Wikipedia brwiki https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikipedia Kaozeadenn Wikipedia Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 0 6161 2201485 2170215 2026-10-06T07:18:12Z Llydawr 145 2201485 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} [[Image:Tommaso - Super libros de generatione et corruptione - 4733257 00007.tif|thumb|''Super libros de generatione et corruptione'']] '''Tomaz Akin'''<ref>Gw. ''Buez ar Zent'' gant an aotrou Marigo, 1927, p.149. « Thomas Aquin » e embannadurioù koshoc'h.</ref>, '''Tommaso d'Aquino''' ([[italianeg]]), pe '''Thomas Aquinas''' ([[latin]]), lidet evel ur [[sant]] ha [[Doktor an Iliz]] gant an [[Iliz katolik roman]] a zo bet un [[doueoniezh|doueoniour]] hag ur [[prederouriezh|prederour]] italian eus ar re bouezusañ. Graet e vez [[tomazouriezh]] eus ar gelenn doueoniel ha prederouriezhel a gaver e skridoù meur ar prederour.<br />Ganet eo bet e [[kêriadenn]] ''Roccasecca'' e-kichen ''Aquino'' e [[Rouantelezh Naplez]] e [[1228]] ha marvet eo bet e [[1274]] en abati Fossanova nepell diouzh [[Latina]]. Ken reizh e oa e vuhez ma veze graet ''an Doktor Ael'' eus outañ. Lidet e vez e ouel d'an [[28 Genver|28 a viz Genver]] (gwechall d'ar 7 a viz Meurzh – deiz e varv – ha d'an 8 gant al Lutherianed). == Buhez == Mont a reas da [[Urzh ar Vreudeur brezegennerien|zominikan]] war-dro ar bloavezh [[1240]] ha studiañ a reas en [[abati Monte-Cassino]] hag e [[Naplez]]. Eno e veze studiet ar brederourien vuzulman, anvet ganeomp [[Avisenna]] pe [[Averroes]] abaoe ar mare-se. Mont a reas da studiañ e [[Kölln]] hag e [[Pariz]] e-lec'h ma voe stummet gant sant [[Alberzh Veur]]. Evel mestr doueoniour e roas [[kentel]]ioù e Pariz, [[Roma]] ha Naplez. Mervel a reas pa oa war hent [[Sened-Iliz Lyon]]. == Preder == Klask a ra Tommaso d'Aquino sevel ul liamm etre ar [[Poell]] hag ar [[Feiz]]. Evitañ ha pa vefe ar brederouriezh urzhiet hervez ar Poell ne c'hell ket bezañ er-maez eus an doueoniezh, houmañ dindan urzh an [[Diskuliadur]]. Un diforc'h a ra etre an ''doueoniezh diskuliet'' ha ne c'hell ar Poell nemet prouiñ n'eo ket dibosupl an dogmoù pennañ (an [[Dreinded]], Kelenn krouidigezh ar bed) hag un ''doueoniezh naturel'' ha ganti e c'hell ar Poell diskoachañ gwirionezioù evel ar pemp moaien a zo da brouiñ (hervez an doueoniourien) bezañs Doue.<br /> E [[1879]], dre embann al [[lizher-meur]] ''Aeterni Patris'' e tisklerias ar [[pab]] [[Leon XIII]] e stalie an domazouriezh evel maen-stur ar gelenn gatolik. == Oberennoù == [[File:Tommaso - Super Physicam Aristotelis, 1595 - 4733624.tif|thumb|''Super Physicam Aristotelis'', 1595]] * ''Quaestiones disputatae'' (Dalc'hioù arguzennet) * ''De ente et essentia'' (Boud hag ezvezout) * ''Summa contra Gentiles'' (Holladenn a-enep ar Baganed) * ''Summa Theologiae'' (Holladenn an Douenoniezh) == sellout ouzh == * [[Roll prederourien Italia]] == Notennoù ha daveennoù == <references/> {{DEFAULTSORT:Aquino, Tommaso}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1228]] [[Rummad:Marvioù 1274]] [[Rummad:Prederourien Italia]] [[Rummad:Prederourien an XIIIvet kantved]] [[Rummad:Sent Italia]] [[Rummad:Doueoniourien Italia]] [[Rummad:Doktored an Iliz]] 1gwees3ned1eyfl9og6gp1wwa8tgrcx 0 8046 2201488 2170211 2026-10-06T07:18:51Z Llydawr 145 2201488 wikitext text/x-wiki [[Restr:Petrus Canisius 1600.jpg|right|160px|thumb|Peter Canisius - engravadur war gouevr gant D. Custos - war-dro 1600]] '''Pieter Kanis''' (pe '''Kanijs'''), mab da ''Jacob Derickszn Kanis'' ha ''Jelis van Houweningen'', a oa ganet d'an 8 a viz Mae [[1521]] e [[Nijmegen]], en [[Izelvroioù]] ha marvet e dibenn ar c'hwezekvet kantved, e Friburg, e [[Suis|Bro-Suis]], d'an 21 a viz Kerzu 1597. Anavezet eo en Iliz katolik evel '''Sant Petrus Canisius'''. <!-- pe pêr Kanijs (a oa e anv "De Hondt", ar c'hi en izelvroeg) (n'eo ket testeniekaet) --> Bet eo unan eus kentañ beleien [[Kompagnunezh Jezuz]]. Tremen a reas ar pep brasañ eus e vuhez beleg jezuist en [[Alamagn]] ha [[Suis]] o stourm ouzh ar [[brotestantiezh]] a oa oc'h en em ledañ da neuze. Lakaet e voe e renk ar re [[gwenvidik|wenvidik]] e 1864 gant an Iliz katolik ha lakaet da ''[[doktor an Iliz]] katolik'' e 1925. Enoret e vez gant Katoliged [[Alamagn|Bro-Alamagn]] ha re [[Suis|Bro-Suis]] evel o eil abostol, war-lerc'h [[Bonifas|sant Bonifas]]. Dre e brezegerezh, e zornlevrioù kelennadurezh kristen ha diazezadur meur a skolaj en deus bet ur roll a-bouez e difenn ar feiz katolik dirak ar [[brotestantiezh]] oc'h en em ledañ. === Liammoù diavaez === * {{en}} Buhezskrid berr war ''[[Catholic Encyclopedia]]'' e 1913 : [http://www.newadvent.org/cathen/11756c.htm] * {{en}} ha {{de}} notennoù ar ''Jesuit Calendar'' skrivet gant an abad Otto Syré SJ war al lec'hienn [http://www.con-spiration.de/syre/content.html] * ''Katekiz bras Canisius'' a c'haller da gaout e PDF (7 levrenn anezhañ) war [http://www.liberius.net/auteur.php?id_auth=10]. {{DEFAULTSORT:Canisius, Petrus}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1521]] [[Rummad:Marvioù 1597]] [[Rummad:Jezuisted]] [[Rummad:Doktored an Iliz]] 6dko0jzbh0lfp7t7w6hvdn506mfxw8k 0 8174 2201484 2170219 2026-10-06T07:17:53Z Llydawr 145 2201484 wikitext text/x-wiki [[Restr:AmbroseOfMilan.jpg|thumb|right|220px| Ambroaz Milano, Tad an Iliz. Marelladur en Iliz-veur [[Milano]], en [[Italia]]. ]] [[Restr:Anthonis van Dyck 005.jpg|thumb|right|220px|[[Antoine Van Dyck|Anthonis van Dyck]], ''Ambroaz Milano hag an impalaer Teodoz'', {{XVIIvet kantved}}]] '''Aurelius Ambrosius''' pe '''Ambroaz Milano''' ([[340]]-[[397]]), a oa eskob [[Mediolanum]] ([[Milano]] hiziv) adal [[374]] betek [[397]], bloavezh e varv, hag unan eus [[Tadoù an Iliz]] latin, pe [[Doktor an Iliz|Doktored an Iliz]]. Brudet eo evel skrivagner, barzh, lenner oberennoù [[Cicero]] ha re an Tadoù gresian, a adkemeras o doareoù da jubenniñ an alegoriennoù. == Istor == Ganet e vije Ambrosius e [[Trier]] e [[340]] (etre 333 ha 341. cf M. Testard, p. 9). Mab e oa da Ambrosius, prefed [[pretordi Galia]] (337 ? 340 ?) , [[prefed Roma]], eus ar [[gens Aurelia]]. Uhelgargiad e teuas da vout ivez e melestradurezh an impalaeriezh roman gant mab henañ Constantin. War dro 365, e oa prefed [[Italia]] [[Illiria]], e [[Sirmium]], gant e vreur. Prefed ar [[pretordi]] e 368. ''Consularis'', gouarnour [[Liguria]] hag [[Emilia-Romagna|Emilia]], war dro 370 Anvet e voe da [[eskob]] [[Milano]], sur-awalc'h e miz Here 373, gant ar bobl daoust m'edo c'hoazh e-touez ar gatekizidi. E helavarded a lakaas neuze e servij an Aviel. Prederiet e oa gant aozidigezh al liderezh kristen, ar werc'hted kensakret, ar reizhded war an dachenn sokial, ha gant frankiz an Iliz e-tal galloud an impalaer. Stourm a reas ouzh an [[arianegezh]]. Kenderv e oa d'ar senedour [[Quintus Aurelius Symmacus|Quintus Aurelius Symmaque]], prefed [[Roma]]. Enep dezhañ e skrivas Ambroaz da zifenn ar gristeniezh pa fellas d'ar prefed adsevel an [[Aoter da Victoria]]. Lidet e vez evel [[sant]] d'ar [[7 a viz Kerzu]]. == Skridoù == * ''De uirginibus'' (3 levr), e koun e c'hoar Marcellina, gwerc'hez, aet da Anaon e 378. * ''De officiis'', en enor ar varzhed, hag en o-zoue [[Publius Vergilius Maro|Virgilius]] ha [[Marcus Tullius Cicero|Cicero]] ==Pennadoù kar == * [[Arianegezh]] == Levrlennadur == * [[Paulin de Milan]] : ''Vie d'Ambroise''. * Maurice Testard : ''Saint Ambroise. Les Devoirs. Introduction. Livre I.'' Belles Lettres. Paris. 1984 * H. Savon, ''Ambroise de Milan (340-397)'', Desclée, Paris, 1997. [[Rummad:Sent Italia]] [[Rummad:Tadoù an Iliz]] [[Rummad:Trier]] [[Rummad:Ganedigezhioù 340]] [[Rummad:Marvioù 397]] [[Rummad:Doktored an Iliz]] lnur91owfd4vukzae5g8bfmn5lwfre2 0 8179 2201499 2170206 2026-10-06T08:05:05Z Llydawr 145 2201499 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:John-of-Damascus 01.jpg|thumb|right|Yann Damask]] E-kreiz an eizhvet kantved, SANT YANN DAMASK, beleg ha [[Doktor an Iliz|doktor eus an Iliz]]. Evit bezan difennet kehelerezh an ikonennoù Sakr e rankas kuitaat lez kalif [[Damask]]. E manati [[sant Sabbas]], tost da [[Jeruzalem]] ez eas, lec'h ma skrivas ul levrig-studi war feiz reizhvriek an Tadoù Hellenat. Unan eus pennan testoù eus hengoun mariel an Iliz ez eo ivez. [[Rummad:Marvioù 749]] [[Rummad:Sent katolik]] [[Rummad:Doktored an Iliz]] bli7wxf1vq37vplrrq7ymnjc8io9zja 0 12329 2201473 2153119 2026-10-05T21:14:19Z Kestenn 14086 /* Liammoù diabarzh */ 2201473 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ur '''c’hamp-diouennañ''' pe '''kamp-distruj''' a zo ur [[kamp-bac'h|c’hamp-bac’h]] aozet evit lazhañ tud a vernioù (a gantadoù pe a viliadoù). Peurvuiañ e vez graet an anv-se eus ar c’hampoù-diouennañ savet gant an [[Nazied]] e-pad an [[eil brezel bed]]. E kampoù-diouennañ an Nazied e veze aozet ha kaset da benn, gant doareoù an industriezh, al lazhadegañ tud a veze kavet diezhomm, [[Yuzevien]] anezho dreist-holl, hogen [[Romed|tsiganed]] hag [[heñvelrevelezh|heñvelrevidi]] ivez. Evit a sell ar Yuzevien e veze graet «an [[diskoulm diwezhañ]] da gudenn ar Yuzevien » eus al lazhadegañ gant an dud e karg dindan an Nazied. E-kerzh [[kendiviz Wannsee]], e-kichenik [[Berlin]], d’an 20 a viz Genver 1942, eo e voe kemeret an disentez da ziouennañ an dud « diezhomm ». Klasket e oa bet diouennañ an dud siet a gorf pe a spered (programm T4) e-barzh ar [[Trede Reich|Reich]] a-raok klask kas da benn an [[diskoulm diwezhañ]] d’ar gudenn yuzev. D’ar c’houlz-se eo e oa bet graet al lazhoù kentañ gant gaz. Ranket o devoa an Nazied paouez gant an euzh hag an droug a oa savet er vro war-lerc’h ma oa bet brudet an oberoù-se gant an ilizoù protestant. Kregiñ a ra marevezh al lazhadegañ yuzevien gant aozadur ar c’hampoù-diouennañ. A-raok-se e veze klasket o distruj gant an naonegezh hag ar c’hleñvedoù, ha dre o heskinañ er [[ghetto]]ioù ma oant bet tolpet dre heg er broioù aloubet er Reter gant an Nazied. E nevezamzer ar bloavezh 1941, ha gant aloubadeg an [[URSS|Unvaniezh Sovietek]] eo e krogas lazhadeg groñs ar Yuzevien. A-drek linenn an talbenn e veze kaset en-dro gant bagadoù arbennik anvet [[Einsatzgruppen]], a voe lazhet gante etre 700 000 hag 800 000 a dud. ==Mont en-dro ar c'hampoù== Krog e oa ar c’hampoù-diouennañ da vont en-dro adalek penn-kentañ ar bloavezh 1942. C’hwec’h e oant neuze, hag an holl anezho savet e [[Polonia|Pologn]] nevez-aloubet : [[Auschwitz-Birkenau]], [[Treblinka]], [[Majdanek]], [[Sobibór]], [[Bełżec]], [[Chełmno]]. *Evit Auschwitz-Birkenau ha Majdanek a oa war un dro kreizennoù lazhañ diouzhtu ha kampoù-labour dre heg. *Treblinka, Sobibór, Bełżec ha Chełmno ne oant nemet lec’hioù da lazhañ tud kenkent ha degouezhet. E gwirionez ne oant ket kampoù zoken dre ma ne oa netra aozet a-benn reiñ bod d’an dud [[dezouget]] a veze lazhet diouzhtu. Un nebeud prizonidi koulskoude a veze lakaet d’ober war-dro ar c’hamp. Evit bezañ sur e chomfe sioul ar brizonidi betek ar vunutenn diwezhañ e veze roet dezho da grediñ e oant o vonet da gaout ur strinkad dour en abeg da reolennoù ar yec’hedouriezh. Maen-diazez ar sistem e oa ar goanag a veze silet e speredoù an dud betek ar mare diwezhañ. Gant kej-mej ar goanag hag ar spont rak an nerzh kriz hag ar marv e oa trawalc’h da vougañ en den ar c’hoant da stourm ouzh ar vistri ganas, ha se zo kaoz e voe ken aes da sevenerien an [[diskoulm diwezhañ]] kas kement a dud d’ar marv dindan ken berr amzer. Devet e veze ar c’horfoù er fornioù pe douaret e fozioù bras-ec’hon tra ma veze dastumet o feadra, dilhad hag all, ha kaset en-dro da Alamagn gant an trenioù o devoa i degaset. Lorc’h a oa en ijinerien ar sistem gant an aozadur ha mont en-dro al labouradegoù-lazhañ-se. War un dro e lakaent o c’hrabanoù war gement tra a c’halle ar Reich ober e vad anezhañ: dilhad, blev, aour, lunedoù… [[Restr:WW2-Holocaust-Poland.PNG|thumb|250px|Kartenn eus ar c'hampoù diouennañ]] Er c’hampoù–diouennañ ma oa labourerien ivez ne veze ket lazhet kerkent ha degouezhet ar re greñvañ eus an dud. Gouzañv a rankent doareoù-bevañ spontus ar c’hampoù ma veze roet roll da gorvigell ha drougiezh o mistri. Buan e varve al lod vrasañ anezho gant al labour brevus, ar bazhadoù, an naonegezh, ar c’hleñvedoù, a-wechoù gant un tenn war-lerc’h an disterañ fazi, hep ankounac’haat an arnodoù ‘’skiantel’’ a veze graet warno. Ne veze ket hir ar goanag da vevañ, un toullad deizioù nemetken. Sklaved e vezent en ur sistem spontus o lakae da ziskenn izeloc’h eget loened ha da vezañ binvioù da zistruj o zud pe o fobl. Ar c’hampoù-labour dre heg savet e Pologn, pe e vijent kampoù diouennañ pe kampoù-bac’h evel hini [[Stutthof]] e-tal-kichen [[Gdansk]], a rank bezañ disheñvelekaet diouzh ar c’hampoù-bac’h savet a-raok ar brezel war zouar ar Reich. Rak n’o devoa ken karg nemet da lazhañ, abred pe diwezhatoc’hik, an dud a zegouezhe enno. ==Lennegezh== *Meneget eo al levrioù pouezusañ er pennadoù diwar-benn al [[Loskaberzh]] hag ar [[Shoah]]. ==Da vont pelloc’h== ===Er sinema=== Kalzik a filmoù-skinwel zo bet savet diwar-benn ar c’hampoù-diouennañ. Brudetoc'h avat eo ar re zo bet savet evit ar salioù-sinema : * [[Nuit et brouillard]], 1955, film-dihelloù gant Alain Resnais. * [[Shoah (film)|Shoah]], 1985, film-enklask gant Claude Lanzmann. * [[La vita è bella]] (Brav eo ar vuhez), film savet gant [[Roberto Benigni]] e 1998. * [[Schindler's List (film)|Schindler's List]] (Listenn Schindler e brezhoneg), gant [[Steven Spielberg]]. * [[The Pianist]] (Ar pianoour), 2002, gant [[Roman Polanski]] * [[Amen]] (2002), gant Costa-Gavras * [[La Rafle]] (2010), gant Roselyne Bosch. ===Lennegezh=== *Gwelout al levrioù meneget er pennadoù [[Auschwitz-Birkenau]], ha [[Primo Levi]]. ==Liammoù diabarzh== *[[Roll kampoù-bac’h an nazied]] *[[Shoah]] *[[Loskaberzh]] *[[Nac'helouriezh]] ==Liammoù diavaez== * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20091026142245/http://www.afma.fr/som001.html Association Fond Mémoire d'Auschwitz] * {{en}} [http://www.ushmm.org/ United States Holocaust Memorial Museum] * {{fr}} http://www.telerama.fr/idees/camps-extermination-de-masse-ils-ont-photographie-l-inimaginable,124581.php {{Loskaberzh}} [[Rummad:Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Gouennlazh]] [[Rummad:Kampoù]] 0q15k3bv71kkmzdmmgl9jro2i1yghdf 0 12799 2201474 2187530 2026-10-05T21:18:29Z Kestenn 14086 /* Nagennouriezh */ 2201474 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Annelies Marie Frank''' ([[12 Mezheven|12 a viz Mezheven]] [[1929]] - [[12 Meurzh|12 a viz Meurzh]] [[1945]]) a oa ganet e [[Frankfurt am Main]] (kêr vrasañ [[land]] [[Hessen]] en [[Alamagn]]) ha mervel a eure e [[kampoù-bac'h|kamp-bac’h]] [[Bergen-Belsen]]. Ur grennardez [[yuzev]] a oa anezhi, ha skrivañ a reas, en [[Amsterdam]], e-kerzh aloubidigezh an [[Izelvroioù]] gant an Alamaned, un deizlevr e [[nederlandeg]] hag a voe troet goude ar brezel e ouzhpenn dek yezh ha tri-ugent ha gwerzhet ouzhpenn tregont milion a skouerennoù anezhañ dre ar bed. == Buhez == === Bugaleaj === Merc’h yaouankañ Otto Heinrich Frank ([[1889]]-[[1980]]) hag e wreg Edith Hollander ([[1900]]-[[1945]]) e oa Anne Frank. Pa zegouezhas [[Adolf Hitler]] e penn Alamagn e [[1933]] e kuitajont Frankfurt da vont da Amsterdam evit tec’hout rak heskinerezh an [[nazied]] ; en ur ranndi e karter Merwedeplein e vevas Anne Frank hag he familh etre [[1934]] ha [[1942]] E [[1940]] koulskoude e voe aloubet an Izelvroioù gant an nazied, ha kerkent e voe klasket war-lerc'h ar Yuzevien. Trizek vloaz e oa Anne Frank d'ar 6 a viz Gouhere 1942 pan eas an tiegezh da guzhat el labouradeg "Opekta" a oa da Otto Frank hag a oa e karter Prinsengracht e kreiz-kêr Amsterdam. <gallery mode="packed" heights="220px"> AnneFrank1940 crop.jpg|Anne Frank e 1940 AnneFrankMerwedeplein.jpg|Ar ranndi e Merwedeplein </gallery> === Buhez e kuzh === Rannet e oa ar savadur e div lodenn, an hini diaraok hag an hini diadreñv : en diaraog e oa an embregerezh hag ar stal, burevioù a-us dezho. Evit ar stal a yae betek ar sanailh dindan an adti, an Achterhuis. En estaj an ti en diadreñv eo e oa eizh den o kuzhat: Otto hag Edith Frank, tud Anne ; Anne hag he c'hoar vras Margot ; an aotrou Dussel, un dentour yuzev (Fritz Pfeffer e wir anv) ; an aotrou hag an itron Van Daan hag o mab Peter (Van Pels o gwir anv). Kuzhet e oa an nor da vont e-barzh an adti a-drek ul levraoueg savet a-benn-kaer. Degaset e veze boued d'an eizh den-se gant pevar den : Jo Kleiman, Viktor Kugler, Miep Gies hag Elly Vossen. E-kerzh ar bloavezhioù-se e kontas Anne en he deizlevr pegement a aon he devoa o vevañ e kuzh, penaos e kroge da vezañ douget da Beter, penaos e savas bec'h etre he zud ha hi, ha pegen bras e oa he c'hoant da vout skrivagnerez. Tremen a rejont daou vloavezh e kuzh evel-se. === Flatret ha tapet gant ar polis alaman === D'ar 4 a viz Eost 1944 ez eas unan bennak da bellgomz d'ar [[Gestapo]], a gasas ar Grüne Polizei d'o dastum. Kaset e voent neuze da gamp Westerbork da gentañ, ha d'an 21 a viz Gwengolo e voent lakaet en tren diwezhañ war-du [[Auschwitz-Birkenau|Auschwitz]]. Eno e tegouezhjont tri devezh war-lerc'h. Jo Kleiman ha Victor Kugler a voe bac'het. Miep Gies ha Bep Voskuijl, a oa bet ouzh o gwareziñ, ne voe ket klasket afer outo. E-keit-se e voe kavet deizlevr Anne gant Miep Gies hag Elly Vossen, div eus o gwarezerien. Bez e oa anezhañ meur a gaier a 300 pajennad dornskrivet en holl. Kuzhet e voe ar gavadenn gant Miep Gies en he burev. Ur miz e tremenas Margot hag Anne e kamp [[Auschwitz-Birkenau]] a-raok bout kaset da v-[[Bergen-Belsen]], ma varvjont gant ar [[brec'h-du|vrec'h-du]] e miz Meurzh 1945, daou viz a-boan a-raok dieubidigezh an Izelvroioù. 16 vloaz e oa Anne. Edith Frank, mamm Anne a voe skoet klañv hag a varvas gant ar skuishentez en Auschwitz-Birkenau. Hermann van Pels a voe kaset d'ar gambr-gas e miz Gwengolo 1944 en Auschwitz-Birkenau Fritz Pfeffer a voe skoet klañv hag a varvas gant ar skuishentez d'an 20 a viz Kerzu 1944 e [[Kamp-bac'h Neuengamme|Neuengamme]]. Augusta van Pels a varvas e miz Ebrel 1945 e [[Theresienstadt]]. Peter van Pels a varvas d'ar 5 a viz Mae 1945 e kamp [[Kamp-bac'h Mauthausen|Mauthausen.]] Ne chomas nemet Otto Frank, tad Anne, a zeuas e-maez [[kamp-diouennañ]] Auschwitz. Mervel a eure e [[Basel]] (Suis) e 1981 d'an oad a 91 bloaz. War-lerc'h ar brezel, pa voe asur e oa marvet Anne, ez eas Miep Gies da gas deizlevr e verc'h dezhañ. Neuze en lakaas embann dindan an anv '''Deizlevr Anne Frank'''. == [[Nac'helouriezh]] == Er bloavezhioù tremen ez eus deuet a zindan wask un embannadur eus skrid orin Anne Frank hag eus an hini bet graet gant he zad. Tud zo evel an nac'helour gall [[Robert Faurisson]], a nac'has e vije gwir ar pep brasañ eus danevell ar grennardezenn. Meur a skiantour a zo bet o plediñ gant ar skridoù ha dizarbennet eo bet tezennoù Faurisson. == Filmoù == Abaoe [[1960]] e c'haller gweladenniñ an ti ma voe Anne hag he ziegezh o kuzhat. Unan eus ar mirdioù a vez gweladennet ar muiañ en Amsterdam eo. Er bloavezh 1959 e voe savet ur film diwar he levr gant ''George Stevens''. Meur a film skinwel zo bet graet ivez, hag ur film tresadennoù-bev japanat zo bet graet ivez, ''Anne no nikki'' e [[1995]]. == Danvez kar == * [[Eil Brezel-bed]] * [[Gouennlazh]] * [[Diskoulm diwezhañ]] * [[Shoah]] * [[Kamp-bac'h|Kampoù-bac'h]] * [[Kamp-diouennañ|Kampoù-diouennañ]] * [[Roll kampoù-bac’h an nazied]] * [[Auschwitz-Birkenau|Auschwitz]] == Liammoù diavaez == {{Commons|Anne Frank|Anne Frank}} * [http://www.annefrank.org/ Mirdi Anne Frank] * [https://web.archive.org/web/20021004212004/http://www.geocities.com/afdiary/index.html Diwar-benn he zud] * [https://web.archive.org/web/20030801215947/http://www.abc-lefrance.com/fiches/JournaldAnneFrank.pdf Diwar-benn film George Stevens] {{Loskaberzh}} {{DEFAULTSORT:Frank, Anne}} [[Rummad:Amsterdam]] [[Rummad:Skrivagnerien deizlevrioù]] [[Rummad:Skrivagnerien nederlandek]] [[Rummad:Skrivagnerien an Izelvroioù]] [[Rummad:Meneger ar skrivagnerien]] [[Rummad:Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Loskaberzh]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1929]] [[Rummad:Marvioù 1945]] ot5jef9qbc1lqk1zzrd4eclqtos4rec 0 13616 2201460 2187205 2026-10-05T14:35:54Z Dishual 612 2201460 wikitext text/x-wiki {{databox}} Graet e voe gant ar ger '''nagennouriezh''' da gentañ-penn diwar-benn nagenniñ pe nac'h gwirionez [[gouennlazh]] ar [[Yuzevien]] graet gant [[nazied]] [[Alamagn]] e-pad an [[Eil Brezel-bed]] . Hervez an [[nagennerien]] n'eus ket bet eus ar [[c'hambreier-gaz]] nag eus ar youl da [[ziouennañ]] Yuzevien Europa, ha ne vije nemet [[mojennoù]] eus an torfedoù-se. Embann ar mennozhioù-se a zo [[eneplezenn]] e meur a vro hag a c'hall bout kastizet. Da-heul kement-se e vez graet gant ar ger evit komz eus nac'hañ pe disteraat [[torfedoù]] istorel. ==Implij ar ger war emastenn== Astennet eo bet implij ar ger nagennouriezh pa dalvez ivez da ober anv eus nac'h gwirionez gouennlazhoù all a c'hall bezañ tostaet da [[lazhadeg]]où graet gant an nazied, hag ivez da ober anv eus torfedoù a-enep [[Mab-Den]]: gouennlazh an [[Armenianed]] gant gouarnamant an [[Turked Yaouank]] en [[Impalaeriezh Otoman]] e-kerzh ar [[brezel bed kentañ]], [[gouennlazh Rwanda]], lazhadegoù bras graet gant ar [[C'hmered Ruz]], lazhadegoù an [[drevadennerien]]. Nac'h gwirionez ur gouennlazh ([[Shoah]], Rwanda, ha re all) a dalv kement ha klask diverkañ un torfed anat d'an holl, tennañ digant ar re lazhet hag o diskennidi ar gwir da gaout [[digoll]] ha dic'haou (pa n'eus torfed ebet n'eus ket a dorfedour na n'eus den torfedet). Gallout a ra an nagennouriezh talvezout da wareziñ ar ouennlazherien, o skoazellerien, hag o mignoned pe hêred dre an [[ideologiezh]]. Armoù all ouzhpenn ar gomz o deus an nagennerien evit nac'h gwirionez ar gouennlazhoù: tevel kousto pe gousto war an darvoudoù, herzel ouzh an dud da gomz (dre o c'hoapaat pe o lazhañ ) a vez gwelet bep tro, hervez ar reolenn « Ne dle test ebet gallout kontañ ». Nac'h an torfed n'eo nemet ar c'hammed war-lerc'h nac'h ar gwir da vezañ hag ar c'hoant da [[c'hlanaat]], a gaver e pep gouennlazh. Da veno ar gouennlazher ne oa gwir ebet d'an den lazhet da vezañ, ne oa ket anezhañ, diwar-se ne oa ket a dorfed. N'eo ket klask kuzhat an torfed eo a gont ar muiañ (goude ma vez kavet ivez) met kas al labour glanaat betek penn ha peurzistruj an den lazhet. Gant-se e tenn an nagennouriezh da un elfenn eus ar gouennlazh, ar c'hendalc'h anezhañ, ha diwar-se eo euzhusoc'h c'hoazh a se. Hep torfed n'eus ket a dud lazhet. Peurzistrujet int neuze, betek en eñvor an dud. Gallout a reer lavarout neuze e oa danvez nagennouriezh e natur an ideologiezhoù o deus kaset d'ar gouennlazh. Ma c'haller lavarout ivez ne vefe ket peurechu ar gouennlazh panevet an nagennouriezh, hag e chomfe da beurechuiñ. Se zo kaoz eo ken ret derc'hel bev an eñvor eus an torfedoù. ==Liammoù diavaez== * {{fr}} http://www.telerama.fr/idees/camps-extermination-de-masse-ils-ont-photographie-l-inimaginable,124581.php [[Rummad:Istor]] kyikhsp66laxg4k743ha6fvl8rpkabs 2201466 2201460 2026-10-05T18:09:32Z Dishual 612 2201466 wikitext text/x-wiki {{databox}} Graet e voe gant ar ger '''nac'helouriezh''' da gentañ-penn diwar-benn nagenniñ pe nac'h gwirionez [[gouennlazh]] ar [[Yuzevien]] graet gant [[nazied]] [[Alamagn]] e-pad an [[Eil Brezel-bed]] . Hervez an [[nac'helourien]] n'eus ket bet eus ar [[c'hambreier-gaz]] nag eus ar youl da [[ziouennañ]] Yuzevien Europa, ha ne vije nemet [[mojennoù]] eus an torfedoù-se. Embann ar mennozhioù-se a zo [[eneplezenn]] e meur a vro hag a c'hall bout kastizet. Da-heul kement-se e vez graet gant ar ger evit komz eus nac'hañ pe disteraat [[torfedoù]] istorel. ==Implij ar ger war emastenn== Astennet eo bet implij ar ger nagennouriezh pa dalvez ivez da ober anv eus nac'h gwirionez gouennlazhoù all a c'hall bezañ tostaet da [[lazhadeg]]où graet gant an nazied, hag ivez da ober anv eus torfedoù a-enep [[Mab-Den]]: gouennlazh an [[Armenianed]] gant gouarnamant an [[Turked Yaouank]] en [[Impalaeriezh Otoman]] e-kerzh ar [[brezel bed kentañ]], [[gouennlazh Rwanda]], lazhadegoù bras graet gant ar [[C'hmered Ruz]], lazhadegoù an [[drevadennerien]]. Nac'h gwirionez ur gouennlazh ([[Shoah]], Rwanda, ha re all) a dalv kement ha klask diverkañ un torfed anat d'an holl, tennañ digant ar re lazhet hag o diskennidi ar gwir da gaout [[digoll]] ha dic'haou (pa n'eus torfed ebet n'eus ket a dorfedour na n'eus den torfedet). Gallout a ra an nagennouriezh talvezout da wareziñ ar ouennlazherien, o skoazellerien, hag o mignoned pe hêred dre an [[ideologiezh]]. Armoù all ouzhpenn ar gomz o deus an nagennerien evit nac'h gwirionez ar gouennlazhoù: tevel kousto pe gousto war an darvoudoù, herzel ouzh an dud da gomz (dre o c'hoapaat pe o lazhañ ) a vez gwelet bep tro, hervez ar reolenn « Ne dle test ebet gallout kontañ ». Nac'h an torfed n'eo nemet ar c'hammed war-lerc'h nac'h ar gwir da vezañ hag ar c'hoant da [[c'hlanaat]], a gaver e pep gouennlazh. Da veno ar gouennlazher ne oa gwir ebet d'an den lazhet da vezañ, ne oa ket anezhañ, diwar-se ne oa ket a dorfed. N'eo ket klask kuzhat an torfed eo a gont ar muiañ (goude ma vez kavet ivez) met kas al labour glanaat betek penn ha peurzistruj an den lazhet. Gant-se e tenn an nagennouriezh da un elfenn eus ar gouennlazh, ar c'hendalc'h anezhañ, ha diwar-se eo euzhusoc'h c'hoazh a se. Hep torfed n'eus ket a dud lazhet. Peurzistrujet int neuze, betek en eñvor an dud. Gallout a reer lavarout neuze e oa danvez nagennouriezh e natur an ideologiezhoù o deus kaset d'ar gouennlazh. Ma c'haller lavarout ivez ne vefe ket peurechu ar gouennlazh panevet an nagennouriezh, hag e chomfe da beurechuiñ. Se zo kaoz eo ken ret derc'hel bev an eñvor eus an torfedoù. ==Liammoù diavaez== * {{fr}} http://www.telerama.fr/idees/camps-extermination-de-masse-ils-ont-photographie-l-inimaginable,124581.php [[Rummad:Istor]] b1vt4zotdsp3bmhg0i6iv3hda7wwwzy 2201467 2201466 2026-10-05T18:10:46Z Dishual 612 Dishual en deus kaset ar bajenn [[Nagennouriezh]] da [[Nac'helouriezh]] 2201466 wikitext text/x-wiki {{databox}} Graet e voe gant ar ger '''nac'helouriezh''' da gentañ-penn diwar-benn nagenniñ pe nac'h gwirionez [[gouennlazh]] ar [[Yuzevien]] graet gant [[nazied]] [[Alamagn]] e-pad an [[Eil Brezel-bed]] . Hervez an [[nac'helourien]] n'eus ket bet eus ar [[c'hambreier-gaz]] nag eus ar youl da [[ziouennañ]] Yuzevien Europa, ha ne vije nemet [[mojennoù]] eus an torfedoù-se. Embann ar mennozhioù-se a zo [[eneplezenn]] e meur a vro hag a c'hall bout kastizet. Da-heul kement-se e vez graet gant ar ger evit komz eus nac'hañ pe disteraat [[torfedoù]] istorel. ==Implij ar ger war emastenn== Astennet eo bet implij ar ger nagennouriezh pa dalvez ivez da ober anv eus nac'h gwirionez gouennlazhoù all a c'hall bezañ tostaet da [[lazhadeg]]où graet gant an nazied, hag ivez da ober anv eus torfedoù a-enep [[Mab-Den]]: gouennlazh an [[Armenianed]] gant gouarnamant an [[Turked Yaouank]] en [[Impalaeriezh Otoman]] e-kerzh ar [[brezel bed kentañ]], [[gouennlazh Rwanda]], lazhadegoù bras graet gant ar [[C'hmered Ruz]], lazhadegoù an [[drevadennerien]]. Nac'h gwirionez ur gouennlazh ([[Shoah]], Rwanda, ha re all) a dalv kement ha klask diverkañ un torfed anat d'an holl, tennañ digant ar re lazhet hag o diskennidi ar gwir da gaout [[digoll]] ha dic'haou (pa n'eus torfed ebet n'eus ket a dorfedour na n'eus den torfedet). Gallout a ra an nagennouriezh talvezout da wareziñ ar ouennlazherien, o skoazellerien, hag o mignoned pe hêred dre an [[ideologiezh]]. Armoù all ouzhpenn ar gomz o deus an nagennerien evit nac'h gwirionez ar gouennlazhoù: tevel kousto pe gousto war an darvoudoù, herzel ouzh an dud da gomz (dre o c'hoapaat pe o lazhañ ) a vez gwelet bep tro, hervez ar reolenn « Ne dle test ebet gallout kontañ ». Nac'h an torfed n'eo nemet ar c'hammed war-lerc'h nac'h ar gwir da vezañ hag ar c'hoant da [[c'hlanaat]], a gaver e pep gouennlazh. Da veno ar gouennlazher ne oa gwir ebet d'an den lazhet da vezañ, ne oa ket anezhañ, diwar-se ne oa ket a dorfed. N'eo ket klask kuzhat an torfed eo a gont ar muiañ (goude ma vez kavet ivez) met kas al labour glanaat betek penn ha peurzistruj an den lazhet. Gant-se e tenn an nagennouriezh da un elfenn eus ar gouennlazh, ar c'hendalc'h anezhañ, ha diwar-se eo euzhusoc'h c'hoazh a se. Hep torfed n'eus ket a dud lazhet. Peurzistrujet int neuze, betek en eñvor an dud. Gallout a reer lavarout neuze e oa danvez nagennouriezh e natur an ideologiezhoù o deus kaset d'ar gouennlazh. Ma c'haller lavarout ivez ne vefe ket peurechu ar gouennlazh panevet an nagennouriezh, hag e chomfe da beurechuiñ. Se zo kaoz eo ken ret derc'hel bev an eñvor eus an torfedoù. ==Liammoù diavaez== * {{fr}} http://www.telerama.fr/idees/camps-extermination-de-masse-ils-ont-photographie-l-inimaginable,124581.php [[Rummad:Istor]] b1vt4zotdsp3bmhg0i6iv3hda7wwwzy 0 18760 2201457 2201407 2026-10-05T14:33:53Z Dishual 612 /* Termenadur */ 2201457 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Skeudenn:Genocide_Victims_Rwanda_Photo_by_Sascha_Grabow.jpg|thumb|upright=1.4|kelanoù balzamet eus gouennlazh.<br>Foto Sascha Grabow]] [[Skeudenn:Mummified victims of the Rwandan genocide (1994) at Murambi Technical School.gif|thumb|upright=1.4|Rwanda Murambi : kelanoù balzamet eus gouennlazh 1994]] Ur '''gouennlazh''', pe '''lazh-gouenn'''<ref>''Gouennlazh'' e [[Geriadur Al Liamm]], pajenn 1168, ha ''lazh-gouenn'' pajenn 509.</ref>, pe '''lazh-pobl'''<ref>[[Marsel Klerg|Klerg]] e [[Barr-Heol]] niv. 94, p. 49</ref> eo an diouennadur fetis, c'hoantaet, reizhiadek hag aozet eus ur strollad pe eus ul lodenn eus ur strollad etnek, [[broad]]el, [[Relijion|relijius]] pe [[gouenn]]el. == Etimologiezh == Nevez eo meizad ar gouennlazh. Krouet e oa bet ar ger « genocide » e 1944 gant [[Raphael Lemkin]], kelenner war ar gwir amerikan a orin yuzev ha polonat, diwar ar wrizienn [[henc’hresianeg|henc’hresianek]] ''genos'', « ganedigezh », « seurt », « spesad », hag al [[lostger]] « -cide », a zeu eus al [[latin]] ''caedere'', « lazhañ », « lazhadegañ ». Termeniñ a rae ar ger-se en ur studiadenn embannet gant an [[Ensavadur]] Carnegie evit ar peoc’h etrebroadel (« Axis Rule in Occupied Europe ») evel an [[torfed a-enep an denelezh]] kaset da benn gant an nazied a-enep ar pobloù yuzev ha tzigan e-doug an [[Eil brezel bed]]. Skrivañ a ra : « Ret eo kavout gerioù nevez evit meiziadoù nevez. Dre ouennlazh, e fell dimp ober anv eus distruj ur vroad pe eus ur strollad etnek. » ''Stricto sensu'', ar meiziad gouenn e spesad Mab-Den zo kentoc’h un naoutur [[sokiologouriezh|sokiologel]] evit [[genetek]]. Koulskoude, gwir pe get, ez eus anezhi e spered ar ouennlazherien. Diazezet eo o zorfed war naoutur un disheñveladur, eus ur seurt pe un all, eus ur boblañs a soñjont eo « mall he c’has » ha war an naoutur e aparchantont '' dre o ganedigezh'' da strollad an dud zo anv anezhañ, er c’hontrol eus ar pezh a weler er brezelioù ideogel ma vez an enebourien oc’h en em gemer an eil ouzh ar re all abalamour ma soñjont ez eo an dud a laka ar mennozhioù politikel da skignañ. Implijet da gentañ diwar-benn an Nazied, hag o « diskoulm diwezhañ » eus ar "gudenn" yuzev, e vez implijet bremañ evit komz eus distruj reizhiadek ur strollad etnek, ha dre astenn, war-dro 1970, eus diouennadur ur strollad e nebeut amzer. == Termenadur == Mellad 2 ar ''Feurskrid evit diarbenn ha moustrañ an torfed gouennlazh''<ref>[http://www.unhchr.ch/french/html/menu3/b/p_genoci_fr.htm ''Convention pour la prévention et la répression du crime de génocide''], aprouet ha kinniget d’ar sinadur ha d’ar peurwiriekadur pe d’an emezeladur gant ar vodadenn-veur en he disentez 260 A (III) d’an 9 a viz Kerzu [[1948]], lakaet da dalvezout d’an 12 a viz Genver [[1951]], hervez diferadennoù ar mellad XIII</ref>, degemeret gant bodadenn-veur ar [[Broadoù Unanet]], d’an 9 a viz Kerzu [[1948]], a zisklêr : Er feurskrid-mañ, ar gouennlazh a vez graet eus forzh pe hini eus an oberoù da-heul graet gant ar youl da zistrujañ, ha pa vefe penn-da-benn pe evit lod hepken, ur strollad etnek, [[broad]]el, [[Relijion|relijius]] pe [[gouenn]]el :<br /> a) Muntr eus izili eus ar strollad ;<br /> b) Gaou grevus da anterinder korf pe bred izili ar strollad;<br /> c) Lakaat a-ratozh ar strollad en ur stad bevañ a zegaz e zistruj en un doare fetis ha pa vefe an holl strollad pe ul lodenn anezhañ hepken ;<br /> d) kemer disentezioù a-benn mirout ouzh ar ganedigezhioù e diabarzh ar strollad ;<br /> e) treuzkas bugale dre ret eus ar strollad d’ur strollad all. Adkemeret eo bet an termenadur e mellad 6 [[Statud Roma]] (17 a viz Gouere [[1998]]), a ziazez al [[Lez-kastizañ Etrebroadel]]. == Ar gouennlazhoù anavezet en un doare etrebroadel == [[Skeudenn:Rwandan Genocide Murambi skulls.jpg|thumb|upright=1.4|left|Eskern tud lazhet e gouennlazh Rwanda]] Tri gouennlazh zo bet anavezet war tachenn ar gwir gant an aozadurioù etrebroadel dindan an [[ABU]] : === [[Gouennlazh an Armenianed]] kaset da benn gant an Impalaeriezh ottoman. === Anavezet eo bet en deus lazhadeg ar bobl armenian e [[1915]] perzhioù a denn d’ar gouennlazh en un danevell eus an [[ABU]] diwar-benn kraf an diarbennadur hag ar moustradur eus an torfed gouennlazh savet gant kuzul enklask Gwirioù Mab-Den – iskuzul-enklask evit ar stourm a-enep an disparzherezh hag evit gwarz ar minorelezhioù – e-doug 38vet dalc’h kuzul ekonomikel ha sokial an ABU<ref>{{en}} [http://www.armenian-genocide.org/Affirmation.169/current_category.6/affirmation_detail.html#13 ''Armenian genocide'']</ref>. An danevell-se, anavet diwar anv he danveller [[Benjamin Whitaker]], zo bet aprouet gant kuzul-enklask Gwirioù Mab-Den an ABU d’an 29 a viz Eost [[1985]]<ref>{{fr}} [http://www.assemblee-nationale.fr/12/rapports/r3074.asp#P109_7819 Danevel sened Bro-C’hall diwar al lezenn Nnn 2001-70 eus an 29 a viz Genver 2001 diwar-benn anavezadur gouennlazh an Armenianed e 1915]</ref> === [[Shoah|Gouennlazh ar Yuzevien]] hag an [[Porajmos|Dsiganed]] === Kaset da benn gant an [[Naziegezh|nazied]] en [[Alamagn]], e [[Polonia]] hag e [[Bro-C’hall]] (en [[Elzas]] e [[Schirmeck]]). Ar gouennlazh-se zo bet anavezet gant [[Prosez Nürnberg|Lez-varn Nuremberg]] krouet gant ar [[Rouantelezh-Unanet]], [[Bro-C’hall]], an [[URSS]] hag ar [[Stadoù-Unanet]] e [[1945]], war un dro gant krouidigezh an [[ABU]]. Gallout a reer lavaret en deus talvezet gouennlazh ar [[Yuzev]]ien da zave evit termeniñ petra eo an torfed gouennlazh. === [[Gouennlazh Rwanda|Gouennlazh]] an [[Tutsi|Dutsied]] e [[Rwanda]] === Kaset da benn gant milisoù [[hutu]] dispac’helour krouet gant renad [[Juvenal Habyarimana|Habyarimana]], zo bet anavezet gant an ABU, e danevell e kuzul-enklask diwar [[Gwirioù Mab-Den]] d’an 28 a viz Even 1994, ha goude d’ar mare ma oa krouet al [[Lezvarn kastizañ etrebroadel]] evit ar [[Rwanda]] (disentez 955 degemeret gant ar c’huzul surentez d’an 8 a viz Du [[1994]]. Kadarnaat a ra an disentez-mañ an disentez 935 er memes bloavezh. Kement se ne dalvez ket ne vo ket anavezet lazhadegoù all eus an istor evel gouennlazhioù en un doare ofisiel. == Levrlennadur == * Bernard Bruneteau, ''Le Siècle des génocides'' Armand Colin, 2004 * Alisonn Des Forges, ''Aucun témoin ne doit survivre. Le génocide au Rwanda'', [[Human Rights Watch]]/FIDH, Karthala, 1999. * [[Benjamin Sehene]], ''[[Le Piège ethnique]]'', [[Éditions Dagorno]], [[Pariz]], [[1999]] ISBN 2-910019-54-3 * [[Jacques Sémelin]], ''Purifier et détruire. Usages politiques des massacres et génocides'', Seuil, Paris, 2005 * [[Yves Ternon]], ''Les Arméniens, Histoire d'un génocide'' (Seuil, 1977, 1996) * Yves Ternon, ''Du négationnisme. Mémoire et tabou'' (Desclée de Brouwer, 1998) * Yves Ternon, ''L'État criminel'' (Seuil, 1995) * Yves Ternon, ''L'Innocence des victimes. Regard sur les génocides du XX{{e}} siècle'' (Desclée de Brouwer, 2001) * Louise-Marie Diop-Maes, ''Afrique Noire, démographie, sol et histoire : une analyse pluridisciplinaire et critique'' (Présence Africaine, 1997) * Joseph Ki-Zerbo Unesco (Comité scientifique international pour la rédaction d'une histoire générale de l'Afrique), ''Histoire générale de l'Afrique'' (Edicef / Hachette Livres, 1989) == Notennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Istor ar bed]] [[Rummad:Istor Europa]] qcbskxguh4xh0uk4t9qjhfh1nx1p3oc 2201458 2201457 2026-10-05T14:34:30Z Dishual 612 /* Gouennlazh an Dutsied e Rwanda */ 2201458 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Skeudenn:Genocide_Victims_Rwanda_Photo_by_Sascha_Grabow.jpg|thumb|upright=1.4|kelanoù balzamet eus gouennlazh.<br>Foto Sascha Grabow]] [[Skeudenn:Mummified victims of the Rwandan genocide (1994) at Murambi Technical School.gif|thumb|upright=1.4|Rwanda Murambi : kelanoù balzamet eus gouennlazh 1994]] Ur '''gouennlazh''', pe '''lazh-gouenn'''<ref>''Gouennlazh'' e [[Geriadur Al Liamm]], pajenn 1168, ha ''lazh-gouenn'' pajenn 509.</ref>, pe '''lazh-pobl'''<ref>[[Marsel Klerg|Klerg]] e [[Barr-Heol]] niv. 94, p. 49</ref> eo an diouennadur fetis, c'hoantaet, reizhiadek hag aozet eus ur strollad pe eus ul lodenn eus ur strollad etnek, [[broad]]el, [[Relijion|relijius]] pe [[gouenn]]el. == Etimologiezh == Nevez eo meizad ar gouennlazh. Krouet e oa bet ar ger « genocide » e 1944 gant [[Raphael Lemkin]], kelenner war ar gwir amerikan a orin yuzev ha polonat, diwar ar wrizienn [[henc’hresianeg|henc’hresianek]] ''genos'', « ganedigezh », « seurt », « spesad », hag al [[lostger]] « -cide », a zeu eus al [[latin]] ''caedere'', « lazhañ », « lazhadegañ ». Termeniñ a rae ar ger-se en ur studiadenn embannet gant an [[Ensavadur]] Carnegie evit ar peoc’h etrebroadel (« Axis Rule in Occupied Europe ») evel an [[torfed a-enep an denelezh]] kaset da benn gant an nazied a-enep ar pobloù yuzev ha tzigan e-doug an [[Eil brezel bed]]. Skrivañ a ra : « Ret eo kavout gerioù nevez evit meiziadoù nevez. Dre ouennlazh, e fell dimp ober anv eus distruj ur vroad pe eus ur strollad etnek. » ''Stricto sensu'', ar meiziad gouenn e spesad Mab-Den zo kentoc’h un naoutur [[sokiologouriezh|sokiologel]] evit [[genetek]]. Koulskoude, gwir pe get, ez eus anezhi e spered ar ouennlazherien. Diazezet eo o zorfed war naoutur un disheñveladur, eus ur seurt pe un all, eus ur boblañs a soñjont eo « mall he c’has » ha war an naoutur e aparchantont '' dre o ganedigezh'' da strollad an dud zo anv anezhañ, er c’hontrol eus ar pezh a weler er brezelioù ideogel ma vez an enebourien oc’h en em gemer an eil ouzh ar re all abalamour ma soñjont ez eo an dud a laka ar mennozhioù politikel da skignañ. Implijet da gentañ diwar-benn an Nazied, hag o « diskoulm diwezhañ » eus ar "gudenn" yuzev, e vez implijet bremañ evit komz eus distruj reizhiadek ur strollad etnek, ha dre astenn, war-dro 1970, eus diouennadur ur strollad e nebeut amzer. == Termenadur == Mellad 2 ar ''Feurskrid evit diarbenn ha moustrañ an torfed gouennlazh''<ref>[http://www.unhchr.ch/french/html/menu3/b/p_genoci_fr.htm ''Convention pour la prévention et la répression du crime de génocide''], aprouet ha kinniget d’ar sinadur ha d’ar peurwiriekadur pe d’an emezeladur gant ar vodadenn-veur en he disentez 260 A (III) d’an 9 a viz Kerzu [[1948]], lakaet da dalvezout d’an 12 a viz Genver [[1951]], hervez diferadennoù ar mellad XIII</ref>, degemeret gant bodadenn-veur ar [[Broadoù Unanet]], d’an 9 a viz Kerzu [[1948]], a zisklêr : Er feurskrid-mañ, ar gouennlazh a vez graet eus forzh pe hini eus an oberoù da-heul graet gant ar youl da zistrujañ, ha pa vefe penn-da-benn pe evit lod hepken, ur strollad etnek, [[broad]]el, [[Relijion|relijius]] pe [[gouenn]]el :<br /> a) Muntr eus izili eus ar strollad ;<br /> b) Gaou grevus da anterinder korf pe bred izili ar strollad;<br /> c) Lakaat a-ratozh ar strollad en ur stad bevañ a zegaz e zistruj en un doare fetis ha pa vefe an holl strollad pe ul lodenn anezhañ hepken ;<br /> d) kemer disentezioù a-benn mirout ouzh ar ganedigezhioù e diabarzh ar strollad ;<br /> e) treuzkas bugale dre ret eus ar strollad d’ur strollad all. Adkemeret eo bet an termenadur e mellad 6 [[Statud Roma]] (17 a viz Gouere [[1998]]), a ziazez al [[Lez-kastizañ Etrebroadel]]. == Ar gouennlazhoù anavezet en un doare etrebroadel == [[Skeudenn:Rwandan Genocide Murambi skulls.jpg|thumb|upright=1.4|left|Eskern tud lazhet e gouennlazh Rwanda]] Tri gouennlazh zo bet anavezet war tachenn ar gwir gant an aozadurioù etrebroadel dindan an [[ABU]] : === [[Gouennlazh an Armenianed]] kaset da benn gant an Impalaeriezh ottoman. === Anavezet eo bet en deus lazhadeg ar bobl armenian e [[1915]] perzhioù a denn d’ar gouennlazh en un danevell eus an [[ABU]] diwar-benn kraf an diarbennadur hag ar moustradur eus an torfed gouennlazh savet gant kuzul enklask Gwirioù Mab-Den – iskuzul-enklask evit ar stourm a-enep an disparzherezh hag evit gwarz ar minorelezhioù – e-doug 38vet dalc’h kuzul ekonomikel ha sokial an ABU<ref>{{en}} [http://www.armenian-genocide.org/Affirmation.169/current_category.6/affirmation_detail.html#13 ''Armenian genocide'']</ref>. An danevell-se, anavet diwar anv he danveller [[Benjamin Whitaker]], zo bet aprouet gant kuzul-enklask Gwirioù Mab-Den an ABU d’an 29 a viz Eost [[1985]]<ref>{{fr}} [http://www.assemblee-nationale.fr/12/rapports/r3074.asp#P109_7819 Danevel sened Bro-C’hall diwar al lezenn Nnn 2001-70 eus an 29 a viz Genver 2001 diwar-benn anavezadur gouennlazh an Armenianed e 1915]</ref> === [[Shoah|Gouennlazh ar Yuzevien]] hag an [[Porajmos|Dsiganed]] === Kaset da benn gant an [[Naziegezh|nazied]] en [[Alamagn]], e [[Polonia]] hag e [[Bro-C’hall]] (en [[Elzas]] e [[Schirmeck]]). Ar gouennlazh-se zo bet anavezet gant [[Prosez Nürnberg|Lez-varn Nuremberg]] krouet gant ar [[Rouantelezh-Unanet]], [[Bro-C’hall]], an [[URSS]] hag ar [[Stadoù-Unanet]] e [[1945]], war un dro gant krouidigezh an [[ABU]]. Gallout a reer lavaret en deus talvezet gouennlazh ar [[Yuzev]]ien da zave evit termeniñ petra eo an torfed gouennlazh. === [[Gouennlazh Rwanda|Gouennlazh]] an [[Tutsi|Dutsied]] e [[Rwanda]] === Kaset da benn gant bezenoù [[hutu]] dispac’helour krouet gant renad [[Juvenal Habyarimana|Habyarimana]], zo bet anavezet gant an ABU, e danevell e kuzul-enklask diwar [[Gwirioù Mab-Den]] d’an 28 a viz Even 1994, ha goude d’ar mare ma oa krouet al [[Lez-kastizañ Etrebroadel]] evit ar [[Rwanda]] (disentez 955 degemeret gant ar c’huzul surentez d’an 8 a viz Du [[1994]]. Kadarnaat a ra an disentez-mañ an disentez 935 er memes bloavezh. Kement se ne dalvez ket ne vo ket anavezet lazhadegoù all eus an istor evel gouennlazhioù en un doare ofisiel. == Levrlennadur == * Bernard Bruneteau, ''Le Siècle des génocides'' Armand Colin, 2004 * Alisonn Des Forges, ''Aucun témoin ne doit survivre. Le génocide au Rwanda'', [[Human Rights Watch]]/FIDH, Karthala, 1999. * [[Benjamin Sehene]], ''[[Le Piège ethnique]]'', [[Éditions Dagorno]], [[Pariz]], [[1999]] ISBN 2-910019-54-3 * [[Jacques Sémelin]], ''Purifier et détruire. Usages politiques des massacres et génocides'', Seuil, Paris, 2005 * [[Yves Ternon]], ''Les Arméniens, Histoire d'un génocide'' (Seuil, 1977, 1996) * Yves Ternon, ''Du négationnisme. Mémoire et tabou'' (Desclée de Brouwer, 1998) * Yves Ternon, ''L'État criminel'' (Seuil, 1995) * Yves Ternon, ''L'Innocence des victimes. Regard sur les génocides du XX{{e}} siècle'' (Desclée de Brouwer, 2001) * Louise-Marie Diop-Maes, ''Afrique Noire, démographie, sol et histoire : une analyse pluridisciplinaire et critique'' (Présence Africaine, 1997) * Joseph Ki-Zerbo Unesco (Comité scientifique international pour la rédaction d'une histoire générale de l'Afrique), ''Histoire générale de l'Afrique'' (Edicef / Hachette Livres, 1989) == Notennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Istor ar bed]] [[Rummad:Istor Europa]] ew1wr63bjuwayjzqtlzxiys3g8a4rx9 2201459 2201458 2026-10-05T14:34:59Z Dishual 612 /* Gouennlazh an Dutsied e Rwanda */ 2201459 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Skeudenn:Genocide_Victims_Rwanda_Photo_by_Sascha_Grabow.jpg|thumb|upright=1.4|kelanoù balzamet eus gouennlazh.<br>Foto Sascha Grabow]] [[Skeudenn:Mummified victims of the Rwandan genocide (1994) at Murambi Technical School.gif|thumb|upright=1.4|Rwanda Murambi : kelanoù balzamet eus gouennlazh 1994]] Ur '''gouennlazh''', pe '''lazh-gouenn'''<ref>''Gouennlazh'' e [[Geriadur Al Liamm]], pajenn 1168, ha ''lazh-gouenn'' pajenn 509.</ref>, pe '''lazh-pobl'''<ref>[[Marsel Klerg|Klerg]] e [[Barr-Heol]] niv. 94, p. 49</ref> eo an diouennadur fetis, c'hoantaet, reizhiadek hag aozet eus ur strollad pe eus ul lodenn eus ur strollad etnek, [[broad]]el, [[Relijion|relijius]] pe [[gouenn]]el. == Etimologiezh == Nevez eo meizad ar gouennlazh. Krouet e oa bet ar ger « genocide » e 1944 gant [[Raphael Lemkin]], kelenner war ar gwir amerikan a orin yuzev ha polonat, diwar ar wrizienn [[henc’hresianeg|henc’hresianek]] ''genos'', « ganedigezh », « seurt », « spesad », hag al [[lostger]] « -cide », a zeu eus al [[latin]] ''caedere'', « lazhañ », « lazhadegañ ». Termeniñ a rae ar ger-se en ur studiadenn embannet gant an [[Ensavadur]] Carnegie evit ar peoc’h etrebroadel (« Axis Rule in Occupied Europe ») evel an [[torfed a-enep an denelezh]] kaset da benn gant an nazied a-enep ar pobloù yuzev ha tzigan e-doug an [[Eil brezel bed]]. Skrivañ a ra : « Ret eo kavout gerioù nevez evit meiziadoù nevez. Dre ouennlazh, e fell dimp ober anv eus distruj ur vroad pe eus ur strollad etnek. » ''Stricto sensu'', ar meiziad gouenn e spesad Mab-Den zo kentoc’h un naoutur [[sokiologouriezh|sokiologel]] evit [[genetek]]. Koulskoude, gwir pe get, ez eus anezhi e spered ar ouennlazherien. Diazezet eo o zorfed war naoutur un disheñveladur, eus ur seurt pe un all, eus ur boblañs a soñjont eo « mall he c’has » ha war an naoutur e aparchantont '' dre o ganedigezh'' da strollad an dud zo anv anezhañ, er c’hontrol eus ar pezh a weler er brezelioù ideogel ma vez an enebourien oc’h en em gemer an eil ouzh ar re all abalamour ma soñjont ez eo an dud a laka ar mennozhioù politikel da skignañ. Implijet da gentañ diwar-benn an Nazied, hag o « diskoulm diwezhañ » eus ar "gudenn" yuzev, e vez implijet bremañ evit komz eus distruj reizhiadek ur strollad etnek, ha dre astenn, war-dro 1970, eus diouennadur ur strollad e nebeut amzer. == Termenadur == Mellad 2 ar ''Feurskrid evit diarbenn ha moustrañ an torfed gouennlazh''<ref>[http://www.unhchr.ch/french/html/menu3/b/p_genoci_fr.htm ''Convention pour la prévention et la répression du crime de génocide''], aprouet ha kinniget d’ar sinadur ha d’ar peurwiriekadur pe d’an emezeladur gant ar vodadenn-veur en he disentez 260 A (III) d’an 9 a viz Kerzu [[1948]], lakaet da dalvezout d’an 12 a viz Genver [[1951]], hervez diferadennoù ar mellad XIII</ref>, degemeret gant bodadenn-veur ar [[Broadoù Unanet]], d’an 9 a viz Kerzu [[1948]], a zisklêr : Er feurskrid-mañ, ar gouennlazh a vez graet eus forzh pe hini eus an oberoù da-heul graet gant ar youl da zistrujañ, ha pa vefe penn-da-benn pe evit lod hepken, ur strollad etnek, [[broad]]el, [[Relijion|relijius]] pe [[gouenn]]el :<br /> a) Muntr eus izili eus ar strollad ;<br /> b) Gaou grevus da anterinder korf pe bred izili ar strollad;<br /> c) Lakaat a-ratozh ar strollad en ur stad bevañ a zegaz e zistruj en un doare fetis ha pa vefe an holl strollad pe ul lodenn anezhañ hepken ;<br /> d) kemer disentezioù a-benn mirout ouzh ar ganedigezhioù e diabarzh ar strollad ;<br /> e) treuzkas bugale dre ret eus ar strollad d’ur strollad all. Adkemeret eo bet an termenadur e mellad 6 [[Statud Roma]] (17 a viz Gouere [[1998]]), a ziazez al [[Lez-kastizañ Etrebroadel]]. == Ar gouennlazhoù anavezet en un doare etrebroadel == [[Skeudenn:Rwandan Genocide Murambi skulls.jpg|thumb|upright=1.4|left|Eskern tud lazhet e gouennlazh Rwanda]] Tri gouennlazh zo bet anavezet war tachenn ar gwir gant an aozadurioù etrebroadel dindan an [[ABU]] : === [[Gouennlazh an Armenianed]] kaset da benn gant an Impalaeriezh ottoman. === Anavezet eo bet en deus lazhadeg ar bobl armenian e [[1915]] perzhioù a denn d’ar gouennlazh en un danevell eus an [[ABU]] diwar-benn kraf an diarbennadur hag ar moustradur eus an torfed gouennlazh savet gant kuzul enklask Gwirioù Mab-Den – iskuzul-enklask evit ar stourm a-enep an disparzherezh hag evit gwarz ar minorelezhioù – e-doug 38vet dalc’h kuzul ekonomikel ha sokial an ABU<ref>{{en}} [http://www.armenian-genocide.org/Affirmation.169/current_category.6/affirmation_detail.html#13 ''Armenian genocide'']</ref>. An danevell-se, anavet diwar anv he danveller [[Benjamin Whitaker]], zo bet aprouet gant kuzul-enklask Gwirioù Mab-Den an ABU d’an 29 a viz Eost [[1985]]<ref>{{fr}} [http://www.assemblee-nationale.fr/12/rapports/r3074.asp#P109_7819 Danevel sened Bro-C’hall diwar al lezenn Nnn 2001-70 eus an 29 a viz Genver 2001 diwar-benn anavezadur gouennlazh an Armenianed e 1915]</ref> === [[Shoah|Gouennlazh ar Yuzevien]] hag an [[Porajmos|Dsiganed]] === Kaset da benn gant an [[Naziegezh|nazied]] en [[Alamagn]], e [[Polonia]] hag e [[Bro-C’hall]] (en [[Elzas]] e [[Schirmeck]]). Ar gouennlazh-se zo bet anavezet gant [[Prosez Nürnberg|Lez-varn Nuremberg]] krouet gant ar [[Rouantelezh-Unanet]], [[Bro-C’hall]], an [[URSS]] hag ar [[Stadoù-Unanet]] e [[1945]], war un dro gant krouidigezh an [[ABU]]. Gallout a reer lavaret en deus talvezet gouennlazh ar [[Yuzev]]ien da zave evit termeniñ petra eo an torfed gouennlazh. === [[Gouennlazh Rwanda|Gouennlazh]] an [[Tutsi|Dutsied]] e [[Rwanda]] === * ''Pennad spisoc'h: [[Gouennlazh Rwanda]]'' Kaset da benn gant bezenoù [[hutu]] dispac’helour krouet gant renad [[Juvenal Habyarimana|Habyarimana]], zo bet anavezet gant an ABU, e danevell e kuzul-enklask diwar [[Gwirioù Mab-Den]] d’an 28 a viz Even 1994, ha goude d’ar mare ma oa krouet al [[Lez-kastizañ Etrebroadel]] evit ar [[Rwanda]] (disentez 955 degemeret gant ar c’huzul surentez d’an 8 a viz Du [[1994]]. Kadarnaat a ra an disentez-mañ an disentez 935 er memes bloavezh. Kement se ne dalvez ket ne vo ket anavezet lazhadegoù all eus an istor evel gouennlazhioù en un doare ofisiel. == Levrlennadur == * Bernard Bruneteau, ''Le Siècle des génocides'' Armand Colin, 2004 * Alisonn Des Forges, ''Aucun témoin ne doit survivre. Le génocide au Rwanda'', [[Human Rights Watch]]/FIDH, Karthala, 1999. * [[Benjamin Sehene]], ''[[Le Piège ethnique]]'', [[Éditions Dagorno]], [[Pariz]], [[1999]] ISBN 2-910019-54-3 * [[Jacques Sémelin]], ''Purifier et détruire. Usages politiques des massacres et génocides'', Seuil, Paris, 2005 * [[Yves Ternon]], ''Les Arméniens, Histoire d'un génocide'' (Seuil, 1977, 1996) * Yves Ternon, ''Du négationnisme. Mémoire et tabou'' (Desclée de Brouwer, 1998) * Yves Ternon, ''L'État criminel'' (Seuil, 1995) * Yves Ternon, ''L'Innocence des victimes. Regard sur les génocides du XX{{e}} siècle'' (Desclée de Brouwer, 2001) * Louise-Marie Diop-Maes, ''Afrique Noire, démographie, sol et histoire : une analyse pluridisciplinaire et critique'' (Présence Africaine, 1997) * Joseph Ki-Zerbo Unesco (Comité scientifique international pour la rédaction d'une histoire générale de l'Afrique), ''Histoire générale de l'Afrique'' (Edicef / Hachette Livres, 1989) == Notennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Istor ar bed]] [[Rummad:Istor Europa]] esge36ak88fn5i1q102bfi1ebc0q1wt 0 31975 2201489 2170220 2026-10-06T07:19:04Z Llydawr 145 2201489 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:Augustine Lateran.jpg|thumb|Eosten Hippo]] Ur [[prederouriezh|prederour]] hag un [[doueoniezh|douenoniour]] [[Henroma|roman]] hag unan eus ar c'hentañ pennoù e deroù ar [[kristeniezh|relijion kristen]] e voe '''Sant Eosten''', anvet ''Sant Aogustin Hippo'' ha ''Sant Aoustin'' ivez, bet ganet d'an 13 a viz Du [[354]] e Tagastos ha marvet d'an 28 a viz Eost [[430]] e Hippo ([[Annaba]] en [[Aljeria]] hiziv). [[Eskob]] kentañ Hippo e voe ha lakaet da zoktor an [[Iliz katolik roman]], da [[Tadoù an Iliz|Dad an Iliz]] ha da [[sant]] katolik ivez, e [[1298]]. Skrivet en deus ''[[Gourbannoù sant Eosten|Gourbannoù]]'' ha ''[[Keoded Doue]]''. Diwar al lizhiri kaset d'ur gumuniezh tud deol gantañ e voe tennet ar pezh a voe graet [[reolenn sant Eosten]] eus an oberennoù-se hag a voe reolenn diabarzh meur a [[manati|vanati]] e [[Kornogeuropa]]. == Buhez == Ha pa oa e vamm, Monica, ur gristenez deol hag e dad ur [[Paganiezh|pagan]] chomet feal d'ar gredenn roman e reas Eosten studioù war al [[lennegezh]] [[latin]] hag ar brederouriezh e [[Kartada]]. Mar mestronias mat al lizhiri latin, ned eas ket da [[henc'hresianeg]]er ampart, ken e vo troet muioc'h ar gristeniezh war-zu Roma.