doare armoù norman nevez&quot;.

Un tamm eo eus An sluagh sidhe so i nEamhuin?, savet tost da bevar c'hant vloaz diwezhatoc'h.

Ar memes doare barzhoniezh eo evit ''[[An sluagh sidhe so i nEamhuin?]]'', savet tost da bevar c'hant vloaz diwezhatoc'h.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Coir Connacht ar chath Laighean}}
[[Rummad:Lennegezh Iwerzhon]]
[[Rummad:Barzhonegoù iwerzhonek]]
[[Rummad:Lennegezh krennamzerel]]</text>
      <sha1>1a5izh2enfnija08c82qbmyyl6z8vml</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201400</id>
      <parentid>2201399</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T17:39:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1048" sha1="hxuw6gdscuqehs54tei8s5sm488e69l" xml:space="preserve">'''Cóir Connacht ar chath Laighean''' (&quot;Justiser Connacht war emgann Leinster&quot;) zo ur barzhoneg [[iwerzhoneg]] eus ar {{XIVvet kantved}} .&lt;ref&gt;{{citation | first = P |last = Harbison | date = 1976 | title = Native Irish arms and armour in medieval Gaelic literature, 1170-1600 | work = [[The Irish Sword]] | issue = 12 | pages = 173-99}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citation | first = Katherine | last = Simms | date = 1990 | title = Images of Warfare in Bardic Poetry | work = Celtica | issue = 21}}&lt;/ref&gt;

Ur galv eo da Aedh Ó Conchobair, roue Connacht (marvet e 1309) ha soñjal a reer ez eo &quot;ar [[Barzhoniezh barzhek Iwerzhon|varzhoneg barzh]] koshañ a zo c'hoazh ennañ un heuliad 'armañ an haroz' gant daveoù d'an doare armoù norman nevez&quot;.

Ar memes doare barzhoniezh eo evit ''[[An sluagh sidhe so i nEamhuin?]]'', savet tost da bevar c'hant vloaz diwezhatoc'h.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Coir Connacht ar chath Laighean}}
[[Rummad:Lennegezh Iwerzhon]]
[[Rummad:Barzhonegoù iwerzhonek]]
[[Rummad:Lennegezh krennamzerel]]</text>
      <sha1>hxuw6gdscuqehs54tei8s5sm488e69l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201404</id>
      <parentid>2201400</parentid>
      <timestamp>2026-10-04T18:50:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <comment>v-k, + daveenn</comment>
      <origin>2201404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1280" sha1="g4ltbj06ssdct2to6wcn9mjx576l661" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:''Cóir Connacht ar chath Laighean''}}
'''Cóir Connacht ar chath Laighean''' (&quot;Arc'hadur Conn war damani Leinster&quot;) zo ur [[barzhoneg|varzhoneg]] [[iwerzhonek]] eus ar {{XIVvet kantved}}, 196 gwerzenn enni &lt;ref&gt;{{citation | first = P |last = Harbison | date = 1976 | title = Native Irish arms and armour in medieval Gaelic literature, 1170-1600 | work = [[The Irish Sword]] | issue = 12 | pages = 173-99}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citation | first = Katherine | last = Simms | date = 1990 | title = Images of Warfare in Bardic Poetry | work = Celtica | issue = 21}}&lt;/ref&gt;.

Ur galv eo da Aedh Ó Conchobair, roue Connacht (marvet e 1309) ha soñjal a reer ez eo &quot;ar [[Barzhoniezh barzhek Iwerzhon|varzhoneg varzhek]] koshañ a zo c'hoazh enni un heuliad &quot;armañ an haroz&quot; gant daveoù d'an doare armoù norman nevez.

Ar memes doare barzhoniezh eo evit ''[[An sluagh sidhe so i nEamhuin?]]'', savet tost da bevar c'hant vloaz diwezhatoc'h.

==Levrlennadur==
*{{ga}} {{Cite web|url=https://bardic.celt.dias.ie/poem/503|title=Ar varzhoneg • Bardic Poetry Database|accessdate=04/10/2026}}

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Coir Connacht ar chath Laighean}}
[[Rummad:Lennegezh Iwerzhon]]
[[Rummad:Barzhonegoù iwerzhonek]]
[[Rummad:Lennegezh krennamzerel]]</text>
      <sha1>g4ltbj06ssdct2to6wcn9mjx576l661</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Badrilal Nepali</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181272</id>
    <revision>
      <id>2201403</id>
      <timestamp>2026-10-04T18:27:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Boulc'het.</comment>
      <origin>2201403</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1079" sha1="ldjpd4vnh0pvj9icv8wmh5kfd4db1pg" xml:space="preserve">'''Badrilal Nepali''', bet ganet e 1964, a zo ur c'hoarier [[echedoù]] [[Nepal|nepalat]].&lt;br&gt;
Here 2026: 1 969 eo e renk Elo ''Standard'', 2 027 e renk Elo ''Fonnapl'' ha 2 077 e renk Elo ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300020 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;. &lt;br&gt;2 162 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ, tizhet e voe e miz Gouhere 2009&lt;ref&gt;{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/nepali_badrilal/182952 E bartiennoù e Chess Base] &lt;/ref&gt;.
==Kevezadegoù==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
====[[Kampionad nepalat an echedoù]]====
Trec'h e voe e 1986, e 1999 hag e 2009.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}}   
==Liammoù diavaez==
*{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12300020 E fichenn FIDE]
*{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/nepali_badrilal/182952 E bartiennoù e Chess Base]  
*{{en}}[https://www.365chess.com/players/Badrilal_Nepali E bartiennoù e 365 Chess]   
[[Rummad:Ganedigezhioù 1964]]   
[[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]   
{{DEFAULTSORT:Nepali, Badrilal}}</text>
      <sha1>ldjpd4vnh0pvj9icv8wmh5kfd4db1pg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Torfed a-enep an denelezh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181273</id>
    <revision>
      <id>2201405</id>
      <timestamp>2026-10-04T18:54:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{{databox}} '''Torfedoù a-enep an denelezh''' pe '''torfedoù a-enep Mab-den''' a vez graet eus tagadennoù hollek a-enep [[trevour]]ien.&lt;ref name=&quot;Mettraux&quot;&gt;{{cite book |last1=Mettraux |first1=Guénaël |title=International Crimes and the Ad Hoc Tribunals |date=2005 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-927155-9 |language=en |page=320}}&lt;/ref&gt; Disheñvel diouzh an torfedoù brezel, an torfedoù a-enep Mab-den a c'hall bezañ sevenet e-kerzh mareoù a...&quot;</comment>
      <origin>2201405</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2072" sha1="gpzcnrmevnqex3e23a1cc9ksfuw9oik" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Torfedoù a-enep an denelezh''' pe '''torfedoù a-enep Mab-den''' a vez graet eus tagadennoù hollek a-enep [[trevour]]ien.&lt;ref name=&quot;Mettraux&quot;&gt;{{cite book |last1=Mettraux |first1=Guénaël |title=International Crimes and the Ad Hoc Tribunals |date=2005 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-927155-9 |language=en |page=320}}&lt;/ref&gt; Disheñvel diouzh an torfedoù brezel, an torfedoù a-enep Mab-den a c'hall bezañ sevenet e-kerzh mareoù a beoc'h pe brezel hag a-enep keodedourien ar vro kement hag a-enep estrenien.&lt;ref name=&quot;Mettraux&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;DeGuzman&quot;&gt;{{cite book |first=Margaret M. |last=DeGuzman |url=https://ssrn.com/abstract=1745183 |chapter=Crimes Against Humanity |title=Research Handbook on International Criminal Law |editor-first=Bartram S. |editor-last=Brown |publisher=[[Edgar Elgar Publishing]] |date=2011}}&lt;/ref&gt; Asambles gant an [[Torfed brezel|torfedoù brezel]], [[gouennlazh]]ioù, hag an [[torfed tagañ]], an torfedoù a-enep an denelezh a zo e-kreiz ar re a vez barnet hervez ar [[Gwir etrebroadel kastizel]]&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Schwöbel-Patel |first1=Christine |title=The Oxford Handbook of International Criminal Law |date=2020 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=9780198825203 |page=768 |chapter-url=https://academic.oup.com/edited-volume/41306/chapter/352055519 |chapter=The Core Crimes of International Criminal Law}}&lt;/ref&gt; hag, evel an torfedoù all hervez al lezenn etrebroadel, [[Kendivizad diwar-benn an direizhded torfedoù brezel ha torfedoù a-enep mab-den|int didermen]] ha n'eus ket harzoù barnerezh d'ar poursu (lec'h ma 'z eo degemeret ar [[Barregezh hollek]]).&lt;ref name=&quot;DeGuzman&quot; /&gt;
[[Restr:Selection on the ramp at Auschwitz-Birkenau, 1944 (Auschwitz Album) 1b.jpg|thumb|Ar [[Selektion]], eus yuzevien Hungaria en  [[Auschwitz-Birkenau|Auschwitz-II-Birkenau]] e [[Dalc'herezh Polonia gant Alamagn (1939-1945)|Polonia dalc'het]] gant Alamagn e dibenn al [[Loskaberzh]]]]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Torfedoù a-enep an denelezh]]