<br> Dibab a reas prederouriezh ar [[manikeegezh|vanikeegezh]] da gentañ, a-raok mont war-zu ar gristeniezh, hag en e levr anzavadoù (gourbannoù) e venegas m'en devoa renet ur vuhez leun gant plijadurezhioù ar c'hig. == Brezhoneg == [[Jil Ewan]] a droas e ''Gourbannoù'' e brezhoneg<ref>Teir levrenn embannet gant [https://emglev.wordpress.com/2014/03/16/envoi-dun-message-adsav-deizlevr-45-46-an-hengoun-arzhuriek-an-he-nt-dall-an-nor-dar-vuhez-deol-ar-bibl-i-ar-bibl-ii-ar-bibl-iii-ar-bibl-iv-ar-bibl-v-ar-pirchirnded-a-s/ ''Imbourc'h'']</ref>, ha [[Fañch Kerrain]] a skrivas ur pennad a-zivout prederouriezh sant Eosten er gelaouenn ''[[Al Liamm]]''<ref>''War hentoù Gourbannoù Sant Eosten'', Niverenn 270.</ref>. == Liammoù diavaez == {{Commons|Augustinus}} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} [[Rummad:Sent katolik]] [[Rummad:Prederourien]] [[Rummad:Skrivagnerien latin]] [[Rummad:Doueoniourien gristen]] [[Rummad:Tadoù an Iliz]] [[Rummad:Ganedigezhioù 354]] [[Rummad:Marvioù 430]] [[Rummad:Doktored an Iliz]] l45awa7i5g301a0qeiflxqhzz7dwd6f 0 33649 2201490 2170210 2026-10-06T07:19:17Z Llydawr 145 2201490 wikitext text/x-wiki [[Restr:Château de Bussy-Rabutin - Saint François de Sales, évêque de Genève (bgw19 0375) (cropped).jpg|thumb|Frañsez a Sal]] '''Frañsez a Sal''' (1567–1622), ganet e [[Savoia]], zo bet [[eskob]] Jeneva, hag ur skrivagner relijiel gallek, [[doktor an Iliz]]. == Oberennoù == * [[Introduction à la vie dévote]]. Troet e meur a yezh, hag e brezhoneg ivez. {{commonscat|Francis de Sales|Frañsez a Sal}} {{wikimammenn|Oberour:Frañsez_a_Sal}} [[Rummad:Sent c'hall]] [[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]] [[Rummad:Skrivagnerien c'hall ar XVIIvet kantved]] [[Rummad:Eskibien]] [[Rummad:Doktored an Iliz]] hhsc67e5nu2wctwqryk4xai7e622q40 0 34581 2201478 2183613 2026-10-05T21:53:05Z Tanjee 563 /* Stadoù, Broioù ha kêrioù-Stad */ 2201478 wikitext text/x-wiki == An timbroù-post == An timbroù-post a zo anezho (alies) tammoù paper pegus a vez implijet gant an neb a fell dezhañ/dezhi kas ul lizher dre hanterouriezh servijoù ar [[Post]], en ur begañ ur skouerenn pe muioc’h war ar golo-lizher. Tra ma kinnig diouzh un tu ur skeudennig (mui ar priz, istitl ar skeudenn, anv ar velestradurezh, ar vro...) ez eo gwenn ha pegus an tu all. An neb a zastum timbroù zo un timbrawour(ez). == Istor an timbroù-post == [[Image:Rowland Hill - Project Gutenberg etext 13103.jpg|thumb|left|Rowland Hill.]] [[Image:Penny_black.jpg|thumb|right|Penny black]] A-raok [[1840]] e vez paeet un taos – kêr-ruz a-wechoù – gant an hini a reseve ul lizher. Abalamour da se e veze nac’het alies degemer al lizhiri. Klask a rae an dud ober gant servij embregerezhioù prevez, pezh a oa nec’hus evit ar Stad. Seurt prederiadennoù a oa e penn an Ao. [[Rowland Hill]] ([[3 a viz Kerzu]] [[1795]] [[Kidderminster]] – [[27 a viz Eost]] e [[Hampstead]], [[Bro-Saoz]]), hennezh « Postmaster general » er [[Rouantelezh-Unanet]] Ur wech ma oa an Aotroù Rowland Hill e-barzh un davarn en em gavas e-kichen ur vatezh a oa war-nes resev ul lizher skrivet gant he muiañ-karet. Hogen nac’h a reas-hi paeañ paotr al lizhiri evit abegoù arc’hant hervezi. Rowland Hill a ginnigas astenn an arc’hant dezhi pa respontas e oa diezhomm : ijinet gant ar c’houblad ur sistem tresadennoù munut war ar golo-lizher evit eskemm kenetrezo e oa trawalc’h taolañ ur sell ouzh ar c’holoenn evit kompren petra a oa kaoz. Pa skrivas Rowland Hill an teuliad "''Post Office reform, Its importance and practibility''" e felle dezhañ kinnig un diskoulm aes ha marc’had-mat evit ma vefe paeet ar frejoù gant an neb a gase ul lizher. Ijin a reas neuze ul golo-lizher ofisiel da implij dre ret hag un tamm paper gwerzhet 1 penny (« Penny postage ») da vout peget ouzh forzh goloennoù-lizher. Ober gant an timbroù-se dre begañ anezho war ar golo-lizher a vefe prouenn eo bet paeet an taos ret evit kas al lizher. Nullet e vefe un adimplij bennak dre lousañ an timbr gant ur siell gant ar velestradurezh. Tri bloaz a voe ret gortoz a-raok na vefe bet lakaet war ar marc’had an timbroù-post kentañ un tamm paper poltred ar rouanez [[Viktoria]] warnañ (« [[Black penny]] »). Poan he doa ar velestradurezh degemer ur sistem nevez gant an aon rak koll arc’hant bras. Berzh a reas an timbroù er Rouantelezh Unanet ken-ha-ken, ha heuliet ar skouer e broioù all timat : kantonioù [[Bro-Suis]] [[Zürich]] ha [[Jeneva]], [[Bro Vrazil]] ([[1843]]), ar [[Stadoù-Unanet]] hag [[Enez Maoris]] ([[1847]]), [[Bro-C'hall]] ha [[Beljia|Belgia]] ([[1849]]), [[Kab ar Spi Mat]], [[Chile]] ha [[Portugal]] ([[1853]]). == Stadoù, Broioù ha kêrioù-Stad == Embannet e vez timbroù gant melestradurezh ur Stad peurliesañ ha lakaet e gwerzh ganti en tiez-post pe dre harp ur rouedad burevioù prevez (stalioù-butun pe stalioù all). Unan eus perzhioù ur Stad eo ar moulañ ha gwerzhañ timbroù-post (hag un degas moneiz ivez !), hogen embannet ez eus bet dibaoe 167 bloaz kalzig timbroù-post e broioù nann-dizalc’h. * Er broioù afrikan, azian pe amerikan trevadennet gant ar Stad-C’hall, ar [[Rouantelezh-Unanet]], [[Portugal]], Bro-Spagn, [[Belgia]], Alamagn (betek 1918), an [[Izelvroioù]] ez eus bet embannet timbroù-post warno anv ar vro implijet gant ar galloud trevadenner betek ma 'z eus bet gounezet o zizalc’hidigezh gant ar pobloù. Skouerioù : [[Macau]] (Portugal), [[Basoutoland]] (R.U.), [[Rio Muni]] (Spagn), [[Martinik]] (Bro-C’hall), [[Curaçao]] (Izelvroioù), [[Inizi Mariana]] (Alamagn), [[Ruanda-Urundi]] (Belgia), * Broioù emren zo bet aotreet gant o Stad kreiz embann timbroù-post o-unan : [[Aaland]] ([[Finland]]), [[Greunland]] hag [[Inizi Faero]] (Danmark), [[Manav]], [[Gwernenez]], [[Jerzenez]], [[Aldernez]], [[Jibraltar]] (liammet ouzh ar Rouantelezh-Unanet), [[Kaledonia Nevez]], [[Douaroù Aostral hag Antarktikel Frañs]], [[Polinezia Frañs]], Inizi [[Sant-Pêr-ha-Mikelon]] (Stad-C’hall), [[Enez Norfolk]] ([[Aostralia]]), [[Antilhez Nederlandat]] (Izelvroioù), [[Berlin|Kêr vBerlin]] ([[Alamagn]] ar C’hornôg)… * Pa c'hoarvez d’ur vro bezañ aloubet gant un arme estren e rank alies ar bobl degemer ar velestradurezh estren nevez. Er penn-kentañ ez vez implijet timbroù-post ar Stad alouber gant ur siell a ra anv eus ar Stad-se, a-wechoù eo timbroù ar vro aloubet eo zo implijet ([[Bavaria]]) Da skouer e [[Bro-Elzas]] ha [[Loren]] ([[1940]]), [[Memel]] e Lituania (gant arme Bro C’hall), [[Ukraina]] (gant arme [[Alamagn]]), [[Roumania]] (gant arme [[Bulgaria]]) * E fin an XIXvet kantved ez eus bet digoret burevioù-post e broioù dindan dalc’h ar stadoù european kreñv : [[Kreta]] (burevioù gall hag aostrian), [[Sina]] (burevioù gall, saoz, alaman ha rusian). * E-pad ar prantadoù brezel ez eus bet embannet timbroù gant melestradurezhioù rannvroel pe lec’hel zoken pa oa dibosubl ober gant timbroù boutin ar Stad ([[Barselona]] e [[1931]] pe e Polonia). Pa sav un rann eus ar bobl a-enep ar gouarnamant hag ar velestradurezh kreiz ([[Bro-Euskadi]] e [[1868]], [[Biafra]] e [[1968]], [[Taiwan]] abaoe [[1949]]) e ra gant timbroù ar vro hepken. Evite da vezañ anavezet evel gwir timbroù-post gant ar velestradurezh etrebroadel ([[Unvaniezh Postoù ar Bed - U.P.B.]]) e rankont bezañ bet moulet e anv ur veli mestr war ur pastez-vro bras pe get. Ne vir ket tud pe strolladoù zo ouzh moullañ ha skignañ timbroù-post faos, nann-anavezet gant ur velestradurezh-post en despet d’ar stumm (paper pegus, skeudenn, talvoudegezh…) par d’ar re wir. Lakaat da wir hunvre ur vro dizalc’h eo pal an tudennoù a embann seurt traoù hag a vez graet '''Cinderella''' anezho e saozneg. Seurt brizhtimbroù zo bet embannet e-pad an XXvet kantved e Breizh, [[Euskal Herria]] (Euskadi), bro ar Saharaoui, [[Nagaland]] ([[India]])… evit dastum arc’hant ha brudañ ur stourm politikel. Furlukined a bep seurt o deus lakaet e gwerzh timbroù eus broioù n’eus ket anezho ivez evel [[Priñselezh Sealand|''Sealand'']]. [[Rummad:Timbrouriezh|Istor an timbroù-post]] 00cz564z8r8ysi51djuev5g0j41cxwl 0 39376 2201472 2201422 2026-10-05T20:39:38Z Ch. Rogel 46 Kendalc'h gant an embannadennoù 2201472 wikitext text/x-wiki {{Labour zo}} {{databox}} [[Mouladurioù Hor Yezh]] a zo un [[ti-embann]] brezhonek bet krouet e 1981<ref>Kentañ embannadenn e 1980, met e voe krouet ar c'hevarzhe e Meurz 1981.</ref>. Daoust d'e anv eo distag a-grenn diouzh ar gelaouenn [[Hor Yezh]] hag an embannadurioù heñvelanv graet gant homañ. Ezel eo eus [[Kuzul ar Brezhoneg]]. ==Istor== Krouet e voe e [[1980 e Breizh|1980]] gant [[Per Denez]] a oa c'hoazh d'an ampoent rener ar gelaouenn [[yezhoniezh ar brezhoneg|yezhoniezh]] [[Hor Yezh]] a oa bet krouet e 1954, met distag e oa diouzh ar gelaouenn, ha bremañ eo distag a-grenn an daou di-embann. Disklêriet e voe ar c'hevarzhe ez-ofisiel e Meurzh 1981<ref>[https://annuaire-entreprises.data.gouv.fr/etablissement/39385226400026 République française Annuaire des entreprises.</ref>.<br> Darn eus al labour pleustrek, ar [[skriverez]]añ, dreist-holl, a zo bet graet gant ar c'houblad [[Yann Desbordes|Yann]] ha [[Tereza Desbordes]] hag e veze merket chomlec'h an ti-embann en o zi, 1 plasenn Charles Péguy e [[Lesneven]].<br> Posubl eo m'eo bet krouet an ti-embann gantañ abalamour ma oa aet o chom pell eus ti Ronan Huon, e Brest, ha e voe diesoc'h dezhañ kaout darempredoù gant homañ diwar e garg kelenner e [[Skol-veur Roazhon 2]] adalek 1980. E 1994 e savas un emglev gant An Here hag Hor Yezh ''Mouladurioù Hor Yezh'' evit embann troidigezh c'hallek holl kontadennoù dastumet gant [[Fañch an Uhel]] da-geñver kantvet deiz-ha-bloaz e varv. Embannet e voe c'hwec'h levrenn er reizhskrivadur [[peurunvan]] diwar an eiladenn graet gant [[Joseph Ollivier]] miret e [[Mediaoueg ar Maezioù Frank]], e Roazhon. Pep a di-embann a gemeras div levrenn war e chouk (An Here, 1 ha 2, Hor Yezh 3 ha 4 ha Mouladurioù Hor Yezh, 5 ha 6).<br> Goude ma n'eus ket mui eus an atebeien gentañ<ref>Mervel a reas Pêr Denez ha Yann Desbordes e 2011 ha Tereza Desbordes 10 bloaz pelloc'h.</ref> eo bet treuzkaset d'ur skipailh ha ne gaver ket kalz ditouroù diwarno.<br> Goude bezañ bet e sez ofisiel e Kemper er bloavezhioù kentañ, emañ c'homlec'h ofisiel ar gevredigezh e 3 Hent ar Veuzid, e [[Pont-ar-Veuzenn-Kimerc'h]], abaoe ar 15 a viz Du 2006<ref>[https://annuaire-entreprises.data.gouv.fr/etablissement/39385226400026 République française Annuaire des entreprises.</ref>, met emañ ar [[sekretourva]] e burevioù Kuzul ar Brezhoneg. == Politikerezh embann == Pa veze Pêr Denez unan eus pennoù [[Embannadurioù Al Liamm]], ne c'helle ket soñjal ober ur seurt kevezerezh d'an ti-embann ma lakae embann e romantoù gantañ. Ha p'en deus kroget gant embann e enklaskoù war ar brezhoneg komzet er gêr m'edo o chom enni, e krogas gant embann levrioù war ar yezh, e galleg, a wezhioù, pe traoù digustum, kanaouennou-pobl, geriadurioù nann-brezhoneg ha teskadoù barzhonegoù e studierien ouzhpenn. Pa ne veze embannet nemet levrioù brezhonek gant Embannadurioù Al Liamm, ne oa ket heuliet ar reolenn-se hag, er c'hontrol, e yeas war-wel levrioù gallek pe zivyezhek gant testennoù tal-ouzh-tal. Abred, koulskoude, e lakaas embann e oberennoù lennegel dezhañ hag e roas tro da studierien zo embann troidigezhioù diwar ar sinaeg, ar gresianeg pe an alamaneg. Krouiñ a reas an dastumadenn Skrid evit embann testennoù savet gant studierien ar [[Rann keltiek]], ma rene er skol-veur.<br> Pêr Denez, hag eñ en-doa graet war-dro embannadurioù brezhonek ar memes kontadennoù evit Embannadurioù Al Liamm, a renas an embannadur a voe ur momed e-barzh an dael etre [[Françoise Morvan]] hag he bet-c'helenner Pierre Denis, troet e gein outi<ref>P'he doa kroget prientiñ un dezenn diwar-ben An Uhel e nac'has kendalc'h e renerezh anezhi en abeg ma ne oa ket ar studierez a-du gant lakaat testennoù kozh zo e peurunvan.</ref>.<br> P'en doa graet e eiladennoù Joseph Ollivier goude daspugnañ pennadoù strewet e meur gelaouenn e kavas a-bouez ha spletus Pêr Denez daspugnañ pennadoù brezhonek skrivagnerien [[Luskad Gwalarn|Gwalarn]], [[Youenn Drezen]] hag [[Fañch Elies Abeozen|Abeoozen]] hag e tisplegas ar perak evel-se : {{quotation|Ne vez anavezet, dre vras, hor skrivagnerien nemet gant un nebeut oberennoù — ar re o deus bet amzer a-walc'h pe arc 'hant a-walc'h da voulañ e stumm levrioù : Drezen, da skouer, gant Itron Varia Garmez pe Skol-Louarn Veig Trebern. Dianav e chom, avat, ul lodenn vras, ha talvoudus, eus o labour. Ar pennadoù, niverus-tre alies, hag o deus bet skrivet, a zeiz da zeiz, hag embannet amañ-ahont, a chom da boultrenniñ, amañ-ahont dre just, e dastumadennoù digavadus pe dizarempred. Ha, padal, en teskadoù skridoù-se e vo heuliet ar gwellañ, marteze, emzispleg hag emdroad o spered. Koulz hag emzispleg hag emdroad hon emsav. ''Kentskrid da Youenn Drezen, kelaouenner. 1, 1986''.}} An darn vrasañ eus ar 180 bennak a levrioù embannet a zo levrioù [[lennegezh]]: [[romant]]où, [[danevell]]où, [[barzhoneg]]où (e-barzh ar gelaouenn [[Skrid (kelaouenn)|Skrid]] deuet da vezañ un [[dastumadenn]] diabarzh e-pad ur pennad ha deuet da vezañ un ti-embann distag, liesseurt e embannadennoù, a-gevret gant [[Barn ha Skrid|Barn]]), un nebeud [[buhezskrid]]où, 1 [[levr-deskiñ|levr da zeskiñ]] brezhoneg ha geriadurioù. Atav ez eus bet troidigezhioù er [[katalog|c'hatalog]], met niverusoc'h ez int er 21{{vet}} c'hantved, diwar politikerezh skoazell Rannvro Breizh buket war ur roll oberennoù estren brudet da vezañ troet. E mareoù kent an ti-embann e veze skriverezet al levrioù war ur mekanik-skrivañ elektronik. Tamm-ha-tamm eo bet gwellaet neuz al levrioù a-drugarez d'ar [[yalc'had]]où publik. Ur pouez bras en deus obererezh ''Mouladurioù Hor Yezh'' p'o deus embannet hag adembannet koulz [[lennegezh vrezhonek]] [[Gwalarn]] hag an hini a zo bet embannet goude ar [[bloavezh]]ioù 1960. == Dastumadennoù Skrid ha Barn == ==Tud== ==Pennadoù nes== * [[Per Denez]] * [[Yann Desbordes]] * [[Tereza Desbordes]] * [[Hor Yezh]] == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Embannadurioù dre ar vloavezh == ; 1980 * Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez = Dictionnaire du breton parlé à Douarnenez''. Liestennet. Tudoniezh. * Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 1, Pesked. Laboused'', 159 p. Liestennet. Tudoniezh. ;1981 * Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 2, Amzer, avel ha mor'', 156 p. Liestennet. Tudoniezh. * Pêr Denez, ''Hiroc'h eo an amzer eget ar vuhez'' ;1982 * Pêr Denez, ''Evit an eil gwech'', 127 p. Danevell hir. ;1983 * [[Roparz Hemon]], ''25 Kanaouenn, skeudennet gant Danièle Jego, kentskrid gant Per Denez, 69 p. Kevrollennoù. * [[Alan Botrel]], ''Barzhonegoù'', 113 p. Barzhoniezh. * Roparz Hemon, ''Beajour ar goanv = Le Voyageur de l'hiver'', 37 p. : couv. ill. ; 21 cm. Brezhoneg ha galleg tal-ouzh-tal. Barzhoniezh. * [[Loeiz Andouard]], ''Brezhoneg ar mor = Le breton de la mer'', 136 p. Adembannadur kresket eus ''Hor Yezh'', niv. 95, Mezheven 1973. * [[Meven Mordiern]], ''Eñvorioù bugeliezh'', 45 p. Emvuhezskrid. * Yann Desbordes, ''Petite grammaire du breton moderne'', kentskrid gant Pêr Denez, 116 p. Yezhoniezh. * [[Édouard Ollivro|Edouarzh Ollivro]], ''Pikoù, mab e dad'', lakaet e brezhoneg gant [[Jakez Konan]], 320 p. Titl orin : ''Picou, fils de son père''. Romant. * [[Loeiz Mari ar Floc'h|Loeiz ar Floc'h]], ''Plant Breizh evit ho yec'hed'', 127 p. Louzawaouriezh. * [[Jef Philippe]], ''Telenn ar c'hi : barzhonegoù, 1971-1982'', skeudenn gant Daniele Jego, 100 p. * [[Fañch Elies Abeozen]], ''Kan ar spered hag ar galon'', 118 p. Kevrollenn. Barzhoniezh da ganañ. ;1984 * Loeiz Andouard, ''[[Jakez Karter]] : Moraer ha kavadenner brudet [[Kanada]]'', 141 p. {{ISBN|2-86863OO30}}. Emvuhezskrid. * [[Rita Morgan Williams|Rita Williams]], ''Geriadur brezhonek-kembraek'', kentskrid gant Pêr Denez, 144 p. Yezhoniezh. * [[Pier Laorañs]], ''Sonenneu en deulegad hag er galon'', rakskrid Per Denez, [[Jorj Belz]], 138 p. Kanaouennoù-pobl. * [[Divi Kervella]] ; Yann Desbordes, [[Iwan Kadored]], ''Geriadur bihan brezhoneg-galleg, galleg-brezhoneg = Dictionnaire élémentaire breton-fraçais, français-breton'', {{ISBN|2868630022}}. Yezhoniezh. * Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 3, Ar sevel bagoù, lien, gwernioù, hernaj ha fardaj'', 134 p. {{ISBN|2868630006}}. Tudoniezh. ;1985 * Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 4, Ar beskerezh'', 150 p. {{ISBN|2868630103}}. Tudoniezh. * Loeiz ar Floc'h, ''Va zamm buhez'', 174 p. Emvuhezskrid. * [[Erwan Kervella]], ''Yud'', 118 p. Dastumadenn Skrid. Barzhoniezh. * [[Frañsez Kervella]], ''Dindan gouriz ar bed'', 285 p. {{ISBN|9782868630070}}. Emvuhezskrid. * Lu Wenfu, ''Ar puñs'', troet diwar ar sinaeg gant Yann-Varc'h Thorel, 116 p. Dastumadenn Skrid. {{ISBN|286863074X}}. Danevell hir. Titl orin : ''Jing''. + [[Frañsez Jaffrennou]], ''Eñvorennoù'', 282 p. {{ISBN|2868630065}}. Emvuhezskrid. ;1986 * [[Raymond Delaporte|Remon ar Porzh]], ''Geriadur brezhoneg-saozneg gant skouerioù A-B'', 215 p. {{ISBN|2868630138}}. Yezhoniezh. * [[Arzhur Mari ar Bayon]], ''Grammaire bretonne du dialecte de Vannes'', 73 p. {{ISBN|2868630189}}. Yezhoniezh. * Roparz Hemon, ''Kanaouennoù'', 79 p. Kevrollennoù.{{ISBN|2868630170}}. Kanaouennoù * Roparzh Broudig, ''En ur ruilhañ bili'', 112 p. {{ISBN|2-86863-014-6}}. * [[Alessandro Manzoni]], ''Danvez-priedoù'', aozet diwar an italianeg gant Per Bourdellez, kentskridoù Per Bourdellez, Per Denez, 205 p. {{ISBN|2868630243}}. * [[Youenn Drezen]], ''Youenn Drezen, Kelaouenner 1: Arvor'', ger a-raok gant Per Denez, 111 p. {{ISBN|2868630111}}. Kelaouennerezh. ;1987 * Loeiz Andouard & [[Éamon Ó Ciosáin]], ''[[Geriadur-iwerzhoneg-brezhoneg]] (gant lavarennou) / Foclóir Gaeilge-Briotáinis (le samplaí)'' <small>[<nowiki/>[[:ga:Foclóir Gaeilge–Briotáinis Andouard ⁊ Uí Chiosáin|ga]]]</small> xiii+212p. ISBN 2-86863-025-1 * A-stroll, ''Kaoteriad'', 126 p. Dastumadenn Skrid. ISBN|2-86863-026-X. Barzhoniezh. * [[Ivona Galbrun]], ''Me a zalc'ho'', 198 p. {{ISBN|2868630278}}. Emvuhezskrid. * [[Bernez Tangi]], ''Fulennoù an tantad'', 102 p. Dastumad : Skrid. {{ISBN|2868630286}}. Barzhoniezh. * [[Jean-Yves Urien]], ''La trame d'une langue : présentation d'une théorie de la syntaxe et application'', 262 p. {{ISBN|2868630324}}. Yezhoniezh. * [[Paul Féval|Paol Feval]], ''Boudig an Aod'', 228 p. {{ISBN|9782868630346}}. Romant. Titl orin : ''La Fée des Grèves''. ;1988 * [[Nathaniel Hawthorne]], Gustavo Adolpho Becquer, Bret Harte, ''Danevelloù'', troet gant Roparz Hemon, 139 p. {{ISBN|2868630367}}. * [[Théodore Hersart de La Villemarqué|Kervarker]] (embannerezh), ''[[Barzhaz Breizh]]'', engravadurioù gant [[Jeanne Malivel]], 454 p. {{ISBN|2868630383}}. Embannadenn hollvrezhonek gant ur golo kartoñs tev (golo ordinal : {{ISBN|2868630383}}). Kanaouennoù-pobl. * Erwan Steven, ''C'hamsin'', 82 p. Dastumadenn Skrid. {{ISBN|2868630421}}. ;1989 * [[Raymond Delaporte|Remon ar Porzh]], ''Geriadur brezhoneg-saozneg gant skouerioù C-C'h-D = Breton-English dictionary : with examples'', p. 218-450. {{ISBN|2868630391}} * Jean-Yves Urien, ''La trame d'une langue : présentation d'une théorie de la syntaxe et application'', 262 p. Adembannadur rik an embannadenn gentañ. {{ISBN|2868630324}}. Yezhoniezh. * [[Fañch Elies Abeozen]], ''Barzhaz 1837-1939.2'', 170 p. {{ISBN|9782868630438}}. Barzhoniezh. ;1990 * Yann Desbordes. ''Petite grammaire du breton moderne''. 2il embannadur. ISBN 2-86863-052-9 * [[Jean-Luc Dey]], ''Hin hag amzer'', 131 p. Dastumadenn Skrid {{ISSN 1142-7930}}. {{ISBN|2868630502}}. * Yann Desbordes, ''Petite grammaire du breton moderne'', 2l embannadur kresket. 123 p. {{ISBN|2868630529}}. ;1992 * [[Loeiz Dujardin|Loeiz Dujardin (Loeiz Lok)]], ''Hor skrivagnerien. 1'', treiñ ha lizherennaouiñ gant Yann Desbordes. Buhezskridoù. * Pêr Denez, ''Eus un amzer 'zo bet'', ;1993 * {{en}}Pêr Denez, ''Blue like blue eyes which there were not my own'', troet diwar ar brezhoneg gant J. Ian Press, 100 p. {{ISBN|9782868630681}}. Danevell hir. * Pêr Denez, ''En tu all d'an douar ha d'an neñv'' ;1994 * Pêr Denez, ''Kenavo ar c'hentañ er joaioù'', *[[Fañch an Uhel|François-Marie Luzel]], ''Contes traditionnels de Bretagne. 1'', 1994. Embannet asamblez gant An Here hag Hor Yezh. Kontadennoù-pobl. *[[Fañch an Uhel|François-Marie Luzel]], ''Contes traditionnels de Bretagne. 3'', 1994. Embannet asamblez gant An Here hag Hor Yezh. Kontadennoù-pobl. ;1995 * François-Marie Luzel, ''Contes traditionnels de Bretagne. 6'', 1995. Kontadennoù-pobl. * Yann Desbordes, ''Petite grammaire du breton moderne'', 3de embannadur, 123 p. {{ISBN|2868630529}}. Yezhoniezh. * Loeiz Dujardin (Loeiz Lok), ''Hor skrivagnerien. 2'', treiñ ha lizherennaouiñ gant Yann Desbordes, 107 p. {{ISBN|286863O839}}. Buhezskridoù. * Pêr Denez, ''An amzer a ra e dro'' ;1996 * Pêr Denez, ''Da rouz an noz'' * [[Erwan ar Moal]], ''Roue al Lazh'', 154 p. {{ISBN|9782868630865}}. Romant istorel. ;1998 * [[Marsel Klerg|Klerg]], ''Un deiz a viz Mae ha danevelloù all'', kentskrid gant Pêr Denez, 156 p. {{ISBN|2868631061}}. 14 danevell. * Anke Simon, ''An emsav lennegel brezhonek hag an danevelloù berr'', kinnig gant Alan Botrel, 140 p. Dastumadenn Barn. {ISBN|2868631037}. Skridvarnouriezh. ;1999 * [[Alan Botrel]], ''Orea ha danevelloù all'', 174 p. Dastumadenn Skrid. {ISBN|2868631053}}. 31 danevell. ;2000 *Jùrij Brêzan, ''Ar vilin du'', troet ar gontadenn [[sorabek]] diwar an doare alamanek gant Jakez Konan, 150 p. {{ISBN|9782868631220}} ;2001 * [[Kristian Brisson]], ''Al lenn'', 164 p. {{2868631355}}. Romant. * [[Erwan Berthou|Erwan Berthou (Kaledvoulc'h)]] , ''Lemenik skouer ar Varzhed'', kentskrid gant Pêr Denez, 125 p. ISBN2-86863-131-2. Buhezskrid [[Yann ar Fusteg]]. * [[Yeun ar Gow]], ''Ar gêr villiget'', kentskrid gant [[Yann-Erwan Abalan]], 2l embannadur, 237 p. Geriaoueg. {ISBN|2868631275}}. Kontadenn vojennel. ;2002 * Kostas Varnalis, ''Amzifenn gwirion Sokrates'', troet diwar ar gresianeg gant Alan Botrel. 86 p. ISBN 2-86863-138-X. Titl orin : ''Hī 'alīthinì 'apología toû Sōkrátī''. ; 2006 * [[Zavier Langleiz|Langleiz]], ''Koroll ar marv hag ar vuhez = Danse de la vie et de la mort'', 79 p. Kevrollenn diwar [[sonerezh leurenn]] gant [[Georges Arnoux]]. Testennoù brezhonek ha gallek tal-ouzh-tal. {{ISBN|2868631401}}. ;2007 * [[Frañsez Vallée|Frañsez Vallée (Abherve)]], ''Eñvorennoù beaj''heuliet gant ''Eñvorennoù ur brezhonegour'', kentskrid gant Pêr Denez, 257 p. {{ISBN|9782868631473}}. Emvuhezskrid. * Pêr Denez, ''E peoc'h an nevez-hañv'' ;2008 * Pêr Denez, ''Kenavo ar wech all, "Madalen" ha danevelloù all'', 99 p. {{ISBN|9782868631503}}. Danevelloù. ;2009 * [[Aesc'hulos]], ''Prometheus ereet-Ar Bersed'', troet e brezhoneg gant Youenn Drezen, kentskrid gant Roparz Hemon, skeudennaouet gant [[Jorj Robin]] ha [[Reun Kreston]], 171 p. {{ISBN2868631185}}. C'hoariva henc'hresianeg. ;2013 * Langleiz, ''Skignet d'ar seiz avel'', 333 p. Kelaouennerezh. ;2015 * Yann Kerloar ; Lusian Loarer (embannerezh), ''C'hoarigan e daouzek arvest'', 244 p. Istitlet ''C'hoariva ar Yaouankiz''. Kevrollenn. C'hoarigan diwar kanaouennoù-pobl. {{ISBN|9782868631732}} * [[Primo Levi]], ''Hag un den ez eus anezhañ'', troet diwar an italianeg gant Serj Richard, 242 p. {{ISBN|9782868631749}}. Titl orin : ''Se questo è un uomo''. Emvuhezskrid. ;2016 * [[Italo Calvino]], ''Ar beskont daouhanteret'', troet diwar an italianeg gant Serj Richard, 121 p. {{ISBN|9782868631770}}. Titl orin : ''Il visconte dimezzato''. Romant. * [[Truman Capote]], ''Bravigoù Tiffany : ha teir danevell all'', troet diwar ar saozneg gant Yveline le Don, 192 p. {{ISBN|9782868631794}}. Titl orin : ''Breakfast at Tiffany's''. 4 danevell. * [[Fañch Kerrain]], ''Buhez mab-den : souezh, douetañs ha marv'', notennoù gant an embanner skiantel, [[Yann Talbot]], 188 p. Geriaoueg brezhoneg-galleg. {{ISBN|9782868631756}}. Prederouriezh. ;2017 * [[Erri De Luca]], ''An deiz a-raok an eürusted'', troet diwar an italianeg gant Serj Richard, 158 p. {{ISBN|9782868631831}}. Romant. Titl orin : ''Il giorno prima della felicità''. * [[Antony Heulin]], ''Pellik'', tresadennoù get Ulrike Kampmann, troidigezh en alamaneg get Anna Geib, 101 p. {{ISBN|9782868631848}}. Titl an droidigezh : ''Ein Stückel weiter''. * [[Gabriel García Márquez]], ''Ar c'horonal ne skriv den dezhañ['', troet diwar ar spagnoleg gant Aleksandr ar Gall, 96 p. {{ISBN|9782868631824}}. Titl orin : ''El Coronel no tiene quien le escriba''. Danevell hir. * Divi Kervella ; Yann Desbordes ; Iwan Kadored, ''Geriadur bihan brezhoneg-galleg, galleg-brezhoneg = Dictionnaire élémentaire breton-fraçais, français-breton'', 446 p. {{ISBN|9782868630810}}. ;2018 * Ingrid Audoire ; Jean-Marie Seiget, ''War-zu un islam adsperedelaet: etre poell ha naderezh'', 168 p. {{ISBN|9782-868631879}}. Relijion. ;2019 * [[Jean Giono]], ''Gwim'', troet gant [[Thomas Loyer]]. Romant. Titl orin : ''Regain''. * Langleiz, ''Kanoù en noz'', 79 p. {{ISBN|9782868630383}}. Barzhoniezh. * [[Oscar Wilde]], ''Tasmant Canterville'', troet diwar ar saozneg gant Loig Kampion, 83 p. {{ISBN|9782868631923}}. Danevell hir. Titl orin : ''The Canterville ghost''. * [[Goulc'han Kervella]], ''Gouel ar c'hlas termen'', 55 p. {{ISBN|9782868631947}} . Danevell. * Fred Uhlman, ''Unanet adarre'', troet diwar ar saozneg gant Bernard Géry, 126 p. {{ISBN|9782-868631916}}. Romant. Titl orin : ''Reunion''. ;2020 * [[Prosper Mérimée]], ''Gwreg-arem Illa'', troet gant Thomas Loyer, {{ISBN|}}. Romant. Titl orin : ''La Vénus d'Illa''. ;2021 * Gabriel García Márquez, ''Dezrevell ur marv rakkemennet'', troet diwar ar spagnoleg gant Aleksandr ar Gall, 121 p. {{ISBN|9782868632036}}. Danevell hir. * Fañch Elies Abeozen, ''[[Hervelina Geraouell]]'', 3de embannadur, 170 p. {{ISBN|9782868632005}}. Romant. * [[John Steinbeck]], ''Ar berlezenn, troet diwar ar saozneg gant Yveline Le Don, 126 p. {{ISBN|9782868632029}}. Danevell hir. * [[Ousmane Sembène]], ''An Urzh-paeañ'', troet diwar ar galleg gant [[Aline Gleoneg]], 120 p. {{ISBN|9782868631985}}. Romant. * Yeun ar Gow, ''Diwar dorgenn Karreg-an-Tan'', 213 p. {{ISBN|9782868632012}}. ;2022 * Josep Górriz, ''Tangwall en dielldi istorel'', troet diwar ar c'hatalaneg gant [[Gwenael Emelyanoff]], 84 p. {{ISBN|9782868632043}}. Romant-polis. ;2023 * [[John Le Carré]], ''Ar spier a zistroe eus ar yenijenn'', 306 p. {{ISBN|9782868632081}}. Romant spierezh. Titl orin : ''The spy who came in from the cold''. ;2024 * Paol ar Meur, ''Tan ha distan'', 177 p. {{ISBN|9782868632173}}. Romant. * Julien Gracq, ''Ar c'hourenez'', troet diwar ar galleg gant Tomaz Loyer, 139 p. {{ISBN|9782868632159}}. Danevell hir. * [[Théophile Gautier]], [[Edgar Allan Poe]], [[Guy de Maupassant]], [[André Maurois]], ''Ar Bandulenn: ha pemp danevell faltazius all'', troet gant Anna ha Loik Kampion, 72 p. {{ISBN|9782868632166}}. Danevelloù. * [[Andrei Makin]], ''Sonerezh ur vuhez'', 109 p. {{ISBN|9782868632074}}. Romant. * [[Toni Morrison]], ''Du-mañ '', troet diwar ar saozneg gant Bernez Gery, 154 p. {{ISBN|9782868632180}}. Romant-polis. ;2025 * Goulc'han Kervella, ''Ar Vosenn Nevez ha pezhioù-c'hoari all : Commedia dell'arte', 148 p. {{ISBN|9782-868632227}}. C'hoariva. * [[Robert Louis Stevenson]], ''Skrapet'', troet diwar ar saozneg gant Kristian Braz, 246 p. ISBN|9782868632210}}. Romant. Titl orin : ''Kidnapped''. * [[Visant Roue]], ''Istor ar Vretoned. 1 : -55 betek 410'', 239 p. 8 kartenn e liv gant [[Mikael Bodlore-Penlaez]]. {{ISBN|9782868632197}}. Istor. ;2026 * {{fr}}[[Aleksandr ar Gall]], ''Hor Breudeur Tramor : Agan Breder Tramor'', 245 p. {{ISBN|978-2-868632241}}. Kerne-Veur. * [[Tennessee Williams]], ''Tramgarr ar c'hoantoù'', troet diwar ar saozneg gant Serj Richard, 201 p. {{ISBN|9782868632234'}}. Pezh-c'hoari. Titl orin : ''A Streetcar named Desire''. {{Porched Breizh}} [[Rummad:Embannerien vrezhonek]] kzpjkly0jzoqmhgfz2nn6p1pf4wdk56 2201501 2201472 2026-10-06T08:47:54Z Llydawr 145 2201501 wikitext text/x-wiki {{Labour zo}} {{databox}} [[Mouladurioù Hor Yezh]] a zo un [[ti-embann]] brezhonek bet krouet e 1981<ref>Kentañ embannadenn e 1980, met krouet e voe ar c'hevarzhe e Meurzh 1981.</ref>. Daoust d'e anv eo distag a-grenn diouzh ar gelaouenn [[Hor Yezh]] hag an embannadurioù heñvelanv graet gant homañ. Ezel eo eus [[Kuzul ar Brezhoneg]]. ==Istor== Krouet e voe e [[1980 e Breizh|1980]] gant [[Per Denez]] a oa c'hoazh d'an ampoent rener ar gelaouenn [[yezhoniezh ar brezhoneg|yezhoniezh]] [[Hor Yezh]] a oa bet krouet e 1954, met distag e oa diouzh ar gelaouenn, ha bremañ eo distag a-grenn an daou di-embann. Disklêriet e voe ar c'hevarzhe ez-ofisiel e Meurzh 1981<ref>[https://annuaire-entreprises.data.gouv.fr/etablissement/39385226400026 République française Annuaire des entreprises.</ref>.<br> Darn eus al labour pleustrek, ar [[skriverez]]añ, dreist-holl, a zo bet graet gant ar c'houblad [[Yann Desbordes|Yann]] ha [[Tereza Desbordes]] hag e veze merket chomlec'h an ti-embann en o zi, 1 plasenn Charles Péguy e [[Lesneven]].<br> Posubl eo e voe krouet an ti-embann gantañ abalamour ma oa aet da chom pell diouzh ti Ronan Huon, e Brest, ha diaesoc'h e oa dezhañ kaout darempredoù gant hemañ abalamour d'e garg kelenner e [[Skol-veur Roazhon 2]] adalek 1980. E 1994 e savas ''Mouladurioù Hor Yezh'' un emglev gant An Here hag Hor Yezh evit embann troidigezh c'hallek an holl gontadennoù dastumet gant [[Fañch an Uhel]] da-geñver kantvet deiz-ha-bloaz e varv. Embannet e voe c'hwec'h levrenn er reizhskrivadur [[peurunvan]] diwar an eiladenn graet gant [[Joseph Ollivier]] miret e [[Mediaoueg ar Maezioù Frank]], e Roazhon. Pep ti-embann a gemeras div levrenn war e chouk (An Here, 1 ha 2, Hor Yezh 3 ha 4 ha Mouladurioù Hor Yezh, 5 ha 6).<br> Goude ma n'eus ket mui eus an atebeien gentañ<ref>Mervel a reas Pêr Denez ha Yann Desbordes e 2011 ha Tereza Desbordes 10 vloaz diwezhatoc'h</ref> eo bet treuzkaset d'ur skipailh ha ne gaver ket kalz ditouroù diwarno.<br> Goude bezañ bet e sez ofisiel e Kemper er bloavezhioù kentañ, emañ c'homlec'h ofisiel ar gevredigezh e 3 Hent ar Veuzid, e [[Pont-ar-Veuzenn-Kimerc'h]], abaoe ar 15 a viz Du 2006<ref>[https://annuaire-entreprises.data.gouv.fr/etablissement/39385226400026 République française Annuaire des entreprises.</ref>, met emañ ar [[sekretourva]] e burevioù Kuzul ar Brezhoneg. == Politikerezh embann == Pa oa Pêr Denez unan eus pennoù [[Embannadurioù Al Liamm]], ne c'helle ket soñjal ober ur seurt kevezerezh d'an ti-embann ma lakae embann e romantoù gantañ. Ha p'en deus kroget da embann e enklaskoù war ar brezhoneg komzet er gêr m'edo o chom, e krogas da embann levrioù war ar yezh, e galleg, a-wezhioù, pe traoù digustum, kanaouennou-pobl, geriadurioù nann-brezhoneg ha teskadoù barzhonegoù e studierien ouzhpenn. Pa ne veze embannet nemet levrioù brezhonek gant Embannadurioù Al Liamm, ne oa ket heuliet ar reolenn-se hag, er c'hontrol, e teuas war-wel levrioù gallek pe zivyezhek gant testennoù tal-ouzh-tal. Abred, koulskoude, e lakaas embann e oberennoù lennegel dezhañ hag e roas tro da studierien zo da embann troidigezhioù diwar ar sinaeg, ar gresianeg pe an alamaneg. Krouiñ a reas an dastumadenn Skrid evit embann testennoù savet gant studierien ar [[Rann geltiek]], ma rene er skol-veur.<br> Pêr Denez, hag eñ en-doa graet war-dro embannadurioù brezhonek ar memes kontadennoù evit Embannadurioù Al Liamm, a renas an embannadur a voe ur momed e-barzh an dael etre [[Françoise Morvan]] hag he c'helenner bet Pierre Denis, troet e gein outi<ref>P'he doa kroget da brientiñ un dezenn diwar-ben an Uhel e nac'has kendelc'her e renerezh anezhi en abeg ma ne oa ket mat d'ar studierez lakaat testennoù kozh zo e peurunvan.</ref>.<br> P'en doa graet e eiladennoù Joseph Ollivier goude daspugnañ pennadoù strewet e meur gelaouenn e kavas a-bouez ha spletus Pêr Denez daspugnañ pennadoù brezhonek skrivagnerien [[Luskad Gwalarn|Gwalarn]], [[Youenn Drezen]] hag [[Fañch Elies Abeozen|Abeoozen]] hag e tisplegas ar perak evel-se : {{quotation|Ne vez anavezet, dre vras, hor skrivagnerien nemet gant un nebeut oberennoù — ar re o deus bet amzer a-walc'h pe arc 'hant a-walc'h da voulañ e stumm levrioù : Drezen, da skouer, gant Itron Varia Garmez pe Skol-Louarn Veig Trebern. Dianav e chom, avat, ul lodenn vras, ha talvoudus, eus o labour. Ar pennadoù, niverus-tre alies, hag o deus bet skrivet, a zeiz da zeiz, hag embannet amañ-ahont, a chom da boultrenniñ, amañ-ahont dre just, e dastumadennoù digavadus pe dizarempred. Ha, padal, en teskadoù skridoù-se e vo heuliet ar gwellañ, marteze, emzispleg hag emdroad o spered. Koulz hag emzispleg hag emdroad hon emsav. <br> (''Kentskrid da Youenn Drezen, kelaouenner. 1, 1986'')}} An darn vrasañ eus ar 180 bennak a levrioù embannet a zo levrioù [[lennegezh]]: [[romant]]où, [[danevell]]où, [[barzhoneg]]où (e-barzh ar gelaouenn [[Skrid (kelaouenn)|Skrid]] deuet da vezañ un [[dastumadenn]] diabarzh e-pad ur pennad ha deuet da vezañ un ti-embann distag, liesseurt e embannadennoù, a-gevret gant [[Barn ha Skrid|Barn]]), un nebeud [[buhezskrid]]où, 1 [[levr-deskiñ|levr da zeskiñ]] brezhoneg ha geriadurioù. Atav ez eus bet troidigezhioù er [[katalog|c'hatalog]], met niverusoc'h ez int er 21{{vet}} c'hantved, diwar politikerezh skoazell Rannvro Breizh buket war ur roll oberennoù estren brudet da vezañ troet. E mareoù kent an ti-embann e veze skriverezet al levrioù war ur mekanik-skrivañ elektronik. Tamm-ha-tamm eo bet gwellaet neuz al levrioù a-drugarez d'ar [[yalc'had]]où publik. Ur pouez bras en deus obererezh ''Mouladurioù Hor Yezh'' p'o deus embannet hag adembannet koulz [[lennegezh vrezhonek]] [[Gwalarn]] hag an hini a zo bet embannet goude ar [[bloavezh]]ioù 1960. == Dastumadennoù Skrid ha Barn == ==Tud== ==Pennadoù nes== * [[Per Denez]] * [[Yann Desbordes]] * [[Tereza Desbordes]] * [[Hor Yezh]] == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Embannadurioù hervez ar bloavezh == ; 1980 * Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez = Dictionnaire du breton parlé à Douarnenez''. Liestennet. Tudoniezh. * Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 1, Pesked. Laboused'', 159 p. Liestennet. Tudoniezh. ;1981 * Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 2, Amzer, avel ha mor'', 156 p. Liestennet. Tudoniezh. * Pêr Denez, ''Hiroc'h eo an amzer eget ar vuhez'' ;1982 * Pêr Denez, ''Evit an eil gwech'', 127 p. Danevell hir. ;1983 * [[Roparz Hemon]], ''25 Kanaouenn, skeudennet gant Danièle Jego, kentskrid gant Per Denez, 69 p. Kevrollennoù. * [[Alan Botrel]], ''Barzhonegoù'', 113 p. Barzhoniezh. * Roparz Hemon, ''Beajour ar goañv = Le Voyageur de l'hiver'', 37 p. : couv. ill. ; 21 cm. Brezhoneg ha galleg tal-ouzh-tal. Barzhoniezh. * [[Loeiz Andouard]], ''Brezhoneg ar mor = Le breton de la mer'', 136 p. Adembannadur kresket eus ''Hor Yezh'', niv. 95, Mezheven 1973. * [[Meven Mordiern]], ''Eñvorioù bugeliezh'', 45 p. Emvuhezskrid. * Yann Desbordes, ''Petite grammaire du breton moderne'', kentskrid gant Pêr Denez, 116 p. Yezhoniezh. * [[Édouard Ollivro|Edouarzh Ollivro]], ''Pikoù, mab e dad'', lakaet e brezhoneg gant [[Jakez Konan]], 320 p. Titl orin : ''Picou, fils de son père''. Romant. * [[Loeiz Mari ar Floc'h|Loeiz ar Floc'h]], ''Plant Breizh evit ho yec'hed'', 127 p. Louzawaouriezh. * [[Jef Philippe]], ''Telenn ar c'hi : barzhonegoù, 1971-1982'', skeudenn gant Daniele Jego, 100 p. * [[Fañch Elies Abeozen]], ''Kan ar spered hag ar galon'', 118 p. Kevrollenn. Barzhoniezh da ganañ. ;1984 * Loeiz Andouard, ''[[Jakez Karter]] : Moraer ha kavadenner brudet [[Kanada]]'', 141 p. {{ISBN|2-86863OO30}}. Emvuhezskrid. * [[Rita Morgan Williams|Rita Williams]], ''Geriadur brezhonek-kembraek'', kentskrid gant Pêr Denez, 144 p. Yezhoniezh. * [[Pier Laorañs]], ''Sonenneu en deulegad hag er galon'', rakskrid Per Denez, [[Jorj Belz]], 138 p. Kanaouennoù-pobl. * [[Divi Kervella]] ; Yann Desbordes, [[Iwan Kadored]], ''Geriadur bihan brezhoneg-galleg, galleg-brezhoneg = Dictionnaire élémentaire breton-fraçais, français-breton'', {{ISBN|2868630022}}. Yezhoniezh. * Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 3, Ar sevel bagoù, lien, gwernioù, hernaj ha fardaj'', 134 p. {{ISBN|2868630006}}. Tudoniezh. ;1985 * Pêr Denez, ''Geriadur brezhoneg Douarnenez. 4, Ar beskerezh'', 150 p. {{ISBN|2868630103}}. Tudoniezh. * Loeiz ar Floc'h, ''Va zamm buhez'', 174 p. Emvuhezskrid. * [[Erwan Kervella]], ''Yud'', 118 p. Dastumadenn Skrid. Barzhoniezh. * [[Frañsez Kervella]], ''Dindan gouriz ar bed'', 285 p. {{ISBN|9782868630070}}. Emvuhezskrid. * Lu Wenfu, ''Ar puñs'', troet diwar ar sinaeg gant Yann-Varc'h Thorel, 116 p. Dastumadenn Skrid. {{ISBN|286863074X}}. Danevell hir. Titl orin : ''Jing''. + [[Frañsez Jaffrennou]], ''Eñvorennoù'', 282 p. {{ISBN|2868630065}}. Emvuhezskrid. ;1986 * [[Raymond Delaporte|Remon ar Porzh]], ''Geriadur brezhoneg-saozneg gant skouerioù A-B'', 215 p. {{ISBN|2868630138}}. Yezhoniezh. * [[Arzhur Mari ar Bayon]], ''Grammaire bretonne du dialecte de Vannes'', 73 p. {{ISBN|2868630189}}. Yezhoniezh. * Roparz Hemon, ''Kanaouennoù'', 79 p. Kevrollennoù.{{ISBN|2868630170}}. Kanaouennoù * Roparzh Broudig, ''En ur ruilhañ bili'', 112 p. {{ISBN|2-86863-014-6}}. * [[Alessandro Manzoni]], ''Danvez-priedoù'', aozet diwar an italianeg gant Per Bourdellez, kentskridoù Per Bourdellez, Per Denez, 205 p. {{ISBN|2868630243}}. * [[Youenn Drezen]], ''Youenn Drezen, Kelaouenner 1: Arvor'', ger a-raok gant Per Denez, 111 p. {{ISBN|2868630111}}. Kelaouennerezh. ;1987 * Loeiz Andouard & [[Éamon Ó Ciosáin]], ''[[Geriadur iwerzhoneg-brezhoneg]] (gant lavarennou) / Foclóir Gaeilge-Briotáinis (le samplaí)'' <small>[<nowiki/>[[:ga:Foclóir Gaeilge–Briotáinis Andouard ⁊ Uí Chiosáin|ga]]]</small> xiii+212p. ISBN 2-86863-025-1 * A-stroll, ''Kaoteriad'', 126 p. Dastumadenn Skrid. ISBN|2-86863-026-X. Barzhoniezh. * [[Ivona Galbrun]], ''Me a zalc'ho'', 198 p. {{ISBN|2868630278}}. Emvuhezskrid. * [[Bernez Tangi]], ''Fulennoù an tantad'', 102 p. Dastumad : Skrid. {{ISBN|2868630286}}. Barzhoniezh. * [[Jean-Yves Urien]], ''La trame d'une langue : présentation d'une théorie de la syntaxe et application'', 262 p. {{ISBN|2868630324}}. Yezhoniezh. * [[Paul Féval|Paol Feval]], ''Boudig an Aod'', 228 p. {{ISBN|9782868630346}}. Romant. Titl orin : ''La Fée des Grèves''. ;1988 * [[Nathaniel Hawthorne]], Gustavo Adolpho Becquer, Bret Harte, ''Danevelloù'', troet gant Roparz Hemon, 139 p. {{ISBN|2868630367}}. * [[Théodore Hersart de La Villemarqué|Kervarker]] (embannerezh), ''[[Barzhaz Breizh]]'', engravadurioù gant [[Jeanne Malivel]], 454 p. {{ISBN|2868630383}}. Embannadenn hollvrezhonek gant ur golo kartoñs tev (golo ordinal : {{ISBN|2868630383}}). Kanaouennoù-pobl. * Erwan Steven, ''C'hamsin'', 82 p. Dastumadenn Skrid. {{ISBN|2868630421}}. ;1989 * [[Raymond Delaporte|Remon ar Porzh]], ''Geriadur brezhoneg-saozneg gant skouerioù C-C'h-D = Breton-English dictionary : with examples'', p. 218-450. {{ISBN|2868630391}} * Jean-Yves Urien, ''La trame d'une langue : présentation d'une théorie de la syntaxe et application'', 262 p. Adembannadur rik an embannadenn gentañ. {{ISBN|2868630324}}. Yezhoniezh. * [[Fañch Elies Abeozen]], ''Barzhaz 1837-1939.2'', 170 p. {{ISBN|9782868630438}}. Barzhoniezh. ;1990 * Yann Desbordes. ''Petite grammaire du breton moderne''. 2il embannadur. ISBN 2-86863-052-9 * [[Jean-Luc Dey]], ''Hin hag amzer'', 131 p. Dastumadenn Skrid {{ISSN|1142-7930}}. {{ISBN|2868630502}}. * Yann Desbordes, ''Petite grammaire du breton moderne'', eil embannadur kresket. 123 p. {{ISBN|2868630529}}. ;1992 * [[Loeiz Dujardin|Loeiz Dujardin (Loeiz Lok)]], ''Hor skrivagnerien. 1'', treiñ ha lizherennaouiñ gant Yann Desbordes. Buhezskridoù. * Pêr Denez, ''Eus un amzer 'zo bet'', ;1993 * {{en}}Pêr Denez, ''Blue like blue eyes which there were not my own'', troet diwar ar brezhoneg gant J. Ian Press, 100 p. {{ISBN|9782868630681}}. Danevell hir. * Pêr Denez, ''En tu all d'an douar ha d'an neñv'' ;1994 * Pêr Denez, ''Kenavo ar c'hentañ er joaioù'', *[[Fañch an Uhel|François-Marie Luzel]], ''Contes traditionnels de Bretagne. 1'', 1994. Embannet asambles gant An Here hag Hor Yezh. Kontadennoù-pobl. *[[Fañch an Uhel|François-Marie Luzel]], ''Contes traditionnels de Bretagne. 3'', 1994. Embannet asambles gant An Here hag Hor Yezh. Kontadennoù-pobl. ;1995 * François-Marie Luzel, ''Contes traditionnels de Bretagne. 6'', 1995. Kontadennoù-pobl. * Yann Desbordes, ''Petite grammaire du breton moderne'', 3e embannadur, 123 p. {{ISBN|2868630529}}. Yezhoniezh. * Loeiz Dujardin (Loeiz Lok), ''Hor skrivagnerien. 2'', treiñ ha lizherennaouiñ gant Yann Desbordes, 107 p. {{ISBN|286863O839}}. Buhezskridoù. * Pêr Denez, ''An amzer a ra e dro'' ;1996 * Pêr Denez, ''Da rouz an noz'' * [[Erwan ar Moal]], ''Roue al Lazh'', 154 p. {{ISBN|9782868630865}}. Romant istorel. ;1998 * [[Marsel Klerg|Klerg]], ''Un deiz a viz Mae ha danevelloù all'', kentskrid gant Pêr Denez, 156 p. {{ISBN|2868631061}}. 14 danevell. * Anke Simon, ''An emsav lennegel brezhonek hag an danevelloù berr'', kinnig gant Alan Botrel, 140 p. Dastumadenn Barn. {ISBN|2868631037}. Skridvarnouriezh. ;1999 * [[Alan Botrel]], ''Orea ha danevelloù all'', 174 p. Dastumadenn Skrid. {ISBN|2868631053}}. 31 danevell. ;2000 *[[Jurij Brězan]], ''Ar vilin du'', troet ar gontadenn [[sorabek]] diwar an doare alamanek gant Jakez Konan, 150 p. {{ISBN|9782868631220}} ;2001 * [[Kristian Brisson]], ''Al lenn'', 164 p. {{ISBN|2868631355}}. Romant. * [[Erwan Berthou|Erwan Berthou (Kaledvoulc'h)]] , ''Lemenik skouer ar Varzhed'', kentskrid gant Pêr Denez, 125 p. {{ISBN|2-86863-131-2}}. Buhezskrid [[Yann ar Fusteg]].| * [[Yeun ar Gow]], ''Ar gêr villiget'', kentskrid gant [[Yann-Erwan Abalan]], 2l embannadur, 237 p. Geriaoueg. {{ISBN|2868631275}}. Kontadenn vojennel. ;2002 * Kostas Varnalis, ''Amzifenn gwirion Sokrates'', troet diwar ar gresianeg gant Alan Botrel. 86 p. ISBN 2-86863-138-X. Titl orin : ''Hī 'alīthinì 'apología toû Sōkrátī''. ; 2006 * [[Zavier Langleiz|Langleiz]], ''Koroll ar marv hag ar vuhez = Danse de la vie et de la mort'', 79 p. Kevrollenn diwar [[sonerezh leurenn]] gant [[Georges Arnoux]]. Testennoù brezhonek ha gallek tal-ouzh-tal. {{ISBN|2868631401}}. ;2007 * [[Frañsez Vallée|Frañsez Vallée (Abherve)]], ''Eñvorennoù beaj'' heuliet gant ''Eñvorennoù ur brezhonegour'', kentskrid gant Pêr Denez, 257 p. {{ISBN|9782868631473}}. Emvuhezskrid. * Pêr Denez, ''E peoc'h an nevez-hañv'' ;2008 * Pêr Denez, ''Kenavo ar wech all, "Madalen" ha danevelloù all'', 99 p. {{ISBN|9782868631503}}. Danevelloù. ;2009 * [[Aesc'hulos]], ''Prometheus ereet-Ar Bersed'', troet e brezhoneg gant Youenn Drezen, kentskrid gant Roparz Hemon, skeudennaouet gant [[Jorj Robin]] ha [[Reun Kreston]], 171 p. {{ISBN|2868631185}}. C'hoariva henc'hresianek. ;2013 * Langleiz, ''Skignet d'ar seiz avel'', 333 p. Kelaouennerezh. ;2015 * Yann Kerloar ; Lusian Loarer (embannerezh), ''C'hoarigan e daouzek arvest'', 244 p. Istitlet ''C'hoariva ar Yaouankiz''. Kevrollenn. C'hoarigan diwar kanaouennoù-pobl. {{ISBN|9782868631732}} * [[Primo Levi]], ''Hag un den ez eus anezhañ'', troet diwar an italianeg gant Serj Richard, 242 p. {{ISBN|9782868631749}}. Titl orin : ''Se questo è un uomo''. Emvuhezskrid. ;2016 * [[Italo Calvino]], ''Ar beskont daouhanteret'', troet diwar an italianeg gant Serj Richard, 121 p. {{ISBN|9782868631770}}. Titl orin : ''Il visconte dimezzato''. Romant. * [[Truman Capote]], ''Bravigoù Tiffany : ha teir danevell all'', troet diwar ar saozneg gant Yveline le Don, 192 p. {{ISBN|9782868631794}}. Titl orin : ''Breakfast at Tiffany's''. 4 danevell. * [[Fañch Kerrain]], ''Buhez mab-den : souezh, douetañs ha marv'', notennoù gant an embanner skiantel, [[Yann Talbot]], 188 p. Geriaoueg brezhoneg-galleg. {{ISBN|9782868631756}}. Prederouriezh. ;2017 * [[Erri De Luca]], ''An deiz a-raok an eürusted'', troet diwar an italianeg gant Serj Richard, 158 p. {{ISBN|9782868631831}}. Romant. Titl orin : ''Il giorno prima della felicità''. * [[Antony Heulin]], ''Pellik'', tresadennoù get Ulrike Kampmann, troidigezh en alamaneg get Anna Geib, 101 p. {{ISBN|9782868631848}}. Titl an droidigezh : ''Ein Stückel weiter''. * [[Gabriel García Márquez]], ''Ar c'horonal ne skriv den dezhañ['', troet diwar ar spagnoleg gant Aleksandr ar Gall, 96 p. {{ISBN|9782868631824}}. Titl orin : ''El Coronel no tiene quien le escriba''. Danevell hir. * Divi Kervella ; Yann Desbordes ; Iwan Kadored, ''Geriadur bihan brezhoneg-galleg, galleg-brezhoneg = Dictionnaire élémentaire breton-fraçais, français-breton'', 446 p. {{ISBN|9782868630810}}. ;2018 * Ingrid Audoire ; Jean-Marie Seiget, ''War-zu un islam adsperedelaet: etre poell ha naderezh'', 168 p. {{ISBN|9782-868631879}}. Relijion. ;2019 * [[Jean Giono]], ''Gwim'', troet gant [[Thomas Loyer]]. Romant. Titl orin : ''Regain''. * Langleiz, ''Kanoù en noz'', 79 p. {{ISBN|9782868630383}}. Barzhoniezh. * [[Oscar Wilde]], ''Tasmant Canterville'', troet diwar ar saozneg gant Loig Kampion, 83 p. {{ISBN|9782868631923}}. Danevell hir. Titl orin : ''The Canterville ghost''. * [[Goulc'han Kervella]], ''Gouel ar c'hlas termen'', 55 p. {{ISBN|9782868631947}} . Danevell. * Fred Uhlman, ''Unanet adarre'', troet diwar ar saozneg gant Bernard Géry, 126 p. {{ISBN|9782-868631916}}. Romant. Titl orin : ''Reunion''. ;2020 * [[Prosper Mérimée]], ''Gwreg-arem Illa'', troet gant Thomas Loyer, {{ISBN|}}. Romant. Titl orin : ''La Vénus d'Illa''. ;2021 * Gabriel García Márquez, ''Dezrevell ur marv rakkemennet'', troet diwar ar spagnoleg gant Aleksandr ar Gall, 121 p. {{ISBN|9782868632036}}. Danevell hir. * Fañch Elies Abeozen, ''[[Hervelina Geraouell]]'', 3e embannadur, 170 p. {{ISBN|9782868632005}}. Romant. * [[John Steinbeck]], ''Ar berlezenn'', troet diwar ar saozneg gant Yveline Le Don, 126 p. {{ISBN|9782868632029}}. Danevell hir. * [[Ousmane Sembène]], ''An Urzh-paeañ'', troet diwar ar galleg gant [[Aline Gleoneg]], 120 p. {{ISBN|9782868631985}}. Romant. * Yeun ar Gow, ''Diwar dorgenn Karreg-an-Tan'', 213 p. {{ISBN|9782868632012}}. ;2022 * Josep Górriz, ''Tangwall en dielldi istorel'', troet diwar ar c'hatalaneg gant [[Gwenael Emelyanoff]], 84 p. {{ISBN|9782868632043}}. Romant-polis. ;2023 * [[John Le Carré]], ''Ar spier a zistroe eus ar yenijenn'', 306 p. {{ISBN|9782868632081}}. Romant spierezh. Titl orin : ''The spy who came in from the cold''. ;2024 * [[Paol ar Meur]], ''Tan ha distan'', 177 p. {{ISBN|9782868632173}}. Romant. * [[Julien Gracq]], ''Ar c'hourenez'', troet diwar ar galleg gant Tomaz Loyer, 139 p. {{ISBN|9782868632159}}. Danevell hir. * [[Théophile Gautier]], [[Edgar Allan Poe]], [[Guy de Maupassant]], [[André Maurois]], ''Ar Bandulenn: ha pemp danevell faltazius all'', troet gant Anna ha Loik Kampion, 72 p. {{ISBN|9782868632166}}. Danevelloù. * [[Andrei Makin]], ''Sonerezh ur vuhez'', 109 p. {{ISBN|9782868632074}}. Romant. * [[Toni Morrison]], ''Du-mañ '', troet diwar ar saozneg gant Bernez Gery, 154 p. {{ISBN|9782868632180}}. Romant-polis. ;2025 * Goulc'han Kervella, ''Ar Vosenn Nevez ha pezhioù-c'hoari all : Commedia dell'arte', 148 p. {{ISBN|9782-868632227}}. C'hoariva. * [[Robert Louis Stevenson]], ''Skrapet'', troet diwar ar saozneg gant Kristian Braz, 246 p. {{ISBN|9782868632210}}. Romant. Titl orin : ''Kidnapped''. * [[Visant Roue]], ''Istor ar Vretoned. 