[[Rummad:Gwir etrebroadel]]</text>
      <sha1>gpzcnrmevnqex3e23a1cc9ksfuw9oik</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rajan Subedi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181274</id>
    <revision>
      <id>2201420</id>
      <timestamp>2026-10-04T19:57:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Boulc'het.</comment>
      <origin>2201420</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1221" sha1="jw1cq2byifjlc46vyzrii5teooghaxj" xml:space="preserve">'''Rajan Subedi''', bet ganet e 1989, a zo ur c'hoarier [[echedoù]] [[Nepal|nepalat]].&lt;br&gt;
Here 2026: 1 980 eo e renk Elo ''Standard'', 1 988 e renk Elo ''Fonnapl'' ha 1 984 e renk Elo ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12335142 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;
Stummer Broadel eo abaoe 2021 ha tredeog Broadel abaoe 2023&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12335142 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;2 059 eo bet e renk Elo ''Standard'' uhelañ, tizhet eo bet e miz Even 2025&lt;ref&gt;{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/subedi_rajan/323908 E bartiennoù e Chess Base]&lt;/ref&gt;.
==Kevezadegoù==
===Kevezadegoù hiniennel===
====[[Kampionad nepalat an echedoù]]====
Trec'h e voe 2024&lt;ref&gt;{{en}}Rajan Subedi and Sindira Joshi win Nepal Championship [https://www.fide.com/news/3055 d'ar 7 a viz Even 2024 [[FIDE]]]&lt;/ref&gt;.
===Kevezadegoù dre skipailh===
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}}   
==Liammoù diavaez==
*{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/12335142 E fichenn FIDE]
*{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/subedi_rajan/323908 E bartiennoù e Chess Base]  
[[Rummad:Ganedigezhioù 1989]]   
[[Rummad:C'hoarierien echedoù nepalat]]   
{{DEFAULTSORT:Subedi, Rajan}}</text>
      <sha1>jw1cq2byifjlc46vyzrii5teooghaxj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Reibel (mindrailherez)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181275</id>
    <revision>
      <id>2201425</id>
      <timestamp>2026-10-04T21:28:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{| class=&quot;infobox&quot;  {{Infobox/Titl|Mindrailherez MAC Modèle 31|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Mitrailleuse mle 31.jpg|frameless|280x280px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;Ur vindrailherez '''MAC 31''' en he stumm savet war un tank, e [[Mirdi ar C'harbedoù Hobregonet (Saumur)|Mirdi ar C'harbedoù Hobregonet]] ([[Saumur]]).    |- ! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Ki...&quot;</comment>
      <origin>2201425</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4417" sha1="0get53rz1fyc3ox0yhsgwz1exyi43th" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Mindrailherez MAC Modèle 31|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Mitrailleuse mle 31.jpg|frameless|280x280px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;Ur vindrailherez '''MAC 31''' en he stumm savet war un tank, e [[Mirdi ar C'harbedoù Hobregonet (Saumur)|Mirdi ar C'harbedoù Hobregonet]] ([[Saumur]]).
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! Bro
|{{Frañs}}
|-
! Doare
|[[Mindrailherez]] yenaet dre aer
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest gazoù, piston hir e red
|-  
! [[Munision|Munisionoù]]
|[[7,5 × 54 mm 1929C|7,5 × 54 mm]]&lt;br&gt;[[7,5 × 55 mm Swiss]]
|-
! Produer
|[[Manufacture d'Armes de Châtellerault]]
|-
! Mare servij
|1931 - war-dro 1980
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|11,8 kg
|-
! Hirder
|{{formatnum:1030}} mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|600 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Lusk-tennañ teorikel
|750 tenn/mn
|-
! Hed-tenn pleustrek
|{{formatnum:1250}} m
|-
! Hed-tenn efedus
|800 m
|-
! Endalc'h
|Karger fiñv ront 150 kartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|A
|-
|}
Ar '''MAC Modèle 31''', anvet '''Reibel''' peurliesañ&lt;ref&gt;Diwar anv ar jeneral Jean Frédéric Jules Reibel, bet e penn burev studiañ arsanailh Châtellerault adalek 1924.&lt;/ref&gt;, zo ur [[Mindrailherez|vindrailherez]] implijet gant an [[Arme Frañs|arme c’hall]] etre 1931 hag ar bloavezhioù 1980. Ijinet ha produet e voe er [[Manufacture d'Armes de Châtellerault|MAC]] e [[Châtellerault]]. Ar MAC 31 zo ur vindrailherez yenaet dre aer, dezhi ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre biston hir e red]]. Kambret eo e [[7,5 × 54 mm 1929C|7,5 × 54 mm]], ha pourveziet eo gant ur c'harger ront 150 kartouchenn&lt;ref&gt;{{En}} Maxim POPENKER, ''[https://modernfirearms.net/en/machineguns/france-machineguns/mac-m1931-eng/ MAC M1931]'', Modern Firearms (lennet d'ar 04/10/2026)&lt;/ref&gt;. Diazezet eo war ar fuzuilh-vindrailher [[FM 24/29|MAC 24/29]] : disheñvel eo neuz he fezhioù, met heñvel eo ar mod da zivontañ anezhi, kement-mañ evit klask aesaat dornata armoù liesseurt gant ar soudarded&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