1 : -55 betek 410'', 239 p. 8 kartenn e liv gant [[Mikael Bodlore-Penlaez]]. {{ISBN|9782868632197}}. Istor. ;2026 * {{fr}}[[Aleksandr ar Gall]], ''Hor Breudeur Tramor : Agan Breder Tramor'', 245 p. {{ISBN|978-2-868632241}}. Kerne-Veur. * [[Tennessee Williams]], ''Tramgarr ar c'hoantoù'', troet diwar ar saozneg gant Serj Richard, 201 p. {{ISBN|9782868632234'}}. Pezh-c'hoari. Titl orin : ''A Streetcar named Desire''. {{Porched Breizh}} [[Rummad:Embannerien vrezhonek]] pl5fda4juj7m9abgigojo5nz399s4bs 0 40611 2201511 2164061 2026-10-06T10:08:56Z Ar choler 52661 + 2026 2201511 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ Priz Nobel ar Fizik a vez roet gant [[Akademiezh roueel Sveden ar skiantoù]]. ==Loreidi== <div style="text-align:center; border:1px solid #aaa;">[[#Bloavezhioù 1900|Bloavezhioù 1900]] - [[#Bloavezhioù 1910|1910]] - [[#Bloavezhioù 1920|1920]] - [[#Bloavezhioù 1930|1930]] - [[#Bloavezhioù 1940|1940]] - [[#Bloavezhioù 1950|1950]] - [[#Bloavezhioù 1960|1960]] - [[#Bloavezhioù 1970|1970]] - [[#Bloavezhioù 1980|1980]] - [[#Bloavezhioù 1990|1990]] - [[#Bloavezhioù 2000|2000]] - [[#Bloavezhioù 2010|2010]] - [[#Bloavezhioù 2020|2020]]</div> === [[Bloavezhioù 1900]] === * [[1901]] [[Wilhelm Röntgen|Wilhelm Conrad Röntgen]] ([[Restr:Flag of the German Empire.svg|20px]] [[Alamagn]]) * [[1902]] [[Hendrik Antoon Lorentz]], [[Pieter Zeeman]] ({{Izelvroioù}}) * [[1903]] [[Henri Becquerel|Antoine Henri Becquerel]], [[Pierre Curie]], [[Marie Curie]] ({{Frañs}}) * [[1904]] [[John William Strutt Rayleigh|Lord John Rayleigh]] ({{Rouantelezh-Unanet}}) * [[1905]] [[Philipp Lenard]] ([[Restr:Flag of the German Empire.svg|20px]] [[Alamagn]]) * [[1906]] [[Joseph John Thomson|Sir Joseph John Thomson]] ({{Rouantelezh-Unanet}}) * [[1907]] [[Albert Abraham Michelson|Albert A. Michelson]] ({{SUA}}) * [[1908]] [[Gabriel Lippmann]] ({{Frañs}}) * [[1909]] [[Guglielmo Marconi]] ({{Italia (1861-1946)}}), [[Karl Ferdinand Braun]] ([[Restr:Flag of the German Empire.svg|20px]] [[Alamagn]]) * [[1910]] [[Johannes Diderik van der Waals]] ({{Izelvroioù}}) === [[Bloavezhioù 1910]] === * [[1911]] [[Wilhelm Wien]] ([[Restr:Flag of the German Empire.svg|20px]] [[Alamagn]]) * [[1912]] [[Gustaf Dalén]] ({{Sveden}}) * [[1913]] [[Heike Kamerlingh Onnes]] ({{Izelvroioù}}) * [[1914]] [[Max von Laue]] ([[Restr:Flag of the German Empire.svg|20px]] [[Alamagn]]) * [[1915]] [[William Henry Bragg]], [[William Lawrence Bragg]] ({{Rouantelezh-Unanet}}) * [[1916]] ''Ne oa ket bet roet'' * [[1917]] [[Charles Glover Barkla]] ({{Rouantelezh-Unanet}}) * [[1918]] [[Max Planck]] ([[Restr:Flag of the German Empire.svg|20px]] [[Alamagn]]) * [[1919]] [[Johannes Stark]] ({{Alamagn}}) * [[1920]] [[Charles Edouard Guillaume]] ({{Suis}}) === [[Bloavezhioù 1920]] === * [[1921]] [[Albert Einstein]] ({{Alamagn}}) * [[1922]] [[Niels Bohr]] ({{Danmark}}) * [[1923]] [[Robert Andrews Millikan]] ({{SUA}}) * [[1924]] [[Karl Manne Georg Siegbahn]] ({{Sveden}}) * [[1925]] [[James Franck]], [[Gustav Ludwig Hertz]] ({{Alamagn}}) * [[1926]] [[Jean Baptiste Perrin]] ({{Frañs}}) * [[1927]] [[Arthur Holly Compton]] ({{SUA}}), [[Charles Thomson Rees Wilson]] ({{Skos}}) * [[1928]] [[Owen Willans Richardson|Sir Owen Willans Richardson]] ({{Rouantelezh-Unanet}}) * [[1929]] [[Louis de Broglie]] ({{Frañs}}) * [[1930]] [[Chandrashekhara Venkata Râman|Sir Chandrashekhara Venkata Râman]] ([[Restr:British Raj Red Ensign.svg|20px]] [[Indez Breizh-Veur]]) === [[Bloavezhioù 1930]] === * [[1931]] ''Ne oa ket bet roet'' * [[1932]] [[Werner Heisenberg]] ({{Alamagn}}) * [[1933]] [[Paul Dirac]] ({{Rouantelezh-Unanet}}), [[Erwin Schrödinger]] ({{Aostria}}) * [[1934]] ''Ne oa ket bet roet'' * [[1935]] [[James Chadwick]] ({{Rouantelezh-Unanet}}) * [[1936]] [[Carl David Anderson]] ({{SUA}}), [[Victor Franz Hess]] ({{Aostria}}) * [[1937]] [[Clinton Joseph Davisson]] ({{SUA}}), [[George Paget Thomson|Sir George Paget Thomson]] ({{Rouantelezh-Unanet}}) * [[1938]] [[Enrico Fermi]] ({{Italia (1861-1946)}}) * [[1939]] [[Ernest Orlando Lawrence]] ({{SUA}}) * [[1940]] ''Ne oa ket bet roet'' === [[Bloavezhioù 1940]] === * [[1941]] ''Ne oa ket bet roet'' * [[1942]] ''Ne oa ket bet roet'' * [[1943]] [[Otto Stern]] ({{SUA}}) * [[1944]] [[Isidor Isaac Rabi]] ({{SUA}}) * [[1945]] [[Wolfgang Pauli]] ({{Aostria}}) * [[1946]] [[Percy Williams Bridgman]] ({{SUA}}) * [[1947]] [[Edward Appleton]] ({{Rouantelezh-Unanet}}) * [[1948]] [[Patrick Blackett]] ({{Rouantelezh-Unanet}}) * [[1949]] [[Hideki Yukawa]] ({{Japan}}) * [[1950]] [[Cecil Frank Powell]] ({{Rouantelezh-Unanet}}) === [[Bloavezhioù 1950]] === * [[1951]] [[John Douglas Cockcroft|Sir John Douglas Cockcroft]] ({{Rouantelezh-Unanet}}), [[Ernest Thomas Sinton Walton]] ({{Iwerzhon}}) * [[1952]] [[Felix Bloch]], [[Edward Mills Purcell]] ({{SUA}}) * [[1953]] [[Frederik Zernike|Frits (Frederik) Zernike]] ({{Izelvroioù}}) * [[1954]] [[Max Born]], [[Walther Wilhelm Georg Bothe]] ({{Alamagn}}) * [[1955]] [[Willis Eugene Lamb]], [[Polykarp Kusch]] ({{SUA}}) * [[1956]] [[William Bradford Shockley]], [[Walter Houser Brattain]], [[John Bardeen]] ({{SUA}}) * [[1957]] [[Chen Ning Yang]], [[Tsung-Dao Lee]] ({{Sina}}) * [[1958]] [[Pavel Alekseyevich Tcherenkov]], [[Ilja Mikhailovich Frank]], [[Igor Evgenyevich Tamm]] ({{URSS}}) * [[1959]] [[Emilio Gino Segrè]], [[Owen Chamberlain]] ({{SUA}}) * [[1960]] [[Donald Arthur Glaser]] ({{SUA}}) === [[Bloavezhioù 1960]] === * [[1961]] [[Robert Hofstadter]] ({{SUA}}), [[Rudolf Ludwig Mössbauer]] ({{Alamagn}}) * [[1962]] [[Lev Landau|Lev Davidovich Landau]] ({{URSS}}) * [[1963]] [[Eugene Paul Wigner]], [[Maria Goeppert-Mayer]], [[Hans Daniel Jensen]] ({{SUA}}) * [[1964]] [[Charles Hard Townes]] ({{SUA}}), [[Nicolay Gennadiyevich Basov]] ({{URSS}}), [[Aleksandr Mikhailovich Prokhorov]] ({{URSS}}) * [[1965]] [[Julian Schwinger]] ({{SUA}}), [[Richard Feynman|Richard P. Feynman]] ({{SUA}}), [[Sin-Itiro Tomonaga]] ({{Japan}}) * [[1966]] [[Alfred Kastler]] ({{Frañs}}) * [[1967]] [[Hans Bethe]] ({{SUA}}) * [[1968]] [[Luis Walter Alvarez]] ({{SUA}}) * [[1969]] [[Murray Gell-Mann]] ({{SUA}}) * [[1970]] [[Hannes Alfvén]] ({{Sveden}}), [[Louis Néel]] ({{Frañs}}) === [[Bloavezhioù 1970]] === * [[1971]] [[Dennis Gabor]] ({{Rouantelezh-Unanet}}) * [[1972]] [[John Bardeen]], [[Leon Cooper|Leon N. Cooper]], [[John Robert Schrieffer]] ({{SUA}}) * [[1973]] [[Leo Esaki]] ({{Japan}}), [[Ivar Giaever]] ({{SUA}}), [[Brian David Josephson]] ({{Kembre}}) * [[1974]] [[Martin Ryle|Sir Martin Ryle]] ({{Rouantelezh-Unanet}}), [[Antony Hewish]] ({{Kernev-Veur}}) * [[1975]] [[James Rainwater]] ({{SUA}}), [[Aage Bohr|Aage N. Bohr]] {{Danmark}}), [[Ben Roy Mottelson]] {{Danmark}}) * [[1976]] [[Burton Richter]], [[Samuel Chao Chung Ting]] ({{SUA}}) * [[1977]] [[Philip Warren Anderson]] ({{SUA}}), [[Neville Mott|Sir Neville Mott]] ({{Rouantelezh-Unanet}}), [[John Hasbrouck Van Vleck]] ({{SUA}}) * [[1978]] [[Pyotr Leonidovitch Kapitsa]] ({{URSS}}), [[Arno Allan Penzias]] ({{SUA}}), [[Robert Woodrow Wilson]] ({{Rouantelezh-Unanet}}) * [[1979]] [[Sheldon Lee Glashow]] ({{SUA}}), [[Abdus Salam]] ({{Pakistan}}), [[Steven Weinberg]] ({{SUA}}) * [[1980]] [[James Watson Cronin]], [[Val Logsdon Fitch]] ({{SUA}}) === [[Bloavezhioù 1980]] === * [[1981]] [[Nicolaas Bloembergen]] ({{SUA}}), [[Arthur Leonard Schawlow]] ({{SUA}}), [[Kai Manne Börje Siegbahn]] ({{Sveden}}) * [[1982]] [[Kenneth Geddes Wilson]] ({{SUA}}) * [[1983]] [[Subrahmanyan Chandrasekhar]], [[William Fowler|William A. Fowler]] ({{SUA}}) * [[1984]] [[Carlo Rubbia]] ({{Italia}}), [[Simon Van der Meer]] ({{Izelvroioù}}) * [[1985]] [[Klaus von Klitzing]] ({{Alamagn}}) * [[1986]] [[Gerd Binnig]] ({{Alamagn}}), [[Heinrich Rohrer]] ({{Suis}}), [[Ernst August Friedrich Ruska]] ({{Alamagn}}) * [[1987]] [[Johannes Georg Bednorz]] ({{Alamagn}}), [[Karl Alexander Müller]] ({{Suis}}) * [[1988]] [[Leon Lederman]], [[Melvin Schwartz]], [[Jack Steinberger]] ({{SUA}}) * [[1989]] [[Hans Georg Dehmelt]] ({{Alamagn}}), [[Wolfgang Paul]] ({{Alamagn}}), [[Norman Foster Ramsey]] ({{SUA}}) * [[1990]] [[Jerome Isaac Friedman]] ({{SUA}}), [[Henry Way Kendall]] ({{SUA}}), [[Richard Taylor|Richard E. Taylor]] ({{Kanada}}) === [[Bloavezhioù 1990]] === * [[1991]] [[Pierre-Gilles de Gennes]] ({{Frañs}}) * [[1992]] [[Georges Charpak]] ({{Frañs}}) * [[1993]] [[Russell Alan Hulse]], [[Joseph Hooton Taylor]] ({{SUA}}) * [[1994]] [[Bertram Brockhouse|Bertram N. Brockhouse]] ({{Kanada}}), [[Clifford Shull|Clifford G. Shull]] ({{SUA}}) * [[1995]] [[Martin Lewis Perl]], [[Frederick Reines]] ({{SUA}}) * [[1996]] [[Douglas Osheroff|Douglas D. Osheroff]], [[David Morris Lee]], [[Robert Richardson|Robert C. Richardson]] ({{SUA}}) * [[1997]] [[Claude Cohen-Tannoudji]] ({{Frañs}}), [[Steven Chu]] ({{SUA}}), [[William Phillips|William D. Phillips]] ({{SUA}}) * [[1998]] [[Robert Laughlin|Robert B. Laughlin]] ({{SUA}}), [[Horst Störmer|Horst L. Störmer]] ({{Alamagn}}), [[Daniel Tsui|Daniel C. Tsui]] ({{SUA}}) * [[1999]] [[Gerard 't Hooft]], [[Martinus Veltman|Martinus J.G. Veltman]] ({{Izelvroioù}}) * [[2000]] [[Zhores Alferov|Zhores I. Alferov]] ({{Rusia}}), [[Herbert Kroemer]] ({{Alamagn}}), [[Jack Kilby|Jack S. Kilby]] ({{SUA}}) === [[Bloavezhioù 2000]] === * [[2001]] [[Eric Cornell|Eric A. Cornell]] ({{SUA}}), [[Wolfgang Ketterle]] ({{Alamagn}}), [[Carl Wieman|Carl E. Wieman]] ({{SUA}}) * [[2002]] [[Masatoshi Koshiba]] ({{Japan}}), [[Raimond Davis]] ({{SUA}}), [[Riccardo Giacconi]] ({{SUA}}) * [[2003]] [[Alexei Alexeevich Abrikosov]] ({{Rusia}}), [[Vitaly Ginzburg|Vitaly L. Ginzburg]] ({{Rusia}}), [[Anthony Leggett|Anthony J. Leggett]] ({{SUA}}) * [[2004]] [[David Gross|David J. Gross]], [[David Politzer|H. David Politzer]] ha [[Frank Wilczek]] ({{SUA}}) * [[2005]] [[Roy J. Glauber]] ({{SUA}}); [[John L. Hall]] ({{SUA}}) ha [[Theodor W. Hänsch]] ({{Alamagn}}) * [[2006]] [[John C. Mather]] ({{SUA}}), [[George F. Smoot]] ({{SUA}}) * [[2007]] [[Albert Fert]] ({{Frañs}}), [[Peter Grünberg]] ({{Alamagn}}) * [[2008]] [[Yōichirō Nambu]] ({{SUA}}), [[Makoto Kobayashi]] ({{Japan}}), [[Toshihide Masukawa]] ({{Japan}}) * [[2009]] [[Charles K. Kao]] ({{Hong Kong}}, {{Rouantelezh-Unanet}}, {{SUA}}), [[Willard S. Boyle]] ({{Kanada}}, {{SUA}}), [[George E. Smith]] ({{SUA}}) * [[2010]] [[Andre Geim]] ({{Izelvroioù}}), ha [[Konstantin Novoselov]] ({{Rouantelezh-Unanet}} {{Rusia}}) === [[Bloavezhioù 2010]] === * [[2011]] [[Saul Perlmutter]] ({{SUA}}), [[Brian P. Schmidt]] ({{SUA}}), [[Adam Riess]] ({{SUA}}) * [[2012]] [[David J. Wineland]] ({{SUA}}) ha [[Serge Haroche]] ({{Frañs}}) * [[2013]] [[Peter Higgs]] ({{Rouantelezh-Unanet}}) ha [[François Englert]] ({{Belgia}}) * [[2014]] [[Isamu Akasaki]] ({{Japan}}), [[Hiroshi Amano]] ({{Japan}}), [[Shuji Nakamura]] ({{SUA}}) * [[2015]] [[Takaaki Kajita]] ({{Japan}}), [[Arthur B. McDonald]] ({{Kanada}}) * [[2016]] [[David J. Thouless]], [[Duncan Haldane]], [[J. Michael Kosterlitz]] ({{Rouantelezh-Unanet}}, {{SUA}}) * [[2017]] [[Rainer Weiss]], [[Kip Thorne]], [[Barry Barish]] ({{SUA}}) * [[2018]] [[Arthur Ashkin]] ({{SUA}}), [[Gérard Mourou]] ({{Frañs}}) ha [[Donna Strickland]] ({{Kanada}}) * [[2019]] [[James Peebles]] ({{Kanada}} & {{SUA}}), [[Michel Mayor]] ({{Suis}}) ha [[Didier Queloz]] ({{Suis}}) * [[2020]] [[Roger Penrose]] ({{RU}}) ; [[Reinhard Genzel]] ({{Alamagn}}) hag [[Andrea Ghez]] {{SUA}}) === [[Bloavezhioù 2020]] === * [[2021]] [[Syukuro Manabe]] ({{Japan}}) ha [[Klaus Hasselmann]] ({{Alamagn}}) ; [[Giorgio Parisi]] ({{Italia}}) * [[2022]] [[Alain Aspect]] ({{Frañs}}), [[John F. Clauser]] ({{SUA}}) hag [[Anton Zeilinger]] ({{Aostria}}) * [[2023]] [[Pierre Agostini]] ({{Frañs}}), [[Ferenc Krausz]] ({{Hungaria}}) hag [[Anne L'Huillier]] ({{Frañs}}) * [[2024]] [[John J. Hopfield ]] ({{SUA}}), [[Geoffrey Hinton]] ({{Rouantelezh-Unanet}}) * [[2025]] [[John Clarke]] ({{Rouantelezh-Unanet}}), [[Michel H. Devoret]] ({{Frañs}}) ha [[John M. Martinis]] ({{SUA}}) * [[2026]] [[Francis Halzen]] ({{Belgia}} ha {{SUA}}) ==Liammoù diavaez== *{{en}} {{cite web|url=https://www.nobelprize.org/prizes/lists/all-nobel-prizes/|title=The Nobel Prize|accessdate=06/10/2026}} [[Rummad:Priz Nobel]] [[Rummad:Priz Nobel ar fizik]] [[Rummad:Rolloù tud]] kpfsd7zg40rrlx7a2yu6tc307k441fy 0 50299 2201493 2170209 2026-10-06T08:00:39Z Llydawr 145 2201493 wikitext text/x-wiki [[File:Divi Hilarii Pictavorum episcopi De Trinitate.tif|thumb|Lucubrationes, 1523]] '''Hilarius Poatev''', ganet war-dro 315 ha marvet en 367, a voe eskob [[Poitiers]] ha skrivagner latin kristen, [[Doktor an Iliz|doktor an iliz]]. [[Rummad:Sent Galia]] [[Rummad:Eskibien]] [[Rummad:Skrivagnerien latin]] [[Rummad:Marvioù 367]] [[Rummad:Doktored an Iliz]] taye1mhooogjhqbq5h7vwxp1ep3cocp 0 57616 2201504 2201187 2026-10-06T08:59:13Z Llydawr 145 2201504 wikitext text/x-wiki '''Embannadurioù Al Liamm''' zo un ti-embann brezhonek krouet gant [[Ronan Huon]], stag ouzh ar gelaouenn lennegel vrezhonek [[Al Liamm|Al Liamm - Tir na Óg]], houmañ ur gevarzhe hervez lezenn 1901. Un hêr eeun da [[Gwalarn|Walarn]] eo, pa voe meur a zen pouezus en Emsav sevenadurel brezhonek kent an [[Eil Brezel-bed]] o sevel skridoù evitañ, en o zouez [[Roparz Hemon]], [[Fañch Elies Abeozen|Abeozen]], [[Youenn Drezen]], [[Yeun ar Gow]] ha [[Zavier Langleiz]]<ref>Ronan Huon aterset gant ''Le Peuple breton'', niv. 151, Mezheven 1976 : « Pal ar gelaouenn ''Gwalarn'' a oa krouiñ ul lennegezh a blom gant hini n'eus forzh peseurt bro dre ar brezhoneg, ne ra ''Al Liamm'' nemet mont war he lerc'h ». Arroudennet e-barzh Christian Rogel, ''Dindan ar wask, les éditeurs en langue bretonne de 1944 à 1977'', kounskrid 1978, École nationale supérieure des bibliothécaires.</ref>. Ur roll eus ar re bouezusañ en doe, koulz evit kendalc'h gant embann ul lennegezh a live uhel hag evit skignañ oberennoù brezhonek lies o seurtoù hag an ostilhoù gallek evit deskiñ ar yezh. Ar sez a voe e [[Brest]]<ref>Chomlec'h kentañ : Ronan Huon, 25 Bali ar Republik ; da c'houde, 132 straed Verdun, hag erfin, 2 Banell Poulbriken.</ref>, nemet e-pad ur prantad berr e 2000-2004, ma voe [[An Here]] e karg eus ar gwerzhañ. Pelloc'h, goude marv Ronan Huon e 2003 e voe kaset da di e vab, [[Tudual Huon]], rener an embann war e lec'h, e [[Dirinonn]] hag e [[Kemper]] war-lerc'h. Kevredet eo (Embannadurioù) Al Liamm e-barzh [[Kuzul ar Brezhoneg]], ha p'emañ burevioù [[Kuzul ar Brezhoneg]] e [[Lannuon]], chomlec'h ti-embann evit an diavaez eo. == Istor== === Saviad lezennel === Div gevarzhe ''Al Liammm'' a voe disklêriet, an hini gentañ gant [[Pêr ar Bihan]] e Brefeti ar Seine e 1946<ref>Kemennaden er ''Journal officiel de la République française'' (JO), 5 a viz C'hwevrer 1946 : 5 janvier 1946… AL LIAMM (Le Lien). But : favoriser les relations entre les pays celtiques (Bretagne, Pays de Galles, Écosse, Cornouaille britannique, Irlande). Siège : 178 quai Blériot, Paris.</ref>, an eil en isprefeti Brest d'ar 17 a viz C'hevrer 1955<ref>Moullet e voe ar gemennadennig war JO ar 25 a viz C'hevrer 1955. "Siège social : 178, quai Blériot, Paris ; but : « Défense de la culture de la langue bretonne ''(sic)'' ».</ref>. Lakaet e voe Ronan Huon da brezidant ha meneget eo e chomlec'h e Brest evel sez sokial. Ar pal disklêriet e niverenn 50 ar gelaouenn (Mae-Mezheven 1955) a voe kinniget en ur mod didrouz : ''difenn sevenadur, lennegezh ha yezh Breizh'' (gant ar gerioù rik-se). Mard eo ''Al Liamm'' ur gevarzhe (kevredigezh dic'hounid), ne vez ket meneget anv ar prezidant war ar gelaouenn, ur rener eo an hini a zo meneget war ar golo-kein, ha, da heul, ur merour (pe ur sekretour) hag un teñzorier (pe un teñzorier-merour). Erfin, war-dro 1970 e vez dispaket anvioù ar rener, ar sekretour hag an teñzorier. Rener an embannadurioù eo Ronan Huon, hag e vo betek e dremenvan, pa vez merket « Embanner : Ronan Huon », war golo 3 pep niverenn. Roll tud ar c'huzul-ren a voe dispaket goude re an tri fennadurezh e-barzh niverenn 305 Al Liamm (Du-Kerzu 1997), pa yeas Tudual Huon e-barzh hag e voe-eñ meneget evel rener just war-lerc'h e dad. === Hêrezh an embannerezh vrezhonek da vezañ treuzkaset === Embann levrioù gant ar skipailh bodet tro-dro da Ronan Huon, [[Pêr Denez]], [[Arzel Even]] ha Pêr ar Bihan (merour kentañ ha, pelloc'h, teñzorier), hag harpet a-bell gant Roparz Hemon aet da chom e [[Dulenn]], evit warlec'hiañ ''Gwalarn'' ha ''Levraoueg Gwalarn'', a voe adkemer hêrezh ar pevar zi-embann brezhonek a voe bet savet etre 1922 ha 1943 e Brest. Enno e kaver daou zen boas da genlabourat, Youenn Drezen ha [[Florentin Goinard]], hag int o-daou keneiled Roparz Hemon. Ar re-se o doa kenlabouret gant ar c'hentañ ti-embann brezhonek savet e 1922 diwar atiz [[Yann-Vari Perrot]], [[Emgleo Sant Iltud]]. E 1934 e savjont ''[[Skrid ha Skeudenn]]'' a voe tuet da embann levrioù kaer o tispakañ skeudennadurioù arzourien [[Unvaniez ar Seiz Breur]]. E 1925 en doa Roparz Hemon krouet ar gelaouenn lennegel ''Gwalarn'' ha staget Levraoueg Gwalarn outi, en ur embann levrioù e-kreiz heuliadenn ar gelaouenn pe distag diouti. E [[1943 e Breizh|1943]] e voe savet ''[[Skridoù Breizh]]'' gant Florentin Goinard, aet eus penmouller Moullerezh ar C'henwerzh e Brest da embanner, o pourveziñ da [[Strollad Broadel Breiz]], hag eñ tost outañ, un eil ti-embann damofisiel<ref>Un ti-embann damofisiel all a voe eus an ''Imprimerie commerciale'' krouet a-raok ar brezel, e [[Roazhon]], gant [[Frañsez Debauvais]].</ref>. Rediet gant ar Justis da chom pell eus Brest ha dimezet gant un ez-embannerez eus Brest<ref>Suzanne Le Masurier, intañvez da André Derrien, warlec'hier an embanner-levrdier Lefournier.</ref> e kendalc'has gant Skridoù Breizh er [[Ar Baol-Skoubleg|Baol]], e-lec'h ma renas ur ti-moullañ anvet "Moullerezh ar Skrev" (''Imprimerie de la Mouette'')<ref>A-wezhioù merket evel "Ti ar Skrev" pe "Ti-moulerezh ar Baol", er [[bloavezioù 1970]].</ref>. Eno e voe er moullet ar gelaouenn ''Al Liamm'' ha darn eus Embannadurioù Al Liamm e-pad hanter-kant vloaz. E [[1957]] e fellas da Florentin Goinard herzel gant e labour moullañ hag embann ; neuze e ginnigas da Ronan Huon ma prenfe an holl levrioù brezhonek moullet evit Skridoù Breizh hag a oa chomet en e gerz<ref>Ne brenas ket Al Liamm al levrioù gallek, evel an hini kaer diwar-benn Pierre Mac Orlan.</ref>. Dastumet e voe 14 000 lur dre ur gest e-touez mignoned hag eiled ''Al Liamm'', ha paeet e kreiz 1958<ref>Kontet gant [[Riwal Huon]] en e lec'hienn diwar-benn obererezh e dad hag istor ''Al Liamm''.</ref>. === Peurunvanet ar yezh skrivet ? Brezel ar 65 bloaz === Ar reizhskrivañ savet diouzh emglev war ar peurunvaniñ 1941 a c'helle seblantout bezañ padus pa ne veze ket embannet kalz a levrioù er [[bloavezhioù 1950]], nemet gant un nebeud skrivagnerien, darn anezho tud a Iliz (levrioù kantikoù ha kelaouenn ar [[Bleun-Brug]]), ha ne gredent ket cheñch o boazioù. Da geñver an embannadennoù e peurunvan, ne veze nemet ar c'helaouennoù (''[[Ar Bedenn evit ar Vro]]'' adal 1942, ''Al Liamm - Tir na Óg'', ''[[Ar Bed Keltiek]]'' adal deroù 1952, ''[[Kaieroù kristen]]'' adal 1952, ''[[Barr-Heol war Feiz ha Breizh]]'' adal 1953), pa ne c'helle ket ''Al Liamm'' embann muioc'h eget 1 da 3 levr bep bloaz. Da heul al [[Lezenn Deixonne]] (1951) e tivizas ar chaloni ha kelenner skol-veur, [[Frañsez Falc'hun]], anvet e kador keltiek Roazhon, kinnig ur reizhskrivañ nevez en abeg ma ne c'hellfe bezañ degemeret an divizoù kemeret dindan ren an dalc'herien alaman ha gant tud "eneppatrioted". Arguzennoù pedagogel a save ivez pa voe kaoz eus kelenn ar brezhoneg er skolioù, hag un nebeudig amzer e ve. E 1953 ec'h embannas ar chaloni Falc'hun e ginnigoù, a voe degemeret ez-ofisiel er bloaz da heul gant Amazierezh an Deskadurezh, ken e teuas boas ober ar [[skolveurieg]] eus ar reizhskrivañ nevez. Emgleo Breiz, ur gengevredigezh krouet e 1953, a zegemeras kinnigoù ar chaloni hag e krogas gant un embann fonnus a-walc'h betek e freuz-stal e 2010. Chomet eo ar peurunvan ar reizhskrivañ nemetañ evit an embann, hag Embannadurioù AL Liamm a voe ar padusañ hag ar galloudusañ brezelour evitañ. === Treuziñ bloavezhioù teñval ar brezhoneg en ur vevañ danvezioù skrivagnerien === Uhel ar c'hlaoustre evit ar re a venne diskouez e c'helled embann skridoù brezhonek a-fonn, lennegel o live, ha, ma ne oant ket, skrivet mat ha liesseurt. Ret e voe da skipailh ''Al Liamm'' bezañ liammet mat ouzh ar skrivagnerien o doa lezet o fluennoù a-gostez goude bezañ bet hejet gant trubuilhoù an Dieubidigezh<ref>Bac'het e voe Abeozen, Youenn Drezen, Frañsez Jaffrennou-Taldir, ha heskinet e voe skrivagnerien all evel Yeun ar Gow.</ref>. Ret e voe adsilañ en o speredoù ar c'hoant da skrivañ ha kas fiziañs d'ar skrivagnerien prest da vleuniañ. War a hañval e teuas un degasadenn brizius digant Ronan Huon, pa oa un den hegarat-tre hag ur gwir skrivagner. Ur gavadenn hag ur obererezh dispar a reas Ronan Huon p'en doe tu da sevel liammoù personel gant [[Jarl Priel]], un Tregeriad eveltañ, hag en doa tapet skiant-prenet e metoù sevenadurel e Pariz ha deuet en-dro da [[Priel|Briel]], e barrez c'henidik, just a-raok ar brezel. Hemañ en doa skrivet [[arz ar c'hoariva|pezhioù-c'hoari]] ha romantoù pe zanevelloù e galleg, met krakvevañ a rae gant troidigezhioù diwar ar [[rusianeg]]. Broudet e voe gant Ronan Huon da skrivañ pezhioù-c'hoari brezhonek (an trede levr embannet gant ''Al Liamm'' a voe ''[[Ar spontailh]]'' hag unan all a zeuas war e lerc'h), ha kendrec'het e voe da skrivañ danevell hir e vuhez ken aheurtet (535 pajenn en adembannadur klok ''An Alarc'h'' e 2022) hag e lakaas anezho da embann e 1954, 1955 ha 1959. Gwir lañs embannadurioù Al Liamm a voe roet, hag e teuio e-barzh ar jeu remziad kozh ''Gwalarn'', gant levrioù Roparz Hemon, Abeozen ha [[Jakez Riou]] (†1935). Met ar pezh a venne Ronan Huon ober e oa harpañ pep a skrivagner yaouank da vestroniañ arzh al lennegezh ken splann eget an diagentourien<ref>Enebiñ a rae « al labour boulc'het gant yezhourien ampart » (a gav dreist) ha Youenn Drezen « a oa un arzour hag ur barzh ha dibabet en doa al lennegezh an dachenn a vez nebeutoc'h-nebeutañ a dud oc'h ober war he zro er mare-mañ». Ronan Huon, "Sav-poent an embanner", ''Al Liamm'' niv. 150, Genver-C'hwevrer 1972, pp. 54-55.</ref>. E varregezh evit desachañ war e du a implijas da gavout oberourien nevez ha ne oant ket kenoad hag a-blom gant e vennozhioù politikel pe sokial. Kinnig a reas ur plas evit un nebeud a dud eus [[Bezen Perrot]], koulz hag un vandenn danvez skrivagnerien dindan banniel ''Kleiz ha Breizh''. Ha mignon bras e oa d'an tri beleg broadelour a Vro-Dreger ([[Maodez Glanndour]], [[Armañs ar C'halvez]] ha [[Marsel Klerg]]) ken e roas ur plas bras d'an hini kentañ, [[person]], barzh, prederour politikel ha relijiel ha troour ar [[Bibl]]. E 1949 e voe moullet an daou levr kentañ, hag int a voe meneget e deroù ar bloaz war-lerc'h (''Al Liamm'' niv. 18) : « Ouzhpenn niverennoù boas ''Al Liamm - Tir Na n-Og'' ez omp deut a-benn da voulañ daou levrig marc'had-mat e brezhoneg eeun ''Ar C'horf dindan dreid va zad kozh'' ha ''Gaovan hag an den Gwer'' » (an daou bet savet gant Roparz Hemon), ha lakaet e voent e gwerzh e miz Meurzh. Pelloc'h er memes niverenn e voe rakkemennet embann e miz Gouere 1950 daou bezh-c'hoari, ''An Antekrist'' ([[Tangi Malmanche]]) hag ''Ar spontailh'' (Jarl Priel). En un notenn, ''D'ar rakprenerien'' he zitl, e tamall Ronan Huon da dud dianav bezañ graet fae ouzh rakkemennoù war an embann ha bezañ bet chomet hep rakprenañ pa 'z eus lod hag a « glemm (ma) n' eus ket traoù a-walc'h da lenn e brezhoneg ». Hag e talc'h da ziskouez perak ha penaos e c'hello bezañ eus ti-emban nevez : {{quotation|Ret eo embann levrioù brezhonek. Ar muiañ ar gwellañ. Al liesañ ar gwellañ. N'eus nemet an doare-se da saveteiñ un nebeut eus ar miliadoù tud yaouank a ya bemdeiz diouzh tu ar galleg, hag a chomfe gant ar brezhoneg ma kavfent ennañ peadra da vagañ o spered. Hag embann levrioù brezhonek a C'HELLER ober gant skoazell ar vrezhonegerien emskiantek - da lavarout eo gant skoazell lennerien AL LIAMM. Setu perak hon eus savet hon Embannadurioù nevez. Goulennet hon eus digant hor c'heneiled RAKPRENAÑ. An dra-se n'eo evidomp nemet un doare da asuriñ gwerzh un nebeut kantadoù skouerennoù. }} ===Oc'h argrediñ war levrioù e tleer embann hag an arc'hantaouiñ=== Hep profoù ne vije ket bet eus an emban levrioù brezhonek gant Al Liamm. E diwezh an niverenn 14, Mae-Gouere 1949, e tispak Pêr Denez ez eus bet krouet ur c'hef, « ''Kef Brezhoneg ar Bobl'' » e anv, evit sevel "Embannadurioù Douar ar Yaouankiz" ha dindan an anv-se e voe moullet ar romantig-polis ''Ar c'horf dindan treid ma zad-kozh'' e brezhoneg eeun e deroù ar bloavezh. Nebeud a arc'hant a seblante bezañ ezhomm dioutañ. Ma vije tizhet 10 000 lur e vije lakaet un destenn e brezhoneg eeun dindan ar wask. War gont kef ar gelaouenn e vije lakaet ar mizoù-kas. Resiset e voe anvioù an dud e penn an Embannadurioù Douar ar Yaouankiz, Ronan Huon ha Pêr Denez. Ma voe embannet un eil levrig e brezhoneg eeun (''Gaovan hag an den gwer'' gant Roparz Hemon adarre) e voe cheñchet an traoù, ar bloaz goude, pa voe embannet pezh-c'hoari Jarl Priel, ''Ar spontailh'' ha lakaet ''Al Liamm-Tir-na n-Og'' warnañ. E penn ar bloaz 1950 (''Al Liamm'', niv. 18) e veneg Pêr ar Bihan m'en deus graet berzh romantig polis Roparz Hemon, ken e vo embannet eil hag trivet levrig « hon Embannadurioù Douar ar Yaouankiz ». E brezhoneg eeun e vint, koulz hag un nebeut kontadennoù adc'hraet gant Per Denez. E-lec'h ar profoù e tivizas skipailh ''Al Liamm'' klask rakarc'hantaouiñ pep levr en ur c'hinnig un distaol ha chom hep goulenn ar mizoù-kas d'ar re a aotrenfe paeañ dre astenn. === Kadarnaat an embannadurioù en ur werzhañ levrioù evit deskiñ brezhoneg === Da heul al labour a oa bet boulc'het gant Roparz Hemon e 1928 (tri levr deskadurezh embannet war un dro) e voe anat da bennoù Al Liamm e oa hollbouezus lieskementiñ pep ostilh evit stourm ouzh divrezhonekadur ar gevredigezh, hag ouzhpenn-se reiñ ur boued teknikel d'an danvez-skrivagnerien. Koulskoude, ne grogas ket Al Liamm gant adembann Kentelioù brezhoneg eeun (''Cours élémentaire de breton'') pa voe embannet an daou embannadur kentañ gant Skridoù Breizh (1943 ha 1948), ha heñvel gant ar geriadur brezhoneg-galleg ha ne voe ket lakaet dindan anv ar gevarzhe a-raok 1964. Ar geriadur galleg-brezhoneg a voe adembanet e 1954. Evit gwir e veze gwerzet embannadennoù Skridoù Breizh dre hanterouriezh Al Liamm a-raok ma voe prenet ar boniadoù ganti. Ne droas ket Al Liamm diouzhtu war-zu al lennegezh a-vremañ, pa n'hellas embann muioc'h eget ul levr pe zaou pep bloaz a-raok 1962, darn anezho o vezañ levrioù savet gant Roparz Hemon. Ha ne voe ket embannet skridoù tud yaouank, tud deuet kennebeut, war-bouez re Ronan Huon. Evit gwir e teuas d'ar skrivañ en-dro skrivagnerien kenoad gant diazezerien en ti-embann ([[Reun Menez-Keldreg]], [[Goulven Jacq]], [[Jakez Konan]], [[Reun ar C'halan]] ha re all) ha e voe lakaet war wel ar varzhez kouerez donezonet-tre, [[Anjela Duval]], hag hi koshoc'h hag embannet e 1973, 1978 ha 1982 (5 600 skouerenn en holl voulladeg<ref>Sifroù roet gant Noë Lainé, ''Le droit à la parole'', Terre de Brume, 1992, p. 156 {{ISBN|9782908021097}}.</ref>). Daoust ma kreskas ar c'hoant da studiañ ar brezhoneg diwar ar spered adneveziñ a oa bet silet gant reuz ar bloavezh 1968, ne voe ket gwelet skrivagnerien yaouank o tareviñ ken e c'hellfed moullañ levrioù. === Amzerioù aesoc'h evit ar brezhoneg a laka Al Liamm da vleuniañ=== Ur remziad nevez a skrivagneriena a vleunias er [[bloavezhioù 1980]] ha [[bloavezhioù 1990|1990]], Tudual Huon an hini kentañ embannet hag eñ mab ha skoazeller e dad. Kreskiñ a reas niver koumananterien ar gelaouenn (1 000 meneget enni e niverenn 183, Gouere-Eost 1977), ha roet e voe harp ha kuzulioù da zanvez-skrivagnerien yaoukankoc'h, [[Goulc'han Kervella]], [[Yann Gerven]], [[Filip Oillo]], [[Lukian Tangi]]. Pêr Denez, hag en doe ezhomm eus ur frapad amzer evit dareviñ, a ginnigas e romantoù hag e zanevelloù a reas berzh (2 500 skouerenn moullet). Hag ur skrivagner yaouank ha fonnus a voe degemeret gant Ronan Huon, hep reiñ evezh d'ar bismigerien a gave e stil un tamm dizereat : Yann Gerven, anv-pluenn Yvon Gourmelon. Test ha den oberiant er c'helenndi-se, [[Frañsez Favereau]] a veneg pouez Kevrenn geltiek Skol-veur Roazhon 2 e-lec'h ma veze broudet ar studierien da skrivañ e brezhoneg. Kalonekaet e vezent gant Pêr Denez, hemañ e penn ar gevrenn, a grouas un ti-embann nevez, [[Skrid]], evit dastum o skridoù kentañ. === Diaesterioù e tro ar c'hantved, hag an adlañs === E 1998 e sante, Ronan Huon, oadet 77, e oa pounneroc'h-pounnerañ e gargoù embanner, ha pa voe diskarget eus e labour kelenner lise, ken e fellas dezhañ unaniñ pouez Al Liamm e-keñver al lennegezh evit an dud deuet ha hini An Here, hemañ brudet evit kalite e embannadennoù evit ar yaouankiz, e geriadur hollvrezhoneg (1995) ha berzh e Bro-C'hall a-bezh emvuhezskrid [[Jean-Marie Déguignet]]. Sinet e voe un emglev evit kas karg ar gwerzhañ hag an dasparzh war chouk An Here adalek 1999, met dieub e chome Al Liamm evit dibab ar pezh e vefe embannet. Da freuz-stal ez eas An Here e 2005 ha goude un nebeud a levrioù kenembannet e chomas a-sav labour embannadurioù Al Liamm e-pad ar bloavezhioù 2003 ha 2004. == Modernaat== Keit an {{XXvet kantved}}, pa ne oa burev labour ebet estreget re an dud a-youl-vat, ne voe hogos ostilhoù arbennik ebet, nemet skriverezioù treloc'hek, m'o doe unan en o c'herzh. E deroù ar bloaz 2000 e voe embannet gant oberour ar pennad-stur e oa ul lec'hienn Internet war ober (niverenn 318). Meret e voe chomlec'hioù ar c'houmananterien gant Pêr ar Bihan betek e dremenvan e 2006. Ret e voe d'an dud yaouankoc'h krouiñ diaz-roadennoù ar chomlec'hioù war urzhiataer ha bezañ disammet eus ar bec'h-se pa voe fiziet da [[Kuzul ar Brezhoneg|Guzul ar Brezhoneg]] e-tro 2010. == Ti-moullañ ar Baol arbennikaet war voulladennoù brezhonek a-feson == Chañsus eo bet Al Liamm p'en deus bet tu da fiziañ an darn vuiañ eus he embannadennoù d'ur moullerezh renet er bloavezhioù kentañ gant ur penmouller tost-tre d'an Emsav, ha goude ma voe hennezh aet war e leve, e chome micherourien lizherennerien gouest da reizhañ o-unan an testennoù brezhonek. Ha feal da servij ar moullerezh-se e chomas rener Al Liamm e-pad 42 vloaz<ref>Meneget e voe er pennad-stur an niverenn 318 (Genver-C'hwevrer 2000) m'eo bet fiziet labour moullañ an niverenn-mañ da Geltia Graphic e [[Speied]]</ref>. Treuskaset e voe skiant-prenet an embann hag ar fardañ levrioù dastumet gant tud ''Gwalarn'', ''Skrid ha Skeudenn'' ha ''Skridoù Breizh'' da remziad an emsaverien yaouank (Ronan Huon, Pêr Denez, Frañsez Kervella, [[Andrev Latimier]], Arzel Even, Pêr ar Bihan, Pêr Bodenan, [[Loeiz Bihanig]]) gant un den arbennigour war ar moullañ ha war an embann ivez hag en doa labouret a-dost gant tud ''Gwalarn'' a-raok hag e-pad an [[Eil Brezelèbed]], Florentin Goinard, e anv. War bajenn eil diwezhañ niverennn 7 ''Al Liamm - Tir na n-Og'' (Meurzh-Ebrel 1948) e lenner ''Imprimerie de « La Mouette » Avenue de Paris, LA BAULE''. Krouet e oa bet an ti-moullañ-se e 1926 gant tri den, François André, an hini pouezusañ,<ref>Meneget gant [http://www.lamouettecommunication.com lec'hienn an embregerezh La Mouette Communication.] hag eñ lesanvet "impalaer ar c'hazinoioù" ha "poulzer an touristerezh er Baol".</ref>. Florentin Goinard, teñzorer hag embanner ar [[Framm keltiek]], a voe tamallet ha toullbac'het e-pad un nebeud amzer da vare an Dieubidigezh hag e kavas ul labour penmouller e Moullerezh ar Skrev, en e bastell-vro c'hanidik. Kendalc'h a reas gant embann un nebeud levrioù dre ''Skridoù Breizh''. Estreget kelaouenn hag embannadurioù Al Liamm e weler ma voe bet moullet ar gelaouenn divyezhek ''Ar Vro-Gwirionez'' er Baol gant an hevelep font Times c'ar mare ma veze implijet ar plom. Moullet e voe ar gelaouenn en ti-moullañ, anvet ''Ti-moulerezh ar Skrev'', ''Ti-moulerezh ar Baol'', ''Éditions La Baule'' hag ''Imprimerie de la Mouette'' en diwezh, betek an niverenn 317 (Du-Kerzu 1999). Tregont vloaz kentoc'h ne veze mui moullet al levrioù er Baol nemetken, met gant an ''Imprimerie administrative et commerciale'' e Brest (adalek 1957), an ''Ti-moulerezh Simon'', e Roazhon, ar ''Presses bretonnes'', e [[Sant-Brieg]]<ref>Mouller ar gelaouenn eo bet ''Graphe'' e [[Kintin]] adalek 2000 hag hiziv eo aet ar marc'had gant Ouestélio e Brest. </ref>, ''[[Staol]]'' e Speied, ''Cloître'' e [[Sant-Tonan]], ''Ouestélio'', e Brest. Fiziañ moulladennoù al levrioù d'an embregerezh ''Graphe'' war-dro 1980 a seblant liammet ouzh donedigezh an [[offset]]. == Reteradur politikel== O vezañ ma n'eo ket un aozadur politikel, ar gelaouenn zo eiltitlet « dastumadenn sevenadurel daouviziek », ha darn eus an oberourien o deus techoù politikel o tennañ da savboentoù e-keñver Breizh hag ar brezhoneg, evel m'en doe displeget splann Andrev Latimier e 1948 en ur ziskouez ar pal uhelañ, « (adsevel) an Emsav evit mat », goude m'en doa pouezet war skouer Stad dieub [[Iwerzhon]], pa 'z eo « ret d'ar vrezhonegerien plediñ gant pep kudenn a-bouez a sell ouzh hor stourm broadel, ha prientiñ an amzer da zont a zle bezañ ar muiañ ar gwellañ “marevezh ar brezhoneg”. »<ref>Pennad-stur titlet ''Stourm'', en [https://web.archive.org/web/20241103124153/https://t.alliamm.bzh/digoust/007/#p=6 ''Al Liamm - Tir na n-Og'', niv. 7, Meurzh-Ebrel 1948].</ref> Meur a vloaz pelloc'h, war dreuz ar bloaz 2000, e savas pennadurezh ''Al Liamm'' ur pennad-stur ma lenner al linennoù-mañ ennañ : {{Quotation|Spered ''Al Liamm'' evel hini ''Gwalarn'' zo ur spered krouiñ, ur spered studi, ur spered digor war ar bed ha doujus e keñver an dud, ur spered a-vremañ troet war un dazont birvidik hag entanus mar fell d'an holl Vretoned labourat ha stourm a-gevret war-du an hevelep pal : difenn ar gwir da vevañ e Breizh, da gomz, da zeskiñ ha da gelenn hor yezh ha da lakaat un termen da c'halloud ur Stad kreizennet-rik, tra c'haonac'h evidomp-ni Bretoned hag evit an darn vrasañ eus an dud o vevañ e Bro-C'hall.|''Al Liamm'', nn 318, p. 6.}}. N'eus mui anv eus ar stourm broadel, met gant un doare didrouz ez eo bet eztaolet an hevelep mennozhioù. Evel m'eo bet meneget gant Frañsez Favereau e voe tud o rebechiñ bezañ bet roet bod da dud ar Bezen Perrot, pe da belvanourien zo, e skrivas Tudual Huon : « Evidomp-ni avat eo anat e oa faziet tud ar bezen Perrot pa oant aet a-du gant an Nazied e-pad ar brezel » evit respont d'ul lenner<ref>''Al Liamm'', niv. 347, Kerzu 2004, p. 98.</ref>. Pa savas un dael a-enep Roparz Hemon e deroù 1998, Tudual Huon, eil rener nevez-deuet, a zisklêrias fraezh ha sklaer reteradur politikel ar gelaouenn, pa ne felle ket d'e dad e embann ken splann : {{quotation|…Morse n'en deus Roparz Hemon pleget. Eveltañ e kav deomp eo fur ha ret stourm ouzh ar re o deus lakaet nerzh ha youl da zistruj hor sevenadur hag hor yezh, ret eo stourm ouzh al lezennoù bet savet ganto evit o mat dezho nemetken, evit dilemmel ganeomp an disterañ frankiz|''Al Liamm'' niv. 307, Meurzh-Ebrel 1998, p. 108.}} == Levierezh an embann == === Mont en-dro === N'eus bet den gopret ebet evit obererezhioù embannerezh a-raok 2013 ha beteg-henn hogos an dispignoù a denn d'ar moullañ evel ma weler en tiez-embann meret gant tud a-youl-vat. An arc'hant postet a zeue eus ar gwerzhioù, ar roadennoù hag an astennoù aotreet gant ar skrivagnerien o-unan. Abaoe 1982 eo erruet ur c'hemm bras, pa voe divizet gant ar Stad c'hall, heuliet gant ar strollegezhioù lec'hel debarzhañ yalc'hadoù evit ar mizoù-moullañ, da gentañ, hag ar mizoù-treiñ da c'houde. Met, bloavezioù-pad, e nac'has ar CNL (''Centre National du Livre''<ref>{{fr}} [https://centrenationaldulivre.fr/le-cnl-en-bref CNL]</ref>) anavezout an embannerien a youl-vat evel embregerezhioù da vezañ skoazellet. N'eus ket kalz a zitouroù war arc'hantaouiñ al levrioù e-barzh ar gelaouenn, na war ar pezh a vez roet d'ar skrivagnerien e-keñver [[gwir aozezr|gwirioù aozer]], met dister a-walc'h eo, pa ne ya ket niveroù an embann da liveoù uhel-tre. P'eo metoù ar brezhoneg skrivet ur bedig gant nebeud a dud (miliadoù nemetken) e c'heller soñjal e vez muioc'h a skoazell roet d'an oberourien, hag a ya pelloc'h eget en tiez-embann o plediñ gant yezhoù muioc'h implijet. Implij ar peurunvan a zegase ul labour prientiñ donoc'h eget ar reizhañ boas, pa oa oberourien kozh (Yeun ar Gow, Abeozen, Maodez Glanndour, da skouer) ha skrivagnerien yaouank o doe boazioù all evel [[Mikael Madeg]]. Er bloavez 1978, pemp den, Ronan Huon, Pêr Denez, Andrev Latimier, Loeiz Bihanig ha Pêr ar Bihan a rae war-dro [[kent-moullañ|kempenn an dornskridoù evit ar moullañ]], pep unan d'e dro, met war-dro 1975, [[Yann Erwan an Abalan]], studier e Kevrenn ar yezhoù keltiek, e [[Skol-veur Roazhon 2]], a grogas da sammañ an darn vuiañ eus ar c'harg <ref>Christian Rogel, ''Les éditeurs en langue bretonne'', ENSSIB, 1978</ref>. Meneget e voe al labour kent-moullañ arbennik-se e deroù embannadennoù [[Lan Inizan}} (1977), « modernaet ar yezh ha kempenn evit an embann » ha hini [[Yann-Vari Kerwerc'hez]] (''En ur rambreal'', 1980). E 2013 e voe tutaet un implijer, [[Jerom Olivry]], evit merañ koumanantoù d'ar gelaouenn ha harpañ prientiñ an embann. === Dastumadoù === Ha p'eo bet embannet muioc'h eget 300 levr a bep seurt n'eo ket bet divizet o rannañ dre zastumadoù, evel ma vez graet gant an tiez-embann kenwerzhel. P'eo an darnvuiañ eus an embann gouestlet d'ar romantoù pe d'an danevelloù, n'eus ket tu da sevel dastumadoù diouto, dreist-holl evit an teskadoù danevelloù ken liesseurt o stiloù hag o amzerioù sevel. Ha ne gaver den a c'hellfe bezañ gwelet evel rener an dastumad-mañ-dastumad. Koulskoude ez eus bet tri dastumad levrioù e-pad prantad Ronan Huon, unan chomet a-sav, ''Brezhoneg eeun'' (an daou levr embannet kentañ, Roparz Hemon an oberour anezho) ha ''Studi ha dudi'', evit ''Gwerzhioù kozh'' dastumet gant Fañch an Uhel (1970) ; bez' ez eus bet eus an dastumad ''Levrioù ar vugale'' a yeas e-barzh daou heuliad niverennet (1953-1967 - 29 zitl ha 1976-1978 - 6 titl). A-drugarez d'un emglev gant an Éditions Bias (Pariz) eo bet savet pa voe aotreet ganto eiladurioù skeudennadurioù levrioùgoù berr (24 fajenn). Ur stumm dister a veze kinniget d'ar vugale vrezhoneger, met ne zeuas ket war wel un embannerezh evit bastañ da ezhommoù a-raok savidigezh An Here e 1983. An darn vuiañ a oa kontadennoù hengounel mil gwezh anavezet ([[Charles Perrault]], [[Breudeur Grimm|Breudeur Grimm]], [[Hans Christian Andersen]]…), krennet hag azasaet gant meur a droour, a-wezhoù anavezet evit traoù all (Roparz Hemon, Frañsez Kervella, Pêr Denez). Ne voe ket klasket tizhout ar grennarded, ken izel ma oa niver ar re a lenne e brezhoneg en hanter kantved kentañ emichañs. Dindan renerezh Tudual Huon e kaver daou zastumad bihan : « Didermen », glas-teñval ar goloioù ha mentoù bihanoc'h, ha termenet gant an embanner evel "levrioù berr evit ar re a blij dezhe bezañ echu buan o lennadenn hep na vefe dister an danvez kinniget", studiadennoù peurvuiañ, krouet e 2015 ha « ZH » evit "levrioù tonket da blijout da lennerien romantoù yaouankañ ("Krennarded ha Gour Yaouank" a vez graet anezhe)". Un dastumad "Levrioù da selaou" zo bet krouet evit al levrioù enrollet da vezañ selaouet. ==Rakvoullañ == === Skeudennadur ha kalite ar paper === N'eus ket bet klasket fardañ [[levr kaer|levrioù kaer]] evel ma oa bet graet gant Youenn Drezen, harpet gant Florentin Goinard, en ur sevel ''Skrid ha Skeudenn'' e barr ar Seiz Breur ma voe arzourien dispar a felle dezho ergerzhout domanioù ar gened evit brezhonegerien eus ar vegenn. Dister a-walc'h eo lodenn an oberennoù skeudennet a-hed an destenn. Pa oa troet Tudual Huon yaouank gant ar [[bannoù-treset]] e kaver daou albom bihan diwar e bluenn. E 2022 e kave dezhañ e vanke d'ar grennarded traou da lenn pe da vezañ podskignet<ref>Atersadenn embannet e [[Bremañ (kelaouenn)|''Bremañ'']], niv. 444, Kerzu 2022-Genver 2023.</ref>. A-hed an tregont vloaz kentañ ne veze ket moullet muioc'h eget 500 skouerenn evit pep levr, estreget al levrioù-deskiñ (hentennoù yezh, yezhadurioù ha geriadurioù) hag emvuhezskridoù Jarl Priel ha Yeun ar Gow, a-raok ma teuas muioc'h a arc'hant ha ma voe dilezet ar moullañ dre plom war-dro ar bloavezioù 1990. === Maketennerezh ha goloioù-levr === Ne veze ket anv eus maketenniñ al levrioù e deroù an ti-embann, ha pa voe un nemedenn pa fizias [[Zavier Langleiz]] [[Tristan hag Izold (Langleiz)|Tristan hag Izold]] da embann, met hemañ, un arzour ha treser eus ar re varrekañ, en doa adkemeret neuz ha stil al levrioù en doa lakaet da embann a-gent : ''[[An div zremm]]'' (e Levraoueg Gwalarn, 1933 ; Skridoù Breizh, 1943) hag ''Ene al linennoù'' (''Skridoù Breizh'', 1942) ha dreist-holl, ''[[Enez ar Rod]]'' (Ar BALB, 1949), dezhañ an hevelep ment ha treuz hag e pikol romant war [[Danvez Breizh]]. E 1959, golo ar romant mor a vent vras, ''An teirgwern Pembroke'' (Jarl Priel) zo ul livadur gant [[Yvonne Jean-Haffen]], un arzourez vrudet, pennskeudennerez al levr ; ne voe ket un gwir zibab gant an embanner avat, pa oa bet skeudennet an doare gallek ganti (''Le trois-mâts errant'', Les Portiques, 1931). E 1962 e voe gwisket ar romant ''Mari-Vorgan'' gant ur c'holoenn, tresadenn ur [[bezhin|vezhinenn]] warni, ha melen he foñs, ul liv divoas en embannerezh vrezhonek ; e 1964, tresadenn un vambouzeg e voe dispaket war goloioù 1 ha 4 ''Abrobin'', war un foñs melen, ur wezh c'hoazh. Ledskeud du-pod treset ur c'hastell a yeas d'ober goloenn ''Diamantoù Keroulaz'' (R. Hemon, 1965)). Kentañ goloenn ul luc'hskeudenn du ha gwenn warni a zeu gant ''[[An irin glas]]'' ((R. Huon, 1966) ha kendalc'het e voe gant an neuz-se evit ar romantoù hag an teskadoù danevelloù, nemet un dresadenn ur wezh an amzer (''E Penn an hent'' gant [[Youenn Olier]], 1975, dezhañ ur c'holoenn gant c'hoari lizherennoù a-feson, met hep meneg an arzour). Etretant e weler anv ur arzour maketenner a vo merket kenkoulz evel oberour maketenniñ ar gelaouenn<ref>Ijinet en doa an [[divlizherennad]] AL a gaver war ar gelaouenn ha keinoù al levrioù keit ha hanter-kant bloaz.</ref> ha saver goloioù levrioù, [[Yann Vaze]], un emsaver anavezet a-walc'h. D'ur maketenner beljiat, Willy Degrysee anv, e voe fiziet ar goloioù war-dro 1980 hag ivez d'un treser yaouank en doe fardet goloenn e deskad danevelloù ''Ar chalboter huñvreoù'', Tudual Huon, mab d'an embanner. Anvioù ar re o doe fardet unan eus ar goloioù a vez meneget e meur a dro, met a-wezhoù n'int ket hag ur wezh e lenner : "golo © Al Liamm". === Azwelout an testennoù ha kas ar prientiñ da benn=== Ma 'z eo roet anvioù izili ar c'huzul-ren war ar gelaouenn, na ra ket pep unan eus an dud meneget war-dro diuz an testennoù da embann hag o frientiñ. Ha tud all a zegas o varregezhioù, skrivagnerien pe yezhourien. Er bloavezioù kentañ ar XXI{{vet}} kantved e c'heller menegiñ Riwal Huon, breur ar rener, [[Sylvain Botrel]] hag [[Erwan Hupel]] hag ar c'houblad priedoù, [[Annaig Kervella]] ha Herve Latimier, ar re-se izili ar c'huzul-ren ha diskennidi tud o doa kemeret ur perzh bras en istor ''Al Liamm''. ==Politikerezh embann== === Peseurt embannadennoù ? === E 1978 e tisplege Ronan Huon ne veze ket kaset dezhañ trawalc'h a destennoù mat da vezañ embannet, pa lavare n'en doe nac'het nemet daou zornskrid, unan anezho « evit abegoù doare-skrivañ ».<ref>Christian Rogel, ''Les éditeurs en langue bretonnes''…, ENSSIB, 1978.</ref>. Skrivet en doa e deroù 1968 e kave diaes, a-wechoù, kavout ur c'hempouez, « en ur gelaouiñ an dud, o diduiñ hag o c'helenn war un dro… pa ne zegouezh ket d'ar rener trawalc'h a skridoù ».<ref>''Al Liamm'', niv. 127, Meurzh-Ebrel 1968.</ref>. Er c'hempouez etre lodennoù ar gelaouenn e soñje, met darn eus an embannadurioù a zo diouzh ar skridoù a zo bet embannet e stumm un danevell pe ur studiadenn. Dindan renerezh e vab, Tudual, ne vez ket kaset re a zornskridoù, pa en doe pouezet ivez war ar fed ma « ne vez ket nac'het da vat » an testennoù kinniget, met « adkas(et) d'ar skrivagner en ur lavarout dezhañ ez eus traou da renkañ ».<ref>''Bremañ'', niv. 444, p. 9.</ref>. Abaoe an deroù ez eus un bodad tud a-youl-vat a lenn ar c'hinnigadennoù hag a eskemm war an traoùm da reizhañ. Eskemmoù gant ar skrivagner a ya da-heul. Hervez Tudual Huon e kave d'e dad e oa gwelloc'h embann levrioù war baper ordinal a vije aesoc'h da werzhañ, met n'eo ket un dislavar pa voe embannadennoù war baper kaer evit desachañ buanoc'h an arc'hantaouiñ<ref>Atersadenn Tudual Huon : « Skignañ levrioù evit ar re a zo tik gant al levrioù war baper… Ma zad a rae ar c'hontrol, embann levrioù ar marc'hatmatañ ar gwellañ evit ma vefent prenet gant an holl ». ''Bremañ'', niv. 444, Kerzu 2022-Genver 2023.</ref>. Nebeut a levrioù kaer a voe embannet ha bewech e voe dre hêrezh : hêrezh tresadennoù Langleiz deuet gant e destenn, hêrezh al levr, ''An teirwern Pembroke'' gant Jarl Priel , skeudennet e 1931, ha hêrezh dic'hortoz pa voe adkavet dourlivadurioù Robert Damilot chomet dianav pa oa Youenn Drezen tost da embann ''An dour endro d'an inizi'' gant un ambrougadenn genedusoc'h.<ref>Kontet eo an adkavadenn e-touez paperioù an oberour e-barzh ''E koun Youenn Drezen'', ''An Alarc'h embannadurioù'', 2022.</ref>. === Levrioù evit adperc'henniñ ar yezh === Pa voe ''Al Liamm'' hag he zi-embann, ur c'hendalc'h da Walarn, hag ar c'hrouer anezhañ oberiant a-bell, e voe he fennoù kendrec'het ma ne vije bet kresket al lennerien, ma ne vije ket pourvezet ostilhoù yezh. Ul labour ret e voe kendalc'h gant embann ha gwellaat dornlevrioù Roparz Hemon, geriadurioù, hentennoù (''Cours élémentaire de breton'', ha ''Méthode rapide de breton'' goude) ha yezhadurioù. Un dever e oa, met un doare efedus evit degas arc'hant. Pa veze moullet 500 skouerenn eus ul levr faltazi gwerzhet e-pad dek vloaz e veze gwerzhet kantadoù a levrioù deskiñ e levrdioù kar-o-bro ha dre lizher. Estreget al levrioù diazez savet gant an den liesskrivagner, ''Cours élémentaire de breton'', ''[[Grammaire bretonne]]'', ''[[Méthode rapide de breton]]'', ''[[Dictionnaire breton-français]]'' ha ''[[Dictionnaire français breton]]'' e kaver adembannadur ''[[Yezhadur bras ar brezhoneg]]'' Frañsez Kervella]]. ''Dictionnaire classique frençais-breton'' [[Reun ar Glev]] a voe degaset gant e oberour, a brestas an arc'hant evit ar moulladur. Ar pezh a denn da istor ar brezhoneg hag ar yezhoù keltiek a voe graet war-dro errbloavezhioù kentañ (levrioù savet gant Arzel Even hag Abeozen), met dilezet e voe evit boueta ar gelaouenn yezhoniezh ''Hor Yezh'' da c'houde. === Dibaboù lennegel ha politikel === Frañsez Favereau en doa deskrivet daou rummad oberourien vrezhonek goude ar brezel, ar re o doa ur « spered broadel » (bodet en-dro da Al Liamm) hag « ar batrioted » (bodet endro da [[Ar Falz]]-Skol Vreiz, da [[Kendalc'h|Gendalc'h]] (krouet e 1950) ha da [[Emgleo Breiz]] (krouet e 1953). An diforc'hioù politikel etre [[Emsav|ar vroadelourien vrezhon]] hag ar re a zouje d'ar Republik c'hall a yae da reiñ boued d'ur brezel war ar reizhskrivadur : peurunvan e-tal [[Doare-skrivañ KLT|KLT]] (hervez emglev ar skrivagnerien e 1906), hemañ erlec'hiet e 1955 gant ur reizhskrivadur nevez all, ar « skolveurieg », herouezet gant ar chaloni Falc'hun. Lestr admiral ar peurunvan a voe ''Al Liamm'' paeroniet gant Roparz Hemon, an hini en doa kemmet skritur ''Gwalarn'' nebeud amzer goude emglev miz Gouere 1941 ha heñchet un toullad skrivagnerien d'e heul. === Un gwir bolitikerezh embann ? === Ma 'z eus bet un nebeud pennaennoù a c'heller divinout : chom diseblant ouzh ar pezh a oa bet graet gant an oberourien e-pad ar brezel pe embann kentoc'h romantoù, danevelloù, barzhonegoù ha pezhioù-c'hoari, ne weler ket un doare da leviañ ar produadur. Tuet e veze hag ez eo atav ar skrivagnerien da ginnig testennoù a-blom gant al live goulakaet a zlefe bezañ tizhet e-keñver ar stil, pa ne soñj da zen ebet e vefe dereat embann sketchoù poblel gant c'hoari-gerioù, da skouer. An tad hag ar mab o deus displeget n'eus dibab ebet d'ober, pa zeu hogozik re nebeut a zornskridoù, ha pa 'z eus un diouer a amzer evit kalonekaat, kuzuliañ ha divankañ. Liesseurted an traou embannet eo bet o sorb pennañ. === Moulladegoù === Diaes e vez embann evit un niver izel a lennerien hep un framm dasparzhañ fetis, ha diefedus e chom pa ne vez ket al lennerien boas da brenañ al levrioù brezhonek digant al levrdiez. == Arc'hantaouiñ == === Profoù arc'hant === Termal he doe graet ''Al Liamm'' war an arc'hantaouiñ, met ne oa ket posubl kendalc'h gant daou gef ha gwelloc'h e kavas ober gant ar rakprenadennoù, ken e veze paet un astenn d'ar mouller ha kaset ar peurrest a-dammoù, diouzh ar gwerzhañ. Koulskoude darn eus ar 14 000 lur dispignet evit prenañ dalc'had Skridoù Breizh e 1958 ne c'hell bezañ astennoù ar « rouedad migoned » hepken, met profoù a zleer goulakaat. === Rakprenadennoù === Ar rakprenadennoù, evel ma vez graet evit embannadennoù skiantel pe cheuc'h, strizh o marc'hadoù, a voe implijet a-gozh evit paeañ mizoù ar moullañ – ha graet e veze evit ermaeziadennoù ar gelaouenn<ref>E 1957, paper boutin : 1000 lur/bloaz ; paper kaer : 1500 lur/bloaz. E 1967 : 20 ha 25 lur.</ref> ! === Moulladennoù a-ziforc'h === Hengounel e oa ober moulladennoù a-ziforc'h evit levrioù dibar a-fed kaerded pe rouezted. Heuliet e voe an dra-se gant an embann brezhonek, ha graet gant Skrid ha Skeudenn, amatourien levrioù kaer e penn an ti-embann. Gant Florentin Goinard, penmouller er Baol, e oa naturel e teufe moulladennoù cheuc'h da greskiñ ar gounidoù kentañ. Ar seurt moulladennoù a veze kinniget ingal dindan renerezh Ronan Huon betek 1994. Bloaz a-raok e veze kinniget d'ar prenañ un pemzegad titloù a denne da levrioù war baper kaer a vane e kerz Al Liamm. Chom a rae pezhioù-c'hoari ha levrennoù ar [[Bibl]] evit an darn vuiañ<ref>Notennoù en niv. 276 ha 277, derou 1993.</ref>. === Skoazell foran === E penn niverenn 272 ''Al Liamm'' (Mae-Mezheven 1992) ec'h embannas ar gelaouenn e vefe savet un ermeziadenn ouzhpenn evit ar bloaz, da lavaret eo c'hwec'h evel a-ziagent. A-drugarez d'ur yalc'h digant ar CNL e teue ar c'hresk, met resisaat a reas Ronan Huon ma ne vije ket muioc'h a ermeziadennoù dre an arc'hant hepken, met dre labour ar skipailh war an dro. Koulskoude e teue yalc'hadoù evit embann al levrioù abaoe ma voe bet krouet [[Skol-Uhel ar Vro]] e 1982. An arc'hant foran-se a oa hini strollegezhioù Breizh ha hini ar Stad. Departamant [[Penn-ar-Bed]] a skore embann an embann evit ar yaouankiz dre ma klaske ober traoù evit ar skolajidi hag ar skolidi divyezhek, met ne voe ket kinniget levrioù yaouankiz gant ''Al Liamm''. Pa voe trec'h unaniezh an tu kleiz e dilennadeg ar Rannvro e 2004 e kreskas ar skoazelloù evit al levrioù brezhonek ken e kreskas niver al levrioù embannet gant ''Al Liamm'' ivez evit mont da 5 pe 6 levr bep bloaz, ha 10 e 2010. == Gwerzhañ == === Gwerzh war-eeun === E-pad an dek bloavezh kentañ e voe lakaet e-barzh gelaouenn ur chomlec'h evit urzhiañ levrioù, hini Pêr Bodenan, hag eñ o chom en [[An Erge Vihan|Erge-Vihan]], tost da Gemper. Er [[bloavezhioù 1960]] ha [[bloavezhioù 1970|1970]] e veze meneget hini [[Janed Queillé]], e [[Gwengamp]], e-barzh al liketennoù (sterniet pe get) ma veze roet keloù diwar-benn embannadenn pep levr enno. Ur c'hont-post arbennik e voe displeget. E 1994 e voe erlec'hiet chomlec'h Ronan Huon ouzh hini Janed Queillé, hep niverenn kont-post. D'ar mare-se e veze dispaket levrioù ''Al Liamm'' gant re ''Skrid ha Skeudenn'' ha re ''Skridoù Breizh'' e lec'hioù ma yae stourmerien evit adsevel Breizh (kampoù hañv, festoù, emvodoù politikel hag all). Tud a-youl-vat a brene un nebeud levrioù evit o gwerzhañ d'o c'heneiled dre stalioùgoù dibad. Pa voe savet [[Diffusion Breizh]] e voe dasparzhet gwelloc'h levrioù ''Al Liamm'' el levrdioù, hag e teuas an embannerezh brezhoneg er-maez eus an deñvalijenn. E 1994 koulskoude ez eo meneget e diwezh ar gelaouenn n'eus bet kavet nemet 8 levrdi e Breizh a ginnig levrioù brezhonek nevez (tri eus ar chadenn [[Ar Bed Keltiek (stalioù)|Ar Bed keltiek]], tri eus [[Coop Breizh]] ha daou all e Gwengamp ha Lannuon). N'eus bet kemm ebet keit an hanter-kant vloaz da c'houde, pa embanne Tudual Huon e 2022 : « Dek stal a zo d'ar muiañ e Breizh e-lec'h ma kaver (levrioù Al Liamm) »<ref>''Bremañ'', niv. 444, Kerzu 2022-Genver 2023, p. 6.</ref> === Bruderezh hag herouezañ === Pa ne oa ket ur marc'had digor evit al levrioù brezhonek el levrdioù e veze rediet an embannerien a-youl-vat klask prenerien dre ur rouedad tud hag aozadurioù. Dastum ha renkañ chomlec'hioù an dud kar-o-yezh a voe unan eus al labourioù a c'heller fiziout en un den ha n'eo ket ret kejañ outañ alies-kenañ. Hervez Pêr ar Bihan e voe graet gant Andrev Latimier (bet er skipailh adalek 1948 betek 1998), a vevas an darn vuiañ eus e vuhez e Rannvro Pariz<ref>''Al Liamm'', niv. 310, 1998, p. 403.</ref>. Evel-se e veze posubl kas follennoù-bruderezh evit broudañ an danvez-lennerien da rakprenañ pe da brenañ al levrioù dre hanterouriezh Janed Queillé, kenwerzherez o werzhañ botoù e Gwengamp. Ouzhpenn da bajennoù brudañ war golo 3 ar gelaouenn e veze silet aperennigoù gant chomlec'h Ronan Huon warno er gelaouenn hag el levrioù. Pelloc'h e voe karget [[Erwan Tranwouez]] d'ober war-dro fichennaoueg ar goumananterien hag ar brenerien. Ne c'helle ket an embannerien vrezhonek, ken izel o gwerzhañ, goprañ dud a vicher evit an herouezañ evel an tiez-embann gallek a vent vras hag a engorf un departamant « ''diffusion' » ha ne ra ket gant ar bruderezh ez-reol<ref>Kas kelou d'ar mediaoù, d'al levrdioù ha d'al levraouegoù, aozañ abadennoù skingomz ha skinwel, ha tuta evit mont war ar poentoù-gwerzhañ pennañ e vez o c'hefridioù.</ref>. Alies e klemm an embannerien, n'eus ket trawalc'h a vruderezh evit ma vefe kaset keloù war an nevezenti. == Embannadennoù hervez ar bloaz == ;Brezhoneg * 1948 ** Roparz Hemon, ''Ar c'horf dindan treid ma zad-kozh'', 66 p. Embannadurioù Douar ar Yaouankiz<ref>Embann a reas skipailh ar gelaouenn ''Al Liamm-Tir na nÓg'' ur levrig dindan anv Douar ar Yaouankiz, troidigezh an dro-lavar iwerzhoneg Tir na nÓg hag un eil levrig dindan anv ar gelaouenn ''Al Liamm''.</ref>.Dastumad ''Brezhoneg eeun, 1''. Romant polis ha levr yaouankiz ** Roparz Hemon, ''Gaovan hag an den gwer,'' 48 p. Embannadurioù Douar ar Yaouankiz. Dastumad ''Brezhoneg eeun, 2''. Diwar ur varzhoneg saoznek savet er 14vet kantved. Levr yaouankiz. * 1950 ** [[Jarl Priel]], ''[[Ar spontailh]]'' : pezh-c'hoari e 3 arvest, 3 skeudenn gant Koroller, Arelli ha Ralph Soupault, 176 p. C'hoariva. ** Theodor Storm, ''[[Aquis submersus]]'', troet diwar ar germaneg [sic] / alamaneg ha kinniget Pêr Denez, 74 p. Romant. ** Tangi Malmanche, ''An Antekrist, Tri arvest gant ur ragarvest'', 84 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 300 skouerenn niverennet war baper [[leuegen]] alfa. Anv an embanner : Al Liamm-Tir-na n-Og. Adembannet gant [[Aber (embannadurioù)|Aber]] e 2013. C'hoariva. * 1952 ** Jarl Priel, ''[[Kleñved an Togn]]'', 32 p. Anv an embanner : ''Al Liamm-Tir na n-Og''. C'hoariva. * 1953 ** ''Barzhaz : kant barzhoneg berr 1350-1953'', kentskrid ''Hent hor barzhoniezh'' gant Pêr Denez, 151 p. Notennoù war an oberourien. Moulladennoù niverennet : 20 skouerenn war baper leuegen neud disi Outhenin-Chalandre ha 480 war baper alfa Navarre. Anv an embanner : Al Liamm-Tir na n-Og. [[Antologiezh]] barzhonegoù. ** [[Jakez Konan]], ''Ali-Baba hag an daou-ugent laer'', 40 p. Anv an embanner : ''Al Liamm-Tir na n-Og''. Levr yaouankiz. ** [[Korantin Riou]], ''Ar Mabinogion evit ar vugale'', 15 p. Dastumad "Levrioù ar vugale". * 1954 ** Jarl Priel, ''Ma zammig buhez. 1'', 193 p. Emvuhezskrid. Geriaoueg ar gerioù tregeriat rik. Adembannet e 2022 gant An Alarc'h Embannadurioù asamblez gant an div lodenn all eus an heuliad ''Ma zammig buhez''. Emvuhezskrid. ** Abeozen, ''Bisouzig, kazh an tevenn'', 37 p. Levr yaouankiz. ** Jakez Riou, ''Barzhonegoù'', 20 p. Barzhonegoù. * 1955 ** Jarl Priel, ''Ma zammig buhez. 2, Va buhez e Rusia'', 190 p. Geriaoueg ar gerioù tregeriat rik. Adembannet e 2022 gant An Alarc'h Embannadurioù asamblez gant an div loden all eus an heuliad ''Ma zammig buhez''. Emvuhezskrid. ** ''Lenn a ran'' (evit bugale Vreizh), 24 p. ** [[Hans Christian Andersen]], ''Merc'hig ar Rozenn'', , skeudennoù gant Frañseza J. Bertier, 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 1. ** [[Charles Perrault]], ''Paotr e varv glas'', Skeudennoù gant J.-M. Rabec, 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 2. Titl orin : ''Barbe bleue''. ** [[Arzel Even]], ''Barzhonegoù'', 128 p. Barzhonegoù. ** Ronan Huon, ''Evidon ma-unan : barzhonegoù 1944-1955'', 121 p. Barzhonegoù. ** [[Gwilherm Berthou-Kerverzhiou|Kerverzhiou]], ''Barzhonegoù'', 128 p. Barzhonegoù. * 1956 ** Roparz Hemon, ''An ti a drizek siminal'', p. Brezhoneg eeun. Romant polis. ** [[Daniel Defoe]], ''Robinson Kruzo'', skeudennou gant M. Cochard, 24 p. Rummad Levrioù ar vugale, 3. Titl orin : ''Robinson Crusoe''. ** Jacob & Wilhelm Grimm, ''Ar c'hemener bihan kalonek'', skeudennoù gant M. Cochard, 14 f. Dastumad ''Levrioù ar vugale'', 4. Titl orin : ''Das tapfere Schneiderlein''. ** Chouchanick, ''Istor ar poñsin melen'', skeudennet gant Luce Lagarde, 24 p.Dastumad ''Levrioù ar vugal''e, 5 * 1957 ** [[Jakez Riou]], ''[[Geotenn ar Werc'hez ha danevelloù all]]'', 116 p. Moulladennoù a-ziforc'h niverennet : 40 skouerenn war baper leuegen neud disi Rives ha 60 war baper alfa Rives. Danevelloù. ** Abeozen, ''Istor lennegezh vrezhonek an amzer-vremañ'', ur ger a-raok, gant Ronan Huon, 253 p. Moulladennoù a-ziforc'h niverennet war baper Rives ha war Alfa. Istor al [[Lennegezh vrezhonek]]. ** Jarl Priel, ''Ma zammig buhez. 3, Amañ hag ahont'', 290 p. Geriaoueg ar gerioù tregeriat rik. Moulladennoù a-ziforc'h niverennet : 30 skouerenn war paper leuegen neud disi Rives ha 50 war baper alfa Mousse. Adembannet e 2022 gant An Alarc'h Embannadurioù asamblez gant an div lodenn all eus an heuliad ''Ma zammig buhez''. Emvuhezskrid. ** Charles Perrault, ''Ar Goantenn e koad ar c'housk'', 24 p.Dastumad Levrioù ar vugale, 6. Titl orin : ''La Belle au bois dormant''. ** Charles Perrault, ''Ar c'hazh gant heuziou ler'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 7. Titl orin : Le Chat botté. ** Charles Perrault, ''Luduennig'', 24 p. D astumad Levrioù ar vugale, 8. Titl orin : ''Cendrillon''. ** Charles Perrault, ''Kabellig Ruz'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 9. Titl orin : ''Le Petit Chaperon rouge''. ** Jacob & Wilhelm Grimm, ''Gwenn-erc'h hag ar seizh korrig'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 10. Titl orin : Schneewittchen. * 1958 **[[Zavier Langleiz|Langleiz]], ''Tristan hag Izold'', 25 skeudenn koadengravet gant an oberour, 200 p. Moulladennoù a-ziforc'h : 25 skouerenn war baper neud disi eus an dibab merket A betek Z, 50 skouerenn niverennet war baper neud disi eus an dibab, 75 skouerenn niverennet war baper offset kaer ha 400 niverennet war baper tev, hep niverenn. [[Levr kaer]] arz. ** [[Arzel Even]], ''Istor ar yezhou keltiek''... 1, X-263 p. Liesskrivet. War ar golo ''Hor Yezh''. Yezhoniezh. * 1959 ** Jarl Priel, ''[[An teirgwern Pembroke]]'', skeudennet gant [[Yvonne Jean-Haffen]], 215 p. Roll ar gerioù micher. Troididigezh ''Le trois-mât errant'', Éditions Les Portiques, 1931, gant Jarl Priel ha troet gantañ. Romant mor. ** Frañseza J. Bertier, ''Kistinenn'', 12 f. Dastumad Levrioù ar vugale, 11. ** ''Gwennig ha Gwenola'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 12. ** Jarl Priel, ''Kontadennoù a-vremañ'', 100 p. * 1961 ** [[Jean de La Fontaine]], [[Paotr Treoure|Augustin Conq]], Yeun Ar Gow, ''Mojennoù'', 24 p. Dastumad Levrioù evit ar vugale, 13. ** Charles Perrault, ''Kroc'hen Azen'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 14. ** Jacob & Wilhelm Grimm, ''Ar c'havr hag he givri bihan'', troet gant Frañsez Kervella, 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 15. ** Roparz Hemon, ''Mari Vorgan'', 166 p. Moulladennoù a-ziforc'h : 20 skouerenn war baper-lin Montgolfier A betek Z, 30 skouerenn niverennet war baper Lafuma. Romant dre lizhiri. ** Maodez Glanndour, ''Istor ar Mabig Jezuz'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 16. ** Jacob & Wilhelm Grimm, ''Rozenn-wenn ha Rozenn-ruz'', 24 p. Dastumad Levrioù evit ar vugale, 17. Titl orin : ''Schneeweisschen und Rosenrot''. ** Charles Deulin & Albert Minot, ''Pêrig hag ar briñsez'', 12 f. Dastumad ''Levrioù evit ar vugale'', 18. ** Hans Christian Andersen, ''An eostig'', troet gant Roparz Hemon, 24 p. Dastumad ''Levrioù evit ar vugale'', 19. ** Mixi-Bérel, ''Bleiz noz Nedeleg : kontadenn eus Bro-Ganada'', 24 p. Dastumad ''Levrioù evit ar vugale'', 20. ** Gwion Rolland, ''An tri porc'hell roz'', 12 f. Dastumad ''Levrioù evit ar vugale'',, 21. ** ''Ar Roue ha Meudig e vab'', 62 p. Dastumad ''Levrioù evit ar vugale''. Levr yaouankiz. ** Abeozen, ''Damskeud eus hol lennegezh kozh''. Istor al lennegezh brezhonek. ** [[Marianna Abgrall]], ''Gwinizh hepken'', kentskrid gant Zavier Langleiz, koadengravadurioù gant [[Xavier Haas]], 76 p. Barzhonegoù. * 1963 ** Jacob & Wilhelm Grimm, ''Ar pevar soner'', 24 p. Dastumad ''Levrioù evit ar vugale'', 22. ** Jacob & Wilhelm Grimm, ''An ti bara-mel'', 24 p. Dastumad ''Levrioù evit ar vugale'', 23. ** Jacob & Wilhelm Grimm, ''An tri ourz'', 12 f. Dastumad ''Levrioù evit ar vugale'', 24. * 1964 ** Yeun ar Gow, ''[[Abrobin]]'', 166 p. Diverradur [[Robinson Crusoe]] gant [[Daniel Defoe|Daniel Defoë]], daou goadengravadur gant J. J. Sévellec. 20 skouerenn war baper Rives ha 50 war baper lafuma Rives. Romant. ** Roparz Hemon, ''[[Diamantoù Keroulaz]]'', 263 p. Romant polis. * 1965 ** [[Frañsez Kervella]], ''[[Diazezoù ar sevel gwerzioù]]'', 72 p. Barzhoniezh. * 1966 ** Ronan Huon, ''[[An irin glas]]'', 202 p. Moulladennoù a-ziforc'h niverennet : 50 skouerenn war paper leuegen neud disi Arches ha 30 war baper neud disi Johannot. 13 danevell. ** ''Ar c'hi kalonek'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 25. **''Perig ar Meud'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 26. ** Pêr Denez, ''Alanig al louarn'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 27. * 1967 ** Roparz Hemon, ''Barzhonegoù'', 142 p. Dastumadenn glok barzhonegoù Roparz Hemon. Moulladenn a ziforc'h : 200 skouerenn war baper kaer Johannot. Barzhonegoù. * 1969 ** [[Reun Menez Keldreg]], ''Merc'hed'', 98 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 50 skouerenn war baper leuegen neud disi Johannot. 2 danevell. ** ''Ar Bibl Santel, 1. An Testament nevez : Ar Pevar aviel'', troidigezh dindan renerezh Maodez Glanndour, 270 p. Moulladenn war baper bibl. Relijion. * 1970 ** Fañch an Uhel, ''Gwerzioù kozh Breiz''h, dibab kempennet gant Pêr Denez, [[Anna ar Beg]] ha Morwenna Denez, kentskrid gant Pêr Denez, 115 p. Rummad ''Studi ha Dudi''. ** Youenn Drezen, ''An dour en dro d'an inizi'', eil embannadur goude hini ''Gwalarn'', 1932, 78 p. Romant. ** Roparz Hemon, ''Ho kervel a rin en noz'', 258 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 50 skouerenn war baper Lafuma. 35 danevell. * 1971 ** Youenn Drezen, ''Sizhun ar Breur Arturo'', 86 p. Dastumad ''Studi ha dudi''. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 50 skouerenn war baper Condat diwar 1000 en holl. Heñvel ouzh moulladur ar gelaouenn ''Al Liamm'', nn 14, 1949. Romant. ** Roparz Hemon, ''War ribl an hent'', 290 p. 15 danevell. ** Roparz Hemon, ''Tangi Kerviler'', 290 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 30 skouerenn war baper Johannot. Romant. ** ''Ar Bibl Santel, 2. An Testamant Nevez, Oberoù an ebestel, Al Lizheroù, An Diskuliadur''. Troidigezh dindan renerezh Maodez Glanndour, 623 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper bibl. Relijion. * 1972 ** Roparz Hemon, ''Ur Breizhad oc'h adkavout Breizh'', 252 p. Teskad pennadoù skrivet evit [[Breiz Atao]] pe [[Gwalarn (kelaouenn)|Gwalarn]] etre 1923 ha 1929 hag embannet gant Gwalarn e 1931. ** Youenn Drezen, ''Skol-louarn Veig Trebern hag e "frai" Paotr-tev''. 1, kinnig[où] gant Ronan Huon ha [[Pêr-Jakez Heliaz|Per-Jakez Helias]], 182 p. Moulet ez eus bet 1500 skouerenn, en o zouez 70 war baper kaer lafuma niverennet. Romant. * 1973 ** Youenn Drezen, ''Skol-louarn Veig Trebern hag e "frai" Paotr-tev''. 2, 171 p. Moulet ez eus bet… 1500 skouerenn, en o zouez 70 war baper kaer lafuma niverennet. Romant. ** Anjela Duval, ''Kan an douar'', 182 p. Barzhonegoù. ** Tangi Malmanche, ''An intañvez Arzhur'', drama e pevar arvest, 120 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper Johannot. C'hoariva * 1974 ** Youenn Drezen, ''Skol-louarn Veig Trebern hag e "frai" Paotr-tev'', 3, 171 p. Romant. ** ''Ar Bibl Santel, 3. Ar Psalmoù'', troidigezh gant Maodez Glanndour, 224 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper bibl. Relijion. ** Tangi Malmanche, ''Gwreg an toer. Marvailh an ene naonek'', 84 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper Romana. C'hoariva. * 1975 ** ''Romant ar roue Arzhur. 1, Marzhin'', lizherennoù treset ha skrid gant Langleiz, rakskrid [[Vefa de Bellaing]], 191 p. Levrlennadur. p. 189-190. ** [[Youenn Olier]], ''An deiz-ha-bloaz'', 180 p. 50 war baper kaer Romana. 14 danevell.. ** Jarl Priel, ''Va zammig buhez, 1'', 193 p. Roll gerioù tregeriat rik. Eil mouladur. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer Ingres. Adembannet e 2022 gant An Alarc'h Embannadurioù asamblez gant an div loden all eus an heuliad ''Ma zammig buhez''. Emvuhezskrid. ** Tangi Malmanche, ''[[Gurvan ar marc'heg estrañjour]]'', 140 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper Arches. C'hoariva. ** [[Tudual Huon|Tudy]], ''Fri Korloko'', 40 p. Bannoù-treset. ** Roparz Hemon, ''Mari Vorgan’', 166 p. Eil embannadur. Romant. * 1976 ** Tangi Malmanche, ''[[Ar Baganiz]]'', pezh-c'hoari e tri arvest, 132 p. C'hoariva. ** Ronan Huon, ''[[Evidon va-unan]] : barzhonegoú 1944-1961'', kentskrid gant Maodez Glanndour, 118 p. Eil embannadur kresket. Barzhonegoù. ** Frañsez Kervella, ''Yezhadur bras ar brezhoneg'', XII-499 p. Gevellun embannadur Skridoù Breizh, 1947. Yezhoniezh. ** [[Aleksandr Soljenitsyn]], ''[[Ti Vatriona]]'', lakaet e brezhoneg gant [[Ernest ar Barzhig]] (titl orin ''Matrenin dvor''), 79 p. Romant. ** Anne Pierjean, ''Ar c'hazh bihan penn-skanv'', skeudennoù gant G. Viannini, brezhoneg gant Riwal Huon, 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 1. ** Chouchanick, ''Istor ar poñsin melen'', skeudennet gant Luce Lagarde, troet gant Tudual Huon, 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 2. Eil embannadur adwelet. ** Kenan Kongar (Frañsez Kervella), ''An Nadozig vurzhudus'', 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 3. ** [[Charles Perrault]], ''Kroc'hen azen'', troet gant Riwal Huon, 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 4. * 1977 ** Youenn Drezen, ''[[Itron Varia Garmez]]'', skeudennoù gant [[Reun Kreston|R. Y. Creston]], kentskrid gant Roparz Hemon, 321 p. Geriaoueg. Eil embannadur diwar hini Skrid ha Skeudenn e 1941. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 100 skouerenn war baper ridennet. Romant. ** [[Lan Inizan]], ''[[Emgann Kergidu (romant)|Emgann Kergidu]] ha traoù-all c'hoarvezet e Breizh-Izel e-pad Dispac'h 1793'', Levrenn I ha II, kentskrid gant Ronan Huon, kempennet evit an embann ha modernaet ar yezh gant Yann-Erwan Abalan, 237 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 100 skouerenn war baper kaer c'hwezet arvelen. ** Strollad ar Vro Bagan, ''Ma c'helljen-me kanañ laouen'', 35 p. C'hoariva. ** [[Goulven Jacq]], ''Pinvidigezh ar paour'', 161 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer Ingres. Emvuhezskrid. * 1978 ** [[Yeun ar Gow]], ''[[E skeud Tour Bras Sant Jermen]]'', 256 p. Eil embannadur. 2500 skouerenn goude embannadur kentañ 600 skouerenn e 1955 gant an oberour e-unan. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer arvelen Arjomari-Prioux. Emvuhezskrid. ** Maodez Glanndour, ''Vijelez an Deiz diwezhañ'', 18 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper kaer Arches. Danevelloù. ** Hans Christian Andersen, ''An houadig divalav'', skeudennet gant Luce Lagarde , troet gant Riwal Huon, 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 5. ** Hans Christian Andersen, ''Rouanez an Erc'h'', troet gant Riwal Huon. 24 p. Dastumad Levrioù ar vugale, 6. * 1979 ** Roparz Hemon, ''Yezhadur berr ar brezhoneg'', 128 p. Yezhoniezh. ** Pêr Denez, ''[[Glas evel daoulagad c'hlas na oant ket ma re]]'', 102 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer Ingres. Romant. ** Pêr Denez, ''Diougan Gwenc'hlan'', 140 p. Romant. ** Tudual Huon, ''Ar chalboter huñvreoù'', 133 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer c'hwezet arvelen. 8 danevell. ** [[Madalen Saint-Gal de Pons|Benead]], ''Gwiadenn ar vuhez'', 34 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper Romana. Barzhonegoù. * 1980 ** Ronan Huon, ''Ur vouezh er vorenn'', 194 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper roudennet Arches. 9 danevell. ** [[Goulc'han Kervella]], ''Ar Chase'', 117 p. Gerioù ha troioù-lavar. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer. ** [[Yann-Vari Kerwerc'hez]], ''En ur rambreal'', 247 p. Eil embannadur adwelet gant [[Yann-Erwan Abalan]] hag ur strollad tud goude hini [[Skridoù Breizh]] e 1943. Romant polis ** [[Jakez Konan]], [[Lannevern e kañv ha danevelloù all]], 221 p. Danevelloù. ** [[Jozef Abask|Didrouz]], ''Truez va Doue'', 228 p. 11 danevell. Moulladenn a-ziforc'h war baper Romana. Priz Langleiz 1990. ** [[Pêr ar Bihan|Pêr Diolier]], ''Ar veaj-se ur wech e oa'', 86 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper kaer Ingres. Barzhonegoù. * 1981 ** [[Reun ar C'halan]], ''Levr ar blanedenn'', 137 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 60 skouerenn war baper Ingres. Barzhonegoù. ** Youenn Olier, ''E penn an hent'', 190 p. Gerioù dibaot. Eil embannadur goude emembannadur 1964<ref>Er [[raklavar]] e skriv an oberour ez eo bet savet ar skrid etre 1956 ha 1962.</ref> e stumm ur c'haier liesskrivet. Romant. ** [[Jakez Konan]], ''Ur marc'hadour a Vontroulez'', 99 p. Roll-gerioù. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 50 skouerenn war baper Arches. ** ''Ar Bibl santel. 4, Izaia'', troidigezh gant Maodez Glanndour, 156 p. Relijion. Moulladenn war baper bibl. * 1982 ** [[Per Roy|Herve Herri]], ''Evel-se e oamp'', 221 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper ivoire roudennet. Emvuhezskrid. ** [[Frañsez Kervella|Kenan Kongar]], ''Barzhonegoù'', 159 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper Ingres. Barzhonegoù. ** Anjela Duval, ''Traoñ an Dour'', 144 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper Johannot. Adembannadur 2599 skouerenn. Barzhonegoù. * 1983 ** [[Jef Philippe]], ''En tu-mañ d'an Ifern'', 161 p. Geriaoueg. ISBN2-7368-0000-1. 10 danevell. ** Maodez Glanndour, ''Va levrig skeudennoù'', 54 p. Barzhonegoù. * 1984 ** Yann Gerven, ''[[Brestiz o Vreskenn|Brestiz o vreskenn]]'', 91 p. ISBN2-7368-0086-4. Romant-polis. ** Roparz Hemon, ''An tri boulomig kalon aour'', 203 p. ISBN2-7368-0004-4. 26 danevell evit ar vugale. * 1985 ** Goulc'han Kervella, ''[[René Théophile Hyacinthe Laenneg|Laeneg]], medisin'', 206 p. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer. ISBN2-7368-0010-9. Buhezskrid. ** Fañch an Uhel, ''Kontadennoù ar Bobl'', 2, 254 p. ISBN2-7368-0013-3. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer. Kontadennoù bobl. ** Maodez Glanndour, ''Komzoù bev'', 1985, 194 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper Spinnaker. ISBN2-7368-0012-5. Adembannadur eus Skridoù Breizh, 1949. Barzhonegoù. ** Maodez Glanndour, ''Telennganoù'', 87 p. ISBN2-7368-0009-5. Barzhonegoù. ** Reun ar C'halan, ''Klemmgan Breizh'', 80 p. ISBN2-7368-0011-7. Barzhonegoù. * 1986 ** Jakez Konan, ''Kenavo, Amerika''. 166 p. Gerioù ne gaver ket er geriadurioù. Moulladennoù a-ziforc'h niverennet : 50 skouerenn war baper roudennet. Romant. ** Yann Gerven, ''[[Brestiz o Vreskenn]]'', 122 p. ISBN 2-7368-0017-6. Romant polis. * 1987 ** Maodez Glanndour, ''Kregin-mor'', 251 p. ISBN2-7368-0019-2. ** Abeozen, ''Bisousig kazh an Tevenn''; skeudennoù gant Tudual Huon, 120 p. Kenembann gant An Here. ISBN 0298-5683, 3, 4. Levr yaouankiz. * 1988 ** Fañch an Uhel, ''Kontadennoù ar Bobl'', 3, 224 p. ISBN2-7368-0021-4. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer. Kontadennoù bobl. ** Lukian Tangi, ''Pêr, Jakez, Yann hag ar re all'', 166 p. ISBN2-7368-0022-2. 8 danevell. Priz Langleiz 1987. * 1989 ** Abeozen, ''Argantael'', golo e liv gant Tudual Huon, 77 p. ISBN2-7368-0025-7. Romant. ** Fañch an Uhel, ''Kontadennoù ar Bobl'', 4, 112 p. ISBN2-7368-0023-0. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 70 skouerenn war baper kaer. Kontadennoù bobl. ** Goulc'han Kervella, Lara, 223 p. Moulladenn a-ziforc'h war baper Romana. Danevelloù.yè * 1990 ** Youenn Drezen, ''Sizun ar Breur Arturo'', 86 p. Golo e liv gant [[Tudual Huon]]. ISBN2-7368-OO29-X. Moulladenn heñvel ouzh hini 1970 gant lizherennoù fonnuzhoc'h. Romant. ** Tad Medar, ''Istorioù beleien'', 191 p. ISBN2-7368-0027-3. Fent. ** Yann Gerven, ''Bouklet ha minellet'', 200 p. ISBN2-7368-0028-1. Romant. * 1991 ** Maodez Glanndour, ''Dre inizi ar bed keltiek'', 231 p. ISBN2-7368-0031-1. Yezhoniezh ** Roparz Hemon, ''Barzhonegoù'', 142 p. 3de moulladur. Moulladenn a-ziforc'h niverennet : 50 skouerenn war baper kaer ivoire. Barzhonegoù. * 1992 ** [[Lukian Raoul]], ''Geriadur ar skrivagnerien hag ar yezhourien aet da anaon a-raok miz Meurzh 1992'', 432 p . Roll an oberourien hag an [[arallanv]]ioù. ISBN2-7368-0034-6 * 1993 ** [[Frañsez Kervella]], ''Skridoù Frañsez Kervellla'' dastumet ha kinniget gant Pêr Denez. 216 p. ISBN2-7368-0038-9. Skridoù liesseurt. * 1994 ** [[Kristol Goulm]], ''Levr bourzh ar veaj kentañ, Levrenn gentañ 3 a viz Eost 1492 - 5 a viz Kerzu 1492'', kinniget ha troet diwar an destenn orin [[kastilhaneg|kastilhanek]] gant Filip Oillo, 219 p. ISBN2-7368-0039-7. Deizlevr mor. ** Goulc'han Kervella, ''Brezel ar rigadell'', 203 p. ISBN2-7368-0041-9. Romant. ** Loeiz Herrieu, ''Kammdro an Ankoù'', kempennet ha lakaet e peurunvan gant [[François Louis]] get sikour Gwenael ha [[Meriadeg Herrieu]], Herve Huon, [[Daniel Carré|Daniel Kare]], [[Martial Ménard]], [[Frañsez Favereau]], ha [[Daniel Doujet]], 317 p. Gerioù nebeut anavet. Eil embannadur adwelet eus an embannadur 1974 e doare-skrivañ gwenedek. ISBN2-7368-0043-5. [[Kenskriverezh]] brezel. ** Fañch an Uhel, ''Kontadennoù ar bobl. 5'', prientet evit an embann gant [[Divi Kervella|Divy Kervella]] ; rakskrid gant Per Denez, 185 p. Levrlennadur p. 177-185. {{ISBN|2736800427}}. Kontadennoù pobl. * 1995 ** Yann Gerven, ''Plac'hedigoù o ler rouz,''. Danevelloù 1, 303 p. ISBN2-7368-0047-8. 16 danevell. ** Yann Gerven, ''Ifern yen ha merc'hed klouar''. Danevelloù 2, 304 p. ISBN2-7368-048-6. Danevelloù. * 1996 ** Filip Oillo, ''Blaz an Holen'', 224 p. Romant. Priz Langleiz 1995. * 1997 ** [[Youenn Gwernig]], ''Un dornad plu = A handful of feathers'', 1997, 208 p. ISBN2-7368-0050-8. Testennoù brezhoneg-saozneg kenstur. * 1998 ** Yeun ar Gow, ''Kontadennoù Kernev. 1'', 192 p. ISBN2-7368-0054-0. 14 kontadenn bobl. ** Roparz Hemon, ''Eñvorennoù'', 158 p. 14 luc'hskeudenn. Emvuhezskrid. * 1999 ** Goulc'han Kervella, ''E vrennigenn zivezhañ'', 176 p. 10 danevell. ** Yeun ar Gow, ''Kontadennoù Kernev. 2'', 198 p. ISBN2-7368-0055-9. 9 kontadenn bobl. * 2000 ** [[Loeiz Bihanig]], ''Gant avel ar vuhez'', 157 p. Emvuhezskrid. ** Anjela Duval, ''Oberenn glok'', renet gant [[Ronan Koadig]], prientet an embann gant [[Corinne ar Mero]], testennoù renket gant [[Jelvestr Jardin]], 1281 p.-XLVIII p. Pennadoù brezhonek ha gallek. Levrlennadur p. 1241-1253. Notennoù levrlennadur. Meneger. ISBN 2-9512668-1-2. Kenembann gant [[Mignoned Anjela Duval]], An Here, Hor Yezh. Levr a vent bras war baper cheuc'h. 1 000 skouerenn a zo bet moullet. Barzhonegoù. * 2001 ** Filip Oillo, ''Blaz an Holenn'', 224 p. Eil embannadur. Romant. * 2002 ** A-stroll, ''Danevelloù divyezhek : nouvelles bilingues'', 284 p. ISBN2-86843-227-1. Kenembann gant An Here. Eil emmbannadur divanket. 8 danevell. ** Goulc'han Kervella, ''Lara'', 215 p. Kenembann gant An Here. 13 danevell. ** Jarl Priel, ''An teirgwern Pembroke'', 255 p. ISBN2-86843-258-1. Kenembann gant An Here. Tennet ez eus bet 1000 skouerenn. Romant mor. * 2003-2004 : embannadenn ebet. * 2005 ** Daniel Defoe, ''[[Robinson Crusoe]]'', brezhoneg gant Yeun Ar Gow, 156 p. Geriaoueg. ISBN2-7368-0060-5. Romant. ** Garmenig Ihuellou, ''Argantael ha tro Breizh'', 208 p. ISBN2-7368-0059-1. Romant. * 2006 ** [[Évelyne Brisou-Pellen]], ''Ar pemp skoed a Vreizh'', brezhoneg gant [[Mark Kerrain]], skeudennaouet gant Filip Motais, 224 p. ISBN2-7368-0064-8. Romant yaouankiz. [[Priz Langleiz]] 2004 ** [[Robert Louis Stevenson]], ''[[Enez an Teñzor|Enez an teñzor]]'', brezhoneg Yeun ar Gow, skeudennaouet gant Tudual Huon, 207 p. ISBN2-7368-0051-6. Romant. ** Donnachadh Mac Dhomhnaill, ''Ur brezelour e oan (bha mi n'am fhear-cogaidh)'' lakaet e brezhoneg gant [[Mikael Madeg]], 2006, 391 p. ISBN2-7368-0065-6. Emvuhezskrid. * 2007 ** Maguy Kerizit, ''Rederig-e-galon-noazh'', 110 p. ISBN2-7368-0068-0. Romant. ** Ronan Huon, ''Danevelloù'', 282 p. ISBN978-2-7368-0069-7. Danevelloù. ** [[Yann Bijer]], ''Avel gornôg'', 454 p. Geriadurig. ISBN978-2-7368-0067-3. Romant istorel. Priz Langleiz 2006 (merket war ar bajenn ditl). ** Yann Gerven, ''Tonkad kriz Tom Bruise'', 87 p. ISBN978-2-7368-0071-0. Romant polis. ** Tugdual Kalvez, ''War barlenn an amzer'', rakskrid gant [[Aline Gleoneg]], 83 p. ISBN978-2-7368-0070-3. Barzhonegoù. * 2008 ** Herve ar Gall, ''Koulz ar c'hastrilhez'', 230 p. ISBN978-2-7368-0073-4. Romant. ** Goulc'han Kervella, ''Aada ha Narki. 1'', 63 p. ISBN978-2-7368-0072-7. * 2009 ** Herve Gouedard, ''Liñvadenn Kastellodren ha danevelloù all'', 393 p. ISBN978-2-7368-075-8. 14 danevell. Priz Sten Kidna-Le long cours du Bono 2010. ** [[David ar Gall]], ''Hent Arkadius,'' 171 p. ISBN978-2-7368-0076-5. 21 danevell. ** Yann Gerven, ''Cheeseburger ha yod silet'', 368 p. ISBN: 978-2-7368-0074-1. Danevelloù. ** Reun ar C'halan, ''A-bell hag a-dost'', 364 p. ISBN978-2-7368-0077-2. 20 danevell. ** Erwan Hupel, ''Barzhaz an naon du'', 32 p. ISBN978-2-7368-0078-9. Bannoù-treset. * 2010 ** [[Riwal Huon]], ''Ar marc'h glas''. 171 p. ISBN978-2-7368-0080-2. Romant. ** [[Herve Bihan]], ''Traou kouer'', tresadennoù gant Mael Verot, 146 p. ISBN978-2-7368-0079-6. 18 danevell. ** Herve Gouedard, ''Kergelenn, alouber an dremmwel'', 129 p. ISBN978-2-7368-0081-9. Romant. ** Céline Soun, Gisel Sparza, Murielle Lorant, ''Al Loar en Islonk'', 32 p. ISBN: 978-2-7368-0082-6. Bannoù-treset teiryezhek brezhoneg, kanjobaleg (Guatemala), spagnoleg. * 2011 ** Yann Bijer, ''Torrebenn!'', 411 p. ISBN978-2-7368-0083-3. Romant istorel. Priz Sten Kidna-Le long cours du Bono 2012. ** Anjela Duval, ''Kan an Douar'', eil embannadur, 182 p. ISBN978-2-7368-0084-0. Barzhonegoù. ** A-stroll, ''Anken'', 75 p. ISBN978-2-7368-0085-7. Staget ganti ur CD enrolladurioù an testennoù warnañ savet gant skoazell ar [[Redadeg]]. 9 danevell gant 9 oberour war dodenn an anken hag ar spont. ** Riwal Huon, ''Ar marc'h glas'', 173 p. ISBNISBN978-2-7368-080-2. Romant. Priz Sten Kidna-Le long cours du Bono 2011 * 2012 ** Yann Gerven, ''Brestiz o vreskenn'', 91 p. ISBN978-2-7368-0086-4. Eil embannadur. Romant polis. ** [[Pierre-Emmanuel Marais]], ''Alje 57'', 90 p. ISBN9788-2-7368-0088-8. Romant. ** Monika Piarden (arallanv a-stroll), ''An avel en ho plev'', savet dre zouarn [[Yann-Charlez Kaodal]], [[Patrick Drean]], Gael Drion ha David ar Gall, 212 p. Romant polis. ** [[Paskal Tabuteau]], ''Lae Izold'', 145 p. ISBN978-2-7368-0089-5. Barzhonegoù. ** Maodez Glanndour, Jakez Konan, [[Yann Gerven|Yvon Gourmelon]], ''Notennoù yezhadur'', 96 p. ISBN978-2-7368-0090-1. Yezhoniezh. ** Goulc'han Kervella, ''Boned glas ar Pagan'', 156 p. ISBN978-2-7368-0091-8. Danevelloù. Prix An Triskell-Saloñs levrioù Gwened. * 2013 ** Herve Gouedard, ''[[Paul Sérusier]], ul livour e Breizh'', 219 p. Levrlennadur. ISBN978-2-7368-0098-7. Romant. ** Erwan Hupel, ''Yudal!'', 130 p. ISBN978-2-7368-0097-0. Romant. ** Yann Bijer, ''Kan ma bro'', 250 p. ISBN: 978-2-7368-0092-5. Barzhonegoù. ** Gerry Mc Donnell, ''Distro : pezh-c'hoari en un arvest'' troet gant Kristian Braz, mouezh Gerry Mc Donnell, 39 p. + 1 CD ISBN 978-2-7368-0096-3. Titl orin : ''Making it home.'' C'hoariva. * 2014 ** Abeozen, ''Dremm an Ankou'', 140 p. Roll gerioù micher ISN978-2-7368-0101-4. 18 danevell brezel. Troet e galleg dindan titl ''Le visage de la Mort'', Association Bretagne 1914-18, 2021. Deizlevr brezel. ** Herve Gouedard, ''A-dreuz ar c'hantvedoù'', 111 p. ISBN978-2-7368-0103-8. Danevelloù istorel. ** Goulc'han Kervella, ''Aada ha Narki. 2, Etrezek an inizi'', 54 p. ISBN978-2-7368-0099-4 ** Jakez Konan, ''Ur marc'hadour a Vontroulez'', Eil embannadur, 90 p. ISBN978-2-7368-0104-5. Romant. * 2015 ** [[Youenn Gwernig]], ''Kleier an trec'h'', 76 p. ISBN978-2-7368-0108-3. 6 danevell. ** [[Alistair MacLeod]], ''Tev ar gwad, tanav an dour'', lakaet e brezhoneg gant Kristian Braz, 295 p. ISBN 978-2-7368-0109-0. Titl orin : ''No great mischief''. Romant. ** [[Jef Gedez]], ''En-dro d'al lenn-vor'', 136 p. ISBN978-2-7368-0095-6. Danevelloù. ** David ar Gall, ''Bara Brith'', 186 p. ISBN978-2-7368-0106-9. Romant. ** Yann Gerven, ''Diskrap e Skrabyar'' , 128 p. ISBN978-2-7368-0110-6. Romant polis. ** [[Pierre-Emmanuel Marais]], ''Divemor'', 128 p. ISBN978-2-7368-0112-0. Romant. ** [[Paskal an Intañv]], ‘'Udora pe afer an ed-du'', 142 p. ISBN978-2-7368-0111-3. Romant skiant-faltazi. ** Riwal Huon, ''Merc'hed gwisket e du'', 58 p. ISBN978-2-7368-0105-2 * 2016 ** Yann Bijer, ''Bar Abba'', 255 p. ISBN978-2-7368-0119-9. Romant. ** [[Homeros]], ''An Ilias'', brezhoneg gant Paskal Tabuteau, 53 p. ISBN978-2-7368-0114-4 ** Goulc'han Kervella, ''Ar roc'h toull livet'', 58 p. ISBN978-2-7368-0115-1. Romant. ** Herve Seubil gKernaoudour, ''Keridwal'', 80 p. ISBN978-2-7368-0116-8. Barzhonegoù. ** Goulc'han Kervella, ''Mari-Vorgan ar glandour'', tresadennoù gant Christophe Babonneau, 109 p. ISBN978-2-7368-0113-7 ** Kristian Braz, ''Rebetiko hag istorioù all'', 143 p. ISBN978-2-7368-0117-5. Danevelloù. * 2017 ** [[Malo Bouëssel du Bourg|Malo Bouessel du Bourg]], ''Du evel an noz liesliv'', 135 p. ISBN978-2-7368-0125-0. 12 danevell. ** Riwal Huon, ''Park Balan'', 169 p. ISBN978-2-7368-0122-9. Romant. 2018 ** Roparz Hemon, ''Gevred ha skridoù diechu all'', aozet ha kinniget gant Erwan Hupel, 146 p. ISBN978-2-7368-0127-4. Testennou diechu a bep seurt. ** [[Yann Guillamot]], ''Straed ar sec'hedien ha koñchennoù all'', skeudennet gant Erwan Corlouer, 92 p. ISBN978-2-7368_0121-2. 14 kontadenn. ** Filip Oillo, ''Blaz an Holen'', 202 p. Romant. 3de embannadur. Priz Langleiz 1995. ** Jan Veldmman, ''Feulster… nann!'', troet gant Goulc'han Kervella, 43 p. ISBN978-2-7368-0124-3. C'hoariva. * 2018 ** [[Erwan Evenou]], ''Bugale milliget ar baradoz kollet'', 196 p. ISBN978-2-7368-0132-8. Romant. ** [[Jerome David Salinger]], ''An diwaller er segaleg'', troet gant Kristian Braz. 262 p. ISBN978-2-7368-0131-1. Titl orin : ''The catcher in the rye''. ** John McGahern, ''Merc'hed war-dro'', brezhoneg gant Kristian Braz, 263 p. ISBN978-2-7368-0135-9. Titl orin : ''Amongst women''. ** [[Jean Le Clerc de la Herverie]], ''Seizh tra da ober'', 146 p. ISBN978-2-7368-0128-1. Priz romant brezhonek Ti-kêr Kemper 2017. Romant. ** [[Erwan Hupel]], ''Penaos dont da vezañ brezhoneger a-vihanik ?'', 88 p. ISBN978-2-7368-0130. Romant. *2019 ** Erwan Hupel, ''chuchumuchu'', 56 p. ISBN978-2-7368-0137-3. Romant. ** Yann Gerven, ''Dre faot Fauré'', 248 p. ISBN978-2-7368-0134-2. Romant. ** Fulup Lannuzel, ''Koroll an dasorc'h'', 216 p. ISBN978-2-7368-0136-6. 9 danevell. ** Yann Bijer, ''Diougan ar Seizh Sant'', 154 p. ISBN978-2-7368-0138-0. Romant polis. ** [[Annie Coz]], ''Lucio E-kreiz K.'', 110 p. ISBN978-2-7368-0133-5: Romant. * 2020 ** [[Loeiza an Duigoù]], ''Rampo'', 46 p. ISBN978-2-7368-0141-0. Romant. ** Yann Guillamot, ''Ar vuhez diamzeriet ha marvailhoù all'', 130 p. ISBN978-2-7368-0142-7. Kontadennoù pobl. 1 pladenn-arc'hant. ** Fulup Lannuzel, ''Kaour ar Barzh, galeour'', 250 p. ISBN978-2-7368-0147-2. Romant. ** [[Jil Penneg]], ''Koktel ar vuhez, 1'', 146 p. ISBN978-2-7368-0140-3. Danevelloù. ** Anjela Duval, ''Traoñ an Dour'', Eil embannadur, 140 p. ISBN978-2-7368-0139-7. Barzhonegoù. ** Fañch an Uhel, ''Kure Brelevenez'', 20 p. ISBN978-2-7368-0150-2. Kontadenn e bannoù-treset gant [[Tudual Huon|Tudu]] embannet e 1980 war [[Yod-Kerc'h]]. ** Erwan Hupel, ''Gisti, tout! : istor blev ar Bretonezed'', 56 p. ISBN 978-2-7368-0148-9. Romant. ** Youenn Drezen, ''Pellgent loc'h Laoual ha danevelloù all'', 134 p. ISBN978-2-7368-0146-5. Danevelloù. ** Kristian Braz, ''Kroashent-tro'', 153 p. ISBN978-2-7368-0143-4. Danevelloù. ** Herve Gouedard, ''Karnedoù un ergerzhour difiñv'', 222 p. Dastumadenn pennadoù embannet gant ''Ya!'' ISBN978-2-7368-0145-8. Danevelloù-beaj. * 2021 ** Filip Oillo, ''Dindan ar bili, an traezh'', 285 p. ISBN978-2-7368-0155-7. Romant. ** [[Jil Penneg]], ''Koktel ar vuhez. 2'', 132 p. ISBN978-2-7368-0149-6. Danevelloù. ** Fulup Lannuzel, ''Pik pe vran'' 130 p. ISBN978-2-7368-0153-3. ** [[Jack Kerouac]], ''War an hent'', brezhoneg gant Kristian Braz, 451 p. ISBN978-2-7368-0154-0. Titl orin : ''On the road''. Romant. ** Jil Penneg, ''Koktel ar vuhez. 3'', 134 p. ISBN978-2-7368-0149-6. Danevelloù. ** [[Jules Verne]], ''An enezenn gevrinus. 1, Peñseidi an oabl'', brezhoneg gant [[Stefan Carpentier]], 289 p. ISBN978-2-7368-0151-9. Titl orin : ''L'île mystérieuse, 1. Les naufragés du ciel''. Romant. ** Herve Gouedard, ''Enez Vriad : un damsell istorel'', 112 p. ISBN978-2-7368-0152-6. Istor lec'hel. * 2022 ** Herve Gouedard, ''Renabl peuzhollek an netraigoù'', 238 p. ISBN978-2-7368-0159-5. Pennadoù a bep seurt. ** Herve Gouedard, ''Marc'hadour livioù'', 68 p. Dastumad Didermen. ISBN978-2-7368-0156-4 ** Jil Penneg, ''Koktel ar vuhez. 3'', 90 p. ISBN978-2-7368-0158-8. Danevelloù. ** Yann-Charlez Kaodal, ''Fulenn'', 187 p. ISBN978-2-7368-0160-1. Romant. ** Youenn Drezen, ''An dour en dro d'an inizi'', [[dourlivadur]]ioù gant Robert Damilot, 80 p. ISBN978-2-7368-0163-2. Moulladenn niverennet 200 skouerenn. Romant. ** Yannig Audran, ''Kan ar mel'', 234 p. ISBN978-2-7368-0157-1. Romant. Priz kentañ ar romantoù a-drugarez da Prizioù FR3. ** Roparz Hemon, ''Mari Vorgan'', 141 p. {{ISBN|9782736801236}}. 3de embannadur. * 2023 ** Goulc'han Kervella, ''Karnak'', 58 p. ISBN978-2-7368-0171-7. Romant. ** Peter Stamm, ''Dremmvro amspis'', troet gant Kristian Bras, 156 p. ISBN978-2-7368-0164-9. Titl orin : ''Ungefähre Landschaft''. Romant. ** Yann Bijer, ''Ar peñsead'', 250 p. ISBN978-2-7368-0166-3. Romant. ** Joan Bodon, ''Ar vein war an hent'', troet diwar an [[okitaneg]] gant [[Joel Donarzh]], 160 p. ISBN978-2-7368-0168-7. Romant. ** Jules Verne, ''An enezenn gevrinus. 2, An den dilezet'', brezhoneg gant Stefan Carpentier, 292 p. ISBN: 978-2-7368-0169-4. Titl orin : ''L'île mystérieuse, 2. L'homme oublié''. ** Herve Gouedard, ''Enez-ar-Gerveur : un damsell istorel'', 166 p. ISBN978-2-7368-0165-6. Istor lec'hel. ** [[Iwan ar Fur]], ''Kañv ha diskañv'', 380 p. ISBN978-2-7368-0170-0. Romant. ** Loeiza an Duigou, ''Tan de’i'', skeudennet gant [[Anna Duval-Guennoc]], 168 p. Dastumad ZH, ISBN978-2-7368-0161-8. Romant. ** Fulup Lannuzel, ''Mall achap! ha danevelloù all'',  218 p. ISBN: 978-2-7368-01-7368-01. 10 danevell. ** Riwal Huon, ''Micha Riou (1993 - ?) & Gwastell ar Rouaned'', 108 p. ISBN978-2-7368-0167-0. 2 danevell. ** Kristian Braz, ''Moussa, istorioù berr'', 180 p. ISBN978-2-7368-0172-4. Danevelloù. * 2024 ** Loeiza an Duigoù, ''Kali Torrdent'', 110 p. {{ISBN|782736801755}}. Priz Langleiz. Romant istorel. ** [[Alessandro Baricco]], ''Seiz'', troet gant Serj Richard, 89 p. {{ISBN|9782736801786}}. Titl orin : ''Seta''. Romant. ** [[Paskal Hervio]], ''va Zammig seiZenn ruZ'', 122 p. {{ISBN|9782736801779}}. Romant istorel. ** Jerom Olivry, ''Atlas ar bedoù faltaziet'', skeudennaouet gant Kristian Goindin, 56 p. {{ISBN|9782736801793}}. [[Fantazi gouronel]]. ** [[Joel Donarzh]], ''An amzer grenn'', 72 p. {{ISBN|9782736801809}}. Istorioù berr. * 2025 * 2026 ** Jakez Kerrien, ''Re am bije karet ar brezhoneg : oberenn glok'', kentskrid gant Bernez Rouz, 993 p. {{ISBN|9782736801915}}. ** Kristian Braz, ''Arctic Pilgrim'', 199 p. {{ISBN|9782736801939}}. Romant. ;Diwar-benn ar brezhoneg (e galleg peurvuiañ) *Dafar yezh Roparz Hemon Merket e voe trede embannadur war al levrioù yezh pa voe ar re gent ermaeziet gant Gwalarn ha/pe Skridoù Breizh etre 1938 ha 1948. * ''Grammaire bretonne'', 103 p. (embannadur kentañ Gwalarn, 1940) : 3de embannadur adwelet ha kresket, 1957; 4vet embannadur, 1962; 5vet embannadur, 1966; 6vet embannadur, 1970; 9vet embannadur, 1984, ISBN2-7368-0001-X. {{ISBN|9782736800017}}. ** ''Grammaire bretonne'', 96 p. Adembannadur reizhet, 2023. {{ISBN|9782736801748}}. ** ''Cours élémentaire de breton = Kentelioù brezhoneg eeun'', 141 p. : 5vet embannadur, 1967; 6vet embannadur, 1970; 7vet embannadur, 1984; 8vet embannadur, 1972; ** ''Méthode rapide de breton'' ** ''Dictionnaire Breton-Français'', roll lec'hanvioù ha tud : 3de embannadur adwelet ha kresket, ; 8vet embannadur adwelet ha kresket, 836 p. ** ''Dictionnaire Français-Breton'' : 422 p. : 1añ embannadur, 19--; 3de embannadur adwelet ha kresket, 1964. Adwelet ha kresket ; Embannadur nevez, 1970; 7vet embannadur, 1984. Moulet 1500 skouerenn gant golo plastik. ** ''Dafar geriadur istorel ar brezhoneg. Levrenn 1. A. "Contribution à un dictionnaire historique du breton". Levrenn 1'', 1958, 208 p. Kaset e voe embann al levrennoù da heul dindan atebegezh ar gelaouenn [[Preder]]. ** A-gevret gant Ronan Huon, ''Dictionnaire Breton/Français; Français-Breton'' An Here/Al Liamm, 2002, 1367 p. ISBN2-86843-237-9 ** A-stroll, ''Nouveau dictionnaire Breton/Français; Français-Breton'', Roll lec'hanvioù ha tud : 1añ embannadur, 2014, 1518 p. {{ISBN|9782736801007}}. ** A-stroll, ''Dictionnaire Breton/Français; Français-Breton'', 2026, 1053 p. {{ISBN|9782736801977}} ;Reun ar Glev : ''Dictionnaire classique français-breton'' (keinet pe get) ** Levrenn 1, A-B, 1983, 351 p. ** Levrenn 2 C-debla , p. p. 360-704. ** Levrenn 3, Déblo-Embég, 1986, p. p. 713-1056 ** Levrenn 4 Embel-Fileri, 1987 p. p. 1065-1440 ** Levrenn 5 Filet-Impuni, 1988, p. 1450-1824 ** Levrenn 7 Marche-Passant, 1990, p. p. 2216-2592. ISBN2-7368-0026-5. ** Levrenn 8 Passe-Racontar, 1992 p. p. 2600-3007. ISBN2-7368-0033-8. ** Levrenn 9 Raconter-Sitôt, 1993, p. p. 3018-3455 ** Levrenn 10 Situation-Zygoma, 1994 p. p. 3466-4064. ISBN2-7368-0040-0 * Pêr Denez, ''40 pennad-lenn evit ar skoliou'', 1971. Dornlevr. == Levrlennadur == ;Testennoù embannet gant pennoù Al Liamm * Andrev Latimier, ''Stourm''. E-barzh ''Al Liamm-Tir na n-Og'', niv. 7, Meurzh-Ebrel 1948. * Ronan Huon, ''Embannadurioù'', E-barzh ''Al Liamm-Tir na n-Og'', niv. 60, Meurzh-Ebrel 1957. * Ronan Huon, ''Menoz Al Liamm'', E-barzh ''Al Liamm-Tir na n-Og,'', niv. 67, Gouere-Eost 1958. * Ronan Huon, ''An niverenn 150'', E-barzh ''Al Liamm-Tir na n-Og'', niv. 150, Genver-C'hwevrer 1972. * Ronan Huon, ''Sav-poent un embanner'', E-barzh ''Al Liamm-Tir na n-Og'', niv. 150, Genver-C'hwevrer 1972. * Ronan Huon, atersadenn gant ''Le Peuple breton'', niv. 151, Mezheven 1976. * Tudual Huon, ''Tric'hantvet niverenn Al Liamm''. E-barzh ''Al Liamm-Tir na nÓg'', niv. 300, Genver-C'hwevrer 1997. * Disanv, ''Pennad-stur'' (da geñver ar bloaz 2000). E-barzh ''Al Liamm-Tir na nÓg'', niv. 318, Genver-C'hwevrer 2000. ;Unskridoù * Jacqueline Le Champion, ''L'édition en Bretagne'', École Nationale des Sciences de l'Information et des Bibliothèques, 1988, 134 p. Liesskrivet. * Noël Lainé, ''Le Droit à la parole'', [[Terre de Brume]], 1992. ISBN2-908-021-09-0. * Frañsez Favereau, ''Lennegezh ar brezhoneg en XXvet kantved, 3 : al lennegezh a « spered broadel », Al Liamm-Tir na nÓg; Hervez spered « ar batrioted », Brud ha Brud Nevez, 1948-1968'', Skol Vreizh, 2008, p. p. 10-32. ISBN978-2-915623-40-6. * Frañsez Favereau, ''Lennegezh ar brezhoneg en XX{{vet}} kantvet. 4, Efed mae 68 hag ugent bloavezhiad traoù mesket : 1968-2000'', Skol Vreizh, 2008. ISBN978-2-915623- * Jacques Erwan Mouton, ''Al Liamm (1945-1980) : contribution à la construction identitaire des néo-bretonnants d’après-guerre'', 2009. [[Tezenn doktorelezh]] e brezhoneg dindan renerezh [[Yves Le Berre]], Skol-veur Brest. ;Pennadoù * [[Mannaig Thomas]], "Une littérature en dépendances : La littérature de langue bretonne", 2000-2010''. E-barzh ''La Bretagne linguistique'', niv. 18, 2014, . p. 177-203. * [[Fulup Lannuzel]], "Al Liamm : war an dachenn abaoe 78 vloaz". E-barzh ''[[Bremañ (kazetenn)|Bremañ]]'', niv. 444, Kerzu 2022-Genver 2023. Pennad-kaoz gant Tudual Huon. ; Lec'hiennoù ;; Lec'hienn Riwal Huon diwar-benn istor ''Al Liamm-Tir na nÓg'' hag e rener diazezer * [https://ronanhuon.alliamm.bzh/index.php/rann/index/8 Lec'hienn Ronan Huon] == Lec'hienn ofisiel == * https://alliamm.bzh/index.php == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} [[Rummad:Kuzul ar Brezhoneg]] [[Rummad:Al Liamm]] [[Rummad:Embannadurioù brezhonek]] [[[[Rummad:Embannerien Breizh]] [[Rummad:Tier-embann brezhonek]] ea9x9bhclgkclvx10xb7wr76px6qm21 0 65254 2201509 2166884 2026-10-06T09:30:08Z Ar choler 52661 /* Bloavezhioù 2020 */ + 2026 2201509 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ ==Roll loreidi [[priz Nobel]] ar [[Fiziologiezh]] pe ar [[Mezegiezh|Vezegiezh]]== <div style="text-align:center; border:1px solid #aaa;">[[#Bloavezhioù 1900|Bloavezhioù 1900]] - [[#Bloavezhioù 1910|1910]] - [[#Bloavezhioù 1920|1920]] - [[#Bloavezhioù 1930|1930]] - [[#Bloavezhioù 1940|1940]] - [[#Bloavezhioù 1950|1950]] - [[#Bloavezhioù 1960|1960]] - [[#Bloavezhioù 1970|1970]] - [[#Bloavezhioù 1980|1980]] - [[#Bloavezhioù 1990|1990]] - [[#Bloavezhioù 2000|2000]] - [[#Bloavezhioù 2010|2010]] - [[#Bloavezhioù 2020|2020]]</div> === [[Bloavezhioù 1900]] === *[[1901]] [[Emil Adolf von Behring]] ([[Restr:Flag of the German Empire.svg|20px]] [[Alamagn]]) *[[1902]] [[Ronald Ross]] ({{Rouantelezh-Unanet}}) *[[1903]] [[Niels Ryberg Finsen]] ({{Faero}}) *[[1904]] [[Ivan Petrovitch Pavlov]] ({{Rusia}}) *[[1905]] [[Robert Koch]] ([[Restr:Flag of the German Empire.svg|20px]] [[Alamagn]]) *[[1906]] [[Camillo Golgi]] ({{Italia (1861-1946)}}), [[Santiago Ramón y Cajal]] ([[Restr:Flag of Spain (1785-1873 and 1875-1931).svg|20px]] [[Spagn]]) *[[1907]] [[Alphonse Laveran]] ({{Bro-C'hall}}l) *[[1908]] [[Ilya Ilyitch Metchnikov]] ({{Rusia}}), [[Paul Ehrlich]] ([[Restr:Flag of the German Empire.svg|20px]] [[Alamagn]]) *[[1909]] [[Emil Theodor Kocher]] ({{Suis}}) *[[1910]] [[Albrecht Kossel]] ([[Restr:Flag of the German Empire.svg|20px]] [[Alamagn]]) === [[Bloavezhioù 1910]] === *[[1911]] [[Allvar Gullstrand]] ({{Sveden}}) *[[1912]] [[Alexis Carrel]] ({{Bro-C'hall}}) *[[1913]] [[Charles R. Richet]] ({{Bro-C'hall}}) *[[1914]] [[Róbert Bárányi]] ([[Restr:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|20px|]] [[Aostria-Hungaria]]) *[[1915]] ''N'eo ket bet roet'' *[[1916]] ''N'eo ket bet roet'' *[[1917]] ''N'eo ket bet roet'' *[[1918]] ''N'eo ket bet roet'' *[[1919]] [[Jules Bordet]] ({{Belgia}}) *[[1920]] [[Schack August Steenberg Krogh]] ({{Danmark}}) === [[Bloavezhioù 1920]] === *[[1921]] ''N'eo ket bet roet'' *[[1922]] [[Archibald Vivian Hill]] ({{Rouantelezh-Unanet}}), [[Otto Fritz Meyerhof]] ({{Alamagn}}) *[[1923]] [[Frederick Banting]] ([[Restr:Canadian Red Ensign 1921-1957.svg|22px]] [[Kanada]]), [[John James Richard Macleod]] ({{Skos}}) *[[1924]] [[Willem Einthoven]] ({{Izelvroioù}}) *[[1925]] ''N'eo ket bet roet'' *[[1926]] [[Johannes Fibiger]] ({{Danmark}}) *[[1927]] [[Julius Wagner-Jauregg]] ({{Aostria}}) *[[1928]] [[Charles Jules Henry Nicolle]] ({{Bro-C'hall}}) *[[1929]] [[Christiaan Eijkman]] ({{Izelvroioù}}), [[Frederick Gowland Hopkins]] ({{Rouantelezh-Unanet}}) *[[1930]] [[Karl Landsteiner]] ({{Aostria}}) === [[Bloavezhioù 1930]] === *[[1931]] [[Otto Heinrich Warburg]] ({{Alamagn}}) *[[1932]] [[Charles Scott Sherrington]], [[Edgar Douglas Adrian]] ({{Rouantelezh-Unanet}}) *[[1933]] [[Thomas Hunt Morgan]] ([[Restr:US flag 48 stars.svg|20px|]] [[Stadoù-Unanet]]) *[[1934]] [[George Hoyt Whipple]], [[George Richards Minot]] ha [[William Parry Murphy]] ([[Restr:US flag 48 stars.svg|20px|]] [[Stadoù-Unanet]]) *[[1935]] [[Hans Spemann]] ({{Alamagn (1933-1945)}}) *[[1936]] [[Henry Hallett Dale]] ({{Rouantelezh-Unanet}}), [[Otto Loewi]] ({{Aostria}}) *[[1937]] [[Albert Szent-Györgyi]] ([[Restr:Flag of Hungary (1920–1946).svg|20px|]] [[Hungaria]]) *[[1938]] [[Corneille Heymans]] ({{Belgia}}) *[[1939]] [[Gerhard Domagk]] ({{Alamagn (1933-1945)}}) *[[1940]] ''N'eo ket bet roet'' === [[Bloavezhioù 1940]] === *[[1941]] ''N'eo ket bet roet'' *[[1942]] ''N'eo ket bet roet'' *[[1943]] [[Henrik Dam]] ({{Danmark}}), [[Edward Adelbert Doisy]] ([[Restr:US flag 48 stars.svg|20px|]] [[Stadoù-Unanet]]) *[[1944]] [[Jopseph Erlanger]], [[Herbert Spencer Gasser]] ([[Restr:US flag 48 stars.svg|20px|]] [[Stadoù-Unanet]]) *[[1945]] [[Alexander Fleming]] ({{Skos}}), [[Ernst Boris Chain]] ({{Rouantelezh-Unanet}}), [[Howard W. Florey]] ({{Aostralia}}) *[[1946]] [[Hermann Joseph Muller]] ([[Restr:US flag 48 stars.svg|20px|]] [[Stadoù-Unanet]]) *[[1947]] [[Carl Ferdinand Cori]], [[Gerty Cori]] ([[Restr:US flag 48 stars.svg|20px|]] [[Stadoù-Unanet]]), [[Bernardo Alberto Houssay]] ({{Arc'hantina}}) *[[1948]] [[Paul Hermann Müller]] ({{Suis}}) *[[1949]] [[Walter Rudolf Hess]] ({{Suis}}), [[Egas Moniz]] ({{Portugal}}) *[[1950]] [[Edward Calvin Kendall]], [[Philip Showalter Hench]] ([[Restr:US flag 48 stars.svg|20px|]] [[Stadoù-Unanet]]), [[Tadeus Reichstein]] ({{Suis}}) === [[Bloavezhioù 1950]] === *[[1951]] [[Max Theiler]] ([[Restr:Flag of South Africa (1928-1994).svg|20px|]] [[Suafrika]]) *[[1952]] [[Selman A. Waksman]] ([[Restr:US flag 48 stars.svg|20px|]] [[Stadoù-Unanet]]) *[[1953]] [[Hans A. Krebs]] ({{Rouantelezh-Unanet}}), [[Fritz A. Lipmann]] ([[Restr:US flag 48 stars.svg|20px|]] [[Stadoù-Unanet]]) *[[1954]] [[John F. Enders]], [[Thomas H. Weller]] ha [[Frederick C. Robbins]] ([[Restr:US flag 48 stars.svg|20px|]] [[Stadoù-Unanet]]) *[[1955]] [[Hugo Theorell]] ({{Sveden}}) *[[1956]] [[André F. Cournand]], [[Dickinson W. Richards]] ([[Restr:US flag 48 stars.svg|20px|]] [[Stadoù-Unanet]]) ha [[Werner Forssmann]] ({{Danmark}}) *[[1957]] [[Daniel Bovet]] ({{Italia}}) *[[1958]] [[George W. Beadle]], [[Edward L. Tatum]] ha [[Joshua Lederberg]] ([[Restr:US flag 48 stars.svg|20px|]] [[Stadoù-Unanet]]) *[[1959]] [[Severo Ochoa]] ({{Asturiez}} + {{SUA}}), [[Arthur Kornberg]] [[Restr:US flag 49 stars.svg|20px|]] ([[Stadoù-Unanet]]) *[[1960]] [[Frank M. Burnet]] ({{Aostralia}}), [[Peter B. Medawar]] ({{RU}}) === [[Bloavezhioù 1960]] === *[[1961]] [[Georg von Békésy]] ({{SUA}}) *[[1962]] [[Francis Crick]], [[Maurice H. F. Wilkins]] ({{RU}}) ha [[James Watson]] ({{SUA}}) *[[1963]] [[John C. Eccles]] ({{Aostralia}}), [[Alan L. Hodgkin]] hag [[Andrew F. Huxley]] ({{RU}}) *[[1964]] [[Konrad Bloch]] ({{SUA}}) ha [[Feodor Lynen]] ({{Alamagn}}) *[[1965]] [[François Jacob]], [[André Lwoff]] ha [[Jacques Monod]] ({{Frañs}}) *[[1966]] [[Peyton Rous]], [[Charles B. Huggins]] ({{SUA}}) *[[1967]] [[Ragnar Granit]] ({{Sveden}}), [[Haldan K. Hartline]] ha [[George Wald]] ({{SUA}}) *[[1968]] [[Robert W. Holley]], [[Har Gobind Khorana]] ha [[Marshall W. Nirenberg]] ({{SUA}}) *[[1969]] [[Max Delbrück]], [[Alfred D. Hershey]] ha [[Salvador E. Luria]] ({{SUA}}) *[[1970]] [[Bernard Katz]] ({{RU}}), [[Ulf von Euler]] ({{Sveden}}) ha [[Julius Axelrod]] ({{SUA}}) === [[Bloavezhioù 1970]] === *[[1971]] [[Earl W. Sutherland Jr.]] ({{SUA}}) *[[1972]] [[Gerald M. Edelman]] ({{SUA}}), [[Rodney Robert Porter]] ({{RU}}) *[[1973]] [[Karl von Frisch]] ({{Aostria}}), [[Konrad Lorenz]] ({{Aostria}}) ha [[Nikolaas Tinbergen]] ({{Izelvroioù}}) *[[1974]] [[Albert Claude]], [[Christian de Duve]] ({{Belgia}}) ha [[George E. Palade]] ({{SUA}}) *[[1975]] [[David Baltimore]], [[Renato Dulbecco]] ha [[Howard M. Temin]] ({{SUA}}) *[[1976]] [[Baruch S. Blumberg]] ha [[D. Carleton Gajdusek]] ({{SUA}}) *[[1977]] [[Roger Guillemin]] ({{Frañs}}), [[Andrew V. Schally]] ha [[Rosalyn Yalow]] ({{SUA}}) *[[1978]] [[Werner Arber]] ({{Suis}}), [[Daniel Nathans]] ha [[Hamilton O. Smith]] ({{SUA}}) *[[1979]] [[Allan M. Cormack]] ({{SUA}}) ha [[Godfrey N. Hounsfield]] ({{UK}}) *[[1980]] [[Baruj Benacerraf]], [[George D. Snell]] ({{SUA}}) ha [[Jean Dausse0t]] ({{Frañs}}) === [[Bloavezhioù 1980]] === *[[1981]] [[Roger Sperry]], [[David H. Hubel]] ({{SUA}}) ha [[Torsten N. Wiesel]] ([[Sveden]]) *[[1982]] [[Sune K. Bergström]], [[Bengt I. Samuelsson]] ({{Sveden}}) ha [[John R. Vane]] ({{RU}}) *[[1983]] [[Barbara McClintock]] ({{SUA}}) *[[1984]] [[Niels K. Jerne]] ({{Danmark}}), [[Georges J. F. Köhler]] ({{Alamagn}}) ha [[César Milstein]] ({{Arc'hantina}}) *[[1985]] [[Michael S. Brown]] ha [[Joseph L. Goldstein]] ({{SUA}}) *[[1986]] [[Stanley Cohen]] ({{SUA}}) ha [[Rita Levi-Montalcini]] ({{Italia}}) *[[1987]] [[Susumu Tonegawa]] ({{Japan}}) *[[1988]] [[James W. Black]] ({{UK}}), [[Gertrude B. Elion]] ha [[George H. Hitchings]] ({{SUA}}) *[[1989]] [[J. Michael Bishop]] ha [[Harold E. Varmus]] ({{SUA}}) *[[1990]] [[Joseph E. Murray]] ha [[E. Donnall Thomas]] ({{SUA}}) === [[Bloavezhioù 1990]] === *[[1991]] [[Erwin Neher]] ha [[Bert Sakmann]] ({{Alamagn}}) *[[1992]] [[Edmond H. Fischer]] hag [[Edwin G. Krebs]] ({{SUA}}) *[[1993]] [[Richard J. Roberts]] ha [[Phillip A. Sharp]] ({{SUA}}) *[[1994]] [[Alfred G. Gilman]] ha [[Martin Rodbell]] ({{SUA}}) *[[1995]] [[Edward B. Lewis]], [[Eric F. Wieschaus]] ({{SUA}}) ha [[Christiane Nüsslein-Volhard]] ({{Alamagn}}) *[[1996]] [[Peter C. Doherty]] ({{Aostralia}}) ha [[Rolf Zinkernagel]] ({{Suis}}) *[[1997]] [[Stanley B. Prusiner]] ({{SUA}}) *[[1998]] [[Robert F. Furchgott]], [[Louis J. Ignarro]] ha [[Ferid Murad]] ({{SUA}}) *[[1999]] [[Günter Blobel]] ({{Alamagn}}{{SUA}}) *[[2000]] [[Arvid Carlsson]] ({{Sveden}}), [[Paul Greengard]], [[Eric R. Kandel]] ({{SUA}}) === [[Bloavezhioù 2000]] === *[[2001]] [[Leland H. Hartwell]] ({{SUA}}), [[Tim Hunt]], [[Paul M. Nurse]] ({{RU}}) *[[2002]] [[Sydney Brenner]], [[John E. Sulston]] ({{SUA}}), [[H. Robert Horvitz]] ({{SUA}}) *[[2003]] [[Paul C. Lauterbur]] ({{SUA}}), [[Peter Mansfield]] ({{RU}}) *[[2004]] [[Richard Axel]], [[Linda B. Buck]] ({{SUA}}) *[[2005]] [[Barry Marshall]], [[Robin Warren]] ({{Aostralia}}) *[[2006]] [[Andrew Fire|Andrew Z. Fire]], [[Craig Mello|Craig C. Mello]] ({{SUA}}) *[[2007]] [[Mario Capecchi|Mario R. Capecchi]] (({{SUA}}), [[Martin Evans|Martin J. Evans]], [[Oliver Smithies]] ({{RU}}) *[[2008]] [[Harald zur Hausen]] ({{Alamagn}}), [[Françoise Barré-Sinoussi]], [[Luc Montagnier]] ({{Frañs}}) *[[2009]] [[Elizabeth Blackburn]], [[Carol Greider]], [[Jack Szostak]] ({{SUA}}) *[[2010]] [[Robert Edwards]] ({{RU}}) === [[Bloavezhioù 2010]] === *[[2011]] [[Jules Hoffmann]] ({{Frañs}}) ha [[Bruce Beutler]] ({{SUA}}) ; [[Ralph Steinman]] ({{Kanada}}) *[[2012]] [[Shinya Yamanaka]] ({{Japan}}) ha [[John B. Gurdon]] ({{Rouantelezh-Unanet}}) *[[2013]] [[James E. Rothman]] ({{USA}}), [[Randy W. Schekman]] ({{USA}}), [[Thomas C. Südhof]] ({{Alamagn}}) *[[2014]] [[John O'Keefe]] ({{RU}} {{SUA}}) ha [[May-Britt Moser]] hag [[Edvard I Moser]] ({{Norvegia}}) *[[2015]] [[William C. Campbell]] ({{SUA}}) ha [[Satoshi Ōmura]] ({{Japan}}) ; [[Tu Youyou]] ({{Sina}}) *[[2016]] [[Yoshinori Ohsumi|大隅 良典 Ōsumi Yoshinori]] ({{Japan}}) *[[2017]] [[Jeffrey C. Hall]], [[Michael Rosbash]] ha [[Michael W. Young]] ({{SUA}}) *[[2018]] [[Tasuku Honjo|本庶 佑 Honjo Tasuku]] ({{Japan}}) ha [[James P. Allison]] ({{SUA}}) *[[2019]] [[Peter J. Ratcliffe]] ({{Bro-Saoz}} ha {{Rouantelezh-Unanet}}), [[William Kaelin Jr.]] ha [[Gregg L. Semenza]] ({{SUA}}) *[[2020]] [[Harvey J. Alter]] ({{SUA}}), [[Michael Houghton]] ({{RU}}) ha [[CharlesM. Rice]] ({{SUA}}) === [[Bloavezhioù 2020]] === *[[2021]] [[David Juius]] ({{SUA}}) hag [[Ardem Patapoutian]] ({{Liban}}) *[[2022]] [[Svante Pääbo]] ({{Sveden}}) *[[2023]] [[Katalin Karikó]] ({{Hungaria}}) ha [[Drew Weissman]] ({{SUA}}) *[[2024]] [[Victor Ambros]] ({{SUA}}) ha [[Gary Ruvkun]] ({{SUA}}) *[[2025]] [[Mary E. Brunkow]] ({{SUA}}), [[Fred Ramsdell]] ({{SUA}}) ha [[Shimon Sakaguchi]] ({{Japan}}) *[[2026]] [[Peter Hegemann]] ({{Alamagn}}), [[Georg Nagel]] ({{Alamagn}}) ha [[Karl Deisseroth]] ({{SUA}}) ==Liammoù diavaez== *{{en}} {{cite web|url=https://www.nobelprize.org/prizes/lists/all-nobel-prizes/|title=The Nobel Prize|accessdate=04/11/2025}} [[Rummad:Priz Nobel|Mezegiezh]] g2wr9h2zxuiko8kq03eoq89xes0thl7 2201510 2201509 2026-10-06T09:31:22Z Ar choler 52661 /* Liammoù diavaez */ 2201510 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ ==Roll loreidi [[priz Nobel]] ar [[Fiziologiezh]] pe ar [[Mezegiezh|Vezegiezh]]== <div style="text-align:center; border:1px solid #aaa;">[[#Bloavezhioù 1900|Bloavezhioù 1900]] - [[#Bloavezhioù 1910|1910]] - [[#Bloavezhioù 1920|1920]] - [[#Bloavezhioù 1930|1930]] - [[#Bloavezhioù 1940|1940]] - [[#Bloavezhioù 1950|1950]] - [[#Bloavezhioù 1960|1960]] - [[#Bloavezhioù 1970|1970]] - [[#Bloavezhioù 1980|1980]] - [[#Bloavezhioù 1990|1990]] - [[#Bloavezhioù 2000|2000]] - [[#Bloavezhioù 2010|2010]] - [[#Bloavezhioù 2020|2020]]</div> === [[Bloavezhioù 1900]] === *[[1901]] [[Emil Adolf von Behring]] ([[Restr:Flag of the German Empire.svg|20px]] [[Alamagn]]) *[[1902]] [[Ronald Ross]] ({{Rouantelezh-Unanet}}) *[[1903]] [[Niels Ryberg Finsen]] ({{Faero}}) *[[1904]] [[Ivan Petrovitch Pavlov]] ({{Rusia}}) *[[1905]] [[Robert Koch]] ([[Restr:Flag of the German Empire.svg|20px]] [[Alamagn]]) *[[1906]] [[Camillo Golgi]] ({{Italia (1861-1946)}}), [[Santiago Ramón y Cajal]] ([[Restr:Flag of Spain (1785-1873 and 1875-1931).svg|20px]] [[Spagn]]) *[[1907]] [[Alphonse Laveran]] ({{Bro-C'hall}}l) *[[1908]] [[Ilya Ilyitch Metchnikov]] ({{Rusia}}), [[Paul Ehrlich]] ([[Restr:Flag of the German Empire.svg|20px]] [[Alamagn]]) *[[1909]] [[Emil Theodor Kocher]] ({{Suis}}) *[[1910]] [[Albrecht Kossel]] ([[Restr:Flag of the German Empire.svg|20px]] [[Alamagn]]) === [[Bloavezhioù 1910]] === *[[1911]] [[Allvar Gullstrand]] ({{Sveden}}) *[[1912]] [[Alexis Carrel]] ({{Bro-C'hall}}) *[[1913]] [[Charles R. Richet]] ({{Bro-C'hall}}) *[[1914]] [[Róbert Bárányi]] ([[Restr:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|20px|]] [[Aostria-Hungaria]]) *[[1915]] ''N'eo ket bet roet'' *[[1916]] ''N'eo ket bet roet'' *[[1917]] ''N'eo ket bet roet'' *[[1918]] ''N'eo ket bet roet'' *[[1919]] [[Jules Bordet]] ({{Belgia}}) *[[1920]] [[Schack August Steenberg Krogh]] ({{Danmark}}) === [[Bloavezhioù 1920]] === *[[1921]] ''N'eo ket bet roet'' *[[1922]] [[Archibald Vivian Hill]] ({{Rouantelezh-Unanet}}), [[Otto Fritz Meyerhof]] ({{Alamagn}}) *[[1923]] [[Frederick Banting]] ([[Restr:Canadian Red Ensign 1921-1957.svg|22px]] [[Kanada]]), [[John James Richard Macleod]] ({{Skos}}) *[[1924]] [[Willem Einthoven]] ({{Izelvroioù}}) *[[1925]] ''N'eo ket bet roet'' *[[1926]] [[Johannes Fibiger]] ({{Danmark}}) *[[1927]] [[Julius Wagner-Jauregg]] ({{Aostria}}) *[[1928]] [[Charles Jules Henry Nicolle]] ({{Bro-C'hall}}) *[[1929]] [[Christiaan Eijkman]] ({{Izelvroioù}}), [[Frederick Gowland Hopkins]] ({{Rouantelezh-Unanet}}) *[[1930]] [[Karl Landsteiner]] ({{Aostria}}) === [[Bloavezhioù 1930]] === *[[1931]] [[Otto Heinrich Warburg]] ({{Alamagn}}) *[[1932]] [[Charles Scott Sherrington]], [[Edgar Douglas Adrian]] ({{Rouantelezh-Unanet}}) *[[1933]] [[Thomas Hunt Morgan]] ([[Restr:US flag 48 stars.svg|20px|]] [[Stadoù-Unanet]]) *[[1934]] [[George Hoyt Whipple]], [[George Richards Minot]] ha [[William Parry Murphy]] ([[Restr:US flag 48 stars.svg|20px|]] [[Stadoù-Unanet]]) *[[1935]] [[Hans Spemann]] ({{Alamagn (1933-1945)}}) *[[1936]] [[Henry Hallett Dale]] ({{Rouantelezh-Unanet}}), [[Otto Loewi]] ({{Aostria}}) *[[1937]] [[Albert Szent-Györgyi]] ([[Restr:Flag of Hungary (1920–1946).svg|20px|]] [[Hungaria]]) *[[1938]] [[Corneille Heymans]] ({{Belgia}}) *[[1939]] [[Gerhard Domagk]] ({{Alamagn (1933-1945)}}) *[[1940]] ''N'eo ket bet roet'' === [[Bloavezhioù 1940]] === *[[1941]] ''N'eo ket bet roet'' *[[1942]] ''N'eo ket bet roet'' *[[1943]] [[Henrik Dam]] ({{Danmark}}), [[Edward Adelbert Doisy]] ([[Restr:US flag 48 stars.svg|20px|]] [[Stadoù-Unanet]]) *[[1944]] [[Jopseph Erlanger]], [[Herbert Spencer Gasser]] ([[Restr:US flag 48 stars.svg|20px|]] [[Stadoù-Unanet]]) *[[1945]] [[Alexander Fleming]] ({{Skos}}), [[Ernst Boris Chain]] ({{Rouantelezh-Unanet}}), [[Howard W. Florey]] ({{Aostralia}}) *[[1946]] [[Hermann Joseph Muller]] ([[Restr:US flag 48 stars.svg|20px|]] [[Stadoù-Unanet]]) *[[1947]] [[Carl Ferdinand Cori]], [[Gerty Cori]] ([[Restr:US flag 48 stars.svg|20px|]] [[Stadoù-Unanet]]), [[Bernardo Alberto Houssay]] ({{Arc'hantina}}) *[[1948]] [[Paul Hermann Müller]] ({{Suis}}) *[[1949]] [[Walter Rudolf Hess]] ({{Suis}}), [[Egas Moniz]] ({{Portugal}}) *[[1950]] [[Edward Calvin Kendall]], [[Philip Showalter Hench]] ([[Restr:US flag 48 stars.svg|20px|]] [[Stadoù-Unanet]]), [[Tadeus Reichstein]] ({{Suis}}) === [[Bloavezhioù 1950]] === *[[1951]] [[Max Theiler]] ([[Restr:Flag of South Africa (1928-1994).svg|20px|]] [[Suafrika]]) *[[1952]] [[Selman A. Waksman]] ([[Restr:US flag 48 stars.svg|20px|]] [[Stadoù-Unanet]]) *[[1953]] [[Hans A. Krebs]] ({{Rouantelezh-Unanet}}), [[Fritz A. Lipmann]] ([[Restr:US flag 48 