== Implij ==
Meur a stummm av oe eus an arm. An ''Type C'' a oa bet soñjet evit bezañ savet e karbedoù. Kemer a reas plas ar vindrailherez [[Hotchkiss Modèle 1914|Hotchkiss 1914]] en tankoù [[Renault FT]] ha [[B1 (tank)|B1]], hag e meur a garbed all. Implijet e voe e savadurioù al [[linenn Maginot]] ivez. Ar MAC 31 C a servijas e emgannoù en [[Eil Brezel-bed]], [[Kentañ brezel Indez-Sina|brezel Indez-Sina]] ha [[brezel Aljeria]]. Goude-se e voe berraet he c'hanol (''Type E''), ha savet e voe war garbedoù modernoc'h evel an [[AMX 13]]. Ar vindrailherez [[AA 52]] a gemeras he flas adalek ar bloavezhioù 1980&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Fr}} ''[http://armesfrancaises.free.fr/Mitr%20MAC%2031%20type%20C%20et%20E.html La mitrailleuse de 7,5 mm Reibel MAC 31 type C et E (char)]'', war Armement Réglementaire Français (lennet d'ar 04/10/2026)&lt;/ref&gt;.

Ur stumm all, anvet ''Type A'', a voe krouet evit an droadegiezh. Un tamm hiroc'h e oa ({{formatnum:1280}} mm, e-lec'h {{formatnum:1030}} evit ar stumm C), ha savet e oa war un [[daoubez]]. Servijout a reas en arme c'hall etre 1945 ha 1955 hepken&lt;ref&gt;{{Fr}} ''[http://armesfrancaises.free.fr/Mitr%20MAC%2031%20type%20A.html La mitrailleuse de 7,5 mm Reibel 
MAC 31 type A (infanterie)]'', war Armement Réglementaire Français (lennet d'ar 04/10/2026)&lt;/ref&gt;.

[[Arme Suis]] a implijas un nebeud skouerennoù prenet digant Bro-C'hall goude an Eil Brezel-bed hag adkambret e [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]].

== Er sevenadur ==
An arm a c'haller gwelet, da skouer, er c'hoarioù video ''[[Call of Duty: Big Red One]]'' (savet war un tank [[Renault R40|R40]]) hag e ''[[Company of Heroes 3]]'', war un tank B1&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/Reibel_Machine_Gun Reibel Machine Gun]'', IMFDB (lennet d'ar 04/10/2026)&lt;/ref&gt;.