stars.svg|20px|]] [[Stadoù-Unanet]]) *[[1954]] [[John F. Enders]], [[Thomas H. Weller]] ha [[Frederick C. Robbins]] ([[Restr:US flag 48 stars.svg|20px|]] [[Stadoù-Unanet]]) *[[1955]] [[Hugo Theorell]] ({{Sveden}}) *[[1956]] [[André F. Cournand]], [[Dickinson W. Richards]] ([[Restr:US flag 48 stars.svg|20px|]] [[Stadoù-Unanet]]) ha [[Werner Forssmann]] ({{Danmark}}) *[[1957]] [[Daniel Bovet]] ({{Italia}}) *[[1958]] [[George W. Beadle]], [[Edward L. Tatum]] ha [[Joshua Lederberg]] ([[Restr:US flag 48 stars.svg|20px|]] [[Stadoù-Unanet]]) *[[1959]] [[Severo Ochoa]] ({{Asturiez}} + {{SUA}}), [[Arthur Kornberg]] [[Restr:US flag 49 stars.svg|20px|]] ([[Stadoù-Unanet]]) *[[1960]] [[Frank M. Burnet]] ({{Aostralia}}), [[Peter B. Medawar]] ({{RU}}) === [[Bloavezhioù 1960]] === *[[1961]] [[Georg von Békésy]] ({{SUA}}) *[[1962]] [[Francis Crick]], [[Maurice H. F. Wilkins]] ({{RU}}) ha [[James Watson]] ({{SUA}}) *[[1963]] [[John C. Eccles]] ({{Aostralia}}), [[Alan L. Hodgkin]] hag [[Andrew F. Huxley]] ({{RU}}) *[[1964]] [[Konrad Bloch]] ({{SUA}}) ha [[Feodor Lynen]] ({{Alamagn}}) *[[1965]] [[François Jacob]], [[André Lwoff]] ha [[Jacques Monod]] ({{Frañs}}) *[[1966]] [[Peyton Rous]], [[Charles B. Huggins]] ({{SUA}}) *[[1967]] [[Ragnar Granit]] ({{Sveden}}), [[Haldan K. Hartline]] ha [[George Wald]] ({{SUA}}) *[[1968]] [[Robert W. Holley]], [[Har Gobind Khorana]] ha [[Marshall W. Nirenberg]] ({{SUA}}) *[[1969]] [[Max Delbrück]], [[Alfred D. Hershey]] ha [[Salvador E. Luria]] ({{SUA}}) *[[1970]] [[Bernard Katz]] ({{RU}}), [[Ulf von Euler]] ({{Sveden}}) ha [[Julius Axelrod]] ({{SUA}}) === [[Bloavezhioù 1970]] === *[[1971]] [[Earl W. Sutherland Jr.]] ({{SUA}}) *[[1972]] [[Gerald M. Edelman]] ({{SUA}}), [[Rodney Robert Porter]] ({{RU}}) *[[1973]] [[Karl von Frisch]] ({{Aostria}}), [[Konrad Lorenz]] ({{Aostria}}) ha [[Nikolaas Tinbergen]] ({{Izelvroioù}}) *[[1974]] [[Albert Claude]], [[Christian de Duve]] ({{Belgia}}) ha [[George E. Palade]] ({{SUA}}) *[[1975]] [[David Baltimore]], [[Renato Dulbecco]] ha [[Howard M. Temin]] ({{SUA}}) *[[1976]] [[Baruch S. Blumberg]] ha [[D. Carleton Gajdusek]] ({{SUA}}) *[[1977]] [[Roger Guillemin]] ({{Frañs}}), [[Andrew V. Schally]] ha [[Rosalyn Yalow]] ({{SUA}}) *[[1978]] [[Werner Arber]] ({{Suis}}), [[Daniel Nathans]] ha [[Hamilton O. Smith]] ({{SUA}}) *[[1979]] [[Allan M. Cormack]] ({{SUA}}) ha [[Godfrey N. Hounsfield]] ({{UK}}) *[[1980]] [[Baruj Benacerraf]], [[George D. Snell]] ({{SUA}}) ha [[Jean Dausse0t]] ({{Frañs}}) === [[Bloavezhioù 1980]] === *[[1981]] [[Roger Sperry]], [[David H. Hubel]] ({{SUA}}) ha [[Torsten N. Wiesel]] ([[Sveden]]) *[[1982]] [[Sune K. Bergström]], [[Bengt I. Samuelsson]] ({{Sveden}}) ha [[John R. Vane]] ({{RU}}) *[[1983]] [[Barbara McClintock]] ({{SUA}}) *[[1984]] [[Niels K. Jerne]] ({{Danmark}}), [[Georges J. F. Köhler]] ({{Alamagn}}) ha [[César Milstein]] ({{Arc'hantina}}) *[[1985]] [[Michael S. Brown]] ha [[Joseph L. Goldstein]] ({{SUA}}) *[[1986]] [[Stanley Cohen]] ({{SUA}}) ha [[Rita Levi-Montalcini]] ({{Italia}}) *[[1987]] [[Susumu Tonegawa]] ({{Japan}}) *[[1988]] [[James W. Black]] ({{UK}}), [[Gertrude B. Elion]] ha [[George H. Hitchings]] ({{SUA}}) *[[1989]] [[J. Michael Bishop]] ha [[Harold E. Varmus]] ({{SUA}}) *[[1990]] [[Joseph E. Murray]] ha [[E. Donnall Thomas]] ({{SUA}}) === [[Bloavezhioù 1990]] === *[[1991]] [[Erwin Neher]] ha [[Bert Sakmann]] ({{Alamagn}}) *[[1992]] [[Edmond H. Fischer]] hag [[Edwin G. Krebs]] ({{SUA}}) *[[1993]] [[Richard J. Roberts]] ha [[Phillip A. Sharp]] ({{SUA}}) *[[1994]] [[Alfred G. Gilman]] ha [[Martin Rodbell]] ({{SUA}}) *[[1995]] [[Edward B. Lewis]], [[Eric F. Wieschaus]] ({{SUA}}) ha [[Christiane Nüsslein-Volhard]] ({{Alamagn}}) *[[1996]] [[Peter C. Doherty]] ({{Aostralia}}) ha [[Rolf Zinkernagel]] ({{Suis}}) *[[1997]] [[Stanley B. Prusiner]] ({{SUA}}) *[[1998]] [[Robert F. Furchgott]], [[Louis J. Ignarro]] ha [[Ferid Murad]] ({{SUA}}) *[[1999]] [[Günter Blobel]] ({{Alamagn}}{{SUA}}) *[[2000]] [[Arvid Carlsson]] ({{Sveden}}), [[Paul Greengard]], [[Eric R. Kandel]] ({{SUA}}) === [[Bloavezhioù 2000]] === *[[2001]] [[Leland H. Hartwell]] ({{SUA}}), [[Tim Hunt]], [[Paul M. Nurse]] ({{RU}}) *[[2002]] [[Sydney Brenner]], [[John E. Sulston]] ({{SUA}}), [[H. Robert Horvitz]] ({{SUA}}) *[[2003]] [[Paul C. Lauterbur]] ({{SUA}}), [[Peter Mansfield]] ({{RU}}) *[[2004]] [[Richard Axel]], [[Linda B. Buck]] ({{SUA}}) *[[2005]] [[Barry Marshall]], [[Robin Warren]] ({{Aostralia}}) *[[2006]] [[Andrew Fire|Andrew Z. Fire]], [[Craig Mello|Craig C. Mello]] ({{SUA}}) *[[2007]] [[Mario Capecchi|Mario R. Capecchi]] (({{SUA}}), [[Martin Evans|Martin J. Evans]], [[Oliver Smithies]] ({{RU}}) *[[2008]] [[Harald zur Hausen]] ({{Alamagn}}), [[Françoise Barré-Sinoussi]], [[Luc Montagnier]] ({{Frañs}}) *[[2009]] [[Elizabeth Blackburn]], [[Carol Greider]], [[Jack Szostak]] ({{SUA}}) *[[2010]] [[Robert Edwards]] ({{RU}}) === [[Bloavezhioù 2010]] === *[[2011]] [[Jules Hoffmann]] ({{Frañs}}) ha [[Bruce Beutler]] ({{SUA}}) ; [[Ralph Steinman]] ({{Kanada}}) *[[2012]] [[Shinya Yamanaka]] ({{Japan}}) ha [[John B. Gurdon]] ({{Rouantelezh-Unanet}}) *[[2013]] [[James E. Rothman]] ({{USA}}), [[Randy W. Schekman]] ({{USA}}), [[Thomas C. Südhof]] ({{Alamagn}}) *[[2014]] [[John O'Keefe]] ({{RU}} {{SUA}}) ha [[May-Britt Moser]] hag [[Edvard I Moser]] ({{Norvegia}}) *[[2015]] [[William C. Campbell]] ({{SUA}}) ha [[Satoshi Ōmura]] ({{Japan}}) ; [[Tu Youyou]] ({{Sina}}) *[[2016]] [[Yoshinori Ohsumi|大隅 良典 Ōsumi Yoshinori]] ({{Japan}}) *[[2017]] [[Jeffrey C. Hall]], [[Michael Rosbash]] ha [[Michael W. Young]] ({{SUA}}) *[[2018]] [[Tasuku Honjo|本庶 佑 Honjo Tasuku]] ({{Japan}}) ha [[James P. Allison]] ({{SUA}}) *[[2019]] [[Peter J. Ratcliffe]] ({{Bro-Saoz}} ha {{Rouantelezh-Unanet}}), [[William Kaelin Jr.]] ha [[Gregg L. Semenza]] ({{SUA}}) *[[2020]] [[Harvey J. Alter]] ({{SUA}}), [[Michael Houghton]] ({{RU}}) ha [[CharlesM. Rice]] ({{SUA}}) === [[Bloavezhioù 2020]] === *[[2021]] [[David Juius]] ({{SUA}}) hag [[Ardem Patapoutian]] ({{Liban}}) *[[2022]] [[Svante Pääbo]] ({{Sveden}}) *[[2023]] [[Katalin Karikó]] ({{Hungaria}}) ha [[Drew Weissman]] ({{SUA}}) *[[2024]] [[Victor Ambros]] ({{SUA}}) ha [[Gary Ruvkun]] ({{SUA}}) *[[2025]] [[Mary E. Brunkow]] ({{SUA}}), [[Fred Ramsdell]] ({{SUA}}) ha [[Shimon Sakaguchi]] ({{Japan}}) *[[2026]] [[Peter Hegemann]] ({{Alamagn}}), [[Georg Nagel]] ({{Alamagn}}) ha [[Karl Deisseroth]] ({{SUA}}) ==Liammoù diavaez== *{{en}} {{cite web|url=https://www.nobelprize.org/prizes/lists/all-nobel-prizes/|title=The Nobel Prize|accessdate=06/10/2026}} [[Rummad:Priz Nobel|Mezegiezh]] bnas3l4n6dcg0zcq2an38izhyeq2pyz 0 67897 2201496 2170221 2026-10-06T08:02:36Z Llydawr 145 2201496 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|Leon I{{añ}} (pab)}} {{Infobox Pab | anv = Leon I{{añ}} | skeudenn = Skeudenn:StLeo I.JPG | ledander = 250px | alc'hwez = | ger-stur = | ardamezioù = | anv-tiegezh = | ganedigezh = war-dro [[400]]</br> [[Toskana]], [[Impalaeriezh roman ar reter]] | deroù paboni = {{Deiziad|29|Gwengolo|440}} | tronidigezh = | dibenn paboni = {{Deiziad|10|Du|461}} | en e raok = [[Sikstus III]] | war e lerc'h = [[Hilarius (pab)|Hilarius]] | notennoù = | eneppab = }} '''Leon I{{añ}}''' a voe ar 45{{vet}} [[pab]] (440-461), ha lakaet da [[sant]], anvet ivez ''sant Leon Meur''. Lidet d’an [[10 a viz Du]]. Ganet e oa bet en [[Etruria]] ([[Toskana]], e kreiz [[Italia]]), ha sevel a reas war Gador sant Pêr er bloaz 440. E pep stumm e klaskas derc'hel ar feiz start ha divrall ; difenn a reas gant nerzh unanded an [[Iliz katolik roman]]. Herzel a reas, e kement ha ma c'helle, ouzh argadoù ar [[Barbared|Varbared]], pe da vihanañ e viras outo d'ober re a zroug ; setu perak e veritas, gant gwir abeg, bezañ anvet "Meur". Mervel a eure er bloaz 461. {{clr|right}} {{Pab|diaraoger=Sikstus III|anv=Leon I{{añ}}|warlerc'hiad=Hilarius (pab)}} {{DEFAULTSORT:Leon 01}} [[Rummad:Ganedigezhioù 400]] [[Rummad:Marvioù 461]] [[Rummad:Pibien]] [[Rummad:Doktored an Iliz]] nefjihxe0yd5wdl6bztetcuns2mxo6f 0 81202 2201491 2170207 2026-10-06T07:19:31Z Llydawr 145 2201491 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|Gregor I{{añ}}}} {{Infobox Pab | anv = Gregor I{{añ}} | skeudenn = Skeudenn:Francisco de Zurbarán 040.jpg | ledander = 250px | alc'hwez = | ger-stur = | ardamezioù = | anv-tiegezh = | ganedigezh = [[Roma]], war-dro [[540]] | deroù paboni = {{Deiziad|3|Gwengolo|590}} | tronidigezh = | dibenn paboni = {{Deiziad|12|Meurzh|604}} | en e raok = [[Pelagius II]] | war e lerc'h = [[Sabinianus]] | notennoù = | eneppab = }} '''Gregor I{{añ}}<ref>''Gregor ar Bras'' hervez Geriadur Favereau [https://geriadurbrasfavereau.monsite-orange.fr/file/44380d5d9d2f3cfc9b1c94bd0cbd97fc.pdf]</ref>{{,}}<ref>Gregor ''lesanvet Meur'' e [[Buhez ar Sent (1912)]].</ref>''' (e [[latin]]: ''Gregorius''), ganet e [[Roma]] war-dro [[540]] ha marvet d'an {{Deiziad|12|Meurzh|604}}, [[doktor an Iliz]], a oa bet dilennet da [[pab|bab]] an [[Iliz katolik roman]] d'an {{Deiziad|3|Gwengolo|590}}. ==E kembraeg== E kichen an anv ''Grigor Fawr'' e kaver ''Geirioel'', meneget en ur varzhoneg gant [[Iolo Goch]] (war-dro 1320-1400). ==Notennoù== {{DEFAULTSORT:Gregor 01}} [[Rummad:Ganedigezhioù ar VIvet kantved]] [[Rummad:Marvioù 604]] [[Rummad:Pibien]] [[Rummad:Doktored an Iliz]] c8gbd100a3t8m05kaikjo806bsqdoqq 0 86091 2201492 2170961 2026-10-06T08:00:24Z Llydawr 145 2201492 wikitext text/x-wiki [[Restr:Domenico Ghirlandaio - St Jerome in his study.jpg|thumb|upright 1.3|Sant Hieronimos en e sal-studi. Murlivadur gant Domenico Ghirlandaio ([[1480]]]] [[Restr:Saint Jerome Writing-Caravaggio (c. 1607).jpg|thumb|upright 1.3|''Hieronimos'', gant [[Caravaggio]] ([[1607]]]] {{Commonscat|Saint Jerome}} '''Yerom'''<ref>[[Roparz Hemon]], ''Nouveau dictionnaire breton-français'', Al Liamm, 1978, p. 836a.</ref> e brezhoneg, '''Hieronimos''' hag '''Eusebius Sophronius Hieronymus''' e [[latin]], '''[[Hieronymos]]''' e [[henc'hresianeg]], ganet etre [[342]] ha [[347]] e Stridon etre [[Pannonia]] ha [[Dalmatia]] ([[Kroatia]] hiziv) ha marvet d'an [[30 a viz Gwengolo]] [[420]] e [[Betlehem]], a oa ur [[manac'h]] hag a droas ar [[Bibl]] e latin (ar [[Vulgat]]), ma'z eo anavezet evel [[doktor an Iliz]], hag unan eus ar pevar den a zo bet anvet [[Tadoù an Iliz]], a-gevret gant [[Ambroaz Milano]], [[Aogustin Hippo]] ha [[Gregor Iañ]], hag evelto anvet da [[sant]]. == E vuhez == Studier e oa e [[Roma]], ha da 25 bloaz e teuas da vout kristen goude un hunvre kevrinus e-kerzh ur c'hleñved. Ur chomadenn a reas e [[Galia]] hag alese ez eas d'an [[Douar Santel]] e [[373]]. Ur pennad e voe penitiour e Chalcis e [[Siria]], er mervent da [[Antioc'heia]], en [[Azia Vihanañ]], ha beleget e voe eno. E [[383]] e voe dibabet gant ar [[pab]] [[Damasus Iañ]] da sekretour ha goulennet digantañ treiñ ar Bibl, e [[yezh ofisiel]] an Impalaeriezh, al latin. Pa varvas ar pab e rankas Hieronimos kuitaat [[Roma]] ha distreiñ d'an [[Douar Santel]] gant [[Paula]], ur Romanez a lignez uhel. Mervel a reas e 420. Lakaet eo bet da [[Patrom (sant)|sant paeron]] an [[Treiñ ha troidigezh|droourien]]. Abaoe [[Bonifas VIII]] e [[1298]] ez eo bet lakaet da zoktor an Iliz. === E brezhoneg === <gallery mode="packed" heights="350px"> Buez ar Zent. p 671.jpg|Buez ar Zent. p. 671 Buez ar Zent. p. 672.jpg|Buez ar Zent. p. 672 </gallery> == Levrlennadur == * Maurice Testard : ''Saint Jérôme – L'apôtre savant et pauvre du patriciat romain''. Paris : Belles Lettres, 1969 ==Daveoù ha notennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Sent katolik]] [[Rummad:Istor ar Gristeniezh]] [[Rummad:Troerien ar Bibl]] [[Rummad:Marvioù 420]] [[Rummad:Doktored an Iliz]] 6fulwefgqy0mgbq7rdxcwboh0cga5kv 0 88358 2201452 1954428 2026-10-05T13:00:02Z ~2026-53733-08 94456 2201452 wikitext text/x-wiki [[Restr:Breda Juttemis.jpg|thumb|''Sinte Juttemis'' e [[Breda]]]] '''Sant Bikenig''' zo ur [[sant]] ha n'eus ket anezhañ. Meneget eo e anv en droienn ''da zeiz sant Bikenig'', a zo kement ha lavaret biken. ==Roud== Anv zo eus gouel Sant Bikenig e skridoù [[Jarl Priel]]. ==Sent ijinet== Un toullad anvioù sent ijinet zo e yezhoù all : * en [[alamaneg]] : ''Sankt Nimmerlein'' ("sant Bikenig") pe ''Sankt Nimmerleinstag'' '"deiz sant Bikenig") * e [[galleg]] : ''Saint-Glinglin'' * en [[italianeg]] : ''San Mai'' ("sant Biken") pe ''giorno del mai'' ("Devezh ar viken") * e [[nederlandeg]] : ''Sint-juttemis'' * e [[portugaleg]] : ''São Nunca'' ("sant Biken") ==Pennad kar== *[[Sant Diboan]] [[Rummad:sent Breizh|Bikenig]] tvzag13g52rniz9lra6f4lii19vf3u3 2201454 2201452 2026-10-05T13:01:28Z ~2026-53733-08 94456 /* Roud */ 2201454 wikitext text/x-wiki [[Restr:Breda Juttemis.jpg|thumb|''Sinte Juttemis'' e [[Breda]]]] '''Sant Bikenig''' zo ur [[sant]] ha n'eus ket anezhañ. Meneget eo e anv en droienn ''da zeiz sant Bikenig'', a zo kement ha lavaret biken. ==Roud== Anv zo eus gouel Sant Bikenig e skridoù [[Jarl Priel]] (Va Buhez e Rusia, Al Liamm, 1955, p.44). ==Sent ijinet== Un toullad anvioù sent ijinet zo e yezhoù all : * en [[alamaneg]] : ''Sankt Nimmerlein'' ("sant Bikenig") pe ''Sankt Nimmerleinstag'' '"deiz sant Bikenig") * e [[galleg]] : ''Saint-Glinglin'' * en [[italianeg]] : ''San Mai'' ("sant Biken") pe ''giorno del mai'' ("Devezh ar viken") * e [[nederlandeg]] : ''Sint-juttemis'' * e [[portugaleg]] : ''São Nunca'' ("sant Biken") ==Pennad kar== *[[Sant Diboan]] [[Rummad:sent Breizh|Bikenig]] dhn8elz9qolughdkpkl6dz0h0uk6zh0 2201455 2201454 2026-10-05T13:02:36Z ~2026-53733-08 94456 /* Roud */ 2201455 wikitext text/x-wiki [[Restr:Breda Juttemis.jpg|thumb|''Sinte Juttemis'' e [[Breda]]]] '''Sant Bikenig''' zo ur [[sant]] ha n'eus ket anezhañ. Meneget eo e anv en droienn ''da zeiz sant Bikenig'', a zo kement ha lavaret biken. ==Roud== Anv zo eus gouel Sant Bikenig e skridoù [[Jarl Priel]] (Va Buhez e Rusia, Al Liamm, 1955, p.44 "[...] a-benn ur sizhun, pe daou viz, pe ur bloavezh, ha marteze ken na vo lidet gouel Sant Bikenig !"). ==Sent ijinet== Un toullad anvioù sent ijinet zo e yezhoù all : * en [[alamaneg]] : ''Sankt Nimmerlein'' ("sant Bikenig") pe ''Sankt Nimmerleinstag'' '"deiz sant Bikenig") * e [[galleg]] : ''Saint-Glinglin'' * en [[italianeg]] : ''San Mai'' ("sant Biken") pe ''giorno del mai'' ("Devezh ar viken") * e [[nederlandeg]] : ''Sint-juttemis'' * e [[portugaleg]] : ''São Nunca'' ("sant Biken") ==Pennad kar== *[[Sant Diboan]] [[Rummad:sent Breizh|Bikenig]] 1sr0nn6d5hyycku95jqzzbixv33gvr9 2201456 2201455 2026-10-05T13:34:06Z Kestenn 14086 2201456 wikitext text/x-wiki [[Restr:Breda Juttemis.jpg|thumb|''Sinte Juttemis'' e [[Breda]]]] '''Sant Bikenig''' zo ur [[sant]] ha n'eus ket anezhañ. Meneget eo e anv en droienn ''da zeiz sant Bikenig'', a zo kement ha lavaret biken. ==Roud== Anv zo eus gouel Sant Bikenig e skridoù [[Jarl Priel]] : ''"[...] a-benn ur sizhun, pe daou viz, pe ur bloavezh, ha marteze ken na vo lidet gouel Sant Bikenig !"''<ref>''Va Buhez e Rusia'', Al Liamm, 1955, p.44</ref>. ==Sent ijinet== Un toullad anvioù sent ijinet zo e yezhoù all : * en [[alamaneg]] : ''Sankt Nimmerlein'' ("sant Bikenig") pe ''Sankt Nimmerleinstag'' '"deiz sant Bikenig") * e [[galleg]] : ''Saint-Glinglin'' * en [[italianeg]] : ''San Mai'' ("sant Biken") pe ''giorno del mai'' ("Devezh ar viken") * e [[nederlandeg]] : ''Sint-juttemis'' * e [[portugaleg]] : ''São Nunca'' ("sant Biken") ==Pennad kar== *[[Sant Diboan]] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:sent Breizh|Bikenig]] 17hyht3xtansp1j8k2zfkcli6w0hdbz 0 110323 2201495 2170213 2026-10-06T08:02:10Z Llydawr 145 2201495 wikitext text/x-wiki [[Restr:St Catherine. San Domenico2.jpg|thumb|Katelin Siena]] [[Restr:Caterina - Libro della divina dottrina, circa 1475 - 2367969.jpg|thumb|''Libro della divina dottrina'', ''c''. [[1475]]]] '''Caterina Benincasa''', anavezetoc'h evel '''Caterina da Siena''' ('''Katelin Siena''' ha '''Santez Katell''' e brezhoneg), bet ganet e kêr [[Siena]] e [[Toskana]] en [[Italia]] d'ar [[25 a viz Meurzh]] [[1347]] ha marvet e [[Roma]] d'an [[29 a viz Ebrel]] [[1380]], a oa ul [[leanez]] italian anvet da santez e [[1461]], [[doktor an Iliz]]. Ezel e oa eus trede urzh [[Sant Dominig]]. Difennourez ar [[Pab|babelezh]] eo bet a-hed he buhez da vare [[Skism Meur ar C'hornôg]] ([[1378]]-[[1417]]).<br> Levezon he deus bet war ar bibien [[Gregor XI]] hag [[Urban VI]]. Meur a wech eo bet kannadez evit kêr [[Firenze]] pe evit ar pab.<br> Savet he deus oberennoù a [[doueoniezh|zoueoniezh]] ha skridoù kevrinek hag o deus bet ul levezon vras war an danvez-se. Gwelet int evel pennoberennoù eus lennegezh italianek ar mare. [[Patrom (sant)|Maeronez]] ar gazetennerien ha tud ar [[media]] eo. Lidet e vez d'an 29 a viz Ebrel.<br> Anvet eo bet da vaeronez kêr Roma e [[1866]] gant [[Pi IX]], ha da vaeronez Italia e [[1939]] gant [[Pi XII]].<br> Laket eo bet da "zoktorez an Iliz" e [[1970]] gant [[Paol VI]], war un dro gant [[Tereza a Avila]].<br> Anvet eo bet da vaeronez [[Europa]] gant [[Yann-Baol II]] e [[1999]]. ==Oberennoù== Dre gomz e save hec'h oberennoù rak ne ouie ket skrivañ. Miret ez eus bet 381 lizher, d'ar pab peurgetket, 26 pedenn hag hec'h oberenn veur : ''Libro della divina dottrina'', anavezet evel ''Dialogo della Provvidenza'' ("Levr Kelennadurezh Doue" pe "Diviz ar Ragevezh", [[1378]]). [[Rummad:Sentezed Italia]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1347]] [[Rummad:Marvioù 1380]] [[Rummad:Tud Siena]] [[Rummad:Doktored an Iliz]] 0fxumg3w9fk8jm7lt16wktjo5z7oihs 0 130186 2201480 1941644 2026-10-06T07:14:57Z JackyM59 87937 Mise à jour d'une photographie 2201480 wikitext text/x-wiki [[Restr:Nécropole nationale de Notre-Dame-de-Lorette d'Ablain-Saint-Nazaire.jpg|thumb|Bered Notre Dame de Lorette]] '''Notre Dame de Lorette''' eo anv ar vered soudarded savet en [[Ablain-Saint-Nazaire]] tostik da gêr [[Arras]] e norzh Bro-C'hall. ==An anv== ==Ar monumant== === Tud douaret eno === * Yves Gaonach (skrivet Goanach gant an arme c'hall), ganet d'ar 17 a viz Meurzh 1888 e [[Kastell-Nevez-ar-Faou|er C'hastell-Nevez]] (pe e [[Pleiben]]) e [[Breizh]], soudard en [[3vet Batailhon Kerzhet Troadegiezh Skañv Afrika]], fuzuilhet gant al lu gall d'ar [[15 a viz C'hwevrer]] 1915 e-pad ar [[Brezel-bed kentañ]] e [[Proven]] ([[Flandrez]] [[Belgia]]) evit ''«dilez post dre emvuturgn''» ha ''«dizerterezh en estrenvro»''<ref> [http://www.memoiredeshommes.sga.defense.gouv.fr]</ref>{{,}}<ref> [http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5052095 Mémorial GenWeb] </ref>{{,}}<ref>[http://www.histoire-genealogie.com/spip.php?article2878 histoire-genealogie.com]</ref>. ==Notennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Beredoù]] [[Rummad:Soudarded vreizhat bet fuzuilhet gant al lu gall e-pad ar Brezel-bed kentañ]] o7cvtsy7rtytggaxtups0o1stb62qqg 0 134171 2201476 2086591 2026-10-05T21:47:07Z GeertivpBot 72977 #pwb Copy label [[c:Category:Felix Timmermans|Commonscat Felix Timmermans]] 2201476 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:Bundesarchiv Bild 102-12722, Felix Timmermanns.jpg|thumb|Felix Timmermans]] '''Leopold Maximiliaan Felix Timmermans''' ([[5 Gouere]] [[1886]] – [[24 Genver]] [[1947]]) zo ur skrivagner nederlandek eus [[Flandrez]]. Troet eo bet e oberennoù e kalz yezhoù all. Kinnniget e oa bet e anv teir gwech evit [[Priz Nobel al lennegezh]]<ref>{{Cite web|url=https://www.nobelprize.org/nomination/archive/show_people.php?id=9276 |title=Nomination Database - Nobelprize.org|website=www.nobelprize.org}}</ref>. Ganet e voe Timmermans e kêr [[Lier (Belgia)|Lier]], en ur familh pevarzek a vugale. Mervel a reas e Lier ivez da 60 vloaz. Skrivañ a reas pezhoù-c'hoari, romantoù istorel, oberennoù relijiel ha barzhonegoù. ''Pallieter'' (1916) eo e romant anavezetañ. Lod eus e skridoù zo bet sinet gant an anv-pluenn ''Polleke van Mher''. Livour ha tresour e oa ivez. E deroù an [[Eil Brezel-bed]] e oa Timmermans e penn ar gelaouenn vroadelour flandrezat ''Volk''. Kemer a reas perzh ivez en ''Europäische Schriftsteller-Vereinigung'' (Kevre Skrivagnerien Europa), hag a oa bet diazezet gant an [[Nazied]]. Abalamour da se, hag abalamour ma resevas ar ''Rembrandtprijs'' (Priz Rembrandt) digant skol-veur [[Hamburg]] e 1942, e voe sellet outañ, goude ar brezel, evel ur "c'henlabourer sevenadurel". Didamallet e voe avat d'an 22 a viz Kerzu 1946. ==Notennoù== {{Daveoù}} {{Commonscat}} {{DEFAULTSORT:Timmermans, Felix}} [[Rummad:Skrivagnerien nederlandek]] [[Rummad:Skrivagnerien Flandrez]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1886]] [[Rummad:Marvioù 1947]] kfat6hrn96r1wvkm9ek3c3g2bz0ka0z 0 134263 2201494 2170222 2026-10-06T08:01:54Z Llydawr 145 2201494 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[File:Isidor_von_Sevilla.jpeg|thumb|Isidoro Sevilla, hervez [[Bartolomé Esteban Murillo]].]] '''Isidoro Sevilla''' (''Isidorus Hispalensis'' e [[latin]]), bet ganet marteze e [[Cartagena (Murcia)|Cartagena]] war-dro [[556]] ha marvet e [[Sevilla]] d'ar 4 a viz Ebrel [[636]], a oa un [[eskob]] [[spagn]]ol a orin [[Vizigoted|vizigot]]. Arc'heskob e voe e-pad tregont vloaz ([[599]]–[[636]]), hag e [[1598]] e voe anvet da [[sant]].<br>E [[1722]] e voe anvet da zoktor an [[Iliz katolik|Iliz]] gant ar [[pab]] [[Inosant XIII]]. Lidet e vez d'ar 4 Ebrel N'ouzer ket pelec'h e oa ganet met e dud a oa eus Cartagena. Mab e oa da Severiano pe Severino, eus un tiegezh hispanoroman a renk uhel, e vamm, Teodora pe Túrtura, a oa a orin Vizigot ha kar a bell d'ar rouaned. == Skridoù == * ''Orinoù'', pe ''Gerdarzhioù'' * ''Displegoù war an Testamant Kozh'' * ''De ortu et ibitu patrum'' * ''Kronik adalek Adam betek 626'' Skridoù bet embannet e Paris, 1601; e Roma, 1797-1803 == Levrlennadur == * M.-N. Bouillet : ''Dictionnaire Universel d'Histoire et de Géographie''. L. Hachette et Cie. Paris. 1863 * César Chaparro Gómez : ''Isidoro de Sevilla. De Ortu et Obitu Patrum''. E spagnoleg. Belles Lettres. Paris 1985 [[Rummad:Sent katolik]] [[Rummad:Skrivagnerien latin]] [[Rummad:Doueoniourien gristen]] [[Rummad:Tadoù an Iliz]] [[Rummad:Eskibien Spagn]] [[Rummad:Ganedigezhioù 560]] [[Rummad:Marvioù 636]] [[Rummad:Doktored an Iliz]] 70fgndosnz72h4rcjn1fn5eqahxzx87 2201500 2201494 2026-10-06T08:08:04Z Llydawr 145 2201500 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[File:Isidor_von_Sevilla.jpeg|thumb|Isidoro Sevilla, hervez [[Bartolomé Esteban Murillo]].]] '''Isidoro Sevilla''' (''Isidorus Hispalensis'' e [[latin]]), bet ganet marteze e [[Cartagena (Murcia)|Cartagena]] war-dro [[556]] ha marvet e [[Sevilla]] d'ar 4 a viz Ebrel [[636]], a oa un [[eskob]] [[spagn]]ol a orin [[Vizigoted|vizigot]]. Arc'heskob e voe e-pad tregont vloaz ([[599]]–[[636]]), hag e [[1598]] e voe anvet da [[sant]].<br>E [[1722]] e voe anvet da zoktor an [[Iliz katolik|Iliz]] gant ar [[pab]] [[Inosant XIII]]. Lidet e vez d'ar 4 a viz Ebrel. N'ouzer ket pelec'h e oa ganet met e dud a oa eus Cartagena. Mab e oa da Severiano pe Severino, eus un tiegezh hispanoroman a renk uhel, e vamm, Teodora pe Túrtura, a oa a orin Vizigot ha kar a bell d'ar rouaned. == Skridoù == * ''Orinoù'', pe ''Gerdarzhioù'' * ''Displegoù war an Testamant Kozh'' * ''De ortu et ibitu patrum'' * ''Kronik adalek Adam betek 626'' Skridoù bet embannet e Paris, 1601; e Roma, 1797-1803 == Levrlennadur == * M.-N. Bouillet : ''Dictionnaire Universel d'Histoire et de Géographie''. L. Hachette et Cie. Paris. 1863 * César Chaparro Gómez : ''Isidoro de Sevilla. De Ortu et Obitu Patrum''. E spagnoleg. Belles Lettres. Paris 1985 [[Rummad:Sent katolik]] [[Rummad:Skrivagnerien latin]] [[Rummad:Doueoniourien gristen]] [[Rummad:Tadoù an Iliz]] [[Rummad:Eskibien Spagn]] [[Rummad:Ganedigezhioù 560]] [[Rummad:Marvioù 636]] [[Rummad:Doktored an Iliz]] a2hsle5m2lr8waiurk7obuq80cm4ehu 0 135276 2201498 2170208 2026-10-06T08:03:23Z Llydawr 145 2201498 wikitext text/x-wiki [[Restr:Tertullian.jpg|thumb]] '''Quintus Septimius Florens Tertullianus''' (ganet etre 150 ha 160 e [[Kartada]] ha marvet war-dro 240) a oa ur skrivagner latin, hag eñ deuet eus ur familh Berbered. Treiñ a reas ouzh ar [[kristeniezh|gristeniezh]] e dibenn an Eil kantved ha dont da vezañ [[doktor an Iliz]] hag unan eus doueoniourien vras Kartada. == Skridoù == * Apologeticum * (war ar stern) == Levrlennadur == * Jean-Pierre Waltzing & Albert Severyns : ''Tertullien. Apologétique''. Belles Lettres. Paris. 1971 [[Rummad:Prederourien]] [[Rummad:Doueoniourien gristen]] [[Rummad:Skrivagnerien latin]] [[Rummad:Tadoù an Iliz]] [[Rummad:Gens Septimia]] [[Rummad:Doktored an Iliz]] efss5sh7jo24du9vos8soykwdyg02fd 0 136864 2201486 2170205 2026-10-06T07:18:25Z Llydawr 145 2201486 wikitext text/x-wiki [[Restr:Basile.jpg|thumb|Sant Bazil (ikonenn en iliz katolik gresian [[Etterbeek]])]] '''Bazil''' (Basileus) Caesarea, anvet ivez Bazil Veur, ganet e 329 ha marvet, diouzh a gonter, d'ar 1{{añ}} a viz Genver 379 e [[Kayseri|Caesarea]] e [[Kappadokia]], a voe eskob [[Kayseri|Caesarea in Cappadocia]], en [[Azia Vihanañ]], hag un doueoniour a bouez, [[doktor an Iliz]]. == Buhez == [[Restr:Abbé Perrot. Bue ar Zent. 437.jpg|thumb|Buhez ar Zent (Moal), pajenn 437.]] Anvet e voe da eskob Kaezarea e 370. Enebiñ e reas ouzh Arius, Apollinarius, Eusthatius. Mont a reas da Anaon e 379. Lidet e vez d'an 2 Genver, ha d'ar 14 Mezheven. == Skridoù == * ''Homeliennoù'' * ''Prezegennoù'' * ''Pleustradoù'' diwar-benn ''Skiant ar Vuhezegezh'' hag ''Emgastizerezh'' * ''Displegoù diwar-benn lodennoù ar Skriturioù'' * ''Hexameron : Prezegennoù diwar-benn ar c'hwec'h devezh Krouadur ar Bed'' [[Rummad:Sent katolik hag ortodoksel]] [[Rummad:Doktored an Iliz]] axwkhktq1yi8g1e97n4q9ohqhvhan38 0 144290 2201487 2182864 2026-10-06T07:18:38Z Llydawr 145 2201487 wikitext text/x-wiki {{pennad zo|Bernard}} [[File:Eglise Fontaine-les-Dijon 004.jpg|thumb|Delwenn en iliz Fontaine-lès Dijon]] '''Bernard de Fontaine''' ([[1090]]-[[1153]]) a oa ur [[manac'h]] [[gall]] hag a voe [[abad]] [[Abati Clairvaux|Clairvaux]], alese an anv ''Bernard de Clairvaux''. Ganet e oa bet e [[Fontaine-lès-Dijon]] ; klask a rae karantez ar [[Krist|C'hrist]] dre an emgastizañ. Lidet e vez d'an [[20 a viz Eost]]. == Gwelet ivez == * [[Sistersianed]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1090]] [[Rummad:Marvioù 1153]] [[Rummad:Sent katolik]] [[Rummad:Menec'h]] [[Rummad:Doktored an Iliz]] gy9j1q72qygr6kws6390nbrw3xzhbbr 0 144576 2201503 2200014 2026-10-06T08:55:41Z J.C EVEN 691 /* Selaouerien */ 1650. Pierre Vilaine de la Perraudière ː ardamezioù hag aotrouniezh 2201503 wikitext text/x-wiki [[Restr:Nantes Chambre des comptes de Bretagne plaque.jpg|thumb|upright 1.8|Plakenn-goun e Naoned]] [[Restr:La Chambre des Comptes à Nantes au 17e siècle.jpg|thumb|upright 1.8|Ar Gambr gozh e 1646]] [[Restr:Préfecture de la Loire-Atlantique Nantes.jpg|thumb|upright 1.8|Ar Gambr savet e 1782, a zo hiziv prefeti al Liger-Atlantel]] '''Kambr ar C'hontoù''' a oa, dindan ar [[Renad kozh]], un ensavadur karget da gontrolliñ kontoù [[Dugelezh Breizh]]. Staliet e voe e [[Naoned]] war gourc'hemenn [[Anna Breizh]] adalek ar bloaz [[1493]]. == Istor == == Aotrounez e karg == === Kadoridi gentañ === {| class="wikitable" |1405 |[[Restr:Thibault de Malestroit.gif|60px]] |Jean de Malestroit |kañseller Breizh, eskob Sant-Brieg ha Naoned. |- |1420 | |Jean Roussel |abad Lokmazhe |- |1444 |[[Restr:De Lespervez.gif|60px]] |Charles de Lespervez |Mestr jeneral war ar Moneiz, kuzulier ha kambrelan an duged [[Yann V (dug Breizh)|Yann V]] ha Fañch I{{añ}}. |- |1445 |[[Restr:Jean de Malestroit.gif|60px]] |Guillaume de Malestroit |Eskob Naoned. |- |1456 |[[Restr:Chauvin de la Mulotaye.svg|60px]] |Guillaume Chauvin |Kanseller an duged Pêr II ha Fañch II ; marc'heg [[Urzh an Erminig]] ; marvet e-barzh prizon kastell Gwened e 1481. |- |1467 |[[Restr:De Kerleau.gif|60px]] |Vincent de Kerléau |Abab Bear, abad Prières e 1467, kanseller Breizh, hag eskob Leon eus 1472 da 1476. |- |1477 |[[Restr:Jean de l’Épervier.gif|60px]] |Jean l'Espervier |Eskob [[Sant-Brieg]] ha [[Sant-Maloù]] ; aet da Anaon er bloaz 1486. |- |1478 |[[Restr:Guy Bouchet.gif|60px]] |Guy du Bouchet |Teñzorer ar Vadalen e [[Gwitreg]], eskob Kernev er bloaz 1480. |- |1486 |[[Restr:Alain le Maout.gif|60px]] |Alain le Maout |Eskob Kernev, ha Leon war-lerc'h. |- |1492 |[[Restr:Guillaume Guéguen.gif|60px]] |Guillaume Guéguen |Abad ar Salver-Santel [[Redon]] ; eskob Naoned ; marvet er bloaz 1506. |- |1526 |[[Restr:Dessin en attente.jpg|60px]] |Raimbaut Le Clerc |Noter ha sekretour ar roue <ref>Fañch Iñ, roue gall. François de France, mab Fañch Iñ ha Klaoda (Claude de France), dug a Vreizh adalek an 20 Gouere 1524, dindan anv Fañch III, e oa den-gouestl, da heul e vreur Henri, e Bro-Spagn, eus 1526 da 1530, goude ma oa bet trec'het Fañch Iñ e Pavia e 1525.</ref> |- |1528 |[[Restr:Dessin en attente.jpg|60px]] |Jean Parajau |Teñzorer ha jeneral ar C'hontoù. |- |1536 |[[Restr:Du Quélennec.gif|60px]] |Hervé du Quélennec |Aotrou ar Stang (?), dimezet gant Marguerite de Kerriec, itron Coëtanfo e [[Seglian]]. |- |1537 |[[Restr:De la Pommeraye.gif|60px]] |Gilles de la Pommeraye |Dimezet gant Jeanne Le Jeune, itron La Morlaye. |- |1547 |[[Restr:Clausse de Saint-Néry.gif|60px]] |Côme / Cosme Clausse |Aotrou Marchaumont ; tad da Henry, kuzulier ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1556. |- |1547 |[[Restr:Saint-Mesmin.gif|60px]] |Jacques de Saint-Mesmin |Ditour ebet diwar-benn e aotrouniezh (gwelout e [[Ardamezeg familhoù Breizh|familh]]). E vreur, Aignan, a voe kuzulier ouzh Breujoù Breizh e 1554. |- |1551 |[[Restr:Fortia.gif|60px]] |Marc Fortia |E vreur Bernard zo bet kuzulier ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1556. |- |1574 |[[Restr:Dessin en attente.jpg|60px]] |Jean Monin |Avokad ar Roue ouzh prezidial Naoned. |- |1584 |[[Restr:Apuril.jpg|60px]] |Jean Avril / Apuril |Aotrou La Grée ; bet ivez kuzulier ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1568. |- |1596 |[[Restr:De Lescoët de la Moquelais.gif|60px]] |Auffray de Lescoët |Bet ivez kuzulier ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1586 . |- |1616 |[[Restr:Barrin des Rouxières.gif|60px]] |Jacques Barrin |Aotrou La Galissonnière. |- |1626 |[[Restr:Harouis de la Rivière.gif|60px]] |Louis Harouis |Aotrou La Seilleraye. |- |1633 |[[Restr:Becdelièvre.gif|60px]] |François Becdelièvre |Aotrou La Brusnelays. |- |1634 |[[Restr:Blanchard de Lessongère.gif|60px]] |Jean Blanchard |Aotrou Lessongère. |- |1650 |[[Restr:Blanchard de Lessongère.gif|60px]] |César-Auffray Blanchard |Aotrou Bois-de-la-Musse. |- |1673 |[[Restr:Charette.gif|60px]] |Jacques Charette |Aotrou Montbert. |- |1678 |[[Restr:Becdelièvre.gif|60px]] |Jean-Baptiste Becdelièvre |Aotrou La Busnelays. |- |1772 |[[Restr:Becdelièvre.gif|60px]] |Guillaume-Jean-Baptiste-François Becdelièvre |Markiz Treambert. |- |1733 |[[Restr:Becdelièvre.gif|60px]] |Hilarion-François Becdelièvre | |- |1772 |[[Restr:Becdelièvre.gif|60px]] |Hilarion-Anne-François-Philippe Becdelièvre <ref>Markiz Bec-de-Lièvre, aotrou Avaugour, La Seilleraye ha Le Gruménil. Badezet d'ar 6 C'hwevrer 1743 e Sant Visant e Naoned. Marvet da 49 bloaz. Beziet d'an 10 Mae 1792 e Kroaz Santel, Naoned. Kuzulier ar roue en holl e guzulioù ; prezidant kentañ Kambr ar C'hontoù Breizh.</ref> |Marvet e 1792. |} === Kadoridi === {| class="wikitable" |1402 | |Jean Roussel |Abad Sant-Vazhe ; aet da gadoriad kentañ er bloaz 1420. |- |1413 |[[Restr:Chauvin de la Mulotaye.gif|60px]] |Jean Chauvin |Ditour ebet diwar-benn e aotrouniezh (gwelout e [[Ardamezeg familhoù Breizh|familh]]). |- |1417 |[[Restr:Eder de Beaumanoir.jpg|60px]] |Raoulet (Raoullet) Eder | |- |1418 |[[Restr:De La Rivière d'Auverné.gif|60px]] |Jean de la Rivière d'Auverné |A vo kañseller Breizh ivez |- |1422 |[[Restr:Gibon.gif|60px]] |Jean Gibon |A voe ivez komiser ouzh adaozadur ar vogajoù en eskoptioù Roazhon ha Gwened |- |1426 |[[Restr:De Kerloaguen.gif|60px]] |Maurice de Kerloaguen | |- |1442 |[[Restr:De Vannes de Scolpon.gif|60px]] |Jean de Vannes / de Vennes |Bet ivez prokulor ha kontroller jeneral an Dug e 1439 ; e vreur Pierre a oa bet eskob Sant-Brieg adalek 1272. |- |1455 |[[Restr:Dessin en attente.jpg|60px]] |Jean Rolland |Ditour ebet diwar-benn ar familh-se. Dek familh gant an anv se. |- |1458 |[[Restr:Du Cellier.gif|60px]] |Jean du Cellier |Bet ivez kañseller ha senesal Roazhon e 1458. |- |1459 |[[Restr:Dessin en attente.jpg|60px]] |Raoul de Launay |Ditour ebet diwar-benn ar familh-se. |- |1461 |[[Restr:Dessin en attente.jpg|60px]] |Gilles Garin |Ditour ebet diwar-benn ar familh-se. |- |1462 |[[Restr:De Coëtlogon.gif|60px]] |Olivier de Coëtlogon |Marc'heg [[Urzh an Erminig]] e 1454. |- |1473 |[[Restr:Breton de Lancé.gif|60px]] |N. le Breton |Arc'hdiagon Roazhon ; marvet er bloaz 1490. |- |1485 |[[Restr:Guéguen de la Villecolué.gif|60px]] |Guillaume Guéguen |Bet savet da gadoriad kentañ er bloaz 1492 ; bet ivez abad ar Salver-Santel e Redon, hag eskob Naoned ; marvet er bloaz 1506. |- |1486 |??? |Nicolas Damas | |- |1491 |??? |Bernard de Kergus | |- |1492 |[[Restr:Guillaume Le Borgne.gif|60px]] |Guillaume le Borgne |Eskob Gwened e 1490. |- |1498 |[[Restr:Le Moal Raoul.gif|60px]] |Raoul le Moal |Aluzener ar roue Charlez VIII ; eskop Kernev. |- |1517 |[[Restr:Le Chevalier.gif|60px]] |Jean (François) (le) Chevalier |Bet kuzulier ouzh Breujoù Breizh e 1557. |- |1524 |[[Restr:Marc'hec de Kerbaul.gif|60px]] |Alain le Marc'hec de la Martinière | |- |1526 |[[Restr:De Commacre.png|60px]] |Gilles de Commacre |Bet ivez kloareg-sekretour e 1492. |- |1534 | |Guillaume Loisel |Ditour resis a vank diwar-benn an den se ; ur familh Loisel a zouge ar memes ardamezioù an tiegezh de Commacre, amañ a-us. |- |1537 |[[Restr:De Plédran.gif|60px]] |Jean de Plédran |Bet kuzulier ouzh [[Grands Jours]]. |- |1540 |[[Restr:Kermenguy-d.jpg|60px]] |François de Kermainguy, pe Kermenguy |Bet ivez alouer [[Naoned]] ha kuzulier ouzh [[Grands Jours|Grands-Jours]] e 1538. |- |1548 |[[Restr:Kermenguy-d.jpg|60px]] |François de Kermainguy, pe Kermenguy |Mab an hini a-us ; bet ivez kuzulier ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1554. |- |1560 |??? |Claude Méance |Hep deskrivadur an ardamezioù ; otrou Courtemer ? (hep anv parrez). |- |1566 |[[Restr:Le Bloy du Tay.gif|60px]] |François Le Bloay, pe Le Bloy |Bet ivez letanant [[Naoned]] e 1565. |- |1571 |[[Restr:Braillon de Barigny.gif|60px]] |Louis Braillon de Barigny |Bet ivez kadoriad toget ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1577. Aet da Anaon e 1587. |- |1573 |[[Restr:Barrin des Rouxières.gif|60px]] |Jacques Barrin de la Galissonnière |Bet ivez kadoriad toget ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1577. |- |1575 |[[Restr:Verge de Rosseau.png|60px]] |René Verge de Rosseau |Provost meur Angers. |- |1577 |[[Restr:Le Mignot de la Boissière.png|60px]] |Georges Le Mignot de la Bouëxière |Bet daveiad e 1566. |- |1578 | |Nicolas Coustureau | |- |1583 |[[Restr:Ayrault du Rocher.jpg|60px]] |Jean Ayrault | |- |1587 | |François Coustureau de le Jaille | |- |1592 |[[Restr:Charlet de la Garenne.gif|60px]] |Jacques Charlet | |- |1598 |[[Restr:Raoul de la Guibourgère.gif|60px]] |Guillaume Raoul de la Ragotière |Bet ivez prokulor-jeneral sindik ar Breujoù, penn kuzul dug Vendôme. |- |1601 |[[Restr:De la Coussaye de Fougeray.png|60px]] |Trajan de Coussaye |Bet ivez mestr war ar C'hontoù e 1588, ha jeneral ar C'hontoù. |- |1602 |[[Restr:Binet des Tournelles.png|60px]] |Victor Binet de Montifray | |- |1619 |[[Restr:Bernard de la Turmelière.png|60px]] |Pierre Bernard de la Turmelière |Bet ivez maer [[Naoned]] e 1615 ; La Turmelière zo ul lec'h e [[Kastell-Tepaod]]. |- | |[[Restr:Harouis de la Rivière.gif|60px]] |Louis Harouis |Bet kadoriad kentañ e 1626. |- |1623 |[[Restr:Du Pont d'Orville.gif|60px]] |Louis du Pont d'Echuilly |Bet penn-alvokad ouzh ar C'hontoù e 1606 ; Echuilly zo ul lec'h e Doué, e Bro-A̴ñjev. |- |1626 | |François Coquille | |- |1628 | |René Perron de la Ville-Audon | |- |1628 |[[Restr:Gravé de la Chaise.gif|60px]] |Jean Grave de Launay | |- |1632 |[[Restr:Tromelin de Lanarnuz.png|60px]] |Gabriel de Tromelin de Kerliviry |Kerliviry zo ul lec'h e [[Kleder]]. |- |1635 |[[Restr:Juchault de la Bourderie.png|60px]] |Christophe Juchault de Blottereau |Blottereau zo ul lec'h e [[Doulon]]. |- |1643 |[[Restr:Morin de la Roche.png|60px]] |Rolland Morin du Tresle | |- |1644 |[[Restr:Huteau des Burons.gif|60px]] |Jacques Huteau des Burons | |- |1651 |[[Restr:Pontual.gif|60px]] |René de Pontual / Ponctual | |- |1654 |[[Restr:De Poulpiquet.gif|60px]] |Bernard de Poulpiquet du Halegoët |Halegoët zo ul lec'h e [[Plouzane]]. |- |1661 |[[Restr:Pontual.gif|60px]] |Sébastien de Pontual de la Ville-Révault |La Ville-Révault zo ul lec'h e [[Sant-Luner]]. |- |1671 |[[Restr:Huteau des Burons.gif|60px]] |Jacques Huteau des Burons | |- |1674 |[[Restr:Cornulier.gif|60px]] |Jean-Baptiste Cornulier du Bois-Maqueau |Bois-Maquéau zo ul lec'h e [[Tilhieg]]. |- |1679 |[[Restr:Rousseau de la Houdinière.png|60px]] |Joseph Rousseau de Saint-Aignan |Saint-Aignan ː pehini ? |- |1682 |[[Restr:Raguideau du Rocher.gif|60px]] |François Raguideau du Rocher |Le Rocher zo ul lec'h e [[Meliner]]. |- |1691 |[[Restr:Cornulier.gif|60px]] |Claude Cornulier du Bois-Maquéau |Gwelout a-us, 1674. |- |1692 |[[Restr:Le Meneust.gif|60px]] |Pierre le Meneust des Treilles | |- | |[[Restr:Cornulier.gif|60px]] |Jean-Baptiste Cornulier du Pesle |Pesle zo ul lec'h e [[Brenn (kumun)|Brenn]]. |- |1706 |[[Restr:Bidé de la Bidéaie.gif|60px]] |Jean Bide de la Provôté |La Provosté / Provôté zo ul lec'h e [[Sant-Filberzh-Deaz|Sant-Filberzh]]. |- | |[[Restr:Grout du Closneuf.png|60px]] |Jean Grout de Bellême | |- | |[[Restr:Ballet de la Chenardière.jpg|60px]] |Jean Ballet de la Chémardière |La Chénardière zo ul lec'h e [[Chapel-Baz-Meur]]. |- |1711 |[[Restr:Becdelièvre.gif|60px]] |Guillaume-Jean-Baptiste Becdeltèvre | |- |1713 |[[Restr:Barrin-diacre.png|60px]] |Armand-Christophe Barrin |Arc'hdiagon Landreger. |- |1723 |[[Restr:Le Meneust.gif|60px]] |Pierre-Christophe le Meneust des Treilles | |- |1724 |[[Restr:Bouin de Rains.png|60px]] |François-Georges Bouin de Cacé |Cacé zo ul lec'h e [[Sant-Jili-Roazhon]]. |- |1725 |[[Restr:Becdelièvre.gif|60px]] |Hilarion-Marie Becdelièvre | |- |1726 |[[Restr:Cornulier.gif|60px]] |Toussaint Cornulier du Bois-Maquéau |Bois-Maquéau zo ul lec'h e [[Tilheg]]. |- |1728 |[[Restr:Pinault de Bressé.png|60px]] |Jean-Baptiste-Marie Pinot de la Gaudinaye | |- |1736 |[[Restr:Peillac des Montils-Férusseau.png|60px]] |Nicolas-Jacques-Augustin Peillac de la Hubaudière |La Hubaudière zo ul lec'h e [[Sant-Yann-ar-Granneg]]. |- |1739 |[[Restr:Bouin de Rains.png|60px]] |François-Anne Bouin de Cacé |Marvet en karg. |- |1741 |[[Restr:Langlois-du-Breil-Aigu.png|60px]] |Jacques Langlois de la Roussière | |- |1742 |[[Restr:Prévost-de-la-Haye.png|60px]] |Laurent-François Provost de Boisbilly |Boisbilly a vefe ul lec'h e Kemper. |- |1743 |[[Restr:Bellabre.gif|60px]] |Pierre Bellabre du Tellement | |- |1749 |[[Restr:Grout du Closneuf.png|60px]] |Jean-Thomas-Guy Grout de Ballême | |- |1753 |[[Restr:Chéreil des Vergers.png|60px]] |Mathurin-Pierre-François Chéreil de la Rivière |La Rivière zo ul lec'h e [[Gwikomm]]. |- |1758 |[[Restr:Burot de Carcouët.png|60px]] |Jean Burot de Carcouët |Carcouët zo ul lec'h e [[Sant-Ervlan]]. |- |1759 |[[Restr:Barnabé de la Papotière.gif|60px]] |Pierre Barnabé de la Papotière |Ar familh-se e oa aotrounez La Papotière, e Doulon ; Pierre Banabé a oa bet da gentañ jeneral war an Argant e 1720. |- |1759 |[[Restr:Du Val de la Marinière.png|60px]] |François-Gabriel du Val de la Vergne |Marvet en karg ; François-Gabriel-Henri a gemer e blas ; familh c'henidik eus Bro-Boatev. |- |1763 |[[Restr:Du Val de la Marinière.png|60px]] |François-Gabriel-Henri du Val de Chassenon |Bet kadoriad a enor e 1782. |- |1765 |[[Restr:Bouin de Rains.png|60px]] |Jean-Baptiste-François Bouin de Cacé |Gwelout a-us, 1739. |- |1765 |[[Restr:Pinault de Bressé.png|60px]] |Louis-André Pinot de la Gaudinaye | |- |1766 |[[Restr:Viart de Jussé.png|60px]] |Alexis-Jean-Pierre Viart de Jussé |Daou lec'h disheñvel heñvelanvet zo e Breizh, en eskopti Roazhon. |- |1770 |[[Restr:Gardin de la Gerberie.png|60px]] |Guy-René-Pierre Gardin du Bois-du-Liers |Bois-du-Liers zo ul lec'h e [[Kelon]]. |- |1778 |[[Restr:Chéreil des Vergers.png|60px]] |Mathurin-Jean-Paul Chéreil de le Rivière |Gwelout a-us, 1753. |- |1779 | |Augustin-Jacques Puissant de Saint-Servan | |- |1781 |[[Restr:Lavau de la Piardière.png|60px]] |Alexandre-Guy-Pierre Lavau de la Vincendière |La Vincendière zo ul lec'h e [[Kerc'hfaou]]. |- |1782 |[[Restr:Le Saulnier de Callibray.png|60px]] |Jean-François-Yves-Xavier le Saulnier de la Villehélio |Pevar lerc'h anvet Ville-Helio zo e Breizh. |- | | |Marie-Joseph-Philippe Pascaud |Kuzulier ouzh Châtelet e Paris |- |1789 |[[Restr:Budan de Boislaurent.png|60px]] |René Budan de Beauvoir |Ar prezidant diwezhañ |} === Mistri === {| class="wikitable" |1402 | [[Restr:Louvel de la Chauvelière.gif|60px]] |Macé Louvel |Ditour ebet diwar-benn e aotrouniezh (gwelout e [[Ardamezeg familhoù Breizh|familh]]). |- |1402 |[[Restr:De Carné.gif|60px]] |Jean de Carné | |- |1402 |[[Restr:Le Coq du Vergier.png|60px]] |Jamet le Coq | |- |1402 |[[Restr:Mauvoisin de la Mauvoisinière.png|60px]] |Guillaume Mauvoisin | |- |1402 |[[Restr:Coglez.png|60px]] |Geoffroy de Goglais | |- |1413 |[[Restr:De Lespervez.gif|60px]] |Charles de Lespervez |Bet savet da gadoriad kentañ e 1444. |- |1413 |[[Restr:Gibon.gif|60px]] |Jean Gibon |Ivez komiser ouzh adaozadur mogajoù eskoptioù Roazhon ha Gwened. |- |1414 |[[Restr:Mainfeny du Breil.png|60px]] |Jean Mainfeny | |- |1442 |[[Restr:Garin de la Fontaine.png|60px]] |Jean Garin |Un den heñvelanvet, eus parrez Lanloup, zo bet sekretour an Dug e 1404. |- |1442 |[[Restr:Rolland de Kerinizan.png|60px]] |Jean Rolland |Un den heñvelanvet, eus parrez [[Gwikar]] e Bro-Leon, zo bet noblet e 1444 ; gwelout ivez 1458. |- |1442 |[[Restr:Chauvin de la Mulotaye.gif|60px]] |Guillaume Chauvin |Bet kentañ prezidant ar C'hontoù e 1456 ; gwelout a-us. |- |1444 |[[Restr:De Kerloaguen.gif|60px]] |Maurice de Kerloaguen | |- |1444 |[[Restr:Le Comte de Tréhuélan.png|60px]] |Nicolas le Comte |Luzierezh zo war a seblant etre Nicolas ha Pierre. |- |1444 |[[Restr:De Quirisec.png|60px]] |Olivier de Quirisec | |- |1444 |[[Restr:Du Dresnay.png|60px]] |Charles du Dresnay | |- |1445 |[[Restr:De Kerloaguen.gif|60px]] |Jean de Kerloaguen | |- |1445 |??? |Simon Maydo | |- |1449 |[[Restr:Gibon.gif|60px]] |Amaury Gibon | |- |1458 |[[Restr:Rolland de Kerinizan.png|60px]] |Jean Rolland |Gwelout ivez 1442 a-us. |- |1458 |??? |Pierre de Bonabry | |- |1458 |[[Restr:De Lopriac.gif|60px]] |Louis de Lopriac | |- |1458 |[[Restr:De la Noue de Vaubreton.gif|60px]] |Guillaume de la Noue | |- |1458 |[[Restr:Le Bel de la Rochefordière 1.gif|60px]] |Pierre Le Bel | |- |1458 | |Pierre Giraud | |- |1477 |[[Restr:De Kerboutier.png|60px]] |Jean de Kerboutier | |- |1477 |??? |Guillaume de Loquéren | |- |1492 |[[Restr:Gibon.gif|60px]] |Jean Gibbon du Grisson | |- |1492 |[[Restr:De Beaune de Samblançay.png|60px]] |Guillaume de Beaune |Bet jeneral war an arc'hant a-raok. |- |1492 |[[Restr:De Kerloaguen.gif|60px]] |Maurice de Kerloaguen | |- |1492 |[[Restr:De L'Espinay de la Hauteville.png|60px]] |Jean de l'Espinay |Bet teñzorer-jeneral eus 1499 da 1524. |- |1498 |[[Restr:De Lanvaux de Beaulieu.png|60px]] |Olivier de Lanvaux de Beaulieu |Beaulieu zo ul lec'h e [[Begnen]]. |- |1505 |[[Restr:Le Nas de Kergolher.gif|60px]] |Jean Le Nas | |- |1505 |??? |François de Callac de la Salle | |- |1505 |??? |Yves Maydo de Trédudé | |- |1505 |??? |Jean Brouillard de Kerlen | |- |1518 |[[Restr:Loisel de la Couldre.gif|60px]] |Guillaume Loisel de la Touraudais |La Toureaudais zo ul lec'h en [[Tilh]]. |- |1521 |[[Restr:De Commacre.png|60px]] |Gilles de Commacre |Bet kadoriad e 1526. |- |1524 |??? |Yves le Flo (pe Floc'h) de Kermabilon | |- |1524 |[[Restr:Le Baud de Saint-Ouen.png|60px]] |Mathurin le Baud de Mouligné |Mouligné zo ul lec'h e [[Dovanieg]]. |- |1524 |[[Restr:Tissart des Dervalières.png|60px]] |François Tissard de la Guespière | |- |1524 |[[Restr:Mandard.png|60px]] |Alain Mandard |La Mandarlière zo ul lec'h e [[Pazieg]]. |- |1527 |[[Restr:Viart de Villebazin.gif|60px]] |Jacques Viart | |- |1527 |[[Restr:De la Rue 3.png|60px]] |Marc de la Rue |Eus eskopti Naoned ; ardamezioù dianav ; siell 1381; |- |1532 |[[Restr:Cosnoal de Saint-Georges.png|60px]] |Pierre Cosnoual, pe Cosnoal | |- |1533 |[[Restr:Hus de la Bouchetière.gif|60px]] |Jean Hus | |- |1536 |[[Restr:Dalesso d'Eragny.png|60px]] |Joseph Dalesso, pe d'Alesso | |- |1539 | |Pierre Picaud | |- |1531 |[[Restr:Hay de la Guerche.gif|60px]] |Noël Hay de la Vincendiére | |- |1531 |[[Restr:Phélippot de la Carperaie.png|60px]] |François Phélypeaux | |- |1543 |[[Restr:Hus de la Bouchetière.gif|60px]] |Jean Hus | |- |1546 |[[Restr:Tissart des Dervalières.png|60px]] |Jean Tissart | |- |1546 |[[Restr:Mottay de la Primaudière.png|60px]] |François du Mottay |La Primaudière zo ul lec'h e [[Bezeg]] |- |1549 |??? |Martin de Chaurais de Bourbonnois | |- |1552 |[[Restr:Gaultier de Kerfus.png|60px]] |Pierre Gaultier de Kerfus. |Kerfus zo ul lec'h e [[Sant-Andrev-an-Doureier]]. |- |1552 |[[Restr:Bitaut du Plessis.gif|60px]] |Louis Bitault | |- |1553 |[[Restr:Cheminart de la Vallière.png|60px]] |René Cheminart |Bet ivez maer Angers e 1543. |- |1554 |[[Restr:Bonnier de Lorgerais.gif|60px]] |René Bonnier | |- |1555 |[[Restr:De Beaune de Samblançay.png|60px]] |Martin de Beaune |Bet abad [[Sant-Varzhin-Korle]] e 1565. |- |1555 | |Pierre de Chaurais | |- |1555 | |Pierre Papillon | |- |1555 | |Jean Sorée | |- |1557 |[[Restr:De Francheville.gif|60px]] |Pierre de Francheville | |- |1558 |Diasur |Guillaume Morin |Peder familh brudet heñvelanvet a oa. Klask zo da c'houzout ha bet eo Jean Morin, maer Naoned e 1570, kadoriad kentañ ouzh ar C'hontoù Breizh e 17574, ha Rolland, kadoriad e 1643. |- |1568 |[[Restr:Cornulier.gif|60px]] |Pierre le Cornulier de la Touche |La Touche zo ul lec'h e [[Nozieg]]. |- |1568 |[[Restr:Barberé de la Bauche.jpg|60px]] |Marc Barberé de la Bauche |La Bauche zo ul lec'h e [[Reudied]]. |- |1570 |[[Restr:Jallier de la Renaudière.gif|60px]] |Jean Jallier de la Renaudiere |La Renaudière zo ul lec'h e Sant-Donasian. |- |1572 |[[Restr:Dachon2.jpg|60px]] |René Dacron, pe Dachon ? |Bet selaouer e 1559 kent mont da vestr e 1572. |- |1572 |[[Restr:Merceron de la Sébinière.png|60px]] |Louis Merceron | |- |1572 |[[Restr:Ménardeau du Perray.gif|60px]] |Pierre Ménardeau | |- |1572 |[[Restr:Bitaut du Plessis.gif|60px]] |René Bitault de Beauregard | |- |1572 |[[Restr:Gaultier de Launay.gif|60px]] |Jean Gaultier / Gautier |Marvet en karg. |- |1572 |[[Restr:Boutin de la Cour.gif|60px]] |Raoul Boutin | |- |1572 |[[Restr:Le Loup du Breil.gif|60px]] |Michel Le Lou du Breil |Le Breil zo ul lec'h en [[An Hae-Foazer|Hae-Foazer]] ; gwelout ivez maered Naoned, 1572. |- |1572 |??? |Adrien Brossais | |- |1572 |??? |Jean Cosson | |- |1572 |[[Restr:De Monti de la Chalonnière.png|60px]] |Bernard de Monti |Kadarnaet e noblañs gant ar roue [[Charlez IX (Bro-C'hall)|Charlez IX]] e 1568 ; mestr ar C'hontoù e 1572 ; chuin [[Naoned]] e 1573. |- |1575 |[[Restr:Trotereau de la Hacherais.png|60px]] |François Trotereau |A zo bet ivez kannad [[Kastell-Briant]] ouzh Breujoù 1570; |- |1578 |[[Restr:De la Tullaye.gif|60px]] |Alexandre de la Tullaye | |- |1578 |??? |François Montel | |- |1580 |??? |Philippe de Sorée | |- |1581 |??? |Etienne Le Franc | |- |1582 |[[Restr:Picaud de Tihenry.png|60px]] |Jean Picaud |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh |- |1582 |??? |Georges Morin | |- |1586 |[[Restr:Regnouard.gif|60px]] |Guy Regnouart d'Onglée | |- |1586 |[[Restr:Le Loup du Breil.gif|60px]] |Yves Le Lou / Loup du Breil | |- |1586 |[[Restr:De la Gueurie.png|60px]] |Pierre de la Gueurie des Roches | |- |1588 |[[Restr:De la Coussaye de Fougeray.png|60px]] |Trajan de la Coussaye |A vo goude se jeneral ar C'hontoù, ha kadoriad e 1601. |- |1588 |[[Restr:Beaurepaire.gif|60px]] |Julien de Beaurepaire | |- |1588 |??? |Claude Cosson | |- |1588 |[[Restr:Le Moine de la Tour.png|60px]] |Gilles le Moyne | |- |1588 |[[Restr:Milon de Beaumanoir.png|60px]] |Jean Milon | |- |1589 |[[Restr:Godet-bzh.gif|60px]] |Georges Godet | |- |1589 |[[Restr:Charette.gif|60px]] |Jean Charette de Lornière | |- |1590 |[[Restr:Fourché du Breuil.gif|60px]] |Jean Fourché de la Courosserie |A zo bet da gentañ selaouer ouzh ar C'hontoù e 1572, kent mont da vestr, da vare Mercoeur e 1590, mestr ar c'hanolierezh, ha maer [[Naoned]] e 1596. |- |1592 |??? |François Charton de la Rivière | |- |1592 |[[Restr:Crespy de la Mabillière.png|60px]] |Julien Crespy |e oa sur-awalc'h aotrou e Hierig |- |1593 |[[Restr:Boutin de la Cour.gif|60px]] |Pierre Boutin | |- |1595 |[[Restr:Brenezay de Carcouët.png|60px]] |Mathieu Brenezay du Tertre | |- |1596 |[[Restr:Marquerais de la Villegontier.gif|60px]] |Joseph de la Marqueraye | |- |1596 |[[Restr:De Rambouillet.png|60px]] |Jean de Rambouillet | |- |1597 |??? |Gilbert Chapelle |Pemp familh gant an anv se. |- |1597 |[[Restr:Baudry du Plessix.gif|60px]] |François Baudry | |- |1597 |??? |Jean Meriaud | |- |1597 |??? |Jean Cebret | |- |1597 |??? |Pierre Hupel | |- |1598 |[[Restr:De la Tullaye.gif|60px]] |Jean de la Tullaye de la Jaroussaye | |- |1598 |??? |François Coustureau de la Jaille | |- |1598 |[[Restr:Barberé de la Bauche.jpg|60px]] |Marc Barberé de la Bauche | |- |1599 |[[Restr:Verdier de la Miltière.png|60px]] |Jean Verdier | |- |1599 |[[Restr:Martineau de Princé.png|60px]] |Charles Martineau | |- |1600 |[[Restr:De Monti de la Chalonnière.png|60px]] |Pierre de Monti de la Chalonnière |La Chalonnière a zo ul lec'h eus [[Reudied]] |- |1602 |??? |Claude Picot | |- |1602 |[[Restr:Fouquet de la Varenne.png|60px]] |Guillaume Fouquet de la Varenne | |- |1602 |[[Restr:Fradin de Malmouche.png|60px]] |René Fradin de Malmouche | |- |1603 |[[Restr:Chrétien de Tréveneuc.png|60px]] |Michel Chrétien | |- |1603 |[[Restr:Ménardeau du Perray.gif|60px]] |Pierre Ménardeau de la Bouchetière | |- |1603 |??? |Claude Le Febvre | |- |1606 |[[Restr:De la Tullaye.gif|60px]] |René de la Tullaye de Belle-Isle | |- |1606 |[[Restr:Bouhier du Chaffault.png|60px]] |Robert Bouhier | |- |1606 |[[Restr:Le Moine de la Tour.png|60px]] |Christophe le Moyne | |- |1610 |[[Restr:Jousselin de Tondest.png|60px]] |Claude Jousselin | |- |1610 |[[Restr:Huteau des Burons.gif|60px]] |Jacques Huteau des Burrons | |- |1612 |??? |René le Clerc |Ardamezioù diasur; 8 familh gant an anv se |- |1612 |[[Restr:Fourché du Breuil.gif|60px]] |Jean Fourché de Berso | |- |1613 |??? |Claude Brethe | |- |1614 |[[Restr:Varice de Juigné.png|60px]] |Philippe Varice | |- |1615 |[[Restr:Brégel de la Vaerie.gif|60px]] |Raoul Brégel | |- |1615 |[[Restr:Le Loup du Breil.gif|60px]] |Michel Le Lou du Breil | |- |1616 |[[Restr:Viau du Dissais.png|60px]] |Jacques Viau du Pé | |- |1616 |[[Restr:David de la Botardière.png|60px]] |Pierre David de la Botardière | |- |1617 |[[Restr:Frotet de la Bardelière.png|60px]] |Jean Frotet des Landelles | |- |1618 |[[Restr:Gabard de la Mailladière.gif|60px]] |François Gabard de la Maillardière | |- |1619 |[[Restr:Rollée de la Moinerie.png|60px]] |Philippe-Christophe Rollée de Ligny | |- |1620 |??? |Jean Fourché de Berso | |- |1620 |[[Restr:Foucault de la Budorière.gif|60px]] |René Foucault de Launay | |- |1620 |[[Restr:Constantin de la Fraudière.gif|60px]] |Jacques Constantin de Montriou | |- |1622 |[[Restr:Boislève des Roches.png|60px]] |Robert Boislève des Roches | |- |1623 |[[Restr:Ménardeau du Perray.gif|60px]] |Jacques Ménardeau | |- |1624 |[[Restr:De Monti de la Chalonnière.png|60px]] |Yves de Monti de la Chalonnière | |- |1624 |[[Restr:Avril de Kerloguen.jpg|60px]] |Raoul Avril de l'Isle | |- |1624 |[[Restr:Kerbourdel.gif|60px]] |Pierre de Kerbourdel | |- |1626 |[[Restr:Boux du Teil-Abelin.gif|60px]] |Mathurin Boux du Teil-Abelin | |- |1626 |[[Restr:Verge de Rosseau.png|60px]] |René Verge de Rosseau | |- |1628 |[[Restr:Rollée de la Moinerie.png|60px]] |Nicolas Rollée de Rigny | |- |1632 |[[Restr:Crespy de la Mabillière.png|60px]] |Adrien Crespy de la Mabillière | |- |1632 |[[Restr:Séré de la Plessaye.png|60px]] |Jacques Séré des Landes | |- |1632 |[[Restr:Boutin de la Cour.gif|60px]] |Marc Boutin de Lériais | |- |1632 |[[Restr:Frotet de la Bardelière.png|60px]] |Jean Frotet des Landelles | |- |1633 |[[Restr:Regnouard.gif|60px]] |César Regnouard de Drouges | |- |1633 |[[Restr:Pinart.gif|60px]] |René Pinart de Cadoualan | |- |1633 |[[Restr:De Sesmaisons.png|60px]] |Claude de Sesmaisons de la Saulzinière | |- |1634 |[[Restr:Compludo de Livernière.png|60px]] |Alexandre Compludo | |- |1634 |[[Restr:Bidé de la Bidéaie.gif|60px]] |Sébastien Bide de Ranzay | |- |1636 |[[Restr:Jousselin de Tondest.png|60px]] |Claude Jousselin | |- |1636 |[[Restr:Le Meneust.gif|60px]] |Sébastien Le Méneust du Bouédrier | |- |1636 |[[Restr:De la Tullaye.gif|60px]] |Salomon de la Tullaye du Plessix-Tazon | |- |1637 |[[Restr:Monneraye de la Villeblanche.gif|60px]] |Jean de la Monneraye | |- |1638 |[[Restr:De Robien.gif|60px]] |Jean de Robien | |- |1639 |[[Restr:Salomon de Bréafort.png|60px]] |Jean Salomon de Bréafort |Marvet en karg |- |1640 |[[Restr:De Saint-Pern.gif|60px]] |Jean de Saint-Pern du Lattay | |- |1640 |[[Restr:Bonnemetz de la Hémeriais.png|60px]] |Jacques Bonnemetz de la Hémeriais | |- |1640 |[[Restr:De Gouvello.gif|60px]] |René de Gouvello de Keriaval |Marvet en karg |- |1643 |[[Restr:Artault-Chesnaye.jpg|60px]] |Jean Artault de la Chesnaye | |- |1644 |[[Restr:David de la Botardière.png|60px]] |Pierre David de la Botardière |A vo Mestr a enor e 1664 |- |1644 |[[Restr:Meslou du Louc'h.png|60px]] |Jean Meslou de Kersaintéloi | |- |1645 |[[Restr:Gillouart de Kerfraval.png|60px]] |Alain Gillouart de Kerfraval | |- |1645 |[[Restr:Le Roi de Keralno.png|60px]] |Jean le Roi de Keralno | |- |1645 |[[Restr:Guischard.gif|60px]] |François Guischardi de Martigné | |- |1647 |[[Restr:Martin de la Balluère.gif|60px]] |Jean Martin de la Balluère | |- |1650 |??? |Thomas Bollée | |- |1650 |[[Restr:Fleury des Vaux.gif|60px]] |Jean Fleury de Poncel | |- |1650 |[[Restr:Du Pas de la Charodière.png|60px]] |Michel du Pas de la Charodière | |- |1650 |[[Restr:Du Pas de Crévy.png|60px]] |Louis du Pas de Crévy | |- |1652 |[[Restr:Juchault de la Bourderie.png|60px]] |Pierre Juchault du Gué-Robert | |- |1652 |[[Restr:De Gouvello.gif|60px]] |Pierre de Gouvello de Kerantré | |- |1652 |[[Restr:Henry de Guillérien.gif|60px]] |Guillaume Henry de Belestre | |- |1654 |??? |Guillaume de la Sauldraye | |- |1656 |[[Restr:Juchault de la Bourderie.png|60px]] |Christophe Jussaut de Lourme | |- |1656 |[[Restr:Arthur de la Motte.gif|60px]] |Guillaume Arthur de la Motte | |- |1659 |[[Restr:Pontual.gif|60px]] |Sébastien de Pontual de la Ville-Révault. | |- |1659 |[[Restr:Le Marié de la Barberie.png|60px]] |René le Marié de la Garnizon | |- |1659 |[[Restr:Frain d'Yffer.png|60px]] |Pierre Frain de la Vrillière | |- |1660 |[[Restr:Bidé de la Bidéaie.gif|60px]] |Rolland Bidé de la Provosté | |- |1661 |[[Restr:Rousseau de la Houdinière.png|60px]] |Joseph Rousseau de Saint-Aignan | |- |1661 |[[Restr:Beaujouan de Kermadio.png|60px]] |Vincent Beaujouan de Kermadio | |- |1661 |[[Restr:Dondel de Montigny.gif|60px]] |Guillaume Dondel de Pendreff | |- |1662 |[[Restr:Huteau des Burons.gif|60px]] |Jacques Huteau des Burons | |- |1664 |[[Restr:Gazeau de la Gestière.png|60px]] |Jacques Gazeau de la Gestière | |- |1665 |[[Restr:Pezron de la Salle.png|60px]] |Julien Pezron du Clio | |- |1668 |[[Restr:Godet-bzh.gif|60px]] |Pierre Godet du Perret | |- |1670 |[[Restr:Brochart de la Souchais.png|60px]] |Jacques Brochart de la Souchais | |- |1672 |[[Restr:Dollier de la Baudouinière.png|60px]] |Claude Dollier du Port-de-Roche | |- |1672 |[[Restr:Bernard de la Turmelière.png|60px]] |René Bernard du Préau | |- |1672 |[[Restr:Lhommeau de la Noë.png|60px]] |Joseph de l'Hommeau du Boisrenaud | |- |1672 |[[Restr:De Saint-Pern.gif|60px]] |Charles-Joseph de Saint-Pern | |- |1673 |[[Restr:Bouin de Rains.png|60px]] |François Bouin de Rains | |- |1673 |[[Restr:Le Meneust.gif|60px]] |Julien le Meneust des Islettes | |- |1675 |[[Restr:Lohéac de Trévoazec.png|60px]] |René Lohéac de Trévoazec | |- |1676 |[[Restr:Salomon de Bréafort.png|60px]] |Jean Salomon de Bréafort | |- |1676 |[[Restr:De Saint-Pern.gif|60px]] |Vincent-Gabriel de Saint-Pern | |- |1676 |[[Restr:Simon de Trénoust.png|60px]] |Alexandre Simon de la Chambre | |- |1676 |[[Restr:De Gouvello.gif|60px]] |Joseph de Gouvello de Keriaval | |- |1676 |[[Restr:Langlois-du-Breil-Aigu.png|60px]] |Jean Langlois de la Roussière |Marvet en karg. |- |1676 |[[Restr:Lair de Lessongère.gif|60px]] |Guillaume Lair de Lessongères | |- |1676 |[[Restr:Ravenel du Plessix.png|60px]] |Jean-François Ravenel du Plessix | |- |1677 |[[Restr:Bedeau.gif|60px]] |Mathieu Bedeau de Launay | |- |1677 |[[Restr:Giraud de Charmois.png|60px]] |Ferdinand Giraud du Verger | |- |1678 |[[Restr:Arthur de la Motte.gif|60px]] |Jean Artur de la Gibonays | |- |1678 |[[Restr:Martineau de Princé.png|60px]] |François Martineau de Princé | |- |1678 |[[Restr:Artault-Chesnaye.jpg|60px]] |Guy Arthaud de Chesnaye |Marvet en karg. |- |1680 |[[Restr:Le Brun de Kerbrat.png|60px]] |Jérôme Le Brun de Trobadio | |- |1682 |[[Restr:Gentien.png|60px]] |Joachim Gentien d'Erigné | |- |1682 |[[Restr:Bedeau.gif|60px]] |Guillaume Bedeau des Renardières | |- |1682 |[[Restr:Macé de la Lande.gif|60px]] |Pierre Macé de la Morandais | |- |1685 |[[Restr:Le Nepveu de la Motte.gif|60px]] |François Le Nepveu de la Ville-ès-Ducs | |- |1685 |[[Restr:Rocquand de la Hégronnière.png|60px]] |Pierre Rocquand de la Hégronnière | |- |1685 |[[Restr:Guitton du Verger.png|60px]] |François Guitton de la Foubertière |La Fourbetière a zo ul lec'h eus [[An Hae-Foazer|Hae-Foazer]] |- |1686 |[[Restr:Bachelier-b.jpg|60px]] |François Bachelier de Bercy | |- |1687 |[[Restr:Guitton du Verger.png|60px]] |Jacques Guitton de la Sensive | |- |1687 |[[Restr:Boussineau de Chapeau.png|60px]] |Jean Boussineau de Boispéan |Boispéan a zo ul lec'h eus [[Frozieg]] |- |1687 |[[Restr:Barberé de la Bauche.jpg|60px]] |Michel Barberé du Bocage |Le Bocage a zo ul lec'h eus Sant-Donasian. |- |1687 |[[Restr:De la Pierre des Salles.png|60px]] |François de la Pierre de Talhouët |Talhouët a zo ul lec'h eus [[Gwidel]] |- |1690 |[[Restr:Macé-de-la-Barbelais.jpg|60px]] |Charles-Yves Macé de la Cour |La Cour -(Thébaud) a zo ul lec'h eus [[Arwerneg-Veur|Arwerneg]] |- |1691 |[[Restr:Sorin de la Ferrière.png|60px]] |François Sorin de la Hillière |La Hillière a zo ul lec'h eus [[Tarvieg]] |- |1692 |[[Restr:Billon du Domaine.gif|60px]] |Joseph Billon du Demaine | |- |1692 |[[Restr:Busson de Gazon.png|60px]] |Olivier Busson de la Ville-Jégu |Le Ville-Jégu a zo ul lec'h eus [[Koufeg]] |- |1692 |[[Restr:Imbert de la Rastardière.jpg|60px]] |Jean Imbert de la Patouillière |La Patouillière a zo ul lec'h eus [[Sant-Sebastian-an-Enk|Sant-Sebastian]] |- |1694 |[[Restr:Bridon de Carteron 1.png|60px]] |André Bridon du Carteron |Carteron a zo ul lec'h eus [[Gorre-Goulen]] |- |1694 |[[Restr:Cassia de la Houssaye.png|60px]] |Pierre du Cassia de la Houssaye |La Houssaye a zo ul lec'h eus [[Reudied]]. Pierre du Cassia e oa bet chuin [[Naoned]] e 1673 |- |1696 |[[Restr:Charette.gif|60px]] |Julien Charette de la Colinière |La Colinière a zo ul lec'h eus [[Doulon]] |- |1696 |[[Restr:Godet-bzh.gif|60px]] |Pierre Godet de Châtillon |Châtillon / Chastillon a zo ul lerc'h eus [[Faouell]] |- |1696 |[[Restr:Mosnier du Coudray.gif|60px]] |Joseph Mosnier de la Valtière |marvet en karg; La Valtière a zo ul lerc'h eus [[Palud]] |- |1696 |[[Restr:Lair de Lessongère.gif|60px]] |Pierre Lair de Lessongère |Lessongère a zo ul lerc'h eus [[Sant-Ervlan]] |- |1696 |[[Restr:Rocquand de la Hégronnière.png|60px]] |Pierre Rocquand de la Hégronnière | |- |1696 |[[Restr:Cassard de la Pantière.png|60px]] |Paul Cassard de la Frussière |La Frussière a zo ul lerc'h eus [[Gwinieg-Breizh]] |- |1697 |[[Restr:Barberé de la Bauche.jpg|60px]] |Michel Barberé du Bocage |Le Bocage a zo ul lerc'h eus [[Sant-Donasian]] |- |1698 |[[Restr:Clément de Beauvais.png|60px]] |Siméon Clément de Beauvais |Beauvais a zo ul lerc'h eus [[Sant-Koulman|Sant-Coulman]] |- |1699 |[[Restr:Nepvouet-d.jpg|60px]] |Honoré le Nepvouet du Branday |Le Branday a zo ul lerc'h eus [[Sant-Masen-ar-Porzh|Sant-Masen-at-Porzh]] |- |1699 |[[Restr:Clément de Beauvais.png|60px]] |François Clément de Beauvais |Beauvais a zo ul lerc'h eus [[Sant-Koulman|Sant-Coulman]] |- |1702 |[[Restr:Bernard de la Turmelière.png|60px]] |François Bernard de Grand-Maison | |- |1702 |[[Restr:Langlois-du-Breil-Aigu.png|60px]] |Jacques Langlois de la Roussière |Marvet en karg. La Roussière a zo ul lerc'h eus [[Kastell-Tepaod]] |- |1705 |[[Restr:Rouillé de la Mettrie.png|60px]] |Louis Rouillé de la M̥ettrie |diasur pebezh Mettrie eo. |- |1705 |[[Restr:Frémont des Croix.png|60px]] |Jacques Frémont des Croix |Les Croix a zo ul lerc'h eus [[Saotron]] |- |1705 |[[Restr:Garsenlan de la Perrière.png|60px]] |Pierre Garsenlan de la Perrière |Familh c'henidig eus Bro-Añjev. |- |1705 |[[Restr:Poullain de la Grée.png|60px]] |Guy Poullain de la Grée |Familh c'henidig eus Bro-Añjev |- |1705 |[[Restr:Simon de Trénoust.png|60px]] |Alexandre Simon de la Chambre |La Chambre a zo ul lerc'h eus [[Sant-Masen-ar-Porzh]] |- |1707 |[[Restr:Bidé de la Bidéaie.gif|60px]] |Louis Bidé de Chavagne |Chavagne e oa ur barrez ː [[Kavan]] |- |1708 |[[Restr:Becdelièvre.gif|60px]] |Guillaume-Jean-Baptiste-François Becdelièvre | |- |1709 |[[Restr:Bedeau.gif|60px]] |Guillaume Bedeau de l'Ecochère |L'Ecochère a zo ul lec'h eus [[Sant-Gerent]] |- |1709 |[[Restr:Bouin de Rains.png|60px]] |François Bouin de Cacé |Cacé a zo ul lec'h eus [[Sant-Jili-Roazhon]] |- |1709 |??? |Joseph de la Coudrais |laket en enor e 1739 Luzhiet eo an traoù etre ar familhoù ''de la Coudrais'' ha ''de la Coudraye'' |- |1709 |[[Restr:Bidé de la Bidéaie.gif|60px]] |Claude Bidé du Plessis |le Plessis a zo ul lec'h eus [[Chapel-Erzh]] |- |1711 |[[Restr:Rousseau de la Mesnardière.png|60px]] |Gaspard Rousseau de la Mesnardière |laket en enor e 1733 La Mesnardière, ul lec'h eus Saint-Gervais, e Bro-Vande ? |- |1711 |[[Restr:Becdelièvre.gif|60px]] |Hilarion-Marie Becdelièvre | |- |1713 |??? |François-Antoine Foucart de Beauchamp | |- |1713 |[[Restr:Le Menant de la Jubaudière.png|60px ]] |Mathieu-François Menant de Comeman |Comenan a zo ul lec'h eus [[Sant-Yann-ar-Wern]] |- |1714 |[[Restr:Rodais de l'Arzilliers.png|60px]] |Pierre Rodais de l'Arzilliers |Lerc'h diasur e Breizh. Bez ez eus ul lec'h l'Arzillais e Mousterlez <ref>Google Earth</ref> |- |1714 |[[Restr:Le Gril du Guern.png|60px]] |Philippe-Joseph Le Gril de Pratel |Pratel a zo ul lec'h eus [[Pluvergad]] |- |1715 |[[Restr:Richard du Pontréau.png|60px]] |François-Richard du Pontréau |Familh c'henidig eus Bro-Berry |- |1717 |[[Restr:Le Meneust.gif|60px]] |Pierre-Christophe Le Meneust des Treilles |N'eo ket bet laret pelec'h emañ al lec'h anvet l''es Treilles'' |- |1717 |[[Restr:Bidé de la Bidéaie.gif|60px]] |Rolland Bidé du Bois |N'eo ket bet laret pelec'h emañ al lec'h anvet ''le Bois'' |- |1717 |[[Restr:Macé de la Lande.gif|60px]] |Joseph Macé de la Morandais |Marvet en karg. La Morandais a zo ul lec'h eus beli Naoned. Añv ar barrez n'eo ket bet roet. Sur-awalc'h Savenneg |- |1718 |[[Restr:Lair de Lessongère.gif|60px]] |François Lair de la Botardière |la Botardière a zo ul lec'h eus [[Sant-Ervlan]] |- |1718 |[[Restr:Bachelier-b.jpg|60px]] |André-François Bachelier de Bercy |Bercy ? (e-kichen Pariz ?) |- |1718 |[[Restr:Garsenlan de la Perrière.png|60px]] |Pierre-Marc Garsenlan de la Perrière |Familh c'henidig eus Bro-Añjev |- |1718 |[[Restr:Couradin des Mortiers.png|60px]] |Mathurin Couradin des Mortiers |Marvet en karg Familh c'henidig eus Bro-Douren. Mathurin Couradin a zo bet reizher e 1706, kent mont da vestr e 1718 |- |1718 |[[Restr:François de la Fruitière.png|60px]] |René François de la Vieuville | |- |1718 |[[Restr:Maillard de la Menguais.png|60px]] |Charles Maillard de la Souchais |Eus [[Sant-Filberzh-Deaz|Sant-Filberz]] eo al lec'h anvet la Souchais |- |1718 |[[Restr:Le Grand de Beaumont.png|60px]] |Pierre-Jean Le Grand de Beaumont |Marvet en karg Eus [[Izeg]] eo al lec'h anvet Beaumont |- |1721 |??? |Joseph du Perthuis |Ditour ebet diwar-benn e aotrouniezh |- |1721 |[[Restr:Simon de Trénoust.png|60px]] |Pierre-Joseph Simon du Creil | |- |1722 |[[Restr:Pinot de Bressé.png|60px]] |Marie-Jean-Baptiste Pinot de la Gaudinais |Pemp lec'h eus an anv la Gaudinais ez eus e Breizh. Hemañ a zo sur-awalc'h eus beli Roazhon. |- |1723 |[[Restr:Léonard de la Rablaye.png|60px]] |Jacques Léonard de la Rablaye |Diasur eo lavar pelec'h resis en em gav la Rablaye. Hervez Pol Potier de Courcy, emañ en eskopti Naoned. Google ne ro nemet un anv lec'h, e Bécon-les-Granits, e Bro-Añjev (nepell eus Breizh !) |- |1723 |[[Restr:Danguy du Redys.gif|60px]] |Jacques Danguy de l'Ecurais |En enor e 1748 E [[Faouell]] en em gav al lec'h anvet l'Ecurais |- |1724 |[[Restr:Gouin de la Brégerie.png|60px]] |François Gouin de la Quémeraye |Pevar la Quemerais ez eus e Breizh |- |1724 |[[Restr:Macé de la Lande.gif|60px]] |Bernard-Hippolyte Macé de la Morandais |Evit la Morandais, gwelout a-us, 1717 |- |1725 |[[Restr:Proust de Portlavigne.png|60px]] |Charles-Joseph-Julien Proust de Port-la-Vigne |Marvet en karg E Bouguenais en em gav al lec'h anvet Port-la-vigne |- |1726 |[[Restr:Martin de la Noë.png|60px]] |Jean Martin de la Plesse |E [[Pont-Marzhin]] en em gav al lec'h anvet la Plesse |- |1727 |[[Restr:De la Pierre des Salles.png|60px]] |François-Marie de la Pierre du Hénan |E [[Nevez]] en em gav al lec'h anvet Henan |- |1727 |[[Restr:Macé-de-la-Barbelais.jpg|60px]] |Charles-François Macé de la Cour |Laket en enor e 1751 En [[Arwerneg-Veur|Arwerneg]] en en gav la Cour-(Thébaud) |- |1727 |[[Restr:Martin du Plessix.png|60px]] |Julien Martin du Plessis-Rabatière |E [[Plûned|Plûnet]] en em gav al lec'h anvet le Plessix (ar Genkiz)-(Rabatière) |- |1728 |[[Restr:Peillac des Montils-Férusseau.png|60px]] |Nicolas Peillac de la Souchais |E [[Sant-Mikael-Keveger]] emañ al lec'h anvet la Souchais |- |1728 |[[Restr:Mosnier du Coudray.gif|60px]] |Jacques Mosnier de Thouaré |e oa aotrou la Motte, e [[Tarvieg]] |- |1728 |[[Restr:Lavau de la Piardière.png|60px]] |Abraham-Isaac Lavau |Marvet en karg |- |1728 |[[Restr:François de la Fruitière.png|60px]] |Jacques François de la Gourtière |En [[ar Perzh]] en em gav al lec'h anvet la Gourtière |- |1731 |[[Restr:Lavau de la Piardière.png|60px]] |François Lavau de la Picardière |E [[Rialeg]] en em gav al lec'h anvet la Picardière |- |1733 |[[Restr:Langlois-du-Breil-Aigu.png|60px]] |Jacques Langlois de la Roussière |E [[Kastell-Tepaod]] en em gav al lec'h anvet la Roussière |- |1733 |[[Restr:Fresneau de la Couronnerie.png|60px]] |Louis Fresneau de la Templerie |E [[Kastell-Tepaod]] en em gav al lec'h anvet la Templerie |- |1733 |[[Restr:Cicoteau de la Martinière.png|60px]] |Pierre-Thomas Cicoteau |Familh c'henidik eus Bro-Boatev. Aotrouniezh ebet roet dindan an anv se e Breizh |- |1734 |[[Restr:Danguy du Redys.gif|60px]] |François Danguy |gwelout 1723 |- |1736 |[[Restr:Moisan de la Corbinaye.png|60px]] |Pierre Moisan de la Corbinaye |E [[Sant-Widel-Skovrid]] en em gav al lec'h anvet la Corbinaye |- |1736 |[[Restr:Valleton.gif|60px]] |Armand-François Valleton |N'eo ket bet roet anv an aotrouniezh; sur-awalc'h e Bro-Naoned |- |1737 |[[Restr:Macé de la Lande.gif|60px]] |François-Maurille Macé de la Lande |La Lande se a zo sur-awalc'h eus beli Naoned |- |1737 |[[Restr:Valleton.gif|60px]] |Jean-Baptiste Valleton |Gwelout a-us, 1736 |- |1738 |[[Restr:Gillot d'Ifer.png|60px]] |Henri-Louis-Charles Gillot de Boutigny |Diasur eo lavar pelec'h resis emañ Boutigny |- |1739 |[[Restr:Béritault-1.gif|60px]] |Pierre-Anne Béritault de Salboeuf |Salbœuf, e Chemillé-en-Anjou |- |1740 |[[Restr:Ralet de Lavermont.png|60px]] |Antoine-Marie-Paul Ralet |Marvet en karg |- |1740 |[[Restr:Poullain de la Grée.png|60px]] |Jean-Michel Poullain de Brétignolles |Marvet en karg Marteze Brétignolles (sur Mer) e Bro-Vande |- |1740 |[[Restr:Le Boucher de l'Epinay.png|60px]] |André Boucher de la Bazillière |E [[Lavreer-Botorel]] en em gav al lec'h anvet la Bazillière |- |1740 |[[Restr:Talour de la Carterie.png|60px]] |Jean-Jacques Talour de la Villonière |Laket en enor e 1766 La Villonnière, sur-awalc'h ul lec'h eus Bro-Vande |- |1742 |[[Restr:Chaillou du Guern.png|60px]] |François-René-Benoît Chaillou du Croisas (-t) |Marvet en karg Al lec'h Croisas, pe Croisat, a zo da glask ǃ |- |1742 |[[Restr:Le Grand de Beaumont.png|60px]] |Pierre-Jean Le Grand de Beaumont |E [[Izeg|Izieg]] en em gav al lec'h anvet Beaumont |- |1743 |[[Restr:Pays-Mellier.png|60px]] |Joseph-Donatien Pays-Mellier de Bouillé |Familh c'henidik eus Bro-Anjev. N'eo ket bet roet anv aotrouniezh ebet e Breizh; |- |1743 |[[Restr:Chaillou du Guern.png|60px]] |Ambroise-Julien Chaillou de l'Estang |Al lec'h l'Estang a chom da glask ǃ |- |1743 |[[Restr:Galbaud de la Barrière.gif|60px]] |Philippe-François Galbaud du Fort |Laket en enor e 1766. E Sant-Donasian Naoned en em gav le Fort. |- |1745 |[[Restr:Chotard de la Loyenne.png|60px]] |Jean-Baptiste-Louis Chotard de la Louërie |Laket en enor e 1766 E [[Donez]] en em gav al lec'h anvet la Louërie |- |1745 |[[Restr:Raisin du Bois-Morin.png|60px]] |Jean Raisin de Boismorin |Laket en enor e 1767 E [[Gwinieg-Breizh|Gwinieg]] en em gav al lerc'h anvet Le Bois- Morin |- |1746 |[[Restr:Sourdeau de Beauregard.png|60px]] |Jean-François Sourdeau de Beauregard |Familh c'henigik eus Bro-Boatev Bez ez eus 13 lerc'h anvet Beauregard e Breizh, al lodenn vrasañ e Bro-Roazhon, unan e Bro-Naoned |- |1748 |[[Restr:Bachelier-b.jpg|60px]] |Jean-André Bachelier de Bercy |N'eo ket bet roet anv aotrouniezh ebet e Breizh; |- |1748 |[[Restr:Burot de Carcouët.png|60px]] |Jean Burot de Carcouët |E [[Sant-Ervlan]] en em gav al lec'h anvet Carcouët |- |1748 |[[Restr:Le Tourneux de Belair.png|60px]] |François-Jean-Gabriel Tourneux d'Avrillé |Avrillé e c'hallfe bezhañ ul lec'h eus Bro-Añjev pe eus Bro-Vande |- |1749 |[[Restr:Rocquand de la Hégronnière.png|60px]] |Nicolas-Joseph Rocquand de Pontbureau |Laket en enor e 1775 Pontbureau : ul lec'h da glask |- |1749 |??? |Jean-Claude Chalumeau |Ditour ebet |- |1749 |[[Restr:Bellabre.gif|60px]] |Pierre Bellabre du Tellement |E [[Korzed]] en emgav al lec'h anvet ''Tellement'' |- |1750 |[[Restr:Charault de Mérionnec.png|60px]] |Guillaume Charault de Mérionnec |Laket en enor e 1775 E [[Gwenrann]] en em gav al lec'h anvet Mérionnec |- |1751 |[[Restr:Libault du Perray.png|60px]] |Antoine Libault de la Barossière |E [[Orvez]] en em gav al lec'h anvet la Barossière |- |1752 |[[Restr:Le Grand de Beaumont.png|60px]] |Pierre-Louis Le Grand de la Lirais |Laket en enor e 1780 E [[Sant-Visant-al-Lann]] en em gav al lec'h anvet la Lirais |- |1752 |[[Restr:Le Grand de Beaumont.png|60px]] |Jean Le Grand de Lumyon |Al lec'h Lumyon a chom da glask. Marteze war dro Noal-ar-Bruz ? |- |1754 |[[Restr:Lavau de la Piardière.png|60px]] |Alexandre-Armand-Jules Lavau |An aotrouniezh n'eo ket bet roet ǃ |- |1755 |[[Restr:Thiercelin de la Fardière.png|60px]] |Louis-Marie-René Thiercelin de la Drouétière |Laket en enor e 1775 E [[Malvid]] en em gav al lec'h anvet la Drouétière |- |1756 |[[Restr:Le Bonnetier de la Bareille.png|60px]] |Louis Le Bonnetier |Laket en enor e 1780 Al lec'h n'eo ket bet roet gant PPC. Ar familh se e oa anvet e Gwerzhav ha Kastell-Tepaod |- |1756 |[[Restr:Le Normant de la Jousselière.png|60px]] |Jean-Félix-René Normant du Hardas |Al lec'h Hardas a chom da glask. |- |1758 |[[Restr:Du Val de la Marinière.png|60px]] |François-Gabriel-Henri du Val de Chassenon |Familh c'henigik eus Bro-Boatev. Al lec'h Chassenon a chom da glask. |- |1759 |[[Restr:Foucquer - Fouquer.png|60px]] |Mathieu-François Fouquer de Kersallio |Laket en enor e 1785 E [[Gwenrann]] en em gav al lec'h anvet Kersalio |- |1761 |[[Restr:Foussier de la Cassinerie.png|60px]] |Marc-Jean Foussier de la Cassinerie |Laket en enor e 1782 Familh c'henidik eus Bro-Añjev |- |1761 |[[Restr:Maillard de la Menguais.png|60px]] |Jacques-Antoine Maillard de la Gournerie |E [[Sant-Ervlan]] emañ al lec'h anvet la Gournerie |- |1762 |[[Restr:Lucas de la Championnière.gif|60px]] |Pierre Lucas de la Championnière |Laket en enor e 1785 E [[Pont-Marzhin]] emañ al lec'h anvet la Gournerie |- |1762 |[[Restr:Bouvier des Mortiers.png|60px]] |Urbain-René-Thomas Bouvier des Mortiers |Laket en enor e 1784 Familh c'henidik eus Bro-Añjev. Les Mortiers en em gav e Saint-Samson, e Bro-Añjev |- |1764 |[[Restr:Mauvillain de la Bruslais.png|60px]] |Jacques-François Mauvillain de Beausoleil |Beausoleil a chom da glask |- |1764 |[[Restr:Le Grand de Beaumont.png|60px]] |Pierre-Marie Le Grand de Saint-James |Laket en enor e 1785 Saint-James a chom da glask |- |1764 |[[Restr:Merlaud de la Clartière.png|60px]] |Pierre-Auguste Merlaud de la Clartière |Laket en enor e 1784 La Clartière e vefe ul lec'h eus [[Machikoul]] ? |- |1766 |[[Restr:Fouray de Salimbeni.png|60px]] |Guillaume Fouray de la Granderie |Familh c'henidik eus Bro-Italia. La Granderie a chom da glask |- |1766 |[[Restr:Proust de Portlavigne.png|60px]] |Charles-Hilarion Proust de la Gironnière |E [[Santez-Lusenn]] en em gav al lec'h anvet la Gironnière |- |1766 |[[Restr:Berthelot de Boumois.gif|60px]] |Michel-Hyacinthe Berthelot de la Glétais |E [[Frozieg]] en em gav al lec'h anvet la Glétais |- |1766 |[[Restr:Vollaige de Vaugirard.png|60px]] |Armand-René Vollaige de Vaugiraud |Familh c'henidig eus Bro-Añjev |- |1767 |[[Restr:Cady-de-Pradouais.gif|60px]] |Mathieu-Jean Cady de Pradouais |Familh c'henidik eus Bro-Boatev E [[Mesker]] emañ al lec'h anvet Pradouais |- |1768 |??? |Nicolas-Olivier Ferrée de la Villestreux |??? |- |1769 |[[Restr:Fresneau de la Couronnerie.png|60px]] |Louis Fresneau de la Templerie |E [[Kastell-Tepaod]] emañ al lec'h anvet la Templerie |- |1769 |[[Restr:François de la Fruitière.png|60px]] |Jacques François de la Gourtière |Bez ez eus daou lec'h anvet la Gourtière e Breizh : e Gwerzhav , hag er Perzh. |- |1770 |[[Restr:Panou de Faymoreau.gif|60px]] |Jacques-Louis Panou de Faymoreau |Familh c'henidik eus Bro-Boatev |- |1770 |[[Restr:Ralet de Lavermont.png|60px]] |Paul-François-Julien Ralet |Familh aotrou e Lavermont ha Chalet, lec'hioù de glask |- |1770 |[[Restr:Robert de Rozée.png|60px]] |Jean-Baptiste-Marc Robert de la Lévraudière |E [[Chapel-Huelin]] emañ al lec'h anvet la Lévraudière |- |1770 |[[Restr:Dessin en attente.jpg|60px]] |Nicolas le Deist de Kerivalant |Diasur evit ar pezh a sell al lec'h Kerivalant ː pe e Brec'h, et e Ploermael |- |1771 |[[Restr:Lavau de la Piardière.png|60px]] |Louis-Auguste Lavau de la Roche-Giffart |E [[Sant-Suleg-al-Lanneier]] emañ al lec'h anvet la Roche-Gillart |- |1771 |[[Restr:Jolivet de Treuscoat.png|60px]] |Pierre Jolivet de Treuscoat |Lec'h diasur. Pemp lerc'h anvet Treuscoat ez eus e Breizh |- |1771 |[[Restr:Maussion de Courtanjay.png|60px]] |Gabriel-François Maussion du Joncheray |Marvet en karg Familh c'henidik eus Bro-Añjev. Al lec'h Joncheray a chom da glask. |- |1771 |[[Restr:Pays-Mellier.png|60px]] |Jacques-Joseph Pays-Mellier de Bouillé |Familh c'henidik eus Bro-Añjev |- |1773 |[[Restr:Berthelot de Boumois.gif|60px]] |Joachim-Nicolas Berthelot de la Bernardais |Pemp lec'h anvet la Bernardais ez eus. Pehini eo an hini mat ? |- |1775 |[[Restr:Thiercelin de la Fardière.png|60px]] |Mathurin Thiercelin de la Planche-Miraud |E [[Sant-Inan]] emañ al lec'h anvet la Planche-Miraud |- |1775 |??? |Jean-François d'Aburon de Monthelon |??? |- |1779 |[[Restr:Fresneau de la Couronnerie.png|60px]] |Joachim-Alexandre Fresneau de la Templerie |E [[Kastell-Tepaod|Kastell-Thepaod]] emañ al lec'h anvet la Templerie |- |1779 |[[Restr:Baudry du Plessix.gif|60px]] |Jean Baudry de la Bertinière |E [[Sant-Koulman]] emañ al lec'h anvet la Bertinière |- |1779 |[[Restr:Poupart de la Boullais.gif|60px]] |Charles-Jean-Baptiste Poupart |Aotrouniezh diasur. |- |1780 |[[Restr:Cady-de-Pradouais.gif|60px]] |Charles Cady de Pradouais |E [[Mesker]] emañ al lec'h anvet Pradouais |- |1781 |??? |Augustin-Claude Roche de la Ribellerie |la Ribellerie : sur-awalc'h e Kerc'hfaou |- |1781 |??? |Joseph-Marie Thomas de la Guinvrays |Diasur. Bez ez eus ul lec'h anvet Le Guinvray e Labouseg |- |1781 |[[Restr:Maussion de Courtanjay.png|60px]] |Gabriel-Claude Maussion du Joncheray |Familh c'henidik eus Bro-Añjev. Al lec'h Joncheray a chom da glask. Gwelout a-us, 1771 |- |1781 |[[Restr:Boutilier de la Chèze.png|60px]] |Marie-Jean Boutilier de la Chèze |E [[Banvre]] emañ al lec'h anvet la Chèze |- |1782 |[[Restr:Foucquer - Fouquer.png|60px]] |Charles-François Fouquer de Kersallio |E [[Gwenrann]] emañ al lec'h anvet Kersallio |- |1782 |[[Restr:Bernard de la Turmelière.png|60px]] |Pierre-François Bernard de la Peccaudière |En [[An Dosenneg|Dosenneg]] en em gav la Peccaudière. |- |1783 |[[Restr:Forget de l'Isle.png|60px]] |François-Marie Forget |Aotrounez l'Isle, e [[Goueled-Goulen]] |- |1783 |[[Restr:Bernard de la Turmelière.png|60px]] |Toussaint-Ange Bernard de la Peccaudière |En [[An Dosenneg|Dosenneg]] en em gav la Peccaudière. |- |1784 |??? |Joseph-Jean-Louis Rocquet de la Brunière |Diasur. Luziet eo an traoù etre ar re Rocquet hag ar re La Tribouille. Bez ez eus ul lec'h anvet la Brunière e an Dosenneg, hag unan all e Le Petit-Celland (50330) |- |1784 |[[Restr:Baudry du Plessix.gif|60px]] |Pierre Baudry du Plessis |A lec'h se anvet ''le Plessix'' a chom da glask, sur-awalc'h en eskopti Naoned. Ar familh e oa ivez aotrounez le Brétinière, e Sant-Koulman. |- |1785 |[[Restr:Gendron de la Gendronière.png|60px]] |Joseph-Claude Gendron de la Gendronnière |Bez ez eus daou lec'h anvet la Gendronière e Breizh ː unan e Ankiniz / Sant-Gerent, unan all e Orvez |- |1785 |[[Restr:Luette de la Vallée.png|60px]] |Victorien-Charles Luette de la Pilorgerie |La Pilorgerie emañ e Challain, e Bro-Añjev |- |1786 |[[Restr:Frey de Neuville.png|60px]] |François-Charles-Joseph Frey de Neuville |Familh c'henidik eus Bro-Normandi (Coutances ? Grandville ?). Al lec'h anvet Neuville a chom da glask. * Ganet e oa bet e [[Roazhon]] an 10 Genver 1754 * Marvet e (?) an 21 Eost 1800, da 46 bloaz * Penn batailhon e oa bet <ref>https://gw.geneanet.org/pierfit?lang=fr&n=frey+de+neuville&oc=0&p=francois+charles+joseph</ref> |} === Reizherien === {| class="wikitable" |1583 |[[Restr:Juchault de la Bourderie.png|60px]] |Michel Juchault de la Bourderie |La Bourderie a zo ul lec'h eus [[Gorre-Goulen]] |- |1583 |??? |Pierre Paetral de Monoel |??? |- |1583 |??? |Damien Morin du Plessis |Plessis ??? |- |1584 |??? |Georges Godet |Teir familh gant an anv se, gant ardamezioù disheñvel. |- |1632 |[[Restr:Du Bouchet de Villeflix.gif|60px]] |Charles du Bouchet d'Ambillon |Familh c'henidik eus Pariz. Al lec'h anvet Ambillon a chom da glask |- |1632 |[[Restr:Le Mercier de Beaurepos.png|60px]] |Pierre Le Mercier de Keroman |Marvet en karg Keroman a zo ul lec'h eus [[Gwipavaz]] |- |1644 |[[Restr:Le Mercier de la Guillière.png|60px]] |Jacques Le Mercier de l'Ecluse |N'eo ket bet meneget e peseurt parrez emañ al lec'h ''Ecluse'' se. Sur-awalc'h e Bro-Naoned. |- |1646 |[[Restr:Constantin de la Fraudière.gif|60px]] |Gabriel Constantin de la Varenne |Familh c'henidik eus Bro-Añjev. N'eo ket bet meneget e peseurt parrez emañ al lec'h ''Varenne-s'' se. |- |1659 |[[Restr:Cosnier de la Bothinière.png|60px]] |Mathurin Cosnier de la Grande-Haie / Grandhaye |E [[Nozieg]] emañ al lec'h anvet la Grande-Haie / Grandhaye |- |1661 |[[Restr:Lamoureux de la Marais.png|60px]] |Charles Lamoureux de le Javelière |Lec'h diasur, mes e Kernevez-Raez emañ sur-awalc'h ar Javelière se. |- |1677 |[[Restr:Guy des Meltières.png|60px]] |Bonaventure Guy des Meltières |Diasur. Al lec'h les Meltières a chom de glask. |- |1684 |[[Restr:Bellot de la Hunaudais.gif|60px]] |Louis Bellot de la Galmelière |Marvet en karg E [[Maezon-ar-Stêr]] emañ al lec'h anvet la Galmelière |- |1693 |[[Restr:Martineau de Princé.png|60px]] |Guillaume Martineau |Familg c'henidik eus Bro-Añjev. An aotrouniezh n'eo ket bet roet. |- |1694 |[[Restr:Bidé de la Bidéaie.gif|60px]] |Jean Bidé de la Provosté |E [[Sant-Filberzh-Deaz|Sant-Filberzh]] emañ al lec'h anvet la Provosté |- |1696 |[[Restr:Cosnier de la Bothinière.png|60px]] |Mathurin Cosnier de la Grande-Haie |E [[Nozieg]] emañ al lec'h anvet le Grande-Haye |- |1698 |[[Restr:Guesdon de la Roussière.png|60px]] |Jacques Guesdon de la Roussière |Lec'h diasur. Pemp lec'h gant an anv se. |- |1699 |[[Restr:Robert de Rozée.png|60px]] |Philippe Robert de Rozée |Lec'h diasur, a chom da glask |- |1706 |[[Restr:Boucault de la Blanche Rivière.png|60px]] |Raoul Boucault de Laugeardière |Marvet en karg. Lec'h diasur. Pemp lec'h gant an anv se, tro war dro Naoned |- |1706 |[[Restr:Poullain de la Grée.png|60px]] |Jacques Poullain de Cintré |Gwelout [[Kentreg]] |- |1706 |[[Restr:Hervouet de la Pilletière.png|60px]] |Julien-Antoine Hervouet de la Pilletière |E [[Sant-Filberzh-Deaz|Sant-Filberzh]] emañ al lec'h anvet la Pilletière |- |1706 |[[Restr:Couradin des Mortiers.png|60px]] |Mathurin Couradin des Mortiers |Familh c'henidik eus Bro-Douren. Aotrounez des Mortiers. Mathurin Couradin e vo savet da vestr e 1718. |- |1706 |[[Restr:Terrien de la Ragotière.png|60px]] |Pierre Terrien de la Ragottière |Diasur. Ez eus pemp lec'h anvet la Ragotière, unan e Gwinien |- |1708 |[[Restr:Le Normant de la Jousselière.png|60px]] |Jean Le Normant d'Oeste |Al lec'h Oeste a chom da glask |- |1709 |[[Restr:Bellot de la Hunaudais.gif|60px]] |Pierre Bellot de la Berthaudière |E [[Enorzh]] emañ al lec'h anvet la Bertaudière |- |1710 |[[Restr:Guitteau du Lattay.png|60px]] |Nicolas Guitteau du Lattay |Laket en enor e 1731 Familh c'henidik eus Bro-Añjev |- |1719 |[[Restr:Hochedé de Belair.png|60px]] |Louis-Claude Hochédé de Belair |Lec'h diasur, a chom da glask; sur awalc'h en eskopti Naoned |- |1720 |[[Restr:Le Bonnetier de la Bareille.png|60px]] |Jean Le Bonnetier de la Bareille |Marvet en karg E [[Gwerzhav]] emañ al lec'h anvet la Bareille |- |1723 |[[Restr:Martin de la Noë.png|60px]] |Jean Martin de la Plesse |E [[Pont-Marzhin]] emañ al lec'h anvet la Plesse |- |1725 |[[Restr:Luzeau de la Mulonnière.png|60px]] |Clément Luzeau de Bazizeul |E [[Enorzh]] emañ al lec'h anvet Bazizeul |- |1726 |??? |René G lotin de la Morandais |Ur vi-koukoug ez eus er skitur an anv ː René G LOTINː |- |1727 |[[Restr:Gouin de la Brégerie.png|60px]] |Etienne-Henri Gouin du Fief |E [[Langorlae]] emañ al lec'h anvet le Fief |- |1727 |[[Restr:Tripied de Merel.png|60px]] |François-Robert Tripier de Mérel |Familh c'henidik eus Bro-Vaen. François-Robert Tripier de Mérel e vo laket en enor e 1749 Lec'h diasur? Bez ez eus lec'hioù gant an anv se e Benion, Lanfeun, Nozieg, Plelann-Veur. Da glask pelloc'h |- |1727 |[[Restr:Davy de la Fautrière.png|60px]] |Louis Davy du Vaux |Familh c'henidik eus Bro-Añjev. Lec'h diasur |- |1729 |[[Restr:Richard de Beauchamps.png|60px]] |Toussaint Richard de Beauchamps |Familh c'henidik eux Bro-Añjev. Toussaint Richard de Beauchamps e vo laket en enor e 1756 Al lec'h anvet Beauchamps a chom da glak |- |1730 |[[Restr:Marquis des Places.png|60px]] |René Marquis des Places |Familh c'henidik eux Bro-Añjev. |- |1739 |??? |François Gautreau |Laket en enor e 1762 Ditour ebet diwar-benn ar familh se. |- |1739 |??? |Simon Doublard du Vigneau |Laket en enor e 1761 Ditour ebet diwar-benn ar familh se. |- |1740 |[[Restr:Boguais de la Boissière.png|60px]] |Louis-Hector Boguais de la Boëssière |Laket en enor e 1760 Familh c'henidik eux Bro-Añjev. La Boëssière a chom da glask. |- |1742 |[[Restr:Guitton du Verger.png|60px]] |Armand-Mathieu Guiton de la Rairie |E [[Pont-Marzhin]] emañ al lec'h anvet le Rairie |- |1746 |[[Restr:Rocquand de la Hégronnière.png|60px]] |Joseph Rocquand de Pontbureau |Al lec'h Pontbureau a chom da glask |- |1747 |[[Restr:Baudry du Plessix.gif|60px]] |François Baudry du Plessis |Laket en enor e 1769. Al lec'h Plessis a chom da glask |- |1748 |[[Restr:Olivier du Pavillon.gif|60px]] |Joseph-René Olivier de la Plesse |Laket en enor e 1777 Al lec'h Plesse a chom da glask, sur-awalc'h e Bro-Naoned |- |1756 |[[Restr:Richard de Beauchamps.png|60px]] |Toussaint-Augustin Richard de Beauchamps |Laket en enor e 1776 Familh c'henidik eus Bro-Añjev Al lec'h Beauchamps a chom da glask |- |1760 |??? |René-Pierre-Nicolas Brindeau de la Caulerie |Ditour ebet |- |1761 |??? |Jean-Baptiste-Michel Prégent du Breuil |Ditour ebet |- |1761 |??? |Guillaume-Claude Famoux |Ditour ebet |- |1761 |??? |François Gautreau |Ditour ebet |- |1763 |[[Restr:De la Chauvière de la Pagerie.png|60px]] |Jean-Victor Chauvière de la Pagerie |Familh c'henidik eus Bro-Boatev. Jean-Victor Chauvière de la Pagerie e oa bet kadoriad e-kerzh dilennadegoù Châtillon-sur-Sèvres. War a-seblant, la Pagerie a zo ul lec'h eus la Gaubretière |- |1768 |[[Restr:Boguais de la Boissière.png|60px]] |Louis-Hector-Clément Boguais de la Boéssière / Boissière |Familh c'henidik eus Bro-Añjev. |- |1769 |[[Restr:Berthelot de Boumois.gif|60px]] |Michel Berthelot des Farges |Al lec'h les Farges a chom da glask; sur-awalc'h e Bro-Naoned |- |1773 |[[Restr:Guillermo de la Grée.png|60px]] |Jean-Joseph-François Guillermo |Ar familh se e oa c'henidik eus [[Nivilieg]] |- |1777 |[[Restr:Guillon de la Créancière.png|60px]] |Charles-Pierre-Martin Guillon |Ar familh se e oa ivez aotrounez e Sant-Ervlan |- |1780 |[[Restr:Luette de la Vallée.png|60px]] |Michel-Jean Luette de la Pilorgerie |La Pilorgerie a zo ul lec'h eus Challain, e Bro-Añjev |- |1782 |??? |René-Pierre Gautreau |??? |- |1783 |[[Restr:Forget de l'Isle.png|60px]] |Louis Forget |Aotrounez l'Isle e [[Goueled-Goulen]] |- |1785 |??? |Simon-Joseph Doublard de Vigneau |??? |- |1785 |[[Restr:Tard de la Bouralière.png|60px]] |Pierre-Jacques le Tard de la Bouralière |Familh c'henidik eus Bro-Boatev |} * === Selaouerien === {| class="wikitable" |1402 |[[Restr:Pellerin de Penhoat.png|60px]] |Etienne Pellerin |An aotrouniezh resis n'eo ket bet roet. Marteze eus [[Fegerieg]] ? War a seblant, ar memes hini a zo bet sekretour an Dug e 1421 |- |1402 |[[Restr:Chauvin de la Mulotaye.gif|60px]] |Jean Chauvin |Ditour ebet diwar-benn e aotrouniezh (gwelout e [[Ardamezeg familhoù Breizh|familh]]) ; bet ivez kadoriad er bloaz 1413. |- |1404 |??? |Eon Denisot |Ditour ebet diwar-benn e aotrouniezh n'hag deskrivadur e ardamezioù |- |1404 |[[Restr:Raoul de Kermabjegou-abbé.png|60px]] |Jean Raoul |Abad ''Prières'', e [[Beler]]. |- |1404 |[[Restr:Garin de la Fontaine.png|60px]] |Jean Garin |Sekretour an dug e 1404. Meneget eo ar familh se e 1423 e [[Sant-Loup]], enezennad eskopti Dol en eskopti Sant-Brieg., |- |1405 |[[Restr:Fournier de Chevasné.png|60px]] |Thomas Fournier |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh. |- |1413 |[[Restr:James du Clos.gif|60px]] |Guillaume James |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh. |- |1413 |[[Restr:Mainfeny du Breil.png|60px]] |Jean Mainfeny |Aotrounez Breil, e [[Mondeverzh]] |- |1418 |??? |Nicolas de Bonabry |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh n'hag deskrivadur an ardamezioù. Ar Meneget eo familh se e [[Pantieg]], [[Morzhell]], [[Gwizien]] |- |1420 |??? |Jean de Penhouët | |- |1420 |[[Restr:Periou de Mesguéau.png|60px]] |Salomon Périou |A zo bet ivez arc'hantour ha mestr war ar rekedoù ostel an Dug e 1418. |- |1420 |[[Restr:Ferré de la Garaye.gif|60px]] |Jacques Ferré |Ivez sekretour an Dug e 1420 |- |1420 |[[Restr:Ivette de Boishamon.gif|60px]] |Pierre Ivette | |- |1421 |??? |Jean Frézérou | |- |1421 |[[Restr:Le Coq du Vergier.png|60px]] |Jean Le Coq |(Gwelout Jamet Le Coq, mestr e 1402) |- |1425 |[[Restr:Juzel du Cosquer.png|60px]] |Jean Juzel | |- |1426 |??? |Jean du Bois |22 familh gant an anv se |- |1438 |??? |Alain Rémond | |- |1439 |[[Restr:De la Landelle Abbé.png|60px]] |Guillaume de Landelles |Abad Prières |- |1439 |[[Restr:Chauvin de la Mulotaye.gif|60px]] |Guillaume Chauvin |Gwelout ivez kadoridi 1456 |- |1440 |[[Restr:Tromelin de Lanarnuz.png|60px]] |Henry de Tromelin | |- |1441 |??? |Hervé Maydo | |- |1445 |[[Restr:Le Nas de Kergolher.gif|60px]] |Lucas le Nas | |- |1445 |[[Restr:Le Saulx de Toulencoat.png|60px]] |Henriet le Saulx | |- |1458 |??? |Alain Lassé | |- |1458 |[[Restr:De Bréhault.png|60px]] |N. de Bréhault |Bréhault, ha la Rivière, a zo lec'hioù eus [[Talbont]] |- |1458 |[[Restr:Vay du Brossay.gif|60px]] |Jean de Vay | |- |1458 |[[Restr:Mathézou de Kerganan.png|60px]] |Macé Mathézou | |- |1464 |[[Restr:Benoist de Lesnevé.gif|60px]] |Jean Benoist | |- |1465 |??? |Itier le Marchand | |- |1466 |[[Restr:Le Paigne.gif|60px]] |Raoulet Le Paigné / Le Peigné | |- |1467 |[[Restr:Le Comte de Tréhuélan.png|60px]] |Pierre Le Comte |Luzierezh a zo war a seblant etre Nicolas ha Pierre |- |1468 |[[Restr:De Crésolles.png|60px]] |Gilles Crésolles | |- |1477 |[[Restr:Du Collédo.png|60px]] |Michel du Collédo | |- |1477 |[[Restr:Guillard de la Falazière.gif|60px]] |Jean Guillard | |- |1477 |[[Restr:Le Sénéchal de Carcado.gif|60px]] |Pierre Le Sénéchal | |- |1492 |??? |Olivier Le Roux |Diasur; 12 familh gant an anv se. |- |1492 |??? |François Le Rourcier | |- |1492 |[[Restr:De Commacre.png|60px]] |Gilles de Commacre |A vo kadoriad e 1526 |- |1492 |[[Restr:Drouillard de Kerlen.png|60px]] |Jean Drouillart |A vo mestr e 1505 |- |1492 |??? |Yves Maydo | |- |1492 |??? |François de Callac |Diasur. 2 familh gant an anv se, gant ardamezioù disheñvel. |- |1492 |[[Restr:Mahé du Cambout.png|60px]] |Pierre Mahé |Sekretour an Dugez Anna; Kloareg ha Sekretour |- |1492 |[[Restr:De la Rue 3.png|60px]] |Jean de la Rue | |- |1492 |[[Restr:Davy de la Simonnais 1.png|60px]] |Yvon Davy | |- |1492 |[[Restr:De Quifistre.png|60px]] |Jean de Quifistre | |- |1492 |[[Restr:Le Saulx de Toulencoat.png|60px]] |François Le Saulx |Kloareg ha Sekretour |- |1492 |??? |Guillaume de l'Espinay |Kloareg ha Sekretour |- |1498 |??? |Jean Parajau |Kloareg ha Sekretour |- |1498 |[[Restr:Le Nas de Kergolher.jpg|60px]] |Jean Le Nas | |- |1498 |[[Restr:Martin de Malros.png|60px]] |Alain Martin | |- |1503 |[[Restr:Coué du Brossay.png|60px]] |Julien Coué | |- |1503 |[[Restr:Tromelin de Lanarnuz.png|60px]] |Jean de Tromelin | |- |1503 |[[Restr:Davy de la Simonnais 1.png|60px]] |Guillaume Davy | |- |1503 |[[Restr:Guillard-du-Gras.png|60px]] |François Guillart de la Villedel |Kloareg-sekretour |- |1503 |[[Restr:Milon de la Touche.png|60px]] |Robert Millon |Kloareg-sekretour |- |1505 |[[Restr:Rocaz de la Villate.png|60px]] |Yves Rocaz | |- |1514 |[[Restr:De Commacre.png|60px]] |Gilles de Commacre |Kloareg-sekretour |- |1515 |??? |Michel Bigot |Kloareg-sekretour. Ardamezioù diasur. 7 familh gant an anv se, gant ardamezioù disheñvel. |- |1520 |[[Restr:Honoré de Mesguéau.png|60px]] |Pierre l'Honoré / Enoret de la Forest | |- |1524 |??? |Jean de la Rivière |Ardamezioù diasur. 9 familh gant an anv se, gant ardamezioù disheñvel. |- |1524 |[[Restr:Hubert des Godelayes.png|60px]] |Jacques Hubert |Kloareg-sekretour |- |1525 |??? |Pierre de Callac |Kloareg-sekretour. Ardamezioù diasur. 3 familh gant an anv se, gant ardamezioù disheñvel. |- |1526 |??? |Gilles Bricaud |Kloareg-sekretour |- |1529 |[[Restr:Boulomer de Lorière.png|60px]] |Jean Boulomer | |- |1529 |[[Restr:Dessefort.gif|60px]] |Antoine Dessefort |Familh c'henidik eus [[Berry (proviñs)|Berry]] ; aotrounez La Trocardière e [[Reudied]]. |- |1532 |[[Restr:Davy de la Simonnais 1.png|60px]] |Guillaume Davy | |- |1537 |[[Restr:Bertaud de la Guitonnière.gif|60px]] |François Berthault / Bertaud | |- |1540 |??? |Pierre Riou | |- |1540 |[[Restr:Boulomer de Lorière.png|60px]] |Jean Boulomer | |- |1542 |[[Restr:Rocaz de la Villate.png|60px]] |Bernard Rogaz / Rocaz | |- |1545 |??? |Jean Douette | |- |1545 |??? |Guillaume Dortel | |- |1545 |[[Restr:Dessefort.gif|60px]] |Michel Dessefort | |- |1545 |[[Restr:De Carheil.gif|60px]] |Jean de Carheil | |- |1551 |[[Restr:De Francheville.gif|60px]] |Guillaume de Francheville |Familh c'henidik eus Bro-Skoz. Guillaume e vo ivez penn-alvokad e 1575 |- |1552 |[[Restr:Durand de la Chesnaye.png|60px]] |François Durand du Pont-Piétin |E [[Blaen]] emañ al lec'h anvet Pont-Piétin |- |1555 |[[Restr:De la Tullaye.gif|60px]] |Yves de la Tullaye |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh. |- |1557 |[[Restr:Guilloré de Kerrobert.png|60px]] |Fierabras Guilloré |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh. |- |1557 |[[Restr:De Saint-Martin de Kerpond'armes.png|60px]] |Tristan de Saint-Martin |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh. |- |1558 |[[Restr:De Kergrist.png|60px]] |Goulven de Kergrist |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh. Meneget eo ar familh se e maur a lec'h e broioù Treger, Leon, he Kerve |- |1559 |[[Restr:Ménardeau du Perray.gif|60px]] |Pierre Ménardeau |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh. |- |1559 |[[Restr:De Bruc.gif|60px]] |François de Bruc |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh. |- |1559 |[[Restr:Dachon2.jpg|60px]] |René Dachon |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh. René Dachon e vo savet da vestr e 1572 |- |1560 |??? |Jean Guillaubé de la Grenetière |Familh c'henidik eus Bro-Boatev. Aotroune la Grenetière. N'ez eus roet aotrouniezh ebet e Breizh. |- |1561 |??? |Geoffroy de Callac |Diasur. Tri familh gant an anv se |- |1569 |??? |Jean Picaud |Diasur. Daou familh gant an anv se |- |1569 |??? |Guillaume Gougeon |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh n'hag deskrivadur e ardamezioù. Guillaume Gougeon a zo bet ivez chuin Naoned e 1569. |- |1571 |[[Restr:Adam-lion.jpg|60px]] |Aimé Adam |Familh c'henidik eus Bro-Boatev. Aotrounez la Brandaisière e [[Santez-Pezhenn|Santez Pezhenn]] |- |1571 |[[Restr:De la Tullaye.gif|60px]] |Alexandre de la Tullaye |E [[Gentieg]] emañ al lec'h anvet la Tullaye |- |1571 |[[Restr:Le Meneust.gif|60px]] |Guillaume le Meneust |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh. Guillaume le Meneust a zo bet noblet e 1578. |- |1572 |??? |Gilles le Moyne |Ditour ebet n'hag war un aotrouniezh bennak n'hag diwar un deskrivadur |- |1572 |[[Restr:Charette.gif|60px]] |Jean Charette de Lornière / l'Ornière |E [[Sant-Stefan-Brengoloù]] emañ al lec'h anvet l'Ornière. |- |1572 |[[Restr:Du Breil de la Charouillère.png|60px]] |Jean du Breil |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh (pe e Gwaled, pe e Bignon, pe e Gwinieg) |- |1572 |[[Restr:Fourché du Breuil.gif|60px]] |Jean Fourché de la Courosserie |E [[Hierig]] emañ al lec'h anvet la Courosserie |- |1572 |??? |Nicolas Le Fèbvre |Diasur. Eizh familh gant an anv se. N'eo ket bet meneget aotrouniezh ebet e Breizh |- |1572 |[[Restr:Nicollon.gif|60px]] |Raoul Nicolon |Ar familh se e oa aotrounez e [[Sant-Filberzh-Deaz|Sant-Filberzh]] ha [[Pont-Marzhin]] |- |1572 |[[Restr:Turpin.gif|60px]] |Mathurin Turpin |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh |- |1572 |[[Restr:Fradin de Malmouche.png|60px]] |François Fradin |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh. Ar familh se e oa c'henidik eus Bro-Boatev |- |1573 |[[Restr:Cousin de la Croix.png|60px]] |Guillaume Cousin |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh (la Croix, pe la Marière ?, e pelec'h) Guillaume Cousin a vo kuzulier ouzh Breujoù Breizh e 1594 |- |1573 |??? |Guillaume Saurée |Ditour ebet diwar e benn. |- |1573 |[[Restr:Hubert des Godelayes.png|60px]] |Robert Hubert |Ditour ebet diwar-benn e aotrouniezh |- |1573 |[[Restr:Maillard de la Menguais.png|60px]] |Etienne Maillard |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh. |- |1578 |[[Restr:De la Tullaye.gif|60px]] |Jean de la Tullaye |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh. |- |1579 |[[Restr:Ogier de Beauvais.gif|60px]] |René Ogier de la Vallais |Lec'h diasur. Ar familh se e oa c'henidik eus Bro-Vande; ul lec'h anvet La Vallais a zo e Beaussai-sur-Mer. |- |1579 |[[Restr:Cousin de la Croix.png|60px]] |Jean Cousin de la Marrière |E [[Severeg]] ez eus ul lec'h anvet la Marrière. |- |1579 |[[Restr:Regnouard.gif|60px]] |Guy Regnouard d'Onglée |E [[Gwisec'h]] emañ al lec'h anvet Onglée |- |1580 |[[Restr:Terrien de la Ragotière.png|60px]] |Jean Terrien |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh. (en eskopti Naoned) |- |1580 |[[Restr:Ménardeau du Perray.gif|60px]] |Mathurin Ménardeau |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh. (en eskopti Naoned) |- |1582 |??? |Guillaume Popineau de la Sertais |Ditour ebet diwar-benn e aotrouniezh n'hag e ardamezioù |- |1582 |??? |Pierre Hupel du Val |Ditour ebet diwar-benn e aotrouniezh n'hag e ardamezioù |- |1583 |[[Restr:Le Meneust.gif|60px]] |Charles le Meneust |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh. |- |1583 |[[Restr:Godet-bzh.gif|60px]] |Georges Godet |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh. |- |1583 |??? |Guillaume Mériaud de la Coppiannerie |Ditour ebet diwar-benn e ardamezioù. War a seblant, la Coppianerie e vefe ul lec'h eus [[Bourc'hnevez-Raez]] |- |1586 |??? |René le Masle de la Bretonnière |Ditour ebet diwar-benn e ardamezioù. War a seblant, la Bretonnière e vefe ul lec'h eus [[Maezon-ar-Gwini|Maezon]] |- |1586 |[[Restr:Touzelin de la Barre.gif|60px]] |Jean Touzelin |Diasur evit ar pezh a sell al lec'h. War a seblant, ar familh se e oa aotrounez ul lec'h anvet "la Barre". N'eo ket bet meneget anv ar barrez. |- |1587 |[[Restr:Marcel de Maurepas.png|60px]] |Guillaume Marcel de Maurepas |Maurepas : marteze e Roazhon, marteze e Bro-Bariz |- |1587 |??? |Jean Mériaud |Gwelout a-us 1583 |- |1588 |??? |Patrice Brum de la Roche |Ditour ebet diwar-benn e ardamezioù n'hag e aotouniezh. Marteze ur vi-koukoug e-barzh an anv. |- |1588 |[[Restr:Labbé de la Rochefordière.gif|60px]] |Julien Labbé de Muzillac |Aotounez parrez [[Muzilheg]] |- |1588 |[[Restr:David de la Botardière.png|60px]] |Pierre David de la Botardière |E [[Koeron]] emañ al lec'h anvet la Botardière |- |1588 |??? |Paul Rossignol |Ditour ebet diwar-benn e aotrouniezh n'hag e ardamezioù |- |1588 |[[Restr:Beaujouan de Kermadio.png|60px]] |Jean Beaujouan |Ditour ebet diwar-benn e aotrouniezh |- |1589 |??? |Jean Guibourg du Clos |Deskrivadur ebet an ardamezioù. Al lec'h le Clos a chom da glask en eskopti Naoned. Jean Guibourg a zo bet penn-c'hrefier ar C'hontoù e 1582 |- |1592 |[[Restr:Moucheron du Boulay.png|60px]] |Etienne Moucheron de l'Aiglerie |Familh c'henidik eus Normandi. Al lec'h l'Aiglerie emañ e Verneuil. |- |1592 |[[Restr:Escouflart de Milleriz.png|60px]] |Georges Escouflart de Gaillou |Al lec'h Gaillou a chom da glask |- |1592 |??? |Guillaume Bruc |Al liamm gant ar familh ''de Bruc'' a chom diasur |- |1592 |[[Restr:Le Mercier de la Guillière.png|60px]] |Pierre le Mercier de la Guillière |''La Guillière'' a chom da glask |- |1592 |??? |François Dhariette |Ditour ebet diwar-benn e aotrouniezh n'hag deskrivadur e ardamezioù |- |1593 |[[Restr:Macé de la Guinaudière.gif|60px]] |Jacques Macé |Ditour ebet diwar-benn e aotrouniezh |- |1594 |[[Restr:Le Mosnier de la Fresnays.png|60px]] |Pierre le Mosnier de la Fresnays |La Fresnays a chom da glask |- |1596 |[[Restr:Adam-lion.jpg|60px]] |François Adam de la Gandonnerie |Sur awalc'h eus [[Santez-Pezhenn]]; en gortoz |- |1597 |[[Restr:Morel de Longlée.png|60px]] |Jean Morel |Ar familh se e oa aotrounez e Enorzh ha Puñsel |- |1597 |[[Restr:Baudry du Plessix.gif|60px]] |François Baudry |Ditour ebet diwar-benn e aotrouniezh |- |1598 |[[Restr:Macé de la Guinaudière.gif|60px]] |Guillaume Macé de la Roche |E [[Koufeg]] emañ al lec'h anvet La Roche |- |1598 |[[Restr:Billy de la Briançais.png|60px]] |Jean Billy |Ar familh se e oa aotrounez e [[Faouell]] ha [[Machikoul]] |- |1599 |En gortoz |Gilles Thébaud du Plessis |E [[Yaoued]] emañ al lerc'h anvet Plessis se. Deskrivadur an ardamezioù n'eo ket bet roet. |- |1599 |[[Restr:Fradin de Malmouche.png|60px]] |René Fradin de Malmouche |Familh c'henidik eus Bro-Boatev. Gwelout ivez René, mestr e 1602. |- |1599 |[[Restr:Le Febvre du Pont.png|60px]] |Alain le Febvre du Pont |E [[Koufeg]] emañ al lec'h se anvet ar Pont |- |1599 |[[Restr:Moayre des Mortiers.png|60px]] |Pasquier Moayre des Mortiers |E [[Sant-Stefan-Brengoloù]] emañ al lec'h anvet les Mortiers |- |1599 |[[Restr:Bonfils de Launay.png|60px]] |René Bonfils |Familh c'henidik eus Bro-Añjev; aotrounez ivez e Breizh. An aotrouniezh n'eo ket bet roet, mes sur-awalc'h e Bro-Naoned war dro Sant-Nazer. |- |1599 |[[Restr:Touzelin de la Barre.gif|60px]] |Michel Touzelin |Ur famih gant an anv se e oa laret aotrounez "''de la Barrre''" (?) al lec'h resis a chom da glask |- |1599 |[[Restr:Miron-de-Beauvoir.gif|60px]] |Louis Miron |Familh c'henidik eus Bro-[[Katalonia|Catalonia]]. Ur maer Naoned e 1578 (François Miron) |- |1606 |[[Restr:Le Nepveu de la Hamardière.gif|60px]] |René le Nepveu |Familh c'henidik eus Bro-Vaen. (ivez daou c'huzulier ouzh [[Breujoù Breizh]], e 1680 ha 1723) |- |1606 |[[Restr:Madeleneau.gif|60px]] |Pierre Madeléneau de la Templerie |Lec'h diasur. Bez ez eus ul lec'h Templerie e [[Merzhelieg]], e Breizh |- |1606 |[[Restr:Adam-lion.jpg|60px]] |Pierre Adam de la Brandaisière |E [[Santez-Pezhenn]] emañ al lec'h anvet la Brandaisière; |- |1606 |??? |Jean Harel du Bois-de-Pacé |Luziet eo an traoù etre daou familh, gant ardamezioù disheñvel. |- |1608 |[[Restr:Tregouet.png|60px]] |Mathieu de Trégouet |E [[Moulleg]] emañ al lec'h anvet Tregouet |- |1608 |[[Restr:Gascher des Burons.gif|60px]] |Jean Gasher des Burons |E [[Tourig]] emañ al lec'h anvet les Burons |- |1608 |[[Restr:Paignon.gif|60px]] |Bertrand Paignon |Ditour ebet diwar-benn e aotrouniezh |- |1609 |[[Restr:Hélliand de la Touche.png|60px]] |René Héliand de la Touche |Familh c'henidik eus Bro-Vaen |- |1609 |??? |François Grandamy |Ditour ebet |- |1609 |[[Restr:Luzeau de la Mulonnière.png|60px]] |Nathan Luzeau |Ditour ebet diwar-benn e aotrouniezh |- |1611 |[[Restr:Gaultier de Launay.gif|60px]] |Jean Gaultier des Burons |Familh c'henidik eux Bro-Añjev. Luziadenn posupl etre Burons ha Brulon |- |1612 |En gortoz |Pierre Garnier de la Chalais |Diasur. Seizh familh gant an anv se. |- |1613 |??? |Albert Padioleau |Mankout a ra deskrivadur an ardamezioù Familh aotrounez e Sant-Leven-at-C'hoad |- |1614 |En gortoz |Jean Le Bigot |Diasur. Seizh familh gant an anv se. |- |1614 |[[Restr:Juchault de la Bourderie.png|60px]] |Claude Juchaud du Perron |Al lec'h le Perron a chom da glask, en eskopti Naoned |- |1616 |[[Restr:Cassard de la Pantière.png|60px]] |Denis Cassard de la Pantière |Marvet en karg. E [[Gwerzhav]] emañ al lec'h anvet la Pantière |- |1616 |[[Restr:Bidé de la Bidéaie.gif|60px]] |Rolland Bidé des Mortiers |Al lec'h les Mortiers a chom da glask. Marteze e Gwerzhav. |- |1616 |[[Restr:Macé de la Guinaudière.gif|60px]] |Jean Macé de la Roche |E [[Koufeg]] emañ al lec'h anvet la Roche. |- |1617 |[[Restr:Olivier du Pavillon.gif|60px]] |Hylaire Olivier |Ditour ebet diwar-benn e aotrouniezh. Sur awalc'h en eskopti Naoned |- |1617 |[[Restr:Couperie de la Carizière.png|60px]] |Maurice Couperie de Tartifume |E [[Porzh-Pêr]] emañ al lec'h anvet Tartifume |- |1617 |[[Restr:Avril-de-la-Roche.jpg|60px]] |Julien Avril de la Pénicière |Familh c'henidik eus Bro-Añjev. Al lec'h la Pénicière a chom da glask |- |1618 |[[Restr:Madeleneau.gif|60px]] |Guillaume Madeléneau de Bréron |E [[Kastell-Tepaod]] emañ al lec'h anvet Bréron |- |1618 |??? |Pierre le Masle de Juigny |Ditour ebet diwar-benn e ardamezioù. Juigny a chom da glask. |- |1619 |[[Restr:Moucheron du Boulay.png|60px]] |Etienne Moucheron de l'Aiglerie |Familh c'henidik eus Bro Normandi. L'Aiglerie a zo ul lec'h e-kichen Verneuil |- |1619 |[[Restr:Le Mercier de la Guillière.png|60px]] |Jacques le Mercier de l'Ecluse |Al lec'h l'Ecluse a chom da glask (Gwelout ur chuin Naoned e 1575) |- |1619 |[[Restr:Du Bouchet de Villeflix.gif|60px]] |Charles du Bouchet d'Ambillon |Familh c'henidik eus Pariz. Al lec'h Ambillon a chom da glask |- |1619 |[[Restr:Bourgues de la Jaunays.png|60px]] |André Bourquès de la Jaunays |E [[Sant-Sebastian-an-Enk|Sant-Sebastian]] emañ al lec'h anvet la Jaunays |- |1621 |[[Restr:Du Gallivier-de-la-Haye-Veillet.gif|60px]] |Mathurin du Gallivier du Bois-Aunet |Al lec'h Bois-Aunet a chom da glask. Ur familh gant an anv se e oa aotrounez e [[Marzhinieg-Houarnruz]] en eskopti Roazhon |- |1621 |[[Restr:Martin de la Vernade.png|60px]] |Jean Martin du Haut-Chemin |Lec'h diasur. Marteze e Meled ? |- |1623 |[[Restr:Le Febvre de la Brulaire.gif|60px]] |René le Febvre |Familh