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Mindrailherezioù]]
[[Rummad:Armoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina]]
[[Rummad:Armoù Brezel Aljeria]]</text>
      <sha1>0get53rz1fyc3ox0yhsgwz1exyi43th</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MAC Modèle 31</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181276</id>
    <redirect title="Reibel (mindrailherez)" />
    <revision>
      <id>2201426</id>
      <timestamp>2026-10-04T21:29:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Adkas war-du [[Reibel (mindrailherez)]]</comment>
      <origin>2201426</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33" sha1="3g6n8t6f3xanc666hkd36mbc6rxhh2q" xml:space="preserve">#ADKAS [[Reibel (mindrailherez)]]</text>
      <sha1>3g6n8t6f3xanc666hkd36mbc6rxhh2q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MAC Modèle 34</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181277</id>
    <redirect title="Reibel (mindrailherez)" />
    <revision>
      <id>2201427</id>
      <timestamp>2026-10-04T21:29:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Adkas war-du [[Reibel (mindrailherez)]]</comment>
      <origin>2201427</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33" sha1="3g6n8t6f3xanc666hkd36mbc6rxhh2q" xml:space="preserve">#ADKAS [[Reibel (mindrailherez)]]</text>
      <sha1>3g6n8t6f3xanc666hkd36mbc6rxhh2q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>9 × 23 mm Bergmann</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181278</id>
    <redirect title="9 × 23 mm Largo" />
    <revision>
      <id>2201436</id>
      <timestamp>2026-10-05T07:19:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Adkas war-du [[9 × 23 mm Largo]]</comment>
      <origin>2201436</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90" sha1="fr3e77bjew4tvjd0j2i8r5belzset8x" xml:space="preserve">#ADKAS [[9 × 23 mm Largo]]
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù Alamagn]]</text>
      <sha1>fr3e77bjew4tvjd0j2i8r5belzset8x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bergmann MP 35</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181279</id>
    <revision>
      <id>2201438</id>
      <timestamp>2026-10-05T07:34:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{| class=&quot;infobox&quot;  {{Infobox/Titl|MP 35|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Bergmann Mp-35.jpg|frameless|280x280px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;Ur bistolenn-vindrailher '''Bergmann MP 35''' gant ur c'harger hag ur pouchedig evit kargerioù all.    |- ! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig |- ! Bro |{{Trede Reich}} |- ! Doare |[[Pistolenn-vindrailher]] aotomatek /...&quot;</comment>
      <origin>2201438</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4217" sha1="feu8eyb7zpz84qcb6io6zj89jz00p07" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|MP 35|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Bergmann Mp-35.jpg|frameless|280x280px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;Ur bistolenn-vindrailher '''Bergmann MP 35''' gant ur c'harger hag ur pouchedig evit kargerioù all.
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! Bro
|{{Trede Reich}}
|-
! Doare
|[[Pistolenn-vindrailher]] aotomatek / damaotomatek
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl
|-  
! [[Munision]]
|[[9 × 19 mm Parabellum]]
|-
! Produerien
|[[Bergmann (embregerezh)|Bergmann]]&lt;br&gt;[[Schultz &amp; Larsen]]&lt;br&gt;[[Carl Walther GmbH]]&lt;br&gt;[[Junker &amp; Ruh]]
|-
! Mare servij
|1935–1944
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|4,24 kg
|-
! Hirder
|840 mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|200 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Hed-tenn pleustrek
|100 - 200 m
|-
! Tizh ar boledoù V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|365 m/s
|-
! Lusk-tennañ
|540 tenn/mn
|-
! Endalc'h
|Karger fiñv 20, 24 pe 32 gartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|A
|-
|}
Ar '''Bergmann MP 35''' (evit ''Maschinenpistole 1935'') zo ur [[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]] alaman kambret evit ar [[munision]] [[9 × 19 mm Parabellum]].

Deveret eo eus ar BMP-32, ur c'hentpatrom ijinet e 1932 gant Theodor Emil Bergmann, mab da d[[Theodor Bergmann]], saver an [[Bergmann (embregerezh)|embregerezh heñvelanvet]]. Kambret e oa ar bistolenn-vindrailher-mañ e [[9 × 23 mm Bergmann]]. E 1934 e voe kinniget ur stumm gwellaet eus an arm, anvet MP 34. Kambret e oa e [[9 × 19 mm Parabellum]]. He c'harger a oa war tu dehoù an arm, hag ar mod tennañ a veze dibabet gant an [[Draen (armoù)|draen]] war-eeun : ma veze pouezet ur wech berr e tenne an MP 34 e mod damaotomatek, ma veze pouezet hiroc'h e rae tennadegoù, e mod aotomatek. Mont a rae en-dro dre [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|argil simpl]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} Maxim Popenker, ''[https://modernfirearms.net/en/submachine-guns/germany-submachine-guns/mp-35-bergmann-eng/ MP.35 Bergmann]'', Modern Firearms (lennet d'ar 05/10/2026)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} Ian McCollum, ''[https://www.forgottenweapons.com/bergmanns-mp35-submachine-gun-it-feeds-from-the-wrong-side/ Bergmann’s MP35 Submachine Gun: It Feeds From the Wrong Side]'', [[Forgotten Weapons]], 19/08/2017 (lennet d'ar 05/10/2026)&lt;/ref&gt;.