c'henidik eus Bro-Douren. |- |1625 |??? |Luc Viaudet |Ditour ebet |- |1627 |[[Restr:Marquès de la Vairie.png|60px]] |René Marquès de la Vairie |Familh c'henidik eus Bro-Spagn. Pemp lec'h anvet la Vairie ǃ |- |1628 |[[Restr:Ragaud de la Hautière.png|60px]] |Jean Ragaud des Perrières |Al lec'h ''les Perrières'' a chom da glask. Marteze e [[Chapel-Erzh]] ? |- |1632 |[[Restr:Moayre des Mortiers.png|60px]] |Jean Moayre du Réglis |Al lec'h ''Réglis'' a chom da glask, sur-awalc'h en eskopti Naoned pe Gwened |- |1632 |[[Restr:Simon de Trénoust.png|60px]] |Mathurin Simon de Villeneuve |Al lec'h ''Villeneuve'' a chom da glask, sur-awalc'h en eskopti Naoned |- |1633 |[[Restr:Boux du Teil-Abelin.gif|60px]] |Claude Boux des Aulneaux |Familh c'henidik eus Bro-Boatev. Al lec'h ''les Aulneaux'' a chom da glask, marteze en eskopti Naoned |- |1633 |[[Restr:Barillier du Saz.jpg|60px]] |Antoine le Bariller du Bois-Joly |Familh c'henidik eus Bri-Añjev. E [[Monteverzh]] emañ al lec'h anvet ''Bois-Joly''. |- |1634 |[[Restr:Le Moine de la Tour.png|60px]] |Pierre Le Moine des Ormeaux |E [[Gwinieg-Breizh]] emañ al lec'h anvet les Ormeaux / Ourmeaux. |- |1634 |[[Restr:Drouet de la Clémancière.gif|60px]] |René Drouet de Torigny |Al lec'h ''Torigny'' a chom da glask, sur-awalc'h en eskopti Naoned |- |1636 |[[Restr:Le Moine de la Tour.png|60px]] |François Le Moine de la Tour |Al lec'h ''la Tour'' a chom da glask. Marteze e Gwinieg. (Gwelout a-us, 1634) |- |1637 |[[Restr:Cerizay des Islaux.png|60px]] |Jean Cerizay du Haut-Chemin |Al lec'h ''le Haut-Chemin'' a chom da glask, marteze en eskopti Naoned pe hini Sant-Maloù |- |1638 |[[Restr:Madeleneau.gif|60px]] |François Madeléneau de la Briancière |En [[Onnod-Raez]] emañ al lec'h anvet ''la Briancière'' |- |1638 |[[Restr:Le Brun de Kerbrat.png|60px]] |René le Brun de la Herdrie |E [[Goueled-Goulen]] emañ al lec'h anvet ''la Herdrie'' |- |1639 |[[Restr:Regnier de la Souchais.png|60px]] |Jean Regnier de la Souchais |Al lec'h ''la Souchais'' a chom da glask, sur-awalc'h en eskopti Naoned |- |1639 |[[Restr:Luzeau de la Mulonnière.png|60px]] |Jean Luzeau de la Bertaudière |Marvet en karg. E [[Enorzh]] emañ al lec'h anvet ''la Bertaudière'' |- |1641 |[[Restr:Bretagne de la Houssinière.png|60px]] |Christophe Bretagne de la Houssinière |E [[Naoned|Sant-Donasian Naoned]] emañ al lec'h ''la Houssinière'' |- |1641 |[[Restr:Guy des Meltières.png|60px]] |Pierre Guy des Meltières |Al lec'h ''les Meltières'' a chom da glask. |- |1641 |[[Restr:Petiteau du Chesne.png|60px]] |Pierre Petiteau du Cléré |E [[Lavreer-Botorel|Lavrer-Botorel]] amañ al lec'h anvet Céré |- |1643 |[[Restr:Hélliand de la Touche.png|60px]] |Jean Héliand de la Touche |Familh c'henidik eus Bro-Vaen. Al lec'h ''la Touche'' a chom de glask |- |1643 |[[Restr:Varice de Juigné.png|60px]] |René Varice |Familh c'henidik eux Bro-Añjev. E aotrouniezh n'eo ket bet roet. |- |1644 |[[Restr:Bedeau.gif|60px]] |Mathurin Bedeau de Saint-Lo / Laud |E [[Doulon]] emañ al lec'h anvet Saint Lo, pe Saint-Laud |- |1644 |[[Restr:Geffrard de la Motte.png|60px]] |Mathieu Geffrard de la Motte |Al lec'h la Motte a chom de glask, sur-awalc'h e Bro Naoned |- |1645 |[[Restr:Jaudonnet de Lavau.png|60px]] |Jacques Jaudonnet |Ar familh se e oa sur-awalc'h aotrounez e [[Gwal-Liger]] |- |1646 |[[Restr:Cassard de la Pantière.png|60px]] |Jacques Cassard de la Panthière |E [[Gwerzhav]] emañ al lec'h anvet ''la Pantière'' |- |1646 |[[Restr:Le Tourneux de Belair.png|60px]] |François le Tourneux de Belair |Ar ''Belair'' se a chom da glask, sur-awalc'h e Bro Naoned |- |1646 |[[Restr:Tregouet.png|60px]] |Pierre de Trégouet de Kerasmont |Al lec'h ''Kerasmont / Keralmont'' emañ e [[Radeneg (kumun)|Radeneg]] |- |1648 |[[Restr:Rousseau de la Mesnardière.png|60px]] |Laurent Rouxeau des Fontenelles |Al lec'h ''Fontenelles'' a chom da glask, sur-awalc'h e Bro Naoned |- |1649 |[[Restr:Guillermo de la Grée.png|60px]] |Philippe Guillermo du Plessis |Al lec'h ''Plessis'' a chom da glask, sur-awalc'h e Bro Naoned |- |1649 |[[Restr:Bourdin de la Guérivière.png|60px]] |Jean Bourdin du Fief |Al lec'h ''Fief'' a chom da glask, sur-awalc'h e Bro Naoned |- |1650 |??? |Pierre Bocquand de la Hégronnière |Ditour ebet diwar-benn an ardamezioù. Marteze ur vi-koukoug e-lec'h bennak ? |- |1650 |[[Restr:Pelaud de la Ville-Aubin.png|60px]] |Julien Pelaud de la Ville-Aubin |E [[Nivilieg]] emañ al lec'h anvet ''la Ville-Aubin'' |- |1650 |[[Restr:Le Meneust.gif|60px]] |Simon le Meneust des Treilles |Al lec'h ''Treilles'' a chom da glask, sur-awalc'h e Bro Naoned, en kreisteiz al Liger. |- |1650 |[[Restr:Guitton du Verger.png|60px]] |René Guiton de la Foubertière |En [[An Hae-Foazer|Hae-Foazer]] emañ al lec'h anvet la ''Foubertière'' |- |1650 |[[Restr:Vilaine de la Bassetière.png|60px]] |Pierre Vilaine de la Perraudière |e [[Belenieg]] emañ al lec'h anvet Perraudière |- |1651 |[[Restr:Raguideau du Rocher.gif|60px]] |François Raguideau du Rocher |E [[Meliner]] emañ al lec'h anvet ''le Rocher'' |- |1652 |[[Restr:Guitton du Verger.png|60px]] |Jacques Guiton de la Sensive |Pemp lec'h anvet la Sensive ez eus e Breizh, kreisteiz ar stêr Liger. |- |1654 |[[Restr:Le Febvre de la Brulaire.gif|60px]] |René le Febvre de Champbourault |Al lec'h anvet Champbourault emañ e Savennières, e Bro-Añjev |- |1656 |[[Restr:Berthelot de Boumois.gif|60px]] |René Berthelot de Boumois |Bez ez eus ur c'hastell ''Boumois'' e-kichen Saumur |- |1656 |[[Restr:Simon de Trénoust.png|60px]] |Mathieu Simon de la Bretaignerie |E [[Sant-Enion-al-Lenn-Veur]] emañ al lec'h anvet ''Bretaignerie'' |- |1656 |[[Restr:Le Brun de Kerbrat.png|60px]] |François le Brun de la Herdrie |E [[Goueled-Goulen]] emañ al lec'h anvet la Herdrie |- |1659 |[[Restr:Davy de la Fautrière.png|60px]] |René Davy de Chauvigné |Marvet en karg. Familh c'henidik eus Bro-Añjev. Evit al lec'h Chauvigné, marteze parrez / Kumun Kelvinieg ? |- |1661 |[[Restr:De Couaisnon du Haut-Verger.png|60px]] |Pierre Couaisnon du Haut-Verger |E [[Nivilieg]] emañ al lec'h anvet ''Haut-Verger'' |- |1661 |[[Restr:De North du Perray.png|60px]] |Julien North du Perray |E [[Meliner]] emañ al lec'h anvet Perray |- |1662 |[[Restr:Guillon de la Créancière.png|60px]] |Jacques Guillon de Beauregard |Al lec'h Beauregard a chom da glask |- |1666 |[[Restr:Boux du Teil-Abelin.gif|60px]] |François Boux de Louvardière |Familh c'henidik eus Bro-Boatev. Al lec'h Louvardière a chom da glask |- |1666 |[[Restr:Le Mercier de la Guillière.png|60px]] |Julien le Mercier de Quénoumen |Al lec'h ''Quénoumen'' a chom da glask |- |1670 |[[Restr:Luzeau de la Mulonnière.png|60px]] |Jean Luzeau de la Bertaudière |Al lec'h la ''Bertaudière'' emañ e [[Enorzh|Enorz]]<nowiki/>h. |- |1671 |[[Restr:Léonard de la Rablaye.png|60px]] |Jacques Léonard de la Rablaye |Marvet en karg Al lec'h ''Rablaye'' a chom da glask |- |1672 |[[Restr:Valleilles.gif|60px]] |François Valeilles |Marvet en karg Familh c'henidik eus Bro-Arvern |- |1672 |[[Restr:Bellot de la Hunaudais.gif|60px]] |Pierre Bellot de la Hunaudais |E [[Izeg]] e vefe al lec'h anvet ''la Hunaudais'' se |- |1674 |[[Restr:Jaudonnet de Lavau.png|60px]] |Jacques Jaudonnet de Lavau |Al lec'h anvet ''Lavau'' a chom da glask |- |1676 |[[Restr:Moayre des Mortiers.png|60px]] |Jean Moayre du Vigneau |E [[Sant-Stefan-Brengoloù]] emañ al lec'h anvet ''Vigneau'' |- |1676 |[[Restr:Luzeau de la Mulonnière.png|60px]] |Claude Luzeau de la Grande-Noë |Marvet en karg Al lec'h anvet ''Grande-Noë'' a chom da glask |- |1678 |??? |Augustin Picot de Bellebat |E Kroazhieg emañ al lec'h anvet ''Bellebat'' |- |1678 |??? |Claude Amiot de Beausoleil |Ditour ebet diwar-benn ar familh se. Daou lec'h ''Beausoleil'' ez eus e Breizh. |- |1679 |[[Restr:De la Coudraye.png|60px]] |Bertrand de la Coudrais / Coudraye |Ditour ebet diwar-benn an aotrouneliezh |- |1679 |[[Restr:Geffrard de la Motte.png|60px]] |Joseph Geffrard du Plessis |Al lec'h ''Plessis'' a chom da glask |- |1679 |[[Restr:Le Tourneux de Belair.png|60px]] |Claude le Tourneux de l'Espronière |E [[Naoned|Sant-Donasian]] emañ al lec'h anvet ''l'Espronière'' |- |1680 |[[Restr:Davy de la Fautrière.png|60px]] |Claude Davy du Chiron |Al lec'h ''Chiron'' a chom da glask |- |1680 |[[Restr:Touzé de Botloré.png|60px]] |Jean Touzé de Botloré |E [[Aradon]] emañ al lec'h anvet ''Botlore'' |- |1681 |[[Restr:Guillay de la Rouaudière.png|60px]] |Luc Guillay de la Rouaudière |Marvet en karg Al lec'h ''Rouaudière'' a chom da glask. (Gwerzhav ?) |- |1681 |[[Restr:Guillermo de la Grée.png|60px]] |Guillaume Guillermo du Plessis |Marvet en karg Al lec'h ''Plessis'' a chom da glask. (Gwerzhav ?) |- |1683 |[[Restr:Valleilles.gif|60px]] |Barthélemy Valleilles |Familh c'henidik eus Bro-Arvern. |- |1683 |[[Restr:Ragaud de la Hautière.png|60px]] |Pierre Ragaud de la Jolescière |Al lec'h ''Jolescière'' a chom da glask. |- |1686 |??? |Philippe Verrin |Keloù ebet |- |1687 |[[Restr:Le Tourneux de Belair.png|60px]] |Christophe Le Tourneux de Sens |Al lec'h ''Sens'' a chom da glask. |- |1687 | |Mathurin L'Enfant-Dieu de Lestardière |En gortoz |- |1687 |[[Restr:Perrault de la Chaussée.png|60px]] |Pierre Perrault de la Chaussée |Al lec'h ''la Chaussée'' a chom da glask, sur-awalc'h en eskopti Naoned |- |1688 |[[Restr:Thibaudeau de la Poëze.png|60px]] |Claude Thibaudeau de la Poëze |Al lec'h ''la Poëze'' a chom da glask, sur-awalc'h en eskopti Naoned |- |1688 |[[Restr:Bourgogne de Vieillecour.png|60px]] |François Bourgogne de Vieillecour |E [[Malvid]] emañ al lec'h anvet Vieillecour |- |1689 |[[Restr:Garsenlan de la Perrière.png|60px]] |Pierre Garsenlan de la Perrière |Familh c'henidik eus Bro-Añjev |- |1689 |[[Restr:Guillermo de la Grée.png|60px]] |René Guillmermo de la Grée |E [[Nivilieg]] emañ al lec'h anvet ''la Grée'' |- |1690 |[[Restr:Chiron de la Cazinière.png|60px]] |Joseph Chiron de la Cazinière |Marvet en karg E Gorre-Goulen pe e Goueled Goulen amañ al lec'h anvet ''la Cazinière'' |- |1692 |[[Restr:Drouet de la Clémancière.gif|60px]] |Jacques Drouet de la Harlière |Al lec'h ''la Harlière'' a chom da glask. Daou lec'h gant an anv se e Breizh Bro-Naoned |- |1692 |[[Restr:Léger de la Châtaigneraie.png|60px]] |René Léger de la Châtaigneraie |Al lec'h ''la Châtaigneraie'' a chom da glask, sur-awalc'h e Bro-Naoned |- |1693 |En gortoz |Joseph le Breton de Villeneuve | |- |1693 |[[Restr:Le Febvre de la Brulaire.gif|60px]] |Charles le Febvre de Champbourault |Familh c'henidik eus Bro-Douren |- |1694 |[[Restr:Moisan de la Corbinaye.png|60px]] |Pierre Moisan de la Corbinaye |E [[Sant-Widel-Skovrid]] emañ al lec'h anvet ''la Corbinaye'' |- |1695 |[[Restr:Luzeau de la Mulonnière.png|60px]] |André Luzeau de la Morinière |Er [[Chapel-Erzh]] emañ al lec'h anvet ''la Morinière'' (pe ''la Merinière'') |- |1695 |[[Restr:Fresneau de la Couronnerie.png|60px]] |René Fresneau de la Couronnerie |E [[Kerc'hfaou]] emañ al lec'h anvet ''la Couronnerie'' |- |1696 |[[Restr:Gérard de la Garenne.gif|60px]] |Julien Gérard de Nais |E [[Sulieg]] emañ al lec'h anvet ''Nais'' |- |1696 |[[Restr:Bouchaud de la Forestrie.png|60px]] |Pierre Bouchaud de la Forestrie |Bez ez eus ul lec'h ''la Forestrie'' e Tolvez |- |1696 |[[Restr:Martin de la Vernade.png|60px]] |Julien Martin du Plessis-Rabatière |Al lec'h ''Plessis-Rabatière'' a chom da glask, sur-awalc'h e Bro-Naoned |- |1697 |[[Restr:Guillon de la Créancière.png|60px]] |Yves Guillon de Teillé |E [[Sant-Ervlan]] emañ al lec'h anvet ''Teillé'' |- |1698 |[[Restr:Simon de Trénoust.png|60px]] |François Simon de la Carterie |''La Carterie'', pe ''la Garterie'', a zo war a seblant ul lec'h eus [[Naoned]] |- |1698 |En gortoz |Claude l'Enfant-Dieu de la Hamelinière | |- |1698 |[[Restr:Guillay de la Rouaudière.png|60px]] |Luc Guillay de la Rouaudière |Al lec'h la Rouaudière a chom da glask. Sur awalc'h e Breizh |- |1699 |[[Restr:Lavau de la Piardière.png|60px]] |François Lavau |Marvet en karg. Aotrouniezh disanvet |- |1700 |[[Restr:Paulus de Fontenil.png|60px]] |Nicolas Paulus de Fontenils |E [[Chantenay]] emañ al lec'h anvet ''Fontenils'' |- |1701 |[[Restr:Berthelot de Boumois.gif|60px]] |René Berthelot de Villeneuve |Al lec'h ''Villeneuve'' a chom da glask |- |1701 |[[Restr:Cohier des Marais.png|60px]] |Julien Cohier des Marais |Marvet en karg Ditour ebet diwar-benn e aoutrouniezh. |- |1701 |[[Restr:Robert de Rozée.png|60px]] |Mathurin Robert de Mosny |Al lec'h ''Mosny'' a chom da glask |- |1702 |[[Restr:Rochard de la Lande-Bergère.png|60px]] |Pierre Rochard de la Lande-Bergère |Familh c'henidik eus Bro-Vaen |- |1702 |[[Restr:Luzeau de la Mulonnière.png|60px]] |Jean Luzeau e la Grande-Noé |Laket en enor e 1743 Al lec'h ''la Grande Noé'' a chom da glask. Pemp lec'h gant an anv se e Breizh. |- |1702 |[[Restr:Galbaud de la Barrière.gif|60px]] |Pierre Galbaud du Fort |E [[Sant-Donasian]] emañ al lec'h anvet ''le Fort'' |- |1703 |??? |Jean-Joseph Rinçay de la Héronnière |Ditour ebet |- |1705 |[[Restr:Daniel du Hélin.gif|60px]] |Robert Daniel d'Ardennes |War a seblant, emañ lec'h ''Ardennes'' e Avrillé, e-kichen Angers |- |1705 |[[Restr:Bouchaud de la Forestrie.png|60px]] |Julien Bouchaud de la Pigeonnerie |Al lec'h ''Pigeonnerie'' a chom de glask |- |1705 |[[Restr:Mabille.gif|60px]] |Claude Mabille des Granges |Al lec'h ''les Granges'' a chom da glask, sur-awalc'h war dro Naoned |- |1705 |??? |Antoine Pecquet |Ditour ebet |- |1706 |[[Restr:Cohon de la Mer-houssaye.png|60px]] |Sébastien Cohon |Familh c'henidik eus Bro-Añjev |- |1706 |[[Restr:Lavau de la Piardière.png|60px]] |Abraham Lavau de la Clartière |Laket en enor e 1732 Al le'ch ''la Clartière'' a chom de glask. Marteze e Machikoul. |- |1709 |[[Restr:Doré de Beausoleil.png|60px]] |Pierre Doré de Laurière |Al lec'h ''la Laurière'' a chom da glask, e Bro-Naoned. Pe e Yaoued, pe e Brenn. |- |1709 |[[Restr:Léonard de la Rablaye.png|60px]] |Jacques Léonard de la Rablaye |Al lec'h ''la Rablaye'' a chom da glask. |- |1710 |[[Restr:Bessart du Parc.gif|60px]] |Julien Bessard du Parc |Al lec'h ''le Parc'' a zo da glask en eskopti Naoned |- |1710 |??? |Gabriel Robart de la Juberchère |Marvet en karg Ditour ebet diwar-benn an aotrouneliezh |- |1713 |[[Restr:Talour de la Carterie.png|60px]] |Mathieu Talour de la Carterie |E [[Koeron]] emañ al lec'h anvet ''la Carterie'' |- |1714 |[[Restr:Giroust du Bois-Hirvoix.png|60px]] |Nicolas-Guillaume Giroust du Bois-Hirvoix |E [[Nivilieg|Nivllieg]] emañ al lec'h anvet ''Bois-Hirvoix'' |- |1715 |[[Restr:Le Grand du Plessix.png|60px]] |Jean Le Grand de la Coutais |Emañ war a-seblant al lec'h ''la Coutais'' e Sant-Visant-al-Lann |- |1716 |[[Restr:Cicoteau de la Martinière.png|60px]] |Louis Cicoteau de la Touche |Laket en enor e 1737 Al lec'h anvet ''la Touche'' a chom da glask |- |1718 |[[Restr:Belon du Douet-Garnier.gif|60px]] |Pierre Belon |Sur-awalc'h eus Sant-Donasian. |- |1718 |[[Restr:Guitton du Verger.png|60px]] |Mathieu Guiton de la Rairie |E [[Pont-Marzhin]] emañ al lec'h anvet ''la Rairie'' |- |1719 |[[Restr:Valleton.gif|60px]] |François Valleton du Désert |E [[Bozeg]] emañ al lec'h ''le Désert''. |- |1719 |[[Restr:Voyneau du Plessix-Mauclerc.png|60px]] |René-Louis Voyneau du Plessis-Mauclerc |Laket en enor er 1741 Familh c'henidik eus Bro-Boatev |- |1720 |[[Restr:De North du Perray.png|60px]] |François-Eugène de North du Perray |Laket en enor e 1740 E [[Meliner]] emañ al lec'h anvet ''le Perray'' |- |1720 |[[Restr:Gouin de la Brégerie.png|60px]] |François Gouin de la Quémeraye |Al lec'h ''la Quémeraye'' a chom da glask : tri lec'h gant an anv se e Breizh |- |1720 |[[Restr:Thiercelin de la Fardière.png|60px]] |Louis Thiercelin de la Fardière |Daou lec'h ''la Fardière'' ez eus e Breizh |- |1721 |[[Restr:Robert de Rozée.png|60px]] |Pierre-Jacques Robert des Essertons |Al lec'h anvet les Essertons a chom da glask. |- |1721 |[[Restr:Le Normant de la Jousselière.png|60px]] |Charles-François Normant de la Baguais |E Sant-Yann-Bere / [[Kastell-Briant]] emañ al lec'h anvet "la Bagais". |- |1723 |[[Restr:Briand du Gazil.png|60px]] |François Briand du Gazil |Laket en enor e 1743 Al lec'h anvet ''Gazil'' a chom da glask. |- |1724 |[[Restr:Cicoteau_de_la_Martinière.png|60px]] |Louis-Venant Cicoteau de Linière |Al lec'h anvet ''Linière'' a chom da glask. |- |1724 |[[Restr:Le Tourneux de Belair.png|60px]] |Jean-Guy le Tourneux des Aulnays |Laket en enor e 1764 Al lec'h anvet ''les Aulnays'' a chom da glask |- |1724 |[[Restr:Badereau.jpg|60px]] |Judes Badereau de la Saminière |Marvet en karg E [[Santez-Lusenn]] emañ al lec'h anvet ''la Saminière'' |- |1725 |[[Restr:Bonnet de la Verdière.png|60px]] |Olivier Bonnet de la Verdière |Daou lec'h ''la Verdière'' ez eus e Breizh |- |1725 |[[Restr:Perrault de la Chaussée.png|60px]] |Claude Perrault de la Chaussée |Laket en enor e 1752 Al lec'h ''la Chaussée'' a chom da glask |- |1726 |[[Restr:Léger de la Châtaigneraie.png|60px]] |Salomon Léger / Liger de la Châteigneraie |Laket en enor e 1743 Al lec'h ''la Châteigneraie'' a chom da glask |- |1726 |??? |François Trébillard de la Rollandière |??? |- |1726 |[[Restr:Poly de Saint-Thiébault.png|60px]] |Nicolas Poly |Familh c'henidik eus Bro-Vurgondia |- |1726 |[[Restr:Le Gril du Guern.png|60px]] |Marie-Vincent Le Gril du Guern |Laket en enor e 1743 E [[Pleuwigner]] emañ al lec'h anvet ''Gwern''. |- |1726 |[[Restr:Eveillon des Fauconnières.png|60px]] |Augustin Eveillon des Fauconnières |Laket en enor e 1751 Familh c'henidik eus Bro-Añjev |- |1727 |[[Restr:Lavau de la Piardière.png|60px]] |François-Nicolas Lavau |N'eo ket bet meneget an aotrouniezh |- |1727 |[[Restr:Chevaye du Plessis.png|60px]] |René Chevaye du Plessis |Laket en enor e 1749 Familh c'henidik eus Bro-Añjev |- |1727 |[[Restr:Perrault de la Chaussée.png|60px]] |Pierre-Maurice Perrault de Lessart |Laket en enor e 1749 Al lec'h ''Lessart'' a chom da glask, sur-awalc'h e Bro-Naoned |- |1729 |??? |Jean-Baptiste Morice de la Renaudière |Laket en enor e 1750 Al lec'h ''la Renaudière'' emañ marteze e Koueron. |- |1730 |[[Restr:Badereau.jpg|60px]] |Jean-Jules Badereau de la Caffinière |E [[Ruvelieg]] emañ al lec'h anvet ''la Caffinière'' |- |1730 |[[Restr:Badereau.jpg|60px]] |Armand-Gabriel Badereau du Buttay |E [[Sant-Marzh-ar-C'hoad]] emañ al lec'h anvet ''Buttay'' |- |1731 |[[Restr:Olivier du Pavillon.gif|60px]] |Yves Olivier de la Plesse |Al lec'h ''la Plesse'' a chom da glask |- |1731 |[[Restr:Bouchaud de la Forestrie.png|60px]] |René Bouchaud des Hérettes |Al lec'h ''les Hérettes'' a chom da glask |- |1732 |[[Restr:Vollaige de Vaugirard.png|60px]] |Armand-Célestin Vollaige de Vaugirault |Laket en enor e 1753 Familh c'henidik eus Bro Añjev |- |1732 |[[Restr:Des Champs de Richemont.png|60px]] |René-Julien des Champs du Méril |Familh c'henidik eus Bro Vaen |- |1733 |[[Restr:Bouvier des Mortiers.png|60px]] |René Bouvier des Mortiers |Laket en enor e 1754 Familh c'henidik eus Bro Añjev |- |1733 |[[Restr:Talour de la Carterie.png|60px]] |Guy-Barthélémy Talour de la Carterie |E [[Koeron]] emañ al lec'h anvet ''la Carterie'' |- |1734 |[[Restr:Chiron de la Cazinière.png|60px]] |François-Nicolas Chiron de la Cazinière |E Gorre-Goulen pe e Goueled Goulen amañ al lec'h anvet ''la Cazinière'' |- |1734 |[[Restr:Goguet de Boishéraud.gif|60px]] |Sébastien Goguet du Bois-Hérault |Marvet en karg E [[Gwaled]] emañ al lec'h anvet Boisherault / Boishéraud |- |1735 |[[Restr:Le Lardic de la Ganry.png|60px]] |Antoine le Lardic de la Ganry |Marvet en karg E [[Chapel-Erzh]] emañ al lec'h anvet ''la Ganry'' |- |1736 |[[Restr:Le Jeune.gif|60px]] |Joseph le Jeune de Grand-Maison |Familh c'henidik eus Bro Añjev. |- |1737 |En gortoz |Jacques-Joseph Janney de la Jarrie |Laket en enor e 1758 |- |1737 |[[Restr:Type pièce Bande.svg|60px]] |François de la Ville de la Tourière |Laket en enor e 1759 Familh c'henidik eus Bro Boatev |- |1738 |[[Restr:Guérin des Herbiers.png|60px]] |Jean-Baptiste Guérin de la Métairie-Neuve |E [[Porzh-Pêr]] emañ al lec'h anvet ''la Métairie-Neuve'' |- |1738 |[[Restr:Angevin-d.jpg|60px]] |Jean Angevin de la Maillardière |Familh c'henidik eus [[Poatev]] ; aotrou La Mailardière e [[Lavreer-Botorel]], La Salmonnière e [[Sant-Juluan-Kankell]]. |- |1738 |??? |Cyr-René Rorart de la Sérennerie | |- |1739 |[[Restr:Falloux du Lys.gif|60px]] |Réné-Paul Falloux de Chozé |Familh c'henidik eus Bro Añjev |- |1740 |[[Restr:Bourgeois de Locquillec.png|60px]] |Adrien Bourgeois du Désert |Al lec'h anvet Désert a chom de glask (pe e Bro Wened pe e Bro Gernev) |- |1740 |??? |Pierre Fresneau |Meneg ebet |- |1740 |??? |Paul-François Babin des Ardilliers |Laket en enor e 1779 |- |1740 |[[Restr:Le Lardic de la Ganry.png|60px]] |Antoine le Lardic de la Ganry |Mab an hini eus 1735 ? |- |1741 |[[Restr:Voyneau du Plessix-Mauclerc.png|60px]] |Louis-Charles-Edouard Voyneau du Plessix-Mauclerc |Familh c'henidik eus Bro Boatev |- |1741 |[[Restr:Terrien de la Ragotière.png|60px]] |Grégoire Terrien de la Haie-Tessendeau |E [[Gwaled]] emañ al lec'h anvet ''la Haie-Tessendau'' |- |1742 |[[Restr:Vollaige de Vaugirard.png|60px]] |François Vollaige de Vertigny |Laket en enor e 1768 Familh c'henidik eus Bro Añjev |- |1742 |[[Restr:Hardouin de la Coudrière.png|60px]] |Jean-Toussaint Hardouin de la Coudrière |''La Coudrière'' e vefe e Maodilon ? |- |1743 |[[Restr:Mabille.gif|60px]] |Etienne Mabille des Granges |Laket en enor e 1775 Al lec'h anvet ''les Granges'' a chom da glask, sur-awalc'h e Bro Naoned |- |1744 |[[Restr:Panou de Faymoreau.gif|60px]] |Jacques Panou de Faymoreau |Laket en enor e 1765 Familh c'henidik eus Bro Boatev |- |1747 |??? |Louis-René Caillard |Laket en enor e 1773 Menegioù ebet |- |1748 |[[Restr:Le Lièvre de la Rousselière.png|60px]] |Jacques-René-Félix le Lièvre du Sauzay |Laket en enor e 1779 E [[Saoudan]] emañ al lec'h anvet ''Sauzay'' |- |1748 |[[Restr:Biaille de la Milletière.gif|60px]] |Louis-Jacques Biaille de la Milletière |Laket en enor e 1770 Familh c'henidik eus Bro Boatev |- |1748 |[[Restr:Rochard de la Lande-Bergère.png|60px]] |Pierre Rochard de la Lande-Bergère |Familh c'henidik eus Bro Vaen |- |1749 |[[Restr:Angevin-d.jpg|60px]] |René Angevin de la Maillardière |Laket en enor e 1778 E [[Lavreer-Botorel]] emañ al lec'h anvet ''la Mallardière'' |- |1749 |[[Restr:Bizeul de la Jaulnaye.gif|60px]] |Félix-Nicolas Bizeul de la Hulonnière |E [[Tarvieg]] emañ al lec'h anvet ''la Hulonnière'' |- |1749 |[[Restr:Merlet du Paty.png|60px]] |Gabriel Merlet du Paty |Laket en enor e 1777 Familh c'henidik eus Bro Añjev |- |1749 |[[Restr:Goguet de Boishéraud.gif|60px]] |Sébastien Goguet de la Salmonière |Laket en enor e 1776 E [[Gwaled]] emañ al lec'h anvet ''la Salmonière'' |- |1750 |[[Restr:Goguet de Boishéraud.gif|60px]] |Louis Goguet du Bois-Hérault |Laket en enor e 1776 E [[Gwaled]] emañ al lec'h anvet ''Bois-Hérault'' |- |1750 |[[Restr:Bouhier du Chaffault.png|60px]] |Jean-Baptiste Bouhier du Plessis |Al lec'h anvet ''le Plessis'' a chom da glask |- |1751 |??? |Mathurin Sabin de la Chevalerie |Laket en enor e 1780 Ditour ebet |- |1751 |[[Restr:Tripied de Merel.png|60px]] |Gabriel-Pierre Tripier de la Fresnaie |Laket en enor e 1775 Familh c'henidik eus Bro Vaen Al lec'h anvet ''la Fresnaie'' a chom da glask |- |1751 |[[Restr:Frémont des Croix.png|60px]] |René Frémont du Mottay |E [[Sant-Pêr-Raez]] emañ al lec'h anvet ''Mottay'' |- |1751 |??? |Joseph Bernier |Diasur |- |1752 |[[Restr:Bascher du Préau.gif|60px]] |Pierre Bascher du Préau |E [[Reudied]] emañ al lec'h anvet ''le Préau'' |- |1753 |[[Restr:Guilbaud de la Moinerie.png|60px]] |Jean-Baptiste Guilbaud de la Balinière |E [[Reudied]] emañ al lec'h anvet ''la Balinière'' |- |1753 |[[Restr:Le Febvre d'Argencé.png|60px]] |François-Urbain le Febvre d'Argence |Laket en enor e 1778 Familh c'henidik eus Bro Vaen |- |1754 |[[Restr:Bonnet de la Verdière.png|60px]] |Jean-Baptiste Bonnet de la Verdière |Gwelout 1725 |- |1755 |[[Restr:Frémont des Croix.png|60px]] |Jean-Augustin Frémont de la Bourdonnaye |Al lec'h ''la Bourdonnaye'' a chom de glask |- |1755 |[[Restr:Merlaud de la Clartière.png|60px]] |Claude-François Merlaud de la Cossonnière |Laket en enor e 1778 E [[Pentelloù]] emañ al lec'h anvet ''la Cossonnière'' |- |1757 |[[Restr:Béritault-1.gif|60px]] |Pierre-Artur Béritault de la Bruère |E [[Luzevieg]] emañ al lec'h anvet ''la Bruère'' |- |1758 |[[Restr:Moreau de la Mussetière.png|60px]] |Pierre Moreau de la Mussetière |Familh c'henidik eus Bro Añjev |- |1759 |??? |Guillaume-René Macé de la Vernelle |Laket en enor e 1780 Diasur |- |1759 |[[Restr:Bessart du Parc.gif|60px]] |Julien-Thomas Bessard du Parc |Laket en enor e 1781 Gwelout 1710 |- |1760 |[[Restr:Chevaye du Plessis.png|60px]] |René Chevaye du Plessis |Laket en enor e 1783 Familh c'henidik eus Bro Añjev |- |1761 |[[Restr:Guéniveau de la Loitière.png|60px]] |Eustache-André Guéniveau |Laket en enor e 1787 Familh c'henidik eus Bro Añjev |- |1764 |[[Restr:Le Tourneux de Belair.png|60px]] |René-Philippe-Auguste le Tourneux de Beaumont |Laket en enor e 1785 Al lec'h ''Beaumont'' a chom da glask |- |1764 |[[Restr:Razeau de Beauvais.png|60px]] |Paul-Louis-Julien Razeau de Beauvais |Laket en enor e 1785 Al lec'h ''Beauvais'' a chom da glask |- |1767 |[[Restr:Vollaige de Vaugirard.png|60px]] |François-Armand Vollaige de Chavagne |E [[Sulieg]] emañ al lec'h anvet Chavagne |- |1767 |En gortoz |René-Jean Reliquet de la Roberdière |E [[Sant-Pêr-Raez]] emañ al lec'h anvet la Roberdière |- |1768 |??? |Jean-Louis Guébry |Ditour ebet |- |1769 |??? |Claude-René Ikourn |War a seblant ez eus ur fazi e-barzh an anv. |- |1769 |[[Restr:Marquis des Places.png|60px]] |François-Augustin Marquis des Places |Familh c'henidik eus Bro Anjev |- |1769 |[[Restr:Arnault.jpg|60px]] |Maximien Arnault de la M̥otte |Al lec'h ''la Motte'' a chom da glask; sur-awalc'h e Bro Naoned |- |1771 |[[Restr:Toublanc de la Bouvardière.gif|60px]] |Pierre-René Toublanc de Belle-Touche |Al lec'h ''Belle-Touche'' a chom da glask; marteze e Bro Añjev pe e Bro Boatev |- |1771 |[[Restr:Richard de Beauchamps.png|60px]] |Jean-Antoine Richard de Marigné |Familh c'henidik eus Bro Añjev |- |1771 |[[Restr:Béritault-1.gif|60px]] |Charles-Joseph Béritault de la Contrie |E [[Panezeg]] emañ al lec'h anvet ''la Contrie'' |- |1771 |[[Restr:Hardouin de la Coudrière.png|60px]] |Jean-Toussaint Hardouin d'Argentais |Al lec'h ''Argentais'' a chom da glask, sur-awalc'h e Bro Naoned |- |1772 |[[Restr:Falloux du Lys.gif|60px]] |Paul-Antoine-Edouard Falloux de Châteaufort |Familh c'henidik eus Bro Añjev |- |1773 |??? |Pierre Planchenault |Ditour ebet |- |1774 |[[Restr:Falloux du Lys.gif|60px]] |René-Louis Falloux |N'eo ket bet roet anv an aotrouniezh |- |1774 |[[Restr:Pays-Mellier.png|60px]] |Charles-Marie Pays-Mellier de Bouillé |Familh c'henidik eus Bro Añjev |- |1774 |??? |Jean-Baptiste Gaudin du Plessis |Diasur ː pevar familh gant an anv se. En gortoz |- |1777 |[[Restr:Réal des Perrières.png|60px]] |François-Charles Réal des Perrières |Familh c'henidik eus Bro Aunis |- |1777 |[[Restr:Panetier de Baillé.gif|60px]] |Olivier-Jean Panetier de Baillé |Al lec'h Baillé a chom da glask, sur-awalc'h e Bro-Naoned |- |1778 |[[Restr:Verdier de la Miltière.png|60px]] |René-François Verdier de la Milletière |Familh c'henidik eus Bro Añjev |- |1778 |[[Restr:Béritault-1.gif|60px]] |Pierre-Germain Béritault de la Bruère |E [[Luzevieg]] emañ al lec'h anvet ''la Bruère'' |- |1778 |??? |François-René de Launay |Diasur. Ugent familh gant an anv se. |- |1778 |[[Restr:Cardin des Nouhes.png|60px]] |Jean-Aimé-François Cardin de Nouhes |Familh c'henidik eus Bro Boatev |- |1779 |[[Restr:Bourasseau de la Renolière.png|60px]] |Jacques-Joseph Bourasseau de la Renolière |Familh c'henidik eus Bro Boatev |- |1779 |??? |Michel-François Laboureau de la Garenne |Ditour ebet |- |1779 |[[Restr:Cossin de la Boutrochère.png|60px]] |Charles-Lezin Cossin de Belle-Touche |Familh c'henidik eus Bro Boatev |- |1781 |[[Restr:Merlet du Paty.png|60px]] |Alexandre Merlet du Paty |Familh c'henidik eus Bro Añjev |- |1782 |[[Restr:Du Rocher de Vauguerin.png|60px]] |François-Yves du Rocher du Rouvre |E [[Ruzieg]] emañ al lec'h anvet ''le Rouvre'' |- |1782 |??? |Michel-Jean Laboureau des Bretesches | |- |1784 |[[Restr:Buhigné de Grandval.png|60px]] |Jean-René Buhigné de Grandval |Familh c'henidik eus Bro Añjev |- |1784 |[[Restr:Le Lièvre de la Rousselière.png|60px]] |Jean-Baptiste-François le Lièvre de la Touche |E [[Sulieg]] emañ al lec'h anvet ''la Touche'' |- |1784 |[[Restr:Pichard du Page.png|60px]] |Marie-Augustin Pichard |Marvet en karg Familh c'henidik eus Bro-Boatev |- |1785 |[[Restr:Vollaige de Vaugirard.png|60px]] |Charles-Jean-Louis Vollaige de Rouillon |Al lec'h anvet ''Rouillon'' a zo da glask, marteze e Komborn. |- |1785 |[[Restr:Arnault.jpg|60px]] |Louis-Charles Arnault de la Motte |Al lec'h anvet ''la Motte'' a chom da glask, sur-awalc'h a Bro-Naoned |- |1785 |[[Restr:Boulonnois de Saint-Simon.png|60px]] |Aimé-Anne-Médard Boulonnois de Saint-Simon |Al lec'h anvet ''Saint-Simon'' a chom da glask, sur-awalc'h a Bro-Naoned |- |1785 |[[Restr:Pichard du Page.png|60px]] |François-Augustin Pichard de la Caillère |Familh c'henidik eus Bro-Boatev |- |1786 |[[Restr:Soulard de la Thibaudière.png|60px]] |François Soulard de la Roche |Familh c'henidik eus Bro-Boatev |- |1787 |[[Restr:Le Puillon de Villéon.png|60px]] |Louis-Marie le Puillon de Boblay |E [[Mêlann]] emañ al lec'h anvet ''Boblay'' |} === Pennalvokaded === {| class="wikitable" |1558 |[[Restr:Boulomer de Lorière.png|60px]] |Jean Boulomer |E [[Nozieg]] emañ al lec'h anvet ''Lorière'' |- |1575 |[[Restr:De Francheville.gif|60px]] |Guillaume de Francheville |Aotrouniezh disanvet |- |1581 |[[Restr:Charette.gif|60px]] |Raoul de Charette |Aotrouniezh disanvet |- |1588 |[[Restr:André de Crévy.gif|60px]] |Pierre André |Aotrouniezh disanvet |- |1592 |[[Restr:De la Tullaye.gif|60px]] |André de la Tullaye du Fresne |Al lec'h ''Fresne'' a chom da glask |- |1606 |[[Restr:Du Pont d'Orville.gif|60px]] |Louis du Pont |Aotrouniezh disanvet. Louis du Pont e vo kadoriad e 1623 |- |1624 |[[Restr:Calloët.gif|60px]] |Antoine de Calloët de Kerbrat |E [[Servel]] (Lannuon) emañ al lec'h anvet ''Kerbrat'' |- |1628 |[[Restr:Jan-de-la-Haye.jpg|60px]] |Jérôme Jan de la Haye |Al lec'h la Haye a chom da glask |- |1639 |[[Restr:Morin de la Roche.png|60px]] |Rolland Morin |Rolland Morin a vo savet da gadoriad e 1643 |- |1642 |[[Restr:Calloët.gif|60px]] |Gabriel Calloët de Kerbrat |E [[Servel]] (Lannuon) emañ al lec'h anvet ''Kerbrat'' |- |1646 |[[Restr:Calloët.gif|60px]] |Gabriel Calloët |Ar memes hini ? pe e vab ? Aotrouniezh disanvet |- |1646 |[[Restr:Becdelièvre.gif|60px]] |Jean-Baptiste Becdelièvre de la Brusnelaye |Aotrouniezh disanvet; marteze e Morzhell pe Bezhon |- |1649 |[[Restr:Morice de Kervagat.png|60px]] |Yves M̥orice de Coëtquelfen |E [[Gwikourvest]] emañ al lec'h anvet ''Coëtquelfen'' |- |1650 |??? |Nicolas du Perisier d'Espineray |En gortoz |- |1651 |[[Restr:Le Borgne de Kernier.gif|60px]] |Claude le Borgne de Vigneu |E [[Pentelloù]] emañ al lec'h anvet ''Vigneu'' |- |1660 |[[Restr:Noblet de Lespau.gif|60px]] |Pierre Noblet de Lespau |Marvet en karg E [[Chapel-Erzh]] emañ al lec'h anvet ''Lespau'' |- |1665 |[[Restr:Manoury de Vassone.png|60px]] |Mathurin Manoury |Familh c'henidik eus Bro-Normandi, staliet e [[Dovanieg]] |- |1670 |[[Restr:Heureau du Temple.png|60px]] |Jean Heureau du Temple |Al lec'h ''Templ'' se a chom da glask |- |1695 |[[Restr:Guiho de la Landelle.png|60px]] |Henry Ghiho de Monoël |Marvet en karg. E [[Konkerel]] emañ al lec'h anvet ''Monoël'' |- |1700 |[[Restr:Jouault du Mesnil.png|60px]] |Jacques Jouault du Mesnil |Al lec'h ''Mesnil'' se a chom da glask |- |1725 |[[Restr:Doré de Beausoleil.png|60px]] |Jean Doré de Lorière |Al lec'h ''Lorière'' se, "''eus beli Naoned''", a zo sur-awalc'h hini [[Yaoued]] |- |1730 |[[Restr:Guiho de la Landelle.png|60px]] |Jean-Henry Guiho du Chaffault |E [[Kervegon]] emañ, al lec'h ''Chaffault'' |- |1731 |[[Restr:Le Boucher de l'Epinay.png|60px]] |Jean-Baptiste Boucher de l'Etardière |Diasur evit al lec'h. Al ''Letardière'' se a zo sur-awalc'h hini [[Lavreer-Botorel]] (da amprouiñ) |- |1734 |[[Restr:Blason de la famille de Goyon.svg|60px]] |Arnaud-François Goyon des Hurlières |E [[Kastellan-Gwennel]] emañ al lec'h anvet ''les Hurlières'' |- |1755 |??? |Toussaint-Pierre Barre |Diasur. Seizh familh gant an anv se. |- |1756 |[[Restr:Budan de Boislaurent.png|60px]] |René-François Budan de la Haye |E [[Prevenkel]] emañ al lec'h anvet ''la Haye'' se. |- |1766 |[[Restr:Lombart de Port-de-Roche.png|60px]] |Marc-Antoine-François Lombart |Aotrouniezh disanvet, marteze e Bro-Roazhon |- |1769 |[[Restr:Le Mosnier de la Fresnays.png|60px]] |Julien-Célestin Mosnier de la Rivière |Al lec'h ''la Rivière'' se a chom da glask |- |1794 |[[Restr:Le Lasseur de Ranzay.png|60px]] |René-François Lasseur de Ranzay |E [[Sant-Donasian]] emañ al lec'h anvet Ranzay |} === Pennprokulored === {| class="wikitable" |1444 |[[Restr:Du Breil de Meillac.gif|60px]] |Olivier du Breil |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh |- |1446 |??? |Jean Giron |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh |- |1477 |[[Restr:Vay du Brossay.gif|60px]] |Pierre de Vay |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh. Marteze Brossay, e [[Gwez (kumun)|Gwez]] |- |1492 |??? |Jean Giron |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh |- |1520 |[[Restr:Racine de Galisson.gif|60px]] |François Racine |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh. Marteze Galisson, e [[Domloup]]. |- |1522 |??? |Alain de la Bouexière |Ardamezioù diasur. 10 familh gant an anv se, gant ardamezioù disheñvel. |- |1552 |??? |Antoine de Farges |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh |- |1554 |[[Restr:De la Barre de la Roumelière.gif|60px]] |Jean de la Barre |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh Familh c'henidik eus Bro-Boatev |- |1557 |[[Restr:De Francheville.gif|60px]] |Guillaume de Francheville |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh Familh c'henidik eus Bro-Skos. |- |1575 |[[Restr:De Francheville.gif|60px]] |Jean de Francheville |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh Familh c'henidik eus Bro-Skos. |- |1595 |[[Restr:De Lescoët de la Moquelais.gif|60px]] |Auffray de Lescoët de la Guérande |E [[Henant-Bihan]] emañ al lec'h anvet ''la Guerande'' |- |1612 |[[Restr:Blanchard de Lessongère.gif|60px]] |Jean Blanchard de Lessongère |E [[Sant-Ervlan]] emañ al lec'h anvet ''Lessongère'' |- |1619 |[[Restr:Rousseau de la Houdinière.png|60px]] |René Rousseau de Saint-Aignan |Sur-awalc'h [[Sant-Enion-al-Lenn-Veur]] |- |1631 |[[Restr:Pontual.gif|60px]] |René de Pontual (de Ponctual) |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh |- |1650 |[[Restr:Le Prestre de la Lohière.gif|60px]] |René le Prestre de Lezonnet |E [[Louad]] emañ al lec'h anvet ''Lezonnet''. |- |1651 |[[Restr:Morice de Kervagat.png|60px]] |Yves Morice de Coëtquelfen |E [[Gwikourvest]] emañ al lec'h anvet Coëtquelfen / Coëtquelven |- |1682 |[[Restr:De la Tullaye.gif|60px]] |Salomon de la Tullaye du Plessis-Tizon |E [[Sant-Donasian]] emañ al lec'h anvet Plessis-Tizon |- |1715 |[[Restr:De la Tullaye.gif|60px]] |Salomon-François de la Tullaye |E aotrouniezh n'eo ket bet meneget. [[Restr:Portrait de Salomon-François I de La Tullaye (1653 - après 1724).jpg|thumb]] |- |1745 |[[Restr:De la Tullaye.gif|60px]] |Henri-Anne-Salomon de la Tullaye |E aotrouniezh n'eo ket bet meneget. |- |1775 |[[Restr:De la Tullaye.gif|60px]] |Augustin-Louis-Salomon de la Tullaye |E aotrouniezh n'eo ket bet meneget. |} === Advarnerien (adalek 1704) === {| class="wikitable" |1710 |??? |Jean Reynes |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù |- |1720 |[[Restr:De Kermasson de Bourgerel.png|60px]] |Olivier de Kermasson |Marvet en karg E aotrouniezh n'eo ket bet meneget. |- |1722 |??? |Jean Allaneau |Diasur, etre ar familhoù Allaneau, Alleno, Allenou. |- |1741 |[[Restr:De Kermasson de Bourgerel.png|60px]] |Olivier-René de Kermasson |E aotrouniezh n'eo ket bet meneget. |- |1775 |??? |Jean-Baptiste-Charles Gandon |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù |} === Jeneraled war an arc'hant === {| class="wikitable" |1494 |[[Restr:Cardonne de Vairet.png|60px]] |Jean-François de Cardonne |Genidik eus Bro-Spagn. Bastard eus ar familh de Cardonne, kabiten Collioure, e oa e strollad ar spagnoled kaset da sikour an dugez Anna, e 1488, ha savet da jeneral ar C'hontoù Breizh e 1493, ha da gadoriad kentañ e 1524. |- |1510 |??? |Jean Paraiau |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù |- |1524 |[[Restr:Tissart des Dervalières.png|60px]] |Joachim Tissart |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh Joachim Tissart e oa dimezet e 1540 gant Anne de Cardonne. Gwelout a-us, 1494. |- |1530 |??? |Philbert Ruart |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù |- |1531 |[[Restr:Bullion de Vaulx.png|60px]] |Antoine Bullion de Vaulx |Familh c'henidik eus Bro-Vurgondia. Antoine de Vaulx (en [[Enez-Frañs (proviñs)|Enez-Frañs]]) e oa kuzulier ar Roue hag an Daofin. |- |1552 |[[Restr:Troys du Bois-Regnault.png|60px]] |Nicolas Troys de Boisregnault |Familh c'henidik eus Bro-Orleañs. Al lec'h Bois-Regnault a chom da glask |- |1557 |??? |Pierre Le Clerc |Diasur. Seizh familh gant an anv se. |- |1558 |[[Restr:Charon d'Ormeilles.png|60px]] |Florimond Charon de la Papolière |E [[Doulon]] emañ al lec'h anvet ''la Papolière''. |- | 1558 |[[Restr:Troys du Bois-Regnault.png|60px]] |Claude Troys |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh |- |1570 |[[Restr:Jallier de la Renaudière.gif|60px]] |Jean Jallier de la Renaudière |E [[Sant-Donasian]] emañ al lec'h anvet ''la Renaudière''. Jean Jallier a zo bet war ar memes tro mestr war ar C'hontoù. |- |1570 |[[Restr:Cornulier.gif|60px]] |Pierre Cornulier |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh |- |1575 |[[Restr:Miron-de-Beauvoir.gif|60px]] |François Miron |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh |- |1588 |[[Restr:Cornulier.gif|60px]] |Claude Cornulier |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh |- |1596 |[[Restr:De la Coussaye de Fougeray.png|60px]] |Trajan de la Coussaye |Familh c'henidik eus Bro-Boatev. Trajan de la Coussaye a zo bet ivez mestr ar C'hontoù e 1588, ha kadoriad e 1601. |- |1604 |??? |Balthazar Chahu |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù |- |1617 |[[Restr:De Lescoët de la Moquelais.gif|60px]] |Isaac de Lescoët du Boschet |E [[Gwikomm]] emañ al lec'h anvet Boschet |- |1629 |??? |Henry Chahu |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù |- |1632 |[[Restr:Huteau des Burons.gif|60px]] |Jacques Huteau des Burons |Familh c'henidik eus Bro-Languedoc |- |1633 |[[Restr:Laurens de Launay.gif|60px]] |René Laurens de la Noë-Passay |Familh c'henidik eus Bro-Normandi. E [[Kerc'hevrel]] amañ al lec'h anvet la Noë-Passay. |- |1644 |[[Restr:Guido de Villeneuve.png|60px]] |Pierre Guido |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh |- |1647 |??? |Jean Babin |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù |- |1672 |[[Restr:Guillaume de la Chaize.png|60px]] |Pierre Guillaume de la Vieuville |Tri lec'h gant an anv ''Vieuville'' e Breizh. N'eo ket bet meneget an hini resis. |- |1673 |[[Restr:Rousseau de la Houdinière.png|60px]] |Joseph Rousseau de Saint-Aignan |Gwelout [[Sant-Enion-al-Lenn-Veur]] Joseph Rousseau e vo ivez kadoriad ouzh ar C'hontoù |- |1686 |[[Restr:Dondel de Montigny.gif|60px]] |Marc Dondel |Familh c'henidik eus Bro-Vaen. N'eo ket bet meneget e aotrouniezh e Breizh. |- |1688 |??? |Antoine Héron |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù |- |1702 |[[Restr:Mellier.png|60px]] |Gérard Mellier |Familh c'henidig eus Bro-Lyon. Gérard Mellier a zo bet ivez maer [[Naoned]] eus 1720 da 1730. |- |1707 |[[Restr:Locquet de Pelouze.png|60px]] |Charles Locquet de Grandville |E [[Bagar-Morvan]] emañ al lec'h anvet ''Grandville'' se. |- |1713 |??? |Antoine Pecquet |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù |- |1714 |[[Restr:Bouchaud de la Forestrie.png|60px]] |Julien Bouchaud de la Pigeonnerie |Marvet en karg. ''La Pigeonnerie'' a chom da glask |- |1720 |[[Restr:Barnabé de la Papotière.gif|60px]] |Pierre Barnabé de la Papotière |E [[Doulon]] emañ al lec'h anvet ''la Papotière'' |- |1726 |[[Restr:Védier de la Ville-Olivier.png|60px]] |Charles-François Védier |An aotrouniezh e oa ''la Ville Olivier.'' Tri lec'h gant an anv se e Breizh |- |1727 |[[Restr:Fresneau de la Couronnerie.png|60px]] |Joseph Fresneau de la Couronnerie |E [[Kerc'hfaou]] amañ al lec'h anvet ''la Couronnerie'' |- |1730 |[[Restr:Danguy du Redys.gif|60px]] |Jacques Danguy |N'eo ket bet meneget e aotrouniezh |- |1737 |[[Restr:Bouchaud de la Forestrie.png|60px]] |Julien-Nicolas Bouchaud de la Pignonnerie |Al lec'h ''la Pignonnerie'' a chom da glask |- |1739 |??? |Joseph-Martin Coton de l'Abbaye |N'eo ket bet meneget e ardamezioù |- |1750 |[[Restr:Bouchaud de la Forestrie.png|60px]] |Jean-Baptiste Bouchaud du Plessis |Al lec'h ''Plessis se'' a chom da glask |- |1751 |[[Restr:Bretton des Chapelles.png|60px]] |Gatien Bretton des Chapelles |Al lec'h ''les Chapelles'' a chom da glask |- |1752 |[[Restr:Viart de Jussé.png|60px]] |Jean-Charles Viart de Mouillemuse |E [[Gwern-ar-Sec'h]] emañ al lec'h anvet Mouillemuse |- |1756 |??? |Isaac-Pierre Boissière |Diasur. Daouzek familh gant an anv se. |- |1759 |[[Restr:Le Blond de la Tour.png|60px]] |Pierre Le Blond de la Tour |Al lec'h ''la Tour'' a chom da glask. Familh c'henidig eus Bro-Boatev |- |1765 |[[Restr:Fresneau de la Couronnerie.png|60px]] |Guillaume-Pierre Fresneau de la Couronnerie |Laket en enor e 1786. E [[Kerc'hfaou]] emañ al lec'h anvet ''la Couronnerie'' |- |1766 |??? |François-René Drouet |Diasur. Tri familh gant an anv se. Sur-awalc'h eus ar re ''de la Clémancière'' |- |1783 |[[Restr:Viart de Jussé.png|60px]] |Charles-Jean-Marie Viart de Mouillemuse |E [[Gwern-ar-Sec'h]] emañ al lec'h anvet Mouillemuse (gwelout a-us) |- |1785 |[[Restr:Sarrebourse.png|60px]] |Philippe-Sébastien Sarrebourse d'Audeville |Familh c'henidik eus Bro-Orleañs |- |1786 |[[Restr:Ballan de la Richardais.gif|60px]] |René-Julien Ballan de la Richardais |E [[Sant-Enion-al-Lenn-Veur]] emañ al lec'h anvet ''la Richardais'' |} * Echu gant al listenn. === Pennc'hrefierien === {| class="wikitable" |1569 |??? |Jean Valdain |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù |- |1578 |??? |Lucas Trocheu |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù |- |1578 |??? |Edmond Renaud |Meneg ebet diwar-benn e aotrouniezh. Diasur. Tri familh gant an anv Renaud pe Renault. |- |1582 |[[Restr:Belon du Douet-Garnier.gif|60px]] |Isaac Belon |Aotrouniezh e Douet-Garnier ha la Porterie, e [[Sant-Donasian]]-Naoned |- |1582 |??? |Jean Guibourg |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù Jean Guibourg a zo bet ivez selaouer e 1589 |- |1590 |??? |Pierre Monnier / Le Mosnier |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù. |- |1597 |??? |Antoine Guibourg |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù Antoine Guibourg a zo bet ivez chuin Naoned a 1617 |- |1610 |??? |Etienne Fouëneau |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù |- |1610 |??? |Julien Odon du Val |Menegioù ebet diwar-benn e ardamezioù. Al lec'h ''le Val'' a chom da glask |- |1629 |[[Restr:Le Haste de la Combaudiere.png|60px]] |Jean la Haste |Meneg ebet diwar-benn e aotrouniezh. Jean Le Haste a zo bet ivez chuin Naoned e 1652. |- |1631 |[[Restr:Prud'homme de la Papinière.png|60px]] |Pierre Prud'homme |Meneg ebet diwar-benn e aotrouniezh. |- |1645 |??? |Pierre Ernaud |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù |- |1645 |??? |Guillaume Macé |Diasur. Pevar familh gant an anv se. |- |1560 |??? |Guy Guiton |Diasur. Meneg ebet diwar-benn e aotrouniezh. Sur-awalc'h eus ar re aotrounez ''du Verger''. (ur chuin Naoned e1631; reizherien ha mistri ouzh ar C'hontoù adalek 1650) |- |1667 |??? |Michel Fleury |Diasur. Tri familh gant an anv se. |- |1667 |??? |Michel Forcheteau de la Rairie |Meneg ebet diwar-benn e aotrouniezh. |- |1675 |??? |François Papelard |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù |- |1680 |??? |Jean Chevalier |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù Diasur. Seizh familh gant an anv se. |- |1685 |[[Restr:Libault du Perray.png|60px]] |Michel Libault |Meneg ebet diwar-benn e aotrouniezh. |- |1690 |??? |Simon Le Vacher |Diasur. Meneg ebet diwar-benn e aotrouniezh. Bez a zo bet ur familh gant an anv se e Baden, hag e devoa roet ur sindik Gwened e 1690. |- |1697 |[[Restr:Bazillays de Blotereau.png|60px]] |Jacques Hyacinthe Bazillais |E [[Doulon]] e oa an aotrouniezh. |- |1706 |[[Restr:Bazillays de Blotereau.png|60px]] |Jacques Hyacinthe Bazillais |Marvet en karg |- |1709 |[[Restr:Bazillays de Blotereau.png|60px]] |Claude Bazillais | |- |1720 |[[Restr:Bazillays de Blotereau.png|60px]] |Yves Bazillais | |- |1730 |[[Restr:Bruneau du Fretay.png|60px]] |Claude Bruneau du Fretay |Al lec'h ''Fretay'' a chom da glask |- |1732 |[[Restr:Biaille de la Milletière.gif|60px]] |Jean Biaille de Lengibaudière |Familh c'henidik eus Bro-Boatev. |- |1750 |[[Restr:Bourdeaux de Mestreville.png|60px]] |Simon Bourdeaux du Boislambert |Al lec'h ''Boislambert'' a chom da glask. |- |1761 |[[Restr:Biaille de la Milletière.gif|60px]] |Jean Biaille de Lengibaudière |Gwelout a-us. Ar memes hini, pe e vab ? |- |1769 |[[Restr:Cardin des Nouhes.png|60px]] |Jean Cardin des Nouhes |Familh c'henidik eus Bro-Boatev |- |1770 |[[Restr:Arnault.jpg|60px]] |Louis-Marie Arnault de la Faulconnière |Al lec'h ''la Faulconnière'' a chom da glask |- |1781 |[[Restr:Pichard du Page.png|60px]] |Jean-Baptiste Pichard de la Blanchère |Familh c'henidik eus Bro-Boatev |} Echu gant al listenn. === Paeerien engouestloù === {| class="wikitable" |1492 |??? |Tanguy de la Gaubertière |Menegioù ebet diwar-benn e ardamezioù |- |1494 |??? |Nicolas du Val |Menegioù ebet diwar-benn e ardamezioù. 10 familh gant an anv se |- |1537 |??? |Jean Avril |Menegioù ebet diwar-benn e ardamezioù. 3 familh gant an anv se |- |1555 |??? |Jean Sorée |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù |- |1556 |[[Restr:Bernard de la Turmelière.png|60px]] |Jean Bernard |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh; sur awalc'h eus beli Naoned |- |1582 |??? |René Lopin |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù |- |1586 |en gortoz |Mathurin l'Enfant-Dieu |Familh meneget e Sant-Similian, ha Sant-Koulman |- |1616 |??? |Michel Lopin |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù |- |1648 |??? |François Robin |Diasur. Tri familh gant an anv se. |- |1662 |??? |Jacques Perrier |Diasur. Pevar familh gant an anv se. |- |1675 |??? |Raoul Raoul de la Mossaldière |Marvet en karg. Diasur. Bez a zo bet ur maer Naoned gant an anv se e 1621 |- |1673 |??? |Pierre-Félix de Beauvais |Diasur. Luziet eo ar venegioù |- |1741 |??? |Louis Rateau de la Budorière |Menegioù ebet diwar-benn e ardamezioù. |} Echu gant al listenn. === Mirourien al levrioù === {| class="wikitable" |1492 |??? |Jean Gélin |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù |- |1498 |??? |Michel Bigot |Diasur. Seizh familh gant an anv se. Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù |- |1515 |??? |Lucas Le Saulx |Diasur. Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù |- |1521 |[[Restr:Le Meneust.gif|60px]] |Guy le Meneust |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh. |- |1532 |[[Restr:Le Meneust.gif|60px]] |Guillaume Le Meneust |Gwelout a-us |- |1575 |??? |Georges Godet |Diasur. Tri familh gant an anv se. Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù |- |1582 |[[Restr:Bonfils de Launay.png|60px]] |René Bonfils |Aet da selaouer e 1602 |- |1598 |??? |Denis Cordelier |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù |- |1600 |??? |Maurive Granjon |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù |- |1601 |[[Restr:Bouin de Rains.png|60px]] |Germain Bouin |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh |- |1606 |??? |Antoine Macé |Diasur. Eizh familh gant anav se. |- |1618 |??? |Julien Macé |Diasur. Eizh familh gant anav se. |- |1633 |??? |Guillaume Macé |Diasur. Eizh familh gant anav se. |- |1638 |[[Restr:Cassard de la Pantière.png|60px]] |Olivier Cassard |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh |- |1644 |[[Restr:Guiho de la Landelle.png|60px]] |Antoine Guiho |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh |- |1647 |[[Restr:Gicqueau des Sorinières.png|60px]] |Jacques Gicqueau |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh |- |1678 |??? |François Denis |Diasur. Eizh familh gant an anv se. |- |1708 |??? |Joseph Thiberge |Diasur. Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù |- |1750 |??? |Honoré Trouvé |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù |- |1761 |??? |Bernardin Perrier |Diasur. Pevar familh gant an anv se. Bez a zo bet ur mestr eus an anv se e 1665 |} Echu gant al listenn === Pennurcherien === {| class="wikitable" |1588 |??? |Hervé Berthaud |Diasur. Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh n'ha diwar-benn e ardamezioù. Bez a zo bet François Bertaud, selaouer e 1547. |- |1649 |[[Restr:Rouillé de la Mettrie.png|60px]] |François Rouillé |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh |- |1663 |??? |Guillaume Perrier |Diasur. Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh. Pevar familh gant an anv se. |- |1678 |[[Restr:Raguideau du Rocher.gif|60px]] |François Raguideau |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh. Bez a zo bet un den eus an anv se kadoriad e 1683. Ar memes hini, pe e vab ? |- |1691 |[[Restr:Gorsse.png|60px]] |Jacques Gorsse |Menegioù ebet diwar-benn e aotrouniezh. |- |1725 |??? |Dominique Garnier |Diasur. Seizh familh gant an anv se. |- |1732 |??? |Jean-François Méance de Courtemer |Deskrivadur ebet eus e ardamezioù. Bez a zo bet ur c'hadoriad Claude Méance e 1560. |} Echu gant al listenn == Levrlennadur == * Hyacinthe de Fourmont, ''Histoire de la Chambre des comptes de Bretagne'', Paris, De Signy et Dubey éditeurs, coll. « Architectures », 1854, 466 p. — London : Forgotten Books, 2018 {{ISBN|978-0-365-91251-4}} * Pol Potier de Courcy ː ''Nobiliaire et Armorial de Bretagne''. Eil embannadur, 1862. Adembannet gant Editions des Régionalismes. 17160. Cressé. 