Fiziet e voe ar produiñ en embregerezh [[Carl Walther GmbH]], a savas {{formatnum:2000}} skouerenn anezhi. Ur stumm simploc'h da ober, anvet MP 35/I, a voe kinniget ar bloaz war-lerc'h. Walther a broduas tro {{formatnum:5000}} anezhe etre 1936 ha 1940. Pa darzhas an [[Eil Brezel-bed]] e rankas Bergmann goulenn gant un embregerezh all, [[Junker &amp; Ruh]], ober an MP 35. Tost da {{formatnum:40000}} pistolenn-vindrailher a voe graet gantañ betek 1944&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Ar braz eus an MP 35 a voe implijet gant an [[Schutzstaffel|SS]] ha servijoù polis en Alamagn&lt;ref&gt;{{en}} Michael Heidler, ''[https://smallarmsreview.com/bergmanns-mp35-i-submachine-gun-for-the-waffen-ss/ Bergmann’s MP35/I Submachine Gun for the Waffen-SS]'', Small Arms Review, 14/02/2023 (lennet d'ar 05/10/2026)&lt;/ref&gt;. Armeoù Etiopia ha Sveden a brenas an arm ivez. Implijet e voe gant unvezioù eus arme Hungaria etre 1937 ha 1941 ivez&lt;ref&gt;{{fr}} Éric ALVES, ''[https://www.secondeguerre.net/armement/armes-dinfanterie/pistolet-mitrailleur-mp35-bergmann-hongrois/ Pistolet mitrailleur MP35 Bergmann hongrois]'', Seconde-Guerre.net (lennet d'ar 05/10/2026)&lt;/ref&gt;.

== Er sevenadur ==
Implijet e vez an arm da skouer gant soudarded alaman er film ''[[Indiana Jones and the Last Crusade]]'' (1989), ha gellout a raer ober gantañ er c'hoari video ''[[Enlisted]]''&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/Bergmann_MP_35/I Bergmann MP 35/I]'', IMFDB (lennet d'ar 05/10/2026)&lt;/ref&gt;.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Patrom:WW2ALATroad}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù-mindrailher]]
[[Rummad:Armoù Alamagn]]
[[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]]</text>
      <sha1>feu8eyb7zpz84qcb6io6zj89jz00p07</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201445</id>
      <parentid>2201438</parentid>
      <timestamp>2026-10-05T10:46:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>/* Er sevenadur */</comment>
      <origin>2201445</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4243" sha1="ckuu5bebhssww8ekeq3ojhtwfkhmhpq" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|MP 35|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Bergmann Mp-35.jpg|frameless|280x280px]]&lt;br&gt;&lt;br&gt;Ur bistolenn-vindrailher '''Bergmann MP 35''' gant ur c'harger hag ur pouchedig evit kargerioù all.
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! Bro
|{{Trede Reich}}
|-
! Doare
|[[Pistolenn-vindrailher]] aotomatek / damaotomatek
|-
! Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl
|-  
! [[Munision]]
|[[9 × 19 mm Parabellum]]
|-
! Produerien
|[[Bergmann (embregerezh)|Bergmann]]&lt;br&gt;[[Schultz &amp; Larsen]]&lt;br&gt;[[Carl Walther GmbH]]&lt;br&gt;[[Junker &amp; Ruh]]
|-
! Mare servij
|1935–1944
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! Mas (hep kartouchenn)
|4,24 kg
|-
! Hirder
|840 mm
|-
! Hirder ar c'hanol
|200 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! Hed-tenn pleustrek
|100 - 200 m
|-
! Tizh ar boledoù V&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;
|365 m/s
|-
! Lusk-tennañ
|540 tenn/mn
|-
! Endalc'h
|Karger fiñv 20, 24 pe 32 gartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! Rummad e Bro-C'hall
|A
|-
|}
Ar '''Bergmann MP 35''' (evit ''Maschinenpistole 1935'') zo ur [[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]] alaman kambret evit ar [[munision]] [[9 × 19 mm Parabellum]].

Deveret eo eus ar BMP-32, ur c'hentpatrom ijinet e 1932 gant Theodor Emil Bergmann, mab da d[[Theodor Bergmann]], saver an [[Bergmann (embregerezh)|embregerezh heñvelanvet]]. Kambret e oa ar bistolenn-vindrailher-mañ e [[9 × 23 mm Bergmann]]. E 1934 e voe kinniget ur stumm gwellaet eus an arm, anvet MP 34. Kambret e oa e [[9 × 19 mm Parabellum]]. He c'harger a oa war tu dehoù an arm, hag ar mod tennañ a veze dibabet gant an [[Draen (armoù)|draen]] war-eeun : ma veze pouezet ur wech berr e tenne an MP 34 e mod damaotomatek, ma veze pouezet hiroc'h e rae tennadegoù, e mod aotomatek. Mont a rae en-dro dre [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|argil simpl]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} Maxim Popenker, ''[https://modernfirearms.net/en/submachine-guns/germany-submachine-guns/mp-35-bergmann-eng/ MP.35 Bergmann]'', Modern Firearms (lennet d'ar 05/10/2026)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} Ian McCollum, ''[https://www.forgottenweapons.com/bergmanns-mp35-submachine-gun-it-feeds-from-the-wrong-side/ Bergmann’s MP35 Submachine Gun: It Feeds From the Wrong Side]'', [[Forgotten Weapons]], 19/08/2017 (lennet d'ar 05/10/2026)&lt;/ref&gt;.

Fiziet e voe ar produiñ en embregerezh [[Carl Walther GmbH]], a savas {{formatnum:2000}} skouerenn anezhi. Ur stumm simploc'h da ober, anvet MP 35/I, a voe kinniget ar bloaz war-lerc'h. Walther a broduas tro {{formatnum:5000}} anezhe etre 1936 ha 1940. Pa darzhas an [[Eil Brezel-bed]] e rankas Bergmann goulenn gant un embregerezh all, [[Junker &amp; Ruh]], ober an MP 35. Tost da {{formatnum:40000}} pistolenn-vindrailher a voe graet gantañ betek 1944&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Ar braz eus an MP 35 a voe implijet gant an [[Schutzstaffel|SS]] ha servijoù polis en Alamagn&lt;ref&gt;{{en}} Michael Heidler, ''[https://smallarmsreview.com/bergmanns-mp35-i-submachine-gun-for-the-waffen-ss/ Bergmann’s MP35/I Submachine Gun for the Waffen-SS]'', Small Arms Review, 14/02/2023 (lennet d'ar 05/10/2026)&lt;/ref&gt;. Armeoù Etiopia ha Sveden a brenas an arm ivez. Implijet e voe gant unvezioù eus arme Hungaria etre 1937 ha 1941 ivez&lt;ref&gt;{{fr}} Éric ALVES, ''[https://www.secondeguerre.net/armement/armes-dinfanterie/pistolet-mitrailleur-mp35-bergmann-hongrois/ Pistolet mitrailleur MP35 Bergmann hongrois]'', Seconde-Guerre.net (lennet d'ar 05/10/2026)&lt;/ref&gt;.

== Er sevenadur ==
Implijet e vez an arm da skouer gant soudarded alaman er film ''[[Indiana Jones and the Last Crusade]]'' (1989), ha gellout a raer ober gantañ er c'hoari video ''[[Enlisted (c'hoari video)|Enlisted]]''&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/Bergmann_MP_35/I Bergmann MP 35/I]'', IMFDB (lennet d'ar 05/10/2026)&lt;/ref&gt;.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Patrom:WW2ALATroad}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù-mindrailher]]
[[Rummad:Armoù Alamagn]]
[[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]]</text>
      <sha1>ckuu5bebhssww8ekeq3ojhtwfkhmhpq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gwir etrebroadel kastizel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>181280</id>
    <revision>
      <id>2201441</id>
      <timestamp>2026-10-05T07:47:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{{databox}} '''Gwir etrebroadel kastizel''' a vez graet eus un hollad [[lezenn foran etrebroadel|lezennoù foran etrebroadel]] savet evit difenn lod rummadoù doareoù d'ober hag a zo gwelet evel torroù [[Torfed krizder|kriz]] ha da lakaat [[Kiriegezh|kiriek]] sevenerien serut torfedoù. An torfedoù diazez evit ar gwir etrebroadel a zo [[gouennlazh]], [[torfed brezel]], [[torfed a-enep an denelezh]], ha [[torfed tagañ]]. [[Rummad:Gwir etrebroadel kastizel]] Rumma...&quot;</comment>
      <origin>2201441</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="492" sha1="3m7ond95i8pjmb2g300adw6odvyu1qb" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Gwir etrebroadel kastizel''' a vez graet eus un hollad [[lezenn foran etrebroadel|lezennoù foran etrebroadel]] savet evit difenn lod rummadoù doareoù d'ober hag a zo gwelet evel torroù [[Torfed krizder|kriz]] ha da lakaat [[Kiriegezh|kiriek]] sevenerien serut torfedoù. An torfedoù diazez evit ar gwir etrebroadel a zo [[gouennlazh]], [[torfed brezel]], [[torfed a-enep an denelezh]], ha [[torfed tagañ]].
[[Rummad:Gwir etrebroadel kastizel]]
[[Rummad:Gwir etrebroadel]]</text>
      <sha1>3m7ond95i8pjmb2g300adw6odvyu1qb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201442</id>
      <parentid>2201441</parentid>
      <timestamp>2026-10-05T07:58:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>v-k</comment>
      <origin>2201442</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="500" sha1="1va2curxzsryu0b04vtea26kkz0ndl1" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Gwir etrebroadel kastizel''' a vez graet eus un hollad [[lezenn foran etrebroadel|lezennoù foran etrebroadel]] savet evit berzañ lod rummadoù doareoù d'ober hag a zo gwelet evel [[Torfed krizder|torfedoù kriz]], hag evit lakaat sevenerien seurt torfedoù da [[Kiriegezh|giriek]].  [[Gouennlazh]], [[torfed brezel]], [[torfed a-enep an denelezh]] ha [[torfed tagañ]] eo an torfedoù diazez evit ar gwir etrebroadel.
[[Rummad:Gwir etrebroadel kastizel]]
[[Rummad:Gwir etrebroadel]]</text>
      <sha1>1va2curxzsryu0b04vtea26kkz0ndl1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201443</id>
      <parentid>2201442</parentid>
      <timestamp>2026-10-05T09:27:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201443</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1218" sha1="mc5plzgdeonp4u02umk29wft2juevwi" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Gwir etrebroadel kastizel''' a vez graet eus un hollad [[lezenn foran etrebroadel|lezennoù foran etrebroadel]] savet evit berzañ lod rummadoù doareoù d'ober hag a zo gwelet evel [[Torfed krizder|torfedoù kriz]], hag evit lakaat sevenerien seurt torfedoù da [[Kiriegezh|giriek]].  [[Gouennlazh]], [[torfed brezel]], [[torfed a-enep an denelezh]] ha [[torfed tagañ]] eo an torfedoù diazez evit ar gwir etrebroadel.