2011/2014. {{ISBN|978-2-8240-0296.5}} * Philippe Jarnoux ha Dominique Le Page, ''La Chambre des comptes de Bretagne'', in [[Annales de Bretagne et des Pays de l'Ouest]], 2001, [https://journals.openedition.org/abpo/1674 no 108/4] == Notennoù ha daveoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Istor Breizh]] j09rrhnuex166ig52hslzht3fh33ifc 0 167447 2201497 2170225 2026-10-06T08:03:03Z Llydawr 145 2201497 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Teresa de Jesús''', pe '''Teresa Ávila''' (Gotarrendura, [[Ávila]], 1515 – [[Alba de Tormes]], 1582), a oa ul leanez ha santez spagnol. [[Rummad:Sentezed Spagn]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1515]] [[Rummad:Marvioù 1582]] [[Rummad:Leanezed]] [[Rummad:Skrivagnerezed spagnolek]] [[Rummad:Doktored an Iliz]] 5rx92wza427e4js2411tt1hx0v8lgb7 0 173580 2201463 2133715 2026-10-05T16:35:26Z Dishual 612 2201463 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Yūshūkan''' (遊就館, "Lec'h evit bezañ a-unvan gant eneoù nobl") zo ur [[mirdi]] arbennikaet war an [[Istor milourel]] [[Japan|japanat]] ha lec'hiet e [[Santual Yasukuni]] e [[Chiyoda (Tokyo)|Chiyoda]] e [[Tokyo]]. Emañ er santual a servij da enoriñ eneoù ar soudarded marvet o stourm evit [[Impalaer Japan]], hag en o zouez [[torfed brezel|torfedourien-vrezel]] kondaonet<ref>{{cite web|url=http://www.yasukuni.or.jp/english/about/index.html |title=History |access-date=2008-03-23}}</ref>. Er mirdi e vez kavet objedoù ha restroù lies liammet ouzh obererezhioù milourel ha kolloù Japan er brezelioù abaoe an [[Adsav Meiji]] betek fin an [[Eil Brezel-bed]]. Savet e voe ar mirdi e 1882, hag hervez diskrivadur ofisiel al lec'h eo ar "c'hentañ ha koshañ mirdi milourel eus Japan"<ref>{{cite web|url=http://www.yasukuni.jp/~yusyukan/ |title=yasukuni.jp |access-date=2008-06-08|language=ja}}</ref>. Meur a [[Gwallreuzioù tro-dro Santual Yasukuni|wallreuz]] a zo bet hag a sav c'hoazh abalamour d'ar sell [[adwelouriezh istorel (nagennouriezh)|adwelour]] a daol war obererezhioù milourel Japan. == Liammoù diavaez == * {{en}} [https://www.yasukuni.or.jp/english/yushukan/index.html Lec'hienn ofisiel ar Mirdi Yūshūkan e Tokyo] == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Mirdioù Japan]] [[Rummad:Mirdioù milourel]] [[Rummad:Tokyo]] 0jld00se6zioz2t8sg9wckg5w94tae6 0 175631 2201477 2150486 2026-10-05T21:49:00Z Kestenn 14086 2201477 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Saturday night special''}} [[Restr:Röhm RG-14 at Regan Presidential Library.jpg|thumb|Ur revolver [[Röhm RG-14]] kalibr .22, gwelet evel ur skouer ''Saturday night special''. Un arm a seurt-se a servijas da [[John Hinckley Jr.]] pa glaskas lazhañ ar prezidant stadunanat [[Ronald Reagan]] e 1981.]] '''''Saturday night special''''' ("''a ratozh evit ar sadorn noz"'', tamm pe damm) zo un termen hag a vez implijet er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] hag e [[Kanada]] evit envel [[Pistolenn|pistolennoù]] ha [[Revolver|revolverioù]] bihan, marc'hadmat, bihan o [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]], diresis, savet gant metal a galite izel, hag implijet dreist-holl e takadoù paour ar vro. Ar meneg kentañ eus an droienn a gaver er gazetenn ''The Coffeyville Daily Journal'' (eus [[Coffeyville]], [[Kansas]]) e 1917<ref>{{En}} ''[https://www.newspapers.com/article/the-coffeyville-daily-journal-fair-notes/84588072/ Fair Notes]'', The Coffeyville Daily Journal, 29/09/1917 (lennet d'ar 24/06/2025)</ref>. Tabut a savas er Stadoù-Unanet e-pad bloavezhioù en XX{{Vet}} kantved, pa veze tamallet an armoù-mañ da lakaat an niver a dorfedoù da greskiñ. Hervez studiadennoù koulskoude, ne oa ket uheloc'h an dregantad anezhe implijet e darvoudoù feuls evit hini armoù a gailte uheloc'h<ref name=":0">{{En}} COOK Philip, ''[https://www.jstor.org/stable/1143251?origin=crossref The "Saturday Night Special": An Assessment of Alternative Definitions from a Policy Perspective]'', in The Journal of Criminal Law and Criminology, Levrenn 72 n°4, Goañv 1981 (lennet d'ar 24/06/2025)</ref>. An termen '''''Suicide special''''' a zo bet implijet e dibenn an XIX{{Vet}} ha deroù an XX{{Vet}} kantved ivez. Ar ''[[Gun Control Act (1968)|Gun Control Act]]'' votet e 1968 a verzas enporzhiañ armoù a seurt-se. Lod eus o froduerien, a oa european evit ar braz anezhe, a zigoras uzinoù er Stadoù-Unanet neuze, evel an embregerezh alaman [[Röhm Gesellschaft]] e [[Miami]] ([[Florida]]). Embregerezhioù stadunanat a grogas ivez da broduiñ armoù a seurt-se tro-dro da [[Los Angeles (Kalifornia)|Los Angeles]]. Lesanvet e voe o bodad "Ring of fire"<ref>{{En}} ''Hot Guns:'' ''Ring of fire'' ([https://web.archive.org/web/20230106043111/https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/guns/ring/companies.html diell]), Frontline (lennet d'ar 24/06/2025)</ref>. Hervez izili zo eus ar gumuniezh afro-amerikan, ar c'hoant da verzañ an armoù marc'hadmat a zegase un digempouez, pa n'halle ket annezidi ar c'harteroù paourañ bezañ armet, a-enep hervezo da wirioù sitoaianed ar vro<ref name=":0" />. == Er sevenadur == Er ganaouenn ''[[Saturday Night Special (kanaouenn)|Saturday Night Special]]'' bet embannet war o fladenn ''[[Nuthin' Fancy]]'' (1975), ar strollad stadunanat [[Lynyrd Skynyrd]] a gav abeg en armoù a seurt-se, en diskan (''So ain't good for nothin' / But put a man six a-feet in a hole -'' "N'int mat da netra / Nemet lakaat un den en un toull c'hwec'h troatad"). Ar pozioù a zeskriv degouezhioù ma c'hall bezañ implijet armoù a seurt-se : un den o lazhañ gwaz kleiz e wreg, ur c'hoarier poker o tennañ war c'hoarierien all, hag un den all mezv o tennañ warnañ e-unan dre wallzarvoud<ref>{{En}} [https://www.azlyrics.com/lyrics/lynyrdskynyrd/saturdaynightspecial.html Testenn ar ganaouenn] war AZ Lyrics (lennet d'ar 05/2026)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Hoplologiezh]] [[Rummad:Revolverioù]] [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Troiennoù saoznek]] rrlattlsw3reurmvqotm77kqydrijbw 0 176007 2201514 2199958 2026-10-06T10:37:39Z Dishual 612 2201514 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Brezel enep-tank''' a vez graet eus hollad kadoniezhoù, taktikoù hag armoù savet evit talañ pe distruj ar [[Karbed hobregonet|c'harrbedoù hobregonet]] enebour, dreist-holl an [[tank|tankoù]]. Ganet eo an doare brezel-se e-kerzh ar [[kentañ Brezel-bed|C'hentañ Brezel-bed]] pa oa bet implijet an tankoù e 1916, hag e oant deuet buan da vezañ un diazez er [[brezel war zouar]]. Gant an amzer o redek, ar brezel enep-tank a zo troet eus unan a-dost d'unan a-bell gant armoù lies, eus armoù da vannañ pe stagañ gant dorn an droadeien ha [[kanolierezh eneptank|kanolioù eneptankoù]] betek misiloù sturiet ha munisionoù bannet diouzh an oabl. Pal pennañ ar brezel eneptank eo da dalañ ouzh nerzh ar [[brezel hobregonet]]. [[Restr:Indian troops in North Africa parade with a Boys anti-tank rifle and 'Molotov cocktail' petrol bombs, 6 October 1940. E699.jpg|thumb| Skouadron chaseal tankoù eus al [[Lu indian breizhveuriat]] gant armoù enep-tank ha [[Koktel Molotov|kokteloù Molotov]] en [[Kampagn Norzhafrika|Norzhafrika]], d'ar 6 a viz Here 1940]] Ar stourm enep-tankoù en deus kemmet buan e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]], o tegas e-leizh a armoù da zougen gant an droadegiezh. [[Restr:The British Army in Italy 1944 NA18188.jpg|thumb|right| Ur c'hanol [[Ordnance QF 17-pounder]] saoz sachet gant un [[half-track]] en Italia, 1añ a viz Gwengolo 1944]] A-hed ar [[Brezel yen]] eus 1947 betek 1991, Stadoù-Unanet Amerika hag URSS, gant o harperien, o doa o labouret kreñv evit sevel ha gwellaat an armoù eneptank. Abaoe fin ar Brezel yen ez eus deuet riskloù nevez war-wel evit an tankoù pe karbedoù hobregonet all, evel an [[ardivink-Tarzh Primaozet|Ardivinkoù-Tarzh Primaozet]]. E-kerzh [[Aloubadeg Ukraina gant Rusia]], an [[Dron]]où ha [[Munision roder|munisionoù roder]] a zo bet o kemer muioc'h-muiañ a blas en armoù ha strategiezhoù eneptankoù. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}}{{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Geriaoueg ar brezel]] lbmkeu6tydeqz31e2jvf4y7xunefyit 0 177985 2201475 2170224 2026-10-05T21:21:34Z Ch. Rogel 46 Astennig ha wikiañ 2201475 wikitext text/x-wiki '''Doktor an Iliz''' (e latin : ''Doctor Ecclesiae'') a zo ul [[lesanv relijiel|lesanv]] enorus deroet d'ur sant (paotr pe ur vaouez) hag a zo anavezet gant an [[Iliz katolik roman]] e [[Aotrouniezh|aotrouniezh]] dreistordinal war dachenn an [[doueoniezh]] (''eminens doctrina''). == Abegoù evit an enoriñ == Diskouez a-hed o vuhez pe da-geñver o oberezhioù dibar [[barregezh]]ioù dispar evit reiñ lañs d'ar [[feiz]] hag an [[doktrin]] katolik eo an abegoù lakaet en a-raok gant ar [[Pab|Pap]]Babed, pa deroont al lesanv relijiel-se. Tri-c'hard anezho a zo bet lakaet da sant ha da ''zoktor an Iliz'' a-raok ma voe eus ur prosezadur [[santelaezhadur]]. An holl den lakaet da ''doktored an Iliz'' a zo bet [[santelaezhadur|santelaet]] ent-ofisiel pe, e-keñver ar re ziwezhañ, sellet outo evel sent ent-ofisiel. Betek 1970 ne veze roet an titl d'ar baotred hepken, met da-heul [[Sened-meur ar Vatikan II]] e c'hell ar merc'hed bezañ disklêriet ''Doktored an Iliz''<ref>Libreria Editrice Vaticana, ''Lettre apostolique pour la proclamation de sainte Hildegarde de Bingen Docteur de l'Église (7 octobre 2012)'', Vatican News, 2012.</ref>. E 2025 ez eus 38 Doktor eus an Iliz. == Daveoù == {{daveoù}} [[Rummad:Doueoniezh]] [[Rummad:Doktor an Iliz|*]] sy61f147o3uhpri92f6b1q2u0vm3go2 2201481 2201475 2026-10-06T07:17:11Z Llydawr 145 2201481 wikitext text/x-wiki '''Doktor an Iliz''' (e latin : ''Doctor Ecclesiae'') zo ul [[lesanv relijiel|lesanv]] enorus roet d'ur sant (pe d'ur santez) hag a zo anavezet gant an [[Iliz katolik roman]] e [[Aotrouniezh|aotrouniezh]] dreistordinal war dachenn an [[doueoniezh]] (''eminens doctrina''). == Abegoù evit an enoriñ == Diskouez a-hed o buhez pe da-geñver o oberezhioù dibar [[barregezh]]ioù dispar evit reiñ lañs d'ar [[feiz]] ha d'an [[doktrin]] katolik eo an abegoù lakaet en a-raok gant ar [[Pab|Bibien]], pa roont al lesanv relijiel-se. An tri-c'hard anezho a zo bet lakaet da sant ha da ''zoktor an Iliz'' a-raok ma voe eus ur prosezadur [[santeladur]]. An holl dud lakaet da ''doktored an Iliz'' zo bet [[santeladur|santelaet]] ent-ofisiel pe, evit ar re ziwezhañ, e seller outo evel sent ent-ofisiel. Betek 1970 ne veze roet an titl nemet d'ar baotred, met da-heul [[Sened-meur Vatikan II]] e c'hell ar merc'hed bezañ disklêriet ''Doktored an Iliz''<ref>Libreria Editrice Vaticana, ''Lettre apostolique pour la proclamation de sainte Hildegarde de Bingen Docteur de l'Église (7 octobre 2012)'', Vatican News, 2012.</ref>. E 2025 ez eus 38 Doktor eus an Iliz. == Daveoù == {{daveoù}} [[Rummad:Doueoniezh]] [[Rummad:Doktored an Iliz|*]] qqtk8ia3mgdvf66vauve6k0mxvabm7p 14 177987 2201482 2170191 2026-10-06T07:17:26Z Llydawr 145 Llydawr en deus kaset ar bajenn [[Rummad:Doktor an Iliz]] da [[Rummad:Doktored an Iliz]] 2170191 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Sent katolik]] [[Rummad:Doueoniourien gatolik]] i5u9d08zpllv9smethw8a9qf5q9k45p 0 180969 2201515 2199617 2026-10-06T10:38:02Z Dishual 612 2201515 wikitext text/x-wiki {{Databox}} An '''Nerzh-kas breizhveuriat''' ([[saozneg]]: ''British Expeditionary Force'', berraet en '''BEF''') a oa un aozadur milourel [[Arme Breizh-Veur e-kerzh ar C'hentañ Brezel-bed|eus tirlu Breizh-Veur]] war [[Talbenn ar C'hornôg (Kentañ Brezel-bed)|talbenn kornôg]] ar [[Brezel-bed kentañ|C'hentañ Brezel-bed]]. Stumm orin an aozadur a oa c'hwec'h rann-arme (pe divizion), kaset gant [[Rouantelezh Unanet Breizh-Veur hag Iwerzhon|Breizh-Veur]] da [[Trede Republik c'hall|Vro-C'hall]] e 1914 evit sikour da dalañ ouzh an dagadenn alaman. Kroget e oa da brientiñ un [[nerzh-kas]] breizhveuriat e 1906–1912 pa oa bet lakaet da dalvezout an [[adreizhoù Haldane]] eus arme Breizh-Veur gant [[Sekretour Stad ar Brezel]] [[Richard Burdon Haldane, 1añ beskont Haldane|Richard Haldane]] goude [[Eil brezel ar Voered]] (1899–1902). An anv "British Expeditionary Force" a oa chomet anv ofisiel al luioù breizhveuriat kaset da Vro-C'hall ha Flandrez a-hed ar C'hentañ Brezel-bed; met peurliesañ ne dalvez nemet evit ober anv eus an nerzhioù e Bro-C'hall e 1914, ha betek fin [[Kentañ emgann Ieper]] (22 a viz Du) pe betek ar 26 a viz Kerzu, pa oa bet rannet an nerzh-kas etre ar [[Iañ Lu (Rouantelezh-Unanet)|C'hentañ]] hag an [[IIvet Lu (Rouantelezh-Unanet)|Eil lu]] (un [[3e Lu (Rouantelezh-Unanet)|trede]], [[Pevare Lu (Rouantelezh-Unanet)|pevare]] ha [[Pempvet lu (Rouantelezh-Unanet)|pempvet lu]] a oa bet krouet diwezhatoc'h ar memes bloavezh). Ar bloavezh-se e oa bet an nerzh-kas breizhveuriat o talañ ouzh an argadennoù alaman, met e fin ar bloavezh 1914 - goude emgannoù taer [[Emgann Mons|Mons]], [[Emgann Le Cateau|Le Cateau]], [[Kentañ emgann an Aisne|an Aisne]] hag [[Kentañ emgann Ieper|Ieper]] -, ar BEF a oa bet darbet dezhañ bezañ distrujet. [[Impalaer Alamagn|An impalaer]] [[Gwilherm II (Alamagn)|Gwilherm II]] eus [[Impalaeriezh alaman|Alamagn]], hag a oa brudet evit kaout dispriz bras ouzh an nerzh-kas, a oa bet brudet e Breizh-Veur evit bezañ bet roet urzh d'an 19 a viz Eost 1914 da "lazhadegañ;... an dreitourien saoz ha da vale war lu bihan disprizius ar [[John French, 1añ Earl eus Ieper|jeneral French]]". Setu perak, er bloavezhioù da heul, dreistbeverien al luioù eus 1914 en em lesanve "'''The Old Contemptibles'''". N'eus bet kavet prouenn ebet eus un urzh evel-se gant ar C'haiser. Marteze avat e vije un oberenn propaganda brezel, rak betek-henn ne gaver kaoz eus ar frazenn-se nemet e paperioù pe skritelloù eus Breizh-Veur eus 1914. ==Krouidigezh== [[Restr:4th Bn Royal Fusiliers 22 August 1914.jpg|thumb|left|alt=In the foreground soldiers are sitting down with civilians walking behind them. In the distance are four storey buildings|[[Tommy Atkins|Tommies]] eus ar 4e batailhon, [[Royal Fusiliers|Fuzuilherien Roueel (Rejimant kêr Londrez)]] oc'h ehanañ war ur blasenn e [[Mons (Wallonia)|Mons]] d'an 22 a viz Eost 1914, an devezh a-raok [[emgann Mons]].]] Hervez emglev an [[Entente Cordiale]], ar [[Rouantelezh Unanet Breizh-Veur hag Iwerzhon|Rouantelezh-Unanet]] e oa bet ur "c'hompren" diplomatek gant [[Trede Republik c'hall|Bro-C'hall]] kenkas ma vije un dagadenn gant nerzhioù lu Impalaeriezh Alamagn war ar c'hevandir europat. Steuñvioù a oa bet prientet gant lu Breizh-Veur kenkas ma tarzhje ur brezel etre Alamagn ha Bro-C'hall. A-benn neuze e vije kaset un nerzh-kas da Vro-C'hall hag a vije savet gant c'hwec'h [[divizion troadegiezh]] ha pemp [[brigadenn]] [[Marc'hegerezh|marc'hegiezh]] dindan urzhioù ar jeneral Sir [[John French, 1añ Earl Ieper|John French]] da dalañ ouzh un dagadenn alaman er C'hornôg. An nerzh-kas a oa bet urzhiet e stumm [[Iañ korf (Breizh-Veur)|I{{añ}} korf]], renet gant ar jeneral Sir [[Douglas Haig]], an [[IIvet korf (Breizh-Veur)|Eil korf]], renet gant ar jeneral Sir [[James Grierson (ofiser breizhveuriat)|James Grierson]], hag a oa loc'het diouzh Breizh-Veur d'ar 15 a viz Eost 1914. An nerzh-kas a oa bet ouzhpennet dezhañ ar rakger "British" pa oa erruet an nerzh-kas A eus al [[Lu indian breizhveuriat]]. [[Restr:Retreat from Mons.jpg|thumb|right|Marc'hegerien ha kezeg eus an divizion marc'hegiezh, e Nerzh-kas breizhveuriat, o kilañ diouzh Mons e miz Eost 1914.]] [[Rummad:Strolladoù hag aozadurioù soudardel krouet e 1914]] [[Rummad:Strolladoù hag aozadurioù soudardel lamet e 1918]] [[Rummad:Unvezioù ar British Army]] mpvov0en2irx0e1z9e388pge1ur00rt 0 181086 2201502 2201423 2026-10-06T08:52:15Z Llydawr 145 2201502 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} '''Levraoueg hollvrezhonek Kawan''' a oa bet savet e 2009 hag e 2014, diwar atiz maer kozh [[Kawan]], [[Pierre-Yvon Tremel]], ha diazezet e voe e kumun Kawan e [[Ti ar Vro Treger-Goueloù]]. An holl [[dalc'had|zalc'had]], levrioù, ha mediaoù [[kleweled]] a zo brezhonek ; ar [[mediaoueg|vediaoueg]] kentañ eo eus ar seurt-se. == Istor == Ur seurt kreizenn ditouriñ diabarzh e oa al levraoueg er pemp bloavezh kentañ ha savet e voe goulennoù evit ma vefe digor al lec'h d'an holl dud. Diwar un emglev sinet e 2013 etre ar gumun ha [[Departamant Aodoù-an-Arvor]] ez eo ar vediaoueg ur skourr eus [[Levraoueg-departamant Aodoù-an-Arvor]] hag er bloavezhioù kentañ e veze meret gant un den gopret gant an Departamant. Pa oa aet kuit al levraouegerez e oa bet klasket tuta ur c'hargad all, met den ne gredas mont d'ober war-dro un dalc'had hollvrezhonek. Goude daou vloaz hep den e karg e voe kavet e 2019 un animatour-levraoueger, dezhañ ur [[kevrat|gevrat]] prevez, Visant Dubois e anv.<br> E 2024, abalamour ma klaske arboellañ arc'hant e kinnigas Departamant Aodoù-an-Arvor paouez da baeañ e lod ha kas an [[dalc'had]] d'ul levraoueg vrasoc'h evel [[Mediaoueg Lannuon|hini Lannuon]] pe [[Mediaoueg Gwengamp|hini Gwengamp]]. Goude ma voe klevet kalz a vouezhioù o sevel a-enep e tivizas an departamant chom hep e ober e penn-kentañ 2025. == Mont en-dro == Ul [[levraoueg foran]] ha publik eo, hag ur statud publik zo dezhi, pa'z eus bet deroet un [[dileurierezh servij publik]] d'ar c'horvoer prevez gant ar gumun. Staliet eo en eil estaj ar savadur m'emañ Ti ar Vro Treger-Goueloù, straed Jean Monnet, e Kawan. Paeet e vez an animatour-levraoueger gant Ti ar Vro Treger-Goueloù.<br> P'eo ul levraoueg kevreet da rouedad al levraouegoù foran harpet gant [[Levraoueg-departamant Aodoù an Arvor]] e vez roet ur [[yalc'had]] bep bloaz evit e vont en-dro gant departamant Aodoù an Arvor (war-dro 30 000 euro e 2026). == Ar c'hinnig teulioù e 2026 == Hervez Visant Dubois, an animatour-levraoueger, aterset gant [[Ya!]] e 2026 <ref>Julien Meffern "E levraoueg Kawan gant Vinsant Dubois". E-barzh ''Ya!'', niv. 1103, 8 Gwengolo 2026.</ref>, e veze kinniget er bloavezh-se un dalc'had teulioù ennañ : * Tost da 3 000 levr * 800 pladenn-arc'hant * 200 DVD * Meur a gelaouenn vrezhonek == Liammoù diavaez == *[https://www.tiarvro22.bzh/index.php/contact/ Lec'hienn Ti ar Vro Treger-Goueloù]. Brassellet d'ar 17 a viz Gwengolo 2026. == Pennadoù nes == * [[Kreizenn Dafar Sevenadurel Keltiek]] * [[Levraoueg Breizh]] * [[Levraoueg breizhek Abati Landeveneg]] * [[Levraoug Vroadel Breizh Kêr Arvor]] * [[Levrdi ar Vro]] == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} [[Rummad:Levraouegoù brezhonek]] 5rmo5f6iu5nzgwuhq4qqugmzpc601yf 0 181108 2201506 2200005 2026-10-06T09:10:44Z Llydawr 145 2201506 wikitext text/x-wiki {{databox}} Al '''Lu indian''' e-kerzh [[Impalaeriezh Breizh-Veur|ren Breizh-Veur]], anvet ivez '''Lu breizhveuriat indian''' ([[saozneg]]: ''British Indian Army''),<ref>{{Cite web |title=Behind the photographs: Indian Army Recruitment in the Second World War |url=https://www.iwm.org.uk/research/research-projects/provisional-semantics/behind-the-photographs |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227123701/https://www.iwm.org.uk/research/research-projects/provisional-semantics/behind-the-photographs |archive-date=27 February 2024 |access-date=2024-09-07 |website=[[Imperial War Museums]] |language=en}}</ref> e oa nerzh milourel diazez [[Raj breizhveuriat|India]] betek [[Akta Dieubidigezh India eus 1947|an dieubidigezh]] e 1947<ref name=":0">{{Cite web |author= |date=n.d. |title=Indian Army personnel |url=https://www.nationalarchives.gov.uk/help-with-your-research/research-guides/indian-army-personnel/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615090257/https://www.nationalarchives.gov.uk/help-with-your-research/research-guides/indian-army-personnel/ |archive-date=15 June 2024 |access-date=4 December 2021 |work=[[The National Archives (United Kingdom)|The National Archives]]}}</ref>. Savet e voe e 1895 dre gendeuziñ tri arme eus [[Indez Breizh-Veur]]<ref name="IA2">{{cite web |title=History of South Command |url=http://indianarmy.nic.in/Site/FormTemplete/frmTempSimpleWithEightPara.aspx?MnId=Sg+FqEGS1Bo=&ParentID=Y11bXvHH2Ok=&flag=p |archive-url=https://web.archive.org/web/20101216071540/http://indianarmy.nic.in/Site/FormTemplete/frmTempSimpleWithEightPara.aspx?MnId=Sg+FqEGS1Bo=&ParentID=Y11bXvHH2Ok=&flag=p |archive-date=16 December 2010 |access-date=4 January 2010 |website=indianarmy.nic.in |publisher=[[Tirlu India]]}}</ref> a oa karget da zifenn ar Raj breizhveuriat hag ar [[Stad priñsel (Raj Breizh-Veur)|Stadoù priñsel]], hag a c'helle kaout ul [[Imperial Service Troops|lu]] ivez. Evel embannet en ''[[The Imperial Gazetteer of India]]'', "Gouarnamant Briezh-Veur en deus kemeret e karg gwarez tiriadoù ar briñsed orin diouzh un aloubadeg ha betek un emsav lec'hel: aozet eo al lu n'eo ket evit difenn India Breizhveuriat, met evit gwareziñ perc'hennoù aotrouniezh ar [[Impalaer India|Roue-Impalaer]]." An arme indian a zo bet ul lodenn hollbouezus eus nerzhioù armet Impalaeriezh Breizh-Veur, dreist-holl e-kerzh ar [[Brezel-bed kentañ|C'hentañ]] hag an [[Eil Brezel-bed]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:India breizhveuriat]] [[Rummad:Armeoù India]] kj4qhy6yjawu9vbihnmpmu5lt82a4em 2201512 2201506 2026-10-06T10:36:28Z Dishual 612 2201512 wikitext text/x-wiki {{databox}} Al '''Lu indian''' e-kerzh [[Impalaeriezh Breizh-Veur|ren Breizh-Veur]], anvet ivez '''Lu indian breizhveuriat''' ([[saozneg]]: ''British Indian Army''),<ref>{{Cite web |title=Behind the photographs: Indian Army Recruitment in the Second World War |url=https://www.iwm.org.uk/research/research-projects/provisional-semantics/behind-the-photographs |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227123701/https://www.iwm.org.uk/research/research-projects/provisional-semantics/behind-the-photographs |archive-date=27 February 2024 |access-date=2024-09-07 |website=[[Imperial War Museums]] |language=en}}</ref> e oa nerzh milourel diazez [[Raj breizhveuriat|India]] betek [[Akta Dieubidigezh India eus 1947|an dieubidigezh]] e 1947<ref name=":0">{{Cite web |author= |date=n.d. |title=Indian Army personnel |url=https://www.nationalarchives.gov.uk/help-with-your-research/research-guides/indian-army-personnel/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615090257/https://www.nationalarchives.gov.uk/help-with-your-research/research-guides/indian-army-personnel/ |archive-date=15 June 2024 |access-date=4 December 2021 |work=[[The National Archives (United Kingdom)|The National Archives]]}}</ref>. Savet e voe e 1895 dre gendeuziñ tri arme eus [[Indez Breizh-Veur]]<ref name="IA2">{{cite web |title=History of South Command |url=http://indianarmy.nic.in/Site/FormTemplete/frmTempSimpleWithEightPara.aspx?MnId=Sg+FqEGS1Bo=&ParentID=Y11bXvHH2Ok=&flag=p |archive-url=https://web.archive.org/web/20101216071540/http://indianarmy.nic.in/Site/FormTemplete/frmTempSimpleWithEightPara.aspx?MnId=Sg+FqEGS1Bo=&ParentID=Y11bXvHH2Ok=&flag=p |archive-date=16 December 2010 |access-date=4 January 2010 |website=indianarmy.nic.in |publisher=[[Tirlu India]]}}</ref> a oa karget da zifenn ar Raj breizhveuriat hag ar [[Stad priñsel (Raj Breizh-Veur)|Stadoù priñsel]], hag a c'helle kaout ul [[Imperial Service Troops|lu]] ivez. Evel embannet en ''[[The Imperial Gazetteer of India]]'', "Gouarnamant Briezh-Veur en deus kemeret e karg gwarez tiriadoù ar briñsed orin diouzh un aloubadeg ha betek un emsav lec'hel: aozet eo al lu n'eo ket evit difenn India Breizhveuriat, met evit gwareziñ perc'hennoù aotrouniezh ar [[Impalaer India|Roue-Impalaer]]." An arme indian a zo bet ul lodenn hollbouezus eus nerzhioù armet Impalaeriezh Breizh-Veur, dreist-holl e-kerzh ar [[Brezel-bed kentañ|C'hentañ]] hag an [[Eil Brezel-bed]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:India breizhveuriat]] [[Rummad:Armeoù India]] 4vvcxhcqfruf6eakmkpvaef0day11gk 2201516 2201512 2026-10-06T10:38:09Z Dishual 612 Dishual en deus kaset ar bajenn [[Lu breizhveuriat indian]] da [[Lu indian breizhveuriat]] 2201512 wikitext text/x-wiki {{databox}} Al '''Lu indian''' e-kerzh [[Impalaeriezh Breizh-Veur|ren Breizh-Veur]], anvet ivez '''Lu indian breizhveuriat''' ([[saozneg]]: ''British Indian Army''),<ref>{{Cite web |title=Behind the photographs: Indian Army Recruitment in the Second World War |url=https://www.iwm.org.uk/research/research-projects/provisional-semantics/behind-the-photographs |archive-url=https://web.archive.org/web/20240227123701/https://www.iwm.org.uk/research/research-projects/provisional-semantics/behind-the-photographs |archive-date=27 February 2024 |access-date=2024-09-07 |website=[[Imperial War Museums]] |language=en}}</ref> e oa nerzh milourel diazez [[Raj breizhveuriat|India]] betek [[Akta Dieubidigezh India eus 1947|an dieubidigezh]] e 1947<ref name=":0">{{Cite web |author= |date=n.d. |title=Indian Army personnel |url=https://www.nationalarchives.gov.uk/help-with-your-research/research-guides/indian-army-personnel/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615090257/https://www.nationalarchives.gov.uk/help-with-your-research/research-guides/indian-army-personnel/ |archive-date=15 June 2024 |access-date=4 December 2021 |work=[[The National Archives (United Kingdom)|The National Archives]]}}</ref>. Savet e voe e 1895 dre gendeuziñ tri arme eus [[Indez Breizh-Veur]]<ref name="IA2">{{cite web |title=History of South Command |url=http://indianarmy.nic.in/Site/FormTemplete/frmTempSimpleWithEightPara.aspx?MnId=Sg+FqEGS1Bo=&ParentID=Y11bXvHH2Ok=&flag=p |archive-url=https://web.archive.org/web/20101216071540/http://indianarmy.nic.in/Site/FormTemplete/frmTempSimpleWithEightPara.aspx?MnId=Sg+FqEGS1Bo=&ParentID=Y11bXvHH2Ok=&flag=p |archive-date=16 December 2010 |access-date=4 January 2010 |website=indianarmy.nic.in |publisher=[[Tirlu India]]}}</ref> a oa karget da zifenn ar Raj breizhveuriat hag ar [[Stad priñsel (Raj Breizh-Veur)|Stadoù priñsel]], hag a c'helle kaout ul [[Imperial Service Troops|lu]] ivez. Evel embannet en ''[[The Imperial Gazetteer of India]]'', "Gouarnamant Briezh-Veur en deus kemeret e karg gwarez tiriadoù ar briñsed orin diouzh un aloubadeg ha betek un emsav lec'hel: aozet eo al lu n'eo ket evit difenn India Breizhveuriat, met evit gwareziñ perc'hennoù aotrouniezh ar [[Impalaer India|Roue-Impalaer]]." An arme indian a zo bet ul lodenn hollbouezus eus nerzhioù armet Impalaeriezh Breizh-Veur, dreist-holl e-kerzh ar [[Brezel-bed kentañ|C'hentañ]] hag an [[Eil Brezel-bed]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:India breizhveuriat]] [[Rummad:Armeoù India]] 4vvcxhcqfruf6eakmkpvaef0day11gk 0 181110 2201508 2200009 2026-10-06T09:11:53Z Llydawr 145 2201508 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" |- {{Infobox/Titl|.444 Marlin|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:.444 Marlin with .45-70 and .308 Win.JPG|frameless|326x326px]] <br /><br />A gleiz da zehou : kartouchennoù [[.308 Winchester]], '''.444 Marlin''' ha [[.45-70]]. |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! Doare korf an douilhez |damvourled, eeun |- ! Doare skeiñ |e-kreiz |- ! Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! Krouerien |[[Marlin Firearms]]<br>[[Remington]] |- ! Mare produiñ |Abaoe 1964 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù |- ! Ø bannadell |10,9 mm |- ! Ø kolier |11,5 mm |- ! Ø korf an douilhez |11,95 mm |- ! Ø strad |13,1 mm |- ! Tevder ar strad |1,6 mm |- ! Hirder an douilhez |56,5 mm |- ! Hirder ar gartouchenn |65 mm |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all |- ! Pouez ar vannadell |240 / 265 [[Greunenn (unanenn)|greunenn]] (16 / 17 gram) |- ! Tizh ar boled V₀ |670 - 720 m/s |- ! Gwask ar gazoù d'ar muiañ |{{formatnum:3550}} bar |- ! Energiezh ar vannadell |{{formatnum:3863}} - {{formatnum:3989}} J |- ! [[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]] |LR |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn |- ! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall |C |} Ar '''.444 Marlin''' zo ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] evit an [[Arm-skoaz|armoù-skoaz]], bet kensavet gant an embregerezhioù stadunanat [[Remington]] ha [[Marlin Firearms|Marlin]]. Gwerzhet e voe adalek 1964, evit ar garabinenn [[Marlin Model 336]] da gentañ<ref>{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 188</ref>. Soñjet eo bet evit ar c'harabinennoù dre [[Geriaoueg an armoù-tan#Loc'henn-grogenn|loc'henn-grogenn]]. Peurliesañ e vez karget gant bannadelloù plaen o beg 240 pe 265 greunenn (16-17 gram). Abalamour d'he c'halibr uhel eo dereat evit chaseal bronneged bras Europa evel ar moc'h-gouez a-dost, en huadeg. Produet e vez gant an embregerezhioù [[Hornady (munisionoù)|Hornady]], [[Cartouches Sologne]] ha [[Remington]] hiziv an deiz<ref>{{fr}} ''[https://www.lechasseurfrancais.com/chasse/chasse-du-sanglier-en-battue-focus-sur-le-calibre-444-marlin-167488.html Chasse du sanglier en battue : Focus sur le calibre 444 Marlin]'', Le Chasseur Français, 23/08/2025 (lennet d'ar 14/09/2026)</ref>. == Liammoù diavaez == * {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-ii/tabiical-fr-page109.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} {{DEFAULTSORT:444 Marlin}} [[Rummad:Kalibroù armoù-tan]] [[Rummad:Munisionoù-chase]] [[Rummad:Munisionoù SUA]] 3hq07upb9hhq716b8g3ccopkus6m59r 0 181132 2201513 2200236 2026-10-06T10:37:08Z Dishual 612 2201513 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Arme Breizh-Veur e-kerzh ar C'hentañ Brezel-bed''' a oa bet o stourm ar brasañ ha gawsañ brezel eus [[Istor Tirlu Breizh-Veur|e istor]]. Kontrol diouzh ar [[Arme Bro-C'hall e-kerzh ar C'hentañ Brezel-bed|C'hallaoued]] hag [[Arme Alamagn e-kerzh ar C'hentañ Brezel-bed|Alamanted]], ar [[British Army]] pa oa tarzhet ar brezel-bed a oa savet gant youlidi nemetken, ne oant ket enluidi. Setu perak, Tirlu Breizh-Veur a oa kalz bihanoc'h evit na oa [[Tirlu impalaerel alaman|lu Alamagn]] ha [[Tirlu Bro-C'hall|Lu Bro-C'hall]]. E-kerzh ar [[Kentañ Brezel-bed|C'hentañ Brezel-bed]], e oa pevar arme breizhveuriat disheñvel. Ar c'hentañ hini gant un 247 000 soudard bennak el [[Arme a-vicher|lu diazez]], gant ouzhpenn an hanter anezho hag a oa ledet dre [[Impalaeriezh Breizh-Veur]] evel soudarded gwarnizon. Harpet e oant gant un 210 000 bennak a soudarded adarmead ha 60 000 soudard kozh a c'helle bezañ degemeret en adarmead. Ar soudarded-se a oa diazez en [[Nerzh-kas breizhveuriat (Kentañ Brezel-bed)|Nerzh-kas breizhveuriat]] (BEF), hag a oa bet savet evel nerzh milourel da vezañ kaset da Vro-C'hall hervez emglevioù. Lesanvet e oa bet ''Old Contemptibles''. An eil lu a oa savet gant un 246 000 soudard-eus an [[Territorial Force]], ar re-se a oa da gentañ un nerzh da wareziñ ar vamm-vro met a oa bet implijet evit aznerzhañ ar BEF goude ma vije bet distrujet ul lodenn vat eus al lu a-vicher e-kerzh kentañ emgannoù ar brezel. An trede lu a oa ar [[Kitchener's Army]], hag a oa savet gant soudarded bet desachet gant galv [[Herbert Kitchener, 1añ Earl Kitchener|Lord Kitchener]] d'ar youlidi e 1914-1915 hag a voe kaset d'ar stourm e-kerzh [[Emgann ar Somme]] e 1916. Ar pevare lu a oa soudarded aznerzhañ eus al luioù a oa dija, ar re-se a oa soudarded enluet goude ma vije bet lakaet da dalvezout an [[Enluadur er Rouantelezh-Unanet|enluadur]] e miz Genver 1916. E fin ar bloavezh 1918, tirlu Breizh-Veur a oa bet o tizhout 3 820 000 soudard hag an tu a oa da gaout 70 [[Rann-arme |divizion]], gant 1 500 000 soudard eus al [[Lu indian breizhveuriat ]]. An darn eus tirlu Breizh-Veur a oa bet o stourm en [[Aerva]] diazez ar brezel-bed hag a oa [[Talbenn ar C'hornôg (Kentañ Brezel-bed)|Talbenn ar C'hornôg]] e [[Bro-C'hall]] ha [[Belgia]] a-enep [[Impalaeriezh Alamagn]]. Ul lod unvezioù a oa bet o stourm en Italia ha [[Thessaloniki]] a-enep [[Aostria-Hungaria]] ha [[Tirlu Bulgaria]], lod unvezioù a oa bet o stourm er [[Talbenn ar Reter-Kreiz (Kentañ Brezel-bed)|Reter-Kreiz]], Afrika ha [[Kampagn Mezopotamia|Mezopotamia]], dreist-holl a-enep nerzhioù lu an [[Impalaeriezh otoman]], hag ur vatailhon a oa bet o stourm gant [[Lu Impalaeriezh Japan|lu Japan]] e [[Sina]] e-kerzh [[Seziz Tsingtao]]. Kudennoù bras a oa bet degaset gant ar brezel da pennoù al lu, rak a-raok 1914, ar jeneral uhelañ en nerzh-kas a oa bet e penn oberiadurioù gant un divizion nemetken. Brasadur an arme Breizhveuriat a oa bet o rediañ da uhelaat ofisierien eus penn [[brigadenn]] da penn [[Korf (milourel)|korf]] e-doug nebeutoc'h evit ur bloaz. [[Rummad:Strolladoù hag aozadurioù soudardel Breizh-Veur]] [[Rummad:British Army e-kerzh ar C'hentañ Brezel-bed]] 72s1l5w49cdj582mgczfinp60ehjtfw 0 181281 2201449 2026-10-05T12:07:18Z Dishual 612 Pajenn krouet gant : "'''Gouennlazh Rwanda''', brudet ivez evel '''gouennlazh a-enep an Doutsied''', a oa bet eus ar 7 a viz Ebrel betek an [[19 a viz Gouhere]] [[1994]] e-kerzh [[brezel diabarzh Rwanda]].<ref>{{Cite book |last=Barnett |first=Michael |title=Eyewitness to a Genocide: The United Nations and Rwanda |publisher=Cornell University Press |year=2015 |isbn=978-0-8014-3883-7 |edition=Afterword |pages=1, 15, 131–132 |language=en}}</ref><!--<ref name="Meierhenrich" />--> padet e oa..." 2201449 wikitext text/x-wiki '''Gouennlazh Rwanda''', brudet ivez evel '''gouennlazh a-enep an Doutsied''', a oa bet eus ar 7 a viz Ebrel betek an [[19 a viz Gouhere]] [[1994]] e-kerzh [[brezel diabarzh Rwanda]].<ref>{{Cite book |last=Barnett |first=Michael |title=Eyewitness to a Genocide: The United Nations and Rwanda |publisher=Cornell University Press |year=2015 |isbn=978-0-8014-3883-7 |edition=Afterword |pages=1, 15, 131–132 |language=en}}</ref><!--<ref name="Meierhenrich" />--> padet e oa e-tro 100 devezh, lazhet e oa izili eus ar strollad etnek [[Toutsi]], met ivez tud klouar [[Houtou]] ha [[Twa eus al lennoù bras|Twa]], gant bezenoù Houtou. Gant ma vez skrivet e [[bonreizh Rwanda]] e oa bet lazhet ouzhpenn da 1 milion a dud, darn eus ar skolveuridi a istim e oa bet lazhet etre 500 000 ha 662 000 Toutsi.<ref name="Reydams">{{cite journal |last1=Reydams |first1=Luc |author-link=Luc Reydams |date=2020 |title='More than a million': the politics of accounting for the dead of the Rwandan genocide |journal=Review of African Political Economy |volume=48 |issue=168 |pages=235–256 |doi=10.1080/03056244.2020.1796320 |s2cid=225356374 |quote=The government eventually settled on 'more than a million', a claim which few outside Rwanda have taken seriously. |doi-access=free}}</ref><ref name=":2">{{Cite journal |last=Guichaoua |first=André |date=2 January 2020 |title=Counting the Rwandan Victims of War and Genocide: Concluding Reflections |url=https://doi.org/10.1080/14623528.2019.1703329 |url-status=live |journal=Journal of Genocide Research |volume=22 |issue=1 |pages=125–141 |doi=10.1080/14623528.2019.1703329 |issn=1462-3528 |s2cid=213471539 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220217170428/https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2019.1703329 |archive-date=17 February 2022 |access-date=27 May 2021|url-access=subscription }}</ref><!--<ref name="McDoom" /><ref name="Meierhenrich" />--><ref>{{Cite news |last=McGreal |first=Chris |date=29 March 2004 |title='It's so difficult to live with what we know' |url=https://www.theguardian.com/world/2004/mar/29/rwanda.chrismcgreal |work=The Guardian |language=en-GB |issn=1756-3224}}</ref> Ar [[gouennlazh]] a oa bet unan spouronus gant feulster dirol, gouzañverien lazhet alies gant o amezeien, ha [[Feulster reizhel brezel|feulster reizhel]], istimet e vez etre 250 000 ha 500 000 [[Gwallerezh|gwalladenn]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Istor Rwanda]] [[Rummad:Gouennlazh]] 8r3m45w4p2fehszdya6cbanuaqg83rv 2201450 2201449 2026-10-05T12:07:47Z Dishual 612 2201450 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Gouennlazh Rwanda''', brudet ivez evel '''gouennlazh a-enep an Doutsied''', a oa bet eus ar 7 a viz Ebrel betek an [[19 a viz Gouhere]] [[1994]] e-kerzh [[brezel diabarzh Rwanda]].<ref>{{Cite book |last=Barnett |first=Michael |title=Eyewitness to a Genocide: The United Nations and Rwanda |publisher=Cornell University Press |year=2015 |isbn=978-0-8014-3883-7 |edition=Afterword |pages=1, 15, 131–132 |language=en}}</ref><!--<ref name="Meierhenrich" />--> padet e oa e-tro 100 devezh, lazhet e oa izili eus ar strollad etnek [[Toutsi]], met ivez tud klouar [[Houtou]] ha [[Twa eus al lennoù bras|Twa]], gant bezenoù Houtou. Gant ma vez skrivet e [[bonreizh Rwanda]] e oa bet lazhet ouzhpenn da 1 milion a dud, darn eus ar skolveuridi a istim e oa bet lazhet etre 500 000 ha 662 000 Toutsi.<ref name="Reydams">{{cite journal |last1=Reydams |first1=Luc |author-link=Luc Reydams |date=2020 |title='More than a million': the politics of accounting for the dead of the Rwandan genocide |journal=Review of African Political Economy |volume=48 |issue=168 |pages=235–256 |doi=10.1080/03056244.2020.1796320 |s2cid=225356374 |quote=The government eventually settled on 'more than a million', a claim which few outside Rwanda have taken seriously. |doi-access=free}}</ref><ref name=":2">{{Cite journal |last=Guichaoua |first=André |date=2 January 2020 |title=Counting the Rwandan Victims of War and Genocide: Concluding Reflections |url=https://doi.org/10.1080/14623528.2019.1703329 |url-status=live |journal=Journal of Genocide Research |volume=22 |issue=1 |pages=125–141 |doi=10.1080/14623528.2019.1703329 |issn=1462-3528 |s2cid=213471539 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220217170428/https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2019.1703329 |archive-date=17 February 2022 |access-date=27 May 2021|url-access=subscription }}</ref><!--<ref name="McDoom" /><ref name="Meierhenrich" />--><ref>{{Cite news |last=McGreal |first=Chris |date=29 March 2004 |title='It's so difficult to live with what we know' |url=https://www.theguardian.com/world/2004/mar/29/rwanda.chrismcgreal |work=The Guardian |language=en-GB |issn=1756-3224}}</ref> Ar [[gouennlazh]] a oa bet unan spouronus gant feulster dirol, gouzañverien lazhet alies gant o amezeien, ha [[Feulster reizhel brezel|feulster reizhel]], istimet e vez etre 250 000 ha 500 000 [[Gwallerezh|gwalladenn]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Istor Rwanda]] [[Rummad:Gouennlazh]] 10xexo551jbejdec6ov16bcbk1vyyum 2201451 2201450 2026-10-05T12:35:16Z Ar choler 52661 v-k 2201451 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Gouennlazh Rwanda''', brudet ivez evel '''[[gouennlazh]] a-enep an Doutsied e [[Rwanda]]''', a oa bet eus ar 7 a viz Ebrel betek an [[19 a viz Gouhere]] [[1994]] e-kerzh [[brezel diabarzh Rwanda]]<ref>{{Cite book |last=Barnett |first=Michael |title=Eyewitness to a Genocide: The United Nations and Rwanda |publisher=Cornell University Press |year=2015 |isbn=978-0-8014-3883-7 |edition=Afterword |pages=1, 15, 131–132 |language=en}}</ref><!--<ref name="Meierhenrich" />--> . Padet e oa e-tro 100 devezh, lazhet e oa izili eus ar strollad etnek [[Toutsi]], koulz ha tud klouar [[Houtou]] ha [[Twa eus al lennoù bras|Twa]], gant bezenoù Houtou. Gant ma vez skrivet e [[bonreizh Rwanda]] e oa bet lazhet ouzhpenn da 1 milion a dud, darn eus ar skolveuridi a vrasjed e oa bet lazhet etre {{formatnum:500000}} ha {{formatnum:662000]] a Doutsied<ref name="Reydams">{{cite journal |last1=Reydams |first1=Luc |author-link=Luc Reydams |date=2020 |title='More than a million': the politics of accounting for the dead of the Rwandan genocide |journal=Review of African Political Economy |volume=48 |issue=168 |pages=235–256 |doi=10.1080/03056244.2020.1796320 |s2cid=225356374 |quote=The government eventually settled on 'more than a million', a claim which few outside Rwanda have taken seriously. |doi-access=free}}</ref><ref name=":2">{{Cite journal |last=Guichaoua |first=André |date=2 January 2020 |title=Counting the Rwandan Victims of War and Genocide: Concluding Reflections |url=https://doi.org/10.1080/14623528.2019.1703329 |url-status=live |journal=Journal of Genocide Research |volume=22 |issue=1 |pages=125–141 |doi=10.1080/14623528.2019.1703329 |issn=1462-3528 |s2cid=213471539 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220217170428/https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2019.1703329 |archive-date=17 February 2022 |access-date=27 May 2021|url-access=subscription }}</ref><!--<ref name="McDoom" /><ref name="Meierhenrich" />--><ref>{{Cite news |last=McGreal |first=Chris |date=29 March 2004 |title='It's so difficult to live with what we know' |url=https://www.theguardian.com/world/2004/mar/29/rwanda.chrismcgreal |work=The Guardian |language=en-GB |issn=1756-3224}}</ref>. Ar gouennlazh a oa bet unan spouronus gant feulster diroll, gouzañverien lazhet alies gant o amezeien, ha [[Feulster reizhel brezel|feulster reizhel]] ; brasjedet e vez ez eus bet etre {{formatnum:250000}} ha {{formatnum:500000}} [[Gwallerezh|gwalladenn]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Istor Rwanda]] [[Rummad:Gouennlazh]] 5bmgi7zl473km7uoyyq5ex5ro53jf0l 2201453 2201451 2026-10-05T13:00:58Z Kestenn 14086 2201453 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Gouennlazh Rwanda''', brudet ivez evel '''[[gouennlazh]] a-enep an Doutsied e [[Rwanda]]''', a oa bet eus ar 7 a viz Ebrel betek an [[19 a viz Gouhere]] [[1994]] e-kerzh [[brezel diabarzh Rwanda]]<ref>{{Cite book |last=Barnett |first=Michael |title=Eyewitness to a Genocide: The United Nations and Rwanda |publisher=Cornell University Press |year=2015 |isbn=978-0-8014-3883-7 |edition=Afterword |pages=1, 15, 131–132 |language=en}}</ref><!--<ref name="Meierhenrich" />--> . Padet e oa e-tro 100 devezh, lazhet e oa izili eus ar strollad etnek [[Toutsi]], koulz ha tud klouar [[Houtou]] ha [[Twa eus al lennoù bras|Twa]], gant bezenoù Houtou. Gant ma vez skrivet e [[bonreizh Rwanda]] e oa bet lazhet ouzhpenn da 1 milion a dud, darn eus ar skolveuridi a vrasjed e oa bet lazhet etre {{formatnum:500000}} ha {{formatnum:662000}} a Doutsied<ref name="Reydams">{{cite journal |last1=Reydams |first1=Luc |author-link=Luc Reydams |date=2020 |title='More than a million': the politics of accounting for the dead of the Rwandan genocide |journal=Review of African Political Economy |volume=48 |issue=168 |pages=235–256 |doi=10.1080/03056244.2020.1796320 |s2cid=225356374 |quote=The government eventually settled on 'more than a million', a claim which few outside Rwanda have taken seriously. |doi-access=free}}</ref><ref name=":2">{{Cite journal |last=Guichaoua |first=André |date=2 January 2020 |title=Counting the Rwandan Victims of War and Genocide: Concluding Reflections |url=https://doi.org/10.1080/14623528.2019.1703329 |url-status=live |journal=Journal of Genocide Research |volume=22 |issue=1 |pages=125–141 |doi=10.1080/14623528.2019.1703329 |issn=1462-3528 |s2cid=213471539 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220217170428/https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14623528.2019.1703329 |archive-date=17 February 2022 |access-date=27 May 2021|url-access=subscription }}</ref><!--<ref name="McDoom" /><ref name="Meierhenrich" />--><ref>{{Cite news |last=McGreal |first=Chris |date=29 March 2004 |title='It's so difficult to live with what we know' |url=https://www.theguardian.com/world/2004/mar/29/rwanda.chrismcgreal |work=The Guardian |language=en-GB |issn=1756-3224}}</ref>. Ar gouennlazh a oa bet unan spouronus gant feulster diroll, gouzañverien lazhet alies gant o amezeien, ha [[Feulster reizhel brezel|feulster reizhel]] ; brasjedet e vez ez eus bet etre {{formatnum:250000}} ha {{formatnum:500000}} [[Gwallerezh|gwalladenn]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Istor Rwanda]] [[Rummad:Gouennlazh]] 8ti5ko7a896p1l908g32ez6zuhe32gn 1 181282 2201461 2026-10-05T16:22:56Z Ar choler 52661 /* Wikidata */ rann nevez 2201461 wikitext text/x-wiki == Wikidata == Ouzh an elfenn Wikidata [https://www.wikidata.org/wiki/Q11146759 Q11146759 ''pseudohistory''] emañ staget ar pennad-mañ ; ha ne vefe ket reishoc'h e stagañ ouzh [https://www.wikidata.org/wiki/Q574456 Q574456 ''historical negationism''] ? — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 5 Here 2026 da 16:22 (UTC) l26b82785qhroaa0xkxsnd6hs09rwqu 2201462 2201461 2026-10-05T16:30:58Z Ar choler 52661 /* Nagennouriezh */ rann nevez 2201462 wikitext text/x-wiki == Wikidata == Ouzh an elfenn Wikidata [https://www.wikidata.org/wiki/Q11146759 Q11146759 ''pseudohistory''] emañ staget ar pennad-mañ ; ha ne vefe ket reishoc'h e stagañ ouzh [https://www.wikidata.org/wiki/Q574456 Q574456 ''historical negationism''] ? — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 5 Here 2026 da 16:22 (UTC) == Nagennouriezh == N'eus daveenn ebet evit displegañ ar ger *''nagennouriezh'', a seblant bout bet goveliet gant BB ; nagenniñ = na sevel a-du gant un dra bennak, met '''nac'helouriezh''' eo ar ger a gaver er geriadurioù evit ober dave da nac'h gwirionez gouennlazh ar Yuzevien. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 5 Here 2026 da 16:30 (UTC) mk3hp3ajfk5p5c4lop4ttpuaqql14ur 2201464 2201462 2026-10-05T16:36:25Z Dishual 612 /* Nagennouriezh */ Respont 2201464 wikitext text/x-wiki == Wikidata == Ouzh an elfenn Wikidata [https://www.wikidata.org/wiki/Q11146759 Q11146759 ''pseudohistory''] emañ staget ar pennad-mañ ; ha ne vefe ket reishoc'h e stagañ ouzh [https://www.wikidata.org/wiki/Q574456 Q574456 ''historical negationism''] ? — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 5 Here 2026 da 16:22 (UTC) == Nagennouriezh == N'eus daveenn ebet evit displegañ ar ger *''nagennouriezh'', a seblant bout bet goveliet gant BB ; nagenniñ = na sevel a-du gant un dra bennak, met '''nac'helouriezh''' eo ar ger a gaver er geriadurioù evit ober dave da nac'h gwirionez gouennlazh ar Yuzevien. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 5 Here 2026 da 16:30 (UTC) :Demat, :A-du e vije muioc'h nac'helouriezh rak nac'het e vez fedoù istorel. Mes ar gudenn a zo dreist-holl e vez kaoz eus "brizhistor" er pennadoù er yezhoù all ha n'eo ket ar memestra. :A glaon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 5 Here 2026 da 16:36 (UTC) 9wlrc1ywknco1i79ofshh32h4d63832 2201465 2201464 2026-10-05T16:40:24Z Ar choler 52661 /* Nagennouriezh */ Respont 2201465 wikitext text/x-wiki == Wikidata == Ouzh an elfenn Wikidata [https://www.wikidata.org/wiki/Q11146759 Q11146759 ''pseudohistory''] emañ staget ar pennad-mañ ; ha ne vefe ket reishoc'h e stagañ ouzh [https://www.wikidata.org/wiki/Q574456 Q574456 ''historical negationism''] ? — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 5 Here 2026 da 16:22 (UTC) == Nagennouriezh == N'eus daveenn ebet evit displegañ ar ger *''nagennouriezh'', a seblant bout bet goveliet gant BB ; nagenniñ = na sevel a-du gant un dra bennak, met '''nac'helouriezh''' eo ar ger a gaver er geriadurioù evit ober dave da nac'h gwirionez gouennlazh ar Yuzevien. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 5 Here 2026 da 16:30 (UTC) :Demat, :A-du e vije muioc'h nac'helouriezh rak nac'het e vez fedoù istorel. Mes ar gudenn a zo dreist-holl e vez kaoz eus "brizhistor" er pennadoù er yezhoù all ha n'eo ket ar memestra. :A glaon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 5 Here 2026 da 16:36 (UTC) ::Dres. Setu perak e vefe mat kemmañ al liamm Wikidata. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 5 Here 2026 da 16:40 (UTC) tt07plngcrxodqn2eh929vkvshon5mm 2201469 2201465 2026-10-05T18:10:46Z Dishual 612 Dishual en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Nagennouriezh]] da [[Kaozeal:Nac'helouriezh]] 2201465 wikitext text/x-wiki == Wikidata == Ouzh an elfenn Wikidata [https://www.wikidata.org/wiki/Q11146759 Q11146759 ''pseudohistory''] emañ staget ar pennad-mañ ; ha ne vefe ket reishoc'h e stagañ ouzh [https://www.wikidata.org/wiki/Q574456 Q574456 ''historical negationism''] ? — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 5 Here 2026 da 16:22 (UTC) == Nagennouriezh == N'eus daveenn ebet evit displegañ ar ger *''nagennouriezh'', a seblant bout bet goveliet gant BB ; nagenniñ = na sevel a-du gant un dra bennak, met '''nac'helouriezh''' eo ar ger a gaver er geriadurioù evit ober dave da nac'h gwirionez gouennlazh ar Yuzevien. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 5 Here 2026 da 16:30 (UTC) :Demat, :A-du e vije muioc'h nac'helouriezh rak nac'het e vez fedoù istorel. Mes ar gudenn a zo dreist-holl e vez kaoz eus "brizhistor" er pennadoù er yezhoù all ha n'eo ket ar memestra. :A glaon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 5 Here 2026 da 16:36 (UTC) ::Dres. Setu perak e vefe mat kemmañ al liamm Wikidata. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 5 Here 2026 da 16:40 (UTC) tt07plngcrxodqn2eh929vkvshon5mm 1 181284 2201470 2026-10-05T18:10:46Z Dishual 612 Dishual en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Nagennouriezh]] da [[Kaozeal:Nac'helouriezh]] 2201470 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Kaozeal:Nac'helouriezh]] 3wk4cgr84t9y0bdi7pc1i4j7jwdvski 0 181285 2201479 2026-10-05T22:24:16Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Restr:Calvary Baptist Church building in Coffeyville Kansas.jpg|thumb|Savadur ar Calvary Baptist Church e Coffeyville.]] '''Coffeyville''' zo ur ur gêr e su [[Kontelezh Montgomery (Kansas)|kontelezh Montgomery]], e [[Kansas]] ([[Stadoù-Unanet Amerika]]). {{formatnum:8826}} annezad a oa e 2020<ref>{{en}} ''[https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/coffeyvillecitykansas/PST045225 Coffeyville city, Kansas]'', United States Census Bureau (lennet d'ar 05/10/2026)</..." 2201479 wikitext text/x-wiki [[Restr:Calvary Baptist Church building in Coffeyville Kansas.jpg|thumb|Savadur ar Calvary Baptist Church e Coffeyville.]] '''Coffeyville''' zo ur ur gêr e su [[Kontelezh Montgomery (Kansas)|kontelezh Montgomery]], e [[Kansas]] ([[Stadoù-Unanet Amerika]]). {{formatnum:8826}} annezad a oa e 2020<ref>{{en}} ''[https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/coffeyvillecitykansas/PST045225 Coffeyville city, Kansas]'', United States Census Bureau (lennet d'ar 05/10/2026)</ref>. War ribl ar stêr [[Verdigris (stêr)|Verdigris]] emañ. == Istor == Savet e voe al lec'h e 1869 gant ar c'horonal James A. Coffey. D'ar poent-se e oa war harzoù an [[Tiriad Indian]]. D'ar 5 a viz Here 1892, pevar ezel eus gang ar [[Breudeur Dalton|vreudeur Dalton]], Bob ha Grat Dalton en o zouez, a voe lazhet en ur glask laerezh daou di-bank e Coffeyville. Emmett Dalton a voe gloazet ha paket er memes tagadenn<ref>{{En}} ''[https://www.history.com/this-day-in-history/october-5/the-dalton-gang-is-wiped-out-in-coffeyville-kansas The Dalton Gang is wiped out in Coffeyville, Kansas]'', History, 31/01/2025 (lennet d'ar 06/10/2026)</ref>. == Liamm diavaez == * {{en}} [https://www.coffeyville.com/ Lec'hienn ofisiel] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kêrioù Kansas]] ize8kge7qzlxyqj1p9ywyt73r42t9jy 14 181286 2201483 2026-10-06T07:17:26Z Llydawr 145 Llydawr en deus kaset ar bajenn [[Rummad:Doktor an Iliz]] da [[Rummad:Doktored an Iliz]] 2201483 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[:Rummad:Doktored an Iliz]] nv8mgoxgi3zppya6tmd23gxuupg13i7 1 181287 2201505 2026-10-06T09:05:03Z Llydawr 145 /* Titl */ rann nevez 2201505 wikitext text/x-wiki == Titl == pe <nowiki>''lu indian breizhveuriat''</nowiki> ? [[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 6 Here 2026 da 09:05 (UTC) mc5xte55kemzba23qkx20zpr9f80isz 2201507 2201505 2026-10-06T09:11:02Z Ar choler 52661 /* Titl */ Respont 2201507 wikitext text/x-wiki == Titl == pe <nowiki>''lu indian breizhveuriat''</nowiki> ? [[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 6 Here 2026 da 09:05 (UTC) :''British Indian Army'' = Lu indian breizhveuriat. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 6 Here 2026 da 09:11 (UTC) 4eab4fqdnwx9jrkbt41dnh4t46z2lhj 2201518 2201507 2026-10-06T10:38:09Z Dishual 612 Dishual en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Lu breizhveuriat indian]] da [[Kaozeal:Lu indian breizhveuriat]] 2201507 wikitext text/x-wiki == Titl == pe <nowiki>''lu indian breizhveuriat''</nowiki> ? [[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 6 Here 2026 da 09:05 (UTC) :''British Indian Army'' = Lu indian breizhveuriat. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 6 Here 2026 da 09:11 (UTC) 4eab4fqdnwx9jrkbt41dnh4t46z2lhj 0 181288 2201517 2026-10-06T10:38:09Z Dishual 612 Dishual en deus kaset ar bajenn [[Lu breizhveuriat indian]] da [[Lu indian breizhveuriat]] 2201517 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Lu indian breizhveuriat]] mhpgjohrqk9cz1refeciqczwvt0hamn 1 181289 2201519 2026-10-06T10:38:09Z Dishual 612 Dishual en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Lu breizhveuriat indian]] da [[Kaozeal:Lu indian breizhveuriat]] 2201519 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Kaozeal:Lu indian breizhveuriat]] 99n0mtrz85p1lov7mu37rj4z7npkmdm 0 181290 2201520 2026-10-06T10:56:29Z Dishual 612 lañs 2201520 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Tirlu Bulgaria''' ([[bulgareg]]: ''Сухопътни войски на България'', Sukhopŭtni voĭski na Bŭlgariya, nerzhioù douar Bulgaria) eo skourr [[arme|arme douar]] [[nerzhioù lu Bulgaria]]. Meret eo gant [[Ministrerezh an Difenn (Bulgaria)|Ministrerezh an Difenn]], anvet a-raok Ministrerezh ar Brezel e-kerzh [[Tsarelezh Bulgaria (1908–1946)|Tsarelezh Bulgaria]]. An nerzhioù douar a oa bet krouet e 1878, ha d'ar mare-se e oant savet gant bezenoù enep-Otoman (''[[opalchentsi]]'') ha ne oa nemeto en nerzhioù lu. An tirlu a zo savet gant enluidi evit an darn eus istor Bulgaria. E-kerzh ar [[Brezel-bed Kentañ]], e oa pignet an niver a soudarded betek ur milion war un hollad a bevar milion anneziad er vro. E-kerzh ar marevezh komunour (1946–1990) e oa rediet an enluadur hag a bade daou vloaz, met berraet e oa bet er bloavezhioù 1990. Echuet e oa bet gant an enluadur ret evit an holl skourroù e 2008; abaoe, an nerzhioù douar a chom nerzhioù tud a youl-vat. Soudarded an tirlu bulgarian a vez kaset evit kefridioù gwareziñ ar peoc'h evel en [[Afghanistan]], [[Bosnia-ha-Herzegovina]] ha [[Kosovo]]. Abaoe 2004, eo bet dibaouez adstummadur an nerzhioù douar. Hervez an adstummoù diwezhañ e oa bet izelaet ar brigadennoù evit tizhout re ar rejimantoù, gwarnizonoù ha brigadennoù a zo bet lammet. [[Rummad:Armeoù Bulgaria]] [[Rummad:Istor Bulgaria]] [[Rummad:Tirluioù]] 59k288qqzafyaj9ks59zo7qbgzzsi4o