Ar Gwir etrebroadel eo diazez al liammoù etrebroadel, ar gwirioù, ha [[kiriegezh stad|kiriegezh]] ar stadoù. Goude an [[Eil Brezel-bed]], e voe krouet karta al lez-varn milourel etrebroadel ha goude  [[Prosezioù Nürnberg]] e oa bet kemmet don ar Gwir etrebroadel dre lakaat da dalezout e zifennoù war hiniennoù, amañ war pennoù trec'het an [[Trede Reich]], ar pezh a oa bet mammenn ar Gwir etrebroadel kastizel. Goude bezañ chomet dizimplij e-kerzh degadoù a vloavezhioù, e voe adimplijet er bloavezhioù 1990 evit diskoulmañ [[Brezelioù Yougoslavia|torfedoù brezel brezelioù Yougoslavia]] ha [[gouennlazh Rwanda]]. Dre-se e oa bet krouet en un doare didermen e 2001 al [[Lez-kastizañ Etrebroadel]].
[[Rummad:Gwir etrebroadel kastizel]]
[[Rummad:Gwir etrebroadel]]</text>
      <sha1>mc5plzgdeonp4u02umk29wft2juevwi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2201444</id>
      <parentid>2201443</parentid>
      <timestamp>2026-10-05T09:27:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2201444</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1209" sha1="311a8b1z4d8vz4k4kr8dvqfewddw7sj" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Gwir etrebroadel kastizel''' a vez graet eus un hollad [[lezenn foran etrebroadel|lezennoù foran etrebroadel]] savet evit berzañ lod rummadoù doareoù d'ober hag a zo gwelet evel [[Torfed krizder|torfedoù kriz]], hag evit lakaat sevenerien seurt torfedoù da [[Kiriegezh|giriek]].  [[Gouennlazh]], [[torfed brezel]], [[torfed a-enep an denelezh]] ha [[torfed tagañ]] eo an torfedoù diazez evit ar gwir etrebroadel.

Ar Gwir etrebroadel eo diazez al liammoù etrebroadel, ar gwirioù, ha [[kiriegezh stad|kiriegezh]] ar stadoù. Goude an [[Eil Brezel-bed]], e voe krouet karta al lez-varn milourel etrebroadel ha goude  [[Prosezioù Nürnberg]] e oa bet kemmet don ar Gwir etrebroadel dre lakaat da dalezout e zifennoù war hiniennoù, amañ war pennoù trec'het an [[Trede Reich]], ar pezh a oa bet mammenn ar Gwir etrebroadel kastizel. Goude bezañ chomet dizimplij e-kerzh degadoù a vloavezhioù, e voe adimplijet er bloavezhioù 1990 evit diskoulmañ [[Brezelioù Yougoslavia|torfedoù brezel e Yougoslavia]] ha [[gouennlazh Rwanda]]. Dre-se e oa bet krouet en un doare didermen e 2001 al [[Lez-kastizañ Etrebroadel]].
[[Rummad:Gwir etrebroadel kastizel]]
[[Rummad:Gwir etrebroadel]]</text>
      <sha1>311a8b1z4d8vz4k4kr8dvqfewddw7sj</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>